Subscribe via RSS Feed

Author Archive for vgiannoul

Η φεμινιστική δύναμη των θηλυκών φαντασμάτων

φαντασματα1

Το ανατριχιαστικό κορίτσι από το «Δαχτυλίδι», με τα μακριά μαύρα μαλλιά να καλύπτουν το πρόσωπό της

της Andi Zeisler

Η ταινία Το Κάλεσμα (2013) έχει χαρακτηριστεί ως «εφιαλτικά τρομακτική» και η «πιο τρομακτική ταινία του καλοκαιριού». Ήταν μάλιστα τόσο τρομακτική που κέρδισε τον χαρακτηρισμό ‘Ακατάλληλη για ανηλίκους’, παρά την απουσία απερίφραστης βίας, σεξ, αίματος, ή χυδαίας γλώσσας. Σύμφωνα με τον πρωταγωνιστή Patrick Wilson, η ταινία έδωσε στον πίνακα χαρακτηρισμού καταλληλότητας ταινιών μια περίπτωση ταινίας τρόμου που ήταν πάρα πολύ έντονη για μια απλά ‘Κατάλληλη για νέους άνω των 13 ετών’.

Αυτό που, πρωτίστως, δημιουργεί τόσο μεγάλη ένταση και ταραχή στο Κάλεσμα, όπως και στο Τρόμος στο Amityville (2005) παλιότερα, είναι ότι «βασίζεται σε αληθινά γεγονότα». Το Κάλεσμα αφηγείται την ιστορία των Perrons, μιας επταμελούς οικογένειας, η οποία μετακόμισε σε μια μεγάλη εξοχική κατοικία στο Ρόουντ Άιλαντ το 1971, για να ανακαλύψει ότι έχει ήδη καταληφθεί από διάφορα πνεύματα, και από τους εν ζωή ερευνητές του παραφυσικού, τους οποίους καλεί για να μεσολαβήσουν. Παρεμπιπτόντως, αυτοί οι ερευνητές, ήταν η Lorraine και ο Ed Warren, οι οποίοι αργότερα θα μείνουν στην ιστορία ως το ζευγάρι που ενεπλάκη στην περιβόητη υπόθεση του Amityville.

Σύμφωνα με όλες τις μαρτυρίες, το δεύτερο στοιχείο που καθιστά την ταινία τρομακτική είναι το κύριό της φάντασμα, ένα τρομακτικό φάντασμα που ονομάζεται Bathsheba. Η Bathsheba είναι μια πρώην κάτοικος του σπιτιού που ίσως να ήταν, ίσως και να μην ήταν μάγισσα, και ίσως να είχε, ίσως και να μην είχε κάνει συμφωνία με το διάβολο, αλλά χωρίς αμφιβολία πιστεύει ότι έχει άδικα υποσκελιστεί από την Carolyn Perron, τη σημερινή κυρία του σπιτιού, την οποία υποδύεται η Lili Taylor. Η Bathsheba καταβάλλει τεράστια προσπάθεια να τρελάνει την Carolyn και να αποπλανήσει τον άντρα της. Η Bathsheba είναι σαγηνευτική, εκδικητική και αμείλικτη. Με άλλα λόγια, έχει πολλά κοινά με τις όμοιές της που σπέρνουν τον τρόμο σε ταινίες, βιβλία, και όχι μόνο.

φαντασματα2

Η Vera Farmiga, ως Lorraine Warren, παρατηρεί ένα ανατριχιαστικό μουσικό κουτί στο «Κάλεσμα»

Όπως οι χαρακτήρες της τελευταίας επιζήσασας (final girl) και της τρελής στη σοφίτα (mad in the attic), το θηλυκό φάντασμα είναι ένας διαχρονικά συναρπαστικός χαρακτήρας, και η παρουσία της τόσο στην ιστορία όσο και στην σύγχρονη ποπ κουλτούρα κρατάει τον πλούτο της αντίληψης και του στερεότυπου στα υγρά χέρια της. Από τη Fruma-Sarah, τη γυναίκα του χασάπη στο Βιολιστή στη Στέγη (1971), στη Γυναίκα με τα Μαύρα (2012), στο Μην κοιτάζεις τώρα (1971) της Daphne Du Maurier και την Αγαπημένη (1987) της Toni Morrison, μέχρι αυτά τα ανατριχιαστικά δίδυμα κορίτσια στη Λάμψη (1980), τα γυναικεία φαντάσματα έχουν, θα λέγαμε, μια ιδιαίτερη δύναμη να στοιχειώνουν τις μνήμες μας από την ποπ κουλτούρα.

Όταν ρώτησα κάποιους να αναφέρουν τα γυναικεία πνεύματα που ξεχωρίζουν ιδιαίτερα στο μυαλό τους, δύο ονόματα φαίνεται να υπερισχύουν. Η Bloody Mary, αυτό το φάντασμα που κάθε κορίτσι στην προεφηβεία φοβάται ότι θα εμφανιστεί στον καθρέφτη κατά τη διάρκεια παιχνιδιών σε πιτζάμα πάρτυ, ήταν η πρώτη. Το δεύτερο ήταν, με τα λόγια ενός από τους ερωτηθέντες, «το κορίτσι στο Δαχτυλίδι. Για μένα, οι πιο τρομακτικές είναι οι μελαχρινές, βρεγμένες γυναίκες που περπατάνε τρεκλίζοντας. Τι να σημαίνει αυτό;» Τι σημαίνει; Η απάντηση, ας πούμε, πρώτα και κύρια, είναι ότι τα γυναικεία φαντάσματα είναι ιδιαίτερα τρομακτικά, επειδή η πηγή του πόνου που τις κάνει να στοιχειώνουν τον κόσμο των ζωντανών δεν είναι καθόλου υπερφυσική, αλλά είναι το αποτέλεσμα του να είσαι πολύ ανθρώπινος.

Ο θρύλος της Bloody Mary, για παράδειγμα, προέρχεται από ένα συνονθύλευμα ιστορίας, λαογραφίας και θρησκείας. Μερικοί πιστεύουν ότι η Bloody Mary είναι το πνεύμα μιας γυναίκας τόσο εμμονικής στο να αναβιώσει τη νεότητά της που σκότωνε τα νεαρά κορίτσια του χωριού της και έπινε το αίμα τους για να ανακτήσει την ομορφιά που είχε στο παρελθόν.

Η ιστορία της Bloody Mary ξαναειπωμένη από τον S. E. Schlosser

Η La Llorona, η «κλαίουσα γυναίκα» από τη λαογραφική παράδοση της Λατινικής Αμερικής, σκότωσε τα παιδιά της από εκδικητική ζήλεια απέναντι σε ένα σύζυγο που δεν την αγαπούσε πια και περιπλανιέται τη νύχτα μεταμελημένη. Η Αγαπημένη, το φάντασμα στο βιβλίο της Toni Morrison, σκοτώθηκε επίσης από τη μητέρα της και τη στοιχειώνει για εκδίκηση, εξού και οι ανατριχιαστικές πρώτες λέξεις του βιβλίου: «To 124 ήταν αναθεματισμένο. Γεμάτο από το φαρμάκι ενός μωρού».

Και τα επιθετικά γυναικεία φαντάσματα στις ασιατικές ταινίες τρόμου, όπως Το Δαχτυλίδι (2002), Η Κατάρα (2004) και Στιγμιότυπα Θανάτου (2008), καθώς και οι αμερικανικές εκδοχές τους, είναι οι τρομακτικές μεταφυσικές εμφανίσεις γυναικών που έχουν περιφρονηθεί, κακοποιηθεί, αδικηθεί, ή αλλιώς έχουν σοβαρά παράπονα από τους ζωντανούς που προκάλεσαν το θάνατό τους. Τα φαντάσματα τείνουν ακόμη και να μοιάζουν μεταξύ τους, με μακριά, σκούρα μαλλιά που καλύπτουν μεγάλο μέρος του προσώπου τους, με μακριά λευκά φορέματα, και την ενοχλητική συνήθεια να εκδηλώνουν απότομα αποσπασματικές και επιθετικές κινήσεις.

Στα Στιγμιότυπα Θανάτου, για παράδειγμα, το θηλυκό πνεύμα που κάνει κόλαση τη ζωή ενός φωτογράφου ήταν η πρώην κοπέλα του που του είχε γίνει κολλιτσίδα, η οποία βιάστηκε από δύο φίλους του με σκοπό να βγει από τη ζωή του. Στην Κατάρα, οι κάτοικοι ενός σπιτιού στα προάστια του Τόκυο απειλούνται από το πνεύμα μιας γυναίκας που δολοφονήθηκε από το σύζυγό της από ζήλεια. Και το βρεγμένο φάντασμα στο Δαχτυλίδι, που βγαίνει μέσα από την οθόνη της τηλεόρασης, είναι το φάντασμα ενός νεαρού κοριτσιού, που την έπνιξε μέσα σε ένα πηγάδι η θετή μητέρα της.

Όταν καταφέρετε να ηρεμήσετε για μια στιγμή από την τρομάρα που πήρατε και όταν ηρεμήσουν οι αναταραχές στο στομάχι, θα συνειδητοποιήσετε ότι αυτές οι γυναίκες δεν είναι μόνο συμπονετικοί χαρακτήρες, αλλά είναι ακόμα πιο τρομακτικές, επειδή κατέχουν κάθε κομμάτι του θυμού που καθιστά τις ζωντανές γυναίκες πηγή φόβου, αλλά χωρίς κανέναν κοινωνικό περιορισμό.

Με αυτόν τον τρόπο, οι ιστορίες φαντασμάτων είναι συχνά πρωτοφεμινιστικές ιστορίες γυναικών, οι οποίες, έστω και μόνο στο θάνατο, ανατρέπουν τις παραδοχές και τις παραδόσεις που θέλουν τις γυναίκες υπάκουες συζύγους και μητέρες, λατρεμένες συντρόφους ή υπάκουα παιδιά εξαπολύοντας τέτοια οργή και εκδικητικότητα που αξίζουν για μια ολόκληρη ζωή. Στο φεμινιστικό περιοδικό τρόμου Ax Wound, η Collen Wanglund διατυπώνει τη θεωρία ότι το ασιατικό γυναικείο φάντασμα αποτελεί μια εγγενώς φεμινιστική φιγούρα, της οποίας η παρουσία είναι ένα σύμβολο του πόσο πολύ φοβούνται οι άνδρες τη γυναικεία δύναμη. Η εκδίκησή τους δεν στρέφεται κατ’ ανάγκη ενάντια στο πρόσωπο που τις αδίκησε, και ως τέτοια είναι τόσο ασυλλόγιστα και τυχαία ολέθρια όσο και τα συστήματα της πατριαρχίας.

Κι όμως, ακόμη και σαν φαντάσματα, αυτές οι γυναίκες υποβάλλονται, συχνά αγωνιωδώς, στους έμφυλους κανόνες των κοινωνιών τις οποίες εγκατέλειψαν. Στην Κορεάτικη παράδοση βρίσκουμε ιστορίες γυναικών που πεθαίνουν πριν παντρευτούν και αποκτήσουν παιδιά και, επομένως, δεν μπορούν να βρουν ειρηνικό θάνατο, αλλά τριγυρνούν εδώ κι εκεί στοιχειώνοντας την οικογένειά τους, ένα πρόβλημα που συχνά επιλύεται από το φαινόμενο του γάμου μετά θάνατον. Υπάρχει μια κινεζική παράδοση ιστοριών με γυναικεία φαντάσματα, τα οποία μπορούν να αναστηθούν κάνοντας σεξ με έναν ζωντανό άντρα. Οι αμερικάνικες ιστορίες φαντασμάτων και τα λαϊκά παραμύθια σφύζουν επίσης από άπληστα, ματαιόδοξα γυναικεία πνεύματα – όπως η Bathsheba στο Κάλεσμα – που τρέφονται με τα νιάτα και την ομορφιά, που δεν μπορούν να δεχτούν ότι δεν τους ανήκουν πλέον. Πράγματι, τα ηλικιωμένα γυναικεία φαντάσματα, στις ταινίες τουλάχιστον, υποδύονταν τον πιο αποτρόπαιο τρόμο. Στη Λάμψη, όταν η σέξι γυμνή γυναίκα που εμφανίζεται στον χαρακτήρα του Jack Nicholson μεταμορφώνεται σε μαραζωμένη γριά μπροστά στα μάτια του, είναι ιδιαίτερα τρομακτική. Και δεν είναι τυχαίο ότι η πικρόχολη γριά που ρίχνει κατάρες στο Μέχρι την κόλαση (2009) είναι ένα ρυτιδιασμένο φάντασμα, του οποίου στόχος είναι μια νεαρή τραπεζική υπάλληλος.

φαντασματα3

Αααα! Ο δαίμονας στο Μέχρι την Κόλαση

Η πρόσφατη επιτυχημένη ταινία τρόμου Mama (2013) μπορεί να συνοψίσει τόσο τις δυνατότητες όσο και το πρόβλημα των γυναικείων φαντασμάτων. Πρόκειται για την ιστορία δύο άγριων παιδιών, διχασμένων ανάμεσα σε δύο μαμάδες – η μία έχει τατουάζ, πίνει πολλή μπύρα, παίζει μπάσο σε ροκ συγκρότημα και αναγκάζεται να μπει διστακτικά στο ρόλο της κηδεμόνα όταν ο σύντροφός της δέχεται να αναλάβει τις άγριες ανιψιές του, η άλλη ένα φάντασμα που προηγουμένως ήταν η μητρική φιγούρα των κοριτσιών. Αντιλαμβανόμενη τις γυναίκες, είτε είναι άνθρωποι είτε φάντασμα, ως το μόνο ικανό φύλο για την ανατροφή των παιδιών, η ταινία παίρνει μια προφανή θέση υπέρ της οικογένειας (pronatalist, pro-birth) – στο κάτω-κάτω, η ταινία Mama θα μπορούσε να είναι το ίδιο σοκαριστική με μια ιστορία, στην οποία η μητέρα φάντασμα πολεμάει τον θείο των κοριτσιών. Αλλά, όπως επισημαίνει η Annalee Newitz στο io9 όταν κυκλοφόρησε η ταινία, το Mama καταπιάνεται επίσης με τον φόβο της κοινωνίας μας σχετικά με τις ακατάλληλες μητέρες σε όλες τους τις ενσαρκώσεις, και με αυτό τον τρόπο αμφισβητεί την ιδέα ότι μόνο μία ιδανική μητέρα – δηλαδή μια γυναίκα που αγαπά άνευ όρων, που βάζει τα παιδιά της πάνω από οτιδήποτε άλλο, και, φυσικά, δεν είναι ένα εκδικητικό νεκρό πνεύμα – μπορεί να είναι ένας αποτελεσματικός γονέας.

φαντασματα4

Η πρωταγωνίστρια της ταινίας Mama, Jessica Chastain

Οι γυναίκες που ξεφεύγουν από το θάνατο έχουν προσφέρει μερικές από τις πιο ανεξίτηλες, τρομακτικές εικόνες της μαζικής κουλτούρας, αλλά είναι δελεαστικό να αναρωτηθούμε πως θα έμοιαζαν αυτά τα φαντάσματα σε έναν κόσμο που θα υποστήριζε την ισότητα και την ισονομία, σε έναν κόσμο που δεν θα καθόριζε τις γυναίκες και τα κορίτσια από την εμφάνισή τους, από την ικανότητά τους να γεννούν παιδιά, καθώς και από τις σχέσεις τους με τους άλλους. Μήπως είναι τώρα η επανάσταση στο στιλ των φαντασμάτων το επόμενο σύνορο του φεμινισμού; Θα πήγαινα και στην κόλαση για να το δω!

Μπορείτε να ακούσετε και την εκπομπή του bitchmedia για τα γυναικεία φαντάσματα εδώ

Μετάφραση: Λίνα Φιλοπούλου

Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύτηκε στο Bitch Media και μπορείτε να το βρείτε εδώ

 

 

Share

Μουσουλμάνες γυναίκες: τα πρώτα θύματα της ισλαμοφοβίας

french_niqab

των Άννα Σιγαλού και Γεωργία Μανώλη

«Μια μανδηλοφορούσα γυναίκα δέχθηκε επίθεση από άντρα στην Μασσαλία, επειδή αυτός νόμισε πως ήταν τρομοκράτισσα. Σύμφωνα με τη Νομαρχιακή Διεύθυνση Δημόσιας Ασφάλειας (DDSP), ο θύτης, βλέποντας μια γυναίκα με χιτζάμπ θεώρησε και αυτονόητα ότι είναι τρομοκράτισσα και της επιτέθηκε με αιχμηρό αντικείμενο, τραυματίζοντας την ελαφρά.» L’ express, 19/11/15

Λίγες μέρες μετά τα χτυπήματα στο Παρίσι, η παραπάνω είδηση –που δεν αποτελεί το μοναδικό κρούσμα ισλαμοφοβίας των τελευταίων ημερών στην Γαλλία- δείχνει ποιοι είναι οι καρποί της τρόμο-υστερίας και ειδικά όσον αφορά τις μουσουλμάνες γυναίκες. Ακριβώς λόγω της ενδυμασίας (είτε αυτή είναι νικάμπ, μπούργκα ή χιτζάμπ) αποτελούν και πιο εύκολο στόχο αυτής της υστερίας.

«Μετά την επίθεση στο Charlie Hebdo, η ισλαμοφοβία εκτοξεύτηκε στα ύψη και ήταν χειρότερη για τις γυναίκες μουσουλμάνες. Δεχόντουσαν μάλιστα σωματικές επιθέσεις στο δρόμο. Οι δράστες τέτοιων επιθέσεων επικεντρώνουν στις γυναίκες γιατί τις θεωρούν πιο αδύναμες» λέει η Γαλλίδα φοιτήτρια Dounia Benallal και μέλος του μη κερδοσκοπικού συλλόγου «Μουσουλμάνοι Φοιτητές Γαλλίας». The Telegraph, 18/11/15

Επομένως οι γυναίκες μουσουλμάνες, λόγω της ενδυμασίας αποτελούν πολύ πιο αναγνωρίσιμο και εύκολο στόχο για ρατσιστικές επιθέσεις καθώς και συχνό πεδίο παρέμβασης του γαλλικού κράτους. Οι Γαλλίδες μουσουλμάνες έχουν νιώσει πως καταπιέζονται από την αυστηρή κοσμικότητα που υπερασπίζεται μετά μανίας το κράτος, αφού αυτή ακριβώς η laicité δεν συνοδεύεται από την καταπολέμηση της ανεργίας, της γκετοποίησης και του ρατσισμού, φαινόμενα που επηρεάζουν την καθημερινότητα τους ούτως ή άλλως.

Μπορεί λοιπόν ο Ολάντ και τα γαλλικά ΜΜΕ να συγχέουν –συνήθως σκόπιμα- έννοιες και ταυτότητες όπως «μουσουλμάνοι», «τρομοκράτες», «ISIS» και «γυναίκες καμικάζι» μεταξύ τους προκειμένου να καλύψουν την εμπλοκή τους στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους στην Μέση Ανατολή και να δικαιολογήσουν την καταπίεση που επιβάλλουν στις μειονότητες εντός της Γαλλίας καθώς κι επειδή πάντα βολεύει –βραχυπρόθεσμα- να έχεις έναν αποδιοπομπαίο τράγο. Δεν είναι όμως καθόλου τυχαίο το ότι όλοι οι μέχρι τώρα θύτες προέρχονταν από την Ευρώπη κι όχι από την Συρία. Η Γαλλία σπέρνει χρόνια τώρα την περιθωριοποίηση στο εσωτερικό της και τώρα που βλέπει τους καρπούς της, επιλέγει να εντείνει την καταπίεση.

Και όπως φαίνεται οι γυναίκες θα είναι από τα πρώτα θύματα του αντιτρομοκρατικού νόμου που ετοιμάζει η γαλλική κυβέρνηση. Η μουσουλμανική μαντίλα, εκτός από σύμβολο καταπίεσης και από απαγορευμένο  ρούχο πλέον γίνεται και συνώνυμο του εξτρεμισμού και αποτελεί την εύκολη δικαιολογία για την περιθωριοποίηση των μουσουλμάνων γυναικών αλλά και τον περαιτέρω αποκλεισμό τους από τη δημόσια ζωή.

 

This slideshow requires JavaScript.

Διαβάστε ακόμα

Το πένθος γίνεται νόμος

Share

Καθένας με το ταίρι του 

Egon_Schiele_016

της Coral Herrera

Στοιχηθείτε ανά δύο παρακαλώ. Και αν είναι δυνατόν με άτομο του άλλου φύλου. Ευχαριστώ.

Η ιδέα του έρωτα που κληρονομήσαμε από την αστική τάξη του 19ου αιώνα θεμελιώνεται στον πιο αδίστακτο ατομικισμό: δεν είναι τυχαίο ότι από παιδιά μας γανώνουν το κεφάλι με την ιδέα ότι πρέπει να βρούμε ένα ταίρι. Η παρακμή των θρησκευτικών και πολιτικών ουτοπιών έφερε μια νέα ουτοπία, αυτή του ρομαντισμού, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα μας. Καθώς δεν πιστεύουμε πια ότι μπορούμε να σωθούμε όλοι μαζί, ως κοινωνία, ας περάσουμε τη ζωή μας ψάχνοντας να βρούμε κάποιον που να μας αγαπάει, και αφού μπήκαμε στη διαδικασία, κάποιον με τον οποίο να αναπαραχθούμε, να μοιραστούμε τους λογαριασμούς και να λύσουμε τα προβλήματά μας.

Ο πατριαρχικός ρομαντισμός βασίζεται στη φιλοσοφία “ο σώζον εαυτώ σωθήτω”, διαιωνίζεται από τα παραμύθια που μας διαβάζουν όταν είμαστε παιδιά, για να εγκατασταθεί στο υποσυνείδητό μας, εκεί που δεν φτάνει η λογική ανάλυση. Μέσα από ταινίες και τραγούδια, μέσα από τα στερεότυπα και τους πατριαρχικούς ρόλους που βλέπουμε παντού γύρω μας, απορροφούμε αυτή την ηγεμονική ιδεολογία. Με βάση αυτές τις αξίες χτίζουμε την αρρενωπότητα και τη θηλυκότητά μας και μιμούμαστε προκάτ μοντέλα ερωτικών σχέσεων. Το αποτέλεσμα της επικράτησης του “μαγικού ρομαντισμού” σε κάθε πτυχή της ζωής μας, είναι να πιστεύουμε τελικά ότι η αγάπη είναι η σωτηρία μας. Αλλά μόνο για τους εαυτούς μας, για σένα και για μένα, οι υπόλοιποι να κόψουν το λαιμό τους.

Η σύγχρονη ρομαντική αγάπη μας προσφέρει μια εξατομικευμένη λύση στα προβλήματα της πραγματικότητας. Όσο χτίζονται φωλίτσες αγάπης, τόσο αδειάζουν οι πλατείες γιατί εμείς ψάχνουμε το άλλο μας μισό καταναλώνοντας χάπι έντ. Ο ρομαντισμός του “ο σώζον εαυτώ σωθήτω” χρησιμεύει στο να υιοθετούμε ένα τρόπο ζωής βασισμένο στο ζευγάρι και την πυρηνική οικογένεια. Χρησιμεύει στο, κυρίως εμείς οι γυναίκες, να ξοδεύουμε τις οικονομίες μας, τον χρόνο και την ενέργειά μας, αναζητώντας το έτερο μας ήμισυ. Έτσι δεν αφοσιωνόμαστε σε άλλους στόχους, πιο δημιουργικούς ή χρήσιμους.

Ο καθένας (πνίγοντας τον πόνο του) με το ταίρι του. Οι πολιτιστικές και κτηματομεσιτικές βιομηχανίες μας πουλάνε ρομαντικούς παραδείσους για να κλειστούμε σε ευτυχισμένα σπιτικά. Νομίζω ότι αυτό αποτελεί μεγάλο μέρος της αιτίας που η πλειοψηφία του κόσμου παραμένουν κοιμισμένοι και αποδέχονται την απώλεια δικαιωμάτων και ελευθεριών, αποδίδοντας τα προβλήματά τους στην κακοτυχία ή διαμαρτυρόμενοι μέσα στα σπίτια τους μπροστά από την τηλεόραση, περιμένοντας να περάσει η μπόρα.

Τα μέσα μαζικής ενημέρωσης ποτέ δεν προωθούν την κοινωνική αγάπη, παρά μόνο όταν είναι να μας πουλήσουν Ολυμπιάδες ή ασφάλειες ζωής. Αν όλοι αγαπιόμασταν πολύ, το σύστημα θα κλονιζόταν, γιατί θα μπορούσαμε να οργανωθούμε για να υπερασπίσουμε τα δικαιώματά μας και να διαχειριστούμε τους πόρους μας, και αυτό θα ήταν επικίνδυνο. Για αυτό και προτιμούν να ενώνουμε τις ζωές μας δύο-δύο και όχι είκοσι-είκοσι: ένα ζευγάρι απογοητεύεται και παραιτείται πολύ πιο εύκολα από ότι μια μεγάλη ομάδα, είναι πιο εύκολο να αναπτυχθεί απογοήτευση  και παραίτηση σε ένα ζευγάρι παρά σε ομάδες ανθρώπων.

Το πρόβλημα του έρωτα είναι ότι τον αντιμετωπίζουμε σαν να είναι προσωπικό θέμα, παρόλο που κάνει εκατομμύρια άτομα στον κόσμο δυστυχισμένα. Αν έχεις βαρεθεί να είσαι μόνη, αν ο/η σύζυγός σου θέλει διαζύγιο, αν ερωτευτείς τρελά χωρίς ανταπόκριση, αν ανέχεσαι υποτιμητική συμπεριφορά και ταπεινώσεις, αν ο/η σύντροφός σου σε απατάει, είναι δικό σου το πρόβλημα.

Κι όμως, τα ίδια συμβαίνουν σε πολλά εκατομμύρια ανθρώπων. Αν το να υποφέρεις για τον έρωτα είναι κάτι παγκόσμιο, τότε δεν είναι ένα ατομικό πρόβλημα, αλλά συλλογικό. Για κάποιους ο έρωτας είναι πρόβλημα επειδή δεν τον έχουν και για άλλους επειδή πίστεψαν στον πατριαρχικό ρομαντισμό και έχτισαν σπιτικές κολάσεις με βάση τη λογική κυρίαρχου/κυριαρχούμενου. Αυτή η λογική κυριαρχίας και υποταγής δημιουργεί ανελέητες μάχες για εξουσία στο εσωτερικό τον σπιτιών και διαιρεί τους άντρες και τις γυναίκες σε δυο πλευρές που αντιπαρατίθενται ως την αιωνιότητα. Πρόκειται για καθημερινές μάχες των φύλων που μας εξαντλούν και επιδεινώνουν την ποιότητα ζωής μας: τη δική μας και των γύρω μας.

Το προσωπικό είναι πολιτικό και ο τρόπος που ερωτευόμαστε μας είναι πατριαρχικός, παρόλο που δεν θέλουμε να μιλήσουμε για αυτό, γιατί τα συναισθήματα μας δεν είναι “σοβαρό” θέμα για ασχοληθούν με αυτό συνέδρια και συνελεύσεις. Οι ερωτικές μας σχέσεις μας κάνουν να υποφέρουμε και είναι απίστευτα συγκρουσιακές: κι όμως, συνεχίζουμε αγκιστρωμένοι στα καθιερωμένα μοντέλα ερωτικής συμπεριφοράς, γιατί η πατριαρχία κυλάει στις φλέβες μας.

Κάνουμε αναλύσεις γύρω από την ελευθερία, την γενναιοδωρία, την ισότητα, τα δικαιώματα, την αυτονομία… αλλά στο κρεβάτι και στο σπίτι δεν είναι τόσο εύκολα τα πράγματα: δεν μπορούμε να μοιράσουμε ισότιμα τις δουλειές τους σπιτιού, να αντιμετωπίσουμε τη ζήλεια μας, να επικοινωνήσουμε με ειλικρίνεια, να αντιμετωπίσουμε τους φόβους μας, να χωρίσουμε με στοργή.  Πρέπει να τολμήσουμε να σπάσουμε τις παλιές συνήθειες για να μάθουμε να αγαπιόμαστε καλά, να δημιουργούμε όμορφες σχέσεις, να νοιαζόμαστε για πολλούς ανθρώπους και όχι μόνο για το ταίρι μας.

Για να αλλάξουμε ή να βελτιώσουμε τον κόσμο στον οποίο ζούμε, πρέπει να αντιμετωπίσουμε πολιτικά το θέμα του έρωτα και δημιουργήσουμε δεσμούς στοργής πέρα από το ζευγάρι. Πρέπει να αποδομήσουμε και να ξανασκεφτούμε τον έρωτα για να βελτιώσουμε τις εργασιακές μας σχέσεις, τις σχέσεις μας με τους γείτονες, με τους φίλους μας, για να μπορέσουμε να φτιάξουμε πιο ισότιμες και διαφορετικές σχέσεις, για να βελτιώσουμε τη συνύπαρξη μεταξύ των λαών. Δείχνοντας εμπιστοσύνη στους άλλους, αλληλοεπιδρώντας στους δρόμους, φτιάχνοντας δίκτυα αλληλεγγύης και συνεργασίας. Δουλεύοντας ενωμένοι για να κτίσουμε μια ισότιμη, οριζόντια και πιο αγαπημένη κοινωνία.

Πρέπει λοιπόν, να δώσουμε περισσότερο χώρο στον έρωτα στη ζωή μας, να μην τον περιορίζουμε μέσα στο ζευγάρι, και να μάθουμε να αγαπάμε καλά και να αγαπάμε πολύ. Πόσο πολύ το χρειαζόμαστε…

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα el diario και μπορείτε να το βρείτε εδώ 

μετάφραση: Ιουλία Λειβαδίτη

 

 

Share

Με αφορμή το 6ο Φεστιβάλ Εθνογραφικού Κινηματογράφου της Αθήνας: 9 γυναίκες που άλλαξαν την ανθρωπολογία

Margaret Mead with Trophy Heads

της Caroline Ervin

Θα πίστευε κανείς ότι η μελέτη των ανθρώπων – όλων των ανθρώπων, στο παρελθόν και το παρόν – θα ήταν λίγο πιο δίκαιη σε ζητήματα φύλου. Εξάλλου οι γυναίκες είναι το μισό της ανθρωπότητας. Μην αφήνετε όμως την κοινή λογική να θολώσει την κρίση σας! Από την αρχή της ανθρωπολογίας, ως επίσημου κοινωνικο-επιστημονικού κλάδου, τα μέλη της έκλιναν προς τον λευκό άντρα. Οι «πληροφοριοδότες» του ή τα ερωτηθέντα υποκείμενα από τους ξένους «ειδικούς» έχουν επίσης την τάση να κλίνουν προς τον άντρα. Για ποιο λόγο άλλωστε να πάρουν συνέντευξη από μερικές γυναίκες σχετικά με το τι κάνουν όλη την ημέρα, όταν θα μπορούσαν απλά να ρωτήσουν τους άντρες;

Αυτή η διευθέτηση όμως δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή για τις αποφασιστικές και ευφυείς γυναίκες της πρώιμης σύγχρονης ανθρωπολογίας. Ξεκινώντας από τα μέσα του 19ου αιώνα (το πρώτο κύμα της λεγόμενης φεμινιστικής ανθρωπολογίας) υπήρξε μια σοβαρή, αναπόφευκτη ώθηση όχι μόνο να συμπεριληφθούν περισσότερες γυναικείες φωνές στη μελέτη άλλων πολιτισμών, αλλά και να γίνει τουλάχιστον μια αναφορά στις γυναίκες σε αυτούς τους πολιτισμούς.

Αλλά οι γυναίκες που σήκωσαν το βάρος κατά τις πρώτες ημέρες της ανθρωπολογίας δεν ήταν σε καμία περίπτωση τέλειες. Ενώ μερικές συνέβαλαν στο να ανοίξει το μυαλό μας στην έννοια του φύλου, κάποιες άλλες εξακολουθούσαν να έχουν απλοϊκές απόψεις για τους άλλους πολιτισμούς.

