Subscribe via RSS Feed

Για την Λουκία Αλαβάνου

της Βέρας Σιατερλή

Ξεφυλλίζω το περιοδικό για την τέχνη και τον πολιτισμό culture now mag, άνοιξη 2013, και στέκομαι στο άρθρο: η γυναικεία μορφή «ραμμένη» ξανά από εικόνες και ήχους του παρελθόντος της Λουκίας Αλαβάνου.

Η καλλιτέχνης επιχειρεί μια περιγραφή του έργου της μέσα από τις εγγραφές άλλων δημιουργών που λειτουργούν σαν το πεντάγραμμο πάνω στο οποίο συνθέτει την δική της πρωτότυπη εικαστική πρόταση και αναφέρεται στο ρόλο του «κενού κέλυφους» που ενσαρκώνει η γυναίκα στην κοινωνική μνήμη. Γράφει:

«Μέσα από τα animation  και τις video-εγκαταστάσεις μου εξερευνώ τη γλώσσα του σινεμά σε σχέση με την έννοια της επιθυμίας. Μ’ ενδιαφέρουν οι λεκτικοί συνειρμοί που μπορεί κανείς να σχηματίσει ανάμεσα στη διαδικασία του masking (τεχνική εφαρμογή στο animation, η οποία αποτελείται απ’ την χρήση της λεγόμενης μάσκας Α) και την ψυχαναλυτική έννοια του feminine masquerade. Με άλλα λόγια η θηλυκότητα καθεαυτή δομείται σαν «μάσκα» που κρύβει μια «μη-ταυτότητα». Αυτή ακριβώς τη θέση διερευνώ μέσα από το «masking» και την ανακατάταξη κατακερματισμένων εικόνων και ήχων που δανείζομαι από ταινίες και επεξεργάζομαι ψηφιακά. Συχνά αυτές οι εικόνες σχετίζονται με/ή συνθέτουν το γυναικείο σώμα.

Τα αποσπάσματα μπορεί να προέρχονται από κλασικές ταινίες του Hollywood , από καρτούν των δεκαετιών του ’20 και του ’30, από τον Hitchcock και  άλλους ιδιοσυγκρασιακούς σκηνοθέτες της δεκαετίας του ’50. Άλλες φορές χρησιμοποιώ στατικές ή κινούμενες εικόνες που συλλέγω από προσωπικές πηγές.

Σε δεύτερο στάδιο, ο τρόπος που στήνω τα video- animations στο χώρο εμπεριέχει την έννοια του κατακερματισμού και του θραύσματος.

Οι εγκαταστάσεις είναι συνήθως πολυκάναλες και η αφήγηση διασπάται σε τμήματα στο χώρο. Η απόσταση ανάμεσα στις οθόνες και τον θεατή είναι συχνά μικρή και δημιουργεί ασφυκτική  κοντινότητα, ανατρέποντας τον τετριμμένο τρόπο που έχουμε μάθει να καταναλώνουμε κινηματογραφικές εικόνες, σε μια μεγάλη οθόνη και από απόσταση ασφαλείας.

Η γυναικεία φωνή στο σινεμά ή ακόμα η απουσία της είναι συχνά αφετηρία για τα έργα μου.

Στη video-εγκατάσταση  Episodio 9791 για παράδειγμα, συνέραψα αποσπάσματα ενός γυναικείου μονόλογου, από μία αμερικάνικη σαπουνόπερα ντουμπλαρισμένη στα ιταλικά, μαζί με σκηνές από τη «Μήδεια» του Pasolini (στην οποία ο σκηνοθέτης έχει ντουμπλάρει τη πιο διάσημη οπερατική φωνή, αυτή της Μαρίας Κάλλας). Κανείς μπορεί να πει ότι ντουμπλάροντας τη φωνή της ντίβας, ο Pasolini  με τον τρόπο του μιλάει γι αυτό που ο Lacan  ονομάζει «jouissance», μια έννοια που για τον Γάλλο ψυχαναλυτή είναι μη προσβάσιμη στη γλώσσα. Με το έργο Episodio 9791  επιχειρώ να επαναπροσδιορίσω αυτή την «απούσα γυναικεία φωνή» στο φιλμ του Pasolini. Η έμφαση στην εγκατάσταση δίνεται στην ίδια την τονικότητα της ντουμπλαρισμένης φωνής και όχι στην  παραγωγή νοήματος μέσα από τις λέξεις. Την ίδια στιγμή, τα κοντινά πλάνα της ηθοποιού της σαπουνόπερας «σκιάζονται» από δισδιάστατα αντικείμενα , όπως φυτά και ανεμιστήρες. Έτσι, η εικόνα διαμελίζεται και δημιουργείται πάνω της μια περιττή κηλίδα.

