Subscribe via RSS Feed

Author Archive for fylo sykis

Ο μετασχηματισμός των γεωμετριών της εξουσίας. Ντορίν Μάσεϊ (3.1.1944-11.3.2016)

doreen

της Χιλαρυ Γουεϊνραϊτ

H Ντορίν Μάσεϊ, σοσιαλίστρια και φεμινίστρια, αφοσιωμένη γεωγράφος και δημόσια διανοούμενη με μεγάλη επίδραση, πέθανε τη νύχτα της 11ης Μαρτίου, στα 72 της. Τα κοινωνικά δίκτυα γέμισαν αφιερώσεις: «Τώρα καταλαβαίνουμε τι ένιωσε ο υπόλοιπος κόσμος όταν πέθανε ο Μπόουι», έγραψε κάποιος σε μια προσπάθεια να δείξει το μέγεθος της απώλειας. Το σώμα της Ντορίν μπορεί να έμοιαζε εκ κατασκευής εύθραυστο, αλλά το μυαλό της ήταν λαμπρό και αλύγιστο. Ως χαρακτήρας ήταν δυνατή, παθιασμένη, ξέχειλη από περιέργεια αλλά και μετριοφροσύνη κι ευγένεια. Ακτινοβολούσε πολιτική ενεργητικότητα και ανθρωπισμό, που τα συνδύαζε με ένα πνεύμα οξυδερκές και ασεβές.

Με μια σταθερή ροή βιβλίων (For Space, The anatomy of job loss, και Space, Place and Gender) και πολύτιμες συνεισφορές σε βιβλία άλλων όπως το Digging Deeper του Χιου Μπέινον (μια συλλογή άρθρων για τη μεγάλη απεργία των Βρετανών μεταλλωρύχων το 1984-85), δούλεψε μαζί με συναδέλφους της όπως ο Ντέιβιντ Χάρβεϊ για να καθιερώσει τη γεωγραφία ως πολύτιμη διανοητική πηγή μιας ισχυρής και συνεκτικής κριτικής του αρπακτικού καπιταλισμού στην εποχή της κλιματικής αλλαγής και της ελεγχόμενης από τις πολυεθνικές παγκόσμιας αγοράς.

Η ακαδημαϊκή της βάση ήταν το Open University στο οποίο έμεινε μέχρι τέλους πιστή εκτιμώντας το πόσο ανοιχτό και προσβάσιμο ήταν σε όποιον είχε επιθυμία για γνώση. Απέρριψε δε επανειλημμένα προσφορές άλλων πανεπιστημίων, μεταξύ των οποίων και η Οξφόρδη, ακριβώς γιατί τα θεωρούσε πολύ κλειστά και ελιτίστικα για τη δική της ευρεία εκπαιδευτική αποστολή.

Ήταν περήφανη για το βραβείο Vautrin Lud (το «Νόμπελ της Γεωγραφίας») που της απονεμήθηκε το 1998 και μάλιστα το γιόρτασε, στο γνωστό ανοιχτό κοινωνικό της στιλ, με τον μεγάλο και πολυποίκιλο φιλικό της κύκλο. Αντίθετα, έφριξε όταν άκουσε ότι το κατεστημένο, που τόσο σφοδρά μισούσε σκόπευε να της απονείμει το Παράσημο της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Θυμάμαι ότι με πήρε πανικόβλητη τηλέφωνο για να ζητήσει τα στοιχεία κάποιων άλλων γνωστών προσωπικοτήτων που είχαν αρνηθεί τις βασιλικές τιμές, όπως ο Κεν Λόουτς και ο Τζον Πάλμερ, προκειμένου να σχεδιάσει τον τρόπο με τον οποίο αυτή η άρνησή της θα είχε τον μέγιστο δυνατό αντι-βασιλικό αντίκτυπο.

Όλη της η πολιτική δράση στηριζόταν στο δυνατό ταξικό της αισθητήριο: αυτό καθοδηγούσε την ενεργή υποστήριξή της στις γυναίκες των κοινοτήτων των μεταλλωρύχων κατά τη διάρκεια της απεργίας του 1984-85 (είχαμε πάει μαζί στο Μπλίντγουορθ στο Νοτινχαμσάιρ για να προσφέρουμε όποια ηθική και πρακτική υποστήριξη μπορούσαμε στις τοπικές διαδηλώσεις των Γυναικών Κατά του Κλεισίματος των Ορυχείων), και γι’ αυτό ήταν τόσο ενθουσιασμένη με την εκλογή του Κόρμπιν στην αρχηγία των Εργατικών. Μάλιστα η τελευταία φορά που είδα την Ντορίν ήταν όταν, μαζί με τη Σαντάλ Μουφ, γειτόνισσα κι αυτή και καλή φίλη, συζητήσαμε τι θα μπορούσαμε να κάνουμε για να υποστηρίξουμε την εκλογή του Κόρμπιν.

Η Ντορίν Μάσεϊ μεγάλωσε στο Γουάιδενσο, ένα από τα μεγαλύτερα συγκροτήματα κατοικιών του Μάντσεστερ, και αυτή η εμπειρία της αποτέλεσε, όχι μόνο ένα σταθερό σημείο αναφοράς στις πολιτικές μας συζητήσεις αλλά και την καύσιμη ύλη της οργής που έτρεφε ενάντια στην ταξική εκμετάλλευση και την ταξική κυριαρχία, στη σύνθετη διαπλοκή τους με τις οικονομικές-γεωγραφικές ανισότητες και τις έμφυλες και φυλετικές διακρίσεις. Η βορειοδυτική Αγγλία παρέμεινε η εστία πολλών από τα ισόβια πάθη της. Έκανε άπειρες διαδρομές με το τρένο από το Γιούστον στο Λίβερπουλ για να επευφημήσει την αγαπημένη της ομάδα, στην οποία ήταν ένθερμος οπαδός, και μετά στο Άλβεστον, για να περάσει λίγες μέρες με τη λατρεμένη της αδελφή Χίλαρι, με την οποία έκανε μεγάλους περιπάτους και παρατήρηση πτηνών (άλλη μια από τις μακρόχρονες αγάπες της) στους όμορφους λόφους του Εθνικού Δρυμού του Lake District.

Ήταν επίσης παθιασμένη με το Λονδίνο, την πόλη που έμενε και που συχνά μελετούσε. Ήταν ενεργή αρχιτέκτονας μηχανικός του Συμβουλίου του Μείζονος Λονδίνου (Greater London Council – GLC) υπό τις οδηγίες του φίλου και γείτονά της στο Κίλμπουρν, του Κεν Λίβινστοουν. Έγινε μέλος της Επιχειρηματικής Επιτροπής του Μείζονος Λονδίνου (Greater London Enterprise Board – GLEB), στην οποία ο, επίσης συμμετέχων, Τζον Πάλμερ θυμάται πως «κατά την προετοιμασία των αναπτυξιακών σχεδίων της Επιτροπής, εκείνη διερευνούσε πάντα επίμονα τρόπους για να προωθηθούν μέσω αυτών τα δικαιώματα των γυναικών και των μειονοτήτων». Και ο Ρόμπιν Μάρεϊ, επίσης μέλος και Οικονομικός Σύμβουλος του GLC, περιγράφει πώς η Μάσεϊ «επέμενε ότι ο χώρος είναι κοινωνικός και όχι μόνο φυσικός: μιλούσε για έμφυλο χώρο, για ταξικό χώρο. Εισήγαγε στις συζητήσεις της GLEB αυτή την τόσο διαφωτιστική οπτική, καθώς προσπαθούσαμε να μεταφέρουμε τις αρχές του GLC στα συγκεκριμένα επιχειρηματικά σχέδια που εξετάζαμε».

Η Μάσεϊ εφάρμοσε αυτή της την ικανότητα να συνδυάζει τη θεωρητική καινοτομία με την πολιτική εμπλοκή και σε διεθνή κλίμακα, ιδίως στη Λατινική Αμερική. Μιλούσε άπταιστα ισπανικά και πέρασε ένα χρόνο στη Νικαράγουα, γράφοντας ένα βιβλίο για τη χώρα. Το διαρκές ενδιαφέρον της για τον χώρο και την εξουσία την οδήγησε σε μια μακρά ενασχόληση με την πολιτική αλλαγή στη Βενεζουέλα. Θυμάμαι τον ενθουσιασμό της που η έννοια των «γεωμετριών εξουσίας» που επινόησε, χρησιμοποιήθηκε στην προσπάθεια επέκτασης της συμμετοχικής και κινηματικής δημοκρατίας στη χώρα. Ήταν επίσης μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του Revista Pos, του περιοδικού της Σχολής Αρχιτεκτονικής και Πολεοδομίας του Σάο Πάολο.

Εκτός από τη Λατινική Αμερική, η Μάσεϊ έδρασε και στη Νότια Αφρική, συνεργαζόμενη με ντόπιους ακτιβιστές. Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής κυβέρνησης, συνεργάστηκε με τη Φρένε Γκινουάλα (που αργότερα έγινε το πρώτο έγχρωμο άτομο που εκλέχτηκε Πρόεδρος του Νοτιοαφρικανικού Κοινοβουλίου) σε ένα εργαστήριο για το φύλο και την απλήρωτη εργασία, σε μια εποχή που αυτά τα θέματα βρίσκονταν στο περιθώριο της οικονομικής συζήτησης.

Είμαστε τυχεροί που μέσω του συγκλονιστικού –αγαπημένη της λέξη αυτή– εύρους και βάθους του συγγραφικού της έργου, οι ιδέες της είναι ακόμα μαζί μας, αλλά μπορούμε να αυξήσουμε κι άλλο την επιρροή τους. Η ίδια θα ήθελε να κλείσω αυτό τον χαιρετισμό με ένα ηχηρό και οξύ πολιτικό σχόλιο, και η εισαγωγή του κειμένου της στο σάιτ του περιοδικού Soundings για την εκλογή Κόρμπυν κάνει μια χαρά τη δουλειά: από τότε που εκλέχτηκε ο Κόρμπιν, διάφοροι «ειδικοί» προβλέπουν για τους Εργατικούς την καταστροφή. Στην πραγματικότητα η καταστροφή τους είναι πιθανότερο να επέλθει αν ο κομματικός μηχανισμός δεν κινητοποιηθεί και εργαστεί ώστε η ηγεσία του Κόρμπιν να πετύχει. Αλλά ό,τι και να κάνει το κόμμα –και ειδικά η Κοινοβουλευτική του Ομάδα–, γνωρίζω πως οι φίλοι της Ντορίν, ένα ευρύ δίκτυο με μεγάλη επιρροή, θα κινητοποιηθούν και θα εργαστούν ώστε η μνήμη της και το αποφασιστικό της πνεύμα να μείνουν ζωντανά και, κυρίως, ώστε να διασφαλίσουν τη συνέχιση της επιρροής της μετασχηματιστικής και βαθιά ριζοσπαστικής πολιτικής της άποψης. Ζήτω, λοιπόν, η Ντορίν! Ζήτω ο μετασχηματισμός των γεωμετριών της εξουσίας! Ζήτω!

Η Hilary Wainwright είναι συνεκδότρια του «Red Pepper». Το κείμενο, με τίτλο «How we will miss that chuckle: my friend, Doreen Massey» (εδώ με περικοπές) δημοσιεύθηκε στο OpenDemocracy, στις 15.3.2016.

μετάφραση: Δημήτρης Ιωάννου

Πηγή: ενθέματα 

 

Διαβάστε ακόμα

Πολλαπλοί χώροι της δημοκρατίας

.

Share

Η Γυναικεία Ομάδα Ποδηλασίας του Αφγανιστάν υποψήφια για το Νόμπελ Ειρήνης

Afghan-Cycles2

της Jessica Strange

Αυτές οι χειραφετημένες γυναίκες είναι στο δρόμο για Νόμπελ.

Οι γυναίκες στο Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να αγωνίζονται με περιορισμένο εξοπλισμό και λίγους συμποδηλάτες-αλλά στο Αφγανιστάν η Εθνική Γυναικεία Ομάδα Ποδηλασίας έχει να αντιμετωπίσει κατηγορίες ανηθικότητας και βίαιες απειλές απλά και μόνο γιατί οι γυναίκες ανεβαίνουν στο ποδήλατο. Το κάνουν όμως ούτως ή άλλως, και για αυτό το λόγο έχουν προταθεί για το Νόμπελ Ειρήνης.

Η ομάδα έχει προταθεί από ένα γκρουπ Ιταλών βουλευτών για το Νόμπελ Ειρήνης 2016 λόγω της αφοσίωσης τους και της σκληρής προσπάθειάς τους να προωθήσουν την ποδηλασία στο Αφγανιστάν.