Παρακάτω παρουσιάζουμε εννέα γυναίκες, των οποίων το έργο άλλαξε τον κλάδο της ανθρωπολογίας:

Alice Cunningham Fletcher, 1838-1923

anthro-fletcher1Φωτογραφία από Wikimedia Commons

anthro-fletcher2-1024x636Φωτογραφία από Wikimedia Commons

 Γεννημένη σε μια αστική οικογένεια, αλλά δίνοντας από νωρίς «σκληρή μάχη για τη ζωή», η Alice Fletcher είχε ήδη εξελιχθεί σε μια ενεργή φεμινίστρια και σουφραζέτα τη δεκαετία του 1870. Μέσω της κατάρτισής της στην αρχαιολογία (άτυπης λόγω φύλου) και του έργου της η Fletcher γνωρίστηκε με τους Ινδιάνους της Αμερικής ζώντας τελικά για ένα διάστημα με τη φυλή Omaha. Συνδυάζοντας το υποστηρικτικό της έργο και ενδιαφέρον για τους αυτόχθονες αμερικάνικους πολιτισμούς η Fletcher έκανε την πλέον αμφιλεγόμενη κίνηση, να πιέσει για την κατανομή ή το μοίρασμα της φυλετικής γης σε μεμονωμένα οικόπεδα. Υποστήριξε ότι η συλλογική γαιοκτησία εμποδίζει την πρόοδο και τον πολιτισμό των αυτόχθονων αμερικάνων (συγκαταβατική) και αποτρέπει τους λευκούς να σέβονται τα δικαιώματα που έχουν οι ιθαγενείς πληθυσμοί πάνω στη γη (ελαφρώς πιο έγκυρη).

Όταν δεν ήταν απασχολημένη υποστηρίζοντας την ανάγκη για μια τρομερή πολιτική γαιοκτησίας, εργαζόταν για τη διατήρηση διαφόρων πτυχών της ζωής των πολιτισμών που παρατηρούσε. Μαζί με τον μουσικό John Comfort Fillmore η Fletcher συγκέντρωσε τη μουσική των Ομάχα αποτυπώνοντάς την σε νότες και όχι ηχογραφώντας την (δεν εμπιστευόταν τον φωνογράφο). Ως μία από τις πρώτες γυναίκες ανθρωπολόγους της χώρας έγινε Αντιπρόεδρος του Αμερικάνικου Συλλόγου για την Πρόοδο της Επιστήμης και Πρόεδρος του Αμερικάνικου Λαογραφικού Συλλόγου, ενώ βοηθούσε παράλληλα στο ξεκίνημα του Αμερικάνικου Ανθρωπολογικού Συλλόγου.

Elsie Clews Parsons, 1875-1941

anthro-parsons1-741x1024Φωτογραφία ιδιοκτησία της οικογένειας Parsons (Wikimedia Commons)

Η Elsie Clews Parsons ήταν μια ακόμα ανθρωπολόγος της υψηλής κοινωνίας και σύζυγος μέλους του Κογκρέσσου, αλλά, ευτυχώς, δεν είχε υποστηρίξει οποιεσδήποτε πολιτικές που θα μπορούσαν να υφαρπάξουν γη από τους Ινδιάνους της Αμερικής. Αντίθετα, ενάντια στις επιθυμίες της μητέρας της, αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο Barnard το 1896 και απέκτησε διδακτορικό δίπλωμα στην εκπαίδευση από το Πανεπιστήμιο Columbia το 1899. Επτά χρόνια αργότερα αυτή η λαοπλάνα δημοσίευσε ένα «ριζοσπαστικό» βιβλίο υποστηρίζοντας την ανάγκη να υπάρξει άμεση επιμόρφωση πάνω στις σεξουαλικές σχέσεις καθώς και συζητήσεις για το προγαμιαίο σεξ και τους «δοκιμαστικούς γάμους». Το 1912 η Parsons έγραψε μια εθνογραφική μελέτη για τις γυναίκες της ανώτερης κοινωνικής τάξης της Νέας Υόρκης και τους έμφυλους ρόλους τους με τίτλο «Η παλιομοδίτη γυναίκα». Εκεί υποστήριξε ότι η ίδια η «γυναίκα» ήταν μια ξεπερασμένη κατηγορία που διατηρούνταν ζωντανή από εξίσου ξεπερασμένες τελετουργίες.

Τα επόμενα χρόνια ταξίδεψε, μελέτησε, κυνήγησε την περιπέτεια – και κατέληξε να διαμορφώσει τον κλάδο της ανθρωπολογίας. Έγραψε άρθρα σχετικά με τους πολιτισμούς της Αριζόνας και του Νέου Μεξικού, συγκέντρωσε λαογραφικά έθιμα της Καραϊβικής, χρηματοδότησε την έρευνα φοιτητών, δέχτηκε και απέρριψε εραστές και αντιτάχθηκε σθεναρά στους περιορισμούς στο να εργάζονται μαζί άνδρες και γυναίκες. Καλή φίλη με τον φημισμένο ανθρωπολόγο Franz Boas, η Parsons δίδαξε την Ruth Benedict και ήταν η προκάτοχος της υψηλού κύρους και επιρροής Margaret Mead, έτσι είναι λογικό που ασχολήθηκε με τους έμφυλους ρόλους και την επίδραση της κοινωνίας στους ανθρώπους. Επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό, επίσης, στον πολιτισμό των Ινδιάνων της Αμερικής. Το 1939 δημοσίευσε το «Pueblo Indian Religion», ένα δίτομο έργο που περιλαμβάνει μια τεράστια έρευνα. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Αμερικάνικου Ανθρωπολογικού Συλλόγου, αλλά πέθανε προτού μπορέσει να δώσει μια καταπληκτική εναρκτήρια ομιλία επισημαίνοντας ότι η ανθρωπολογία είναι δυνατόν να χρησιμεύσει ως εργαλείο για το ρατσισμό.

Maria Czaplicka, 1884-1921

anthro-czaplickaMaria Czaplicka (Wikimedia Commons)

Η Maria Czaplicka πήρε την πρώτη της ανώτερη εκπαίδευση σε ένα από τα «ιπτάμενα» ή «πλεούμενα» πανεπιστήμια της Πολωνίας – υπόγειες σχολές που επιδίωκαν να διατηρήσουν την πολωνική κουλτούρα και που αρχικά σκόπευαν να εκπαιδεύσουν γυναίκες, οι οποίες είχαν αποκλειστεί από τα νόμιμα πανεπιστήμια στον πρώσικο ή ρωσικό τομέα της Κοινοπολιτείας. Δεν επρόκειτο για αξιοκαταφρόνητα εγχειρήματα. Η Marie Curie ήταν μαθήτρια ενός τέτοιου προγράμματος και η ίδια η Czaplicka κατέληξε να σπουδάσει ανθρωπολογία στο Λονδίνο και στην Οξφόρδη, όπου τελικά έγινε η πρώτη γυναίκα καθηγήτρια ανθρωπολογίας.

Αλλά δεν άντεχε μια ζωή καθισμένη σε ένα γραφείο ή δίνοντας διαλέξεις πίσω από ένα πόντιουμ. Τον Μάιο του 1914, αφού εργάστηκε μερικά χρόνια ως συγγραφέας και βοηθός πλούσιων γυναικών, η Czaplicka διοργάνωσε την πιο γυναικεία αποστολή στον ποταμό Yenisei στη Σιβηρία για τη διεξαγωγή έρευνας πεδίου και μελέτης των τοπικών πολιτισμών. Η μετα-ανάλυση της βιβλιογραφίας σχετικά με την περιοχή, «Η Σιβηρία των Αβορίγινων: Μια Μελέτη στην Κοινωνική Ανθρωπολογία», εκδόθηκε πριν από το ταξίδι και αποτέλεσε τη βάση για την έρευνά της. Αυτή και η ομάδα της έμειναν πάνω από ένα χρόνο συγκεντρώνοντας πληροφορίες σχετικά με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις αυτόχθονων της Σιβηρίας, φωτογραφίζοντάς τους και συλλέγοντας χειροποίητα αντικειμένα για το Μουσείο Pitt River πίσω στην Αγγλία.

Επιστρέφοντας στην Αγγλία έγραψε την προσωπική της άποψη για το ταξίδι, Ένας χρόνος στη Σιβηρία, αλλά ποτέ δεν δημοσίευσε την έρευνα πεδίου πέρα από μερικά άρθρα. Αφήνοντας τη θέση της στην Οξφόρδη το 1919 η Czaplicka αντιμετώπισε μια ζοφερή οικονομική κατάσταση. Δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει κανέναν άλλο ακαδημαϊκό διορισμό, ούτε θα μπορούσε να βρει άλλη υποτροφία για να ταξιδέψει. Το 1921, σε ηλικία μόλις 36 χρόνων, η Czaplicka αυτοκτόνησε.

Ruth Benedict, 1887-1948

Anthropologist Ruth BenedictCorbis

Η ανθρωπολόγος/ ποιήτρια Ruth Benedict ακολούθησε τα βήματα της μητέρας της για να αποκτήσει το πτυχίο της στο Πανεπιστήμιο Vassar το 1909, αλλά μόνο όταν σπούδασε υπό την καθηγεσία της Elsie Clews Parsons στη Νέα Σχολή Κοινωνικών Ερευνών απέκτησε την πρώτη της επαφή με την ανθρωπολογία. Χάρη στην Parsons και στον Alexander Goldenweiser, η Benedict σπούδασε στον καθηγητή Franz Boas στο Πανεπιστήμιο Columbia αποκτώντας το διδακτορικό της το 1923. Η διατριβή της επικεντρώθηκε στους ινδιάνικους πολιτισμούς της Βόρειας Αμερικής.

Η Benedict έδωσε μια νέα προοπτική στον κλάδο. Έβλεπε τους πολιτισμούς που μελετούσε ως άθροισμα πολλών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των πνευματικών, θρησκευτικών και αισθητικών. Η πολυγραφότατη και γεμάτη περιέργεια συγγραφέας σπούδασε λαογραφία, εξέτασε το πώς η προσωπικότητα ενός πολιτισμού ορίζει τα μέλη της (πολιτισμός είναι η «προσωπικότητα με κεφαλαία γράμματα») και απέρριψε ρατσιστικές θεωρίες που προωθούν την ανισότητα. Συνεχίζοντας την επικέντρωσή της στους Ινδιάνους της Αμερικής, η Benedict μελέτησε τις φυλές Serrano, Zuni, Pima και Apache, εκτός από τις φυλές στην περιοχή των Μεγάλων Πεδιάδων.

Ενώ εργαζόταν ως βοηθός του Boas, η Benedict συναντήθηκε με τη φοιτήτρια Margaret Mead και μεταξύ τους δημιουργήθηκε ένας δεσμός που θα διαρκούσε για μια ζωή. Παρά το γεγονός ότι δεν της άρεσε καθόλου να μιλάει σε κοινό, η συναρπαστική και πνευματώδης Benedict πήγε να εργαστεί ως λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Columbia και απέκτησε πλήρη καθηγεσία λίγο πριν από το θάνατό της.

Zora Neale Hurston, 1891-1960

Zora Neale HurstonCorbis

Zora Neale Hurston with MusiciansCorbis

Ίσως πιο ευρέως γνωστή ως μια βαθιά ταλαντούχα συγγραφέας της αναγέννησης του Χάρλεμ, η Zora Neale Hurston επίσης εκπαιδεύτηκε ως ανθρωπολόγος υπό τον Franz Boas. Όταν σπούδαζε στο Πανεπιστήμιο Barnard στη δεκαετία του 1920, ήταν η μόνη μαύρη φοιτήτρια στη σχολή και το 1928 ήταν η πρώτη που αποφοίτησε. Όταν επιδίωξε να πάρει μεταπτυχιακό τίτλο στο Πανεπιστήμιο Columbia, ο Boas ενθάρρυνε το ενδιαφέρον της στην αφροαμερικάνικη λαογραφία. Αυτή η έρευνα διαπότισε τη μυθοπλασία της, ιδίως η χρήση της διαλέκτου και της «ντοπιολαλιάς» σε έργα όπως Τα μάτια τους κοιτούσαν τον Θεό. Η Hurston μεγάλωσε στην πόλη Eatonville στη Φλόριντα, μια ολόκληρη κοινότητα μαύρων που ιδρύθηκε στον απόηχο του Εμφυλίου Πολέμου, και επέστρεψε πίσω για να καταγράψει τα λαογραφικά έθιμα, τα θρησκευτικά κηρύγματα και τη μουσική, την οποία άκουγε καθώς μεγάλωνε.

Δεν έμεινε, ωστόσο, στις ΗΠΑ. Εκτός από την έρευνά της στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας, η Hurston ταξίδεψε στην Καραϊβική για να μελετήσει τις πρακτικές βουντού. Το σημαντικότερο ανθρωπολογικό έργο της το 1935 Μουλάρια και άνθρωποι ήταν η πρώτη συλλογή μαύρης λαογραφίας από Αφροαμερικανό, είτε άντρα είτε γυναίκα, και το Πες στο άλογό μου αποτύπωνε τις εμπειρίες της στην Τζαμάικα και την Αϊτή. Επίσης πρωτοστάτησε σε ανθρωπολογικές θεωρίες και μεθόδους μέσα από τη μελέτη της για την αφρικανική διασπορά, τον εντοπισμό πολιτιστικών δεσμών μεταξύ των μαύρων στην Αφρική και εκείνων στην Ευρώπη και στις Αμερικές.

Margaret Mead, 1901-1978

Margaret Mead with Trophy HeadsBettmann/Corbis

Margaret Mead with Manus Mother and ChildBettmann/Corbis

Συνεχίζοντας το έργο των προκατόχων της, ιδιαίτερα του Franz Boas, της Ruth Benedict και της Elsie Clews Parsons, η επιρροή της Margaret Mead, ωστόσο, δεν μπορεί να υπερεκτιμηθεί. Η έρευνά της σε πολιτισμούς της Πολυνησίας – αποκαλύπτοντας μεταξύ άλλων μια πιο χαλαρή προσέγγιση στο προγαμιαίο σεξ – βοήθησαν στο να ξεκινήσει η σεξουαλική επανάσταση στην Αμερική και το δεύτερο κύμα του φεμινισμού. Αν τυχόν νομίζετε ότι μοναδικό επίκεντρο του έργου της ήταν το σεξ και το φύλο, ας μας επιτρέψετε να σας δώσουμε μερικά στοιχεία: Αυτή η γυναίκα είχε βαθιά γνώση της εκπαίδευσης, της προσωπικότητας, της διατροφής, της ψυχικής υγείας (και πολλών περισσότερων) καθώς έβρισκαν εφαρμογή στον πολιτισμό και στις σχέσεις.

Γεννήθηκε από προοδευτικούς προτεστάντες γονείς και διδάχτηκε τα πρώτα χρόνια από τη γιαγιά της. Η Mead ενθαρρύνθηκε από πολύ μικρή ηλικία όχι μόνο να παρατηρεί τον κόσμο γύρω της, αλλά και να κρατάει λεπτομερείς, εκτενείς σημειώσεις. Όταν η γεμάτη περιέργεια φοιτήτρια σπούδαζε στο Πανεπιστήμιο Barnard και πήρε ένα μάθημα που δίδασκε ο Boas (αργότερα θα έπαιρνε το μεταπτυχιακό και το διδακτορικό της στο Πανεπιστήμιο Columbia υπό την επίβλεψή του), τίποτε δεν μπορούσε να την σταματήσει. Γεννήθηκε για να γίνει ανθρωπολόγος.

Στο Σεξ και Ιδιοσυγκρασία διερεύνησε τους ρόλους της φύσης και της ανατροφής ανάμεσα σε πολιτισμούς στην Παπούα Νέα Γουινέα και ισχυρίστηκε ότι, πράγματι, το βιολογικό και το κοινωνικό φύλο είναι δύο διαφορετικές δυνάμεις. Στο Ενηλικίωση στη Σαμόα, το πρώτο και ίσως το πιο σημαντικό έργο της, αναφέρθηκε σε χαλαρές συμπεριφορές απέναντι στη σεξουαλική εξερεύνηση και στους ρόλους του βιολογικού/ κοινωνικού φύλου καθώς παίζουν έναν ευεργετικό ρόλο στην ανάπτυξη των έφηβων κοριτσιών.

Πέρα από όλα αυτά – μια καριέρα ταξιδιών και ανακαλύψεων, τρεις γάμους και ατελείωτες διαμάχες – διατήρησε ένα ειδύλλιο με την καθηγήτρια, φίλη και μέντορά της, Ruth Benedict, που κράτησε μια ολόκληρη ζωή. Μπορείτε να διαβάσετε τις ερωτικές επιστολές τους, αλλά σας προειδοποιούμε: μπορεί να συγκινηθείτε διαβάζοντάς τες.

Phyllis Kaberry, 1910-1977

Dr.Phyllis Kaberry. - December-1944Αρχείο Planet News

Γεννήθηκε στο Σαν Φρανσίσκο και μεγάλωσε στην Αυστραλία. Η Phyllis Kaberry ήταν περιπετειώδης από την αρχή. Τα πρώτα χρόνια που εξερευνούσε με τα αδέλφια της την προετοίμασαν καλά για μια καριέρα ως κοινωνική ανθρωπολόγος. Μετά την αποφοίτησή της από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, η Kaberry έγραψε τη μεταπτυχιακή της εργασία το 1934 για τους αυτόχθονες κατοίκους των νησιών πέρα από την Αυστραλία, συμπεριλαμβανομένης της Νέας Γουινέας, των νησιών Φίτζι και των νήσων του Σολομώντα. Συνέχισε την έρευνά της που κράτησε πάνω από έναν χρόνο διεξάγοντας έρευνα πεδίου στους ιθαγενείς στη Δυτική Αυστραλία, μια εμπειρία που θα διαμόρφωνε το πολύ σημαντικό έργο της, Αβορίγινες γυναίκες: ιερές και βέβηλες, που γράφτηκε κατά τη διάρκεια των σπουδών της στο Λονδίνο με τον Bronislaw Malinowski. Αποτελούσε μια καθ’ όλα αναγκαία επανεξέταση (ή μια άλλη θεώρηση) των αυτόχθονων γυναικών που προσπαθούσε να τις παρουσιάσει ως πραγματικά ανθρώπινα όντα με πραγματικά συναισθήματα. Τριάντα χρόνια μετά τη δημοσίευση, οι συνάδελφοι ερευνητές θα το χαιρέτιζαν ως τη μοναδική «πρωτοποριακή μελέτη για την κοινωνική θέση των γυναικών» στην Αυστραλία.

Δεν ήταν από τους ανθρώπους που θα χαλάρωνε μετά από ένα συναρπαστικό γεγονός. Η Kaberry συνέχισε να λαμβάνει επιχορηγήσεις, υποτροφίες και θερμές προσκλήσεις να διεξάγει έρευνα πεδίου και να δίνει διαλέξεις σε πανεπιστήμια του εξωτερικού. Μερικές από τις πιο ευτυχισμένες μέρες της ζωής της τις πέρασε ερευνώντας τον υποσιτισμό ανάμεσα στους ανθρώπους του βρετανικού Καμερούν (τώρα τμήματα της Νιγηρίας και του Καμερούν), όπου έγινε πολύ καλή φίλη με τις ντόπιες γυναίκες, πολλές από τις οποίες παραπονιούνταν ότι τα βόδια της γειτονικής φυλής τούς κατέστρεφαν τα αγροκτήματά τους. Η Kaberry προφανώς τις βοήθησε να οδηγήσουν τα βοοειδή μακριά από τη γη τους, κερδίζοντας έτσι τον τίτλο «Βασιλομήτωρ» από τις γυναίκες. Το διάστημα που έμεινε στην περιοχή την ενέπνευσε να γράψει το βιβλίο της Αυτόχθονες γυναίκες, στο οποίο εξέταζε την κοινωνική και οικονομική θέση των γυναικών και επιπλέον έριχνε φως σε θέματα βρεφικής θνησιμότητας και υποσιτισμού.

Επιπλέον, εκτός από το ότι υπηρέτησε ως αντιπρόεδρος του Βασιλικού Ανθρωπολογικού Ινστιτούτου της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας και έγινε μέλος του προσωπικού του University College του Λονδίνου, ήταν πνευματώδης και με μεγάλη αίσθηση του χιούμορ. Διασκέδαζε πολύ μεταφέροντας τα παράπονα των Αφρικανών φιλενάδων της για τους τεμπέληδες άντρες του χωριού τους στις συζητήσεις με τους άντρες συναδέλφους της.

Mary Leakey, 1913-1996

Mary and Louis Leakey Studying Skull FragmentsBettmann / Corbis

Great Britain, London. Mary Leakey. 1948Keystone-Γαλλία / Getty Images

Εξαιρετική κυνηγός απολιθωμάτων, η Mary Leakey ενδιαφερόταν για την τέχνη και την αρχαιολογία  από την αρχή. Ο πατέρας της (ένας απίθανος μπαμπάς!) την έπαιρνε μαζί του για να δει αρχαίες ζωγραφιές σε σπήλαια στη Γαλλία, εκτός από τα μουσεία όπου συμμετείχε σε αρχαιολογικές ανασκαφές. Όταν πέθανε ο πατέρας της και η μητέρα της την πήγε πίσω στο Λονδίνο, η Leakey, αρρωστημένη από το καθολικό σχολείο, άρχισε να παρακολουθεί πανεπιστημιακά μαθήματα στην αρχαιολογία, την προϊστορία και τη γεωλογία. Τρία χρόνια αργότερα η Leakey (το γένος Nicol) ήταν ήδη αυθεντία στον πυρόλιθο και στην επιστημονική απεικόνιση, γεγονός που λειτούργησε τέλεια για τον μέλλοντα σύζυγο (και παντρεμένο εκείνη την περίοδο) Louis Leakey. Την προσκάλεσε στην Αφρική για να ζωγραφίσει τα εργαλεία που θα έβρισκε.

Παρά το γεγονός ότι δεν την ενδιέφερε καθόλου να κυνηγήσει μια τυπική εκπαίδευση, τα πήγε μια χαρά. Κατά τη διάρκεια της καριέρας της η Leakey κέρδισε πολυάριθμους τιμητικούς τίτλους χάρη στην απίστευτη δουλειά που η ίδια (και ο σύζυγός της Louis) έκανε (αν και ο γιος της ο Richard πιστώνει και την ίδια τη μητέρα του ως επιτυχία του Louis). Στην Αφρική ανακάλυψε τον Proconsul africanus (βρήκε ένα άθικτο κρανίο το 1948), τον Zinjanthropus boisei (επίσης γνωστό ως Australopithecus boisei [η ανακάλυψη του οποίου, το 1959, εξασφάλισε σε αυτήν και στο Louis χρηματοδότηση από το National Geographic Society]), τον Homo habilis (1960) και ένα απολιθωμένο ίχνος από πατημασιές πρϊστορικού ανθρώπου που εκτεινόταν για περίπου 27 μέτρα (1979).

Ένα πράγμα δεν άρεσε στην πρωτοποριακή αρχαιολόγο. Οι ερωτήσεις σχετικά με το φύλο της, για το οποίο είπε σε μία αμερικανίδα δημοσιογράφο ότι δεν είχε καμία σχέση με τη δουλειά της. «Ποτέ δεν χρειάστηκε να συνειδητοποιήσω το φύλο μου», της είπε η Leakey. «Ποτέ δεν ένιωσα σε μειονεκτική θέση».

Pearl Primus, 1919-1994

Pearla Primus With AssociatesJoseph Schwartz / Corbis

SingersReg Birkett / Keystone / Getty Images

Η Pearl Primus ήταν χορεύτρια, χορογράφος, ακτιβίστρια, δασκάλα και λέκτορας που βοήθησε να βρει ο χορός της Αφρικής και της Καραϊβικής το αμερικανικό κοινό. Πρωτίστως όμως ήταν επιστήμονας. Η Primus, που καταγόταν από την Τρινιδάδ, μετακόμισε με την οικογένειά της στη Νέα Υόρκη σε ηλικία δύο χρονών. Έκανε τις προπτυχιακές σπουδές της στη βιολογία και τις εισαγωγικές σπουδές στην ιατρική στο Hunter College, αλλά μιας και δεν προσλάμβαναν μαύρους στα εργαστήρια, έκανε αίτηση στο Εθνικό Συμβούλιο Νέων, έναν οργανισμό New Deal που την τοποθέτησε στην Ομάδα Νέου Χορού.

Είχε βρει ένα πάθος, ακόμη και αν αυτό σήμαινε ότι θα έβαζε την επιστήμη για λίγο σε αναμονή. Η Primus γρήγορα έγινε δασκάλα και έδινε παραστάσεις με τη δική της δουλειά. Χρησιμοποιούσε τον χορό για να πει οδυνηρές ιστορίες για τη ζωή των Αφρο-αμερικανών. Οι παραστάσεις το 1943 περιλάμβαναν το Strange Fruit (για το λιντσάρισμα) και Ο Νέγρος μιλάει για Ποτάμια (που απεικονίζουν τη ζωή των μαύρων που ζούσαν κατά μήκος του Μισισιπή). Μετά τις περιοδείες της και αφού ίδρυσε τη δική της εταιρεία, η Primus έλαβε μια υποτροφία για σπουδές χορού στην Αφρική, παντρεύτηκε έναν συνάδελφο χορευτή και έγινε η διευθύντρια του Κέντρου Παραστατικών Τεχνών στη Λιβερία. Ήταν μια πολυάσχολη περίοδος, αλλά το 1978 πήρε ένα διδακτορικό στην ανθρωπολογία (Αφρικανικές και Καραϊβικές σπουδές) από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.

Τα δύο μεγάλα πάθη της συνδυάστηκαν. Εκτός από το να μοιράζεται αφροαμερικάνικεςς ιστορίες μέσα από τις παραστάσεις της, επέκτεινε την έρευνά της στην Καραϊβική και στη Νιγηρία, στη  Γκάνα, στο Ζαΐρ και στη Ρουάντα. Το δεξί και αριστερό της ημισφαίριο σε πλήρη λειτουργία, ήταν η τέλεια υποψήφια να συμμετάσχει στη «Μαύρη Παράδοση στον Αμερικανικό Χορό», ένα πρόγραμμα που επιδίωκε να διατηρήσει και να αναβιώσει τον μαύρο χορό.

Πηγή: stuff mom never told you

Μετάφραση-επιμέλεια: Λίνα Φιλοπούλου

***

Το Φεστιβάλ Εθνογραφικού Κινηματογράφου της Αθήνας θα πραγματοποιηθεί φέτος για 6η χρονιά από 26 έως 29 Νοεμβρίου στο Exile Room (Αθηνάς 12, 3ος όροφος, Μοναστηράκι). Οι προβολές (οι οποίες θα έχουν μόνο αγγλικούς υπότιτλους) θα γίνουν στο Exile Room (Αθηνάς 12, 3ος όροφος, Μοναστηράκι), η είσοδος θα είναι δωρεάν και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας. Ολόκληρο το πρόγραμμα του φεστιβάλ μπορείτε να το δείτε εδώ.

 

Εμείς έχουμε ξεχωρίσει τις γυναικείες παραγωγές του φεστιβάλ:

Τετάρτη 25.11 στις 20.00 (ειδική προβολή)

News From Home της Chantal Akerman

Υπάρχουν κάποιοι δημιουργοί που, συνειδητά ή όχι, συνέβαλαν στη διαμόρφωση, εξέλιξη και ανάδειξη της σχέσης του κινηματογράφου και οπτικής ανθρωπολογίας, και η πρωτοπόρος δημιουργός Σαντάλ Ακερμάν ανήκει σίγουρα σε αυτή την κατηγορία. Ο κυριότερος λόγος είναι ότι μερικές από τις ταινίες της έχουν μια στενή σχέση με την έννοια της «διασποράς» και αυτό το στοιχείο τράβηξε το ενδιαφέρον για το έργο της πέρα από το χώρο των κινηματογραφικών σπουδών.

Το News From Home, ίσως η ταινία της Ακερμάν με την μεγαλύτερη επιρροή σε αυτή τη διαδικασία, είναι ένα «επιστολικό ντοκιμαντέρ διασποράς» που βασίζεται στα γράμματα που στέλνει η μητέρα της σε αυτήν ενώ ζούσε στη Νέα Υόρκη, και δεν απο- τελεί μόνο μια πολύ σημαντική ταινία, αλλά και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς μια ταινία μπορεί να επηρεάσει πολλές πτυχές του κόσμου μας πέρα από τον κινηματογραφικό.

Φέτος έχουμε την ευκαιρία να προβάλουμε την ταινία στην Αθήνα, επιθυμώντας μόνο η αφορμή να ήταν διαφορετική, και όχι η ξαφνική απώλεια της που μας συγκλόνισε τον περασμένο Οκτώβριο.

Η προβολή θα φιλοξενηθεί στο Auditorium του Γαλλικού Ινστιτούτου (Σίνα 31, Αθήνα).

Πέμπτη 26.11 στις 18.30

Κινέζοι Γεννημένοι στη Βρετανία

Σκηνοθεσία: ElenaBarabantseva & AndyLawrence. 48’ (Ηνωμένο Βασίλειο)

Ο Ντάνιελ και ο Κέβιν είναι δύο παιδιά Κινέζων μεταναστών στο Μάντσεστερ. Καταγράφοντας τις προσπάθειες να συμφιλιώσουν την βρετανική με την κινέζικη πλευρά τους, η ταινία αποκαλύπτει νέες διαστάσεις στο πώς τα αγόρια βιώνουν τον κόσμο τους.

στις 19.30

Τα Θηλυκά Είναι Εδώ

Σκηνοθεσία Ναταλία Κουτσούγερα. 45’ (Ελλάδα) – Παρουσία της σκηνοθέτριας

Η ταινία περιγράφει τις ζωές δυο κοριτσιών που χορεύουν freestyle hip-hop, popping, και house dance, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους οι διεθνείς διαγωνιστικοί χοροί χρησιμοποιούνται από τις γυναίκες της συγκεκριμένης σκηνής, εστιάζοντας στις εκφάνσεις της θηλυκότητας και του φύλου σ’ ένα ανδροκρατούμενο χώρο.

στις 21.45

Σε Έπαινο των Σκιών

Σκηνοθεσία: Kayla Reopelle & Εvan Raymond Spitzer. 34’ (Η.Π.Α., Γερμανία)

Η ταινία είναι η ποιητική απεικόνιση τριών νέων στη ζωή τους στα βόρεια της Νέας Υόρκης δίχως ηλεκτρικό, γκάζι, ίντερνετ και κινητά τηλέφωνα. Ο τρόπος ζωής τους, αν και αντισυμβατικός, προάγει την ερώτηση τού τι είναι απαραίτητο στις ζωές μας.

Ένα Πιάτο Σκουπίδια

Σκηνοθεσία: Adéla Košařová & Radka Mezníková. 12’ (Τσεχική Δημοκρατία)

Η ταινία είναι μια καταγραφή του φαινομένου «dumpster diving», η περισυλλογή δηλαδή φαγητού από κάδους απορριμμάτων πίσω από τα σουπερμάρκετ. Οι συμμετέχοντες προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν ξανά τα συχνά ακόμη βρώσιμα φαγητά και με τον τρόπο αυτό να διαμαρτυρηθούν ενάντια στην υπέρμετρη σπατάλη.

Μαύρο Κάρβουνο

Σκηνοθεσία: Tania Sofia Oliveira Prates. 9’ (Πορτογαλία)

Μια σφαιρική μελέτη πάνω σε μία από τις παραδοσιακές μεθόδους που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή κάρβουνου στην Πορτογαλία, που ήταν ιδιαίτερα διαδομένες στις τελευταίες δεκαετίες. Η διαδικασία ξεκινά από το κόψιμο των δέντρων και φτάνει μέχρι την πώληση του προϊόντος.

Παρασκευή 27.11 στις 16.00 (Θεματική Ενότητα)

Nobel Nok Dah

Σκηνοθεσία: Emily Hong & Miasarah Lai & Mariangela Mihai. 23’ (Η.Π.Α.)

Η ταινία προσφέρει μια αποκαλυπτική ματιά στις ζωές τριών προσφύγων από τη Μιανμάρ που συναντήθηκαν στη Νέα Υόρκη, ιχνογραφώντας αναλαμπές υποκειμενικότητας που κάνουν περίπλοκη όποια μόνη αφήγηση της προσφυγικής εμπειρίας.

