Subscribe via RSS Feed

Author Archive for vgiannoul

Σεξισμός στα μίντια και «λογοκρισία»

Sexism

της Ιουλίας Λειβαδίτη

Πόσες φορές έχουμε δει σεξιστικά σχόλια στις ειδήσεις, στις εφημερίδες, στα σόσιαλ, τα έχουμε ακούσει στη δουλειά, τα έχουμε ακούσει από φίλους, από φίλες, από συγγενείς; Αν είχαμε ένα σεντ για κάθε φορά που ακούμε αυτές τις μαλακίες… μάλλον θα είχαμε ξεπληρώσει το χρέος της Ελλάδας.

Όταν διάβασα το σεξιστικό του «Πάμε Λουκέτο» της Εφημερίδας των Συντακτών για την εκπρόσωπο του ΔΝΤ, Ντέλια Βελκουλέσκου, ένιωσα διπλή απογοήτευση. Όχι για τη συγκεκριμένη στήλη: ποτέ δεν την θεώρησα ιδιαίτερα αστεία και πάντα είχε μια γερή δόση σεξισμού… Αλλά για την εφημερίδα. Μια αριστερή εφημερίδα. Διαβάζω αυτή την εφημερίδα, για να ενημερωθώ, βεβαίως, αλλά και επειδή είναι μια εφημερίδα που θεωρούσα ότι ήταν, στο βαθμό του δυνατού  στην Ελλάδα, με το μέρος των γυναικών. Που τέλοσπάντων δεν ήταν απροκάλυπτα μισογυνιστική. Και τι βλέπω: ότι όταν δεν συμπαθούμε κάποια γυναίκα, με ποιό τρόπο την χτυπάμε, ακόμα κι αν λεγόμαστε αριστεροί: με την σεξουαλικότητα της, με το ίδιο της το φύλο. Ούτε λίγο ούτε πολύ στο κείμενο του Λάκη Μπελλου, η Βελκουλέσκου είναι μια dominatrix πολυτελείας, που περιμένει «καυλωμένη» το «ραντεβού εκατομμυρίων» σε ξενοδοχείο, για να «πάρει παρτούζα» τους Έλληνες αξιωματούχους.

Όποτε διαβάζω τέτοια πράγματα κάτι μαζεύεται μέσα μου. Κάτι μικραίνει, κάτι μου λέει: δεν είσαι τίποτα, οποιοσδήποτε μπορεί να σε μειώσει ανά πάσα στιγμή, απλά και μόνο επειδή είσαι γυναίκα. Καμία γυναίκα, όπου και να φτάσει, όσο και αν πληροί τα στάνταρ της καπιταλιστικής/ πατριαρχικής κοινωνίας για ομορφιά, «σεμνότητα» ή επιτυχία, δεν εξαιρείται από την σεξουαλική αντικειμενοποίηση και τον εξευτελισμό, έστω και λεκτικό. Καμία.

Τα επιχειρήματα που προβάλλονται όταν ασκείται κριτική σε σεξιστικό δημόσιο λόγο είναι πάντα τα ίδια, παρακάτω θα τα παρουσιάσουμε και θα προσπαθήσουμε να δείξουμε γιατί είναι λανθασμένα.

1. Προσπαθείτε να μας λογοκρίνετε!

«Λογοκρισία… ΒΟΗΘΕΙΑΑΑΑ…feminazis παντού, η πολιτική ορθότητα πνίγει την ελεύθερη έκφραση». Καταρχάς: κανείς δεν λογοκρίνει κανένα εδωπέρα. Όποιος δημοσιεύει τα κείμενα του στη δημόσια σφαίρα, να είναι έτοιμος και για την κριτική που θα ασκηθεί στα κείμενα αυτά. Εξορισμού άλλωστε, αυτό είναι και η δημόσια σφαίρα, ένα πεδίο διαλόγου και αντιπαραβολής επιχειρημάτων.

2. Εφόσον είναι σάτιρα, μπορώ, είμαι υποχρεωμένος κιόλας, να προσβάλω όποιον θέλω!

«Η σάτιρα πρέπει να είναι ελεύθερη για να είναι ‘βρώμικη’, ‘politically incorrect’ και ανατρεπτική». Καταρχάς να επαναλάβουμε: μπορείς να λες ο,τι θες, ούτως ή άλλως, και σάτιρα να μην είναι, στο βαθμό που δεν προτρέπεις σε πράξεις βίας. Εδώ δεν λογοκρίνουμε, ασκούμε όμως κριτική.

Πάμε στο θέμα της «ανατροπής»: Πόσο ανατρεπτικό και politically incorrect είναι δημοσιεύεις κακοποιητικό σεξιστικό λόγο για μια γυναίκα που είναι δημόσιο πρόσωπο; Δηλαδή αλήθεια τώρα, μιλάμε για το ψωμοτύρι των ελληνικών και παγκόσμιων μίντια. Αυτό που ακούμε κάθε μέρα, το απόλυτα, μα απόλυτα σύνηθες, τετριμμένο, αναμενόμενο, έως και βαρετό, είναι ανατροπή; Πιο mainstream πεθαίνεις.

Για να είναι πραγματικά ανατρεπτική και politically incorrect η σάτιρα, όπως έχουν πει άλλοι καλύτερα από μένα, πρέπει να στοχεύει «προς τα πάνω». Ναι αλλά η Βελκουλέσκου είναι «πάνω», έχει δύναμη, θα πει κάποιος, ίσως καλόπιστα. Εντάξει, λοιπόν, κάνε σάτιρα και στη Βελκουλέσκου για τις πολιτικές του ΔΝΤ. Όταν όμως χρησιμοποιείς σεξιστικό λόγο, βλάπτεις όλες τις γυναίκες, όχι μόνο αυτή. Και όλες οι γυναίκες, γενικά, δεν είναι «πάνω». Είναι «κάτω». Δες τα ποσοστά φτώχειας, αναλφαβητισμού, άνισης αμοιβής για ίση εργασία σε σχέση με τους άντρες, τα ποσοστά γάμων ανηλίκων, δολοφονιών, κακοποίησης και βιασμών γυναικών… Σε όλο τον κόσμο, και στον Δυτικό. Οι γυναίκες είναι «κάτω». Δεν είναι ανατρεπτικό να χτυπάς κάποιον που είναι κάτω. Είναι ό,τι πιο εξουσιαστικό υπάρχει. Είναι ωμή επίδειξη δύναμης.

3. Δε με νοιάζει τίποτα από όλα αυτά, εγώ πλάκα θέλω να κάνω.

«Είναι απλώς ένα αστείο, γιατί το παίρνεις τόσο σοβαρά;» Τα αστεία, ακόμα και τα χαμηλού επιπέδου, δεν εξαιρούνται με κάποιο μαγικό τρόπο από την κριτική. Αποτελούν και αυτά μέρος του κόσμου που μας περιβάλλει, δημιουργούν, όπως κάθε πολιτιστικό προϊόν, ιδέες, στάσεις και αντιλήψεις απέναντι σε ζητήματα και ανθρώπους. Όπως οι ταινίες, οι σειρές, τα ρεπορτάζ σε εφημερίδες, τα βιβλία, όλα, όλα κρίνονται για το τι λένε και τι στερεότυπα/προκαταλήψεις αναπαράγουν. Τα αστεία μάλιστα, ως μέρος της καθημερινότητας, πιο πολύ από ότι ίσως τα βιβλία ή οι ταινίες, πρέπει να υποβάλλονται σε ακόμα αυστηρότερη κριτική.

4. Καλά τώρα, είναι δυνατόν να ασχολούμαστε με αυτές τις βλακείες;

«Εδώ ο κόσμος καίγεται, για αυτά θα μιλάμε;». Το γνωστό επιχείρημα κατά οποιασδήποτε φεμινιστικής κριτικής, στους αιώνες των αιώνων αμήν. Πάντα, μα πάντα όμως, υπάρχει κάτι πιο «σοβαρό», κάτι πιο «επείγον». Πως γίνεται κάθε φορά, να υπάρχει πάντα κάτι πιο σημαντικό από τη φεμινιστική κριτική… Περίεργο πράγμα. Τελοσπάντων, αυτό το επιχείρημα πολύ απλά δεν στέκει. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η κρίση στη Συρία είναι τρισχειρότερη από την κρίση στην Ελλάδα, σωστά; Παρόλα αυτά, δεν βλέπω κόσμο να θεωρεί άχρηστα ή ασήμαντα τα κείμενα για την κρίση στην Ελλάδα επειδή «η Συρία/o κόσμος καίγεται» και  επειδή «άλλοι έχουν σοβαρότερα προβλήματα». Επιπλέον,  το πώς παρουσιάζονται οι γυναίκες στα μίντια είναι πολύ σοβαρό και βαθύτατα πολιτικό θέμα. Οι διακρίσεις και οι αδικίες που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες δεν προκύπτουν σε ένα πολιτιστικό κενό, ούτε είναι «φυσικές»:  από κάπου προέρχονται και από κάπου αναπαράγονται.

Τέλος, όσον αφορά την απάντησή της Εφημερίδας των Συντακτών στη σχετική ανακοίνωση της Γ.Γ. Ισότητας.  Σωστά γράφτηκε ότι η Γ.Γ. Ισότητας θα έπρεπε να έχει αντιδράσει εδώ και καιρό σε πολλά άλλα σεξιστικά κακώς κείμενα στην Ελλάδα, όχι μόνο όσον τα αφορά μίντια αλλά και στο κοινωνικό /οικονομικό πεδίο.  Όμως το «υπάρχουν και χειρότερα» δεν είναι απάντηση. Επίσης να τονίσω ότι πουθενά στην απάντηση της εφημερίδας δεν υπάρχει παραδοχή κάποιου έστω λάθους ή αβλεψίας. Όλα καλά καμωμένα λοιπόν.

Όπως ήταν αναμενόμενο, η απάντηση της Εφημερίδας τον Συντακτών κάνει αναφορά στη λογοκρισία (quelle surpise!). Νομίζω έχουμε καλύψει αυτό το θέμα παραπάνω, αλλά η εφημερίδα κάνει αναφορά και στην «προληπτική λογοκρισία», θέλοντας να πει ότι θα ήταν περιορισμός της ελευθερίας του λόγου αν κάποιος (επιμελητής, αρχισυντάκτης) έβλεπε αυτό το κείμενο και έλεγε στον αρθρογράφο να βγάλει τα σεξιστικά. Πρέπει να πιστέψουμε δηλαδή ότι στις εφημερίδες δεν γίνονται ποτέ διορθώσεις ή αλλαγές σε κείμενα, γιατί οποιαδήποτε παρέμβαση συνιστά λογοκρισία;

Αναρωτιέμαι: μια στήλη που θα βασιζόταν σε ρατσιστικό ή ομοφοβικό λόγο για να κάνει χιούμορ, θα δημοσιευόταν σε αριστερή εφημερίδα χωρίς καμία αλλαγή; Αν παράδειγμα, αν δεν μας αρέσουν οι πολιτικές του Ομπάμα, είναι εντάξει να δημοσιεύσουμε «χιουμοριστικό» κείμενο που θα τον στόλιζε με ρατσιστικά επίθετα; Αν κάποιος αρθρογράφος ήθελε να κάνει πλάκα με κάποιον μετανάστη, θα άφηνε η Εφημερίδα των Συντακτών να δημοσιευτεί αυτούσιο κείμενο με ρατσιστικά σχόλια; Επιτρέψτε μου να αμφιβάλλω. Η αιτία είναι, ότι στην αριστερά τουλάχιστον, έχει γίνει συνείδηση ότι ο ρατσιστικός λόγος είναι κακοποιητικός και επικίνδυνος. Κάτι τέτοιο ακόμα δεν έχει γίνει συνείδηση για τον σεξιστικό λόγο, καιρός όμως είναι πια αυτό να αρχίζει να αλλάζει.

 

 

Share

Η ελπίδα έρχεται;;;

ομοφοβια σκοτωνει

Είμαι ομοφυλόφιλος, 22 ετών, φοιτητής ΑΕΙ και θα ήθελα να διατηρήσω την ανωνυμία μου.

Το πρωί της Κυριακής (2/8/2015) έπεσα θύμα μιας ομοφοβικής επίθεσης δίχως προηγούμενο. Περί τις 6 τα ξημερώματα βρισκόμουν με τον σύντροφό μου στην ευρύτερη περιοχή της οδού Βαλαωρίτου στο κέντρο της Θεσσαλονίκης (περιοχή στην οποία συχνάζει καθημερινά πολύς κόσμος και στην οποία στεγάζονται δύο από τα μπαρ που είναι φιλικά προς την ΛΟΑΤ κοινότητα). Κατά τη διάρκεια της νύχτας δεν δίστασα να αγκαλιάσω και να φιλήσω τον άνθρωπο που αγαπώ και αυτό ώθησε δύο αγνώστους στο να μας επιτεθούν με τον πιο βίαιο τρόπο.