Αυτές οι δυνατές γυναίκες ποδηλατούν ενάντια στα στερεότυπα εδώ και χρόνια-έχουν υποστεί προσβολές και απειλές εναντίον της ίδιας τους τη ζωή ώστε να έχουν το δικαίωμα να ποδηλατούν.

Ένα ποδήλατο μπορεί να καταστρέψει το μέλλον μιας γυναίκας αλλά αυτές οι γυναίκες ανεβαίνουν στο ποδήλατο έτσι και αλλιώς.

Η Zahra Hussain είναι η περήφανη αρχηγός της Γυναικείας Ομάδας Ποδηλασίας, και εξηγεί ότι οι γυναίκες σπάνε τα στερεότυπα με το να βγαίνουν έξω, να ασχολούνται με την ποδηλασία αλλά και με άλλα αθλήματα.

Αντί να πτοούνται από τις απειλές και τη παρενόχληση στο δρόμο, η Zahra και οι σαράντα δυνατές γυναίκες της ποδηλατικής της ομάδας βλέπουν αυτές τις απειλές σαν προκλήσεις που οφείλουν να υπερνικήσουν.

Σ’ ένα τρέιλερ ενός ντοκιμαντέρ για την ομάδα, μια από τις ποδηλάτισσες μας λέει: «Μας κοιτάζουν από πίσω, είναι τρομακτικό» και μια άλλη προσθέτει: «Κάποιοι άνθρωποι πιστεύουν ότι γυναίκες είναι προορισμένες να μένουν σπίτι και το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να μαγειρεύουν και να ασχολούνται με το νοικοκυριό».

Μας δηλώνουν: «Λένε ότι ένα ποδήλατο μπορεί να καταστρέψει το μέλλον ενός κοριτσιού. Οι άνθρωποι λένε διάφορα πράγματα.  Αν τους ακούγαμε δεν θα βγαίναμε ποτέ από το σπίτι μας».

Η υποψηφιότητα της ομάδας προέκυψε μετά από αίτημα 118 Ιταλών βουλευτών προκειμένου να συμπεριληφθεί στις υποψηφιότητες και η  Αφγανική Γυναικεία Ομάδα Ποδηλασίας.

Αφού τα ιταλικά κοινωνικά δίκτυα και οι ραδιοφωνικοί σταθμοί πρότειναν να συμπεριληφθεί το ποδήλατο[1] στις υποψηφιότητες για Νόμπελ Ειρήνης, ο Ermette Realacci ψήφισε επισήμως την Αφγανική Γυναίκεια Ομάδα Ποδηλασίας να εκπροσωπήσει την υποψηφιότητα-κατηγορία του Ποδηλάτου. Ο Realacci βλέπει τον αγώνα τους σαν μια συνεχή μάχη για την ελευθερία σε μια χώρα εξαντλημένη από τους πολέμους αλλά και ένα δυναμικό βήμα προόδου για τα γυναικεία δικαιώματα.

Είναι υπέροχο να βλέπεις αυτές τις δυναμικές γυναίκες, αφοσιωμένες στο να ξεπεράσουν τα κοινωνικά όρια στην ίδια τους την πατρίδα και να είναι υποψήφιες για το εξέχον αυτό βραβείο, το Νόμπελ Ειρήνης.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα Total Women’s Cycling και μπορείτε να το βρείτε εδώ 

Μετάφραση: Γεωργία Μανώλη

 

Σημειώσεις:

[1] Όντως Ιταλοί δημοσιογράφοι υποστήριξαν αυτή την υποψηφιότητα καθώς θεωρούν ότι το ποδήλατο είναι το πιο δημοκρατικό μέσο μετακίνησης και σύμβολο της ειρήνης. Για περισσότερες πληροφορίες εδώ

 

 

 

Share

Έχει και ο ΣΥΡΙΖΑ τις Μαριάννες και τους Σάκηδές του

refug-women

της Λίνας Φιλοπούλου

Πληροφορηθήκαμε ότι το Τμήμα Φεμινιστικής Πολιτικής/Φύλου και η νεολαία του ΣΥΡΙΖΑ, του κυβερνώντος κόμματος για να μην ξεχνιόμαστε, διοργανώνουν εκδήλωση αφιερωμένη στις γυναίκες πρόσφυγες στις 8 Μάρτη στο λιμάνι του Πειραιά. Όπως αναφέρουν, θα σχηματίσουν ανθρώπινη αλυσίδα με σύνθημα, «διασχίζουμε τα σύνορα του σεξισμού, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας».

Σε ανακοίνωσή της η Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων κάνει έκκληση για συγκέντρωση ειδών πρώτης ανάγκης για να σταθούν στο πλάι των γυναικών και των παιδιών τους. Τονίζει μάλιστα ότι «η συνεισφορά όλων μας είναι ιδιαίτερα σημαντική, στην προσπάθειά μας να δείξουμε την αλληλεγγύη μας, να μη χάσουμε την ανθρωπιά μας και να σταθούμε άξιες και άξιοι των προσδοκιών χιλιάδων μητέρων και παιδιών προσφύγων που μας χρειάζονται αυτή την ώρα».

Κρίμα που δεν θα είμαστε την Τρίτη στο λιμάνι του Πειραιά να παρακολουθήσουμε την κυβερνητική φιέστα για τους πρόσφυγες. Είμαστε σίγουρες όμως ότι τα κανάλια, που πασχίζουν για να κατοχυρώσουν μια τηλεοπτική άδεια, θα σπεύσουν να καταγράψουν αυτή την «κίνηση αλληλεγγύης», όπως θα σπεύσουν και κάποιες φιλεύσπλαχνες βουλεύτριες του ΣΥΡΙΖΑ να πουν ότι φιλοξενούν οικογένειες προσφύγων για να κερδίσουν λίγη ακόμα δημοσιότητα και αυτοπροβολή. Μετά από τόσο καιρό που διαδραματίζεται αυτή η ανθρωπιστική προσφυγική κρίση – την οποία προσπαθούν να διαχειριστούν όπως μπορούν τα κινήματα γνήσιας αλληλεγγύης και υποστήριξης των προσφύγων – δεν είναι ώρες για συμβολικές κινήσεις. Το κυβερνητικό κόμμα στο οποίο ανήκουν είναι εντελώς απόν όλο αυτό το διάστημα όχι μόνο αφήνοντας την κατάσταση να γίνει ανεξέλεγκτη αλλά και επιτρέποντας την εμπλοκή του στρατού και του ΝΑΤΟ σύμφωνα με το δόγμα «η ασφάλεια είναι αλληλεγγύη και ανθρωπισμός».

 

Share

Τα έξι γράμματα που απουσιάζουν από τις προειδοποιήσεις για τον ιό Ζίκα: Α-Ν-Τ-Ρ-Ε-Σ

zika

H Patricia Vieira de Araujo κρατώντας στην αγκαλιά της την ενός μηνός εγγονή της που γεννήθηκε με μικροκεφαλία αφότου η μητέρα εκτέθηκε στον ιό Ζίκα στο Ρίο ντε Τζενέιρο της Βραζιλίας. Φωτό: Antonio Lacerda/EPA

της Paula Young Lee

Το ξέσπασμα του ιού Ζίκα στη Λατινική Αμερική δείχνει για άλλη μια φορά ότι παρά την περιορισμένη πρόσβαση σε αντισύλληψη και αμβλώσεις, το βάρος της ευθύνης για τη σεξουαλική συμπεριφορά των ζευγαριών πέφτει στις γυναίκες.

Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι πριν λίγες εβδομάδες κανείς σχεδόν δεν είχε προηγουμένως ακούσει  για τον ιό Ζίκα, πόσο μάλλον για τις επιπτώσεις τις οποίες φέρεται να έχει.

Η μικροκεφαλία είναι μία σπάνια συγγενής πάθηση κατά την οποία τα βρέφη γεννιούνται με αφύσικα μικρότερο του κανονικού μεγέθους κρανίο. Παρόλο που η ακριβής σχέση του Ζίκα με τη συγκεκριμένη γενετική ανωμαλία δεν έχει εξακριβωθεί, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο λόγω του συγκεκριμένου ιού, ενώ κυβερνητικοί αξιωματούχοι στη Βραζιλία, την Κολομβία, τον Ισημερινό και το Ελ Σαλβαδόρ συμβουλεύουν τις γυναίκες να αποφεύγουν να μένουν έγκυες, από  φόβο ότι η ταχεία εξάπλωση του ιού Ζίκα μπορεί να προκαλέσει σοβαρές εγκεφαλικές βλάβες στα αγέννητα παιδιά. Αξιωματούχοι εκτός των πληγεισών χωρών στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική συμβουλεύουν τις γυναίκες ν’ αποφεύγουν τα ταξίδια  σ’ αυτές τις περιοχές.

Παρατηρούμε κάτι το περίεργο σε αυτές τις προειδοποιήσεις; Όχι; Ας συνεχίσουμε τότε.

Όπως επισημαίνουν πολλοί σχολιαστές, εκπλήσσει υπερβολικά το γεγονός ότι χώρες χωρίς αντισύλληψη και όπου η άμβλωση είναι παράνομη ακόμη και σε περιπτώσεις βιασμού, αιμομιξίας ή όταν απειλείται η ζωή της μητέρας, συστήνουν στις γυναίκες να σταματήσουν να κάνουν παιδιά, για τουλάχιστον δύο χρόνια ή έως ότου οι ερευνητές γνωρίζουν περισσότερα για τις επιπτώσεις του Ζίκα στην ανάπτυξη των εμβρύων.

Υποστηρικτές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εργαζόμενοι στο χώρο της υγείας είναι κατά αυτών των συστάσεων. Όπως γράφει η Charlotte Alter για το περιοδικό Time «ακόμα και αν οι γυναίκες προσπαθήσουν ν’ακολουθήσουν τις συστάσεις μέσω της αποχής, η σεξουαλική βία είναι τόσο διαδεδομένη σ’ αυτές τις χώρες που πολλές γυναίκες μπορεί να μείνουν έγκυες παρά τη θέλησή τους».

Εδώ είναι το πρόβλημα: όλες οι σχετικές προειδοποιήσεις απευθύνονται αποκλειστικά στις γυναίκες και αποφεύγουν μια συγκεκριμένη λέξη, τη λέξη «άντρες». Λένε στις γυναίκες ν’ αποφύγουν την εγκυμοσύνη σαν να πρόκειται για κάτι απλό όπως για παράδειγμα ν’ αποφύγουν μια λακκούβα στο δρόμο. Γιατί λοιπόν δεν προτρέπουν τους άντρες ν’ αποφεύγουν το αναπαραγωγικό σεξ μέχρι να γνωρίζουμε περισσότερα για τον Ζίκα;

Η σκέψη και μόνο να συστήσουν οι αρμόδιες Αρχές στους άντρες αποχή από το αναπαραγωγικό σεξ για δύο χρόνια, μοιάζει σαν ανέκδοτο. Η πεποίθηση ότι οι γυναίκες  είναι υπεύθυνες για τον αντρικό πόθο και την επακόλουθη αναπαραγωγή είναι ένα πολιστισμικό ανακλαστικό τόσο ριζωμένο στις συνειδήσεις των ανθρώπων που δεν παρατηρείται καμία ασυμμετρία. Για το εξημερωμένο μυαλό είναι σχεδόν στα όρια του παράλογου να καταστήσει τους άντρες ηθικά υπεύθυνους για μία ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη, στην περίπτωση του ιού Ζίκα, μια πιθανή απειλή στη δημόσια υγεία. Οι γυναίκες ωστόσο δεν μένουν έτσι απλά έγκυες, αλλά με τη βοήθεια των αντρών.

Σε βιολογικό επίπεδο, είναι κοινός τόπος ότι για να επιτευχθεί γονιμοποίηση πρέπει να υπάρχει ωάριο και σπερματοζωάριο. Και όμως, η φράση «έμεινε έγκυος» είναι η πλέον  συνηθισμένη, υπονοώντας ότι η γυναίκα έμεινε έγκυος μόνη της. Γιατί η εγκυμοσύνη θα πρέπει ν’ αντιμετωπίζεται ως μία αποκλειστικά γυναικεία πράξη;

Οι επιστήμονες μπορεί μεν να γνωρίζουν τη βιολογία της αναπαραγωγής αλλά το ηθικό πλαίσιο γύρω από το σεξ και την εγκυμοσύνη δεν είναι πολύ διαφορετικό από ό, τι ήταν έξι αιώνες πριν, όταν ο Γάλλος γιατρός Ambroise Pare έγραφε ότι ένα παιδί γεννήθηκε με κεφάλι βατράχου επειδή η μητέρα του κράτησε ένα βάτραχο στο χέρι της. Η αντίληψη σύμφωνα με την οποία φταίει η συμπεριφορά των γυναικών για τις γενετικές ανωμαλίες ανήκει σ’ αυτές ακριβώς τις προκαταλήψεις, σύμφωνα με τις οποίες στη θέα και μόνο ενός τρομακτικού πλάσματος, μία έγκυος γυναίκα θα μπορούσε να γεννήσει ένα τέρας.