Πώς Είναι η Ζωή Εδώ

Σκηνοθεσία: Marlene Wynants. 30’ (Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Σερβία)

Σε έναν οικισμό στα προάστια του Βελιγραδίου, οι οικογένειες Ρομά ζουν σε ακραία φτώχεια, συνέπεια των διακρίσεων και του αποκλεισμού. Η ταινία εξετάζει τον αγώνα της επιβίωσης στο περιθώριο της κοινωνίας και τα όνειρα για τη Δυτική Ευρώπη.

Ένα Ονειρικό Σχολείο στις Στέπες

Σκηνοθεσία: Güliz Sağlam. 55’ (Τουρκία) – Παρουσία της σκηνοθέτη

Η ζωή του Uluçay, ανάμεσα σε πραγματικότητα και όνειρο, στους μισοφωτισμένους διαδρόμους του νοσοκομείου και του χωριού, και ο κόσμος του Ahmet Uluçay, που έπρεπε να αντιμετωπίσει το γεγονός ότι είχε εγκεφαλικό όγκο πριν από 12 χρόνια.

στις 18.00 (Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά)

Η Νύφη του Καθρέφτη

Σκηνοθεσία: Δέσποινα Πανταζή

Στον ορεινό όγκο της Ροδόπης, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Βουλγαρία, κατοικούν οι Πομάκοι, παρά τη βίαιη αλλοίωση στην γλώσσα τους και άλλα πολιτισμικά στοιχεία. Το έθιμο του γάμου, όμως, φαίνεται να επιβίωσε.

στις 20.00 (Πανόραμα)

Εγώ και οι Άλλοι

Σκηνοθεσία: Θέλγεια Πετράκη. 53’ (Ελλάδα) – Παρουσία της σκηνοθέτη

Το ντοκιμαντέρ περιγράφει τον τελευταίο χρόνο του Ζαννείου Ιδρύματος Παιδικής Προστασίας και Αγωγής. Καταγράφοντας την καθημερινότητα του Ιδρύματος, διαπιστώνουμε ότι έπειτα από 130 χρόνια λειτουργίας βρίσκεται στην καλύτερή του μορφή.

στις 22.15 (Φοιτητικές)

Haraka Baraka: Η Μετακίνηση είναι Ευλογία

Σκηνοθεσία: Lana Askari. 27’ (Ηνωμένο Βασίλειο)

Έχοντας ζήσει στην Ολλανδία πάνω από 20 χρόνια, οι γονείς της δημιουργού επιστρέ- φουν στο Κουρδιστάν. Η ταινία τούς ακολουθεί, θίγοντας ταυτόχρονα την επανα-δι- απραγμάτευση του ανήκειν κατά τη διάρκεια μιας (φαινομενικά) διαχρονικής κρίσης.

Διάλογοι του Βάλτου

Σκηνοθεσία: Ildikó Zonga Plájás. 53’ (Ολλανδία)

Το Δέλτα του Δούναβη στη Ρουμανία είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Παρόλο που γίνονται προσπάθειες για να προστατευτεί η βιοποικιλότητα, η δοκιμασία των τοπικών κοινοτήτων σε μεγάλο βαθμό παραβλέπεται.

Η Χαμένη Γη

Σκηνοθεσία: Daria Fedyaeva. 29’ (Ρωσία)

Η Tatiana και ο Sergei ήρθαν στο χωριό όταν περισσότεροι από δύο χιλιάδες έμεναν εδώ. Υπήρχε ένα σχολείο, ένα νοσοκομείο, ένας κινηματογράφος. Υπήρχαν δουλειές. Τώρα, είναι οι τελευταίοι κάτοικοι του χωριού, βλέποντας τον τόπο τους να οδηγείται στην ίδια μοίρα με πολλά άλλα χωριά στη Ρωσία.

Σάββατο 28.11 στις 21.00

Trans X Istanbul

Σκηνοθεσία: Maria Binder. 109’ (Τουρκία, Γερμανία) – Παρουσία των συντελεστών

Χιλιάδες διεμφυλικές γυναίκες ζουν στις μεγάλες πόλεις της Τουρκίας και τα εγκλήματα εναντία τους σε μεγάλο βαθμό δεν διερευνώνται. Η Ebru, μια διεμφυλική γυναίκα από την Κωνσταντινούπολη, μάχεται ενάντια στην μετακίνηση και τις δολοφονίες των συντρόφισσών της. Θέλει να αλλάξει την τουρκική κοινωνία με χιούμορ, αυτο-ειρωνεία, και πολιτική οξύνοια.

στις 23.00

Περίεργα Πλάσματα: Η Κρυφή Ζωή μιας Αγγλικής Φάρμας Γαλακτοκομικών

Σκηνοθεσία: Kriston Jackson. 18’ (Αγγλία)

Γυρισμένο στα περίχωρα του Δάσους του Μπόλαντ στο Βόρειο Λάνκασιρ, το «Περίεργα Πλάσματα» είναι μια αισθητήρια εξερεύνηση της κρυφής ζωής ενός γαλακτοκομείου. Παρακολουθώντας την ιδιαίτερη συνύπαρξη του ανθρώπου με ένα από τα πιο σημαντικά πλάσματα στην ανθρώπινη ιστορία: την αγελάδα.

Κυριακή 29.11 στις 17.00 (Φοιτητικές)

Παιχνίδι της Πόλης

Σκηνοθεσία: Paloma Yáñez Serrano. 31’ (Ηνωμένο Βασίλειο, Αίγυπτος)

Η ταινία, γυρισμένη στο Κάιρο, είναι ένα ταξίδι που παρουσιάζεται σε δύο οθόνες, αντιπαραθέτοντας τους διαφορετικούς ρόλους που μπορούν να πάρουν τα παιδιά στην πόλη και αργότερα το πώς αυτοί οι ρόλοι μεταμορφώνονται καθώς αυτά μεγαλώνουν.

Το να Δουλεύεις Σημαίνει να Μεγαλώνεις. Οργανωμένα Εργαζόμενα Παιδιά και τα Αιτήματά τους

Σκηνοθεσία: Léa Klaue. 32’ (Νορβηγία, Βολιβία)

Ο Τζέραλντ, η Ρούμπεν, η Νέισα και οι φίλοι τους είναι παιδιά και έφηβοι που δουλεύουν ως οδηγοί χειραμαξών στην αγορά και ως παπαδοπαίδια στα νεκροταφεία στην περιοχή της Κοτσαμπάμπα στη Βολιβία. Είναι επίσης μέλη του εργατικού σωματείου για τα εργαζόμενα παιδιά της Βολιβίας, μέσω του οποίου υπερασπίζονται το δικαίωμά τους στην εργασία ενώπιον των αρχών

στις 18.00

Φάε τα Παιδιά σου

Σκηνοθεσία: Treasa O’Brien & Mary Jane O’Leary. 78’ (Ιρλανδία) – Παρουσία των σκηνοθετών

Μία πέρα για πέρα ακτιβιστική ταινία, μια πρόκληση που επιχειρεί να καταγράψει το αόρατο. Είναι ένα road trip και μια αποστολή δύο φίλων που μετανάστευσαν από την Ιρλανδία κατά τη διάρκεια της οικονομικής κατάρρευσης του 2008 και επιστρέφουν για να εξετάσουν την υποτιθέμενη αποδοχή στη χώρα του χρέους και της λιτότητας.

 ***

Επίσης, με δεδομένες τις ανάγκες που προκύπτουν στα κέντρα φιλοξενίας προσφύγων και ύστερα από επικοινωνία με τις ομάδες αλληλεγγύης που δραστηριοποιούνται στο κέντρο του Βοτανικού, θα τοποθετηθούν στους χώρους του Exile Room κουτιά συλλογής για τα παρακάτω είδη:

– είδη προσωπικής υγιεινής (σαμπουάν, σαπούνια, σερβιέτες, ξυραφάκια, χαρτιά υγείας, οδοντόκρεμες, οδοντόβουρτσες)

– βρεφικά είδη (γάλατα σε σκόνη, κρέμες σκόνη ή βαζάκια, πάνες, μωρομάντηλα)

– τρόφιμα έτοιμα όπως: μπισκότα, κράκερς, κριτσίνια, μπάρες δημητριακών, παξιμάδια, ξηρούς καρπούς, παστέλια, σταφίδες, αποξηραμένα φρούτα, ατομικούς χυμούς και ατομικά παστεριωμένα γάλατα

– φάρμακα για ενήλικες και παιδιά

Τα είδη θα παραδοθούν στο κέντρο φιλοξενίας προσφύγων Βοτανικού μετά τη λήξη του φεστιβάλ.

 

 

 

Share

Έμφυλη βία: η πραγματικότητα δεν συμβαδίζει με το νόμο

αρχείο λήψης

της Γιωργίας Μανώλη

Με αφορμή τις διάφορες δράσεις που λαμβάνουν ήδη χώρα στο πλαίσιο ενημέρωσης για την 25 Νοεμβρίου, την Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών, συζητήσαμε με τη Γεωργία Ροβόλα, κοινωνιολόγο του Κέντρου Συμβουλευτικής Υποστήριξης Γυναικών του Δήμου Κερατσινίου-Δραπετσώνας για τις δομές υποστήριξης θυμάτων έμφυλης βίας.

Μίλησε μας για την δουλειά σου στο Κέντρο Συμβουλευτικής Υποστήριξης Γυναικών  του Δήμου Κερατσινίου-Δραπετσώνας 

Στο Κέντρο εργάζομαι ως κοινωνιολόγος. Η δομή στελεχώνεται από 4 στελέχη, μια κοινωνική λειτουργό, μια ψυχολόγο, μια νομικό και την κοινωνιολόγο. Όταν μια γυναίκα απευθύνεται σε εμάς, καταρχήν γίνεται η υποδοχή όπου ανιχνεύεται το αίτημα και το κατά πόσο αφορά περιστατικό που μπορεί να εξυπηρετηθεί από τη δομή μας. Στη συνέχεια κλείνεται ραντεβού με την κοινωνική λειτουργό και αναλόγως τα αιτήματα της εξυπηρετούμενης με την νομικό, την ψυχολόγο κλπ. Μέρος της δουλειάς του/της κοινωνιολόγου είναι επίσης η δικτύωση με άλλους φορείς. Είναι σημαντικό να πούμε ότι ως Κέντρο ασχολούμαστε και με δράσεις πρόληψης που υλοποιούνται στην τοπική κοινότητα σε συνεργασία με τα σχολεία της περιοχής, τις δημοτικές βιβλιοθήκες κ.α. καθώς η πρόληψη σε μικρότερες ηλικίες αλλά και η διάχυση της πληροφορίας, για την ύπαρξη των δομών αντιμετώπισης της βίας κατά των γυναικών, είναι πολύ σημαντική.

Το Κέντρο Συμβουλευτικής Υποστήριξης Γυναικών Δήμου Κερατσινίου- Δραπετσώνας, το οποίο λειτουργεί από τον Οκτώβριο του 2013, εντάσσεται σε ένα δίκτυο δομών που έχουν δημιουργηθεί για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας μέσα στο πλαίσιο του «Εθνικού Προγράμματος για την Πρόληψη και την Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών». Το δίκτυο αυτό περιλαμβάνει 61 δομές, τα Συμβουλευτικά Κέντρα της Γενικής Γραμματεία Ισότητας των Φύλων, τα Συμβουλευτικά Κέντρα των Δήμων και τους ξενώνες φιλοξενίας. Επιπλέον υπάρχει η 24ωρη τηλεφωνική γραμμή SOS 15900.

Ποιος/ά μπορεί να απευθυνθεί σε εσάς;

Δεχόμαστε γυναίκες που έχουν υποστεί κάθε μορφή βίας, σωματική, ψυχολογική, οικονομική ή έχουν καταπατηθεί τα ατομικά τους δικαιώματα λόγω φύλου. Δηλαδή απευθυνόμαστε σε γυναίκες που έχουν υποστεί ενδοοικογενειακή βία αλλά και σεξουαλική παρενόχληση, βιασμό, trafficking κ.α. Επιπλέον σε εμάς μπορεί να απευθυνθεί ο καθένας που επιθυμεί να λάβει πληροφόρηση σε σχέση με το ζήτημα της αντιμετώπισης της βίας κατά των γυναικών.

Πώς έχει επηρεάσει η οικονομική κρίση την εργασία σας; επίσης ποια η σχέση ανάμεσα στην κρίση και την έμφυλη βία; (παρατηρείται ότι έχει όντως αυξηθεί π.χ)

Καθώς είναι η πρώτη φορά που η Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων υλοποιεί ένα ολοκληρωμένο και συγκροτημένο πρόγραμμα δράσης σε εθνικό επίπεδο για την καταπολέμηση της έμφυλης βίας δεν υπάρχουν τα απαραίτητα συγκριτικά στοιχεία με την ύπαρξη της έμφυλης βίας σε περιόδους προ κρίσης. Η καθημερινή επαφή μας όμως με γυναίκες που υφίστανται βία στις σχέσεις τους δείχνει ότι η έλλειψη θέσεων εργασίας αποτελεί βασικό εμπόδιο στην εγκατάλειψη της κακοποιητικής σχέσης. Συμφωνούμε ότι το φαινόμενο της έμφυλης βίας είναι πολυπαραγοντικό και με αυτή την έννοια η οικονομική κρίση μπορεί να παίζει το ρόλο της αλλά δεν είναι και ο μόνος παράγοντας που συντελεί στην ύπαρξη ή την αύξηση του φαινομένου. Τα έμφυλα στερεότυπα, η πατριαρχική δομή της κοινωνίας μας αλλά και η αύξηση της βίας γενικότερα αποτελούν επίσης παράγοντες που επηρεάζουν και το φαινόμενο αντίστοιχα της έμφυλης βίας.

Στο δεκαήμερο δράσης για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών επισκεφτήκατε το AthensCon με τη βιωματική δράση «Πνίξε τη Βία». Ποια ήταν η ανταπόκρισή του κόσμου; 

Το AthensCon είναι ένα φεστιβάλ comic μεταξύ άλλων. Η παρουσία μας εκεί, ανάμεσα στα περίπτερα με super ήρωες και comic σίγουρα ήταν κάτι που πολλοί από τους επισκέπτες δεν περίμεναν να δουν. Τα comic συχνά περιέχουν πολλή βία. Έτσι η δράση μας είχε ως στόχο αφενός να αντιδιαστείλει τη χρήση της βίας που γίνεται με συμβολικό τρόπο στα comic με τη χρήση  της βίας που δεν μπορεί να αποτελεί επιλογή στην πραγματική ζωή και αφετέρου να ενημερώσουμε για το δίκτυο των δομών που υπάρχει για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών. Η συμμετοχή μας στο AthensCon έγινε ύστερα από πρόσκληση της επιμελήτριας εκθέσεων Βέρας Καρτάλου, η οποία εμπνεύστηκε και την δράση “Πνίξε τη βία”. Ο κόσμος, ανεξαρτήτου φύλου, ανταποκρίθηκε με πολύ θετικό τρόπο στη δράση μας. Άλλωστε υπήρχε και μια διασκεδαστική διάσταση σε αυτή τη δράση όπου ο επισκέπτης έριχνε ένα χάρτινο βατραχάκι origami μέσα σε ενα ενυδρείο “πνίγοντας” με αυτόν τον τρόπο τη βία που μπορεί να έχει υποστεί και ο ίδιος ή ίδια.

This slideshow requires JavaScript.

Τι άλλες δράσεις περιλαμβάνει το δεκαήμερο δράσης που οργανώνετε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εξάλειψης της Βίας;

Από τις 14 έως και τις 25 Νοέμβρη υλοποιούνται μια σειρά από δράσεις ευαισθητοποίησης μικρών και μεγάλων στον Δήμο μας. Το παιδικό καλλιτεχνικό εργαστήρι αλλά και τα παιδιά που συμμετέχουν στο Πρόγραμμα Ρομά που επίσης υλοποιείται στην Δήμο, θα ζωγραφίσουν το μήνυμά τους ενάντια στην βία κατά των γυναικών σε σελιδοδείκτες, οι οποίοι στη συνέχεια θα μοιραστούν μέσω των δημοτικών δανειστικών βιβλιοθηκών σε δημότες που τις επισκέπτονται. Επίσης αφιερώσαμε κάποιες μέρες όπου ενημερώνουμε δημότες σε κεντρικά σημεία της πόλης, για το δίκτυο δομών και τη δράση τους (street work). Στις 25 Νοεμβρίου θα προβάλουμε στον Πολιτιστικό Κέντρο “Μελίνα Μερκούρη” την ταινία Μητριαρχία σε σκηνοθεσία Ν. Κορνήλιου και θα ακολουθήσει συζήτηση με τον σκηνοθέτη, τους συντελεστές της ταινίας και εκπρόσωπο της  Διοτίμα.  Όπως καταλαβαίνετε για να υλοποιηθούν όλες αυτές οι δράσεις, πέρα από τα στελέχη του Κέντρου, έχουν συμμετάσχει και βοηθήσει και πολλοί άλλοι εργαζόμενοι αλλά και αιρετοί του Δήμου Κερατσινίου-Δραπετσώνας. Είναι μια συντονισμένη προσπάθεια προς τον κοινό σκοπό της ευαισθητοποίησης των πολιτών για τα ζητήματα της έμφυλης βίας με τίτλο “Η Πόλη στοχεύει ενάντια στην Βία”.

Στην Ισπανία πραγματοποιήθηκε στις 7/11 μια από τις μεγαλύτερες πορείες κατά της έμφυλης βίας. Επίσης παρατηρείται στην Ισπανία μεγάλη κινητοποίηση στο θέμα αυτό αντίθετα με την Ελλάδα που ακόμα και σήμερα πολλές φορές αντιμετωπίζει π.χ. το φόνο κάποια γυναίκας ως έγκλημα πάθους. Κάποιο σχόλιο επί τούτου;

Είναι αλήθεια ότι η Ισπανία όπως και η Ιταλία είναι πρωτοπόρες στα ζητήματα αντιμετώπισης  της έμφυλης βίας. Έχουν οργανωμένες δομές που λειτουργούν εδώ και πολλά χρόνια. Βέβαια η κρίση έχει πλήξει πολύ αυτόν τον τομέα με αποτέλεσμα πολλές δομές να κινδυνεύουν με κλείσιμο και εκεί. Στην Ελλάδα υπάρχουν πολλά πράγματα που πρέπει να γίνουν ακόμα. Ζούμε το εξής παράδοξο: Η νομοθεσία που υπάρχει σε σχέση με την ενδοοικογενειακή βία είναι πιο μπροστά από τη νοοτροπία των ανθρώπων στη χώρα μας. Σίγουρα αν δεν αλλάξει και η νοοτροπία, τα στερεότυπα γύρω από το φύλο κ.λ.π. δεν μπορούμε να απαλλαγούμε από το φαινόμενο της βίας κατά των γυναικών.

 

Διαβάστε ακόμα

10ημερο για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών στο δήμο Κερατσινίου-Δραπετσώνας

 

Share

Το πένθος γίνεται νόμος

pourqui

Γράμμα της Judith Butler, Παρίσι, Σάββατο 14 Νοεμβρίου

Είμαι στο Παρίσι και την Παρασκευή πέρασα κοντά από το μέρος που έγιναν οι επιθέσεις στη λεωφόρο Beaumarchais. Γευμάτιζα σε απόσταση δέκα λεπτών από έναν άλλο στόχο. Όλοι οι γνωστοί μου είναι ασφαλείς, αλλά πολλοί άνθρωποι, άγνωστοι σε μένα, είναι νεκροί ή τραυματισμένοι ή πενθούν. Είναι σοκαριστικό και τρομερό. Σήμερα το απόγευμα οι δρόμοι ήταν γεμάτοι με κόσμο, αλλά το βράδυ άδειασαν. Το πρωί δεν κινούταν τίποτα.

Από τις συζητήσεις στη δημόσια τηλεόραση αμέσως μετά τα γεγονότα είναι φανερό ότι το «καθεστώς έκτακτης ανάγκης», αν και προσωρινό, δίνει τον τόνο για ένα κράτος αυξημένης ασφάλειας. Τα θέματα που συζητήθηκαν στην τηλεόραση περιλάμβαναν τη στρατιωτικοποίηση της αστυνομίας (πώς να «ολοκληρωθεί» αυτή η διαδικασία), το χώρο ελευθερίας και την πάλη ενάντια στο «Ισλάμ» -μια οντότητα αδιευκρίνιστης μορφής. Ο Ολάντ προσπάθησε να φανεί αρρενωπός καθώς κήρυττε τον πόλεμο, αλλά καθώς κυριάρχησε η μιμητική σκοπιά της επιτέλεσης κανείς δεν μπορούσε να τον πάρει στα σοβαρά.

Κι όμως, παρά τη γελοιότητα, είναι τώρα και επικεφαλής του στρατού. Ο διαχωρισμός κράτους/στρατού χάνεται στη σκιά του καθεστώτος έκτακτης ανάγκης. Ο κόσμος θέλει να βλέπει την αστυνομία και μάλιστα θέλει μια στρατιωτικοποιημένη αστυνομία να τον προστατεύει. Μια επικίνδυνη, αν όχι ακατανόητη, επιθυμία. Οι θετικές πτυχές των ειδικών εξουσιών που χορηγήθηκαν στο καθεστώς έκτακτης ανάγκης περιλαμβάνουν δωρεάν μετακινήσεις με ταξί στα σπίτια τους χθες βράδυ και το άνοιγμα των νοσοκομείων σε όλους τους πληγέντες, κάτι που επίσης γίνεται ελκυστικό.  Δεν υπάρχει απαγόρευση κυκλοφορίας, αλλά οι δημόσιες υπηρεσίες δεν λειτουργούν και δεν επιτρέπονται οι διαδηλώσεις. Ακόμη και οι «rassemblements», συγκεντρώσεις μνήμης των νεκρών, ήταν τυπικά παράνομες. Πήγα σε μια εξ αυτών στην Place de la Republique, όπου η αστυνομία καλούσε τον κόσμο να διαλυθεί, κάλεσμα στο οποίο μόνο κάποιοι λίγοι ανταποκρίθηκαν. Για μένα αυτή ήταν μια σύντομη στιγμή ελπίδας.

Όσοι σχολιαστές προσπαθούν να διαχωρίσουν τις μουσουλμανικές κοινότητες από πολιτικές πεποιθήσεις κατηγορούνται πως αναλώνονται σε λεπτομέρειες. Απ’ ότι φαίνεται ο εχθρός πρέπει να είναι ενιαίος και μοναδικός προκειμένου να ηττηθεί και η διαφορά μεταξύ μουσουλμάνων, τζιχαντιστών και ISIL στη δημόσια συζήτηση γίνεται ολοένα πιο δυσδιάκριτη. Οι ειδήμονες δεν αμφέβαλαν ως προς την ταυτότητα του εχθρού, ακόμη και πριν αναλάβει την ευθύνη των επιθέσεων ο ISIS.

Μου φάνηκε ενδιαφέρον το γεγονός ότι ο Ολάντ ανακοίνωσε τριήμερο πένθος ενώ αύξανε τα μέτρα ασφαλείας – μια άλλη ανάγνωση του βιβλίου της Gillian Rose Το πένθος γίνεται νόμος. Πενθούμε ή υποτασσόμαστε σε ένα ολοένα αυξανόμενο στρατιωτικοποιημένο κράτος όπου η δημοκρατία έχει καταλυθεί; Πως το δεύτερο λειτουργεί καλύτερα όταν πλασάρεται ως το πρώτο; Οι μέρες δημόσιου πένθους είναι τρεις, αλλά το κράτος έκτακτης ανάγκης μπορεί να διαρκέσει έως δώδεκα μέρες πριν απαιτηθεί έγκριση της εθνοσυνέλευσης.

Επιπλέον, όμως, το κράτος ξεκαθαρίζει ότι τώρα πρέπει να περιορίσει τις ελευθερίες προκειμένου να υπερασπιστεί την ελευθερία – ένα παράδοξο που δεν ενοχλεί τους τηλεοπτικούς ειδήμονες. Ναι, οι επιθέσεις ξεκάθαρα στόχευαν συμβολικές σκηνές της καθημερινής ελευθερίας στη Γαλλία: την καφετέρια, τη ροκ συναυλία, το γήπεδο ποδοσφαίρου. Στο συναυλιακό χώρο υπήρξε κατά τα φαινόμενα μια υβριστική ομιλία από έναν από τους δράστες που διέπραξε τις 89 βάναυσες δολοφονίες, που επίρριπτε ευθύνες στη Γαλλία γιατί δεν παρενέβη στη Συρία (ενάντια στο καθεστώς του Άσαντ) και τη Δύση για την παρέμβασή της στο Ιράκ (ενάντια στο καθεστώς Μπάαθ). Οπότε, δεν αποτελεί θέση, αν μπορούμε να το αποκαλέσουμε έτσι, κατά της δυτικής επέμβασης καθαυτής.

Υπάρχει επίσης μια πολιτική ονομάτων: ISIS, ISIL, Daesh. Η Γαλλία δεν μιλάει για «Ισλαμικό Κράτος» δεδομένου ότι έτσι θα αναγνώριζε την κρατική οντότητα. Προτιμούν επισης να κρατήσουν τον όρο «Daesh», ως αραβική λέξη που δεν θα περάσει στο γαλλικό λεξιλόγιο. Εν τω μεταξύ αυτή η οργάνωση ανέλαβε την ευθύνη για τις δολοφονίες, ως αντίποινα για το σύνολο των αεροπορικών βομβαρδισμών που έχουν σκοτώσει μουσουλμάνους στο έδαφος του χαλιφάτου. Η επιλογή της ροκ συναυλίας ως στόχου – στην πραγματικότητα ενός τόπου εκτελέσεων – δόθηκε ως εξήγηση: φιλοξενούσε την «ειδωλολατρία» και «ένα φεστιβάλ διαστροφής». Αναρωτιέμαι πως και επέλεξαν τον όρο «διαστροφή». Ακούγεται σαν να βρίσκονται έξω από τα νερά τους.

Οι υποψήφιοι των προεδρικών εκλογών έχουν ήδη αρχίσει να παρεμβαίνουν: ο Σαρκοζί προτείνει τώρα στρατόπεδα κράτησης, εξηγώντας ότι είναι απαραίτητο να συλλαμβάνονται όσοι είναι ύποπτοι για δεσμούς με τζιχαντιστές. Και η Λε Πεν υποστηρίζει την «απέλαση», έχοντας πρόσφατα αποκαλέσει τους νέους μετανάστες «βακτήρια». Το γεγονός ότι ένας από τους δολοφόνους συριακής καταγωγής μπήκε προφανώς στη Γαλλία από την Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει λόγο ώστε η Γαλλία να εδραιώσει τον εθνικιστικό της πόλεμο ενάντια στους μετανάστες*.

Πάω στοίχημα ότι θα είναι σημαντικό τις επόμενες ημέρες και βδομάδες να παρακολουθήσουμε τη συζήτηση για την ελευθερία και ότι θα έχει επιπτώσεις στο κράτος ασφαλείας και στις συρρικνωμένες εκδοχές της δημοκρατίας. Μια εκδοχή της ελευθερίας δέχεται επίθεση από τον εχθρό, μια άλλη περιορίζεται από το κράτος. Το κράτος υπερασπίζεται την εκδοχή της ελευθερίας που δέχτηκε επίθεση ως την ίδια τη ψυχή της Γαλλίας και όμως αναστέλλει την ελευθερία του συνέρχεσθαι («το δικαίωμα στη διαδήλωση») εν μέσω πένθους και προετοιμάζεται για μια ακόμη πιο ενδελεχή στρατιωτικοποίηση της αστυνομίας. Το πολιτικό ζήτημα φαίνεται να είναι το ποια εκδοχή της δεξιάς θα επικρατήσει στις επερχόμενες εκλογές. Και ποιά θεωρείται επιτρεπόμενη δεξιά όταν η Λε Πεν μετατρέπεται σε «κέντρο». Φρικιαστικοί, λυπηροί και τρομακτικοί καιροί, αλλά ας ελπίσουμε ότι μπορούμε ακόμα να σκεφτόμαστε και να μιλάμε και να ενεργούμε εν μέσω αυτής της κατάστασης.

Το πένθος φαίνεται να περιορίζεται πλήρως μέσα στο εθνικό πλαίσιο. Οι σχεδόν 50 νεκροί στη Βηρυτό την προηγούμενη ημέρα ελάχιστα αναφέρθηκαν, όπως και οι 111 στην Παλαιστίνη που σκοτώθηκαν μόλις κατά τις τελευταίες εβδομάδες ή οι επιθέσεις στην Άγκυρα. Οι περισσότεροι άνθρωποι που γνωρίζω λένε ότι βρίσκονται «σε αδιέξοδο», δεν είναι σε θέση να σκεφτούν νηφάλια την κατάσταση. Ένας τρόπος για να το σκεφτούμε όλο αυτό είναι να επινοήσουμε μια αντίληψη εγκάρσιας θλίψης, να αναλογιστούμε την προσωδία των αξιοθρήνητων ζωών, για ποιο λόγο η καφετέρια ως στόχος κάνει την καρδιά μου να πιάνεται με τρόπους που άλλοι στόχοι δεν μπορούν. Φαίνεται ότι ο φόβος και η οργή μπορούν κάλλιστα να μετατραπούν σε έναν σφιχτό εναγκαλισμό ενός αστυνομικού κράτους. Υποθέτω ότι αυτός είναι ο λόγος που προτιμώ εκείνους που βρίσκονται σε αδιέξοδο. Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρξει κάποιος χρόνος για αναστοχασμό. Είναι δύσκολο να σκεφτεί κανείς καθαρά, όταν βρίσκεται σε κατάσταση σοκ. Απαιτεί χρόνο και εκείνους που είναι πρόθυμοι να τον πάρουν μαζί σου – κάτι που είναι πιθανό να συμβεί σε μια παράνομη «rassemblement».

Judith

Πηγή: verso

μετάφραση: φύλο συκής

 

Σημείωση των μεταφραστριών:

* Το κείμενο γράφτηκε με βάση τις αρχικές λανθασμένες πληροφορίες που διέρρευσαν στον τύπο. Είναι πλέον εξακριβωμένο ότι οι δράστες είχαν γαλλικά και βέλγικα διαβατήρια.

 

 

Share

Η διαμαρτυρία της Δράσης Αμνηστίας στο Λονδίνο προσελκύει 200 άτομα 

london1

της Janie Davies

Στις 23 Οκτωβρίου γυναίκες σε 50 χώρες διαμαρτυρήθηκαν, εκφράζοντας την αντίθεσή τους στο ψήφισμα της Διεθνούς Αμνηστίας ως προς την πλήρη αποποινικοποίηση της βιομηχανίας του σεξ, συμπεριλαμβανομένων των προαγωγών και των πορνοπελατών.

Η διαμαρτυρία οργανώθηκε από συνασπισμό μεμονωμένων γυναικών και γυναικείων ομάδων, που ονομάζεται Δράση Αμνηστίας. Όλες αυτές οι γυναίκες γνωρίζουν ότι, όπου γίνεται πλήρης αποποινικοποίηση ή νομιμοποίηση του εμπορίου του σεξ, το τράφικινγκ αυξάνεται. Αυτό έχει κάποια λογική, διότι εφόσον ο έλεγχος αφαιρείται, το οργανωμένο έγκλημα είναι σε θέση να λειτουργήσει πιο ελεύθερα. Γνωρίζουν ότι περίπου το 89 τοις εκατό των γυναικών στην πορνεία θέλουν να απεγκλωβιστούν, ότι περίπου οι μισές έχουν βιαστεί, ότι περίπου το 70 τοις εκατό έχει δεχτεί επίθεση και ότι ο μέσος όρος ηλικίας κατά την είσοδο στην πορνεία είναι 13-15 ετών.