Στο δρόμο της επιστροφής, επί της οδού Λέοντος Σοφού δύο άτομα πιθανότατα ελληνικής καταγωγής και ηλικίας μεταξύ 25-28, πριν καν αντιληφθώ την παρουσία τους, με άρπαξαν με κεφαλοκλείδωμα από πίσω και μου αφαίρεσαν το κινητό τηλέφωνο.  Φυσικά ο στόχος των δραστών δεν ήταν μόνο η κλοπή και έτσι συνέχισαν να με χτυπούν. Με ρίξανε στο πάτωμα με δύναμη και συνέχισαν με κλωτσιές και γροθιές ενώ την ίδια ώρα με αποκαλούσαν «πουσ**ρα». Η λεκτική βία συνεχίστηκε και σειρά έδωσε στις απειλές την ώρα που μου πίεζαν το κεφάλι στο πεζοδρόμιο σφίγγοντάς μου το λαιμό. Με επιμονή ο ένας εκ των δύο δραστών με ρωτούσε για το ποια είναι η σχέση μου με τον φίλο μου και συνέχισε λέγοντας πως μας είδε να φιλιόμαστε. Η απάντησή μου πυροδότησε ένα βίαιο ξέσπασμα σωματικής και λεκτικής βίας πάνω μου. Ενώ πλειστάκις επαναλάμβαναν την απειλή: «Άμα σας ξαναδούμε να φιλιέστε θα σας σκοτώσουμε». Οι δράστες παράλληλα με το δικό μου ξυλοδαρμό χτύπησαν άγρια και τον σύντροφό μου πριν να τον κυνηγήσουν και έπειτα να τραπούν σε φυγή.

Αμέσως, σπεύσαμε στο πλησιέστερο αστυνομικό τμήμα, όπου και καταγγείλαμε το περιστατικό. Όπως και την εντυπωσιακή «άνεση» από την πλευρά των δραστών, οι οποίοι δρούσαν ανενόχλητοι επί πέντε λεπτά διατηρώντας παράλληλα τα πρόσωπά τους παντελώς ακάλυπτα, παρά το γεγονός ότι είχε ήδη ξημερώσει. Αργότερα στο νοσοκομείο οι γιατροί εντόπισαν πληθώρα από μώλωπες και κακώσεις και πρότειναν την άμεση εισαγωγή και των δυο μας στο νοσοκομείο.

Σήμερα το μόνο συναίσθημα που με κυριεύει είναι ο φόβος. Φοβάμαι για τη ζωή μου. Χθες γλίτωσα με μόνο μερικούς μώλωπες. Θα έχω και αύριο την ίδια τύχη; Στη θέση μου θα μπορούσε να βρίσκεται οποιοσδήποτε γεννήθηκε διαφορετικός όπως κι εγώ. Και οι θύτες πιθανότατα θα μείνουν για πάντα άγνωστοι.

Καθόλου άγνωστοι όμως δεν είναι αυτοί που οδηγούν τη χώρα μας σε αυτή τη λυπηρή κατάσταση…Δεν είναι μόνον δύο,  μα πάρα πολλοί  αυτοί που σήκωσαν χέρι πάνω μου την περασμένη Κυριακή. Έχουν όνομα και επίθετο και την παρρησία να εκφράζουν κάθε στιγμή το μίσος  τους για μένα.  Άνθρωποι, κόμματα και φορείς όπως κληρικοί και φανατισμένοι οπαδοί της Ορθόδοξης Εκκλησίας, δημοσιογράφοι, σύσσωμα το ΚΚΕ και η Χ.Α., μέρος της Ελληνικής Αστυνομίας  και του στρατού, διάφοροι εκφραστές και πολιτικοί όλων των κομμάτων της Ελληνικής Βουλής, ακόμη και αυτού που έχει να υψώσει τη σημαία των δικαιωμάτων μου από την εκλογική του νίκη, και κάθε άλλη συντηρητική φωνή που εχθρεύεται την αγάπη και αποζητά, πάση θυσία, τον αποκλεισμό μου από την κοινωνία, τον κατακερματισμό των δικαιωμάτων μου και την οριστική καταδίκη μου στο φόβο και την ανασφάλεια.

Η Ελλάδα μου κόβει κάθε μέρα τα φτερά και την όρεξή μου για ζωή, τώρα μου απαγορεύει να αγαπήσω και να αγαπηθώ. Και αναγκάζομαι για ακόμη μια φορά να πληρώσω εγώ τις επιλογές των άλλων. Εκείνων που πρεσβεύουν τη μισαλλοδοξία και τον ρατσισμό, που όπλισαν τα χέρια της εγκληματικής ακροδεξιάς και καταδικάζουν καθημερινά μια ολόκληρη χώρα στη βία και τον φασισμό. Τα χέρια που βιαιοπράγησαν επάνω μου σήμερα είναι τα δικά τους.

 

Share

Επισφαλής Εργασία: Μια Φεμινιστική Οπτική

policia_acordona_Congreso_protesta_indignados

της Σίλβια Φεντερίτσι

H επισφαλής εργασία είναι μία θεωρητική έννοια που έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο κινηματικών συζητήσεων σχετικά με την καπιταλιστική αναδιοργάνωση της εργασίας στη σημερινή παγκόσμια οικονομία. Η Σίλβια Φεντερίτσι αναλύει τις προοπτικές και τα όρια αυτής της έννοιας ως αναλυτικό εργαλείο. Υποστηρίζει ότι η αναπαραγωγική εργασία είναι μια κρυφή ήπειρος εργασίας και αγώνα, την οποία το κίνημα πρέπει να αναγνωρίσει πολιτικά, αν θέλει να απαντήσει στα βασικά ερωτήματα που αντιμετωπίζουμε όταν οργανώνουμε μια εναλλακτική πρόταση στην καπιταλιστική κοινωνία. Πώς αγωνιζόμαστε για την αναπαραγωγική εργασία χωρίς να καταστρέφουμε τους εαυτούς μας  και τις κοινότητές μας; Πώς δημιουργούμε ένα αυτο-αναπαραγώμενο κίνημα; Πως ξεπερνούμε τις έμφυλες, φυλετικές και ηλικιακές ιεραρχίες που έχουν χτιστεί στην έμμισθη εργασία;

Αυτή η διάλεξη έλαβε χώρα στις 28 Οκτωβρίου του 2006 στο  BluestockingsRadicalBookstore στην Νέα Υόρκη, ως μέρος μίας σειράς διαλέξεων με τίτλο Αυτό είναι για Πάντα: Από την Ερώτηση στην Άρνηση.

Απόψε θα παρουσιάσω μια κριτική της θεωρίας της επισφαλούς εργασίας που έχει αναπτυχθεί από Ιταλούς αυτόνομους μαρξιστές, με ιδιαίτερες αναφορές στη δουλειά των Αντόνιο Νέγκρι, Πάολο Βίρνο και Μάικλ Χαρντ. Την αποκαλώ θεωρία, επειδή οι απόψεις που ο Νέγκρι και άλλοι έχουν διατυπώσει, πάνε πέρα από την περιγραφή των αλλαγών στην οργάνωση της εργασίας κατά τις δεκαετίας 1980 και 1990 στο πλαίσιο της παγκοσμιοποίησης. Αλλαγές όπως η “επισφαλειοποίηση της εργασίας”, το γεγονός ότι οι εργασιακές σχέσεις γίνονται περισσότερο ασυνεχείς, η εισαγωγή του “ευέλικτου ωραρίου” και ο αυξανόμενος κατακερματισμός της εργασιακής εμπειρίας. Η άποψη αυτών των θεωρητικών για την επισφαλή εργασία είναι ενδεικτική μιας ολόκληρης αντίληψης για το τι είναι καπιταλισμός και ποια είναι η φύση του αγώνα σήμερα. Είναι σημαντικό να επισημάνουμε ότι αυτά δεν είναι απλά οι ιδέες λίγων διανοούμενων, αλλά θεωρίες που έχουν κυκλοφορήσει ευρέως στο ιταλικό κίνημα για αρκετά χρόνια και έχουν πρόσφατα αρχίσει να επηρεάζουν και τις ΗΠΑ· με αυτή την έννοια έχουν γίνει ακόμα πιο σημαντικές για εμάς.

Ιστορία και Προέλευση της Θεωρίας Επισφαλούς και Άυλης Εργασίας

H πρώτη μου θέση είναι ότι οπωσδήποτε το θέμα της επισφαλούς εργασίας πρέπει να είναι στην ατζέντα μας. Όχι μόνο η σχέση μας με την μισθωτή εργασία έχει γίνει πιο ασυνεχής, αλλά επιπλέον, μια συζήτηση για την επισφαλή εργασία είναι κρίσιμη ώστε να κατανοήσουμε πως μπορούμε να προχωρήσουμε πέρα από τον καπιταλισμό. Οι θεωρίες που συζητάω εδώ αποτυπώνουν σημαντικές όψεις των εξελίξεων που έχουν πραγματοποιηθεί στην οργάνωση της εργασίας, αλλά παράλληλα μας γυρίζουν πίσω σε μια ανδροκεντρική αντίληψη της εργασίας και των κοινωνικών αγώνων. Θα αναφερθώ στα στοιχεία αυτά της θεωρίας που είναι πιο σχετικά με την κριτική μου.

Μια σημαντική υπόθεση στην θεωρία των Ιταλών αυτόνομων μαρξιστών για την επισφαλή εργασία είναι ότι η επισφαλειοποίηση της εργασίας, από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 έως σήμερα, αποτέλεσε την καπιταλιστική απάντηση στην ταξική πάλη της δεκαετίας του 1960, μια πάλη που επικεντρώθηκε στην άρνηση της εργασίας, όπως είχε εκφραστεί από το σλόγκαν “περισσότερα λεφτά -λιγότερη δουλειά”. Ήταν η απάντηση σε μια σειρά αγώνων που είχε αμφισβητήσει τον καπιταλιστικό έλεγχο στην εργασία, με την έννοια ότι έκανε πραγματικότητα την απόρριψη της καπιταλιστικής εργασιακής πειθαρχίας, την απόρριψη μιας ζωής οργανωμένης με βάση τις ανάγκες της καπιταλιστικής παραγωγής, μίας ζωής που περνούσε στο εργοστάσιο ή στο γραφείο.

Ένα άλλο κεντρικό θέμα είναι ότι η επισφαλειοποίηση της εργασίας έχει ρίζες και σε μια άλλη μετάβαση, η οποία οφείλεται στην αναδιάρθρωση της παραγωγής που ξεκίνησε από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Πρόκειται για τη μετάβαση από τη βιομηχανική εργασία, σε αυτό που οι Νέγκρι και Βίρνο ονομάζουν “άυλη εργασία”. Ο Νέγκρι και άλλοι έχουν επιχειρηματολογήσει ότι η αναδιάρθρωση της εργασίας το ‘80 και το ’90, ως απάντηση στους αγώνες του ’60, έθεσε σε κίνηση μια διαδικασία κατά την οποία η βιομηχανική εργασία αντικαθίσταται από ένα άλλο είδος εργασίας, όπως η βιομηχανική εργασία είχε αντικαταστήσει την αγροτική εργασία. Οι θεωρητικοί ονομάζουν αυτό το  νέο είδος εργασίας “άυλη εργασία” επειδή, όπως υποστηρίζουν, με τον υπολογιστή και την επανάσταση της πληροφορικής η κυρίαρχη μορφή εργασίας άλλαξε. Ως τάση, η κυρίαρχη μορφή εργασίας στον σύγχρονο καπιταλισμό δεν παράγει φυσικά αντικείμενα, αλλά πληροφορίες, ιδέες, καταστάσεις, σχέσεις.

Με άλλα λόγια, η βιομηχανική εργασία -που ήταν ηγεμονική κατά την προηγούμενη φάση της καπιταλιστικής ανάπτυξης- χάνει τώρα πια τη σημασία της: δεν είναι η μηχανή της καπιταλιστικής ανάπτυξης. Στη θέση της βρίσκουμε την “άυλη εργασία”, που είναι στην ουσία πολιτιστική, γνωσιακή εργασία και πληροφοριακή εργασία.

Οι Ιταλοί αυτόνομοι μαρξιστές πιστεύουν ότι η επισφαλειοποίηση της εργασίας και η εμφάνιση της άυλης εργασίας εκπληρώνει την πρόβλεψη που έκανε ο Μαρξ στο Grundrisse, σε ένα διάσημο απόσπασμα για τις μηχανές. Σε αυτή την ενότητα ο Μαρξ διατυπώνει την άποψη ότι με την ανάπτυξη του καπιταλισμού, η καπιταλιστική παραγωγή θα βασίζεται  όλο και λιγότερο στο εργατικό δυναμικό και όλο και περισσότερο στην επιστήμη, τη γνώσης και τη τεχνολογία ως κινητήριες δυνάμεις της συσσώρευσης Οι Βίρνο και Νέγκρι βλέπουν τη μετατόπιση προς την επισφαλή εργασία ως πραγματοποίηση αυτής της πρόβλεψης.  Συνεπώς, η σημασία της γνωσιακής εργασίας και της πληροφοριακής εργασίας σήμερα, έγκειται στο γεγονός ότι αποτελούν μέρος μιας ιστορικής τάσης του καπιταλισμού προς μείωση της εργασίας.

Η επισφάλεια της εργασίας είναι ενσωματωμένη στις νέες αυτές μορφές παραγωγής. Η μετάβαση στην άυλη εργασία προκαλεί την επισφαλειοποίηση των εργασιακών σχέσεων, επειδή η δομή της είναι διαφορετική από αυτή της βιομηχανικής, σωματικής εργασίας. Η γνωσιακή και πληροφοριακή εργασία βασίζονται λιγότερο στην συνεχόμενη φυσική παρουσία του εργαζόμενου σε αυτό που ήταν παραδοσιακά ο χώρος εργασίας. Οι ρυθμοί της άυλης εργασίας είναι πιο διακεκομμένοι, ρευστοί και ασυνεχείς.