Αν και πρόκειται για ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα είναι αστείο που ο κύριος φορέας του ιού Ζίκα, τα κουνούπια, έχουν γίνει η πραγματική ενσάρκωση των εξωγήινων εντόμων στην ταινία οι Στρατιώτες του Σύμπαντος και πρέπει να σβηστούν από προσώπου γης μήπως και καταστρέψουν τον πλανήτη.

Πρόκειται για μία ιδιαίτερα γνώριμη κατ’ αντιδικία θέση με ξεκάθαρες διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα στο εμάς και στους άλλους. Στην προκειμένη ωστόσο περίπτωση, η θέση αυτή δεν λειτουργεί για μία σειρά από λόγους, μεταξύ άλλων και το γεγονός ότι η απειλή έχει ανθρώπινα χαρακτηριστικά. Με αξιοσημείωτη ταχύτητα, οι φορείς μετάδοσης έχουν αλλάξει. Οι ΗΠΑ κατέγραψαν ήδη την πρώτη περίπτωση όπου ο ιός Ζίκα μεταδόθηκε μέσω της σεξουαλικής επαφής μ’ ένα μολυσμένο άτομο.

Και τώρα τι γίνεται; Πρόσφατα, ο Πάπας Φραγκίσκος επικρίνεται από την εκκλησία για την υποτιθέμενη εμμονή του με την ομοφυλοφιλία, την άμβλωση και την αντισύλληψη σε βάρος της μεγαλύτερης αποστολής της. Οι πληγείσες από τον ιό Ζίκα περιοχές εμμένουν στη στάση τους εναντίον της αντισύλληψης και των αμβλώσεων, παρόλο που εξαιτίας αυτής της στάσης, μόνο στη Βραζιλία, έχουν ήδη γεννηθεί 4.000 βρέφη με κάποια γενετική ανωμαλία, κυρίως σε απομακρυσμένες κοινότητες με πενιχρά μέσα για τη φροντίδα των παιδιών με σοβαρές ειδικές ανάγκες .

Πέρα από τα πρακτικά ζητήματα που πρέπει άμεσα ν’ αντιμετωπιστούν, η πρόκληση μακροπρόθεσμα είναι ν’ αντιμετωπίσουμε τις μεταβαλλόμενες πραγματικότητες του 21ου αιώνα γύρω από τα θέματα του σεξ και της αναπαραγωγής, με μία ηθική ατζέντα που δεν θα στοχεύει στον έλεγχο των γυναικών αλλά στην ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στη Guardian και μπορείτε να το βρείτε εδώ

Μετάφραση: Βαγγελιώ Σουμέλη

 

Share

Η έμφυλη Λευκή Τρομοκρατία

fantasma1_0

Η εμφυλη βία ήταν η απάντηση στη χειραφέτηση των γυναικών μέσα από το ΕΑΜικό κίνημα | ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ, τ.Δ1

του Κώστα Κατσούδα*

Τα κορίτσια πούταν πρώτα στην Ε.Π.Ο.Ν. / πίνουν φάρμακα, πονάνε / και τον Στάλιν βλαστημάνε / που τις έβγαλε στο δρόμο τον κακόν

Χίτικη εκδοχή του τραγουδιού «Γιούπι-Για» (1945-46)

Eδώ και περίπου δεκαπέντε χρόνια η εμφύλια βία είχε αναχθεί σε κεντρικό ερμηνευτικό ζήτημα της δεκαετίας του ’40. Προκαλώντας έντονες συζητήσεις και υπερακοντίζοντας τα στενά όρια του ακαδημαϊκού διαλόγου, η μελέτη της βίας αναμφίβολα εμπλούτισε τον τρόπο που κατανοούμε όσα συνέβησαν στην πιο δραματική περίοδο της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας.

Ωστόσο, οι μεθοδολογικές προϋποθέσεις που τέθηκαν και οι ερευνητικές προτεραιότητες που πρυτάνευσαν, έφεραν μεν στο προσκήνιο διαστάσεις του φαινομένου που είχαν παραγνωριστεί, συσκότισαν όμως άλλες.

Το αξίωμα ότι ο φόνος είναι η απόλυτη μορφή βίας, μετρήσιμη ποσοτικά, οδήγησε στην υποτίμηση άλλων μη ανθρωποκτόνων μορφών βίας, ενώ η τάση για ποσοτικοποίηση υποβίβασε σε δεύτερη μοίρα ορισμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά της βίας.

Η σιωπή των ιστορικών

fantasma23_0

Γυναίκες, θύματα της “Λευκής τρομοκρατίας” του 1945-46 | ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ, τ.Δ1

Η ιστοριογραφία έχει ελάχιστα καταπιαστεί με την έμφυλη διάσταση της βίας, ιδιαίτερα δε το φαινόμενο της σεξουαλικής βίας.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στις περισσότερες μελέτες που έχουν αναγάγει τη βία σε ερμηνευτικό κλειδί της Ιστορίας, απουσιάζει οποιαδήποτε σχετική μνεία.

Οχι μόνο φαίνεται να τις διατρέχει η λογική ότι η βία της περιόδου εξαντλείται στους φόνους, αλλά και να αγνοούν την προβληματική του φύλου, σαν το ζήτημα της εμφύλιας βίας να εξαντλούνταν στη θεώρηση ότι αφορά άνδρες που σκοτώνουν άνδρες.

Δεν λείπουν και οι συγγραφείς που διεκπεραιώνουν σε μια-δυο προτάσεις το ζήτημα της σεξουαλικής βίας κατά των γυναικών σαν μία από τις πολλές μορφές φυσική βίας, μια λεπτομέρεια της Ιστορίας του ελληνικού εμφύλιου πολέμου, την οποία επιπλέον εκλογικεύουν ως κατανοητή και επουσιώδη αντεκδίκηση απέναντι στην «κόκκινη βία».

Παρόμοιοι συνδυασμοί αποσιώπησης και έμμεσης δικαιολόγησης της σεξουαλικής βίας ανακαλούν τη σαρκαστική off the record απάντηση ηγητόρων του αμερικανικού στρατού στο Βιετνάμ, όταν ερωτούνταν για ανάλογες ωμότητες σε βάρος αμάχων:

«Δεν έγιναν ποτέ – και επιπλέον τους άξιζε».

Τέτοιες προσεγγίσεις πάσχουν πολλαπλώς. Οι φρικτές εμπειρίες των συγκρούσεων στη Βοσνία και τη Ρουάντα πυροδότησαν δεκάδες επιστημονικές μελέτες του φαινομένου του πολεμικού βιασμού, οι οποίες κατέδειξαν ότι η σεξουαλική βία δεν είναι μια απλή υποκατηγορία της μη ανθρωποκτόνου βίας (ο ξυλοδαρμός και ο βιασμός δεν είναι ομόλογα φαινόμενα) ούτε έχει αμελητέες συνέπειες.

Προκαλεί βαθιές και συχνά αθεράπευτες ψυχολογικές πληγές που δεν μπορούν να ποσοτικοποιηθούν και να αποτυπωθούν σε μαθηματικά σχήματα.

Επιπλέον, μοιάζει να λησμονείται ότι ο βιασμός δεν είναι ποτέ αυτοάμυνα και πως, στην ελληνική περίπτωση, η σεξουαλική βία αψηφά τη βολική λογική της αναλογικότητας.

Ο ΕΛΑΣ και κατόπιν ο Δημοκρατικός Στρατός άσκησαν φυσική και συχνά φονική βία κατά γυναικών, όμως ήταν κεντρική οδηγία να αποφεύγονται οι προσβολές εναντίον της γενετήσιας ελευθερίας.

Πέρα από λόγους αρχής, όπως η επαγγελία ενός προγράμματος γυναικείας χειραφέτησης, πρακτικές μέριμνες, όπως η επιδίωξη να στρατολογηθούν αντάρτισσες, συνηγορούσαν στην αποτροπή τέτοιων ενεργειών.

Όσα τέτοια κρούσματα εκδηλώθηκαν, πατάχθηκαν με αμείλικτη σκληρότητα. Οι δικαστικές πηγές επιβεβαιώνουν τα παραπάνω.

Μετά τα Δεκεμβριανά, ΕΑΜίτες και ΕΛΑΣίτες κατηγορήθηκαν, δικάστηκαν και καταδικάστηκαν για κάθε είδους αδικήματα, εκτός από σεξουαλικές επιθέσεις.

Το ίδιο φαίνεται ότι συνέβη και με τους μαχητές του Δημοκρατικού Στρατού. Η ευθύνη για τη σεξουαλική βία δεν μπορεί να μοιραστεί ισομερώς μεταξύ των εμπολέμων.

Ηταν ασύμμετρο όπλο στα χέρια της μίας από τις αντιμαχόμενες παρατάξεις του εμφύλιου πολέμου.

Αποσιώπηση κι ατιμωρησία

fantasma8

Ένοπλες επονίτισσες στην Τριφυλλία (1944) | ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ, τ.Δ1

Οι μεθοδολογικές ή άλλες εμμονές εξηγούν μόνο εν μέρει την έλλειψη ενδιαφέροντος για το φαινόμενο της σεξουαλικής βίας. Υπάρχει το πρόβλημα των πηγών.

Οι σχετικές αναφορές είναι αρκετές, όμως είναι αποσπασματικές και από δεύτερο χέρι. Η αξιοπιστία τους είναι δύσκολο να διασταυρωθεί.

Ως προς την έκταση του φαινομένου, το μόνο που διαθέτουμε είναι οι καταγγελίες της δεξιάς βίας από τις ΕΑΜικές οργανώσεις.

Εκθεση της Εθνικής Αλληλεγγύης προς την Κεντρική Επιτροπή του ΕΑΜ καταγράφει μόλις 165 βιασμούς μεταξύ Φεβρουαρίου 1945 και Μαρτίου 1946.

Το δε υπόμνημα του Δημοκρατικού Στρατού προς την Ερευνητική Επιτροπή του ΟΗΕ έναν χρόνο αργότερα, το οποίο πάντως καλύπτει μόνο τη μισή επικράτεια της χώρας, αναφέρει 211 βιασμούς.

Δεν διαθέτουμε στατιστικές για τη φάση κλιμάκωσης του εμφύλιου πολέμου από την άνοιξη του 1947 και μετά. Αλλά και οι προαναφερθέντες αριθμοί δεν αντανακλούν επ’ ουδενί τα πραγματικά μεγέθη για την κατ’ εξοχήν περίοδο της Λευκής Τρομοκρατίας.

Το ΕΑΜ επεξεργαζόταν στοιχεία από περιστατικά για τα οποία είχαν υποβληθεί μηνύσεις.

Αποτελούσαν ένα κλάσμα του συνόλου και προϋπέθεταν αξιοθαύμαστο προσωπικό θάρρος εκ μέρους των μηνυτριών.

Το κοινωνικό στίγμα, αλλά και ο φόβος μην επισύρουν χειρότερα αντίποινα, εξανάγκαζε τα περισσότερα θύματα σε σιωπή.

Ας σκεφτούμε ότι στη δική μας εποχή, όταν πια έχει συντελεστεί ραγδαία μεταβολή των νοοτροπιών και οι διωκτικοί μηχανισμοί έχουν ευαισθητοποιηθεί, ο βιασμός παραμένει το λιγότερο καταγγελλόμενο έγκλημα.

Οι εγκληματολόγοι εκτιμούν ότι λιγότεροι από έναν στους πέντε βιασμούς καταγγέλλονται στις Αρχές. Μπορούμε να υποψιαστούμε τι συνέβαινε πριν από εβδομήντα χρόνια, σε συνθήκες οξείας πολιτικής πόλωσης.

Σύμφωνα με ξένους ερευνητές, οι βιασμοί πάντα υποαντιπροσωπεύονται στις στατιστικές των εγκλημάτων πολέμου.

Κάποιοι από αυτούς μάλιστα προτείνουν να πολλαπλασιάζουμε τα καταγεγραμμένα κρούσματα επί είκοσι για να έχουμε μια κατά προσέγγιση αίσθηση των πραγματικών μεγεθών.