Στο Λονδίνο η αστυνομία εκτίμησε ότι οι γυναίκες έξω από τα γραφεία της Διεθνούς Αμνηστίας έφταναν περίπου τα 200 άτομα. Εκεί υπήρχαν ενθουσιώδεις γυναίκες, μαζί με ακτιβίστριες, ερευνήτριες, δημοσιογράφους – όλες μαζί σε κλίμα αλληλεγγύης μεταξύ τους. Οι νεότερες ήταν γύρω στα είκοσι, οι πιο μεγάλες ήταν σε ηλικία ογδόντα χρονών. Αργότερα προστέθηκαν και μερικοί άνδρες, ένας εκ των οποίων είπε ότι είχε ενημερωθεί για τη διαμαρτυρία από μια ιταλική ομάδα στο Facebook δύο ώρες πριν και απολογήθηκε που δεν μπόρεσε να εμπλακεί νωρίτερα.

Οι διαδηλώτριες στέκονταν κατά μήκος του πολυσύχναστου λονδρέζικου δρόμου σε ώρα αιχμής και φώναζαν: «Κλείστε μέσα προαγωγούς και πορνοπελάτες!», «Τα δικαιώματα των γυναικών είναι ανθρώπινα δικαιώματα!», «τα σώματα των γυναικών δεν είναι προς πώληση!» Μία μάλιστα έφερε ένα κινητό ηχείο που έπαιζε το «All Night Wrong», ένα τραγούδι που γράφτηκε ενάντια στην καμπάνια της Διεθνούς Αμνηστίας από τη Jeanette Westbrook.

Έμειναν περίπου μιάμιση ώρα, αρνούμενες να φύγουν όταν τους ζητήθηκε, υπενθυμίζοντας στο προσωπικό της Διεθνούς Αμνηστίας ότι το πεζοδρόμιο που πατούσαν ήταν ιδιωτική ιδιοκτησία. Σε έναν ιδιαίτερα ενθουσιώδη σεκιουριτά έγινε επίπληξη, επειδή φώναζε στις γυναίκες δείχνοντάς τες με το δάχτυλο. Η προσπάθειά του να τους κάνει μήνυση ήταν αναποτελεσματική και απέτυχε παταγωδώς. Από τα διώροφα κόκκινα λεωφορεία, που σταματούσαν στην κίνηση, οι επιβάτες παρακολουθούσαν με ενδιαφέρον. Οι οδηγοί άνοιξαν τα παράθυρα τους για να πάρουν τις κάρτες που μοίραζαν οι διαδηλώτριες. Περαστικοί άφησαν τα στοιχεία τους, προτιθέμενοι να ασχοληθούν με την ευρύτερη εκστρατεία. Υπήρξε ένας ασήμαντος διαπληκτισμός με έναν περαστικό που ενοχλήθηκε που δεν μπορούσε να περάσει εύκολα από το πεζοδρόμιο.

london2

Οι γυναίκες από τη Δράση Αμνηστίας βρέθηκαν σε μια αναπάντεχη θέση. Χρειάστηκε να αντιταχθούν στην κορυφαία οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα στον κόσμο, στο όνομα των γυναικών και των κοριτσιών. Οι γυναίκες και τα κορίτσια άλλωστε είναι άνθρωποι. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τότε που η Διεθνής Αμνηστία συμφώνησε με αυτή την πολιτική, τον Αύγουστο, ένας μεγάλος αριθμός οργανώσεων για τα δικαιώματα των γυναικών αντιπολιτεύονται αυτή την πολιτική και υποστηρίζουν το σκανδιναβικό μοντέλο, το οποίο αποποινικοποιεί μόνο την πώληση του σεξ και προωθεί σχέδια απεγκλωβισμού των γυναικών από την πορνεία.

Η πολιτική της Διεθνούς Αμνηστίας απογοητεύει γυναίκες και κορίτσια, υποβιβάζοντας τα δικαιώματά τους, καθώς δηλώνει ότι η πρόσβαση στο σεξ είναι ανθρώπινο δικαίωμα. Στην πραγματικότητα το δικαίωμα να μην υφίστανται απάνθρωπη ή ταπεινωτική μεταχείριση είναι εγγυημένη από το άρθρο 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Αυτό είναι επίσης εγγυημένο τόσο από το Πρωτόκολλο του Παλέρμο (το Πρωτόκολλο των Ηνωμένων Εθνών για το τράφικινγκ) και τη Σύμβαση για την Εξάλειψη όλων των Μορφών Διακρίσεων κατά των Γυναικών (CEDAW), καθώς και από τη Σύμβαση του 1949, η οποία αναγνωρίζει την πορνεία ως εκμετάλλευση.

Ο παραλογισμός της κατάστασης συνοψίστηκε από τη Lisa-Marie Taylor, πρόεδρο της Βρετανικής οργάνωσης για τα δικαιώματα των γυναικών, Feminism in London: «Δεν μπορούμε και δεν θα το ανεχτούμε ότι μια οργάνωση για τα ανθρώπινα δικαιώματα στηρίζει, ενθαρρύνει και ασκεί πολιτική πίεσης υπέρ της πορνείας των γυναικών και κατ’ επέκταση των κοριτσιών. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με τα υπάρχοντα στοιχεία και καλούμε τις οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να επανεξετάσουν τη θέση τους υπό το φως των πρόσφατων δεδομένων από περιοχές που έχουν εφαρμόσει το μοντέλο της νομιμοποίησης με αποκρουστικές συνέπειες», είπε η Taylor στο Feminist Current.

Η παγκόσμια διαμαρτυρία της Δράσης Αμνηστίας πραγματοποιήθηκε μια ημέρα πριν την ετήσια διάσκεψη του Feminism in London, έτσι πολλές ακτιβίστριες για τα δικαιώματα των γυναικών βρίσκονταν ήδη στην πόλη. Ανάμεσά τους και οι καναδές νοσοκόμες, Linda MacDonald και Jeanne Sarson, παγκόσμιες αυθεντίες σχετικά με Βασανιστήρια από Μη Κρατικά Όργανα (Non-State Torture). Οι δύο ιδρύτριες της οργάνωσης Άτομα ενάντια στα Βασανιστήρια από Μη Κρατικά Όργανα γνωρίζουμε ότι οι γυναίκες  που είναι θύματα του τράφικινγκ και οι γυναίκες που εκδίδονται είναι εξαιρετικά ευάλωτες σε βασανιστήρια που διαπράττονται στην ιδιωτική σφαίρα.

«Είμαι εδώ για να μοιραστώ τις φωνές των γυναικών που μιλούν για τα όσα έχουν υποφέρει στα μαρτυρικά βασανιστήρια από μη κρατικά όργανα, συμπεριλαμβανομένων των βασανιστηρίων που συμβαίνουν στην πορνεία. Θέλω να ανακοινώσω δημόσια και στη Διεθνή Αμνηστία ότι τα βασανιστήρια δεν είναι δουλειά»,είπε η Linda MacDonald στο Feminist Current.

Οι δύο γυναίκες έχουν αφιερώσει 22 χρόνια στην υποστήριξη των θυμάτων και στην καμπάνια ενάντια στα βασανιστήρια από μη κρατικά όργανα, ώστε να χαρακτηριστούν ως ιδιαίτερο έγκλημα ενάντια στα ανθρώπινα δικαιώματα. «Ποτέ δεν θα ο βουλώσουμε σε σχέση με τα βασανιστήρια από μη κρατικά όργανα», είπε η Jeanne Sarson στο Feminist Current.

Το Feminist Current συνομίλησε επίσης με τη φεμινίστρια συγγραφέα και ακτιβίστρια, Anna Djinn: «Βλέπουμε ήδη το ψήφισμα της Διεθνούς Αμνηστίας να χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει την αποποινικοποίηση του εμπορίου του σεξ και τους άνδρες που αγοράζουν σεξ, παρόλο που, όπου έχει τεθεί σε εφαρμογή η πλήρης αποποινικοποίηση, το τράφικινγκ έχει σημειώσει τεράστια έκρηξη. [Στη Γερμανία] 55 γυναίκες έχουν δολοφονηθεί από νταβατζήδες και τακτικούς πορνοπελάτες στα 13 χρόνια που η χώρα έχει υιοθετήσει την πλήρη αποποινικοποίηση. Μόνο μία γυναίκα έχει δολοφονηθεί στη Σουηδία κατά τη διάρκεια των 16 χρόνων του σκανδιναβικού μοντέλου. Η πολιτική της Διεθνούς Αμνηστίας είναι εμποτισμένη από την ανδρική κυριαρχία και έχει αποτύχει να συνειδητοποιήσει ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια είναι ανθρώπινα όντα με αναφαίρετο δικαίωμα να ζουν με αξιοπρέπεια. Είμαστε εδώ για να υπενθυμίσουμε στη Διεθνή Αμνηστία ότι κάνουν λάθος και πρέπει να αποκαταστήσουν αυτό το τρομερό σφάλμα», είπε η Djinn στο Feminist Current.

Αν οι νταβατζήδες και οι πορνοπελάτες δεν συλλαμβάνονται και δεν διώκονται επειδή απλά συμμετέχουν σε μια βάναυση αλυσίδα ανεφοδιασμού, οι αρχές θα πρέπει να τους περιμένουν, στην πραγματικότητα, μέχρι να βλάψουν τις γυναίκες στο εμπόριο του σεξ, προτού εκείνες μπορέσουν να δράσουν.

Αυτός είναι ο λόγος που η Δράση Αμνηστίας δεν θα σταματήσει, έως ότου η Διεθνής Αμνηστία έρθει στα λογικά της και δεσμευτεί ότι θα σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα των γυναικών και των κοριτσιών σε όλο τον κόσμο.

Πηγή: feminist current

μετάφραση: Λίνα Φιλοπούλου

 

Διαβάστε ακόμα

Η αγορά του σεξ δεν θα έπρεπε να είναι νόμιμη

Απροστάτευτες: πώς η νομιμοποίηση της πορνείας απέτυχε

 

Share

Η Πέπη Ρηγοπούλου γράφει για τα χρόνια της δικτατορίας

diktatoria

Απόσπασμα από το βιβλίο της αγωνίστριας του Πολυτεχνείου και καθηγήτριας Πανεπιστημίου Πέπης Ρηγοπούλου Θάλαμος ανανήψεως*

«Στα εφτά χρόνια της δικτατορίας ο λαός, ή τουλάχιστον ένα μεγάλο μέρος του, περιφρονούσε, απεχθανόταν, κορόιδευε αλλά και φοβόταν την Χούντα. Η Χούντα καλλιέργησε τον φόβο αυτόν με όλα τα μέσα που διέθετε, αλλά και οδήγησε τον λαό στην λησμονιά του θαυμαστού κόσμου της κατανάλωσης.

Έτσι ο κόσμος καταναλώνει αυτοκίνητα και τηλεοράσεις, το νέο μέσον που είχε μπει πρόσφατα στη ζωή του, επιδίδεται στον εσωτερικό ή και τον εξωτερικό τουρισμό, υιοθετεί όλο και πιο πολύ ως εθνικό ποτό το «ουισκάκι»: Όπως και τα χρόνια της καραμανλικής οκταετίας-και μάλιστα πολύ περισσότερο- η εφτάχρονη δικτατορία ήταν σε πείσμα πολλών αναλύσεων που ήθελαν τη χώρα να πεινά, μία περίοδος ευημερίας, πλην όμως επιτηρούμενης και σιδερόφραχτης,  και με το παρακτάτος να έχει γίνει η επίσημη ηγεσία της χώρας. Η κανονική και συχνά άνετη ζωή, που, τουλάχιστον στην επιφάνεια, ζούσαν τόσοι άνθρωποι, δεν διαταράσσονταν και πολύ από το γεγονός ότι κάποιες λίγες χιλιάδες άνθρωποι αντιστέκονταν, βασανίζονταν, φιλοξενούνταν στα ξερονήσια. Ενώ αρκετές χιλιάδες, αν όχι περισσότεροι Έλληνες, είχαν βρει ένα επάγγελμα με μέλλον: αυτό του χαφιέ.

Το πένθος για την απώλεια της δημοκρατίας δεν εμπόδιζε πολλές χιλιάδες λαού να γεμίζουν τα στάδια σε χουντικές γιορτές, παράτες και συγκεντρώσεις. Έστω κι αν κάποια πιτσιρίκια σκαρφάλωναν έξω από το Καλλιμάρμαρο στα δέντρα και γαύγισαν μιμούμενα τον τόνο της φωνής του δικτάτορα. Και είναι ένα από τα παράδοξα που βγάζουν άχρηστες πολλές κοινωνιολογικές αναλύσεις, το γεγονός ότι σε μεγάλο βαθμό αυτός ο λαός ήταν ο ίδιος που άλλες φορές κατέβηκε μαζικά στους δρόμους.

Την απόσταση αυτή ανάμεσα στην απώλεια που βιώναμε κάποιοι και στην κανονικότητα που ένιωθαν άλλοι, μπόρεσα γρήγορα να την διαπιστώσω και προσωπικά. Ανάμεσα μάλιστα και σε αυτούς τους άλλους, υπήρχαν και δικοί μου άνθρωποι.  Όπως ένα πραγματικά εξαιρετικό παιδί, ο πρώτος μου νεανικός έρωτας, που κάθε φορά που ξέσπαγα με οργή ή και με κλάματα εναντίον της δικτατορίας, με ρώταγε με μια ακαταμάχητη αθωότητα: «Μα τι έχεις επιτέλους; Τι σε νοιάζει τι κάνουν αυτοί; Εμείς δεν είμαστε καλά;»

Ένα πράγμα που ένιωθα αλλά δεν μπορούσα να ονομάσω εκείνα τα χρόνια είναι ότι κάποια βαθιά πράγματα της ζωής μας, που δεν είναι πάντα και τα καλύτερα, και που μπορεί να τα ονομάζουμε και λαϊκά ήθη, παράδοση, δεν αλλάζουν αυτόματα εξαιτίας των πολιτικών γεγονότων. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι αλλαγές στη ζωή μας στα χρόνια της δικτατορίας δεν υπήρξαν μεγάλες. Ηταν όμως συχνά πολύ λίγο ορατές, ίσως γιατί συνέβαιναν στο περιθώριο αυτού που ονομάζουμε πολιτικό. Στα χρόνια της χούντας, που εδώ συνέχισε τα έργα του καραμανλισμού, άλλαξε σε καθοριστικό βαθμό ο,τι είχε απομείνει από την φυσιογνωμία της πόλης μου, της Αθήνας. Η αύξηση του συντελεστή δόμησης έβαζε σταθερά τις βάσεις για την σημερινή κατάσταση.  Όχι απλή αντιπαροχή, που την είχε ήδη παραμορφώσει, αλλά ενισχυμένη. Οι «πύργοι των Αθηνών» που ακύρωσαν τους οπτικούς άξονες του αθηναϊκού τοπίου, η μετάλλαξη των κεντρικών και όχι μόνον περιοχών του Πειραιά, η αρχή της καταστροφής της ελληνικής γεωργίας, το ενδημικό κιτς και η ηθική αφασία της τηλεόρασης, είναι λίγα μόνο δείγματα αυτής της αλλαγής που παρέμεινε. Γιατί φαινόταν να εκδηλώνεται μέσα από αντικειμενικά γεγονότα και μάλιστα συνδεδεμένα με τα βήματα της προόδου, έννοιας θελκτικής ανεξαρτήτως ιδεολογίας.

Το χειρότερο ωστόσο είναι αυτό που συνέβη όχι στα κτίρια και τους δρόμους, αλλά στους κατοίκους της Αθήνας και των άλλων πόλεων: το σπάσιμο των ισχυρών ανθρώπινων δεσμών. Το μείγμα αυτό αμοιβαίας καταπίεσης μέσα σε κάθε γειτονιά, οικογένεια, αλλά και θερμού ενδιαφέροντος και αλληλεγγύης, που είχαν σφυρηλατηθεί μέσα από παλαιότερες δοκιμασίες του τόπου και επιβεβαιώθηκαν καθολικά από στην Κατοχή με την Αντίσταση χωρίς να μπορέσει να τους διαλύσει ούτε η φρίκη του Εμφυλίου.

Δεν είναι μόνο ότι οι άνθρωποι δεν ήξεραν ποιος είναι αυτός που χτυπά την πόρτα τους στις τέσσερις το πρωί. Είναι πως, αντίθετα με ο,τι γινόταν πριν την Χούντα, όταν άκουγαν να χτυπά η διπλανή πόρτα, πολλοί έκαναν πως δεν το ακούν. Ήταν από φόβο μην μολυνθούν και οι ίδιοι.

Ήταν όλοι οι άνθρωποι έτσι; Μια νύχτα κατάλαβα ότι κάπου υπήρχαν και οι άλλοι. Ένα βουητό ακούστηκε, από τη μεριά της σχολής Ευελπίδων, κάτι σαν κεραυνός, κάνοντας τα τζάμια να τρίξουν. Το πρωί μάθαμε. Κάποιοι είχαν βάλει βόμβα που ανατίναξε ένα στρατιωτικό φορτηγό Τζέιμς. Άργησα να μάθω ποιοί ήταν αυτοί οι κάποιοι, που μου έδωσαν μια ελπίδα πως η δικτατορία δεν ήταν παντοδύναμη. Και δεν μπορώ να πω τι θα έκανα, αν κάποιος από αυτούς, που αργότερα είδα τις φωτογραφίες στη δίκη τους, χτυπούσε την πόρτα μου. Εννοείται ότι αυτές οι πράξεις, ούτε εκείνες οι πιο μαζικές που ακολούθησαν, θα είχαν γίνει, αν κάποιοι δεν είχαν για λίγες μέρες, ώρες ή στιγμές ξεπεράσει τον φόβο.

Το ερώτημα ωστόσο παραμένει: τι είναι αυτό που μετρά στην ψυχή του καθενός μας, οι ώρες της εξέγερσης ή αυτές της υποταγής;»

* εκδόσεις Ταξιδευτής 

Πηγή: hitandrun

pepi_rigopoulou

 

 

Share

Ο φεμινισμός που το να είσαι “έξυπνη και ευέλικτη” σημαίνει να πατάς πάνω στις άλλες

ρειζερ

των Γκάρυ Γκάτινγκ και Νάνσυ Φρέιζερ

Αυτή η συνέντευξη, η τελευταία σε μια σειρά για πολιτικά θέματα, συζητά φιλοσοφικά ζητήματα γύρω από το φεμινισμό. Συνομιλήτριά μου είναι η Νάνσυ Φρέιζερ, καθηγήτρια φιλοσοφίας και πολιτικής στο New School. Είναι συγγραφέας του βιβλίου “Fortunes of Feminism: From State-Managed Capitalism to Neoliberal Crisis”.

Γκάρυ Γκάτινγκ

Πρόσφατα έχεις γράψει: “Ως φεμινίστρια, πάντα υπέθετα ότι παλεύοντας για τη γυναικεία χειραφέτηση έχτιζα έναν καλύτερο κόσμο -με περισσότερη ισότητα- πιο δίκαιο και ελεύθερο. Τελευταία όμως έχω αρχίσει να ανησυχώ ότι … η κριτική μας για το σεξισμό εφοδιάζει πλέον την αιτιολόγηση νέων μορφών ανισότητας και εκμετάλλευσης”. Μπορείς να εξηγήσεις τι έχεις κατά νου;

Ο φεμινισμός μου πηγάζει από τη Νέα Αριστερά και ακόμα χρωματίζεται από τη σκέψη εκείνης της περιόδου. Για μένα ο φεμινισμός δεν σημαίνει απλώς το να τοποθετήσεις μια χούφτα μεμονωμένες γυναίκες σε θέσεις εξουσίας και προνομίων μέσα στις υπάρχουσες κοινωνικές ιεραρχίες. Σημαίνει το να υπερβείς αυτές τις ιεραρχίες. Αυτό απαιτεί το να αμφισβητήσεις τις δομικές πηγές της έμφυλης εξουσίας στην καπιταλιστική κοινωνία – πάνω από όλα το θεσμοποιημένο διαχωρισμό δύο ειδών πράξης: από τη μια την αποκαλούμενη “παραγωγική” εργασία, ιστορικά ταυτισμένη με τους άντρες και με ανταμοιβή το μισθό, και από την άλλη τις εργασίες “φροντίδας”, ιστορικά συχνά απλήρωτες και που ακόμα και σήμερα εκτελούνται κυρίως από γυναίκες. Κατά τη γνώμη μου, αυτός ο έμφυλος, ιεραρχικός διαχωρισμός μεταξύ “παραγωγής” και “αναπαραγωγής” αποτελεί μια καθοριστική δομή της καπιταλιστικής κοινωνίας και πηγή των έμφυλων ασυμμετριών που έχει ενσωματωμένες. Δεν μπορεί να υπάρξει “χειραφέτηση των γυναικών” όσο αυτή η δομή παραμένει ανέγγιχτη.

Γιατί δεν μπορεί η ανταπόκριση σε φεμινιστικές ανησυχίες να αντιμετωπιστεί απλά ως ένα μεγάλο βήμα για να διορθωθούν τα κοινωνικά και οικονομικά ελαττώματα της καπιταλιστικής κοινωνίας μας και όχι ως μια ολική μεταλλαγή του συστήματος;

Σίγουρα μπορεί να αντιμετωπιστεί κατά αυτό τον τρόπο. Αλλά αμφισβητώ το κατά πόσο ο σημερινός φεμινισμός πραγματικά προχωρά σε αυτή την κατεύθυνση. Όπως το βλέπω, ο σύγχρονος κυρίαρχος φεμινισμός έχει υιοθετήσει μια προσέγγιση που δεν μπορεί να πετύχει δικαιοσύνη ούτε καν για τις γυναίκες, πόσο μάλλον για όλους τους άλλους. Το θέμα είναι ότι αυτός ο φεμινισμός εστιάζει στο να ενθαρρύνει μορφωμένες γυναίκες της μεσαίας τάξης να “κινηθούν έξυπνα και ευέλικτα”[1] και να “σπάσουν τη γυάλινη οροφή” – με άλλα λόγια να αναρριχηθούν σε εταιρικές καριέρες. Εξορισμού λοιπόν, οι αποδέκτριες αυτού του φεμινισμού μπορούν να είναι μόνο γυναίκες από τις τάξεις  των επαγγελματιών μάνατζερ. Και απουσία δομικών αλλαγών στην καπιταλιστική κοινωνία, αυτές οι γυναίκες μπορούν να ωφεληθούν μόνο πατώντας πάνω σε άλλες/ους – με το να φορτώνουν τη δική τους εργασία φροντίδας και νοικοκυριού πάνω χαμηλόμισθες, επισφαλείς εργαζόμενες και/ή μετανάστριες. Αυτός λοιπόν δεν είναι και δεν μπορεί να είναι ένας φεμινισμός για όλες τις γυναίκες!

Και έχει και συνέχεια. Ο κυρίαρχος φεμινισμός έχει υιοθετήσει μια περιορισμένη οπτική για την ισότητα, προσανατολισμένη στην αγορά, που συμφωνεί πλήρως με τις κυρίαρχες νεοφιλελεύθερες εταιρικές ιδέες. Έτσι, τείνει να συντάσσεται με μια ιδιαίτερα αρπαχτική μορφή καπιταλισμού, όπου ο νικητής τα παίρνει όλα και η οποία ταΐζει τους επενδυτές κανιβαλίζοντας το βιοτικό επίπεδο όλων των άλλων. Ακόμα χειρότερα, αυτός ο φεμινισμός παρέχει άλλοθι σε αυτές τις επιδρομές. Ολοένα και περισσότερο, η νοοτροπία του φιλελεύθερου φεμινισμού είναι εκείνη που παρέχει το χάρισμα, την αύρα χειραφέτησης, από την οποία ο νεοφιλελευθερισμός αντλεί για να νομιμοποιήσει την ευρεία αναδιανομή του πλούτου προς τους λίγους.

Μπορείς να μας δώσεις μερικά συγκεκριμένα παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο εσύ βλέπεις ο κυρίαρχος φεμινισμός να βοηθάει την καπιταλιστική εκμετάλλευση;

Σίγουρα. Κατά τη δεκαετία του ‘70 οι φεμινίστριες ανέπτυξαν μια δυναμική κριτική της μεταπολεμικής πολιτισμικής ιδέας γνωστής ως “οικογενειακός μισθός”. Σύμφωνα με αυτή, οι γυναίκες θα πρέπει να είναι νοικοκυρές πλήρους απασχόλησης ενώ οι σύζυγοί τους θα πρέπει να είναι οι μοναδικοί (ή έστω οι βασικοί) κουβαλητές, που θα κερδίζουν αρκετά ώστε να συντηρούν ολόκληρο το σπιτικό. Φυσικά, μόνο μια μειοψηφία οικογενειών στην Αμερική μπόρεσε να πραγματοποιήσει αυτό το πρόταγμα. Αλλά είχε τεράστια αξία σε μια φάση του καπιταλισμού στηριγμένη στη μαζική παραγωγή και τη σχετικά καλή και προστατευμένη εργασία των (κυρίως λευκών) αντρών. Όλα αυτά άλλαξαν ωστόσο με το ξέσπασμα του δεύτερου κύματος του φεμινισμού, που απέρριψε τον οικογενειακό μισθό ως σεξιστικό, ως ένα στήριγμα της αντρικής εξουσίας και της εξάρτησης των γυναικών. Σε αυτή τη φάση, το κίνημα ακόμα μοιραζόταν το αντικαπιταλιστικό ήθος της Νέας Αριστεράς. Η κριτική του δεν στόχευε στην απόδοση μεγαλύτερης αξίας στη μισθωτή εργασία και ακόμα λιγότερο στην απαξίωση της απλήρωτης εργασίας φροντίδας. Αντίθετα, οι φεμινίστριες αυτής της περιόδου αμφισβητούσαν τον ανδροκεντρισμό με τον οποίο η κοινωνία ιεραρχούσε “τα κέρδη πάνω από τους ανθρώπους”, την οικονομική παραγωγή πάνω από την κοινωνική αναπαραγωγή. Επιχειρούσαν να μετασχηματίσουν τις βαθιές δομές του συστήματος και τις αξίες του – εν μέρει με το να βγάλουν από το επίκεντρο τη μισθωτή εργασία και να δώσουν αξία στις μη αμειβόμενες δραστηριότητες, ειδικά στην κοινωνικά αναγκαία εργασία φροντίδας που γίνεται από γυναίκες.

Οπότε πώς άλλαξε αυτή η κριτική του οικογενειακού μισθού;

Σήμερα η φεμινιστική κριτική του οικογενειακού μισθού έχει λάβει μια συνολικά διαφορετική σκοπιά. Βασική της κατεύθυνση είναι η νομιμοποίηση του νέου, πιο “μοντέρνου” προτάγματος για νοικοκυριό με δύο εργαζόμενους, που απαιτεί την εργασία της γυναίκας ενώ συμπιέζει το χρόνο για την απλήρωτη εργασία φροντίδας. Αγκαλιάζοντας αυτό το πρόταγμα, ο σύγχρονος κυρίαρχος φεμινισμός συντάσσεται με τις ανάγκες και τις αξίες του σύγχρονου νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού. Αυτός ο καπιταλισμός έχει επιστρατεύσει τις γυναίκες στη μισθωτή εργασία μαζικά, ενώ έχει εξαγάγει τη μεταποίηση στον Παγκόσμιο Νότο, αποδυναμώνοντας τα συνδικάτα και προωθώντας χαμηλόμισθες και ευάλωτες θέσεις εργασίας. Αυτό βέβαια ουσιαστικά σημαίνει τη μείωση των πραγματικών μισθών, τη μεγάλη αύξηση των απαραίτητων ωρών αμειβόμενης εργασίας ανά νοικοκυριό για τη συντήρηση μιας οικογένειας και ένας απελπισμένος αγώνας για να μεταφερθεί η εργασία φροντίδας σε άλλους ώστε να απελευθερωθεί περισσότερος χρόνος για αμειβόμενη εργασία. Πόσο ειρωνικό είναι λοιπόν να δίνεται σε όλο αυτό ένα φεμινιστικό περιτύλιγμα! Η φεμινιστική κριτική του οικογενειακού μισθού που κάποτε στρεφόταν ενάντια στην απαξίωση της εργασίας φροντίδας από τον καπιταλισμό, τώρα χρησιμοποιείται ώστε να εντατικοποιηθεί η αξιοποίηση της μισθωτής εργασίας από τον καπιταλισμό.

Δεν εστιάζουν όμως όλες οι φεμινιστικές προσπάθειες στις γυναίκες των ανώτερων τάξεων. Τι θα έλεγες για τα προγράμματα που δίνουν μικρά δάνεια (“microcredit”) σε φτωχές γυναίκες σε αναπτυσσόμενες χώρες για να τις βοηθήσουν να αναπτύξουν μικρές επιχειρήσεις;

Χαίρομαι που ρώτησες για αυτό γιατί είναι ένα ακόμα παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο φεμινιστικές ιδέες διαστρεβλώνονται για να υπηρετήσουν νεοφλιλελεύθερους, καπιταλιστικούς σκοπούς. Ο μικροδανεισμός προβάλλεται ως ένας τρόπος “ενδυνάμωσης” γυναικών σε φτωχές αγροτικές περιοχές του Παγκόσμιου Νότου. Ταυτόχρονα, υποτίθεται ότι εκπροσωπεί έναν νέο, πιο συμμετοχικό τρόπο για την καταπολέμηση της φτώχειας, που απελευθερώνει επιχειρηματικές από τα κάτω δυναμικές, ενώ αποφεύγει τη γραφειοκρατεία των μεγάλης κλίμακας κρατικών προγραμμάτων ανάπτυξης της προηγούμενης περιόδου. Κατά αυτό τον τρόπο ο μικροδανεισμός έχει να κάνει τόσο με την εξύψωση της αγοράς και τη δαιμονοποίηση του κράτους όσο και με την ισότητα των φύλων. Βασικά συνδέει αυτές τις ιδέες μαζί σε ένα αμφιλεγόμενο αμάλγαμα, επικαλούμενος το φεμινισμό για να συγκαλύψει την ιδεολογία της ελεύθερης αγοράς.

Αλλά το όλο θέμα αποτελεί μια λαθροχειρία. Ο μικροδανεισμός έγινε μανία ακριβώς τη στιγνή που τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα προωθούσαν τα προγράμματα “διαρθρωτικών αλλαγών” στον Παγκόσμιο Νότο – καθορίζοντας συνθήκες δανεισμού που απαιτούν από τα μεταποικιακά κράτη να απελευθερώσουν και να ιδιωτικοποιήσουν τις οικονομίες τους, να περικόψουν δημόσιες δαπάνες και να εγκαταλείψουν τα μακροπρόθεσμα προγράμματα κατά της φτώχειας και υπέρ της προώθησης της εργασίας. Και κατά κανένα τρόπο δεν μπορεί ο μικροδανεισμός να αντικαταστήσει αυτές τις πολιτικές. Κάθε υπόνοια για το αντίθετο αποτελεί μια σκληρή φάρσα.

Οπότε να που και πάλι τα φεμινιστικά προτάγματα χρησιμοποιούνται για να νομιμοποιήσουν πολιτικές που βλάπτουν σοβαρά τη συντριπτική πλειοψηφία των γυναικών, καθώς και τα παιδιά και τους άντρες.

Μήπως το να συνδέεις το φεμινισμό με τη συνολική κριτική του καπιταλισμού τον κάνει τελικά μια χαμένη υπόθεση; Οι περισσότεροι/ες Αμερικανοί/ίδες θεωρούν ότι δεν υπάρχει εναλλακτική στον καπιταλισμό.

Δεν είμαι καθόλου πεισμένη ότι ο μετασχηματισμός τους νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού είναι χαμένη υπόθεση. Μου φαίνεται ότι αυτό το κοινωνικό σύστημα είναι σε μια βαθιά, πολυδιάστατη κρίση -μια κρίση ταυτόχρονα οικονομική, οικολογική, κοινωνική και πολιτική- και κάτι θα πρέπει να δώσει, όπως έκανε και κατά τη δεκαετία 1930. Οπότε το ερώτημα θα έλεγα δεν είναι το αν ο καπιταλισμός θα μετασχηματιστεί, αλλά από ποιόν και σύμφωνα με τα συμφέροντα ποιών.

Θα ήθελα οι φεμινίστριες να ενωθούν με άλλα προοδευτικά και χειραφετητικά κοινωνικά κινήματα σε προσπάθειες τόσο θεωρητικές όσο και πρακτικές, που θα διαμορφώσουν τη κατεύθυνση της αλλαγής.