Συνολικά, η ανάπτυξη της επισφαλούς εργασίας και η μετατόπιση στην άυλη εργασία δεν είναι για τον Νέγκρι και για άλλους αυτόνομους μαρξιστές ένα εντελώς αρνητικό φαινόμενο. Αντίθετα, το βλέπουν ως απάντηση στους ταξικούς αγώνες του ΄60, ως έκφραση μιας τάσης προς μείωση της εργασίας και άρα, προς μείωση της εκμετάλλευσης.

Αυτό σημαίνει ότι η δομή των παραγωγικών δυνάμεων σήμερα μας δίνει μια φευγαλέα εικόνα ενός κόσμου στον οποίο μπορούμε να υπερβούμε την εργασία, μπορούμε να απελευθερώσουμε τους ευατούς μας από την αναγκαιότητα της εργασίας και να μπούμε σε ένα νέο χώρο ελευθερίας.

Οι αυτόνομοι μαρξιστές πιστεύουν ότι αυτή η εξέλιξη δημιουργεί και ένα νέο είδους “κοινού αγαθού”, καθώς η άυλη εργασία αντιπροσωπεύει ένα άλμα προς στην κοινωνικοποίηση και την ομογενοποίηση της εργασίας. Η ιδέα είναι ότι οι διαφορές μεταξύ των τύπων εργασίας που παλιότερα ήταν πολύ σημαντικές (π.χ. παραγωγική / αναπαραγωγική εργασία,  αγροτική / βιομηχανική / ”συναισθηματική εργασία”) έχουν εξαλειφθεί και όλα τα είδη εργασίας αφομοιώνονται, εφόσον όλα έχουν αρχίσει να ενσωματώνονται στην γνωσιακή εργασία. Επιπλέον, καθώς η κοινωνία μετατρέπεται σε ένα τεράστιο εργοστάσιο, όλες οι δραστηριότητες όλο και περισσότερο εντάσσονται στο πλαίσιο της καπιταλιστικής ανάπτυξης, όλες τίθενται στην υπηρεσία της συσσώρευσης. Έτσι εξαφανίζεται και η διάκριση μεταξύ παραγωγικής και μη-παραγωγικής εργασίας.

Αυτό σημαίνει ότι ο καπιταλισμός όχι μόνο μας οδηγεί πέρα από την εργασία, αλλά και δημιουργεί τις συνθήκες για την “συλλογικοποίηση” της εργασιακής εμπειρίας μας, καθώς οι διαφορές μεταξύ των διαφόρων τύπων εργασίας αρχίζουν να καταρρέουν.

Μπορούμε να καταλάβουμε γιατί αυτές οι θεωρίες έχουν γίνει δημοφιλείς. Έχουν ουτοπικά στοιχεία τα οποία είναι ιδιαίτερα ελκυστικά για τους γνωσιακούς εργαζόμενους -το “cognitariat” όπως τους ονομάζουν ο Νέγκρι και άλλοι Ιταλοί ακτιβιστές. Με τη νέα αυτή θεωρία έχει εφευρεθεί και ένα νέα λεξιλόγιο. Αντί για το προλεταριάτο έχουμε το cognitariat. Αντί για εργατική τάξη έχουμε το “Πλήθος”, καθώς η έννοια του Πλήθους υποτίθεται ότι αποκαλύπτει την ενότητα που δημιουργείται από την νέα κοινωνικοποίηση της εργασίας, εκφράζει την συλλογικοποίηση της εργασιακής διαδικασίας, την ιδέα ότι εντός της εργασιακής διαδικασίας οι εργαζόμενοι γίνονται πιο ομοιογενείς. Γιατί κάθε είδος εργασίας ενσωματώνει στοιχεία γνωσιακής, πληροφοριακής, επικοινωνιακής εργασίας και ούτω καθ’ εξής.

Όπως είπα, αυτή η θεωρία έχει αποκτήσει μεγάλη δημοτικότητα, καθώς υπάρχει μια νέα γενιά ακτιβιστών, οποίοι μετά από πολλά χρόνια εκπαίδευσης και πτυχία, εργάζονται πλέον επισφαλώς σε διάφορες θέσεις στην πολιτιστική βιομηχανία ή τη βιομηχανία παραγωγής γνώσης. Μεταξύ τους, αυτές οι θεωρίες είναι πολύ δημοφιλείς γιατί τους λένε ότι, παρά τη μιζέρια και την εκμετάλλευση, κινούμαστε προς ένα υψηλότερο επίπεδο παραγωγής και κοινωνικών σχέσεων. Πρόκειται για μια γενιά εργαζομένων  η οποία βλέπει την ρουτίνα του “9 με 5” σα φυλακή. Θεωρούν ότι η επισφάλεια της εργασίας τους τούς ανοίγει νέες προοπτικές. Και έχουν προοπτικές που οι γονείς τους δεν είχαν και ούτε καν είχαν ονειρευτεί. Οι νέοι άντρες του σήμερα (για παράδειγμα) δεν είναι τόσο πειθαρχημένοι όσο οι πατεράδες τους, οι οποίοι περίμεναν ότι η γυναίκα τους ή η σύντροφός τους θα εξαρτώταν από αυτούς οικονομικά. Τώρα οι άντρες μπορούν να βασιστούν σε σχέσεις που περιλαμβάνουν πολύ λιγότερη οικονομική εξάρτηση. Οι περισσότερες γυναίκες έχουν πλέον αυτόνομη πρόσβαση στο μισθό και συχνά αρνούνται να αποκτήσουν παιδιά.

Οπότε, αυτή η θεωρία είναι ελκυστική για μια νέα γενιά ακτιβιστών, οι οποίοι παρά τις δυσκολίες της επισφαλούς εργασίας, θεωρούν ότι έχουν κάποιες προοπτικές. Θέλουν να αρχίσουν από εκεί. Δεν τους ενδιαφέρει ο αγώνας για την πλήρη απασχόληση. Αλλά επίσης εδώ υπάρχει μια διαφορά μεταξύ της Ευρώπης και των ΗΠΑ. Στην Ιταλία π. χ. υπάρχει εντός του κινήματος ένα αίτημα για εγγυημένο εισόδημα. Το ονομάζουν “ευελισφάλεια”. Λένε, είμαστε χωρίς δουλειά, είμαστε επισφαλείς γιατί ο καπιταλισμός χρειάζεται  να είμαστε, οπότε θα πρέπει να μας πληρώνει γι’ αυτό. Στο Μιλάνο, την Πρωτομαγιά αυτού του χρόνου, άνθρωποι του κινήματος βγάλανε για λιτανεία τον “Άγιο Πρεκάριο” (από το precario στα ιταλικά: “επισφαλής”), τον προστάτη Άγιο του επισφαλώς εργαζόμενου. Το ειρωνικό εικόνισμα αποτελεί μέρος πολλών διαδηλώσεων και κινητοποιήσεων για το θέμα της εργασιακής επισφάλειας.

Κριτική της Επισφαλούς Εργασίας

Τώρα θα ασκήσω την κριτική μου σε αυτές τις θεωρίες – μια φεμινιστική κριτική. Αναπτύσσοντας την κριτική μου, δεν θέλω να υποτιμήσω τη σημασία των θεωριών που συζητάω. Είναι το αποτέλεσμα έντονων πολιτικών ζυμώσεων και μιας προσπάθειας να κατανοήσουμε τις αλλαγές του τρόπου οργάνωσης της εργασίας, αλλαγές που έχουν επηρεάσει τη ζωή όλων μας. Στην Ιταλία, τα τελευταία χρόνια η επισφαλής εργασία ήταν ένα από τα κύρια πεδία λαϊκής κινητοποίησης, μαζί με τον αγώνα για τα δικαιώματα των μεταναστών.

Δεν θέλω να υποτιμήσω τη σημασία της δουλειάς που γίνεται όσον αφορά την εργασιακή επισφάλεια. Είναι εμφανές ότι κατά την τελευταία δεκαετία παρατηρούμε μια νέα μορφή αγώνα. Ένα νέο είδος πολιτικής οργάνωσης, το οποίο σπάει τα όρια του παραδοσιακού χώρου εργασίας. Εκεί που ο χώρος εργασίας ήταν το εργοστάσιο ή το γραφείο, τώρα βλέπουμε μια νέα μορφή αγώνα που βγαίνει έξω από το εργοστάσιο, στο «πεδίο», συνδέοντας διαφορετικούς χώρους εργασίας και οικοδομώντας νέα κινήματα και οργανώσεις. Οι θεωρίες της επισφαλούς εργασίας επιδιώκουν να εξηγήσουν τις καινούριες μορφές οργάνωσης εργασίας και αγώνα, προσπαθώντας να κατανοήσουν τους αναδυόμενους τρόπους πολιτικής οργάνωσης.

Αυτό είναι πολύ σημαντικό. Παράλληλα όμως, πιστεύω ότι αυτό που ονόμασα θεωρία της επισφαλούς εργασίας έχει σοβαρές ελλείψεις, στις όποιες ήδη αναφέρθηκα ακροθιγώς. Θα τις επισημάνω και στη συνέχεια θα συζητήσω τις  εναλλακτικές προτάσεις σε αυτή τη θεωρία.

Η πρώτη κριτική μου είναι ότι αυτή η θεωρία βασίζεται σε μια προβληματική κατανόηση του πως λειτουργεί ο καπιταλισμός, καθώς βλέπει την καπιταλιστική ανάπτυξη ως μια γραμμική πρόοδο προς πιο εξελιγμένες μορφές παραγωγής και εργασίας. Στο Πλήθος οι Χαρντ και Νέγκρι γράφουν ότι η εργασία έχει γίνει πιο “έξυπνη”. Η υπόθεση τους είναι ότι η καπιταλιστική οργάνωση της παραγωγής και η καπιταλιστική ανάπτυξη έχουν ήδη αρχίσει να δημιουργούν τις συνθήκες που θα επιτρέψουν την υπέρβαση της εκμετάλλευσης. Υποθετικά, κάποια στιγμή ο καπιταλισμός, το κέλυφος που κρατάει την κοινωνία ενωμένη, θα διαρραγεί και οι δυνατότητες που έχουν αναπτυχθεί εντός του θα απελευθερωθούν. Υποτίθεται ότι αυτή η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει με την παρούσα κατανομή της εργασίας. Κατά την άποψή μου, αυτή η θεώρηση αποτελεί παρανόηση των αποτελεσμάτων που παράγει η καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση και η νεοφιλελεύθερη στροφή.

Αυτό που δεν βλέπουν οι Χαρντ και Νέγκρι είναι ότι το τεράστιο τεχνολογικό άλμα που απαιτήθηκε για την ψηφιοποίηση της εργασίας και την ενσωμάτωση της πληροφορικής στην οργάνωση της εργασίας έχει εφαρμοστεί με κόστος μια τεράστια αύξηση της εκμετάλλευσης στο άλλο άκρο της διαδικασίας. Υπάρχει μια συνέχεια μεταξύ της εργαζόμενης στην πληροφορική και της εργαζόμενης στο Κονγκό που σκάβει για κολτάνιο με τα χέρια της, προσπαθώντας να επιβιώσει από την φτωχοποίηση, την υφαρπαγή της γης και των φυσικών πόρων της κοινότητάς της που επέφεραν συνεχόμενα προγράμματα διαρθρωτικών προσαρμογών.

Η θεμελιώδης αρχή εδώ είναι ότι η καπιταλιστική ανάπτυξη είναι πάντοτε ταυτόχρονα και διαδικασία υπανάπτυξης. Η Μαρία Μις την περιγράφει εύγλωττα στο έργο της: “αυτό που εμφανίζεται ως ανάπτυξη σε ένα μέρος του καπιταλιστικού κόσμου είναι υπανάπτυξη σε ένα άλλο”.

Αυτή η σύνδεση έχει παντελώς αγνοηθεί στη θεωρία της εργασιακής επισφάλειας· κατά βάση ολόκληρη η θεωρία διαπερνάται από την αυταπάτη ότι η διαδικασία της εργασίας μας φέρνει κοντά. Όταν οι Χαρντ και Νέγκρι μιλούν για τον μετασχηματισμό της εργασίας σε  κάτι κοινό για όλους και χρησιμοποιούν την έννοια του Πλήθους για να δείξουν πως αυτός ο κομουναλισμός οικοδομείται μέσω της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων, πιστεύω ότι έχουν κλείσει τα μάτια τους στο τι πραγματικά συμβαίνει στο παγκόσμιο προλεταριάτο.

Έχουν κλείσει τα μάτια τους και δεν βλέπουν την καπιταλιστική καταστροφή της ανθρώπινης ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος. Δεν βλέπουν ότι η αναδιάρθρωση της παραγωγής έχει ως στόχο την αναδιάρθρωση και εμβάθυνση των διαχωρισμών εντός της εργατικής τάξης, όχι την εξάλειψή τους. Η ιδέα ότι η ανάπτυξη του μικροτσίπ δημιουργεί νέα κοινά αγαθά είναι παραπλανητική. Ο κομουναλισμός μπορεί να είναι μόνο προϊόν αγώνα και όχι προϊόν του καπιταλισμού.