Πράγματι, σε περιπτώσεις που οι παθούσες συνδέονταν έστω και κατ’ ελάχιστον με το ΕΑΜικό κίνημα, βρίσκονταν αντιμέτωπες με ένα πυκνοδομημένο πλέγμα προκατάληψης:

➤ των κρατικών αρχών που απέρριπταν τέτοια διαβήματα ως «αποκυήματα νοσηράς φαντασίας»,

➤ των αστυνομικών οργάνων που, όταν καταδέχονταν να σημειώσουν τέτοια περιστατικά στα δελτία συμβάντων, φρόντιζαν να προσθέτουν ότι τα θύματα ήταν «κακής διαγωγής» (άρα, κατά το κοινώς λεγόμενο, «πήγαιναν γυρεύοντας»),

➤ των μαρτύρων υπεράσπισης στις δίκες, οι οποίοι ορκίζονταν ότι «οι εθνικιστές δεν κάνουν τέτοια» και δεν απέκλειαν τα θύματα να ενεπλάκησαν σε όργια με «συναγωνιστές» για να δυσφημίσουν άσπιλους πατριώτες,

➤ των συνηγόρων υπεράσπισης που τις καλούσαν να προσκομίσουν πιστοποιητικά κοινωνικών φρονημάτων για να διαπιστωθεί το ποιόν τους,

➤ των βασιλικών επιτρόπων που φιλοφρονούσαν τους κατηγορουμένους και ζητούσαν να αντιμετωπιστούν με επιείκεια λόγω των αντικομμουνιστικών τους διαπιστευτηρίων,

➤ των δικαστών που ελαφρά τη καρδία αποφαίνονταν ότι τα θύματα δεν είχαν υποστεί δα και κάποια σοβαρή σωματική βλάβη.

Μια εμπειρική έρευνα στα διαθέσιμα δικαστικά αρχεία δείχνει ότι υπήρξαν ελάχιστες καταδίκες.

Θύματα με μητρώο αριστερής δράσης δεν έβρισκαν δικαίωση σχεδόν ποτέ, ακόμη και αν η ακροαματική διαδικασία παρήγε συντριπτικά στοιχεία σε βάρος των κατηγορουμένων.

Σε κάποιες περιπτώσεις, οι αποφάσεις ήταν ιδιαίτερα προκλητικές (βλ. παράπλευρη στήλη). Η ατιμωρησία ήταν το εκτροφείο και της σεξουαλικής βίας.

Από τον «Θίασο» του Θ. Αγγελόπουλου…

This slideshow requires JavaScript.

Μια «τιμωρητική» πρακτική

Αν και δεν είναι πάντα απλό να ξεδιαλύνουμε τα όρια δημόσιου και ιδιωτικού, οι υπάρχουσες πηγές μάς επιτρέπουν να σκιαγραφήσουμε τυπολογίες του εμφυλιοπολεμικού βιασμού.

Η σεξουαλική βία της περιόδου 1945-1947 αναπαράγει εν πολλοίς το γνωστό μοτίβο βίας της Λευκής Τρομοκρατίας.

Είναι φαινόμενο κυρίως της υπαίθρου.
Ομάδες ενόπλων εισέβαλλαν τις μικρές ώρες της νύχτας σε σπίτια με την πρόφαση της έρευνας για κρυμμένα όπλα, της αναζήτησης καταζητούμενων ή του ελέγχου ταυτοτήτων και κατέληγαν να σέρνουν το θύμα τους στους αγρούς δήθεν για ανάκριση, στην πραγματικότητα για να βιαιοπραγήσουν σε βάρος του.

Ενώ στην περίπτωση των ανδρών επακολουθούσε ξυλοδαρμός, στην περίπτωση των γυναικών το ρεπερτόριο συχνά περιλάμβανε σεξουαλική κακοποίηση.

Αλλοτε οι δράστες αναζητούσαν κάποιον άνδρα και όταν δεν τον εντόπιζαν, ξεσπούσαν πάνω στις γυναίκες του σπιτιού. Σε άλλες περιστάσεις εξ αρχής στόχος τους ήταν οι γυναίκες, δηλαδή ο βιασμός ήταν προμελετημένος.

fantasma7Aιχμάλωτες αντάρτισσες κατά τη διαδικασία μεταγωγής τους στα «σημεία υψηλού κινδύνου» – ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ Ν.Ε. ΤΟΛΗ (Αθήνα 1998)

Αντίθετα με ό,τι συμβαίνει σε περιόδους κανονικότητας, οι βιασμοί εκείνης της εποχής ήταν συχνότατα ομαδικοί με έντονο το στοιχείο της σαδιστικής βίας.

Φαίνεται ότι επρόκειτο για ενσυνείδητη επιλογή.

Εγκληματολόγοι και κοινωνικοί λειτουργοί έχουν διαπιστώσει ότι τα θύματα ακραίων μορφών κακοποίησης υφίστανται σοβαρότερο ψυχικό κλονισμό και δυσκολεύονται περισσότερο να αποκαταστήσουν μια ισορροπία στη ζωή τους.

Μερικές φορές η κακοποίηση ολοκληρωνόταν με την εκτέλεση του θύματος.

Όταν βασικός στόχος ήταν ο βιασμός, ο φόνος ήταν ένας τρόπος για να καλυφθούν τα ίχνη των δραστών.

Οι νεκρές δεν μπορούν να μιλήσουν. Οταν είχε ληφθεί απόφαση για την εξόντωση του θύματος, η σεξουαλική κακοποίηση ήταν το μαρτυρικό πρελούδιο του προαποφασισμένου τέλους.

Τα παραπάνω συνιστούν ακόμα έναν λόγο που το αληθινό μέγεθος των βιασμών δεν θα μαθευτεί ποτέ. Αρκετοί κρύφτηκαν πίσω από φόνους και εξαφανίσεις.

Τα θύματα μπορούν να διακριθούν σε δύο κατηγορίες.

Κατ’ αρχάς ήταν σχετικά νεαρής ηλικίας γυναίκες που πολύ σχηματικά μπορούμε να περιγράψουμε ως ακτιβίστριες: ΕΠΟΝίτισσες, καθοδηγήτριες του ΕΑΜ κ.ά.

Αυτές συνήθως επιλέγονται και ως θύματα διαπομπεύσεων. Σε αντίθεση με τους βιασμούς που συνήθως λάμβαναν χώρα εν κρυπτώ, οι διαπομπεύσεις προϋπέθεταν τη δημόσια έκθεση.

Η γνωστότερη μορφή διαπόμπευσης υπήρξε το κούρεμα των μαλλιών.

Εδώ έχουμε να κάνουμε με ακόμα μια ελληνική πρωτοτυπία: ενώ στην υπόλοιπη απελευθερωμένη Ευρώπη η βάναυση αυτή τιμωρία επιβλήθηκε σε γυναίκες που κατηγορήθηκαν για ερωτικές ή άλλες δοσοληψίες με τον κατακτητή, στη μεταπολεμική Ελλάδα χρησιμοποιήθηκε σχεδόν αποκλειστικά εναντίον γυναικών που είχαν θητεύσει στην ΕΑΜική Αντίσταση.

Το κούρεμα των μαλλιών, συχνά μια ιδιαίτερα επώδυνη διαδικασία (μαρτυρίες μνημονεύουν εθνικόφρονες οπλαρχηγούς που προτιμούσαν να χρησιμοποιούν μαχαίρια αντί για ψαλίδια για να μεγιστοποιούν τον πόνο), συνιστούσε μια συμβολική πράξη εξάλειψης της ταυτότητας του θύματος.

fantasma6a_1Η “έκφυλη συμμορίτισσα”, όπως την έβλεπε το επίσημο περιοδικό της Υπηρεσίας Στρατιωτικού Τύπου (20/4/1948) Πηγή: ΑΣΚΙ

Αρκετές φορές είχε σεξουαλικό υπόβαθρο: σε κάποιες περιπτώσεις αντικομμουνιστικές συμμορίες χάραζαν στα μάγουλα των θυμάτων το γράμμα «Π» («Πόρνη»), άλλοτε παρέτειναν τον εξευτελισμό με έκθεση του γυμνού σώματος του θύματος σε κοινή θέα, ορισμένες φορές το χυδαίο τελετουργικό επιστεγαζόταν με βιασμό.

Βασικός στόχος τέτοιων πρακτικών φαίνεται να ήταν η συντριβή του φρονήματος γυναικών που αποτόλμησαν να παραβούν τα παραδοσιακά έμφυλα πρότυπα συμπεριφοράς.

Όμως, προτιμώμενοι στόχοι φαίνεται να ήταν γυναίκες που οι ίδιες μεν είχαν ελάχιστη πολιτική εμπλοκή, αλλά οι άνδρες συγγενείς τους είχαν διαδραματίσει ρόλο στο πρώτο αντάρτικο.

Αυτοί συνήθως απουσίαζαν από την οικογενειακή στέγη, επειδή φυγοδικούσαν ή κρατούνταν στις φυλακές.

Άλλοτε ήταν κι αυτοί παρόντες στο σπίτι και ενίοτε υποχρεώνονταν να παρακολουθήσουν το δράμα των προσφιλών τους προσώπων.

Ο πόνος προκαλούνταν στα θύματα, αλλά το μήνυμα απευθυνόταν προς τους άρρενες οικείους τους.

Εκφερόμενο στον παραδοσιακό κώδικα των πατριαρχικών αξιών, ήταν μια υπενθύμιση της ανημπόριας τους να προστατέψουν την τιμή των συζύγων, μανάδων, κορών και αδελφών τους.

Εάν βασικός στόχος της Λευκής Τρομοκρατίας ήταν η πολιτική αποστράτευση των οπαδών της Αριστεράς και η αποδιάρθρωση των οργανωτικών αρμών της ΕΑΜικής παράταξης, τότε η σεξουαλική βία δηλητηρίαζε τη σχέση των θυμάτων με τον άμεσο περίγυρό τους και διασπούσε τις κοινωνικές και οικογενειακές σχέσεις των αντιπάλων ως ατόμων.

Ο βιασμός στις παραδοσιακές κοινωνίες στιγματίζει περισσότερο το θύμα παρά τον θύτη.

Οι παθούσες εξαναγκάζονταν να αποτραβηχτούν στην οικιακή σφαίρα ή να εγκαταλείψουν τους τόπους διαμονής τους για να αποφύγουν την κοινωνική κατακραυγή.

Αναφέρονται και περιστατικά όπου χώρισαν ζευγάρια και μέλη οικογενειών ψυχράνθηκαν μεταξύ τους.

Υπάρχει η τάση να καταλογίζεται η διάπραξη τέτοιων εγκλημάτων στην απειθαρχία ανεξέλεγκτων ομάδων που έψαχναν να προσποριστούν προσωπικές ανταμοιβές σε ένα περιβάλλον γενικευμένης βαρβαρότητας.

Αυτή η ερμηνεία δεν στερείται αληθοφάνειας, καθώς αφενός οι κύριοι αυτουργοί σεξουαλικών εγκλημάτων ήταν συμμορίες ιδιωτών, αφετέρου δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να τεκμηριώνει ότι οι βιασμοί του ελληνικού εμφυλίου είχαν συστηματικό χαρακτήρα ή υπάκουαν σε άνωθεν διαταγές.

Παρ’ όλα αυτά, αξίζει να σημειωθεί ότι τα θύματα δεν ήταν τυχαία επιλεγμένα, αλλά στοχοποιούνταν εξαιτίας της πραγματικής ή υποτιθέμενης ένταξής τους στο αντίπαλο στρατόπεδο.

Επιπλέον, αν το κράτος ήταν αποφασισμένο να περιορίσει το φαινόμενο, τότε η παραστρατιωτικοποίηση των δεξιών ατάκτων, δηλαδή η υπαγωγή τους υπό στρατιωτικό έλεγχο στην ύστερη φάση της σύρραξης, θα συνεπαγόταν τη δραστική μείωση τέτοιων κρουσμάτων.

Ανοιχτά ερωτήματα

Τα στοιχεία που διαθέτουμε δεν είναι αρκετά για να εκφέρουμε ολοκληρωμένη γνώμη για τις πρακτικές σεξουαλικής κακοποίησης το 1947-1949.

Από τη μια, υπάρχει πληθώρα αναφορών σε περιστατικά όπου κληρωτοί προστάτευσαν αιχμάλωτες αντάρτισσες από τις σαδιστικές παρορμήσεις παραστρατιωτικών, από την άλλη όμως συνάγεται ότι τα σημεία υψηλού κινδύνου για τη διάπραξη τέτοιων εγκλημάτων ήταν τα αυτοσχέδια προσωρινά κρατητήρια στα μετόπισθεν των επιχειρήσεων και τα στρατόπεδα αιχμαλώτων, δηλαδή χώροι που τελούσαν υπό την εποπτεία των ενόπλων δυνάμεων.