Η πρακτική μου στο σύνολό της είναι μία διερεύνηση της επιρροής του σινεμά στη δημιουργία και δόμηση της μνήμης. Επεξεργάζομαι την έννοια της «sequence-image» που ο σύγχρονος φιλόσοφος  Victor Burgin χρησιμοποιεί για να ορίσει τις προσωπικές μας μνήμες από κινηματογραφικά θραύσματα, τα οποία συχνά αποτελούνται από μπλεγμένες μεταξύ τους εικόνες από διαφορετικές ταινίες ή συναισθήματα που έχουν στιγματιστεί από εικόνες που θυμόμαστε από ταινίες.

Αποδομώντας και επανασυναρμολογώντας οικείες κινηματογραφικές σεκάνς που απεικονίζουν συνήθως γυναίκες, επιχειρώ να ανιχνεύσω τους τρόπους με τους οποίους το σινεμά του Hollywood, ίσως να έχει επηρεάσει τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη γυναικεία ταυτότητα και να έχει δομήσει στερεότυπα που διαπότισαν τη μνήμη μας από μικρή ηλικία.

Αυτή την περίοδο, εκτός των άλλων δουλεύω πάνω σ’ ένα σώμα δουλειάς η αφετηρία της οποίας είναι η απεικόνιση γυναικών σε ελληνικές κωμωδίες και μελοδράματα της δεκαετίας του ’50 και η σχέση της με αυτό που στην ψυχανάλυση ονομάζεται «μαζοχιστική θέση». Δεδομένου ότι η μεταπολεμική Ελλάδα προσπάθησε να καταπνίξει το τραυματικό της παρελθόν και το μοντέρνο εισήχθει απότομα με τη μορφή ενός εξειδικευμένου αμερικάνικου λαιφ-σταιλ, την ίδια στιγμή που ενδογενή έθιμα ήταν ακόμα ζωντανά, το πώς απεικονίτηκε η γυναίκα μέσα απ’ το πρίσμα ανδρών σκηνοθετών την περίοδο αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Μέσα απ’ τα video μου θέλω να μιλήσω για το πώς αυτές οι εικόνες συνέβαλαν στη δημιουργία μύθων γύρω από την επιθυμία.»

—————————————————————————————————————————

Info:Η Λουκία  Αλαβάνου ζει και εργάζεται ανάμεσα στην Αθήνα και το Λονδίνο. Σπούδασε φωτογραφία το 2005 στο Royal College of Art. Κέρδισε το βραβείο ΔΕΣΤΕ το 2007, ενώ το 20** προτάθηκε για το Ρaul Hamlyn Award για visual καλλιτέχνες. Πρόσφατες ατομικές της εκθέσεις:

Rabbit Catcher. Ulap/Upload Art Project- Trento (2012)    Episodio 3 – Κανελλόπουλος Πολιτιστικό Κέντρο. Ελευσίνα (2011)   Next Door to Alice, Rodeo – Τουρκία (2010) Makita (σε συνεργασία με την  Hannah Heilmann)  Modtar Projects – Κοπεγχάγη Chop Chop upstairs Berlin gallery –Βερολίνο (2007) Loukia Alavanou. Haas&Fischer Gallery-Ζυρίχη (2007)

Και πρόσφατες ομαδικές: Visual Dialoques at Plato’s Academy Recreation Park. Onassis Cultural Centre -Αθήνα.  Identity. Body It  Nca/Nichido Contemporary art-Tokyo (2010). Memories and Encounters. Viafarini – Μιλάνο (2010) Terrain Error, Verein zur Forderung von Kunst am Rosa-Luxemburg-Platz e. V.Βερολίνο (2010)

 

Share

Tags:

Category: Πολιτισμός

Comments are closed.