Αυτό σημαίνει να ελλαττωθούν οι προσπάθειες για βελτίωση της κατάστασης των γυναικών στο σημερινό καπιταλιστικό σύστημα προς όφελος μιας μελλοντικής επανάστασης;

Σε καμία περίπτωση! Αυτό που θα συνιστούσα είναι μια στρατηγική ενός “επαναστατικού ρεφορμισμού”, για να χρησιμοποιήσω μια έκφραση του Γάλλου οικοσοσιαλιστή φιλοσόφου Αντρέ Γκορζ. Αυτό σημαίνει να συλλάβουμε και να προωθήσουμε μεταρρυθμίσεις που φέρνουν αληθινά αποτελέσματα στο σήμερα ενώ ταυτόχρονα ανοίγουν μονοπάτια σε πιο ριζοσπαστικούς αγώνες για βαθύτερες και πιο δομικές αλλαγές στο μέλλον. Οι φεμινίστριες μπορούν να αγγαλιάσουν αυτή την προσέγγιση με πιο αγνωστικιστικό πνεύμα. Δεν χρειάζεται να αποφασίσουμε τώρα αν το τελικό αποτέλεσμα πρέπει να είναι μια μετακαπιταλιστική κοινωνία.

Η άποψή μου, όπως είπα και προηγουμένως, είναι ότι η αντρική κυριαρχία δεν μπορεί να αλλάξει αν δεν αλλάξει η βαθιά ριζωμένη καπιταλιστική ιεράρχηση που θεωρεί την οικονομική παραγωγή πιο σημαντική από την κοινωνική αναπαραγωγή. Για αυτό και θεωρώ ότι μια ριζοσπαστική αλλαγή είναι στην πραγματικότητα πιο ρεαλιστικός σκοπός από το να “κινηθούμε έξυπνα και ευέλικτα”. Παρόλα αυτά δεν θα με πείραζε καθόλου να αποδειχτεί ότι έχω άδικο. Αν μια νέα μορφή καπιταλισμού μπορούσε να απελευθερώσει τις γυναίκες (και εννοώ όλες τις γυναίκες) χωρίς να διαλύσει όλους τους άλλους, τότε είμαι μέσα. Οπότε λέω, ας προσπαθήσουμε για επαναστατικές μεταρρυθμίσεις και να δούμε πού θα μας οδηγήσουν.

Πολλές φεμινίστριες σήμερα ασχολούνται ιδιαίτερα με τις υποσυνείδητες προκαταλήψεις εναντίων των γυναικών -διακρίσεις που εκφράζονται ακόμα και από εκείνους/ες που συνειδητά υποστηρίζουν τα δικαιώματα των γυναικών, συμπεριλαμβανομένων ακόμα και των ίδιων των γυναικών. Πόσο σημαντικό θεωρείς ότι είναι αυτό το ζήτημα;

Οι υποσυνείδητες προκαταλήψεις κατά των γυναικών -και απέναντι σε οτιδήποτε θεωρείται “γυναικείο”- είναι διάχυτες στην κοινωνία μας. Και έχεις δίκιο: επηρεάζει τον τρόπο που οι ίδιες οι γυναίκες σκέφτονται τους εαυτούς τους, ακόμα και εκείνες που αυτοπροσδιορίζονται ως φεμινίστριες. Θα μπορούσα να αναφέρω πολλά παραδείγματα, αλλά ένα από τα αγαπημένα μου είναι ένας γρίφος. Αφορά έναν χειρούργο της εντατικής που πρέπει να χειρουργήσει ένα αγόρι που τραυματίστηκε σε τροχαίο και του οποίου ο πατέρας σκοτώθηκε ακαριαία. Ο χειρούργος κοιτάζει το αγόρι στο πρόσωπο και λέει “Δεν μπορώ να χειρουργήσω, είναι ο γιός μου”. Ογρίφος είναι το πώς είναι αυτό δυνατόν.

Θα εκπλαγείς με το πόση ώρα παίρνει στους περισσότερους ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων γυναικών και φεμινιστριών, για να καταλάβουν ότι ο χειρούργος είναι γυναίκα -πολλοί καταλήγουν μάλιστα στο ότι πρόκειται για ομοφυλόφιλο άντρα. Και φυσικά υπάρχουν πολλά ακόμα παραδείγματα που αναδεικνύουν καλύτερα τις επιπτώσεις, όπως τους τρόπους με τους οποίους οι σεξιστικές προκαταλήψεις επηρεάζουν τις αποφάσεις σχετικά με τα προσόντα αιτούντων εργασία.

Είναι όμως μόνο ζήτημα προσωπικών προκαταλήψεων, συνειδητών ή υποσυνείδητων;

Σε καμία περίπτωση. Οι κανόνες που κατηγοριοποιούν τα “αρρενωπά” χαρακτηριστικά πιο πάνω από τα “θηλυκά” είναι ενσωματωμένοι στις κοινωνικές πρακτικές και τους θεσμούς, συμπεριλαμβανομένων των νόμων, των ιατρικών πρακτικών, της εταιρικής κουλτούρας και των κριτηρίων για το ποιός δικαιούται την κοινωνική πρόνοια. Οπότε το ότι υπάρχει μέσα στα μυαλά των ανθρώπων δεν είναι και τόσο περίεργο. Ίσα ίσα, πολιτισμικές αξίες που υποτάσσουν τις γυναίκες είναι βαθιά ριζωμένες στις κοινωνικές δομές που ρυθμίζουν τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις στην καθημερινή ζωή. Οπότε ο φεμινισμός δεν μπορεί να αυτοπεριοριστεί στην αλλαγή συνειδήσεων. Πρέπει να εξαλείψουμε τις σεξιστικές αξίες από τους κοινωνικούς θεσμούς μας και να τις αντικαταστήσουμε με αξίες που θα καλλιεργούν την ίση συμμετοχή αντρών και γυναικών -και μεταξύ όλων.

Μπορείς να δώσεις μερικά παραδείγματα του πώς τέτοιες αξίες είναι ριζωμένες στις κοινωνικές πρακτικές μας και τους θεσμούς;

Φυσικά. Ορίστε ένα: αρκετά δικαστήρια έχουν αποφασίσει ότι το να μην δίνει ο εργοδότης άδεια εγκυμοσύνης δεν συνιστά έμφυλη διάκριση γιατί δεν στερεί από τις γυναίκες ένα προνόμιο που έχουν οι άντρες. Βασιζόμενες στην υπόθεση ότι το πρότυπο εργάτη είναι ο άντρας, αυτές οι αποφάσεις ουσιαστικά τιμωρούν τις γυναίκες επειδή είναι “διαφορετικές”. Όπως και το ότι οι σημερινές πολιτικές για την κοινωνική πρόνοια σπρώχνουν τις μητέρες μικρών παιδιών στην “εργασία”. Υπό τη σιωπηλή παραδοχή ότι η ανατροφή παιδιών δεν συνιστά εργασία, αυτές οι πολιτικές ουσιαστικά περιγράφουν τις αποδέκτριες ως τρακαδόρους που λαμβάνουν κάτι για να μην κάνουν τίποτα. Τέλος, οι νομικές νόρμες που ορίζουν τι σημαίνει αυτοάμυνα προϋποθέτουν μια τυπικά αντρική κοινωνικοποίηση, κατά την οποία κάποιος μαθαίνει να αποκρούει άμεσες επιθέσεις. Έτσι, κακοποιημένες γυναίκες που περιμένουν για ένα άνοιγμα για να χτυπήσουν τους κακοποιητές τους έχουν δυσκολία να ισχυριστούν αυτοάμυνα. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, και υπάρχουν πολλές, πολλές ακόμη, οι θεσμοί και οι κοινωνικές πρακτικές μας λειτουργούν στη βάση ανδροκεντρικών και σεξιστικών κανόνων, που αποκλείουν τις γυναίκες από την πλήρη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή με ισότιμους όρους με τους άντρες.

Ένα άλλο μεγάλο ζήτημα για τις φεμινίστριες είναι αυτό που περιγράφεται ως “κουλτούρα βιασμού”, ειδικά στα πανεπιστήμια. Ποιά είναι η άποψή σου για αυτό;

Αυτό είναι σίγουρα ένα καυτό θέμα σήμερα, και θα πρέπει να ομολογήσω ότι μου δημιουργεί ανάμεικτα συναισθήματα. Κι αυτό εν μέρει γιατί πάντα με ανησυχεί όταν ένα θέμα γίνεται τόσο κυρίαρχο που επισκιάζει την υπόλοιπη φεμινιστική ατζέντα -όπως έχει γίνει και με τις αμβλώσεις στις ΗΠΑ. Αλλά και γιατί έχω ένα αίσθημα déjà vu – είναι σαν να ξαναπαίζουμε μια προηγούμενη διαμάχη μεταξύ ενός “προστατευτικού” ρεύματος φεμινισμού, που εστίαζε στη βία κατά των γυναικών και αναζητούσε λύσεις μέσω του ποινικού κώδικα και ενός άλλου, φιλελεύθερου ρεύματος, που προσπαθεί να επικυρώσει την πρωτοβουλία των γυναικών και τη σεξουαλική τους ελευθερία.

Προσωπικά πάντα ήθελα να αναπτύξω μια τρίτη προσέγγιση που θα διασφαλίζει όχι μόνο τη σεξουαλική αυτονομία των γυναικών αλλά και κοινωνικά δικαιώματα για όλους/ες. Και θα ήθελα αυτή η προσέγγιση να μην ενδιαφέρεται μόνο για τις σεξουαλικές επιθέσεις αλλά και για άλλες, πιο απρόσωπες και συστημικές μορφές εξαναγκασμού που περιορίζουν την αυτονομία των γυναικών στο σεξ και σε άλλες σφαίρες. Για παράδειγμα, θα ήθελα να επανοικειοποιηθούμε τις ιδέες του κινήματος της δεκαετίας 1970 “battered women’s movement” (κίνημα κακοποιημένων γυναικών), που τόνιζε τη σημασία όχι μόνο των ποινικών μέτρων αλλά και των “δυνατοτήτων εξόδου” με τη μορφή της αξιοπρεπούς και οικονομικής στέγασης και μιας εργασίας που θα αμείβεται αρκετά ώστε η γυναίκα να μπορεί να υποστηρίξει τον εαυτό της και τα παιδιά της.

Πώς θα χρησιμοποιούσες αυτές τις ιδέες στο ζήτημα των βιασμών στα πανεπιστήμια;

Με ανησυχούν αφηγήσεις που περιγράφουν τα κολέγια και τα πανεπιστήμια ως κυνηγετικά πεδία για βιαστές. Αναγνωρίζω ότι πράγματι υπάρχουν θύλακες που τους αξίζει η ταμπέλα της “κουλτούρας βιασμού”, αλλά πιστεύω ότι είναι περιορισμένοι και δεν θέλω να δω αυτή την έκφραση μα χρησιμοποιείται τόσο χαλαρά ώστε να καταλήξει κενή περιεχομένου. Οι πιο κοινές περιπτώσεις σεξουαλικής εκμετάλλευσης (και αυτή η έκφραση είναι συχνά πιο ακριβής από τον “βιασμό”) χαρακτηρίζονται από ασάφεια στην επικοινωνία, ανάμεικτα συναισθήματα, δυσκολία στην κατανόηση της επιθυμίας ή και της έλλειψής της και η αίσθηση ότι δεν υπάρχει το δικαίωμα έκφρασης αυτής – όλες οι συνθήκες που στρέφονται ενάντια στη γυναικεία αυτονομία στο σεξ και τις σχέσεις, ειδικά (αλλά όχι μόνο!) σε ετεροφυλόφιλα περιβάλλοντα. Είναι πολύ σημαντικό να προωθήσουμε μια κριτική κατανόηση που θα δίνει τη δυνατότητα μετασχηματισμού αυτών των δυναμικών. Αλλά υποπτεύομαι ότι η σύγχρονη, κάπως υπερβολική καμπάνια ενάντια στην “κουλτούρα του βιασμού” είναι πολύ χοντροκομμένη για αυτό το εγχείρημα.

Η συνέντευξη διεξήχθη μέσω email και έχει υποστεί επιμέλεια

Ο Γκάρυ Γκάττινγκ είναι καθηγητής φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Νοτρ Νταμ και συντάκτης του Notre Dame Philosophical Reviews.

Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύτηκε στη στήλη Oponionator των ΝΥ Times και μπορείτε να το βρείτε εδώ

Μετάφραση: Δήμητρα Σπανού

 


Σημειώσεις της Μεταφράστριας

[1] «lean in» στο πρωτότυπο, αμφιλεγόμενος όρος που εισηγήθηκε η Σέρυλ Σάντμπεργκ, στέλεχος της Facebook, στο βιβλίο της Lean In: Women, Work, and the Will to Lead

 

Διαβάστε ακόμα

Δαγκώνοντας δηλητηριασμένα μήλα: γυναικεία επιχειρηματικότητα, χειραφέτηση και νεοφιλελευθερισμός

Πώς ο Φεμινισμός υποδουλώθηκε στον καπιταλισμό – και πώς να τον διεκδικήσουμε πίσω

Share

Μαδρίτη, 7 Νοέμβρη: Μια ιστορική συγκέντρωση ενάντια στην έμφυλη βία 

16

της Λίνας Φιλοπούλου

Μετά από μήνες προετοιμασίας, το περασμένο Σάββατο 7 Νοεμβρίου εκατοντάδες  χιλιάδες άνθρωποι απ’ όλη την Ισπανία, κυρίως γυναίκες, κατέκλεισαν με μια μεγαλειώδη συγκέντρωση το κέντρο της Μαδρίτης για να διαμαρτυρηθούν ενάντια στην έμφυλη βία, στις περικοπές και την αναθεώρηση της νομοθεσίας κατά της έμφυλης βίας που προωθεί η κυβέρνηση και για να απαιτήσουν να θεωρηθεί κρατικό ζήτημα η ενδοοικογενειακή βία.

Από νωρίς το πρωί γυναίκες από τις Κανάριους και Βαλεαρίδες Νήσους, την Ανδαλουσία, τις Αστούριας και τη Χώρα των Βάσκων, από γυναικείες και φεμινιστικές οργανώσεις, από συνδικάτα και πολιτικά κόμματα, που κατέφτασαν στη Μαδρίτη  με αεροπλάνα, λεωφορεία και τρένα, συγκεντρώθηκαν στην Paseo del Prado κρατώντας πανό και πλακάτ, τραγουδώντας και φωνάζοντας συνθήματα, όπως: «όχι στην τρομοκρατία της πατριαρχίας», «είναι δολοφόνοι, δεν είναι τρελοί», «δεν θέλω κομπλιμέντα, απαιτώ το σεβασμό σου», «ή με το σεξισμό ή με τον φεμινισμό», «δεν είναι πεθαμένες, είναι δολοφονημένες». Έξω από το Υπουργείο Υγείας, επίσης, πραγματοποιήθηκε δράση της οργάνωσης Γυναίκες με τα μαύρα, οι οποίες ξάπλωσαν πάνω στο δρόμο παριστάνοντας τα νεκρά γυναικεία σώματα εκείνων των γυναικών – μεταξύ των οποίων και πολλές ανήλικες – που σκοτώθηκαν από νυν ή πρώην συντρόφους τους το 2015, και ανάγνωσαν τα ονόματά τους.

Πριν ξεκινήσει η μεγάλη πορεία, η Angela Gonzalez, ο πρώην σύζυγος της οποίας δολοφόνησε την κόρη τους,  διάβασε το μανιφέστο της 7ης Νοέμβρη. «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε ούτε μία δολοφονία παραπάνω. Θέλουμε τα παιδιά μας ζωντανά, μας θέλουμε ζωντανές», είπε κλείνοντας.

Η ενθουσιώδης πορεία, η οποία ξεκινούσε από την Atocha, περνούσε από την Plaza de Cibeles και κατέληγε στην Plaza de España, είχε στην κεφαλή της γυναίκες επιζήσασες της έμφυλης βίας και εκπροσώπους του φεμινιστικού κινήματος. Οι γυναίκες δήμαρχοι της Μαδρίτης και της Βαρκελώνης, Manuela Carmena και Ada Colau κατέβηκαν επίσης στο δρόμο, κρατώντας ένα από τα μεγάλα πανό. Στη Cibeles η πορεία έκανε μια πρώτη στάση, όπου η συλλογικότητα Generando Arte άφησε τεχνητά μωβ άνθη πάνω στο συντριβάνι. Φτάνοντας στην Gran Via οι γυναίκες καλούσαν κι άλλο κόσμο να συμμετάσχει στην πορεία. Ανάμεσα στις οργανώσεις που πήραν μέρος στην πορεία ήταν και ο Σύνδεσμος Ρομά Φεμινιστριών για τη Διαφορετικότητα. Η Aurora, μέλος της οργάνωσης, αναφέρει ότι και οι γυναίκες ρομά είναι θύματα της έμφυλης βίας και διεκδικούν κι αυτές ορατότητα.

Η δεύτερη στάση της πορείας πραγματοποιήθηκε στη γωνία της Gran Via και της οδού Montera. Εκεί μέλη του Φεμινιστικού Φοιτητικού Μπλοκ άνοιξαν ένα μαύρο πανί στο έδαφος και το γέμισαν με κρεμάστρες (σύμβολο για την άμβλωση) και κόκκινη μπογιά σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την τελευταία νομοθετική αλλαγή για την άμβλωση. Στην Plaza de Callao ενώθηκε με την πορεία μια ομάδα γυναικών, οι οποίες εκπροσωπούσαν τις επτά γυναίκες που ήταν για έβδομη ημέρα σε απεργία πείνας ενάντια τη βία κατά των γυναικών, στην πλατεία Puerta del Sol. Η πορεία κατέληξε στην Plaza de España, όπου όλες οι συμμετέχουσες και συμμετέχοντες κάθισαν οκλαδόν για να ακούσουν για δεύτερη φορά το μανιφέστο, αυτή τη φορά σε πολλές γλώσσες. Η εκδήλωση έκλεισε με τραγούδια με συμβολικό χαρακτήρα.

Ένας από τους στόχους αυτής της πορείας ήταν, επίσης, να κάνει ορατή την «κανονικότητα» της πολύμορφης βίας, γιατί η έμφυλη βία δεν εμφανίζεται μόνο στο πλαίσιο μιας σχέσης με έναν σύντροφο ή πρώην σύντροφο και στις σεξουαλικές επιθέσεις, αλλά και στις πολλές βίες που υφίστανται οι γυναίκες  στο χώρο εργασίας, στο κοινωνικό περιβάλλον, στις οικογενειακές σχέσεις, στη διαφήμιση και στα μέσα ενημέρωσης.

Ακολουθεί η μετάφραση από τα ισπανικά του Μανιφέστου της 7ης Νοέμβρη:

Το φεμινιστικό κίνημα καταγγέλλει ότι οι έμφυλες βίες αποτελούν την πιο βίαιη εκδήλωση της έμφυλης ανισότητας και επιφέρει την πιο σοβαρή παραβίαση των γυναικείων δικαιωμάτων που υφίστανται από την κοινωνία μας.

Από το 1995, 1378 γυναίκες έχουν σκοτωθεί από την πατριαρχική τρομοκρατία. Μέχρι στιγμής φέτος έχουν καταγραφεί 70 γυναικοκτονίες και άλλες δολοφονίες γυναικών από άντρες. Μόνο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2015, 37 γυναίκες και 8 ανήλικες έχουν σκοτωθεί από τους συντρόφους, τους πατεράδες ή τους συντρόφους των μητέρων τους. Οι γυναίκες και τα παιδιά υποφέρουν από την πατριαρχική βία σε διάφορες μορφές. Αυτό όμως είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε υποστεί συστηματικές περικοπές στις συνολικές δημόσιες υπηρεσίες και έχουμε υποχωρήσει ως προς τα σεξουαλικά και αναπαραγωγικά μας δικαιώματα, στο δικαίωμα στην άμβλωση για τις μικρότερες από 16 και 17 ετών. Η πατριαρχική κουλτούρα μας κατηγορεί, ενώ η κοινωνία, τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και οι δημόσιες αρχές κάνουν τα στραβά μάτια στους αντιφεμινιστικούς μύθους και στο μισογυνισμό.

Το φεμινιστικό κίνημα πιστεύει ότι η βία που υφιστάμεθα σε διαφορετικά περιβάλλοντα λαμβάνει χώρα σε μια κοινωνία που ανέχεται την ανισότητα και υπονομεύει την αξιοπιστία και το κύρος των γυναικών. Η πατριαρχία τροφοδοτεί την απαξίωσή μας, την αντικειμενοποίηση των σωμάτων μας και την έλλειψη σεβασμού για τις αποφάσεις μας. Επίσης, αυτές οι επιθετικότητες δεν μπορούν να διαχωριστούν από εκείνες που υφίστανται όσοι άνθρωποι δεν πληρούν τα κριτήρια της  ηγεμονικής αρρενωπότητας.

Ως εκ τούτου το φεμινιστικό κίνημα απευθύνει κάλεσμα για μια πορεία ενάντια στις έμφυλες βίες στις 7 Νοεμβρίου, για να απαιτήσει:

  • η καταπολέμηση της πατριαρχικής τρομοκρατίας να γίνει κρατικό ζήτημα.
  • την επέκταση και εφαρμογή της σύμβασης της Κωνσταντινούπολης και τη συμμόρφωση με τις συστάσεις της σύμβασης CEDAW και τη μεταρρύθμιση του νόμου 1/2004, έτσι ώστε να αντανακλώνται όλες οι μορφές της βίας κατά των γυναικών.
  • ολόκληρη η κοινωνία, οι οργανισμοί και οι αρχές της να συμμετέχουν σε αυτόν τον αγώνα.
  • ο αγώνας και οι πόροι να μην περιλαμβάνουν μόνο τη βία που ασκείται από τους συντρόφους ή πρώην συντρόφους, αλλά και τη σεξουαλική κακοποίηση, τη σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας, την εμπορία ανθρώπων για σεξουαλική εκμετάλλευση / εργασία των γυναικών και των κοριτσιών, καθώς και όλα τα είδη της πατριαρχικής βίας.
  • η κυβέρνηση να δεσμευτεί πραγματικά, σε όλα τα επίπεδα, για την πρόληψη και την εξάλειψη της αντρικής βίας, καθώς και για τη βοήθεια και αποκατάσταση για όλες τις γυναίκες που εκτίθενται σε βία, ανεξάρτητα από την εργασιακή κατάσταση, στην οποία βρίσκονται.
  • να δίνεται έμφαση στην προστασία των γυναικών που έχουν υποστεί βία, επιτρέποντας διάφορες διεξόδους που αφορούν μια βιοτική, οικονομική και κοινωνική ανάκαμψη για αυτές και τα παιδιά τους.
  • η πρόληψη να καταστεί πολιτική προτεραιότητα, που θα περιλαμβάνει ένα σύστημα μικτής εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα και ειδική εκπαίδευση του επαγγελματικού προσωπικού που εμπλέκεται στη διαδικασία, στα μέσα μαζικής ενημέρωσης, στην πολιτιστική παραγωγή και στην κοινωνία των πολιτών στον αγώνα για την καταπολέμηση της αντρικής βίας.
  • τη δέσμευση των μέσων ενημέρωσης να εφιστούν επαρκώς την προσοχή τους στα διαφορετικά είδη ανδρικής βίας, να την καθιστούν ορατή, αποφεύγοντας το νοσηρό εντυπωσιασμό, και να μην  χρησιμοποιούν σεξιστική γλώσσα και εικόνες.
  • την αφαίρεση του δικαιώματος της κοινής επιμέλειας και της επίσκεψης των παιδιών σε καταδικασθέντες δράστες, την ανάκληση και την αποτροπή της επιμέλειας σε καταδικασθέντες πατεράδες.

Είναι καιρός να καταλάβουμε ότι η ανδρική βία σκοτώνει και κάνει αδύνατη την απαιτούμενη συνύπαρξη σε μια δημοκρατία.

Είμαστε εδώ παρούσες για να ζητήσουμε από κάθε άτομο, από κάθε αρχή, από κάθε πολιτικό κόμμα και από κάθε κυβέρνηση να μην γίνουν συνένοχοι σε αυτή την κτηνωδία.

Το μισό της ανθρωπότητας πρέπει να συνεχίσει να ζει, δεν μπορούμε να επιτρέψουμε ούτε μία δολοφονία παραπάνω.

Μας θέλουμε ζωντανές!

Φτάνει πια!

This slideshow requires JavaScript.

Share

Η αγορά του σεξ δεν θα έπρεπε να είναι νόμιμη

29Moran-superJumbo

της Rachel Moran*

ΔΟΥΒΛΙΝΟ-ΕΔΩ στην πόλη μου, νωρίτερα αυτόν το μήνα, η Διεθνής Γενική Συνέλευση της Διεθνούς Αμνηστίας ενέκρινε μια νέα πολιτική η οποία ζητάει ουσιαστικά την αποποινικοποίηση της παγκόσμιας εμπoρίας του σεξ. Οι θιασώτες αυτής της πολιτικής υποστηρίζουν ότι η αποποινικοποίηση της πορνείας είναι ο καλύτερος τρόπος να προστατευθούν «τα ανθρώπινα δικαιώματα των ιερόδουλων» παρόλο που αυτή θα εφαρμοζόταν εξίσου στους προαγωγούς, ιδιοκτήτες οίκους ανοχής και στους πορνοπελάτες[1].

Ο δεδηλωμένος στόχος της Αμνηστίας είναι να απαλλάξει τις εκδιδόμενες γυναίκες από το κοινωνικό στίγμα έτσι ώστε να γίνουν λιγότερο ευάλωτες στην κακοποίηση από εγκληματίες που λειτουργούν στις σκιές. Η Αμνηστία μάλιστα καλεί τις κυβερνήσεις «να εξασφαλίσουν ότι οι εργαζόμενοι/ες στην βιομηχανία του σεξ[2] θα έχουν πλήρη και ισότιμη νομική προστασία από την εκμετάλλευση, το trafficking και τη βία».

Η ψήφιση αυτής της πολιτικής από την Αμνηστία συμβαίνει στο πλαίσιο μιας παρατεταμένης, διεθνούς συζήτησης σχετικά με το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί η πορνεία και να επιτευχθεί η προστασία των συμφερόντων των λεγόμενων εργαζόμενων στη βιομηχανία του σεξ. Είναι μια συζήτηση στην οποία έχω προσωπική ανάμειξη-και πιστεύω ότι η Αμνηστία κάνει ένα ιστορικό λάθος.

Μπήκα στην πορνεία-όπως κάνουν οι περισσότερες- πριν καν γίνω γυναίκα. Στην ηλικία των 14, είχα τεθεί υπό κρατική φροντίδα αφού αυτοκτόνησε ο πατέρας μου και η μητέρα μου υπέφερε από ψυχική ασθένεια.

Μέσα σ’ ένα χρόνο είχα καταλήξει στο δρόμο χωρίς σπίτι, χωρίς καμία μόρφωση ή προσόντα να δουλέψω κάπου. Το μόνο που είχα ήταν το σώμα μου. Στα 15 μου γνώρισα ένα νέο άνδρα ο οποίος θεώρησε ότι ήταν καλή ιδέα να εκπορνευτώ. Ως «φρέσκο κρέας» λοιπόν ήμουν εμπόρευμα σε υψηλή ζήτηση.

Για επτά χρόνια, με αγόραζαν και με πουλούσαν. Όταν δουλεύεις στο δρόμο, αυτό σημαίνει τουλάχιστον 10 φορές το βράδυ. Είναι δύσκολο να περιγράψω τον αντίκτυπο που είχε πάνω μου αυτός ο ψυχολογικός εξαναγκασμός και πόσο βαθιά διέβρωσε την εμπιστοσύνη μου στους άλλους. Ώσπου να φτάσω το τέλος της εφηβείας μου, είχα ήδη αρχίσει να κάνω χρήση κοκαΐνης για να μουδιάζω τον πόνο.

Ανατριχιάζω όταν ακούω τις λέξεις «εργασία του σεξ». Το να πουλάω το σώμα μου δεν ήταν βιοπορισμός. Δεν υπάρχει καμία σχέση ανάμεσα σε μια συνηθισμένη πρόσληψη σε καθημερινή δουλειά και τον τελετουργικό ξεπεσμό όταν άγνωστοι χρησιμοποιούσαν το σώμα μου για να χορτάσουν τις ορμές τους. Η εκμετάλλευση μου ήταν διπλή-και από αυτούς που με εξέδιδαν και από αυτούς που με αγόραζαν.

Γνωρίζω ότι υπάρχουν συνήγοροι της πορνείας που υποστηρίζουν ότι οι εκδιδόμενες πουλάνε σεξ ως συναινούντες ενήλικες. Όμως αυτές που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία είναι μια σχετικά προνομιούχα μειοψηφία-κυρίως λευκές, μεσοαστές, δυτικές γυναίκες σε πρακτορεία συνοδών-η οποία ούτε κατά διάνοια δεν έχει σχέση με την παγκόσμια πλειοψηφία. Το δικαίωμα τους να πουλάνε δεν υπερέχει του δικού μου δικαιώματος όπως και άλλων να μην πωλούνται σε ένα «επάγγελμα» που θηρεύει γυναίκες οι οποίες είναι ήδη περιθωριοποιημένες λόγω τάξης και φυλής.

Η απόπειρα αποποινικοποίησης της πορνείας παγκοσμίως δεν αποτελεί ένα προοδευτικό κίνημα. Η εφαρμογή της απλά θα αποτυπώσει και νομικά την αξίωση των ανδρών να αγοράζουν σεξ ενώ η αποποινικοποίηση της μαστροπείας θα προστατεύει μόνο τους προαγωγούς. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η πορνεία εκτιμάται ότι αξίζει τουλάχιστον 14 δισεκατομμύρια το χρόνο. Τα περισσότερα από αυτά τα χρήματα δεν προορίζονται για εκδιδόμενα κορίτσια σαν εμένα. Η εμπορία ανθρώπων είναι η δεύτερη μεγαλύτερη επιχείρηση του οργανωμένου εγκλήματος παγκοσμίως, μετά τα καρτέλ των ναρκωτικών, και στην ίδια θέση με το λαθρεμπόριο όπλων.

Στις χώρες όπου έχει αποποινικοποιηθεί η πορνεία, το νόμιμο έχει προσελκύσει το παράνομο. Στο Άμστερνταμ, και μάλιστα με την λαϊκή στήριξη, οι τοπικές αρχές έκλεισαν την πλειοψηφία των μαγαζιών της διάσημης περιοχής με τα Κόκκινα Φανάρια καθώς αυτή είχε μετατραπεί σε μαγνήτη για κάθε είδους εγκληματική δραστηριότητα.

Στην Γερμανία, όπου η πορνεία νομιμοποιήθηκε το 2002, η βιομηχανία του σεξ έχει εκτοξευθεί στα ύψη. Εκτιμάται ότι ένα εκατομμύριο άνδρες πληρώνουν για να χρησιμοποιούν 450.000 κορίτσια και γυναίκες κάθε μέρα. Οι τουρίστες που ψάχνουν για πληρωμένο σεξ συρρέουν μαζικά, ενισχύοντας τα «μεγα-πορνεία», που φτάνουν σε ύψος μέχρι και 12 ορόφους.

Στην Νέα Ζηλανδία, όπου η πορνεία αποποινικοποιήθηκε το 2003, κάποιες νέες γυναίκες, που δουλεύουν στους οίκους ανοχής, μου είπαν ότι οι άνδρες τώρα ζητάνε περισσότερες υπηρεσίες από ποτέ πληρώνοντας όμως λιγότερα από ποτέ. Και ακριβώς επειδή το επάγγελμα είναι κοινωνικά επιτρεπτό, η κυβέρνηση δεν έχει κάποιο λόγο ή κίνητρο να παράσχει κάποιο σχέδιο εξόδου σ’ εκείνες που θέλουν να ξεφύγουν. Αυτές οι γυναίκες είναι παγιδευμένες.

Υπάρχει μια εναλλακτική: μια προσέγγιση, που προέρχεται από τη Σουηδία και η οποία έχει υιοθετηθεί και από άλλες χώρες όπως η Νορβηγία, η Ισλανδία και ο Καναδάς και ενίοτε αποκαλείται το «Σκανδιναβικό μοντέλο».