Η διενέργεια σεξουαλικοποιημένων βασανιστηρίων από άνδρες των σωμάτων ασφαλείας είναι επίσης κοινό μυστικό.

Η έκταση του φαινομένου είναι άγνωστη. Οι αιχμάλωτες, οι πολιτικές κρατούμενες και εξόριστες ήταν υποκείμενα που διαβιούσαν σε καθεστώς εξαίρεσης και συνεπώς αδυνατούσαν να κινήσουν νομικές διαδικασίες εναντίον των βασανιστών τους.

karagianni_2Η τραγική ιστορία της δασκάλας Πέπης Καραγιάννη είναι διδακτική: ο βασανισμός και ο βιασμός της από ασφαλίτες στην Αθήνα το 1946 παρουσιάστηκε από τις Αρχές ως ατύχημα που προκλήθηκε από δική της υπαιτιότητα.

Με λίγα λόγια, υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι το φαινόμενο της σεξουαλικής βίας στον ελληνικό εμφύλιο προσέλαβε μεγαλύτερες διαστάσεις από αυτές που θέλουμε να πιστεύουμε.

Η ιστορική έρευνα μπορεί να γκρεμίσει τα τείχη της σιωπής και να φωτίσει περαιτέρω αθέατες πτυχές ενός από τα μεγάλα ταμπού της Ιστορίας της δεκαετίας του ’40.

Η αμνήστευση του «αντισυμμοριακού» βιασμού

Ένα ντοκουμέντο του 1948

fantasma5_0

Ένοπλοι παρακρατικοί στη Θεσσαλία (1947) Ένοπλοι παρακρατικοί στη Θεσσαλία (1947). | ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ Ν.Ε. ΤΟΛΗ (Αθήνα 1998)

Το ΚΘ’ Ψήφισμα «περί αμνηστείας παραδιδομένων στασιαστών κτλ.» της 14ης Σεπτεμβρίου 1947 ήταν η πολυδιαφημισμένη αμνηστία του πρωθυπουργού Θεμιστοκλή Σοφούλη.

Υποσχόταν την αμνήστευση κάθε είδους αδικημάτων που σχετίζονταν «με την συμμοριακήν ή αντισυμμοριακήν δράσιν» για όσους «στασιαστές» παρουσιάζονταν αυτοβούλως στις Αρχές εντός δίμηνης προθεσμίας.

Παρότι το νομοθέτημα απευθυνόταν ουσιαστικά στους αντάρτες του Δημοκρατικού Στρατού, τα στοιχεία του υπουργείου Δημοσίας Τάξεως δείχνουν ότι από τους περίπου 10.000 φυγόδικους που κατέθεσαν τα όπλα, τα δύο τρίτα ήταν μέλη αντικομμουνιστικών ομάδων.

Η αμνηστία έγινε «πλυντήριο» των εγκλημάτων της Λευκής Τρομοκρατίας και διευκόλυνε πολλούς άτακτους της Δεξιάς, αναβαπτισμένους πια, να συνεχίσουν τη μάχη κατά της «ανταρσίας» υπό τη σκέπη του κράτους, ως ΜΑΥδες και χωροφύλακες «άνευ θητείας».

Αρκετοί από όσους επικαλέστηκαν τις ευεργετικές διατάξεις του ΚΘ’ Ψηφίσματος επιζήτησαν την αμνήστευση πράξεων βιασμού.

Η στάση των δικαστηρίων δεν ήταν ομόφωνη. Συνήθως, πάντως, τέτοια αιτήματα απορρίπτονταν ως απαράδεκτα.

Το σκεπτικό των αποφάσεων κατά κανόνα υπογράμμιζε ότι ο βιασμός δεν μπορούσε να θεωρηθεί μέρος του «αντισυμμοριακού» αγώνα.

Σε άλλες περιστάσεις, τα δικαστήρια απέφευγαν να αποφασίσουν ώσπου να λάβουν διευκρινίσεις από τον Αρειο Πάγο.

Το κακό ήταν μικρό βέβαια: ακόμη κι αν δεν πετύχαιναν να αμνηστευτούν, οι κατηγορούμενοι τέτοιων πράξεων κατά κανόνα αθωώνονταν πανηγυρικά.

Σε περιπτώσεις που τα θύματα ανήκαν στην αντίπαλη πολιτική παράταξη, η ατιμωρησία των βιαστών ήταν περίπου εξασφαλισμένη.

Η δικαστική απόφαση που παρουσιάζουμε εδώ αποτελεί ένα ιδιαίτερα επαίσχυντο δείγμα της αντιμετώπισης της σεξουαλικής βίας από τις ελληνικές δικαστικές αρχές.

Στην προκειμένη υπόθεση, οι δράστες –Χίτες από την Ακαρνανία, που δεν μπήκαν καν στον κόπο να τιμήσουν τη διαδικασία με την παρουσία τους- αμνηστεύτηκαν.

Το Κακουργιοδικείο Λευκάδας έκρινε ότι ο φόνος ενός αριστερού στελέχους, αλλά και ο ομαδικός βιασμός της συζύγου του –από έξι άτομα, με το μαχαίρι στον λαιμό, πλάι στο πτώμα του άντρα της– αποτελούσαν σκέλη του πολέμου κατά του «εσωτερικού εχθρού».

Ας σημειωθεί ότι στον δολοφονηθέντα προσάπτεται post mortem η ηθική αυτουργία κατοχικών εγκλημάτων, αλλά και ότι αμφότερα τα θύματα περιγράφονται ψευδώς ως «συμμορίτες» του ΕΑΜ, παρότι ήταν άοπλα και το ΕΑΜ ήταν ένας νόμιμος πολιτικός συνασπισμός κομμάτων το 1946.

Σύμφωνα με όσα γνωρίζουμε από δημοσιευμένες μαρτυρίες για τον εμφύλιο πόλεμο στη Στερεά Ελλάδα, η εν λόγω γυναίκα είχε βιαστεί ξανά στο παρελθόν από παρακρατικούς που δεν εννοούσαν να αφήσουν τον σύζυγό της σε ησυχία.

Την πρώτη φορά η υπόθεση «θάφτηκε». Το αντρόγυνο υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει το χωριό του για να μετοικήσει κοντά στο Αγρίνιο, αναζητώντας ματαίως ασφάλεια.

Οι διώκτες το εντόπισαν ξανά και ολοκλήρωσαν την κτηνωδία.

Αυτή τη φορά, η παθούσα χήρα είδε τους δολοφόνους του άντρα της και βιαστές της να δικαιώνονται ενώπιον δικαστηρίου.

≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈

Αριθ. 14

Το Δικαστήριον των εν Λευκάδι Συνέδρων

Συγκείμενον εκ των Δικαστών Μ.Α. Προέδρου, Δ.Κ. και Γ.Ψ.

Συνεδριάσαν δημοσίως εν τω ακροατηρίω του την 10 Μαρτίου 1948 παρουσία του τε Εισαγγελέως των ενταύθα Πλημμ/δικών Ε.Π. και του Γραμματέα των αυτών Πλημμ/δικών Σ.Α., ίνα αποφανθή εάν αι εις τους κατηγορουμένους 1) Δ.Ν., 2) Μ.Μ., 3) Γ.Ν., 4) Φ.Ν., 5) Ε.Μ. και 6) Ε.Ν.,… απόντας, αποδιδόμεναι πράξεις του φόνου, βιασμού και οπλοχρησίας, εμπίπτουσιν εις τας διατάξεις του ΚΘ’ Ψηφίσματος «περί αμνηστείας παραδιδομένων στασιαστών»…

[…]

Σκεφθέν κατά τον Νόμον

Επειδή κατά την αληθή έννοιαν της διατάξεως του άρθρου 1 του ΚΘ’ Ψηφίσματος “περί αμνηστείας των παραδιδομένων στασιαστών” και την γενομένην δήλωσιν του επί της Δικαιοσύνης Υπουργού, καταχωρισθείσαν εις τα επίσημα πρακτικά της Βουλής,… εις την δι’ αυτού παρεχομένην αμνηστείαν περιλαμβάνονται, συν τοις άλλοις, και οι εκνόμως δράσαντες, εφόσον η δράσις αυτών σχετίζεται οπωσδήποτε με την συμμοριακήν ή αντισυμμοριακήν δράσιν, ανεξαρτήτως των βαθυτέρων αιτιών, υφ’ ων εκινήθησαν οι δράσται και του δοθέντος εις το αδίκημα χαρακτηρισμού…

Επειδή εκ των εν τη δικογραφία ενόρκων καταθέσεων των μαρτύρων της κατηγορίας και λοιπών εγγράφων προκύπτει και το Δικαστήριον πείθεται ότι τα κατά των κατηγορουμένων 1) Δ.Λ.Ν., 2) Μ.Μ., 3) Γ.Ν., 4) Φ.Ν., 5) Ε.Π.Μ. και 6) Ε.Ν., εμφανισθέντων εμπροσθέτως και κατά τους όρους και προϋποθέσεις του ειρημένου ΚΘ’ Ψηφίσματος, κατά τας προσαγομένας εκθέσεις εμφανίσεώς των, αποδιδόμενα αδικήματα διά του υπ’ αριθ. 449/1946 βουλεύματος του Συμβουλίου των εν Αγρινίω Πλημμελειοδικών, ετελέσθησαν κατ’ Ιούλιον 1946 και αφορμήν είχον τον διεξαγόμενον και τότε αντισυμμοριακόν αγώνα των κατηγορουμένων τούτων κατά των συμμοριτών της οργανώσεως ΕΑΜ, μέλη της οποίας ετύγχανον οι παθόντες, εκ των οποίων μάλιστα ο Ν.Γ. υπεύθυνος ων της οργανώσεως ΕΑΜ εν τω χωρίω του εγένετο παραίτιος του φόνου υπ’ αυτής συγγενών προσώπων των κατηγορουμένων και άλλων Εθνικοφρόνων πολιτών, δι’ ους φόνους και είχε φυλακισθή ούτος, πλην αμνηστευθείς δυνάμει του Νόμου 753. Συνέπεται όθεν ότι και τα αδικήματα ταύτα των ειρημένων κατηγορουμένων, εμφανισθέντων εμπροσθέτως, ως ερρέθη, ημνηστεύθησαν κατά το άρθρον 1 του Ψηφίσματος και δέον να παύση πάσα κατ’ αυτών διαδικασία… επί τούτοις.

[…]

Δια ταύτα

Παύει πάσαν ποινικήν διαδικασία κατά των κατηγορουμένων 1) Δ.Λ.Ν. 2) Μ.Μ., 3) Γ.Ν., 4) Φ.Ν., 5) Ε.Π.Μ. και 6) Ε.Ν. …, επί τω ότι υπό κοινού συμφέροντος κινούμενοι συναπεφάσισαν την εκτέλεσιν των επομένων αξιοποίνων πράξεων και ένεκα τούτων συνομολογήσαντες προς αλλήλους αμοιβαίαν συνδρομήν την νύκτα της 18ης προς την 19ην Ιουλίου 1946 εις θέσιν “Ζαπάντι” της Μεγάλης Χώρας Αγρινίου, εκ προμελέτης απεφάσισαν και εσκεμμένως εξετέλεσαν ανθρωποκτονίαν κατά του Ν.Γ. πλήξαντες αυτόν διά μαχαιρών αιχμηρών εις διάφορα του σώματός του μέρη, εξ ων πληγμάτων ως μόνης ενεργού αιτίας επήλθε ο θάνατος τω παθόντι, 2) κατά τον αυτόν ως άνω τόπον και χρόνον ηνάγκασαν εις ασέλγειαν την Β. χήραν Ν.Γ. μεταχειριζόμενοι κατ’ αυτής σωματικήν βίαν και απειλάς, ηνωμένας με επικείμενον κίνδυνον του σώματος και της ζωής της, ήτοι απειλούντες διά των ως άνω όπλων ότι θα φονεύσωσιν αυτήν, έρριψαν χαμαί και ησέλγησαν κατ’ αυτής και 3) των απηγορευμένων τούτων όπλων εποιήσαντο χρήσιν προς διάπραξιν του άνω κακουργήματος του φόνου, ήτις χρήσις δεν αποτελεί, κατ’ ειδικήν του νόμου διάταξιν, στοιχείον του αδικήματος.

[…]

Εκρίθη, απεφασίσθη και απηγγέλθη εν Λευκάδι τη 10 Μαρτίου 1948 δημοσία επ’ ακροατηρίου.