Μια από τις κριτικές μου στους Χαρντ και Νέγκρι είναι ότι φαίνεται να πιστεύουν πως η καπιταλιστική οργάνωση της παραγωγής αποτελεί έκφραση ενός ανώτερου ορθολογισμού και είναι αναγκαία για τη δημιουργία των υλικών συνθηκών του κομμουνισμού. Αυτή η πεποίθηση βρίσκεται στο κέντρο της θεωρίας της επισφαλούς εργασίας. Σε αυτό το σημείο θα μπορούσαμε να συζητήσουμε κατά πόσο αυτή η άποψη αντιστοιχεί στη σκέψη του Μαρξ. Σίγουρα το Κομμουνιστικό Μανιφέστο κάνει λόγο για τον καπιταλισμό με αυτούς τους όρους και το ίδιο ισχύει για κάποια κεφάλαια του Grundrisse. Αλλά δεν είναι σαφές ότι αυτό αποτελούσε κυρίαρχο θέμα στο έργο του Μαρξ, τουλάχιστον όχι στο Κεφάλαιο.

Επισφαλής εργασίας και αναπαραγωγική εργασία

Ένα άλλο της σημείο κριτικής μου στη θεωρία της επισφαλούς εργασίας είναι ότι παρουσιάζεται ουδέτερη ως προς το φύλο. Υποθέτει ότι η αναδιοργάνωση της παραγωγής εξαλείφει τις σχέσεις εξουσίας και τις ιεραρχίες που υπάρχουν εντός της εργατικής τάξης βάσει της φυλής, του φύλου και της ηλικίας. Συνεπώς, δεν ενδιαφέρεται να εξετάσει αυτές τις διακρίσεις, δεν έχει τα θεωρητικά και πολιτικά εργαλεία ώστε να σκεφτεί πώς να τις αντιμετωπίσει. Δεν υπάρχει καμία συζήτηση στους Νέγκρι, Βιρνό και Χαρντ για το πώς ο μισθός χρησιμοποιούνταν και συνεχίζει να χρησιμοποιείται ώστε να οργανώσει αυτές τις διακρίσεις και άρα πώς πρέπει να προσεγγίσουμε τους αγώνες για τους μισθούς, ώστε να μην μετατρέπονται σε εργαλείο για περαιτέρω διακρίσεις, αλλά να τις υπονομεύουν. Για εμένα αυτό είναι ένα από τα βασικά θέματα που πρέπει να εξετάσουμε στο κίνημα.

Η έννοια του “Πλήθους” υπονοεί ότι όλες οι διακρίσεις εντός της εργατικής τάξης εξαφανίστηκαν ή δεν έχουν πια πολιτική σημασία. Αλλά αυτό είναι φυσικά μια αυταπάτη. Μερικές φεμινίστριες έχουν επισημάνει ότι η επισφαλής εργασία δεν αποτελεί νέο φαινόμενο. Οι γυναίκες πάντα είχαν μια επισφαλή σχέση με τη μισθωτή εργασία. Αλλά η κριτική μου πάει ακόμα πιο μακριά.

Ο προβληματισμός μου είναι ότι η θεωρία του Νέγκρι για την επισφαλή εργασία αγνοεί και προσπερνά μια από τις βασικές συνεισφορές της φεμινιστικής θεωρίας και αγώνα, που είναι ο επαναπροσιοδρισμός της έννοιας της εργασίας και η αναγνώριση της απλήρωτης αναπαραγωγικής εργασίας των γυναικών ως βασική πηγή της καπιταλιστικής συσσώρευσης. Επαναπροσδιορίζοντας τις οικιακές εργασίες ως ΕΡΓΑΣΙΑ, όχι ως μια προσωπική υπηρεσία, αλλά ως εργασία που παράγει και αναπαράγει την εργατική δύναμη, οι φεμινίστριες ξεσκέπασαν ένα νέο, θεμελιώδες πεδίο εκμετάλλευσης, το οποίο ο Μαρξ και η μαρξιστική θεωρία είχαν παντελώς αγνοήσει. Όλες οι σημαντικές πολιτικές ιδέες που περιέχονται σε αυτές τις αναλύσεις παραμερίζονται, σαν να μην έχουν καμία σχέση με την κατανόηση του σημερινού τρόπου οργάνωσης της παραγωγής.

Υπάρχει μια ασθενής αντήχηση της φεμινιστικής ανάλυσης -που μένει στα λόγια- με τη συμπερίληψη της αποκαλούμενης “συναισθηματικής εργασίας” στο εύρος των εργασιών που χαρακτηρίζονται ως “άυλη εργασία”. Παρόλα αυτά, το καλύτερο που οι Χαρντ και Νέγκρι μπόρεσαν να σκεφτούν είναι η περίπτωση των γυναικών που εργάζονται ως αεροσυνοδοί ή στον τομέα της εστίασης, τις οποίες αποκαλούν “εργαζόμενες του συναισθήματος” γιατί μέρος της δουλειάς τους είναι να χαμογελούν στους πελάτες.

Αλλά τι είναι “συναισθηματική εργασία”; Και γιατί αποτελεί μέρος της θεωρίας για την άυλη εργασία; Φαντάζομαι επειδή -υποτίθεται- η συναισθηματική εργασία δεν περιλαμβάνει απτά αποτελέσματα αλλά “καταστάσεις”, δηλαδή παράγει συναισθήματα. Πάλι, για να το θέσω ωμά, νομίζω ότι αυτό είναι ένα κόκκαλο που πετάνε στο φεμινισμό τώρα που είναι πλέον μια οπτική με κάποιο κύρος και κοινωνική απεύθυνση και δεν μπορεί να αγνοηθεί τελείως.

Αλλά η θεωρία της “συναισθηματικής εργασίας” απογυμνώνει τη φεμινιστική ανάλυση της οικιακής εργασίας από όλη την απομυθοποιητική της δύναμη. Στην ουσία, ξαναφέρνει την αναπαραγωγική εργασία πίσω στον κόσμο του μύθου, υποστηρίζοντας ότι η αναπαραγωγή ανθρώπων είναι ένα ζήτημα παραγωγής “συναισθημάτων”. Παλιά το λέγανε “έργο αγάπης” ο Χαρντ και Νέγκρι στη θέση της αγάπης ανακάλυψαν την έννοια του “συναισθήματος”.

Η φεμινιστική ανάλυση του έμφυλου καταμερισμού εργασίας, της λειτουργίας των έμφυλων ιεραρχιών, των τρόπων με τους οποίους ο καπιταλισμός έχει χρησιμοποιήσει τη μισθωτή σχέση εργασίας για να κινητοποιήσει την εργασία των γυναικών στην αναπαραγωγή της εργατικής δύναμης -όλα αυτά χάνονται πίσω από την ταμπέλα της “συναισθηματικής εργασίας”.

Το ότι αυτή η φεμινιστική ανάλυση αγνοείται στη δουλειά των Χαρντ και Νέγκρι επιβεβαιώνει τις υποψίες μου ότι αυτή η θεωρία εκφράζει τα συμφέροντα μιας επιλεγμένης ομάδας εργαζομένων, αν και ισχυρίζεται ότι μιλάει σε όλους, συγχωνευμένους στο μεγάλο καζάνι του Πλήθους. Στην πραγματικότητα, η θεωρία της επισφαλούς και άυλης εργασίας αντιστοιχεί στην κατάσταση και τα συμφέροντα των εργαζόμενων που απασχολούνται στο υψηλότερο επίπεδο της καπιταλιστικής τεχνολογίας. Η αδιαφορία των θεωρητικών αυτών για την αναπαραγωγική εργασία και η υπόθεση τους ότι όλες οι μορφές εργασίας συνθέτουν ένα κοινό αγαθό αποκαλύπτει ότι ενδιαφέρονται για το πιο προνομιούχο τμήμα της εργατικής τάξης. Αυτό σημαίνει ότι πρόκεται για μια θεωρία που δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να χτίσουμε ένα πραγματικά αυτό-αναπαραγώμενο κίνημα .

Για αυτό, τα διδάγματα του φεμινιστικού κινήματος είναι ακόμα κρίσιμα σήμερα. Οι φεμινίστριες της δεκαετίας 1970 προσπάθησαν μα κατανοήσουν τις ρίζες της γυναικείας καταπίεσης, της εκμετάλλευσης των γυναικών και των έμφυλων ιεραρχιών. Τις περιγράφουν ως προερχόμενες από μια άνιση κατανομή εργασίας που υποχρεώνει τις γυναίκες να εργάζονται για την αναπαραγωγή της εργατικής τάξης. Αυτή η ανάλυση ήταν η βάση μιας ριζοσπαστικής κοινωνικής κριτικής, της οποίας τα συμπεράσματα έχουν ακόμα πολύ δρόμο μέχρι να γίνουν πλήρως κατανοητά και να αναπτυχθούν σε όλο το εύρος τους.

Όταν είπαμε ότι η οικιακή εργασία είναι στην πραγματικότητα εργασία για το κεφάλαιο, ότι παρά το γεγονός ότι είναι απλήρωτη συνεισφέρει στη συσσώρευση κεφαλαίου, διαπιστώσαμε κάτι εξαιρετικά σημαντικό για τη φύση του καπιταλισμού ως σύστημα παραγωγής. Διαπιστώσαμε ότι ο καπιταλισμός έχει οικοδομηθεί σε μια τεράστια ποσότητα απλήρωτης εργασίας, ότι δεν έχει οικοδομηθεί αποκλειστικά ή πρωταρχικά σε συμβολαιακές σχέσεις· ότι η έμμισθη σχέση εργασίας κρύβει την άμισθη, με μορφή δουλείας, φύση μεγάλου μέρους της εργασίας πάνω στην οποία βασίζεται η συσσώρευση κεφαλαίου.

Επίσης, όταν είπαμε ότι τα οικιακά είναι εργασία που αναπαράγει όχι μόνο “τη ζωή” αλλά “την εργατική δύναμη”, αρχίσαμε να διαχωρίζουμε δύο διαφορετικές σφαίρες της ζωής και της εργασίας που έμοιαζαν άρρηκτα συνδεδεμένες. Μπορέσαμε να συλλάβουμε μια πάλη ενάντια στην οικιακή εργασία, κατανοητή πλέον ως αναπαραγωγή της εργατικής δύναμης, ως αναπαραγωγή του πιο σημαντικού αγαθού του καπιταλισμού: της “ικανότητας για εργασία” των εργαζόμενων, της ικανότητας των εργαζόμενων να γίνονται αντικείμενα εκμετάλλευσης. Με άλλα λόγια, αναγνωρίζοντας ότι αυτό που αποκαλούμε “αναπαραγωγική εργασία” είναι ένα πεδίο καπιταλιστικής συσσώρευσης, άρα και ένα πεδίο εκμετάλλευσης, μπορέσαμε να αναγνωρίσουμε την αναπαραγωγή επίσης ως ένα πεδίο αγώνα και, πολύ σημαντικό, να συλλάβουμε έναν αντικαπιταλιστικό αγώνα ενάντια στην αναπαραγωγική εργασία που δεν θα κατέστρεφε εμάς ή τις κοινότητές μας.

Πώς παλεύεις ενάντια/για την αναπαραγωγική εργασία; Δεν είναι το ίδιο με το να αγωνίζεται στο παραδοσιακό εργοστάσιο, ενάντια για παράδειγμα στην ταχύτητα της αλυσίδας παραγωγής, γιατί στο άλλο άκρο του αγώνα βρίσκονται άνθρωποι και όχι αντικείμενα. Όταν λέμε ότι η αναπαραγωγική εργασία είναι πεδίο αγώνα, πρέπει πρώτα από όλα να απαντήσουμε πώς αγωνιζόμαστε χωρίς να καταστρέψουμε τους ανθρώπους για τους οποίους νοιαζόμαστε. Αυτό είναι ένα πρόβλημα που οι μητέρες, οι δασκάλες και οι νοσοκόμες γνωρίζουν πολύ καλά.

Γι’ αυτό και είναι σημαντικό να μπορούμε να διαχωρίσουμε τη δημιουργία ανθρώπινων πλασμάτων από την αναπαραγωγή τους από εμάς ως εργατική δύναμη, ως μελλοντικούς εργαζόμενους, που θα πρέπει για να εκπαιδευτούν, όχι απαραίτητα σύμφωνα με τις ανάγκες και επιθυμίες τους, αλλά ώστε να πειθαρχούν και υπακούν σε ένα συγκεκριμένο τρόπο ζωής και εργασίας.

Ήταν σημαντικό για τις φεμινίστριες να δουν, για παράδειγμα, ότι ένα μεγάλο μέρος της οικιακής εργασίας και της ανατροφής των παιδιών μας ήταν η αστυνόμευση τους ώστε να συμμορφωθούν με μια συγκεκριμένη εργασιακή πειθαρχία. Αρχίσαμε έτσι να βλέπουμε ότι αρνούμενες να εκτελέσουμε μεγάλο μέρος των οικιακών εργασιών δεν απελευθερωνόμασταν μόνο οι ίδιες, αλλά θα μπορούσαμε να απελευθερώσουμε και τα παιδιά μας. Είδαμε ότι ο αγώνας μας δεν ήταν εις βάρος τους ανθρώπων για τους οποίους νοιαζόμασταν, αν και αμελήσαμε κάποια γεύματα ή το σκούπισμα. Στην πραγματικότητα, η άρνησή μας άνοιξε το δρόμο για την τη δική τους άρνηση και τη διαδικασία απελευθέρωσής τους.