Η βασική ιδέα είναι απλή: αφενός νομιμοποίηση της πώλησης του σεξ αφετέρου όμως ποινικοποίηση της αγοράς του σεξ-έτσι ώστε οι γυναίκες να μπορούν να λάβουν βοήθεια χωρίς να συλλαμβάνονται, να παρενοχλούνται ή ακόμη χειρότερα, και ο ποινικός κώδικας να χρησιμοποιείται για να αποθαρρύνει τους αγοραστές, γιατί αυτοί ουσιαστικά τροφοδοτούν την αγορά. Υπάρχουν διάφορες τεχνικές αποθάρρυνσης όπως αστυνομικές επιχειρήσεις σε ξενοδοχεία, χρήση ψεύτικων διαφημίσεων για να περιορίζουν τους «πελάτες» και αποστολή δικαστικής κλήτευσης στα σπίτια των κατηγορουμένων όπου οι σύζυγοι τους μπορούν να τη δουν.

Από τότε που η Σουηδία πέρασε το νόμο, το ποσοστό των ανδρών που παραδέχεται ότι έχει αγοράσει σεξ έχει κυριολεκτικά κατρακυλήσει. (Το ποσοστό αυτό είναι 7,5 %, μετά βίας δηλαδή το μισό του αναφερόμενου των Αμερικάνων αντρών πορνοπελατών). Αντίθετα, στην γειτονική Δανία αφού αποποινικοποιήθηκε εντελώς η πορνεία, η εμπορία αυξήθηκε κατά 40% μέσα σε επτά χρόνια.

Παρά τα στερεότυπα, ο πορνοπελάτης δεν είναι ούτε μοναχικός ούτε κοινωνικά αποτυχημένος. Στην Αμερική, μια σημαντική μερίδα των πορνοπελατών που αγοράζουν συστηματικά σεξ έχουν ετήσιο εισόδημα πάνω από 120.000 δολάρια και είναι παντρεμένοι. Οι περισσότεροι είναι απόφοιτοι κολλεγίου και αρκετοί έχουν μάλιστα και παιδιά. Γιατί λοιπόν να μην επιτρέψεις στα πρόστιμα, που μπορείς να βάλεις σε αυτούς τους προνομιούχους άνδρες, να αποτελέσουν την οικονομική βάση για την συμβουλευτική βοήθεια, εκπαίδευση και στέγαση νέων γυναικών; Είναι αυτοί που έχουν πιστωτικές κάρτες και επιλογές και όχι οι εκδιδόμενες γυναίκες και κορίτσια.

Η Διεθνής Αμνηστία προτείνει ένα σεξουαλικό εμπόριο απελευθερωμένο από «βία, απάτη και εξαναγκασμό», όμως γνωρίζω, από όσα έχω ζήσει και έχω δει με τα μάτια μου, ότι η πορνεία δεν μπορεί να διαχωριστεί από τον εξαναγκασμό. Πιστεύω ότι η πλειοψηφία των αντιπροσώπων της Αμνηστίας που ψήφισαν στο Δουβλίνο επιθυμούσαν πραγματικά να βοηθήσουν τις εκδιδόμενες γυναίκες και κορίτσια και λανθασμένα αφέθηκαν να πειστούν ότι η αποποινικοποίηση των μαστροπών και των πορνοπελατών θα εξυπηρετούσε κάπως αυτήν ακριβώς την επιθυμία.  Αλλά αυτό που ψήφισαν τελικά εις το όνομα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ήταν στην πραγματικότητα η αποποινικοποίηση της παραβίασης των δικαιωμάτων αυτών, σε παγκόσμια κλίμακα.

Το ψήφισμα αυτό θα τεθεί στο Διεθνές Διοικητικό Συμβούλιο της Αμνηστίας για την τελική απόφαση το φθινόπωρο. Πολλοί από τους επικεφαλής και τα μέλη της Αμνηστίας συνειδητοποιούν ότι διακυβεύεται η αξιοπιστία και η ακεραιότητα της οργάνωσης. Υπάρχει ακόμη χρόνος να σταματήσουν αυτή την καταστροφική πολιτική πριν βλάψει γυναίκες και παιδιά παγκοσμίως.

*Η Rachel Moran είναι ιδρύτρια του Space International, που υπερασπίζεται την κατάργηση της εμπορίας του σεξ, και συγγραφέας του απομνημονεύματος Επί πληρωμή: το ταξίδι μου στην πορνεία.

Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύτηκε στις 28 Αυγούστου 2015 στη στήλη Opinion Pages στην εφημερίδα NY TIMES και μπορείτε να το βρείτε εδώ.

 

Μετάφραση: Γεωργία Μανώλη


 

Σημειώσεις της μεταφράστριας:

[1] Στο πρωτότυπο john (και όχι client) ο οποίος είναι ο πελάτης που πληρώνει την πόρνη για σεξ

[2] Στο πρωτότυπο στ’ αγγλικά «sex workers»: η έκφραση δεν αφορά μόνο τις εκδιδόμενες αλλά όλα τα άτομα που απασχολούνται στην βιομηχανία του σεξ  π.χ. για συνοδούς, άτομα που απασχολούνται στις λεγόμενες ροζ γραμμές κ.τλ. Για περισσότερες πληροφορίες: http://sti.bmj.com/content/81/3/201.full.pdf+html


 

Ενημερωτικό Σημείωμα 

Η Διεθνής Αμνηστία και η αποποινικοποίηση της πορνείας

Στις 11 Αυγούστου στο Δουβλίνο η Διεθνής Γενική Συνέλευση της Διεθνούς Αμνησίας πρότεινε την αποποινικοποίηση της πορνείας με στόχο την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των εργαζόμενων του σεξ. Το βασικό επιχείρημα της ΔΑ είναι ότι αυτοί/αυτές είναι στο περιθώριο της κοινωνίας και καθημερινά αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο διακρίσεων, βίας και κακοποίησης. Πάνω από 400 γυναικείες οργανώσεις όπως ο Συνασπισμός κατά της Διακίνησης Γυναικών (CATW) καθώς επίσης και διάσημες γυναίκες από την βιομηχανία του, θεάματος, όπως η Meryl Streep, η Angela Basset, η Emma Thompson και άλλες διαμαρτύρονται δυναμικά κατά της πρότασης αυτής και καλούν τα μέλη της Διεθνούς Αμνηστίας να αναθεωρήσουν και να την καταψηφίσουν. Όσον αφορά το ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Αμνηστίας, αφού ήρθαμε σε τηλεφωνική επικοινωνία με το Γραφείο Τύπου μας επιβεβαίωσαν την στήριξη τους στην πρόταση αυτή διευκρινίζοντας ότι δεν υποστηρίζουν ότι η πορνεία είναι ανθρώπινο δικαίωμα αλλά ότι ωστόσο πρέπει να προστατευθούν τα δικαιώματα των εργαζομένων του σεξ.

Για περισσότερες πληροφορίες εδώ και εδώ

 

Διαβάστε ακόμα

Απροστάτευτες: πώς η νομιμοποίηση της πορνείας απέτυχε

Να είσαι και να πωλείσαι: μια συνέντευξη με την Κάισα Έκις Έκμαν

BBC: «Είναι η Γερμανία το μεγαλύτερο μπουρδέλο της Ευρώπης;»

 

Share

Selin Çağatay: «Ευθύνη μας ως κοινωνική αντιπολίτευση στην Τουρκία είναι να ξανασκεφτούμε σοβαρά τις στρατηγικές μας»

TURKEY-WOMEN-RIGHTS-SOCIAL

του Γιάννη Κοντού

Η θριαμβευτική, και για πολλούς απροσδόκητη, εξασφάλιση της κοινοβουλευτικής αυτοδυναμίας από το ΑΚΡ (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, με παράλληλη αύξηση των ψήφων και των ποσοστών του κόμματος, αποτέλεσε το πιο σημαντικό γεγονός των εκλογών που διεξήχθησαν στην Τουρκία την Κυριακή 1η Νοεμβρίου. Αξιοσημείωτη υπήρξε, από την άλλη, η μείωση της εκλογικής δύναμης του φιλοκουρδικού HDP, το οποίο, παρόλα αυτά, κατόρθωσε να υπερβεί το αντιδημοκρατικό «κατώφλι» του 10% και να εισέλθει στη νέα βουλή. Παρά την έκδηλη ανησυχία της, η Selin Çağatay, μέλος της Σοσιαλιστικής Φεμινιστικής Κολεκτίβας και γνώριμη του Hit&Run μέσα από προηγούμενες συνεντεύξεις/ παρεμβάσεις, απάντησε στα ερωτήματά μας.

Πώς ερμηνεύεις την, για πολλούς, απροσδόκητη «επιστροφή» του ΑΚΡ;

Όντως είναι μεγάλη έκπληξη, ακόμα και για τους ίδιους τους οπαδούς του ΑΚΡ. Κανένας δεν περίμενε τέτοια συντριπτική επιτυχία, αν μπορείς να την ονομάσεις έτσι. Το ΑΚΡ δεν αποδέχτηκε το αποτέλεσμα των εκλογών της 7ης Ιουνίου. Κατηγόρησε το ΗDPγι’ αυτό και τερμάτισε μονομερώς την ειρηνευτική διαδικασία. Από τη στιγμή που το ΑΚΡ απέτυχε να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού, ο Ερντογάν ως πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν έδωσε στο κεμαλικό CHP την ευκαιρία να σχηματίσει μια τέτοια κυβέρνηση, προκηρύσσοντας, αντιθέτως, παράνομα νέες εκλογές. Μετά το βομβαρδισμό του Σουρούτς, που αποδίδεται στον ISIS, μολονότι αυτός ποτέ δεν ανέλαβε την ευθύνη, ο πόλεμος μεταξύ του τουρκικού στρατού και του ΡΚΚ ξανάρχισε. Περισσότερες από 100 ζώνες στην κουρδική περιοχή ανακηρύχτηκαν «ειδικές ζώνες ασφαλείας», όπου οι άνθρωποι δέχονταν επιθέσεις και σκοτώνονταν από την αστυνομία, στο όνομα της «μάχης ενάντια στην τρομοκρατία» και σχεδόν 500 άμαχοι σκοτώθηκαν τους τελευταίους 5 μήνες. Σε όλη την Τουρκία, φασίστες οργανωμένοι γύρω από το κυβερνών κόμμα και σιωπηρά υποστηριζόμενοι από αυτό, επιτέθηκαν σε γραφεία του HDPκαι επιχείρησαν να λιντσάρουν απλούς Κούρδους πολίτες. Η σφαγή στην Άγκυρα, που συνέβη στην «καρδιά» της πόλης και σκότωσε 102 εθελοντές για την ειρήνη, αποδόθηκε στο ΡΚΚ, παρότι το κράτος γνώριζε, ακόμα και πριν από την επίθεση, για τους βομβιστές αυτοκτονίας, οι οποίοι συνδέονταν με τον ISIS!

Συνολικά, το ΑΚΡ επέλεξε ως στρατηγική του να απειλεί τους ανθρώπους με πολιτική και οικονομική αστάθεια, με σκοπό να επανακτήσει τις ψήφους που έχασε στις 7 Ιουνίου. Αφύπνισε εκ νέου τα υπερεθνικιστικά αισθήματα στον τουρκικό πληθυσμό και απείλησε τον κουρδικό πληθυσμό με περισσότερη βία και πόλεμο. Επιπλέον, η προεκλογική περίοδος υπήρξε απολύτως άδικη: τα τηλεοπτικά και έντυπα Μ.Μ.Ε. δούλεψαν για το ΑΚΡ και οποιαδήποτε διαφορετική «φωνή» καταπνίγηκε. Στο τέλος, από τις 59 καινούριες έδρες του ΑΚΡ στη βουλή, σε σύγκριση με τις εκλογές του Ιουνίου, 37 προήλθαν από το ΜΗΡ, το εθνικιστικό κόμμα, 18 από το HDP και 4 από το CHP.

Πώς σχολιάζεις την αξιοσημείωτη υποχώρηση του HDP τόσο σε επίπεδο ποσοστού, όσο και ψήφων;

Η απώλεια 1.000.000 ψήφων για το HDP στο Κουρδιστάν θα πρέπει να «διαβαστεί» σε αυτό το πλαίσιο. Αντίθετα με ό,τι νομίζουν ορισμένοι, οι άνθρωποι στην τουρκική Αριστερά, που ψήφισαν το HDP στις 7 Ιουνίου, δεν άλλαξαν γνώμη την 1η Νοεμβρίου. Ήταν ο κουρδικός πληθυσμός, εναντίον του οποίου το ΑΚΡ κήρυξε τον πόλεμο στην περίοδο ανάμεσα στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις, που γύρισαν στο ΑΚΡ, προκειμένου, κυριολεκτικά, να σώσουν τη ζωή τους. Το ΑΚΡ κατέστησε απολύτως ξεκάθαρο πως θα αποσταθεροποιούσε και θα κλιμάκωνε την αστυνομική βία στην κουρδική περιοχή, εκτός κι αν επέστρεφε στην εξουσία ως μονοκομματική κυβέρνηση. Προπαγάνδιζε, επίσης, στα Μ.Μ.Ε. ότι το HDP ήταν η άμεση πολιτική προέκταση του ΡΚΚ.

Απέναντι σε όλα αυτά, θεωρώ πως είναι και πάλι επιτυχία το ότι το HDP υπερέβη το αντιδημοκρατικό κοινοβουλευτικό «κατώφλι» του 10%. Το HDP θα συνεχίσει να εκπροσωπεί τον κουρδικό πληθυσμό και την ευρύτερη κοινωνική αντιπολίτευση στη βουλή και αλλού στην τουρκική πολιτική.

Πώς εκτιμάς ότι η, προφανώς, μονοκομματική κυβέρνηση του ΑΚΡ θα κινηθεί από εδώ και στο εξής;

Αυτή θα είναι η 4η κυβέρνηση του ΑΚΡ, τούτη τη φορά με το υψηλότερο ποσοστό που το συγκεκριμένο κόμμα έχει ποτέ λάβει σε εκλογές. Το ΑΚΡ, και ιδίως ο Ερντογάν και ο πιο στενός του κύκλος, θα εκλάβουν το ποσοστό αυτό ως το «πράσινο φως», για να ολοκληρώσουν το πραξικόπημα που ξεκίνησαν από τις διαδηλώσεις στο Γκεζί το 2013. Το κόμμα-κράτος και το μονκομματικό καθεστώς θα ισχυροποιηθούν ακόμα περισσότερο. Μόλις δυο μέρες μετά την εκλογική νίκη, ήδη έχουν απολυθεί εργαζόμενοι από την κρατική τηλεόραση, το φίλα προσκείμενο στο κυβερνών κόμμα εργατικό σωματείο ή τα Μ.Μ.Ε., επειδή «δεν ευθυγραμμίστηκαν με την οπτική του θεσμικού φορέα».

Στους επόμενους μήνες, η κοινωνική αντιπολίτευση, γενικότερα, και τα αντιπολιτευόμενα Μ.Μ.Ε., ειδικότερα, θα κατασταλούν, πιθανώς βίαια. Αυτό θα συνεχιστεί ώσπου το ΑΚΡ να είναι βέβαιο ότι έχει εξαλειφθεί η πιθανότητα μιας εξέγερσης τύπου Γκεζί. Τότε, θα πιέσει προς την κατεύθυνση της διαμόρφωσης ενός καινούριου συντάγματος κι ενός προεδρικού συστήματος, που εδώ και χρόνια προωθεί. Στο μεταξύ, θα ενισχύσει τις νεοσυντηρητικές και νεοφιλελεύθερες πολιτικές, αυτή τη φορά δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στον ισλαμισμό, στην εναντίωση στην εκκοσμίκευση και στον αντι-φεμινισμό. Πρόκειται για ένα σκοτεινό και τρομακτικό «σενάριο», αλλά είναι πολύ ρεαλιστικό να περιμένουμε πως θα συμβούν τέτοια πράγματα.

Ποιες είναι οι ευθύνες όσων συμμετέχουν σε αντικαπιταλιστικά κινήματα/ κινήματα βάσης σε αυτή τη συγκυρία, κατά τη γνώμη σου;

Απαντώντας, λοιπόν, σε αυτό το σκοτεινό «σενάριο», η μεγαλύτερη ευθύνη μας ως της κοινωνικής αντιπολίτευσης στην Τουρκία είναι να ξανασκεφτούμε σοβαρά ορισμένες από τις υποθέσεις, τις αναλύσεις και τις πολιτικές και οργανωτικές στρατηγικές μας. Ήμασταν πεπεισμένοι ότι το ΑΚΡ θα έχανε ψήφους αποφεύγοντας μια κυβέρνηση συνασπισμού και οδηγούμενο προς νέες εκλογές, εξωθώντας τη χώρα σε πόλεμο και πολιτικο-οικονομική αστάθεια και αυξάνοντας την αυταρχική, πολωτική του εξουσία. Κι όμως, το κόμμα αύξησε τις ψήφους του κατά 20%! Πρώτα θα πρέπει να τροποποιήσουμε τους κοινωνικο-πολιτικούς μας «φακούς» και να εξηγήσουμε αυτή την απροσδόκητη κατάσταση στους εαυτούς μας. Χρειάζεται να καταλάβουμε τι είναι αυτό που κάνει την πλειονότητα των ανθρώπων στην Τουρκία να ψηφίζουν ένα κόμμα τόσο ανοιχτά διεφθαρμένο και δεδηλωμένα αντιδημοκρατικό.

Δεύτερο, πρέπει να προετοιμαστούμε για ένα ακόμη, ισχυρότερο «κύμα» πολιτικής βίας και κρατικής καταπίεσης εναντίον των κινημάτων βάσης και των αντικαπιταλιστικών πολιτικών και να αναπτύξουμε νέους τρόπους οργάνωσης και ακτιβιστικές στρατηγικές. Η δράση στο δρόμο και ο μιντιακός ακτιβισμός θα εκτίθενται όλο και περισσότερο στο να χαρακτηριστούν «τρομοκρατία». Πρέπει, επομένως, να σκεφτούμε νέους, εναλλακτικούς τρόπους να κάνουμε πολιτική. Οι επόμενοι γύροι τοπικών, γενικών και προεδρικών εκλογών είναι όλοι το 2019. Έχουμε 4 χρόνια, και θα ήταν συνετό για μας να αναπτύξουμε πιο μακροπρόθεσμες πολιτικές στρατηγικές, προκειμένου να δυναμώσουμε την «από τα κάτω» αντιπολίτευση στο νεοφιλελεύθερο-νεοσυντηρητικό καθεστώς του ΑΚΡ.

Μια θετική παρατήρηση είναι ότι όλα τα προβλήματα, εξαιτίας των οποίων το ΑΚΡ έχασε την εξουσία στις εκλογές της 7ης Ιουνίου, μένουν να λυθούν από αυτό. Η νίκη του είναι, στην πραγματικότητα, απίθανο να παραμείνει βιώσιμη. Εκτός από την οικονομική στασιμότητα, με την οποία το ΑΚΡ θα πρέπει να ασχοληθεί τους επόμενους μήνες, το τίμημα της εκλογικής του νίκης υπήρξε η καταστροφή της ειρηνευτικής διαδικασίας μεταξύ του ΡΚΚ και του τουρκικού κράτους. Το κόμμα αυτό αποδείχτηκε ανειλικρινές και οπορτουνιστικό κατά τη διάρκεια της διαδικασίας και θα είναι δύσκολο να ξαναρχίσει τις διαπραγματεύσεις αυτήν τη φορά.

Πλέον όλων αυτών, το ΑΚΡ θα πρέπει να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της εμπλοκής του στον πόλεμο στη Συρία, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τουλάχιστον 2.5 εκατομμύρια πρόσφυγες (και πολλούς ακόμη που αναμένονται) και 10.000 μέλη του ISIS στην Τουρκία. Η οικονομία, η κουρδική διαμάχη και οι Σύριοι πρόσφυγες είναι όλα ζητήματα προτεραιότητας, με τα οποία ως κοινωνική αντιπολίτευση θα συνεχίσουμε να ασχολούμαστε, έτσι ώστε να «χτίσουμε» την αλληλεγγύη ανάμεσα στα καταπιεσμένα τμήματα της κοινωνίας. Εργάτες, γυναίκες, μετανάστες, πρόσφυγες, Κούρδοι, Αλεβίτες, Ρομά, Doms (σημ.: φυλές Ρομά που διαβιούν κυρίως στην Τουρκία, την Αίγυπτο, το Ιράν και το Ιράκ) – όλοι δέχονται επίθεση από το καθεστώς του ΑΚΡ. Θα εργαστούμε, λοιπόν, ώστε να οικοδομήσουμε ένα ισχυρό μέτωπο βάσης απέναντι στην αντιδημοκρατική, ολοκληρωτική εξουσία του ΑΚΡ.

Τέλος, θέλω να επισημάνω ότι κανένα από αυτά τα προβλήματα δεν περιορίζεται στην Τουρκία. Ολοκληρωτικά καθεστώτα, που συνθέτουν υπερεθνικιστικές, ρατσιστικές και αντι-φεμινιστικές ιδεολογίες με νεοφιλελεύθερες πολιτικές, αναδύονται σε πολλές χώρες στη νότια, κεντρική και ανατολική Ευρώπη. Είναι, συνεπώς, σημαντική ευθύνη των αντικαπιταλιστικών κινημάτων και των κινημάτων βάσης στην περιοχή μας είναι να οικοδομήσουν μια πιο ισχυρή δικτύωση και να αναζητήσουν τρόπους διαμόρφωσης μιας κοινής πολιτικής ατζέντας και ακτιβιστικών στρατηγικών, που θα μας βοηθήσουν να κινητοποιήσουμε τα καταπιεσμένα τμήματα των κοινωνιών μας και να «χτίσουμε» ένα διακρατικό μέτωπο απέναντι στις παγκόσμιες τάσεις του νεοφιλελευθερισμού, του ολοκληρωτισμού, του υπερεθνικισμού/ ρατσισμού και του αντι-φεμινισμού.

Η Selin Çağatay είναι μέλος της Σοσιαλιστικής Φεμινιστικής Κολεκτίβας.

Πηγή: hitandrun

 

Διαβάστε ακόμα

«Έχουμε πολύ δρόμο στην Τουρκία, μέχρι να ανατρέψουμε το αιωνόβιο εθνικιστικό μέτωπο»

Selin Çağatay:«Η γυναικεία απελευθέρωση πρέπει να στοχεύει εξίσου την πατριαρχία και τον καπιταλισμό»

 

Share

Οι μάγισσες είναι από τα πιο ισχυρά φεμινιστικά σύμβολα της εποχής μας

WizardOfOz

της Kristen Korvette

Το φάντασμα της μάγισσας στοιχειώνει τόσο το πραγματικό όσο και το φανταστικό. Είναι ταυτόχρονα ρυτιδιασμένη μέγαιρα με το δηλητηριασμένο μήλο στο χέρι· γεροντοκόρη παντρεμένη με τα βιβλία της· και σαγηνευτική ξελογιάστρα με γυμνό στήθος και υπνωτιστικό βλέμμα. Παρότι μπορεί να κατοικεί στο ίδιο πάνθεον της ποπ κουλτούρας με βρυκόλακες, ζόμπι και λυκάνθρωπους, η μάγισσα πάντοτε ήταν σύμβολο φόβου όχι μόνο γιατί μπορεί να επικαλεστεί δυνάμεις που ξεπερνούν την πεζή καθημερινότητα, αλλά και γιατί ενσαρκώνει μια πανίσχυρη θυληκότητα ελεύθερη από την αντρική επιρροή ή ιδιοκτησία. Πράγματι, σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας, η μορφή της μάγισσας τόσο αμφισβήτησε όσο και αντικατόπτρισε πατριαρχικές αφηγήσεις για τη γυναικεία δύναμη, κάνοντάς την έτσι ένα από τα πιο ισχυρά φεμινιστικά σύμβολα όλων των εποχών.

Προερχόμενη από τους Μεσοποτάμιους μύθους για την Ινάννα, τις ινδικές ιστορίες για την Κάλι και τα ελληνικά παραμύθια της Εκάτης, η κληρονομιά των μαγισσών πηγαίνει χιλιάδες χρόνια πίσω. Αυτές οι θεές είχαν τη δύναμη να δίνουν ζωή και να την παίρνουν πίσω και γι’ αυτό λατρεύονταν. Αν και οι αναγεννητικές ικανότητες των γυναικών πάντοτε θεωρούνταν λίγο ύποπτες, ήταν όταν υπερίσχυσαν οι μονοθεϊστικές θρησκείες -παγιώνοντας την πίστη σε μια πανίσχυρη αντρική θεότητα- που οι γυναίκες ολοένα και συχνότερα αντιμετωπίζονταν ως “άλλοι” και ως κακοποιοί.

Μεταξύ του 14ου και 18ου αιώνα στην Ευρώπη χιλιάδες άνθρωποι που κατηγορήθηκαν για μαγεία εκτελέστηκαν στην Ιερά Εξέταση, που έγινε υπό την αιγίδα της Καθολικής Εκκλησίας. Παρότι υπήρξαν και άντρες θύματα της οργής και του μαζικού πανικού, η πλειοψηφία όσων υπέστησαν βασανιστήρια, σεξουαλική κακοποίηση και ρίχτηκαν στην πυρά ήταν γυναίκες. Αυτές ήταν θεραπεύτριες και μαίες με εις βάθος γνώση για την αναπαραγωγή και το ανθρώπινο σώμα και αποτελούσαν απειλή, γιατί μπορούσαν να εκπαιδεύσουν έναν πολύ αμόρφωτο πληθυσμό. Ήταν γυναίκες που προκαλούσαν υποψίες γιατί είχαν αποκτήσει γη, πλούτο ή επιρροή. Ήταν μητέρες, αδερφές και κόρες που βρέθηκαν στο λάθος μέρος τη λάθος στιγμή. Και τιμωρήθηκαν γι’ αυτό.

Παρότι πολύ λιγότερες γυναίκες κατηγορήθηκαν για μαγεία και καταδικάστηκαν σε θάνατο στη Βόρεια Αμερική, οι δίκες μαγισσών του Σάλεμ που έγιναν μεταξύ 1692 και 1693 έχουν εμπνεύσει τόσο τις τέχνες όσο και συζητήσεις σε αυτά τα 300 χρόνια. Το τι πραγματικά συνέβη στη μικρή πόλη της Νέας Αγγλίας συχνά αναθεωρείται από μελετητές και ιστορικούς, αλλά αυτό που σίγουρα γνωρίζουμε είναι ότι όταν μια ομάδα νεαρών κοριτσιών άρχισε να επιδεικνύει περίεργη συμπεριφορά, το φταίξιμο ρίχτηκε στη μαγεία και τρεις “μάγισσες” αμέσως ξεχώρισαν: μια φτωχή και άστεγη ζητιάνα, μια χήρα που δεν είχε πάει στην εκκλησία για χρόνια και μια σκλάβα από τα Μπαρμπέιντος. Η κατάσταση γρήγορα κλιμακώθηκε σε κάτι πολύ πιο περίπλοκο, αλλά το Σάλεμ είναι ακόμα ένα παράδειγμα του πώς γυναίκες -και ειδικά αυτές στα περιθώρια της κοινωνίας- έχουν καταδιωχτεί (γενικά από άντρες) με τη δικαιολογία της μαγείας.

Αυτές είναι μόνο δυο σημαντικές στιγμές στην ιστορία της μαγείας, καθώς οι ιστορίες είναι αναρίθμητες και ενσωματωμένες στα χρονικά σχεδόν κάθε πολιτισμού και θρησκείας στον κόσμο. Πιο συχνά όμως είναι η ευρωαμερικανική της εκδοχή, από την οποία αντλούνται οι ιστορίες που διασκεδάζουν τη Δύση. Και δεδομένης της ιστορίας της βγάζει νόημα το ότι όταν η πρώτη μάγισσα άρχισε να συλλαμβάνει τη φαντασία του κοινού στην οθόνη, οι απεικονίσεις βασίζονταν στον αντρικό φόβο για τη γυναικεία σεξουαλικότητα ή σε απλοϊκές αλληγορίες της ζηλιάρας γυναίκας που γερνάει για τις νέες και όμορφες ενζενί.

Καθώς το φεμινιστικό κίνημα κέρδιζε ορατότητα, πιο σύνθετες εκφράσεις της μάγισσας άρχισαν να εμφανίζονται. Η αφήγηση της μάγισσας δεν γραφόταν πια μόνο από άντρες: η ιστορία της επιτέλους άρχισε να ξαναλέγεται και να επαναδιατυπώνεται και από γυναίκες. Η πρώτη σημαντική μάγισσα της ποπ κουλτούρας ήταν η Σαμάνθα Στίβενς του Bewitched, η οποία εμφανίστηκε ένα χρόνο μετά την κυκλοφορία του The Feminine Mystique της Betty Friedan το 1963 και τόνιζε τα δεινά της λευκής, μεσοαστής νοικοκυράς. Παρά τις παγίδες του αστικού “λευκού φεμινισμού”, το σόου, που υπογράφεται από τη δηλωμένη φεμινίστρια Barbara Avedon, παρουσίαζε μια εναλλακτική οπτική των έμφυλων ρόλων και ισχύος μέσα πό τη μαγεία, μιας γυναίκας που παλεύει να απελευθερωθεί από την οικογενειακή ζωή.

Συνεχίζοντας σε αυτή την τάση πιο πρόσφατα, η J.K. Rowling προσέγγισε την αρχετυπική μάγισσα στα βιβλία του Harry Potter με σεβασμό στη μελέτη που απαιτείται για να μπορέσει κάποια/ος να ασκήσει μαγεία, αψηφώντας τα στερεότυπα  κατά την απεικόνιση της Ερμιόνης Γκρέιτζερ. Ομοίως, η σεναριογράφος Linda Woolverton ανασκεύασε την Ωραία Κοιμωμένη, ώστε να ανθρωποποιήσει την ιστορία της μάγισσας ανταγωνίστριάς της στην ταινία Maleficent της Disney, μια ταινία που διαλύει το δίπολο “καλή-κακή μάγισσα” μια για πάντα.

Είναι δεδομένο το ότι η σύγχρονη τηλεόραση και οι ταινίες ακόμα επιστρατεύουν επικίνδυνα κλισέ για τη θηλυκότητα για να πουλήσουν μια λιγότερο πολιτικοποιημένη και πιο εύπεπτη εκδοχή της μάγισσας, όμως η άνοδος του φεμινισμού στην ποπ κουλτούρα έχει μετατρέψει αυτές τις επιλογές σε λιγότερο βιώσιμες. Από τις μάγισσες του Ίστγουικ και την Buffy The Vampire Slayer μέχρι το Penny Dreadful και το American Horror Story: Coven, οι αναπαραστάσεις της μάγισσας έχουν ταυτόχρονα ανοίξει παλιές πληγές της γυναικείας καταπίεσης και έχουν βοηθήσει να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση σχετικά με τις κατάφωρες αδικίες που οι γυναίεκς έχουν υποστεί σε όλη την ιστορία – πολλές από τις οποίες συνεχίζουν και σήμερα.

Κατηγορίες για μαγεία χρησιμοποιούνταν κάποτε για την αστυνόμευση της γυναικείας συμπεριφοράς (και ακόμα συνεχίζουν σε απίστευτα πολλές χώρες ακόμα και σήμερα), όμως πλέον οι μάγισσες έχουν μετατραπεί σε σύμβολα των γυναικών που αντιστέκονται παρά τις δυσκολίες. Για όσο καρό τα αναπαραγωγικά δικαιώματα, η ισότητα στους μισθούς, η σεξουαλική ελευθερία και οι σεξουαλικές επιθέσεις παραμένουν σημαντικά ζητήματα του φεμινιστικού αγώνα, η μάγισσα θα παραμείνει μια αρχετυπική έκφραση των αγώνων και αγωνιών μας για εξουσία πέρα από την πατριαρχία.