[Πηγή: Γενικά Αρχεία του Κράτους Ν. Αχαΐας, Αρχείο Εφετείου Πατρών, Αρχείο Κακουργιοδικείου Λευκάδας, ΑΒΕ: 310, ΑΕΕ (Δικαστικά): 27.2]

≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈≈

*υποψήφιος διδάκτορας Ιστορίας

Επιμέλεια: Τάσος Κωστόπουλος

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

 

Share

YPS-JIN: Θα πάρουμε εκδίκηση για όλες τις δολοφονημένες γυναίκες

feature_ypj

Η Zana Gever του YPS-JIN υποσχέθηκε ότι θα αυξήσουν την αντίσταση των γυναικών και ότι η φετινή Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στις 8 Μαρτίου, θα είναι ημέρα αντίστασης. Το YPS-JIN δήλωσε ότι «Θα πάρουμε εκδίκηση για όλες αυτές τις δολοφονημένες γυναίκες, των οποίων τα σώματα κακοποιήθηκαν, χρησιμοποιήθηκαν ως θέαμα, κάφτηκαν και πετάχτηκαν μέσα στη μέση του δρόμου».

Το Σώμα Γυναικείας Πολιτοφυλακής (YPS-JIN) ιδρύθηκε από γυναίκες που δεν εγκατέλειψαν τις περιοχές τους όταν τους πολιορκούσαν (και τους πολιορκούν) οι κρατικές δυνάμεις για μήνες. Οι γυναίκες αυτές συνέχισαν να αντιστέκονται με το YPS-JIN. Η Zana Gever, μέλος του YPS-JIN δήλωσε ότι αφιερώνουν την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας (8 Μαρτίου) στην μνήμη των γυναικών που δολοφονήθηκαν και των οποίων τα σώματα χρησιμοποιήθηκαν ως εκθέματα, παρά τη στρατιωτική νομοθεσία στο Κουρδιστάν.

«Η αντρική νοοτροπία, η οποία είχε κάψει γυναίκες δεκάδες χρόνια πριν, ακόμα συνεχίζει να υπάρχει και να καίει και να σκοτώνει γυναίκες. Εμείς, ως το Σώμα Γυναικείας Πολιτοφυλακής (YPS-JIN), θα απαντήσουμε σε αυτή τη σφαγή των γυναικών βγαίνοντας στους δρόμους. Σήμερα είναι η μέρα που θα ενωθούμε όλες μαζί και θα εξεγερθούμε ενάντια στο σύστημα και στην πατριαρχική νοοτροπία. Σήμερα είναι η μέρα οργάνωσης των γυναικών. Οι γυναίκες δε πρέπει να μένουν στα σπίτια τους. Εμείς, ως γυναίκες πρέπει να σταματήσουμε αυτό το μακελειό. Θα συνεχίσουμε να φωνάζουμε ΓΥΝΑΙΚΕΣ, ΖΩΗ, ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ!» είπε η Zana Gever.

Εν τω μεταξύ, ακόμα ένα μέλος του YPS-JIN, επισήμανε ότι η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στις 8 Μαρτίου πρέπει να γιορταστεί πιο ένδοξα, στη μνήμη των δολοφονημένων γυναικών. Κάλεσε τις γυναίκες λέγοντας «Εμείς, ως Σώμα Γυναικείας Πολιτοφυλακής (YPS-JIN), ηγούμαστε του αγώνα ο οποίος γίνεται εδώ και καιρό. Ευχόμαστε μια χαρούμενη Παγκόσμια Ημέρα Γυναίκας σε όλες τις επαναστατημένες και εργαζόμενες γυναίκες. Θα εντείνουμε την αντίσταση μας κι άλλο, εκ μέρους της μνήμης κάθε γυναίκας που δολοφονήθηκε. Όλες οι γυναίκες θα πρέπει να βγουν στους δρόμους, μη εξαιρώντας αυτές από Τουρκία και Κουρδιστάν. Οι γυναίκες θα σπάσουν τις αλυσίδες του φασισμού!»

«Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, θα είναι η ημέρα αντίστασης όλων των γυναικών. Δίνουμε το λόγο μας σε όλες τις Κούρδισσες ότι θα αντισταθούμε σε πόλεις όπως στη Rojava. Πρέπει να αντισταθούμε για ένα καλύτερο μέλλον. Καλούμε όλες τις γυναίκες να συμμετέχουν στο Σώμα Γυναικείας Πολιτοφυλακής (YPS-JIN). Ζήτω ο αγώνας της 8ης Μαρτίου!» είπε η Nujin

Μετάφραση @Karvounina

Πηγή: Μπαλοθιά

 

Share

«Οι πόνοι της περιόδου μπορεί να είναι σχεδόν εξίσου έντονοι με αυτούς της καρδιακής προσβολής». Γιατί λοιπόν οι έρευνες για θεραπείες παραμένουν περιορισμένες;

menstrual flowers

της Olivia Goldhil

Είναι καιρός να μιλήσουμε για τους πόνους της περιόδου. Κάθε μήνα, κάθε γυναίκα που γνωρίζετε μεταξύ  μεταεφηβικής ηλικίας προ-κλημακτηρίου, ματώνει από τον κόλπο της. Η περίοδος είναι ένα από τα πιο βασικά δεδομένα της ζωής. Κάθε αίσθημα αηδίας γύρω από το θέμα είναι ταυτόχρονα γελοίο και επικίνδυνο, καθώς είναι πάρα πολλές οι γυναίκες που υποφέρουν σιωπηλά, μορφάζοντας μέσα στην αγωνία που βιώνουν κατά τη διάρκεια της περιόδου τους.

Αγωνία, ακριβώς. Όχι ενοχλήσεις ή δυσφορία ή ιδιοτροπίες, αλλά πολύ σοβαρό πόνο. Η δυσμηνόρροια, ο κλινικός όρος για την επώδυνη εμμηνόρροια, αναστατώνει την καθημερινότητα σε περίπου 1 στις 5 γυναίκες, σύμφωνα με την Αμερικάνικη Ακαδημία Οικογενειακών Γιατρών (American Academy of Family Physicians). Και παρόλα αυτά η έρευνα για αυτή την κατάσταση είναι εντυπωσιακά περιορισμένη, σύμφωνα με τους ειδικούς, ενώ πάρα πολλοί γιατροί είναι απορριπτικοί όταν έρχονται αντιμέτωποι με τα συμπτώματα.

Ο Frank Tu, διευθυντής γυναικολογικού πόνου στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο NorthShore University HealthSystem, μιλώντας στο Quartz λέει ότι κάποιοι γιατροί διδάσκονται ότι η ιβουπροφένη «πρέπει να αρκεί». Ωστόσο, δεν αποτελεί επαρκή απάντηση σε τόσο σοβαρό πόνο. Πόσο σοβαρό; ο John Guillebaud, διευθυντής αναπαραγωγικής υγείας στο University College London, λέει στο Quartz ότι οι πόνοι μπορεί να είναι «σχεδόν εξίσου έντονοι με αυτούς της καρδιακής προσβολής».

Κατά τα δυο τελευταία χρόνια οι πόνοι της περιόδου μου έχουν γίνει τόσο δυνατοί που θυμίζουν εκείνους της δισκοπάθειας. Μιλάω εκ πείρας, μιας και μου έχει συμβεί πάθει δυο φορές. Οι γιατροί ήταν τόσο πεισμένοι ότι μου συνέβαινε για τρίτη φορά, που με παρέπεμψαν για μαγνητική. Κάθε μήνα περνούσα ώρες ξαπλωμένη στο πάτωμα, ανίκανη να κουνηθώ, κυριολεκτικά κλαίγοντας από την αγωνία. Ο μηρός και οι μύες της πλάτης μου πάθαιναν σπασμούς, τόσο ώστε το σώμα μου έστριβε σε σχήμα S όποτε σηκωνόμουν όρθια – μια κατάσταση που δεν περνούσε όταν τέλειωνε η αιμορραγία, αλλά έπρεπε να αντιμετωπίζεται με επισκέψεις σε έναν φυσιοθεραπευτή κάθε τέσσερεις βδομάδες.

Πριν κάνω τις μαγνητικές, είπα στον γιατρό που με παρακολουθούσε ότι μου φαίνεται πως ο πόνος ενεργοποιείται από την περίοδό μου. Δεν το θεώρησε σχετικό και αγνόησε το σχόλιο. Αργότερα, όταν οι μαγνητικές τομογραφίες έδειξαν ότι οι σπόνδυλοί μου ήταν στη θέση τους, ο ειδικός μου είπε ότι ο πόνος μου μάλλον προέρχεται από φλεγμονή στο νεύρο – ένα από αυτά τα οδυνηρά συμπτώματα που κάποια με το δικό μου ιστορικό πολύ πιθανό να έχει κατά διαστήματα. Όταν ρώτησα αν αυτό μπορεί να συνδέεται με τον κύκλο μου και πάλι τα μάτια του γύρισαν στο πλάι και τα χέρια του έκαναν μια απορριπτική κίνηση.

Επόμενη στάση ήταν η γυναικολόγος, που μου έκανε υπέρηχο, μου είπε ότι όλα μοιάζουν φυσιολογικά και, μετά από ένα επόμενο ραντεβού όπου είπα ότι πονάω ακόμα, μου πρότεινε να πάρω αντισυλληπτικά χωρίς διακοπές (η ιδέα του να μην έχω καθόλου περίοδο). Όταν ρώτησα για τους κινδύνους, μου είπε ότι μπορεί να οδηγούσε σε θρόμβους και αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού – όμως 1 στις 8 γυναίκες πάσχουν από καρκίνο του μαστού ούτως ή άλλως οπότε δεν θα έπρεπε να ανησυχώ και πολύ.

Φαίνεται τελικά ότι η συνεχής χρήση του χαπιού δεν σταματάει τελείως την περίοδο ή τουλάχιστον τον συνοδευτικό της πόνο. Και στην πορεία της έρευνας για αυτό το άρθρο και μιλώντας με γιατρούς, συνειδητοποίησα ότι έχω όλα τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης – μια πάθηση που δεν μπορεί να διαγνωστεί με υπέρηχους, μα μόνο με λαπαροσκοπικό χειρουργείο (περισσότερα για το θέμα παρακάτω).

Προς το παρόν, και χωρίς επίσημη διάγνωση, οι μηνιαίοι πόνοι μου είναι κάτι σαν μυστήριο. Μόλις όμως άρχισα να μιλάω για τους πόνους της περιόδου, έμαθα ότι δεν είμαι η μόνη που πρέπει να ανέχεται αυτή τη δυσφορία και τη σύγχυση. Μισή ντουζίνα φίλες μου είπαν ότι είχαν παρόμοιες εμπειρίες – άκουσα για μόνιμο χαπάκωμα με αντισυλληπτικά, για συνταγογράφηση Prozac με σκοπό την αντιμετώπιση των μηνιαίων επιθέσεων κατάθλιψης, για μόνιμες ημικρανίες, ακόμα και για εμετούς σε κάθε περίοδο. Τα συμπτώματα ήταν ποικίλα, όμως αυτές οι ιστορίες είχαν ένα πράγμα κοινό: καμιά δεν φαινόταν να παίρνει σαφείς απαντήσεις από το γιατρό της.

Οι ιατρικές παθήσεις που συνδέονται με τους πόνους της περιόδου

Υπάρχουν δύο βασικές αιτίες των πόνων της περιόδου: η πρωταρχική δυσμηνόρροια και η ενδομητρίωση. Η πρώτη είναι απλώς επώδυνη εμμηνόρροια, χωρίς συγκεκριμένη ιατρική εξήγηση, που τείνει να επηρεάζει τις γυναίκες από τη στιγμή που πρωτοέχουν περίοδο. Όμως η διάκριση ανάμεσα στις δύο αιτίες δεν είναι ξεκάθαρη, καθώς πολλές γυναίκες που υποφέρουν από δυσμηνόρροια μπορεί να πάσχουν από ενδομητρίωση που απλώς δεν έχει διαγνωστεί. Υπολογίζεται ότι ενώ το 20% των γυναικών πάσχουν από πρωταρχική δυσμηνόρροια, περίπου 10% των γυναικών με ωορρηξία στις ΗΠΑ έχουν ενδομητρίωση και τους παίρνει κατά μέσο όρο δέκα χρόνια μέχρι να υπάρξει ακριβής διάγνωση.