Όταν είδαμε ότι αντί να αναπαράγουμε ζωή, συνεισφέραμε στην καπιταλιστική συσσώρευση κεφαλαίου και αρχίσαμε να ορίζουμε την αναπαραγωγική εργασία ως εργασία για το κεφάλαιο, ανοίξαμε και τη δυνατότητα μιας διαδικασίας ανασυγκρότησης μεταξύ των γυναικών.

Ας σκεφτούμε για παράδειγμα το κίνημα των εκδιδόμενων γυναικών, που τώρα αποκαλούμε κίνημα των “εργατριών του σεξ”. Στην Ευρώπη οι απαρχές του κινήματος μπορούν να ανιχνευθούν στο 1975, όταν κάποιες εργάτριες του σεξ στο Παρίσι κατέλαβαν μια εκκλησία ως διαμαρτυρία ενάντια σε έναν νέο πολεοδομικό κανονισμό, τον οποίο εξέλαβαν ως απειλή για την ασφάλειά τους. Υπήρξε μια ξεκάθαρη σχέση μεταξύ του αγώνα τους, που σύντομα εξαπλώθηκε στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, και της αμφισβήτησης της οικιακής εργασίας από το φεμινιστικό κίνημα. Η δυνατότητα του να πεις ότι η σεξουαλικότητα για τις γυναίκες έχει αποτελέσει εργασία, οδήγησε σε έναν νέο τρόπο σκέψης για στις σεξουαλικές σχέσεις, συμπεριλαμβανομένων και των ομόφυλων σχέσεων. Εξαιτίας του φεμινιστικού και ΛΟΑΤ κινήματος έχουμε αρχίσει να σκεφτόμαστε τους τρόπους με τους οποίους ο καπιταλισμός έχει εκμεταλλευτεί τη σεξουαλικότητά μας και να την έχει καταστήσει “παραγωγική”.

Συμπερασματικά, το γεγονός ότι οι γυναίκες θα άρχιζαν να κατανοούν την απλήρωτη εργασία και την παραγωγή που λαμβάνει χώρα τόσο εντός, όσο και εκτός σπιτιού, ως αναπαραγωγή της εργατικής δύναμης, αποτέλεσε ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη. Επέτρεψε τον αναστοχασμό πάνω σε κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής – ανατροφή παιδιών,  σχέσεις μεταξύ αντρών και γυναικών, ομόφυλες σχέσεις, σεξουαλικότητα γενικά – σε σχέση με την καπιταλιστική εκμετάλλευση και συσσώρευση.

Δημιουργώντας αυτο-αναπαραγώμενα κινήματα

Κατανοώντας κάθε πτυχή της καθημερινής ζωής υπό το πρίσμα  των χειραφετητικών δυνατοτήτων της, είδαμε και τους πολλαπλούς τρόπους με τους οποίους οι γυναίκες και οι αγώνες των γυναικών συνδέονται μεταξύ τους. Συνειδητοποιήσαμε τη δυνατότητα “συμμαχιών” που δεν είχαμε φανταστεί και με την ίδια λογική, τη δυνατότητα γεφύρωσης των διακρίσεων που έχουν δημιουργηθεί ανάμεσα στις γυναίκες λόγω ηλικίας, φυλής και σεξουαλικού προσανατολισμού

Δεν μπορούμε να χτίσουμε ένα βιώσιμο κίνημα αν δεν κατανοήσουμε αυτές τις σχέσεις εξουσίας. Χρειάζεται επίσης να μάθουμε από τη φεμινιστική ανάλυση της αναπαραγωγικής εργασίας, γιατί κανένα κίνημα δεν μπορεί να επιβιώσει, εκτός κι αν πράγματι ασχοληθεί με την αναπαραγωγή των μελών του. Αυτή είναι μια από τις αδυναμίες του κινήματος κοινωνικής δικαιοσύνης στις ΗΠΑ.

Πάμε στις πορείες, οργανώνουμε εκδηλώσεις, και αυτά μετατρέπονται στην αιχμή των αγώνων μας. Η ανάλυση όμως για το πώς αναπαράγουμε αυτά τα κινήματα, πώς αναπαράγουμε τους εαυτούς μας, δεν είναι στο κέντρο της οργάνωσης του κινήματος. Πρέπει να είναι. Πρέπει να πάμε πίσω στην ιστορική παράδοση της εργατική τάξης που οργάνωνε συστήματα “αμοιβαίας βοήθειας” και να αναστοχαστούμε αυτή την εμπειρία, όχι απαραίτητα γιατί θέλουμε να την αναπαράξουμε, αλλά για να αντλήσουμε έμπνευση για το παρόν.

Πρέπει να χτίσουμε ένα κίνημα που θα βάζει στην ατζέντα του την ίδια του την αναπαραγωγή. Η πάλη ενάντια στον καπιταλισμό πρέπει να δημιουργήσει μορφές υποστήριξης και να έχει τη δυνατότητα να χτίζει συλλογικά μορφές αναπαραγωγής.

Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι δεν αντιμετωπίζουμε το κεφάλαιο μόνο τη στιγμή της διαδήλωσης, αλλά ότι το αντιμετωπίζουμε συλλογικά σε κάθε στιγμή της ζωής μας. Αυτό που συμβαίνει διεθνώς αποδεικνύει ότι μόνο όταν έχεις αυτές τις μορφές συλλογικής αναπαραγωγής, όταν έχεις κοινότητες που αναπαράγονται συλλογικά, έχεις και αγώνες που κινούνται ριζοσπαστικά ενάντια στην καθεστηκυία τάξη, όπως για παράδειγμα ο αγώνας των ιθαγενών της Βολιβίας ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του νερού ή στο Εκουαδόρ ενάντια στην καταστροφή της γης των ιθαγενών από τις πετρελαϊκές εταιρείες.

Θέλω να κλείσω λέγοντας ότι αν κοιτάξουμε το παράδειγμα των αγώνων στην Οαχάκα, στη Βολιβία και στο Εκουαδόρ τότε βλέπουμε ότι οι πιο ριζοσπαστικές αναμετρήσεις δεν γίνονται από τους διανοούμενους ή όσους κάνουν διανοητική/γνωσιακή εργασία ή χάρη στο “κοινό αγαθό” που δημιουργεί το ίντερνετ. Αυτό που έδωσε δύναμη στους ανθρώπους στην Οαχάκα ήταν η βαθιά αλληλεγγύη που έδενε τον έναν με τον άλλο -η αλληλεγγύη που για παράδειγμα έκανε ιθαγενείς ανθρώπους από κάθε γωνιά της χώρας να έρθουν να στηρίξουν τους “maestros” (δασκάλους), τους οποίους αναγνώρισαν ως μέλη των κοινοτήτων τους. Στη Βολιβία επίσης, οι άνθρωποι που απέτρεψαν την ιδιωτικοποίηση του νερού είχαν μακρά παράδοση κοινοτικών αγώνων. Το χτίσιμο αυτής της αλληλεγγύης, η κατανόηση του πώς μπορούμε να ξεπεράσουμε τους διαχωρισμούς μεταξύ μας, είναι ένα στόχος που πρέπει να μπει στην ατζέντα. Ως συμπέρασμα λοιπόν, μπορούμε να πούμε ότι το βασικό πρόβλημα της θεωρίας της επισφαλούς εργασίας, είναι ότι δεν μας δίνει τα απαραίτητα εργαλεία για  να υπερβούμε τις διακρίσεις που υπάρχουν ανάμεσά μας. Αλλά αυτές οι διακρίσεις, που διαρκώς αναδημιουργούνται, είναι η βασική αδυναμία μας, όσον αφορά την ικανότητα μας να αντισταθούμε στην εκμετάλλευση και να δημιουργήσουμε μια ισότιμη κοινωνία.

μετάφραση: Ιουλία Λειβαδίτη και Δήμητρα Σπανού

Πηγή: in the middle of a whirlwind

 

Διαβάστε ακόμα

Δαγκώνοντας δηλητηριασμένα μήλα: γυναικεία επιχειρηματικότητα, χειραφέτηση και νεοφιλελευθερισμός

Πολλαπλοί χώροι της δημοκρατίας

Πώς ο Φεμινισμός υποδουλώθηκε στον καπιταλισμό – και πώς να τον διεκδικήσουμε πίσω

 

Share

Πρώτη φορά Αριστερά, δεύτερη φορά Στάλιν

πανο

Στις 29 Ιουνίου ημέρα Δευτέρα συνέβη κάτι πρωτόγνωρο για τα δεδομένα του κινηματικού-ριζοσπαστικού ή όπως αλλιώς θέλετε, χώρου της Ξάνθης. Άλλωστε οι λέξεις πολλές φορές μέσα στην ανθρώπινη ιστορία έχασαν  και εξακολουθούν να χάνουν την αξία τους και το σημασιακό τους μάγμα. Το γιγαντοπανό που κρέμασε η Συνέλευση ενάντια στην κουλτούρα του βιασμού και την έμφυλη βία στην εξωτερική όψη του αναγνωστηρίου του Δ.Π.Θ και αφορούσε την ανάδειξη και την καταγγελία δεκάδων περιστατικών βιασμών στην Ξάνθη,  καθώς  και την επιθετική μας διάθεση απέναντι στην κουλτούρα του βιασμού, μιας και για εμάς τουλάχιστον, η έμφυλη βία, αποτελεί κεντρική και αυτόνομη κοινωνική σχέση σε όλο το εύρος του ιστορικού χρόνου,  κατέβηκε με πρωτοβουλία μελών της νεολαίας του ΣΥ.ΡΙΖ.Α Ξάνθης. Στην θέση του αναρτήθηκε ένα άλλο πανό, στα πλαίσια της καμπάνιας για την στήριξη του «όχι» από τα μέλη της συγκεκριμένης νεολαίας. Το πανό της συνέλευσής μας μεταφέρθηκε στο στέκι τους, το kardelen. Όταν μέλος της συνέλευσης πήγε να το πάρει πίσω, οι δημοκράτες ακτιβιστές  και υπερασπιστές μιας δικαιότερης κοινωνίας της νεολαίας του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. του είπανε πως το κατέβασαν προσωρινά, για ένα πενθήμερο και μέχρι να τελειώσει η καμπάνια από την μεριά τους,  για την στήριξη του «όχι» στο δημοψήφισμα. Μετά θα μας το επέστρεφαν. «Αποφασίζομεν και διατάσσομεν». Όντως η Δημοκρατία δεν έχει διλήμματα!

Φαίνεται βέβαια  πως πέσαμε πάνω σε μια  άσχημη, για εμάς τουλάχιστον, πολιτική συγκυρία και όταν λέμε «εμάς», δεν υπονοούμε τίποτα άλλο παρά τον δικό μας χώρο ιδεών. Ή αλλιώς, η έμπνευσή μας πήγε και τράκαρε και χωροθετικά ακόμη αν το προτιμάτε, πάνω σε μία εξεγερσιακή στιγμή της ένδοξης ελληνικής κοινωνίας και μάλιστα του πιο πατριωτικά συνειδητοποιημένου της κομματιού. Αυτού της αριστεράς. Κομματιού πάντα διακριτού μέσα στην κοινωνική και πολιτική κονίστρα, που αδυνατεί να αντιληφτεί τον εαυτό του έξω από το πατριωτικό και εθνικό συγκείμενο. Ιστορικός θεματοφύλακας της εθνικής ενότητας και των συμφερόντων της. Που πάντα πιστό στις αρχέγονες και αδιαπραγμάτευτες δημοκρατικές παραδόσεις του, με έντονες πινελιές αμεσοδημοκρατίας και αντιιεραρχίας τα τελευταία χρόνια, ιεράρχησε το ζήτημα του δημοψηφίσματος σαν πιο σπουδαίο, παίρνοντας έτσι την «πρωτοβουλία», πάντα από μόνο του, και σε συστοιχία με την επαναστατική του συνείδηση, ηθική και προοπτική,  να κατεβάσει το πανό μας και στην θέση του να τοποθετήσει ένα δικό του για να στηρίξει την καμπάνια του «όχι» στο δημοψήφισμα της Κυριακής. Ένα «όχι» των Ελλήνων, όπως αρέσκονται να λένε μεταξύ τους, που θα γίνει ο πυροκροτητής και το εφαλτήριο για περισσότερη δημοκρατία εντός της Ευρώπης. Ολοκληρωτικός ακτιβισμός, εθνικισμός, σιχασιά ή και όλα μαζί; Αποκαΐδια της Δημοκρατίας που ευαγγελίζονται ή ράκη αυτής, που ιεραρχώντας για άλλη μία φορά σκοπούς και μέσα, υποτάσσουν τον πρώτο (σκοπό), στον δεύτερο (μέσο); Πρακτική, εκτίμηση και τροφός πολύ σκοτεινών στιγμών στην διάρκεια και εντός της ανθρώπινης ιστορικής περιπέτειας.