Μετάφραση: Δήμητρα Σπανού

Το παραπάνω άρθρο δημοσιεύτηκε στο Quartz και μπορείτε να το βρείτε εδώ

 

Share

Οργανισμοί αρωγής κατηγορούνται για απόκρυψη σεξουαλικών επιθέσεων σε γυναίκες εργαζόμενες

guardianΓυναίκες κουβαλούν τσουβάλια με καλαμπόκι κατά τη διάρκεια μιας διανομής φαγητού σε πρόσφυγες στην πρωτεύουσα του Νότιου Σουδάν, Τζούμπα. Φωτογραφία: Samir Bol/AFP/Getty Images

των Sandra Laville και Anna Leach

Γυναίκες εργαζόμενες μιλάνε δημόσια για σεξουαλικές επιθέσεις που δέχθηκαν από συναδέλφους τους και κατηγορούν μικρές και μεγάλες σε μέγεθος Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) για την αποτυχία τους να τις προστατέψουν

Σύμφωνα με μαρτυρίες που συγκέντρωσε η εφημερίδα Guardian, γυναίκες εργαζόμενες σε διεθνείς οργανισμούς αρωγής αντιμετωπίζουν μία κρυμμένη απειλή σεξουαλικής παρενόχλησης και βίας, την οποία οι εργοδότες τους είτε αγνοούν συστηματικά είτε αποκρύπτουν.

Παρότι δεν υπάρχουν ακριβή στατιστικά στοιχεία αναφορικά με το μέγεθος του προβλήματος των σεξουαλικών επιθέσεων στον συγκεκριμένο κλάδο, εργαζόμενοι ανθρωπιστικών οργανώσεων από όλο τον κόσμο αναφέρουν ότι η σεξουαλική κακοποίηση είναι ένα κακό που περνάει απαρατήρητο αλλά αυξάνεται συνεχώς και θα πρέπει να αντιμετωπιστεί στην κορυφή της ιεραρχίας των οργανώσεων αυτών.

Γυναίκες που μίλησαν στην εφημερίδα Guardian αναφέρουν ότι πολλοί οργανισμοί, είτε πρόκειται για μεγάλους διεθνείς οργανισμούς συμπεριλαμβανομένων των οργανισμών των Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) είτε πρόκειται για μικρές φιλανθρωπικές οργανώσεις, δεν προστατεύουν και δεν στηρίζουν τις εργαζόμενες από τη σεξουαλική κακοποίηση. Τα θύματα που αποφασίζουν να μιλήσουν συχνά χαρακτηρίζονται ως ταραξίες.

Μία αμερικανίδα εργαζόμενη αφού βιάστηκε από συνάδελφό της σε μία τοπική ΜΚΟ την περίοδο που εργαζόταν στο Νότιο Σουδάν, απολύθηκε από την εργοδότρια οργάνωση για την οποία δούλευε, παράρτημα του Κέντρου Κάρτερ στην Ατλάντα.

«Δεν υπήρξε καθόλου δικαιοσύνη και δεν έλαβα καθόλου υποστήριξη» αναφέρει η Pierce (ψευδώνυμο). «Δεν με ρώτησαν ούτε αν είμαι καλά, ούτε αν χρειάζομαι ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Επειδή συνέχισα να μιλάω για το περιστατικό καθώς και για την αποτυχία της οργάνωσής μου να ανταπεξέλθει στη βασική υποχρέωσή της που είναι να φροντίζει το προσωπικό της, απολύθηκα».

Από την πλευρά του, το Κέντρο Κάρτερ επιμένει ότι υποστήριξε την Pierce, αναφέροντας: «Της παρήχθη ιατρική φροντίδα καθώς και ενθάρρυνση να  ζητήσει εξειδικευμένη βοήθεια». Αναφορικά με την απόλυσή της, η οργάνωση αρνήθηκε να τοποθετηθεί επικαλούμενη την ανάγκη διατήρησης του απορρήτου, όπως αρμόζει σε αντίστοιχες περιπτώσεις.

Το Ινστιτούτο Headington στην Καλιφόρνια, εξειδικευμένο κέντρο στην παροχή ψυχολογικής υποστήριξης σε εργαζόμενους ανθρωπιστικής βοήθειας, έχει ξεκινήσει να ερευνά το ζήτημα της σεξουαλικής βίας στις ΜΚΟ, προκειμένου να αξιολογήσει το μέγεθος του προβλήματος. Η Alicia Jones, βοηθός διευθυντή, αναφέρει: «Κανένας δεν γνωρίζει αρκετά για το θέμα. Οι πιο πολλές περιπτώσεις ούτε καν αναφέρονται. Στο εσωτερικό των ΜΚΟ αναφέρονται διάφορα περιστατικά αλλά οι προϊστάμενοι, για μία σειρά λόγων, επιλέγουν να μην τα αναφέρουν επίσημα.

«Σύμφωνα με εκτιμήσεις, περίπου το 1% των εργαζομένων ή και παραπάνω (5.000 – 10.000 άτομα) βιώνουν μία σχετική εμπειρία κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους ζωής. Είναι κάτι που φοβούνται όλοι οι εργαζόμενοι, ακόμα και αν δεν το λένε, γυναίκες και άντρες, πρόκειται για το χειρότερο σενάριο στο μυαλό όλων.

Η ειδικός σε θέματα ανθρωπιστικής ασφάλειας Christina Wille αναφέρει: «Δυστυχώς δεν υπάρχουν συστηματικά στοιχεία για τη σεξουαλική βία … σπάνια αναφέρονται μέσω των υφιστάμενων καναλιών επικοινωνίας για την υποβολή περιστατικών αναφορικά με θέματα ανθρωπιστικής ασφάλειας. Στοιχεία αναφορικά με τις μορφές βίας καθώς και το πώς και που συμβαίνουν θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμα καθώς θα έριχναν φως σε ένα θέμα που όλοι φαίνεται να κουκουλώνουν.

Στη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων, το Κίνημα για τα Διεθνή Δικαιώματα των Γυναικών, με έδρα τον Καναδά, προσπάθησε να ποσοτικοποιήσει το πρόβλημα της σεξουαλικής βίας και της σεξουαλικής παρενόχλησης στον χώρο των ΜΚΟ, μέσω εξειδικευμένης έρευνας. Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης έρευνας, τα άτομα που συμμετείχαν κλήθηκαν να αποκαλύψουν τις εμπειρίες τους αναφορικά με τη σεξουαλική παρενόχληση και τη σεξουαλική βία στο χώρο εργασίας τους. Ενώ αρχικά ανταποκρίθηκαν 1.000 άτομα, στην πλειοψηφία τους γυναίκες, ο βαθμός ανταπόκρισης πολύ γρήγορα μειώθηκε κάτι που οι συντελεστές της έρευνας θεωρούν ότι είναι αποτέλεσμα φόβου για τις επακόλουθες συνέπειες της απόφασης να μιλήσουν δημόσια.

Η Megan Nobert αποκάλυψε δημόσια ότι συνεργάτης της σε βάση των ΗΕ στο Νότιο Σουδάν την νάρκωσε και τη βίασε. Η Megan που ήταν συνεργάτρια στην έρευνα που διεξήγαγε  το Κίνημα για τα Διεθνή Δικαιώματα των Γυναικών ανέφερε ότι από τις γυναίκες που συμμετείχαν επίσημα στην έρευνα, πολλές ήρθαν σε επαφή μαζί της και ανεπίσημα προκειμένου να μοιραστούν σχετικές εμπειρίες. Σύμφωνα με την άποψη της Megan Nobert οι άνθρωποι φοβούνται να αναφέρουν επίσημα περιστατικά σεξουαλικής επίθεσης και σεξουαλικής παρενόχλησης αφενός από φόβο για πιθανές αρνητικές συνέπειες, αφετέρου λόγω της έλλειψης υποστήριξης στο εσωτερικό των οργανώσεων. Η συνήθης αντίδραση των οργανισμών είναι «Κουκουλώστε το. Είναι κάτι αναμενόμενο ακόμα και από συναδέλφους σας». Η Megan αναφέρει ότι «υπάρχουν διευθύνοντες σύμβουλοι, διευθυντές χωρών και στελέχη που έχουν ακριβώς αυτή την αντίδραση. Ο χώρος της ανθρωπιστικής βοήθειας είναι ανδροκρατούμενος. Σε επίπεδο χώρας, οι περισσότεροι διευθυντές είναι άντρες. Καταρχήν θα πρέπει να υπάρξει αναγνώριση του προβλήματος. Το πρώτο βήμα θα πρέπει να είναι ο αποστιγματισμός. Να βγούμε δημόσια και να μιλήσουμε για το πρόβλημα της σεξουαλικής βίας στους οργανισμούς ανθρωπιστικής βοήθειας».

Σύμφωνα με ανώτερη πηγή στο εσωτερικό της Διεθνούς Επιτροπής Διάσωσης στο παράρτημα της Νέας Υόρκης που διευθύνεται από τον πρώην υπουργό Εξωτερικών της Βρετανίας David Miliband, οι πολιτικές της Επιτροπής αναφορικά με το πρόβλημα της σεξουαλικής βίας είναι απόλυτα ανεπαρκείς . «Έχω δει την αντίδραση της οργάνωσης σε όλο το φάσμα της σεξουαλικής παρενόχλησης και της σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένου και του βιασμού… αν προσωπικά έπεφτα θύμα βιασμού στο πλαίσιο αποστολής μου σε κάποια χώρα δεν θα το ανέφερα στην οργάνωσή μου». «Αν μιλούσα θα χαρακτηριζόμουνα αυτόματα ως ταραξίας φεμινίστρια. Στο κλαμπ των ισχυρών  αγοριών, οι θέσεις εργασίας μας εξαρτώνται από τη φήμη μας. Είναι βαθιά ειρωνικό. Στο μυαλό των ανθρώπων υπάρχει τόση μυθολογία για τον «ηρωισμό» των εργαζομένων στο χώρο της ανθρωπιστικής βοήθειας, άνθρωποι που εργάζονται σε εμπόλεμες ζώνες σε περιοχές συγκρούσεων… στην πραγματικότητα, για τις γυναίκες, οι κίνδυνοι σε αυτά τα περιβάλλοντα είναι συχνά πολύ λιγότεροι σε σύγκριση με τους άντρες». Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι οργανώσεις πρέπει να αναλάβουν τις υποχρεώσεις τους και να παρέχουν στα θύματα ασφαλέστερους τρόπους για να καταγγέλλουν τις επιθέσεις. Θα πρέπει επίσης να υπάρξει καλύτερη εκπαίδευση του προσωπικού σχετικά με το πώς να χειρίζεται ανάλογα περιστατικά και πώς να υποστηρίζει τα θύματα. «Πρέπει να ‘κάνουμε το σωστό’ προστατεύοντας την αξιοπρέπεια, τις επιλογές και την εμπιστευτικότητα των θυμάτων καθ’ όλη τη διαδικασία». «Πρέπει να αποτρέψουμε  τους δράστες από το να μετακινούνται απλά από οργάνωση σε οργάνωση».

Σύμφωνα με εκπρόσωπο της Διεθνούς Επιτροπής Διάσωσης, η οργάνωση έχει συγκεκριμένες διαδικασίες τόσο για την καταγραφή περιστατικών ανάρμοστης συμπεριφοράς όσο και για την στήριξη του προσωπικού σε περίπτωση κακομεταχείρισης.

«Η Διεθνής Επιτροπή Διάσωσης λαμβάνει πολύ σοβαρά οποιουσδήποτε ισχυρισμούς σε σχέση με την κακομεταχείριση του προσωπικού. Υπάρχει συγκεκριμένη διαδικασία για την παρακολούθηση τυχόν καταγγελιών ακόμα και ανώνυμων και το προσωπικό ενημερώνεται για το πώς να προχωρήσει σε σχετική αναφορά. Καταγγελίες μπορούν να γίνουν και μέσω τρίτων (κατά προτίμηση ανώνυμα) μία υπηρεσία που είναι διαθέσιμη παγκοσμίως.

Μετάφραση: Βαγγελιώ Σουμέλη

Πηγή: Guardian

 

Share

The REDress Project: ένα έργο για τις εξαφανισμένες ή δολοφονημένες αυτόχθονες γυναίκες του Καναδά

red-dress-calgary-805x450

του Λευτέρη Βασιλόπουλου

Μία καλλιτέχνιδα ζητά από τους Καναδούς να συμμετάσχουν στην ολοήμερη τοποθέτηση σε διάφορα σημεία κόκκινων φορεμάτων ως οπτική υπενθύμιση των εξαφανισμένων ή δολοφονημένων Αβοριγίνων γυναικών.

Η Τζέιμι Μπλακ δημιούργησε το The REDress Project 5 χρόνια πριν. Μαζεύει κόκκινα φορέματα από την κοινότητα και τα τοποθετεί δημόσια, από Πανεπιστημιακούς χώρους μέχρι και το Μουσείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ώστε να αντιπροσωπεύουν και να τονίζουν την απουσία αυτών των γυναικών.

Περίπου 1.200 Αβορίγινες γυναίκες έχουν είτε δολοφονηθεί είτε εξαφανιστεί τα τελευταία 30 χρόνια στον Καναδά, ενώ μόνο για το 2014 ο αριθμός τους έφτασε στις 225.

Στις 4 Οκτωβρίου η Μπλακ ζήτησε από τις γυναίκες να δωρίσουν ένα κόκκινο φόρεμα στο πρόγραμμα ή να το κρεμάσουν έξω από το σπίτι τους και πολλές έχουν ανταποκριθεί ήδη.

Μέσα από αυτές τις «εγκαταστάσεις» ελπίζει να τραβήξει το ενδιαφέρον πάνω στην έμφυλη και σεξιστική φύση των βίαιων εγκλημάτων κατά των αυτοχθόνων γυναικών, αλλά και «να αφυπνίσει μια παρουσία διαμέσου του στιγματισμού της απουσίας.»

Οι περισσότεροι κάτοικοι όταν βλέπουν τα φορέματα αναζητούν το νόημα τους και όταν το μαθαίνουν σοκάρονται. Δεν μπορούν να πιστέψουν ότι λίγα μέτρα μακριά από εκεί που κρέμεται το εκάστοτε κόκκινο φόρεμα, έχει βρεθεί το άψυχο σώμα μιας αυτόχθονης γυναίκας ή ότι «τέτοια πράγματα συμβαίνουν στην πόλη τους».

Η έλλειψη πληροφόρησης γενικά πάνω στους «πρώτους» κάτοικους του Καναδά είναι άλλωστε χαρακτηριστικών και αυτών των εποίκων.

Περισσότερα για το έργο της Τζέιμι Μπλακ βρίσκετε εδώ: The REDress Project

Πηγή: hitandrun

This slideshow requires JavaScript.

Διαβάστε ακόμα

Κόκκινα παπούτσια ενάντια στη βία κατά των γυναικών

.

Share

Σύγχρονα σκλαβοπάζαρα στις χώρες της Δύσης

human-trafficking1

Σκλαβοπάζαρα ανθρώπων, traffiking Εκτιμάται ότι 27 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο βρίσκονται σε κατάσταση δουλείας: γυναίκες που πέφτουν θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης, παιδιά που εξωθούνται στην επαιτεία και άνδρες που εργάζονται σε συνθήκες γαλέρας | THE ATTENDANTS

της Διαλεκτής Αγγελή

Μια αγορά όπου αντί για προϊόντα προσφέρονται ανθρώπινες ψυχές. Ενα σύγχρονο σκλαβοπάζαρο που συνθλίβει ζωές και τσακίζει κορμιά.

Η διακίνηση και εμπορία ανθρώπων, αυτή η μάστιγα που διοχετεύει σύγχρονους σκλάβους στις εύπορες αγορές της Δύσης ως καταναλωτικά προϊόντα, αποτελεί ένα από τα τρία πιο κερδοφόρα οργανωμένα εγκλήματα σε παγκόσμιο επίπεδο, μαζί με την εμπορία όπλων και ναρκωτικών, αποφέροντας περίπου 25,7 δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο.

Τι είναι το τράφικινγκ

Με τον όρο «εμπορία ανθρώπων» εννοούμε το κύκλωμα του οργανωμένου εγκλήματος κυρίαρχη αιτία του οποίου είναι η ζήτηση.

Πρόκειται δηλαδή για μια αλυσίδα που αποτελείται από τον διακινητή, το θύμα και τον πελάτη.

«Δεν πρέπει να συγχέουμε την έννοια του τράφικινγκ με την περίπτωση των προσφύγων και των μεταναστών. Σκοπός του τράφικινγκ είναι η οικονομική εκμετάλλευση των θυμάτων με οποιονδήποτε τρόπο» δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο εθνικός εισηγητής για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων, Ηρακλής Μοσκώφ.

«Υπάρχει μια σκοτεινή πλευρά που άπτεται της σεξουαλικής εκμετάλλευσης, της επαιτείας, που εντοπίζεται κυρίως στα παιδιά και τους ανάπηρους, της εργασιακής εκμετάλλευσης στα όρια της δουλείας, της εξώθησης των θυμάτων στο μικροέγκλημα και της εμπορίας οργάνων».

Η πλειονότητα των θυμάτων υπόκειται σε σεξουαλική εκμετάλλευση.

«Στην Ελλάδα υπάρχει η κυρίαρχη άποψη ότι στην πορνεία μπαίνει κάποιος με τη θέλησή του. Υπάρχουν γυναίκες που πουλιούνται και κακοποιούνται για 5 ή 10 ευρώ! Εδώ τίθεται το πολύ σημαντικό ζήτημα κατά πόσο η γυναικεία ή η ανδρική επιθυμία και αξιοπρέπεια αποτελεί παρεχόμενη υπηρεσία και εμπόρευμα» μας λέει ο Ηρ. Μοσκώφ.

»Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν χώρες που έχουν υιοθετήσει το σκανδιναβικό μοντέλο, όπως πρόσφατα έκανε η Ιρλανδία και η Γαλλία, προσπάθεια που στηρίζει και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σε πολλές χώρες ισχύει το γερμανο-ολλανδικό μοντέλο, δηλαδή «εργάτες του σεξ με ασφάλιση και εργασιακά δικαιώματα».

Το σκανδιναβικό μοντέλο δεν δέχεται ότι το γυναικείο ή το ανδρικό σώμα αποτελεί εμπόρευμα, καθώς το άτομο δεν βρίσκεται σε συνθήκες ελευθερίας. Γι’ αυτόν τον λόγο προβλέπει την ποινική δίωξη της πελατείας που γνωρίζει ότι οι υπηρεσίες που εισπράττει προέρχονται από θύματα εκμετάλλευσης.

«Στην Ελλάδα έχουμε μια ερμαφρόδιτη κατάσταση όπου η πορνεία προσεγγίζεται κυρίως από υγειονομική άποψη. Η κοινωνία κάνει τα στραβά μάτια και δεν αναλαμβάνει τις ευθύνες της. Υπάρχει άλλωστε και η φράση που λέει ότι η πορνεία είναι το αρχαιότερο επάγγελμα. Κατά τη γνώμη μου, το αρχαιότερο επάγγελμα είναι ο κλέφτης, και κυρίως ο κλέφτης ανθρώπων, αυτός που εκμεταλλεύεται την υπεραξία του σώματος και της αξιοπρέπειας ενός άλλου ατόμου», υποστηρίζει ο Ηρ. Μοσκώφ.

Εκτιμάται ότι 27 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο βρίσκονται σε κατάσταση δουλείας. Γυναίκες που πέφτουν θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης, παιδιά που εξωθούνται στην επαιτεία και άνδρες που εργάζονται σε συνθήκες γαλέρας.

Είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσδιοριστεί αξιόπιστα το μέγεθος της εμπορίας ανθρώπων, ωστόσο αρμόδιοι φορείς εκτιμούν ότι ανά έτος διακινούνται:

  • Περίπου 2,45 εκατομμύριαάνθρωποι, εκτωνοποίωντο 1,2 εκατ. είναιπαιδιά (ΓραφείοΝαρκωτικώνκαιΕγκλήματοςτωνΗνωμένωνΕθνών & UNICEF)
  • Περίπου 800.000 άτομα στα διεθνή σύνορα, με πολύ περισσότερα θύματα εμπορίας στο εσωτερικό των χωρών (Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης)
  • ΠολλέςεκατοντάδεςχιλιάδεςάνθρωποιεντόςΕυρωπαϊκήςΕνωσης, κυρίωςγυναίκεςκαιπαιδιά (EUROPOL).

Το συγκλονιστικό είναι ότι μόλις το 1%-2% των θυμάτων διασώζεται και µόνο ένας στους 100.000 Ευρωπαίους που ασχολούνται µε τη διακίνηση ανθρώπων καταδικάζεται.

Πιο συγκεκριμένα, σε ό,τι αφορά τη σεξουαλική εκμετάλλευση, υπάρχουν 1,39 εκατομμύρια θύματα σε παγκόσμιο επίπεδο. Πάνω από το 25% διακινείται από τη Νότια και την Ανατολική Ευρώπη, με το 90% αυτών να διοχετεύεται προς διάφορα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Στην Ελλάδα, η οποία αποτελεί τόσο χώρα προορισμού όσο και διέλευσης, τα στατιστικά στοιχεία είναι πολύ περιορισμένα. Αυτό συμβαίνει γιατί το έγκλημα της εμπορίας και της εκμετάλλευσης είναι αθέατο και εξαιρετικά δύσκολο να στοιχειοθετηθεί, παρά το γεγονός ότι υπάρχει μεγάλη και ενεργός εγχώρια αγορά.

Στη χώρα μας, το 2014 καταγράφηκαν 36 υποθέσεις εμπορίας ανθρώπων, ενώ άλλες 13 καταγράφηκαν το α΄ τετράμηνο του τρέχοντος έτους.

Σύμφωνα μάλιστα με εκτιμήσεις οργανισμών που ασχολούνται με το ζήτημα, περίπου 20.000 γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων και 1.000 κοριτσιών ηλικίας 13-15 ετών, παραμένουν στην ελληνική βιομηχανία του σεξ.

Επιπλέον, σε ό,τι αφορά τα ανήλικα θύματα, καταγράφηκαν 7 θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης, ένα θύμα εργασιακής εκμετάλλευσης και έξι περιπτώσεις επαιτείας το 2014, ενώ το α΄ τετράμηνο του 2015 έχουν καταγραφεί δώδεκα ανήλικα θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης. «Η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική από την εικόνα που παρουσιάζουν οι αριθμοί. Μιλάμε για χιλιάδες ανθρώπους» λέει ο κ. Μοσκώφ.

Αναλυτικά, μπορεί κανείς να βρει τα στατιστικά δεδομένα στην επίσημη ιστοσελίδα της Αστυνομίας: http://goo.gl/w6XJHs

Πρόληψη και αντιμετώπιση

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, ο εθνικός εισηγητής για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων υποστηρίζει ότι πέραν της δίωξης των διακινητών και των πελατών χρειάζεται τόσο η πρόληψη όσο και η προστασία του θύματος:

«Προσπαθούμε να δημιουργήσουμε ένα ευρύ μέτωπο. Xρειάζεται συνεργασία με την Αστυνομία, τους δικαστές και τους εισαγγελείς για την απονομή δικαιοσύνης, με φορείς όπως η υπηρεσία πρώτης υποδοχής και η υπηρεσία ασύλου, αλλά και με τον ιδιωτικό τομέα, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά το εργασιακό τράφικινγκ σε σχέση με τις τροφοδοτικές αλυσίδες των εταιρειών. Ειδικά στον ιδιωτικό τομέα, είναι αναγκαίο να καλλιεργηθεί μια κουλτούρα μηδενικής ανοχής σε τέτοια ζητήματα από τους ίδιους τους καταναλωτές».

Ωστόσο, το πλέον θεμελιώδες είναι ο περιορισμός της ζήτησης, στόχος που θα επιτευχθεί μόνο με την εκπαίδευση των συναρμόδιων/συνεργαζόμενων φορέων, αλλά και την ευαισθητοποίηση του κοινού και κυρίως της νεολαίας:

«Είναι απαραίτητο να μπορέσουμε να έχουμε πρόσβαση στα σχολεία, εκεί που γεννιούνται οι συνειδήσεις, προκειμένου να διδάξουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα στα παιδιά. Να διδάξουμε το αυτονόητο: ότι δηλαδή δεν αγοράζεις τον διπλανό σου και ότι δεν μπορείς να στέκεσαι απαθής τη στιγμή που γύρω σου πουλιούνται άνθρωποι. Πρέπει επιτέλους να αλλάξει το -αυτονόητο για πολλούς Ελληνες- αφήγημα «με Ρωσίδα στο κρεβάτι και με Αλβανό εργάτη»», μας λέει ο Ηρ. Μοσκώφ.

Break the Chain Festival

Στο πλαίσιο της Πανευρωπαϊκής Ημέρας κατά της Εμπορίας Ανθρώπων, διοργανώνεται το διήμερο πολυσυλλεκτικό φεστιβάλ Break the Chain στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων.

Στις 24-25 Οκτωβρίου το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει θεατρικές και χορευτικές παραστάσεις, συναυλίες, εικαστικές και φωτογραφικές εκθέσεις, ομιλίες και εργαστήρια με θέμα την εκμετάλλευση του ανθρώπου από τον άνθρωπο.

Μέσω της τέχνης επιχειρείται μια βιωματική προσέγγιση με σκοπό να φωτιστεί το ζήτημα της ανθρώπινης εμπορίας από διαφορετικές πτυχές.

Για περισσότερες πληροφορίες:

http://www.breakthechain.gr/

http://www.facebook.com/breakthechain.gr

http://www.facebook.com/Greek-National-Rapporteur-on-Trafficking-in-Huma… 

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

 

 

Share

Γνωρίστε τους νεαρούς γκέι άραβες που κάνουν πάταγο στο Τελ Αβίβ

ταινία για συγκρουση ταυτοτήτων γκέι παλαιστίνιων

Είναι η χειραφέτηση φαινόμενο καθολικό και αμιγές; Πώς χειρίζεται ένα υποκείμενο την κατάσταση στην οποία βιώνει τη χειραφέτηση ως προς μια καταπιεσμένη ταυτότητά του με όρους περαιτέρω καταπίεσης μιας άλλης; Ποιο είναι το πεδίο ελευθεριών που το ίδιο το υποκείμενο ορίζει με τις επιλογές του και πώς είναι να συνειδητοποιεί ότι το πεδίο αυτό λειτουργεί ταυτοχρόνως αυξητικά και μειωτικά ως προς αντικρουόμενες ταυτότητές του; Πόσο ετερόκλητη, μη γραμμική και μη συμπαγής μονάδα αντίληψης και ανάλυσης της πραγματικότητας είναι η υποκειμενικότητα; Φαίνεται ότι η ταινία, περί ης το άρθρο που ακολουθεί, έχει κάτι να πει ως προς τα παραπάνω ερωτήματα.

 ***

του Colin Crummy

Ο Fadi έχει ένα πρόβλημα. Κοιμάται διαρκώς με ακατάλληλους άντρες που γνωρίζει στα γκέι μπαρ του Τελ Αβίβ. Είναι όμορφα, γοητευτικά και καλά Εβραιόπουλα. Και ποιο είναι το πρόβλημα; Ότι εκείνος είναι ένθερμος Παλαιστίνιος εθνικιστής. «Έχω καψουρευτεί έναν Σιωνιστή» λέει ο Fadi στην καλύτερή του φίλη, τη Nagham, στο ντοκιμαντέρ Oriented. «Είμαι ερωτευμένος με τον εχθρό» λέει.

Οι κίνδυνοι των ερωτικών συναντήσεων στο Τελ Αβίβ είναι μερικά μόνο από τα πολύπλοκα κοινωνικά, πολιτισμικά, πολιτικά και προσωπικά διλήμματα που το Oriented παρουσίασε στην παγκόσμια πρεμιέρα του στο Sheffield Doc/Fest τον Ιούνιο στην Αγγλία. Η ταινία – ντεμπούτο του Βρετανού σκηνοθέτη Jake Witzenfeld, ακολουθεί τρεις εικοσάρηδες γκέι Παλαιστινίους που ζουν στη Γιάφα, έναν στιλάτο παραθαλάσσιο θύλακα στα νότια της πόλης. Ο Khader είναι ένας Παλαιστίνιος κοσμικός ακτιβιστής που ζει με τον Εβραίο γκόμενό του, τον David. Ο Naeem περνάει μια χαρά στη φούσκα του Τελ Αβίβ, αλλά δεν είναι όπεν στους γονείς του, ενώ ο Fadi δυσκολεύεται να συμβιβάσει τον βαθύ παλαιστινιακό εθνικισμό του με τη συνήθειά του να καψουρεύεται ένστολους Ισραηλινούς.

Την επόμενη της πρεμιέρας, οι σταρ της ταινίας, ζωηροί και ενημερωμένοι, μιλούν σε μια ηλιόλουστη καφετέρια. Ο Khader Abu Seif (28, εργάζεται στη διαφήμιση) φοράει πολύχρωμα ρούχα, φλερτάρει και μιλάει πολύ. Ο Fadi Daeem (27, νοσηλευτής) είναι ανέκφραστος, λακωνικός, τρυπημένος παντού και με γυαλιά ηλίου τύπου «στ’αρχίδια μου». Ο Naeem Jiryes (26, επίσης νοσηλευτής) είναι ειλικρινής, γλυκός, με μούσια και καπελάκι του μπέιζμπολ. Πολύ σύντομα φάνηκε γιατί ο Witzenfeld αποφάσισε να ακολουθήσει αυτούς τους τυπάδες για 18 μήνες. Οι τρεις νεαροί Παλαιστίνιοι είναι έξυπνοι, σαματατζήδες, έχουν πλάκα και τους αρέσουν τα ποτά. Ένας σερβιτόρος γίνεται αντικείμενο φλερτ (από τον Khader) και μετά κραξίματος επειδή αργεί με την παραγγελία (επίσης από τον Khader). «Θέλω να τον σκοτώσω» χαριτολογεί.

Ο Witzenfeld ανακάλυψε τα παιδιά μέσω του βίντεο με το όνομα ‘Qambata’ που είχαν ανεβάσει στο YouTube και το οποίο έγινε viral στον Αραβικό κόσμο, καθώς αναδείκνυε κάποια θέματα ταμπού, όπως η ομοσεξουαλικότητα και η έμφυλη ισότητα. Αποφάσισαν να το κάνουν ένα βράδυ που είχαν μεθύσει, λέει ο Khader, θέλοντας να προφέρουν τα αισθήματα μιας νέας γενιάς Αράβων. «Δεν είχαμε γκέι, λεσβιακό ή κουήρ πρότυπο για να ακολουθήσουμε. Αφού, λοιπόν, δεν έχουμε πρότυπο, ας γίνουμε εμείς».

Στο Oriented αυτή η πρόκληση στην παραδοσιακή Αραβική κουλτούρα εκδηλώνεται με την ιστορία του Naeem, ο οποίος αποφασίζει να κάνει coming-out στην οικογένειά του, που δεν καταλαβαίνει γιατί δεν θέλει να γυρίσει στο χωριό τους, να παντρευτεί και να κάνει οικογένεια. Ο Naeem πηγαίνει μαζί με τα παιδιά για φαγητό στο σπίτι των δικών του και εκεί ο πατέρας του προτείνει να θυσιάσει 10% της ευτυχίας του για να ακολουθήσει την παράδοση. Η Nagham, η φίλη του αγοριού, αντιτείνει: «Γιατί δεν θυσιάζετε εσείς 10% της ευτυχίας σας για να μπορεί να είναι κι αυτός ευτυχισμένος;».

Η ταινία αναδεικνύει πολιτισμικές εντάσεις σαν αυτήν μέσα από προσωπικές ιστορίες. Στο Τελ Αβίβ ξανά, ένα διαφορετικό είδος έντασης προκύπτει: τι κάνουν στο Ισραήλ οι νεαροί Παλαιστίνιοι, δεδομένου του μεγάλου φορτίου ιστορικής έντασης; Όντας Βρετανός, στρέιτ και Εβραίος που ζει στην πόλη, ο Witzenfeld παραδέχεται ότι δεν είχε αντιληφθεί τις πολύπλοκες, μεταβαλλόμενες ταυτότητες που ίσως χρειαστεί να διαχειριστούν οι άντρες αυτοί. Ο σκηνοθέτης καταγράφει τις ζωές τους μεταξύ του 2013 και του 2014 ενώ ξεσπούσαν νέες εντάσεις μεταξύ Ισραήλ και Γάζας. Το να ζουν στη φιλελεύθερη φούσκα του Τελ Αβίβ ενώ λίγο πιο κάτω μαίνεται η σύγκρουση με τους δικούς τους ανθρώπους, κατά δική τους ομολογία, τους γαμεί το μυαλό.