Η ενδομητρίωση παρουσιάζεται όταν ιστός παρόμοιος με εκείνον που βρίσκεται στο εσωτερικό της μήτρας μεγαλώνει σε άλλες περιοχές, συνήθως εντός της πυέλου, όπως σάλπιγγες και ωοθήκες. Τέτοιος ιστός έχει επίσης βρεθεί στην ουροδόχο κύστη και τα έντερα και, σε σπάνιες περιπτώσεις, ακόμη και στους πνεύμονες και τον εγκέφαλο. Το σώμα αντιδρά σε αυτές τις αλλοιώσεις προσπαθώντας να τις καλύψει με ουλώδη ιστό και δημιουργώντας φλεγμονή. Ένα από τα πιο κοινά συμπτώματα είναι έντονες κράμπες κατά την εμμηνόρροια. Αν παραμείνει χωρίς θεραπεία, προκαλεί στειρότητα. Και παρόλα αυτά επικρατεί μεγάλη σύγχυση σχετικά με την ενδομητρίωση – τις αιτίες, τους λόγους που κάποιες γυναίκες έχουν προδιάθεση για την εμφάνιση της νόσου, αν υπάρχει κληρονομικός παράγοντας.

Στο μεταξύ, οι ιατρικοί λόγοι της πρωταρχικής δυσμηνόρροιας παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστοι. Ο Guillebaud αναφέρει ότι ο πόνος δημιουργείται μερικώς από κράμπες της μήτρας, ενώ ο Tu λέει ότι συμβάλλει ένας συνδυασμός από αισθητηριακές διαδικασίες, τοπικές φλεγμονές της μήτρας και θέματα ροής του αίματος στη μήτρα. Αυτό που δεν είναι πλήρως κατανοητό είναι τα συγκεκριμένα δεδομένα που κάνουν κάποιους ανθρώπους να υποφέρουν περισσότερο από άλλους. «Αυτό είναι καλή ερώτηση, την οποία όμως στην πραγματικότητα δεν ξέρουμε πώς να απαντήσουμε» είπε στο Quartz ο Richard Legro, γιατρός στο νοσοκομείο Penn State College of Medicine.

menstrual

Υπάρχουσες θεραπείες και η έλλειψη έρευνας

Παρά τον μεγάλο αριθμό γυναικών που υποφέρουν από έντονες κράμπες, οι υπάρχουσες θεραπείες είναι περιορισμένες. Τόσο για την ενδομητρίωση όσο και τη δυσμηνόρροια, οι ασθενείς μπορούν να αμβλύνουν τα συμπτώματα μέσω της χρήσης παυσίπονων, όπως η ιβουπροφένη, να χρησιμοποιήσουν το χάπι για αντισύλληψη, το οποίο τείνει να μειώνει τη ροή του αίματος της περιόδου, ή ενδομήτρια συστήματα όπως το Mirena.

Εάν η ενδομητρίωση δημιουργεί προβλήματα υπογονιμότητας, οι ασθενείς μπορούν να αφαιρέσουν τον έξτρα ιστό χειρουργικά – παρότι μπορεί να επανέλθει. Τα συμπτώματα ποικίλουν αρκετά από ασθενή σε ασθενή, ενώ αν οι λιγότερο παρεμβατικές μέθοδοι δεν επιφέρουν αποτέλεσμα, μια άλλη επιλογή είναι η υστερεκτομή. «Αυτό είναι πολύ ακραίο για πολλές γυναίκες», λέει ο Guillebaud. «Αλλά είναι εκεί ως τελευταίο καταφύγιο και κάποιες γυναίκες βασικά πρέπει να το κάνουν». Όμως ακόμα και η υστερεκτομή δεν αποτελεί εγγυημένη θεραπεία και ο πόνος μπορεί να επιμείνει.

Καθότι η ενδομητρίωση μπορεί να επιφέρει στειρότητα, γίνονται περισσότερες έρευνες για αυτή απ’ ότι για τη δυσμηνόρροια (παρότι και για τις δύο περιπτώσεις η έρευνα απέχει απ’ το να χαρακτηριστεί άφθονη). Και για τις δυο παθήσεις, οι γιατροί δεν είναι σίγουροι για τους λόγους που ενεργοποιούνται, ποιές είναι οι καλύτερες θεραπείες και γιατί επηρεάζονται κάποιες γυναίκες και όχι άλλες.

Η εμπειρία του Legro είναι διδακτική. Χάρις σε μία προηγούμενη χορηγία, εκείνος και οι συνάδελφοί του ερευνητές ανακάλυψαν ότι το sildenafil (γνωστό και ως Viagra) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία της δυσμηνόρροιας. «Δημοσιεύσαμε τα ευρήματά μας σε ένα έγκυρο επιστημονικό περιοδικό γυναικολογίας και νιώθουμε ότι συνεισφέραμε σε μια θεραπεία που οι γιατροί θα μπορούσαν να συνιστούν καθημερινά».

Παρόλα αυτά, πριν μπορέσει να πάρει έγκριση ως θεραπεία χρειάζεται ακόμα περισσότερη έρευνα. Για παράδειγμα, ο Legro θέλει να μελετήσει τις λεπτομέρειες της χρήσης της sildenafil ως θεραπεία – τη σωστή δοσολογία, αν πρέπει να λαμβάνεται κολπικά ή από το στόμα, τι θα συμβεί αν χρησιμοποιηθεί κατά τη διάρκεια πολλαπλών κύκλων. Κι όμως κανένας δεν χρηματοδοτεί την έρευνα. «Έχω κάνει αίτηση τρεις ή τέσσερεις φορές όμως πάντα απορρίπτεται», λέει ο ίδιος. «Η ουσία νομίζω είναι ότι κανείς δεν θεωρεί τις κράμπες της περιόδου ως ένα σημαντικό θέμα δημόσιας υγείας».

Μια κουλτούρα σιωπής

Προφανώς, οι επιλογές για θεραπεία είναι κάθε άλλο παρά ιδανικές. Μιας όμως και η περίοδος είναι μια κατάσταση που αφορά μόνο τις γυναίκες, πολύ απλά δεν δίνεται η απαραίτητη προσοχή. «Δεν το έχουν οι άντρες και δεν της δίνεται η σημασία που έπρεπε να έχει. Πιστεύω όμως ότι θα έπρεπε να αντιμετωπίζεται όπως κάθε άλλο ζήτημα στην ιατρική», λέει ο Guillebaud. Επιπλέον, τα συμπτώματα μπορεί να υποχωρήσουν σε περίπτωση γέννας (και πάλι κανείς δεν ξέρει γιατί ακριβώς). Ο ίδιος υποστηρίζει ότι, καθώς η «μητέρα φύση» μπορεί να λύσει κάθε πρόβλημα, ίσως οι ερευνητές που θέλουν να αφήσουν όνομα δεν θεωρούν ότι αποτελεί ένα σημαντικό ερευνητικό πεδίο.

Αυτή η αδιαφορία μπορεί να μεταφέρεται στους γιατρούς, οι οποίοι δεν έχουν εκπαιδευτεί να παίρνουν στα σοβαρά τους πόνους της περιόδου. Ο Guillebaud συμπληρώνει:

«Νομίζω ότι αυτό συμβαίνει και με τα δύο φύλα γιατρών. Από τη μία, οι άντρες δεν υποφέρουν από τους πόνους και υποτιμούν το πόσο σοβαροί μπορούν να είναι ή να γίνουν σε μερικές γυναίκες. Νομίζω όμως ότι και κάποιες γυναίκες γιατροί μπορούν να γίνουν αρκετά σκληρές είτε γιατί δεν το παθαίνουν οι ίδιες ή, αν το παθαίνουν, σκεπτόμενες ότι ‘αφού εγώ μπορώ να ζήσω με αυτό, το ίδιο μπορούν και η ασθενείς μου’».

Μπορεί οι πόνοι της περιόδου να μην αποτελούν απειλή κατά της ζωής, όμως πρόκειται για μια επώδυνη πάθηση που επηρεάζει την καθημερινότητα των γυναικών. Γιατί λοιπόν το πρόβλημα έχει παραμεληθεί τόσο πολύ από την ιατρική κοινότητα;

Ο Legro λέει ότι χωρίς κάποιο λόμπι να προωθεί την αναγκαιότητα της έρευνας, οι ερευνητές δεν θα αρχίσουν ποτέ να δίνουν σημασία στο θέμα. Εφιστά την προσοχή στη σιωπή που καλύπτει τους πόνους της περιόδου στη δημόσια συζήτηση. Για παράδειγμα, λέει ότι στις ΗΠΑ, αρκετά ενημερωτικά κανάλια αποφεύγουν να χρησιμοποιούν τις λέξεις «κόλπος» ή «έμμηνος ρύση», κάτι που καθιστά κάθε πιθανή συζήτηση πρακτικά αδύνατη.

«Ζούμε σε μια χώρα που δεν θέλει πραγματικά να αντιμετωπίσει αυτές τις διαταραχές γιατί μας κάνουν να σκεφτόμαστε το σεξ και τις αμβλώσεις και τα έμβρυα και όλα αυτά τα ‘κακά’ πράγματα», λέει ο Legro. Κρίνοντας από τις επιλογές θεραπείας και την ιατρική γνώση παγκοσμίως, ούτε και οι άλλες χώρες πρέπει αν έχουν κάποια πιο λογική αντίδραση.

Η λύση, συμπληρώνει, είναι οι γυναίκες που υποφέρουν από πόνους περιόδου να βγουν από την ντουλάπα. Οι πόνοι περιόδου αφορούν εκατομμύρια γυναίκες και πρέπει να συζητήσουμε για αυτό. «Πρέπει να το πούμε στην Oprah και στην εθνική τηλεόραση. Δεν υπάρχει κάτι για να ντρεπόμαστε, είναι μια συνηθισμένη διαταραχή και δεν πρέπει να την αγνοούμε».

Αν λοιπόν υποφέρετε από πόνους κατά την περίοδό σας, μην μορφάζετε και προσπαθείτε να αντέξετε: πείτε το στο/στη γιατρό σας, στους φίλους και τις φίλες σας, στους/στις συναδέλφους σας. Πρέπει να μιλήσουμε για τους πόνους της περιόδου πολύ και αρκετά δυνατά ώστε οι γιατροί να κάνουν επιτέλους κάτι για αυτό.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στο Quartz και μπορείτε να το βρείτε εδώ

μετάφραση: Δήμητρα Σπανού

 

Share

Sarah Gavron: «Θέλαμε να αφηγηθούμε την ιστορία της καθημερινής γυναίκας»

soufrazetes

του Γιάννη Κοντού

Με υποδειγματικές ερμηνείες από τις πρωταγωνίστριες (Κάρεϊ Μάλιγκαν, Χέλενα Μπόναμ-Κάρτερ, Αν-Μαρί Νταφ) και συνυφαίνοντας δεξιοτεχνικά το προσωπικό με το πολιτικό, η ταινία της Sarah Gavron Οι Σουφραζέτες επιχειρεί να αφηγηθεί τις ιστορίες των καθημερινών γυναικών που ενεπλάκησαν στο κίνημα των Σουφραζετών. Η ταινία είχε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο Διαγωνιστικό της περσινής Μπερλινάλε και προβάλλεται για δεύτερη βδομάδα στους κινηματογράφους. Με αυτήν την αφορμή, είχα μια διαφωτιστική κουβέντα με την σκηνοθέτρια.

Πώς γεννήθηκε η ανάγκη να ασχοληθείς με το συγκεκριμένο θέμα στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία;

Ήθελα να κάνω την ταινία επί πολλά χρόνια. Πάνω από 10, νομίζω. Άρχισα να συνειδητοποιώ ότι το ζήτημα δεν είχε ποτέ αποτυπωθεί σε ταινία και υπήρχε αυτή η πραγματικά εκπληκτική ιστορία, όχι ευρέως γνωστή στη Μεγ. Βρετανία, παρότι πρόκειται για δικό μας κίνημα. Ακόμη κι αν μιλήσεις με φοιτητές, γνωρίζουν μόνο μερικές λεπτομέρειες κι εγώ δεν το διδάχτηκα στο σχολείο. Μόνο όταν ξεκίνησα να διαβάζω γι’ αυτό και μέσα από την έρευνα συνειδητοποίησα πως υπήρχαν αυτές οι γυναίκες, που θυσίασαν τόσα γι’ αυτόν το σκοπό, πήγαν φυλακή, έκαναν απεργίες πείνας, υπέστησαν αναγκαστική σίτιση, αντιμετώπισαν τεράστια βαναυσότητα στα χέρια της αστυνομίας και έχασαν δουλειές, σπίτια και οικογένειες, φάνταζε συναρπαστική, μια ιστορία που χρειαζόταν να ειπωθεί: όχι μόνο γιατί είναι ένα κριτικό κομμάτι της δικής μας ιστορίας, το οποίο πραγματικά είχε αντίκτυπο σε και άλλαξε την πορεία των ζωών μας σήμερα, αλλά και γιατί έχει απήχηση στις μέρες μας. Καθώς πραγματοποιούσαμε την έρευνα, καθίστατο, όλο και περισσότερο, παράξενα επίκαιρη. Την ίδια στιγμή, ανακαλύπταμε αυτές τις επιχειρήσεις αστυνομικής παρακολούθησης που διεξάγονταν εναντίον των σουφραζετών κι έπειτα διαβάζαμε στις εφημερίδες για την αστυνομική παρακολούθηση σήμερα, μετά για τον ακτιβισμό. Έμοιαζε να αντηχεί πολλά παγκόσμια γεγονότα. Επίσης, όπως ξέρουμε, αν και έχουμε μια πιο ισότιμη κοινωνία απ’ ότι πριν 100 χρόνια στη Μεγ. Βρετανία, υπάρχουν χώρες στον κόσμο, όπου οι γυναίκες μάχονται για βασικά ανθρώπινα δικαιώματα. Έτσι, η ιστορία ήταν καίρια.