Αυτή η επιλογή τους βέβαια, δεν αποτελεί κάποια έκπληξη. Τουλάχιστον σε όσες/ους ασχολούνται με ζητήματα έμφυλης βίας και έμφυλων διαχωρισμών. Η στάση της ελληνικής κοινωνίας και της αριστεράς που της αναλογεί και όχι μόνο, είναι παλιά και γνωστή σε τέτοιου είδους ζητήματα. Έτσι και τα μέλη της Νεολαίας Σύριζα Ξάνθης δεν αποτελούν κάποιου είδους εξαίρεση από τις άλλες κομματολάγνες και εξουσιομανείς φοιτητικές παρατάξεις. Ενώ έχουν βιαστεί φοιτήτριες μέσα στη χρονιά, έχουν συνωμοτήσει με τη συγκαλυπτική και σεξιστική τοπική κοινωνία τηρώντας την ίδια συναινετική στάση στους βιασμούς.

Για  όλους αυτούς λοιπόν, αυτά είναι ζητήματα δευτερεύοντα. Λύση υπάρχει. Και όρεξη ταυτοχρόνως. Και έμπνευση επίσης. Ιεράρχηση, υποβάθμιση και τέλος αποσιώπηση. Ψεκάστε, σκουπίστε, τελειώσαμε. Πρωτεύει ο όχλος και οι ενοράσεις του. Δεν είναι τυχαίο εξάλλου πως αν και αποτελούμε μια νεοπαγή συνέλευση, προλάβαμε να δούμε να κατεβαίνει πανό μας μέσα στην πόλη καθώς και άλλη μία φορά συστηματικά και στοχευμένα οι αφίσες μας. Είτε από μπράβους είτε από αριστερούς.

Υ.Γ.  Το πανό της συνέλευσής  μας υπολογίζουμε ότι κατέβηκε γύρω στις 9 το βράδυ της Δευτέρας. Το ίδιο βράδυ πράξαμε το αυτονόητο. Το πανό της νεολαίας του ΣΥ.ΡΙΖ.Α αποκαθηλώθηκε με την σειρά του. Στο μεσοδιάστημα και μέχρι να ξανατοποθετήσουμε το πανό της συνέλευσης  μας, ανέβηκε νέο, στο ίδιο σημείο από τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α. Το βράδυ της Πέμπτης 2 Ιουλίου κατεβάσαμε εκ νέου και το δεύτερο πανό τοποθετώντας αυτό της συνέλευσης μας. Πράξαμε αυτό που ήδη ορίσαμε σαν το αυτονόητο για εμάς. Δεν θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά. Παλεύοντας κάθε στιγμή να συστοιχηθούμε  με ό,τι ορίζουμε και ό,τι ορίζει το πολιτικό και ηθικό αξιακό μας σύστημα. Αναλαμβάνοντας την ευθύνη, στο δημόσιο χώρο και όχι εν κρυπτώ.

Συνέλευση ενάντια στην κουλτούρα του βιασμού και την έμφυλη βία

22 Ιουλίου 2015

 

Διαβάστε ακόμα

Ξάνθη, η πόλη με τα χίλια χρώματα ή η πόλη με τους τόσους βιασμούς;

 

Share

Περί του φύλου της κρίσης

σερμαν

της Ντίνας Βαΐου

Μέσα στη δίνη των εξελίξεων που ζούμε τραυματικά όλον αυτό τον μήνα, πολλοί θα σχολίαζαν τα περί φύλου της κρίσης με τη φράση «τέτοιες ώρες, τέτοια λόγια». Όμως, στις 22 Ιουλίου 2015 η Αυγή (τελευταία σελίδα) μας πληροφόρησε, επικαλούμενη στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (2008- Α’ τρίμηνο 2015), ότι «οι άνδρες έχουν βιώσει σε υψηλότερο βαθμό την οικονομική κρίση από ό,τι οι γυναίκες», ενώ το σχετικό Δελτίο Τύπου της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων (ΓΓΙΦ) για την άτυπη σύνοδο των υπουργών Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων της Ε.Ε. (17 Ιουλίου 2015), στο πλαίσιο της Λουξεμβουργιανής Προεδρίας, σημειώνει ότι, ως αποτέλεσμα των σκληρών και απάνθρωπων μέτρων λιτότητας, «παρουσιάζεται μια τάση για εξίσωση των ποσοστών απασχόλησης των φύλων, εξίσωση όμως προς τα κάτω».

Δεν είναι εδώ ο τόπος ούτε ο χώρος για να σχολιάσει κανείς τα στατιστικά στοιχεία σε σχέση με την εργασία των γυναικών. Δύο σημεία όμως έχουν σημασία, ιδιαίτερα επειδή επικαλείται τα στοιχεία αυτά και η ΓΓΙΦ. Κατ’ αρχήν, η σύγκριση ποσοστών μεταβολής δεν αποκαλύπτει πολλά αν δεν λάβουμε υπ’ όψη τις εντελώς άνισες συνθήκες «εκκίνησης», δηλαδή το πολύ υψηλότερο ποσοστό απασχόλησης των ανδρών έναντι των γυναικών και αντίστοιχα το εξαιρετικά υψηλότερο ποσοστό ανεργίας των γυναικών έναντι των ανδρών το 2008. Η όποια σύγκριση των σημερινών ποσοστών απασχόλησης/ανεργίας έχει νόημα μόνο σε αυτή τη βάση. Επιπλέον, και σύμφωνα με λεπτομερείς επεξεργασίες των στοιχείων από τη Μαρία Καραμεσίνη και άλλες ερευνήτριες, είναι στατιστικά αληθές ότι στα πρώτα χρόνια της κρίσης επλήγησαν περισσότερο οι άνδρες, λόγω της κατάρρευσης της οικοδομής και των συναφών επαγγελμάτων. Στη συνέχεια, η αποδιάρθρωση του τομέα των υπηρεσιών έπληξε σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό τις γυναίκες, και μάλιστα με τρόπους που ξεπερνούν την αγορά εργασίας, αλλά συνήθως διαφεύγουν της προσοχής των αναλύσεων της κρίσης.

Συγκεκριμένα, η αποδιάρθρωση του τομέα των υπηρεσιών έπληξε τις γυναίκες ως εργαζόμενες, μια και περισσότερο από 75% της στατιστικά καταγεγραμμένης γυναικείας απασχόλησης συγκεντρωνόταν στον τομέα αυτόν. Τις έπληξε όμως και ως αποδέκτριες των υπηρεσιών, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στη φροντίδα (παιδιών, ηλικιωμένων, ανήμπορων) και την παροχή υπηρεσιών υγείας και πρόνοιας, αυξάνοντας σημαντικά τον όγκο της εργασίας στο πλαίσιο της οικογένειας και μάλιστα σε περισσότερο αντίξοες συνθήκες, λόγω των μειωμένων εισοδημάτων και των χειρότερων συνθηκών κατοίκησης, κάποτε και με κομμένο ηλεκτρικό και νερό. Σε ό,τι αφορά τις μετανάστριες, οι επιπτώσεις είναι ακόμη βαρύτερες, καθώς η απώλεια της απασχόλησης στις προσωπικές υπηρεσίες και τη φροντίδα συνεπάγεται, όπως γνωρίζουμε, και απώλεια νομιμοποιητικών εγγράφων.

Πρόκειται για επιπτώσεις της κρίσης που δεν μετράει η στατιστική, στην Ελλάδα και διεθνώς, υποτιμώντας έτσι τόσο την εργασία των γυναικών όσο και τις επιπτώσεις της κρίσης. Η υποτίμηση δε, προκύπτει όχι από κάποια «αστοχία» τεχνικών, αλλά από τον ίδιο τον ορισμό της εργασίας/ανεργίας, από τον οποίο αποκλείονται πολλά πεδία δραστηριοποίησης και ανάλωσης χρόνου και δουλειάς. Αναφέρομαι εδώ στην (απλήρωτη) εργασία φροντίδας, στη «βοήθεια» σε οικογενειακές επιχειρήσεις, στις πρωτοβουλίες αλληλεγγύης, στην άτυπη απασχόληση και πολλά ακόμη. Αν όμως η στατιστική δεσμεύεται από τις συμβάσεις των ορισμών της, θα περίμενε κανείς από τη ΓΓΙΦ μια συνθετότερη προσέγγιση, πέρα από τη γοητεία των αριθμών, ιδιαίτερα στους δύσκολους καιρούς, όπου η ισότητα των φύλων (κινδυνεύει να) πέφτει στα αζήτητα της πολιτικής.

* Η Ντίνα Βαΐου είναι καθηγήτρια στο ΕΜΠ

Πηγή: Αυγή

 

Share

Σερβιέτες, προφυλακτικά και λοιπά είδη πολυτελείας…

σερβιετες

του Φύλου Συκής

Στα νέα μέτρα που ψηφίστηκαν στη βουλή ως προαπαιτούμενα περιλαμβάνεται η μετάταξη στον υψηλό συντελεστή ΦΠΑ 23% μια σειράς προϊόντων, με συνέπεια την αύξηση της τιμής τους. Δύο από αυτά όμως είναι εξαιρετικής σημασίας για τη ζωή των γυναικών: το προφυλακτικό και οι σερβιέτες.

Το προφυλακτικό, εκτός από το πιο διαδεδομένο μέσο αντισύλληψης στην Ελλάδα ούτως ή άλλως, αποτελεί το πιο σημαντικό μέσω πρόληψης για τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, όπως είναι π.χ. ο ιός HIV, ο HPV, η ηπατίτιδα κτλ. Η χορήγησή του στα πλαίσια ενός κράτους πρόνοιας που σέβεται τους/τις πολίτες, την υγεία και τις ατομικές επιλογές τους σε ό,τι αφορά τη σεξουαλική τους ζωή θα έπρεπε να είναι δωρεάν σε όλους και όλες. Η αύξηση της τιμής στις σερβιέτες και τα υπόλοιπα είδη «γυναικείας υγιεινής» αποτελούν από την άλλη ένα καθαρά γυναικείο πρόβλημα, κάτι που μάλλον εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την αδιαφορία της κυβέρνησης, η οποία ούτως ή άλλως μέχρι στιγμής δεν έχει δείξει σημάδια ευαισθησίας σε γυναικεία θέματα. Κι όμως πρόκειται για ένα προϊόν τόσο απαραίτητο σε καθεμιά από εμάς που δεν σκεφτόμαστε καν το ενδεχόμενο να μην μπορούμε να το προμηθευτούμε. Έχετε αναρωτηθεί ποτέ τι γίνεται με τις γυναίκες που δεν έχουν πρόσβαση σε προϊόντα για την περίοδό τους (π.χ. άστεγες, φυλακισμένες στις ελληνικές φυλακές κτλ); Για τι συνθήκες υγιεινής και ποιά ποιότητα ζωής μιλάμε;

Από ένα πραγματικό κράτος πρόνοιας που ενδιαφέρεται για την υγεία μας θα απαιτούσαμε τόσο την παροχή προφυλακτικών όσο και σερβιετών ή άλλων παρόμοιων προϊόντων δωρεάν. Μέχρι τότε, θα περιμέναμε από το κράτος να αναλάβει όλες εκείνες τις πρωτοβουλίες που θα οδηγούσαν σε μείωση της τελικής τιμής, κάτι που συμπεριλαμβάνει και το φορολογικό συντελεστή. Αντίθετα, με το να τοποθετούνται τα προφυλακτικά και οι σερβιέτες στην κατηγορία προϊόντων με συντελεστή ΦΠΑ 23%, ουσιαστικά εξισώνονται με τα καταναλωτικά είδη πολυτελείας, περνώντας έτσι και λανθασμένα μηνύματα τόσο για τη σημασία τους στις ζωές μας όσο και για τις ίδιες τις ζωές μας.

 

Share

Σεξιστικός εμετός στην Καθημερινή

σεξισμος

του Φύλου Συκής

«Η αριστερή παιδούλα» τιτλοφορείται άρθρο του Τάκη Θεοδωρόπουλου στην Καθημερινή

Κανένα μέσο ενημέρωσης δεν θα έπρεπε να δεχτεί να δημοσιεύσει αυτό το άρθρο, πόσο μάλλον όταν θέλει να θεωρείται σοβαρό…

«[…] η παιδούλα της ελληνικής αριστεράς έχασε την παρθενία της και την αθωότητά της. Μας βασάνισε, φώναξε τον μπαμπά της, επικαλέσθηκε το δίκαιο των ανθρώπων, όμως εντέλει παραδόθηκε. Η νύχτα ήταν μεγάλη, συμφωνώ, όμως εντέλει κατάλαβε πόσο σκληρό πράγμα είναι η εξουσία.

»Τώρα το παίζει ταπεινωμένη και καταφρονεμένη. Όμως, όταν περάσει η πρώτη ταραχή, αν της εξηγήσουμε όλοι μαζί πως η ρήξη του παρθενικού υμένα δεν είναι δα και το τέλος του κόσμου, είμαι βέβαιος πως θα τα πάει καλά».

Αυτά και άλλα παρόμοια περιέχει αυτό το άρθρο «σοβαρής» αρθρογραφίας. Δεν θα μπούμε καν στον κόπο να αναφερθούμε στον ανορθολογισμό, την απουσία επιχειρημάτων, την απαξίωση του πολιτικού λόγου και την υποτίμηση των αναγνωστών και αναγνωστριών. Θα αρκεστούμε μόνο να πούμε ότι αν ο αρθρογράφος αντιμετωπίζει και στην πράξη με αυτό τον τρόπο τις «παιδούλες» και το γυναικείο φύλο εν γένει, τότε μάλλον χρειάζεται πια εισαγγελέας.