«Αυτή είναι η ζωή μας. Συνεχώς πολύ μπερδεμένη» λέει ο Fadi. «Κάνω κάτι και είναι σαν να υποστηρίζω το Ισραήλ, σαν να μην είμαι καλός Παλαιστίνιος. Τα πιο μικρά πράγματα, πού σπουδάζεις, πού δουλεύεις, πού βγαίνεις, με ποιους βγαίνεις. Ό,τι και να κάνουμε. Η Μαντόνα, που τη λατρεύουμε, ήταν στο Ισραήλ πριν έξι μήνες. Δεν πήγαμε και δεν θέλαμε να πάμε γιατί θα ήταν σαν να υποστηρίζουμε το να έρχονται καλλιτέχνες στο Ισραήλ κι έτσι να φαίνεται ότι είναι ένα καλό μέρος.»

Το Oriented, όμως, δεν μιλά μόνο για βλοσυρές διαμαρτυρίες και βραδιές στο σπίτι ενώ στην πόλη βρίσκεται η Μαντόνα. Η ταινία έχει έντονες ντοκιμαντο-σαπουνοπερέ ευαισθησίες, καθώς αντανακλά την ενέργεια της νιότης των ηρώων της. Οι περισσότερες πολιτικές συζητήσεις γίνονται, ενώ οι πρωταγωνιστές πίνουν τα κοκτέιλ τους και καπνίζουν. Ο σκηνοθέτης λέει ότι προσπάθησε να συλλάβει τον ακτιβισμό σε μια προσωπική διάσταση. «Η κοινωνική αλλαγή δεν είναι αυτό που διαβάζουμε στα βιβλία Ιστορίας. Είναι τα λόγια και οι πράξεις των ανθρώπων που ζουν την καθημερινότητά τους, είτε γαμιούνται, είτε βγαίνουν ραντεβού, είτε συζητούν για το πού θα βγουν». Όπως προσθέτει στεγνά ο Fadi, «εννοείται ότι δεν πρόκειται να αυτοπυρποληθούμε στη μέση της τοπικής αγοράς».

Παρ’όλα αυτά, τα παιδιά ξέρουν ότι η συμμετοχή σε μια ταινία όπως το Oriented τα εκθέτει. Ανησυχούν πώς θα το πάρουν στο σπίτι τους, αλλά και στη δουλειά τους. Μπορεί οι πολιτικές συζητήσεις να κυριαρχούν στο Τελ Αβίβ, αλλά για τους νεαρούς Παλαιστίνιους της πόλης είναι δύσκολο να εκφράσουν την πολυπλοκότητα όσων νιώθουν. «Δεν μας επιτρέπεται να μιλήσουμε για πολιτική, να εκφραστούμε υπέρ της Παλαιστίνης» λέει ο Naeem. «Είναι εκεί, κάτω από την επιφάνεια, αλλά δεν σου επιτρέπεται να εκφραστείς…να νιώσεις νόμιμος».

Πάντως, τα αγόρια του Oriented έχουν συνηθίσει τις αντιδράσεις. Το viral βίντεό τους στο YouTube είχε σχόλια όπως «λεσβίες, γκέι τσούλες», «προδότες», «Ισραηλινοί Άραβες». Έχουν την υποστήριξη κάποιων Ισραηλινών στο Τελ Αβίβ, κάποιες, όμως, φορές νιώθουν κυνικά, όπως τότε που ένας τύπος πλησίασε τον Khader στο δρόμο και κάγχασε «Λευτεριά στην Παλαιστίνη». «Χαλάρωσε, μωρή» παρατηρεί ο Fadi. «Μη φωνάζεις ‘Λευτεριά στην Παλαιστίνη’ όταν μας βλέπεις μπροστά σου.»

Έχουν επίσης συνηθίσει να τους κατηγορούν και ότι το παίζουν και ότι δεν το παίζουν θύματα. «Νομίζω ότι οι Παλαιστίνιοι παρουσιάζονται θυματοποιημένοι στις ταινίες» λέει ο Fadi. «Πολύ δύσκολα θα έβλεπαν έναν Παλαιστίνιο που δεν υποφέρει όπως αυτοί. Και το καταλαβαίνω αυτό. Δεν συγκρίνω τον πόνο μου με τον πόνο ενός εφήβου στη Γάζα.»

Ελπίζουν, ωστόσο, ότι με την ταινία θα βοηθήσουν Άραβες εφήβους να κάνουν coming-out. «Το όνειρό μας είναι να μπορέσουμε να προβληθεί η ταινία σε Αραβικές χώρες» λέει ο Naeem. «Σε αυτό το κοινό θέλω να φτάσει.» Ο Khader θέλει να δουν το Oriented γκέι Άραβες έφηβοι και να ταυτιστούν με αυτό όπως έκανε εκείνος με το Hedwig and the Angry Inch. «Σε έναν νεαρό γκέι Άραβα που ζει στην Καμπούλ και που θα δει την ταινία, δεν μπορώ να υποσχεθώ φοβερά γκλαμουράτα πάρτι. Αλλά όταν εγώ είδα το Hedwig ένιωσα ότι ταυτίζομαι. Εμπνεύστηκα. Ελπίζω 50 Άραβες έφηβοι να δουν το Oriented. Για μένα αυτό θα ήταν αρκετό.»

Μετάφραση – Εισαγωγή: Δημήτρης Βασιλειάδης

Πηγή: vice.com

 

Share

Νόμπελ Λογοτεχνίας 2015: Σβετλάνα Αλεξίεβιτς

σβετλανα

Η Σβετλάνα Αλεξίεβιτς  από τη Λευκορωσία είναι η κάτοχος του Νόμπελ Λογοτεχνίας 2015. Δημοσιογραφούσε στο Μινσκ και ήταν πάντα μια διανοούμενη μαχητική, πολυφωνική και καταγγελτική του ολοκληρωτισμού, αυτά ήταν και τα στοιχεία που σύμφωνα με την Σουηδική Ακαδημία έκριναν τη βράβευσή της.

Το στίγμα της το έδωσε κάποτε σε μια ομιλία της: “Αν κοιτάξουμε πίσω στο σύνολο της ιστορίας, τόσο της σοβιετικής όσο και της μετα-σοβιετικής περιόδου θα δούμε ένα τεράστιο τάφο και ένα λουτρό αίματος. Ένας αιώνιος “διάλογος” μεταξύ  δημίων και των θυμάτων. Το καταραμένο ερώτημα παραμένει: τι πρέπει να γίνει και ποιος φταίει. Η επανάσταση, τα γκουλάγκ, o  Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, η σοβιετική ανάμιξη στον αφγανικό πόλεμο, ένα σωρό πράγματα κρύβονται από τους ανθρώπους, η πτώση της μεγάλης αυτοκρατορίας, η πτώση του γίγαντα σοσιαλισμού, η γη-ουτοπία, και τώρα μια πρόκληση με κοσμικές διαστάσεις – Τσερνομπίλ. Αυτή είναι μια πρόκληση για όλα τα έμβια όντα στη γη. Αυτή είναι η ιστορία μας. Και αυτό είναι το θέμα των βιβλίων μου, αυτό είναι το μονοπάτι μου, οι  κύκλοι της κόλασης, από άνθρωπο σε άνθρωπο”.

Η Σβετλάνα Αλεξίεβιτς γεννήθηκε το 1948 στο Ivano-Frankovsk της Ουκρανίας και μεγάλωσε στη Λευκορωσία. Εργάστηκε ως δημοσιογράφος, ενώ έγραψε διηγήματα, θεατρικά έργα, σενάρια για ντοκιμαντέρ. Το κύριο έργο της, όμως, είναι τα βιβλία μαρτυριών που συγγράφει, προσδίδοντας νέα διάσταση στο γραμματολογικό είδος της λεγόμενης τεκμηριωτικής πεζογραφίας.

Το πρώτο της βιβλίο, “Ο πόλεμος δεν έχει πρόσωπο γυναίκας”(1985), περιέχει μαρτυρίες γυναικών που πολέμησαν στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε το βιβλίο της “Τελευταίοι Μάρτυρες”, στο οποίο ενήλικοι ανακαλούν τις παιδικές τους αναμνήσεις από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το 1989, η Αλεξίεβιτς αποκάλυψε με το βιβλίο της “Οι Μολυβένιοι Στρατιώτες” τη σκληρή αλήθεια για τον δεκαετή “άγνωστο” πόλεμο των Σοβιετικών στο Αφγανιστάν. Η έκδοση, απαγορευμένη επί πολλά χρόνια, προκάλεσε οξύτατες αντιδράσεις τόσο από στρατιωτικούς κύκλους όσο και από εκπροσώπους του παλαιού καθεστώτος, οι οποίες μάλιστα κατέληξαν σε δικαστική δίωξη της συγγραφέως. Το 1993 η Αλεξίεβιτς εξέδωσε το βιβλίο της “Γοητευμένοι από τον θάνατο”, με θέμα τις αυτοκτονίες που σημειώθηκαν στην πρώην ΕΣΣΔ μετά την πτώση του κομμουνισμού, ενώ το 1996 κυκλοφόρησε το βιβλίο της “Τσερνόμπιλ – Ένα χρονικό του μέλλοντος”, που περιλαμβάνει μαρτυρίες για το πυρηνικό ατύχημα του 1986, τις οποίες συνέλεξε η συγγραφεύς περιπλανώμενη επί δύο χρόνια στην Απαγορευμένη Ζώνη, με κίνδυνο της υγείας της και της ζωής της. Τα βιβλία της κυκλοφορούν μεταφρασμένα σε δεκάδες χώρες, όχι όμως και στην πατρίδα της, όπου η ίδια είναι στιγματισμένη ως αντικαθεστωτική. Από τον Οκτώβριο του 2000 ζει κάποιες περιόδους στην Ποντεντέρα, πόλη-άσυλο λογοτεχνών στην Τοσκάνη. Τα περισσότερα από τα βιβλία της διασκευάστηκαν για το θέατρο, τον κινηματογράφο ή την τηλεόραση ενώ η ίδια τιμήθηκε για τα έργα της με πλήθος διεθνών διακρίσεων, μεταξύ των οποίων το βραβείο της Ένωσης Συγγραφέων Σουηδίας, το βραβείο Αντρέι Σινιάφσκι, το ρωσικό βραβείο Θριάμβου, το Βραβείο Λειψίας “για αμοιβαία κατανόηση στην Ευρώπη -1998″, το γαλλικό Βραβείο “Μάρτυρας του Κόσμου – 1999″, το Βραβείο Χέρντερ και το Βραβείο Καλύτερου Πολιτικού Βιβλίου της Γερμανίας.

Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα βιβλία της :

(2002)   Οι μολυβένιοι στρατιώτες, Σύγχρονοι Ορίζοντες

(2001)   Τσέρνομπιλ, Περίπλους

Η Σουηδική Ακαδημία έλαβε 259 προτάσεις για το φετεινό βραβείο και κατέληξε σε 198 υποψηφίους. Ανάμεσά τους είναι και 36 πρωοτεμφανιζόμενοι στην λίστα των υποψηφιοτήτων.

Πηγή: αναγνώστης

 

Διαβάστε ακόμα

Η δεξιοτέχνης του σύγχρονου διηγήματος Αλίς Μονρό κερδίζει το Νόμπελ λογοτεχνίας

Share

Κι όμως υπάρχει queer comic στην Ελλάδα: “Μαλάκα Λεσβίες!”

malaka-lesvies

της Γεωργίας Μανώλη και της Άννας Σιγαλού

Επισκεφθήκαμε το φεστιβάλ κόμικς (Athens comicdom) πριν λίγο καιρό και γνωρίσαμε τη δημιουργό του Μαλάκα Λεσβίες!, όπου είχαμε την ευκαιρία να συζητήσουμε μαζί της. Ιδού λοιπόν:

Η Smar γεννήθηκε στην Αθήνα το Φλεβάρη του ’91. Έχει ίδια μέρα γενέθλια με τον Γαλιλαίο. Σπουδάζει πληροφορική. Σε ερώτηση μας αν θέλει να συνδυάσει σχέδιο, πληροφορική και γραφιστική απαντάει ότι πάνω απ’ όλα θέλει να κάνει κόμικς! Όταν ήταν μικρή διάβαζε Λούκι Λουκ και Σαΐνια όπως για παράδειγμα τη Ναταλία τη Φευγάτη! Αλλά και ό,τι ήταν χαριτωμένο, με χρώμα και σκιτσάκι όπως και τα κλασσικά Μίκυ Μάους, Ντόναλντ και άλλα. Δεν της αρέσουν οι σούπερ ήρωες και σούπερ ηρωίδες αλλά ούτε και οι super villains γιατί βαριέται τη βία και τη δράση!

Πριν το Μαλάκα Λεσβίες 1 είχε κάνει άλλη μια δουλειά στα αγγλικά στο ίντερνετ στο Smarmakescomics!. Για περισσότερες πληροφορίες, επικοινωνία και απόκτηση του Μαλάκα Λεσβίες 1 & 2 δείτε εδώ και εδώ

Πες μας λίγα λόγια για το πώς ξεκίνησες να ασχολείσαι με το κόμικ, το ήθελες πάντα;

Το ήθελα αλλά δεν το ήξερα! Πριν κάποια χρόνια ξεκίνησα να ασχολούμαι. Όταν ήμουν μικρή ήθελα να γίνω ζωγράφος και συγγραφέας και δασκάλα-άσχετο- και βασικά μου άρεσαν πάντα οι ιστορίες και να ζωγραφίζω. Όπως όλα τα παιδάκια ήθελαν να ζωγραφίζουν απλά εγώ δεν σταμάτησα!

Και η ιστορία και το σχέδιο με το Μαλάκα Λεσβίες! Πώς προέκυψε; Είχαμε διαβάσει σε κάποια συνέντευξη σου ότι σου συνέβη η ιστορία αυτή που αφηγείσαι;

Πριν δύο χρόνια αποφασίσαμε με φίλες να κάνουμε μία αυτοέκδοση, επειδή μας άρεσαν τα κόμικς, οι ιστορίες και τα χειροποίητα πράγματα. Έτσι βρέθηκα στο Comicdom με αυτό το zine. Μου άρεσε πολύ η εμπειρία του τραπεζιού, η επαφή με τον κόσμο που χαίρεται με τα κόμικς και ξεφυλλίζει τη δουλειά σου. Το συγκεκριμένο (που είχε θέμα ταξίδια) δεν είχε πολύ κόμικ μέσα, οπότε υπήρχαν και άτομα που το άφηναν αμέσως, επειδή είχε πολύ κείμενο! Οπότε σκέφτηκα ότι θέλω να επιστρέψω την επόμενη χρονιά με ένα κόμικ δικό μου. Αυτό σε συνδυασμό με το ότι ήθελα να υπάρχουν περισσότερα ελληνικά ΛΟΑΤ κόμικς με έκανε να σκεφτώ και τον τίτλο.

Ο τίτλος «Μαλάκα Λεσβίες»  πώς προέκυψε:

Ήμουν με την κοπέλα μου στην Ερμού η οποία ήταν γεμάτη από παιδιά γυμνασίου και λυκείου, ίσως από κάποια εκδρομή. Κάποια στιγμή φιληθήκαμε με την κοπέλα μου και ακούω ένα παιδάκι να λέει « Μαλάκα λεσβίες» όλο χαρά. Ήταν κάπως «είσαι εξωγήινη αλλά χαίρομαι που σε βλέπω κιόλας» πολύ καρτούν του πώς σε βλέπουν γενικά. Και η ιστορία που προέκυψε στο κόμικ μετά ήταν πραγματική, όντως ήρθε το παιδί και μας λέει «θα φιληθείτε λίγο για τα γενέθλια μου;» και του λέει η κοπέλα μου «εσύ θα φιληθείς με το φίλο σου για τα δικά μου γενέθλια;» και το παιδάκι φρικάρει και φεύγει λέγοντας «Παλιολεσβίες»!!

Το πρώτο Μαλάκα Λεσβίες τι απήχηση είχε στο περσινό comicdom;

Πολύ καλή!

Οπότε υπήρχε στο φετινό comicdom ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον και μεγαλύτερη απήχηση από το περσινό;

Ναι γιατί πια το ήξεραν. Κάποιοι μάλιστα μου είπαν ότι ήρθαν για αυτό στο φεστιβάλ. Απλά νομίζω ότι το κόμικ είχε ένα τίτλο που  φώναζε και «έκραζε» με την καλή έννοια όλον τον κόσμο δηλαδή εκτός από γονείς με παιδάκια τα οποία τα έσπρωχναν μακριά και επιδεικτικά στο περσινό φεστιβάλ. Ο τίτλος σε συνδυασμό με το κίτρινο εξώφυλλο τράβηξε τον κόσμο.

Διαπίστωσες δηλαδή ότι οικογένειες απομακρύνονταν από το πάγκο σου στο φεστιβάλ;

Ναι, πέρυσι ειδικά. Φέτος ευτυχώς σε λιγότερο βαθμό. Ήρθαν μάλιστα κάποιοι άνθρωποι με τα παιδιά τους και το κοίταξαν.

σμαρ

Παρουσίασες τη δουλειά σου και στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Υπήρξαν διαφορές στο ενδιαφέρον του κόσμου με το comicdom Αθήνας;

Για μένα είχε λιγότερη κίνηση. Αντίθετα άλλοι σχεδιαστές είχαν μεγαλύτερη απήχηση.

Νομίζεις ότι αυτό οφείλεται σε κοινωνικούς λόγους; Είναι δηλαδή εκτός Αθήνας πιο συντηρητικοί οι αναγνώστες ή είναι απλά οικονομικοί λόγοι;

Ναι είχα κάποιες αρνητικές αντιδράσεις. Γενικά όμως δεν θα σε σχολιάσουν αρνητικά στη μούρη σου στο φεστιβάλ που όλοι πάνε επειδή αγαπάνε τα κόμικς και χαίρονται με τα περίεργα πράγματα, ότι και να σημαίνει αυτό. Αλλά ήρθαν ωστόσο κάποιοι  που με ρώτησαν «τι είναι αυτό;» και «απευθύνεται σε παιδιά»; Όταν τους απάντησα «όχι» σχολίασαν «Πάλι καλά!». Στην Αθήνα δεν το είδα αυτό. Δεν σημαίνει ότι δεν συμβαίνει  ή δεν υπάρχει αυτό στην Αθήνα. Ξέρουμε ότι υπάρχει απλά δεν το βλέπουμε.

Στο tumblr βλέπεις τέτοιες αντιδράσεις; Σου στέλνουν κάποια αρνητικά σχόλια;

Όχι, ίσως γιατί ο κόσμος που μπαίνει είναι πιο «μυημένος». Ίσως γιατί απλά δεν είναι τόσο εύκολο όπως στο facebook να κάνεις αρνητικό comment και να γράψεις την βλακεία σου! Το tumblr δεν είναι τόσο αλληλεπιδραστικό.

Τα χειρότερα στερεότυπα που έχεις συναντήσει τα έχεις χρησιμοποιήσει στο κόμικ σου;

Ό,τι κολλάει ναι θέλω να το βάζω αλλά θέλω να μπορώ να το κάνω να είναι αστείο αφού το είναι κόμικ  μου είναι με στριπάκια και δεν θέλω να το κάνω διάλεξη.

Μπορείς τελικά να διακωμωδήσεις το χειρότερο στερεότυπο και να βγάλεις χιούμορ από  αυτό; π.χ. «ναι έχω φίλους γκέι αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι  θα έπρεπε να υιοθετούν παιδιά»;

Ναι φυσικά και μπορείς. Και αν μπορώ να βγάλω κάποιο χιούμορ μέσα από αυτά τότε ίσως μπορώ να περάσω και ένα μήνυμα παράλληλα χωρίς να γίνομαι κουραστική.

Το Μαλάκα Λεσβίες! διακωμωδεί όχι και τόσο ευχάριστες καταστάσεις, καταστάσεις που θα αποκαλούσαμε πιο «ελαφρές» σε σύγκριση με άλλες. Σκέφτεσαι αργότερα ν’ ασχοληθείς με κάτι πιο ακτιβιστικό σαν περιεχόμενο;

Οι σκηνές που διακωμωδώ μπορούν στην πραγματικότητα να σ’ επηρεάσουν πολύ άσχημα. Απλά επέλεξα να μην γράψω το δράμα όσων τα ακούνε και τα ζούνε αλλά να τα διακωμωδήσω. Αλλά όλα τα μικρά συσσωρεύονται και μπορούν να σε καταπιέσουν τρομερά. Όμως όταν παρουσιάζονται κάποιες ιστορίες συνέχεια ως δράμα, σταματάμε να εντυπωσιαζόμαστε και να συγκινούμαστε από αυτό. Τελικά το αποδεχόμαστε ως κάτι δεδομένο.

Ήθελες να μοιραστείς κάποιες εμπειρίες με το κόμικ σου, είναι βιωματικό τεύχος ή απλά ήθελες να καταδείξεις πόσο γραφικά είναι τα στερεότυπα που αφορούν τις λεσβίες;

Σίγουρα είναι βιωματικό χωρίς να είναι αυτοβιογραφικό. Κάποια πράγματα τα έχω ζήσει, κάποια τα έχουν ζήσει φίλες, κάποια είναι βγαλμένα από εμπειρίες αλλά δεν έγιναν ακριβώς όπως παρουσιάζονται. Είναι βιωματικό με την έννοια ότι ο τρόπος αντιμετώπισης είναι αρκετά κοινός. Πολλές λεσβίες και μπάι γυναίκες έχουν ταυτιστεί με το κόμικ γιατί έχουμε ζήσει και ακούσει τα ίδια ή πολύ αντίστοιχα πράγματα ακόμα κι αν δεν είναι ακριβώς σκηνές από τη ζωή μίας.

Όταν ξεκίναγες το «Μαλάκα λεσβίες!» είχες στο μυαλό σου να εμπλουτίσεις το σκηνικό των κόμικ στην Ελλάδα;

Είχα στο μυαλό μου ότι θα ήθελα πολύ να έχω ένα τέτοιο κόμικ στην εφηβεία μου, ειδικά στα ελληνικά που είναι πιο δύσκολο να βρεις κάτι που θα ταυτιστείς ως λεσβία. Ειδικά στην αρχή που νομίζεις ότι είσαι η μόνη που υπάρχει. Στα αγγλικά έχει ξαναγίνει και μάλλον και καλύτερα

Τώρα έχει αρχίσει να σπάει  το στερεότυπο ότι οι γκέι κινούνται σε συγκεκριμένους χώρους και πλέον, όπως και στο κόμικ σου, αρχίζουμε να τους/τις βλέπουμε παντού, όπως  π.χ. στο σούπερ μάρκετ.

Συνήθως όταν θα ακούσεις τη λέξη λεσβία ή θα ‘ναι ανέκδοτο ή θα ‘ναι λες και πρόκειται για κάτι εξωγήινο. Όταν το πρωτοσκέφτεσαι για σένα δεν είναι εύκολο να φανταστείς ότι θα πηγαίνεις κανονικά στη σχόλη, θα γυρίζεις σπίτι, θα πηγαίνεις στο σούπερ μάρκετ και θα είσαι σαν τα άλλα παιδάκια.

Το έκανες για να εκφράσεις κάτι που σου συνέβη ή για να συμβάλλεις στην προβολή της ΛΟΑΤ κοινότητας;

Σκέφτηκα ότι ως έφηβη θα ήθελα να είχα βρει ένα τέτοιο κόμικ, άλλωστε δεν έχουμε αρκετά κόμικ ελληνικά με λεσβίες ούτε καν με γυναίκες εδώ που τα λέμε.

Στο comicdom παρατηρήσαμε ότι υπήρχαν αρκετές γυναίκες δημιουργοί.

Όντως.  Ειδικά, στο χώρο που φιλοξενούσε τις αυτοεκδόσεις συζητούσαμε με φίλους ότι ήταν 50%-50% μοιρασμένοι και μοιρασμένες οι δημιουργοί. Η εικόνα που βλέπαμε δεν είχε σχέση τελικά με αυτό που νομίζαμε ότι συμβαίνει. Στο ισόγειο που ήταν οι εκδόσεις ήταν κάπως διαφορετικά τα πράγματα. Αλλά γενικά δεν είναι τόσο λίγες οι σχεδιάστριες όσο νομίζουμε και ίσως είναι υπερβολή όταν βγαίνει κάποιο άρθρο που μιλάει για τις γυναίκες στο κόμικ σαν είναι ελάχιστες. Με ενοχλεί ότι αν είσαι στην απέξω και δεν έχεις περάσει από τον χώρο των Αυτοεκδόσεων θεωρείς ότι οι άντρες δημιουργοί είναι πολύ περισσότεροι.

Υπάρχει αυτή η εντύπωση γιατί τα κόμικς που βλέπουμε έξω στα περιοδικά και στις εφημερίδες ανήκουν σε άνδρες σχεδιαστές. Αλλά και οι ήρωες και οι χαρακτήρες στην πλειοψηφία τους είναι άνδρες και όχι γυναίκες.

Ακόμα και για μια γυναίκα σχεδιάστρια είναι πιο εύκολο να ταυτιστεί με την ιστορία ενός άνδρα από ότι ένας άνδρας δημιουργός να γράψει για μια γυναίκα και αυτό συμβαίνει ακριβώς γιατί έχουμε μάθει να ταυτιζόμαστε με την εμπειρία του straight-cis[1] άντρα

αφίσα

Οι φίλοι και οι δικοί σου άνθρωποι πώς ανταποκρίθηκαν στην  προσπάθεια σου αυτή;

Υποστηρικτικά!

Στο comicdom είχατε κολλήσει πίσω από το πάγκο μια αφίσα που δήλωνε την αντίθεση σας στο κυρίαρχο πρότυπο του straight-cis άνδρα στα κόμικ. Υπάρχει μια κοινότητα εντός των αυτοεκδόσεων που προσπαθεί να καθιερώσει ένα νέο στυλ κόμικ με άλλους χαρακτήρες και με άλλες ιστορίες;

Δεν είναι τόσο οργανωμένη αυτή η προσπάθεια όσο την φαντάζεστε. Στα  φεστιβάλ παρουσίαζα τη δουλειά μου με το φίλο μου τον Steve ο οποίος είναι τρανς αγόρι και κάνει κόμικ και σχολιάζαμε ότι έχουμε τη γωνίτσα με τα queer comic στο comicdom και υπήρχε η ατμόσφαιρα μεταξύ μας ότι είμαστε στο bubble του Ουράνιου Τόξου και είπαμε απλά να υποστηρίξουμε ο ένας τον άλλον και σαν συνεργάτες και σαν φίλοι. Συμφωνεί και αυτός ότι ο χώρος χρειάζεται περισσότερο υλικό και ορατότητα για τα άτομα που δεν είναι cis-straight.

Στο comicdom της Αθήνας νιώσαμε και σε διάφορα events και σε διάφορα stands αλλά κυρίως στον όροφο των Αυτοεκδόσεων ότι υπάρχει μια αίσθηση αλληλεγγύης ανάμεσα στους δημιουργούς αλλά και στους επισκέπτες, μια αίσθηση αποδοχής του διαφορετικού και του παράταιρου.

Ναι αυτή η αλληλεγγύη υπάρχει ειδικά στο χώρο των αυτό-εκδόσεων

Στο φετινό φεστιβάλ ήρθε κάποιος αναγνώστης ή αναγνώστρια να σου πει ότι ταυτίστηκε με το κόμικ σου;

Ναι!  Ήρθε μια γυναίκα η οποία μου είπε «16 χρόνια περίμενα να δω queer comic στην Ελλάδα!» Υπήρχαν κάνα δυο τέτοια περιστατικά που με έκαναν να χαρώ πολύ! Όπως επίσης ήρθε ένας υπέροχος θείος ο οποίος αγόρασε το κόμικ για την ανιψιά του και ήταν πολύ γλυκός-μου άρεσε που αυτή η κοπέλα θα έχει την υποστήριξή από κάποιον στην οικογένεια.

Έχεις κάποιο ίνδαλμα-σχεδιαστή/σχεδιάστρια κόμικ που να σε ενέπνευσε;

Θα μπορούσα να παραθέσω ολόκληρη λίστα αλλά αυτή  που μου έρχεται αυτή τη στιγμή στο μυαλό είναι η  Erica Moen, αμερικανίδα σχεδιάστρια, έχει κάνει ένα αυτοβιογραφικό κόμικ που μιλάει για την ταυτότητα της ως λεσβία και την μάχη της ταυτότητας και τον επαναπροσδιορισμό.

Μαλάκα Λεσβίες! 3 θα υπάρξει;

Εκτός απρόοπτου ναι!

Σε 10 χρόνια πως σε φαντάζεσαι;

Ελπίζω να κάνω κόμικ και να ζω απ’ αυτό!

 

[1] Cis αποκαλούνται τα άτομα των οποίων το φύλο που τους αποδόθηκε κατά τη γέννα συμβαδίζει με το φύλο που τελικά επιτελούν. Αντίστοιχα, trans αποκαλούνται τα άτομα των οποίων το φύλο που τους αποδόθηκε δεν συβαδίζει με το πραγματικό τους.

 

Share

Το Kontra News της αντρικής σχολής

zoi_18

του Φύλου Συκής

“Πατέρα και μάνα δεν έχει να την πάνε για εξετάσεις μετά το χθεσινό παραλήρημά της στη Βουλή; Ο άντρας της δεν μπορεί να μαζέψει τη Ζωή; Πως μια κοπέλα ξεγέλασε τόσους βουλευτές όλων των κομμάτων και την ψήφισαν για πρόεδρο της Βουλής;”

Το σημερινό πρωτοσέλιδο της εφημερίδας Kontra News σε ρόλο υποστηρικτή της κυβέρνησης Τσίπρα στοχοποιεί με σεξιστικό τρόπο τη Ζωή Κωνσταντοπούλου για το χθεσινοβαραδινό “σόου” που “έστησε” στο κανάλι της βουλής. Δηλαδή την απόφασή της να μεταδοθεί ζωντανά η διάσκεψη των προέδρων, επειδή, όπως σημείωσε η πρόεδρος της Βουλής, σύμφωνα με το θεσμικό της ρόλο όφειλε να διασφαλίσει ότι ένα τόσο σημαντικό νομοσχέδιο θα συζητηθεί στη Βουλή όπως προβλέπει ο Κανονισμός.

Το έργο το χουμε ξαναδεί: η περιφρόνηση και ο εξευτελισμός των γυναικών, ειδικά όσων έχουν παρουσία στο δημόσιο χώρο, είναι γνωστή μέθοδος αποδόμησης και απαξίωσής τους. Η kontra news, εξασκώντας για άλλη μια φορά υψηλού επιπέδου δημοσιογραφία, αποφεύγει να παρουσιάσει την όποια κριτική θεωρεί ότι αρμόζει στην Πρόεδρο της Βουλής με επιχειρήματα και πραγματικά γεγονότα. Αντίθετα, επιτίθεται στη Ζ. Κωνσταντοπούλου με τον πιο χυδαίο σεξισμό, που θυμίζει νοοτροπίες και αντιλήψεις πολύ περασμένων εποχών για τις ικανότητες και τη νοημοσύνη των γυναικών. Όποιος ή όποια διαφωνεί με την πολιτική της Προέδρου, ας το εκφράσει με πολιτικά επιχειρήματα και όχι με φθηνές προσπάθειες εντυπωσιασμού που στοχεύουν στα πιο συντηρητικά και οπισθοδρομικά αντανακλαστικά της ελληνικής κοινωνίας. Εκτός κι αν η επιστράτευση του σεξισμού καλύπτει ακριβώς αυτό, την απουσία επιχειρημάτων. Εμείς, τα “συναισθηματικά” πλάσματα, τα αιωνίως ανήλικα που χρήζουν ενός πατέρα να μας μαζεύει όταν τολμάμε να ανοίξουμε το στόμα μας, σας καλούμε να επιστρέψετε στον ορθολογισμό.

Screen shot 2015-08-13 at 2.15.39 PM

 

Share