Πόσο καιρό διεξήγαγες έρευνα για το θέμα της ταινίας;

Αφιερώσαμε περίπου 6 χρόνια.

Πολύς καιρός!

Οι ταινίες χρειάζονται πολύ καιρό, έτσι κι αλλιώς! Κινηθήκαμε προς πολλά διαφορετικά «μονοπάτια», πριν αποφασίσουμε ποιο θα ακολουθήσουμε. Θα έπρεπε να είναι μια ταινία για την Emmeline Pankhurst; Σε ποιες γυναίκες, ποια περίοδο θα έπρεπε να εστιάσουμε; Καθώς το κίνημα είχε διάρκεια 50 χρόνων και ήταν χιλιάδες οι γυναίκες που ενεπλάκησαν σ’ αυτό, υπήρχαν, συνεπώς, πολλοί διαφορετικοί τρόποι να αφηγηθούμε αυτήν την ιστορία.

Γιατί, λοιπόν, αποφάσισες να εστιάσεις σε αυτούς τους χαρακτήρες, οι οποίοι, όπως αντιλαμβάνομαι, είναι εν μέρει βασισμένοι σε ιστορίες πραγματικών γυναικών και εν μέρει μυθοπλαστικοί;

Μας συνάρπασαν οι ιστορίες των γυναικών της εργατικής τάξης. Συχνά, οι ιστορίες των γυναικών έχουν περιθωριοποιηθεί στην ιστορία, γενικότερα, και εκείνες των γυναικών της εργατικής τάξης ακόμη περισσότερο. Όταν, λοιπόν, διαβάσαμε τις περιγραφές αυτών των γυναικών, που ήταν φτωχές, δούλευαν σε εργοστάσια, ενεπλάκησαν στο κίνημα και πραγματικά πέτυχαν πολλά από άποψη ακτιβισμού, οι φωνές τους ηχούσαν πολύ σύγχρονες. Επιπλέον, καταπιάνονταν με ζητήματα άνισης πληρωμής, δικαιωμάτων κηδεμονίας για τα παιδιά τους και σεξουαλικής κακοποίησης στο χώρο δουλειάς. Μου φάνηκε πως αυτή ήταν μια ενδιαφέρουσα και προσιτή εισαγωγή στο ζήτημα σε ό,τι αφορά ένα σύγχρονο κοινό, περισσότερο από το να αφηγηθώ την ιστορία μιας μορφωμένης γυναίκας της ελίτ, όπως η Pankhurst. Θέλαμε να αφηγηθούμε την ιστορία της καθημερινής γυναίκας, να ακολουθήσουμε το ταξίδι της και να το συνδέσουμε με τους ανθρώπους σήμερα. Ό,τι συμβαίνει στην Maud, την πρωταγωνίστρια, συμβαίνει σε γυναίκες, για τις οποίες διαβάσαμε. Δημιουργήσαμε ένα σύνθετο χαρακτήρα, με στοιχεία από ορισμένες διαφορετικές γυναίκες, χωρίς να περιοριστούμε υπερβολικά από την ιστορία ενός μόνο ατόμου.

Υποθέτω πως η ταινία σου είναι αρκετά ακριβής από ιστορικής άποψης.

Ναι, πολύ ακριβής. Συνεργαστήκαμε με πολλούς ιστορικούς συμβούλους, ιστορικούς που έχουν δουλέψει πάνω στο θέμα για περισσότερα από 30 χρόνια.

Γιατί αποφάσισες να διαλέξεις τις Κάρεϊ Μάλιγκαν, Χέλενα Μπόναμ-Κάρτερ και Αν-Μαρί Νταφ ως τις πρωταγωνίστριές σου; Σχετικά, δε, με την Μέριλ Στριπ, που υποδύεται την Emmeline Pankhurst, σε προβλημάτισε μήπως η παρουσία της εξέτρεπε την προσοχή του κοινού από την ίδια την ιστορία, ή νόμισες ότι θα προσέλκυε περισσότερο ενδιαφέρον για την ταινία σου;

Από άποψη casting, εκείνες ήταν οι ηθοποιοί που ήθελα πολύ στην ταινία και αντιπροσωπεύουν μια εκλεκτική γκάμα των ηθοποιών που έχουμε. Ήθελα να δουλέψω με την Κάρεϊ Μάλιγκαν στη συγκεκριμένη ταινία. Ήταν απολύτως κατάλληλη γι’ αυτόν το ρόλο. Είναι μια ηθοποιός που μπορεί να «κατοικήσει» ένα χαρακτήρα με τόση αληθοφάνεια, «γράφει» τόσο πολύ στην οθόνη. Ήταν η πρώτη που προσεγγίσαμε, μας είπε το «ναι» και ήμουν χαρούμενη που την είχαμε στην ταινία. Έπειτα, «χτίσαμε» το υπόλοιπο cast γύρω της. Ήταν, επίσης, συναρπαστικό να έχουμε την Χέλενα Μπόναμ-Κάρτερ σε ένα ρόλο που δεν την βλέπουμε να συνήθως να υποδύεται. Έχει κι αυτήν την παράξενη και προσωπική σύνδεση με την ιστορία, καθώς είναι η δισέγγονη του Χέρμπερτ Άσκουιθ, πρωθυπουργού της Μεγ. Βρετανίας των καιρό των σουφραζετών. Κι έπειτα, η Αν-Μαρί Νταφ είναι μια από εκείνες τις ηθοποιούς που είναι πολύ αληθοφανείς, επίσης. Ηχούσε ενδιαφέρον να δουλεύουν όλες αυτές οι γυναίκες μαζί, ως σύνολο.

Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία του casting για το ρόλο της  Emmeline Pankhurst, μιας εμβληματικής φυσιογνωμίας, η οποία στην ταινία εμφανίζεται μόνο σε μια σκηνή, συζητήσαμε για το ποια θα μπορούσε να τον υποδυθεί. Σκεφτήκαμε, λοιπόν, να βρούμε μια εμβληματική ηθοποιό, έτσι, πολύ σκόπιμα, διαλέξαμε την Μέριλ, γνωρίζοντας ότι, κατά κάποιο τρόπο, θα χρησιμοποιούσαμε τη δύναμή της ως star, όπως έκανε κι η Emmeline Pankhurst με τις γυναίκες εκείνον τον καιρό.

Έχει η ταινία σου δεχτεί αρνητική κριτική σε εγχώριο ή διεθνές επίπεδο;

Στη Μεγ. Βρετανία η κριτική την υποδέχτηκε καλά συνολικά και πραγματικά πήγε καλά εισπρακτικά, ήταν εμπορική επιτυχία. Ήταν μια δια-γενεακή κατάσταση, παρακολουθούσαν τις προβολές άτομα νεότερης και μεγαλύτερης ηλικίας. Πολλές νεαρές γυναίκες έγιναν περισσότερο συνειδητοποιημένες πολιτικά, αφότου είδαν την ταινία. Έλαβα, επίσης, πολλά μηνύματα, σύμφωνα με τα οποία ήταν η πρώτη φορά που είχαν ακούσει χειροκροτήματα σε σινεμά. Με εντυπωσίασε που άκουσα κάτι τέτοιο. Στη Μεγ. Βρετανία είμαστε αρκετά συγκρατημένοι, ξέρεις, σπάνια χειροκροτούμε στο τέλος μιας ταινίας!

Στις Η.Π.Α., η κατάσταση ήταν πιο περίπλοκη. Νομίζω πως δεν είναι αμερικανική ιστορία, οι Αμερικανοί είχαν το δικό τους κίνημα την ίδια περίοδο- όμοιο, από ορισμένες απόψεις, διαφορετικό, από ορισμένες άλλες. Η ειδοποιός διαφορά είναι ότι εμείς ίσα που είχαμε έγχρωμες γυναίκες στη Μεγ. Βρετανία, ενώ στις Η.Π.Α., εξαιτίας της μετανάστευσης, υπήρχαν πολλές, που ενεπλάκησαν, επίσης, στο κίνημα. Και υπήρχε αυτός ο διαχωρισμός, η προκατάληψη, που διέτρεχαν το κίνημα, πως οι έγχρωμες αποκλείονταν, γεγονός, το οποίο χαρακτήριζε το αμερικανικό κίνημα. Έτσι, στις Η.Π.Α. το κοινό εκτίμησε την ταινία περισσότερο σε κάποιες περιοχές, λιγότερο σε άλλες, αλλά η ιστορία της δεν ήταν γνωστή, και, επίσης, δεν ήταν η αμερικανική ιστορία.

Ως πολιτικοποιημένος άνθρωπος και κινηματογραφίστρια, νομίζεις ότι οι επιθετικές τακτικές, όπως αυτές που χρησιμοποιήθηκαν από το κίνημα των Σουφραζετών, είναι αναγκαίες για ένα ταξικό, έμφυλο κίνημα, στον αγώνα του να κατακτήσει περισσότερα δικαιώματα;

Σίγουρα μπορώ να καταλάβω τι τις έκανε να στραφούν στην πολιτική ανυπακοή. Για 50 χρόνια, προσπαθούσαν να επιδράσουν στην αλλαγή μέσα από τη συνταγματική οδό, μέσα από διατύπωση αιτημάτων και ομιλίες, χωρίς κανένα απολύτως αποτέλεσμα. Αυτές οι προσπάθειες κατέληξαν απλώς σε μια σειρά από αθετημένες υποσχέσεις από την πλευρά της κυβέρνησης και σε ένα επί της ουσίας μπλοκάρισμα από τον Τύπο, ο οποίος δεν ανέφερε τίποτα από όσα οι γυναίκες προσπαθούσαν να κάνουν. Μπορώ να αντιληφθώ πως αντιμετωπίστηκαν με αδιαλλαξία, η οποία τις οδήγησε να αναζητήσουν άλλους τρόπους να έρθουν σε επαφή με την κυβέρνηση. Κατά κάποιο τρόπο, «σκουντούφλησαν» πάνω στη μαχητική δράση. Αυτή η τεχνική σίγουρα είχε αντίκτυπο και προσέλκυσε προσοχή στο στόχο τους. Αυτό που είναι σημαντικό, κοιτάζοντας προς τα πίσω, επειδή η λέξη «τρομοκρατία» έχει χρησιμοποιηθεί για να χαρακτηρίσει τις ενέργειες αυτών των γυναικών, είναι ότι οι σύγχρονοι τρομοκράτες έχουν ως στόχο την ανθρώπινη ζωή, εκείνες ποτέ δεν είχαν έναν τέτοιο. Στόχευαν μόνο την ιδιοκτησία. Κανείς δεν πέθανε ως συνέπεια των ενεργειών τους, πέρα από μια δυο από τις ίδιες τις σουφραζέτες.

Κάποια σχέδια ή ιδέες για καινούρια ταινία;

Αυτή η ταινία υπήρξε το «μωρό» μου για πολύ καιρό. Αυτόν τον καιρό, δίνω πολλές διαλέξεις σε σχολεία, πανεπιστήμια, οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και θέλω να προκαλέσει συζητήσεις. Πέρα από αυτό, εξερευνώ, επίσης, την προοπτική δημιουργίας μιας καινούριας, αλλά είναι πολύ νωρίς για να πω περισσότερα.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά την Sarah Gavron για την τηλεφωνική μας συνομιλία και την Sophie Glover, υπεύθυνη του Γραφείου Τύπου της  Pathé UK, για την πολύτιμη συμβολή της στη διοργάνωσή της.

Η ταινία της Sarah Gavron Οι Σουφραζέτες προβάλλεται για δεύτερη βδομάδα στους κινηματογράφους.

Πηγή: hitandrun

Share