Απαιτούμε το κείμενο να κατέβει άμεσα γιατί προσβάλλει την αξιοπρέπειά μας.

 

Share

Κείμενο αντιρατσιστικών, ΛΟΑΤ και εργατικών οργανώσεων της Θεσσαλονίκης για ένα βροντερό ΟΧΙ στο δημοψήφισμα

οχι3

Τα κινήματα στον αγώνα για το ΌΧΙ

Όλα αυτά τα χρόνια, όλοι και όλες εμείς που συμμετέχουμε στα κοινωνικά κινήματα έχουμε δώσει μικρές και μεγάλες μάχες για την υπεράσπιση των κοινών αγαθών, για την εργατική αξιοπρέπεια και την προοπτική της εργατικής χειραφέτησης, για τα δικαιώματα των προσφύγων, των μεταναστών και των παιδιών τους, για την ισότητα και την κατάργηση των πατριαρχικών και σεξιστικών διακρίσεων, για την άρση των κοινωνικών αποκλεισμών που η καταστολή, η φτώχεια, ή ακόμα οι κοινωνικές προκαταλήψεις επιβάλλουν απέναντι στους πολίτες με αναπηρίες, την LGBTQI κοινότητα, τους φυλακισμένους και αποφυλακισμένους, τους τοξικοεξαρτημένους ή τα άτομα με ψυχιατρικές διαγνώσεις.

Αυτό που καταλαβαίναμε όλο και πιο καθαρά μέσα από τη συμμετοχή μας σε όλα αυτά τα κινήματα, είναι ότι οι επιμέρους αγώνες δεν μπορούν να καταφέρουν τίποτα, αν δεν συνδυάζονται με τον αγώνα για τα δικαιώματα όλων μας, ντόπιων και ξένων, σε δουλειά με αξιοπρέπεια, στη δημόσια υγεία και παιδεία, με τον αγώνα ενάντια στη φτώχεια που έφεραν η κρίση και τα μνημόνια. Για αυτό και συμμετείχαμε όλοι μαζί στις μεγάλες εργατικές και λαϊκές κινητοποιήσεις των περασμένων χρόνων, στις πλατείες και τις απεργίες. Ισχύει βέβαια και το αντίστροφο: οι αγώνες για κοινωνική δικαιοσύνη και ελευθερία δεν έχουν αποτέλεσμα και νόημα αν δεν συμπεριλαμβάνουν όλους τους φτωχούς και καταπιεσμένους, αν δεν αίρουν στα λόγια και στην πράξη τους διαχωρισμούς ανάμεσα σε ντόπιους και ξένους εργαζόμενους, ανάμεσα σε νόμιμους και «λαθραίους» μετανάστες, αν δεν αναμετρώνται καθημερινά με το ρατσισμό, τo φασισμό και τον εθνικισμό που μας θέλουν χωρισμένους και νικημένους.

Σήμερα, οι αγώνες αυτοί βρίσκονται μπροστά σε ένα κρίσιμο κατώφλι: μετά από ένα διάστημα υποχώρησης και αμηχανίας, η προκήρυξη του δημοψηφίσματος φέρνει ξανά στο προσκήνιο τα κινήματα, τις κοινωνικές αντιστάσεις, το λαϊκό παράγοντα. Το δημοψήφισμα συνδέει τους διαφορετικούς αγώνες σε ένα κοινό μέτωπο ενάντια στη φτωχοποίηση, τους αποκλεισμούς και τη δυστυχία που θα φέρει η συνέχιση των μνημονίων και αναδεικνύει ένα ξεκάθαρο διαχωρισμό ανάμεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς, την εξουσία και τους καταπιεσμένους, τους εκμεταλλευτές και τους εκμεταλλευόμενους, αυτούς που παλεύουμε για να μείνουμε όρθιοι και αξιοπρεπείς και αυτούς που παλεύουν για να «μείνουν Ευρώπη». Ένα «ναι» στο δημοψήφισμα θα οδηγήσει σε ολική παλινόρθωση του μνημονιακού καθεστώτος, στην πιο στυγνή και αποκρουστική του εκδοχή.

Ένα ΌΧΙ, κι ακόμα περισσότερο ένα μεγάλο, ριζοσπαστικό, λαϊκό ΌΧΙ, βγαλμένο μέσα από την κινητοποίηση του λαού και της κοινωνίας, θα ανοίξει νέους δρόμους διεκδίκησης και αξιοπρέπειας. Πολλοί από εμάς έχουμε διαφορετικές απόψεις για το τι πρέπει να γίνει μετά, ποιος δρόμος είναι ο καλύτερος για το λαό και τους εργαζόμενους. Αυτό όμως που όλοι και όλες μας συμφωνούμε, είναι ότι αυτός ο δρόμος δεν μπορεί να περνά μέσα από την υποταγή και τη διολίσθηση στο μνημονιακό καθεστώς, μέσα από τη συνέχιση της λιτότητας, την ιδιωτικοποίηση των κοινών αγαθών και υπηρεσιών. Για αυτό, το ΟΧΙ σε αυτό το δημοψήφισμα, σημαίνει για εμάς ταυτόχρονα και ΌΧΙ σε κάθε άλλη μνημονιακή και αντιλαϊκή συμφωνία. Και γνωρίζουμε ότι όσο πιο δυνατό θα είναι το ΌΧΙ της Κυριακής, όσο περισσότερο κινητοποιηθεί για αυτό η κοινωνία και τα κινήματα, τόσο περισσότερο θα καθορίσει και τις εξελίξεις από τη Δευτέρα, αποτρέποντας τις υπαναχωρήσεις. Αυτή την εβδομάδα, τα κινήματα και ο λαός βγαίνουμε ξανά στους δρόμους και δεν πρόκειται να μαζευτούμε ξανά εύκολα.

Καλούμε την Παρασκευή στις 7 στη μεγάλη συναυλία για το ΟΧΙ στο Λευκό Πύργο.

 

ΟΧΙ στα μνημόνια της φτώχειας

Όλοι και όλες στους δρόμους

 

Αντιρατσιστική Πρωτοβουλία Θεσσαλονίκης

Ομάδα Sylvia Rivera για ένα κινηματικό Thessaloniki Pride

Δίκτυο Ανέργων κι Επισφαλώς Εργαζομένων,

Σωματείο Υπαλλήλων Βιβλίου Χάρτου Θεσσαλονίκης

Κίνηση Απελάστε το Ρατσισμό

Σχολείο Αλληλεγγύης “Οδυσσέας”

Share

“Εμείς το “όχι” το είπαμε – θα το πούμε την κυριακή – θα συνεχίσουμε να το λέμε αν χρειαστεί και στη συνέχεια!!!”

κριση

Χώρος αλληλεγγύης γυναικων-πρωτοβουλία γυναικών ενάντια στο χρέος και στα μέτρα λιτότητας

“Εμείς το “όχι” το είπαμε – θα το πούμε την κυριακή – θα συνεχίσουμε να το λέμε αν χρειαστεί και στη συνέχεια!!!”

Εδώ και πέντε χρόνια εμείς οι γυναίκες έχουμε ζήσει σκληρά τις μνημονιακές πολιτικές λιτότητας που πήραν οι προηγούμενες κυβερνήσεις υπηρετώντας τις διαταγές της ΕΕ, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ στο όνομα του χρέους.

ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ λοιπόν ό,τι και να κάνουν μέσα από την μιντιακή προπαγάνδα τους ΝΑ ΜΑΣ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΗΣΟΥΝ!!!

Γιατί εμείς ξέρουμε καλά ότι η μεγαλύτερη Βια είναι η Φτώχεια, όταν:

*μας φτάσανε να μην έχουμε φαγητό και εμβόλια-φάρμακα για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους γονείς μας

*είμασταν οι πρώτες που απολύσανε, οι περισσότερο ανασφάλιστες

*είμασταν οι πρώτες στα ποσοστά ανεργίας

*είμασταν εμείς που αποχωριζόμασταν τα παιδιά μας που φεύγαν μετανάστες

*είμασταν εμείς που κρατούσαν τα μωρά μας όταν δεν είχαμε να πληρώσουμε για τη γέννα

*είμασταν αυτές που δεχτήκαμε τις συνέπειες από την αυξανόμενη βία στην κοινωνία

ΑΛΛΑ είμασταν κι αυτές που μέσα από την ΑΥΤΟΟΡΓΑΝΩΣΗ και την ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ μας ΑΝΤΙΣΤΑΘΗΚΑΜΕ και θα συνεχίσουμε ΝΑ ΑΝΤΙΣΤΕΚΟΜΑΣΤΕ ΚΑΙ ΝΑ ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΜΝΗΜΟΝΙΑΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ!!!

ΓΙΑΤΙ:

– εμείς το “όχι” το είπαμε μαζί με τις αγωνιζομενες καθαριστριες, τους/τις διαθέσιμους στην εκπαίδευση, τους σχολικούς φύλακες, τους απολυμένους της coca-cola και μαζί με όλα τα κινήματα που εδώ και πέντε χρόνια είμασταν μαζί στους δρόμους!!!

– εμείς το “όχι” το είπαμε από την πρώτη στιγμή που έπεσε το μαύυρο στην δημόσια ραδιοτηλεόραση!!!

– εμείς το “όχι” το είπαμε – θα το πούμε την κυριακή – θα συνεχίσουμε να το λέμε αν χρειαστεί και στη συνέχεια!!!

 

 

Share

For a feminist “no”

συνταγμα

In the referendum of July 5, we, the women of the afflicted majority, owe it to ourselves to vote against the proposal of the creditors; and we will explain the reasons why. It is true that during the past week we may have felt fear, insecurity, uncertainty and that decisions are made somewhere out there, beyond our control. We are constantly hearing the words “blackmail” and “ultimatum”, “pride” and “servitude”, as well as metaphors about countries driven into the rocks, off the cliffs and other accidents. And all around us, there is so much fanaticism and fury, often obscuring any rational arguments. How can we not worry? How can we keep our senses? And most importantly, what should we do?

Let’s take a look around us. On one hand we see the mess that the continuous austerity measures have brought, in every aspect of our lives. Especially us women, during the past years, we have been asked to take on an even bigger burden than usual. It’s not just the increased “care” labor shouldered by many of us inside the home, or the rising unemployment and precarious labor outside the home. With them came increased violence, harassment and all kinds of everyday sexism. Some of us remain trapped in the family home, with fathers and brothers looming over our heads (who we may love, but that is not the issue, is it?), while others would like to start our own family, but cannot. As if worrying about ourselves, our jobs and our diminishing rights was not enough, we also have to worry about our children, partners, parents, neighbors and friends and race around trying to “care” for everyone. And those of us who are trans, lesbian, immigrants and/or with darker skin, have to face further exclusion, violence and more problems…

On the other hand, we saw hope. We saw initiatives, collectives and all kinds of collaborative initiatives. We lived the protests of the squares, we held popular assemblies and organized collective kitchens. We supported the struggle for the reinstatement of the cleaning ladies fired from the ministry of Finance, and the effort to re-open public broadcaster ERT- while exercising our criticism, no matter. We learned to use social media, facebook, twitter and blogs for organizing ourselves. We learned to give away our old clothes, washed and folded, as well as food to those in need. When we saw that our dreams will not be realized, we felt very afraid. But we had already adapted and survived. And during this trajectory, we saw that there is another way. When we look around us, those experiences are like pebble stones that fell into place to compose an image of our lives.

Some would of course tell us that all this is populism and that politics means talking with macroeconomic indicators and statistics about the “people”, the “nation” and its -abstract- good. However, our feminism has taught us that politics cannot be detached from the experience of our daily lives. Feminism has also taught us that these generalizations, which underpin many of the analyses that are used to make policy decisions, are ultimately the narratives of white, Western, middle-class, cis straight men. So they are anything but comprehensive and global. This is why we have to clarify that we want nothing to do with cockfights about who is a political coward and who has “balls”. We are not interested in bleeding for “national unity”, because we know what is the position of women in this narrative, and our “pride” or “humiliation” do not depend on the course of negotiations or a ballot box. We are proud anyway because our struggle is daily, at home, at work, in the street and we won’t let anyone assume otherwise.

We will close our ears to those voices trying to distort what we know and live and sell us their own reality as a unique narrative. We will say “no” to new austerity measures, because we won’t forget that this crisis is not ours, and predatory austerity should not be loaded on our backs. We will say “no” to the European Union of inequality, sexism and austerity, the European Union that assumes and promotes unpaid “care” labor from all of us, and rewards us with precarious employment and violence in order to save banks. We have now learned about solidarity and collective effort, we know the democracy of the assemblies and this is the Europe we demand. Our need is to live past today. Our desire is to live in a society with equality and justice -and we will fight for it.

We are joining in our voices, we support the struggles!

On 5/7 we all vote “no” to the Memoranda, to austerity, to blackmail

fylo sykis /www.fylosykis.gr

translated by Ioulia Livaditi

In Greek:

Για ένα φεμινιστικό «όχι»

 

Share

Για ένα φεμινιστικό «όχι»

οχι1

Στο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου, εμείς, οι γυναίκες της πληττόμενης πλειοψηφίας οφείλουμε στους εαυτούς μας να καταψηφίσουμε την πρόταση των πιστωτών· και θα εξηγήσουμε τους λόγους. Είναι αλήθεια ότι την τελευταία εβδομάδα έχουμε ίσως κάποια στιγμή νιώσει φόβο, ανασφάλεια, αβεβαιότητα και πως οι αποφάσεις παίρνονται κάπου εκεί έξω, πέρα από τον έλεγχό μας. Ακούμε διαρκώς για εκβιασμούς και για τελεσίγραφα· για «περηφάνεια» και «υποτέλεια»· για βράχια, γκρεμούς και άλλα ατυχήματα ή δυστυχήματα. Και πολύ φανατισμό και οργή, που συχνά επισκιάζει τα όποια λογικά επιχειρήματα. Πώς να μην ανησυχούμε; Πώς να κρατηθούμε στα λογικά μας; Και κυρίως, τι κάνουμε;

Ας κοιτάξουμε λοιπόν γύρω  μας. Από τη μια αντικρίζουμε το χάλι που έχουν επιφέρει τα συνεχή μέτρα σε κάθε πτυχή της ζωής μας. Ειδικά οι γυναίκες, κληθήκαμε τα τελευταία χρόνια να σηκώσουμε ακόμα περισσότερα βάρη. Και δεν έφτανε η «φροντίδα» που επωμιστήκανε πολλές από εμάς στα πλαίσια της οικογένειας, όπως και η αυξημένη ανεργία και ευελιξία εκτός σπιτιού. Μαζί τους αυξήθηκε και η βία, η παρενόχληση και κάθε είδους καθημερινός σεξισμός. Άλλες πάλι παραμένουμε εγκλωβισμένες στην οικογενειακή εστία, με πατεράδες και αδερφούς πάνω από το κεφάλι μας (τους οποίους μπορεί και να υπεραγαπάμε, αλλά δεν είναι αυτό το θέμα, έτσι δεν είναι;) ενώ άλλες θα θέλαμε να ξεκινήσουμε τη δική μας οικογένεια, αλλά δεν μπορούμε. Σαν να μην έφτανε ότι ανησυχούμε για εμάς τις ίδιες, τις δουλειές μας, τα δικαιώματά μας που εξαφανίζονται, ανησυχούμε επιπλέον για τα παιδιά, τους/τις συντρόφους, τους γονείς, τους γείτονες και τις φίλες/φίλους μας και τρέχουμε να προλάβουμε (να «φροντίσουμε») τους πάντες. Κι όλα αυτά για όσες δεν είμαστε τρανς, λεσβίες ή με σκούρο δέρμα, για να αντιμετωπίζουμε επιπλέον αποκλεισμούς, βία και προβλήματα…

Από την άλλη βέβαια είδαμε και την ελπίδα. Είδαμε πρωτοβουλίες, κολλεκτίβες και κάθε είδους συλλογικά εγχειρήματα. Ζήσαμε τις πλατείες, φτιάξαμε λαϊκές συνελεύσεις και οργανώσαμε συλλογικές κουζίνες. Στηρίξαμε τις καθαρίστριες και την ΕΡΤ –ακόμα και με κριτική, δεν έχει σημασία. Μάθαμε το ίντερνετ, το φέισμπουκ και τα μπλόγκ. Μάθαμε ακόμα να βάζουμε τα παλιά ρούχα πλυμμένα και διπλωμένα δίπλα στον κάδο για εκείνους/ες που δεν έχουν, καθώς και το φαΐ που περισσεύει. Όταν είδαμε ότι τα όνειρά μας δεν πρόκειται να υλοποιηθούν, φοβηθήκαμε πολύ. Αλλά προσαρμοστήκαμε κιόλας και επιβιώσαμε. Και στην πορεία είδαμε ότι μπορούμε και αλλιώς. Όταν κοιτάμε λοιπόν γύρω μας, αυτές είναι οι εμπειρίες που σαν ψηφίδες μπαίνουν σε τάξη και συνθέτουν αυτά που ζούμε.

Κάποιοι θα μας πούνε βέβαια ότι όλα αυτά είναι λαϊκισμός και πως πολιτική είναι μόνο όταν μιλάς με μακροοικονομικούς δείκτες και στατιστικές, για το «λαό», το «έθνος» και κάποιο –αφηρημένο- καλό του. Όμως, ο φεμινισμός μας έχει διδάξει ότι η πολιτική δεν μπορεί να είναι ξεκομμένη από τα βιώματα της καθημερινότητάς μας. Μας έχει διδάξει ακόμα ότι αυτές οι γενικεύσεις, πάνω στις οποίες βασίζονται πολλές από τις αναλύσεις που ακούμε καθημερινά και χαράζονται πολιτικές, δεν είναι τελικά παρά αφηγήσεις λευκών, δυτικών, (μέσο)αστών στρέιτ αντρών. Άρα είναι κάθε άλλο παρά περιεκτικές και συνολικές. Για αυτό και εμείς οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε ότι δεν έχουμε καμία σχέση με κοκορομαχίες για το ποιός πολιτικός είναι δειλός και ποιός έχει «τ’αρχίδια». Δεν μας ενδιαφέρει να ματώσουμε για κάποια «εθνική ομοψυχία», γιατί ξέρουμε ποιά είναι η θέση των γυναικών σε αυτή την αφήγηση, και δεν εξαρτούμε την «περηφάνεια» και την «ταπείνωσή» μας από την πορεία των διαπραγματεύσεων ή από μια κάλπη. Είμαστε περήφανες ούτως ή άλλως γιατί οι αγώνες μας είναι καθημερινοί, στο σπίτι, στη δουλειά, στο δρόμο και δεν αφήνουμε κανέναν να υποθέτει το αντίθετο.

Εμείς θα κλείσουμε τα αυτιά σε όσες φωνές προσπαθούν να διαστρεβλώσουν αυτά που ξέρουμε και ζούμε και να μας πουλήσουν τη δική τους πραγματικότητα ως μοναδική αφήγηση. Θα πούμε «όχι» σε νέα μέτρα λιτότητας γιατί δεν ξεχνάμε ότι αυτή η κρίση δεν είναι δική μας, οπότε ούτε και η εξοντωτική λιτότητα πρέπει να φορτώνεται στις πλάτες μας. Θα πούμε «όχι» στην Ευρωπαϊκή Ένωση της ανισότητας, του σεξισμού και της λιτότητας, στην Ευρωπαϊκή Ένωση που προϋποθέτει και προωθεί την απλήρωτη εργασία «φροντίδας» από όλες εμάς και μας επιβραβεύει με ευέλικτη απασχόληση και βία για να σώζει τράπεζες. Εμείς έχουμε πλέον μάθει στην αλληλεγγύη και τη συλλογική προσπάθεια, γνωρίσαμε τη δημοκρατία των συνελεύσεων και αυτή την Ευρώπη απαιτούμε. Η ανάγκη μας είναι να υπάρχουμε και την επόμενη μέρα. Η επιθυμία μας είναι να υπάρχουμε σε μια κοινωνία με ισότητα και δικαιοσύνη –και θα αγωνιστούμε για αυτό.

Ενώνουμε τις φωνές μας, στηρίζουμε τους αγώνες!

5/7 όλες ψηφίζουμε «όχι» στα μνημόνια, στη λιτότητα, στους εκβιασμούς

 

φύλο συκής /www.fylosykis.gr

 

 

Share

Καταγγελία για περιστατικό έμφυλης βίας στη Θεσσαλονίκη

take back the night

Το βράδυ της Τετάρτης 24/06 καθόμασταν στον πεζόδρομο της Ικτίνου. Είδαμε μία παρέα να μας κοιτάει με περίεργο τρόπο και μετά από λίγο έκατσαν δίπλα μας, ανάμεσα σε εμάς και μία άλλη παρέα δύο ατόμων.

Είδαμε τον έναν να ενοχλεί τη μία κοπέλα από τη δίπλα παρέα και μετά από σύντομο χρονικό διάστημα να γυρνάει πίσω στη δική του και να αρχίζει να μιλάει για τη «μουνάρα» που κάθεται δίπλα (εννοώντας την κοπέλα από την δική μας παρέα που κοίταζαν και προηγουμένως). Η κοπέλα στην αρχή τους αγνόησε, και στη συνέχεια τους ζήτησε ευγενικά να σταματήσουν να το λένε αυτό γιατί είναι ενοχλητικό. Αυτοί αφού συνέχισαν για λίγο τελικά κατέληξαν να της λένε (κατά λέξη) πως «ένα κομπλιμέντο σου κάναμε, ευχαριστώ θα έπρεπε να λες» και πως «δεν είναι κακό να σε λέμε μουνάρα», ενώ στο αγόρι από την παρέα της που την υπερασπίστηκε απάντησαν ένα «μόνο αν είναι αδερφή σου ή γκόμενά σου θα σταματήσω».

Ο ένας από την παρέα έφυγε και επέστρεψε μετά από λίγο με άλλους δύο κάγκουρες. Τον βλέπαμε να δείχνει προς το μέρος μας και λίγες στιγμές μετά ο ένας κάγκουρας χώθηκε στην παρεα και απευθυνόμενος στην κοπελα που ειχε παρενοχληθει και προηγουμενως, αγνοώντας τις αντιδράσεις μας, και με προφανή χρήση του εξουσιαστικού του προνομίου, της επανέλαβε «κοπελιά ήρθα να σου πω ότι είσαι μουνάρα». Του ζητήσαμε και πάλι να φύγει, στην αρχή με ήρεμο τρόπο και στη συνέχεια, καθώς όλο αυτό κατέληξε να κλιμακώνεται, υπερασπιστήκαμε το δικαίωμά μας να υπάρχουμε ανενόχλητες στον δημόσιο χώρο με την απειλή βίας.

Το περιστατικό κατέληξε σε συμπλοκή και μετά από αυτό εγκαταλείψαμε το χώρο. Μάθαμε αργότερα πως ο ένας από τους τύπους απείλησε με «σφάξιμο» τα θύματα της έμφυλης επεκτατικότητάς του μπροστά σε όλο τον κόσμο που παρακολούθησε το περιστατικό. Αυτήν την απειλή δεν θα την αφήσουμε να περάσει έτσι. Είμαστε έτοιμες να διεκδικήσουμε τον χώρο που θα έπρεπε να μας ανήκει, τον χώρο που στερούμαστε.

Η ιδέα της κτήσης ενός γυναικείου σώματος, του σεβασμού μεταξύ των «αρσενικών ιδιοκτητών», του δικαιώματος να απευθύνεσαι με χυδαίο τρόπο σε κάποι@ στο δημόσιο χώρο απλώς και μόνο επειδή θέλεις, και της οφειλής της γυναίκας να απαντάει και να νιώθει πως την τιμάνε αυτά τα σχόλια, όλα αυτά τα σιχαμερά σκατά που γεννάει και αναπαράγει η πατριαρχία τα είδαμε να αναπαράγονται στον λόγο και την συμπεριφορά τους. Το ανδρικό προνόμιο δημιουργεί τις προϋποθέσεις για όλα αυτά τα οποία νιώσαμε να μας απειλούν εκείνο το βράδυ και στο ανδρικό προνόμιο θα στοχεύσουμε όλες τις επιθέσεις μας από εδώ και πέρα.

Από την άλλη το συγκεκριμένο περιστατικό, παρ’ όλο που ήταν προσωπικό, δεν μπορούμε να το δούμε ως κάτι μεμονωμένο. Πιο πολύ μοιάζει με ένα κομμάτι του παζλ που έρχεται να προστεθεί στα υπερβολικά πολλά περιστατικά έμφυλης βίας που συνέβησαν τον τελευταίο καιρό στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Άγριες επιθέσεις, απόπειρες βιασμού, λεκτική και σωματική παρενόχληση στους δρόμους, στα λεωφορεία, στις εισόδους των πολυκατοικιών μας, στα σπίτια μας, σε όλη μας τη ζωή. Στη διάχυτη ματσίλα απαντάμε ενωμένες, και δε δεχόμαστε καμία πειθάρχηση των σωμάτων μας. Προστατεύουμε τις εαυτές μας, η μία την άλλη, κρατάμε τις γειτονιές μας καθαρές από φασίστες και βιαστές.

ΣΕΞΙΣΤΕΣ ΔΕ ΣΑΣ ΦΟΒΟΜΑΣΤΕ

ΣΑΣ ΨΑΧΝΟΥΜΕ

 

Share

Με αφορμή τη διεξαγωγή του 4ου Thessaloniki Pride-Φεστιβάλ Υπερηφάνειας

thessaloniki-pride

Ανοιχτή Επιστολή* Φοιτητών/τριών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Το Φεστιβάλ Υπερηφάνειας πλησιάζει και το περιμένουμε με ανυπομονησία. Κλασικά πλέον, μαζί με το Pride, πληθαίνουν και τα διάφορα κείμενα και δημόσιες καταγγελίες, που κατακρίνουν τη διεξαγωγή του. Το μόνο σίγουρο είναι πως το Pride, μια εκδήλωση και πορεία προστατευμένη από το Σύνταγμα (δικαίωμα του συνέρχεσθαι 11Σ), χρησιμοποιείται ως πρόφαση για να εξαπολυθεί επίθεση κατά του διαφορετικού σεξουαλικού προσανατολισμού και της ταυτότητας ή έκφρασης φύλου. Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε πηγές και επιχειρήματα απομονωμένα, που παρουσιάζονται βολικά και μονομερώς, προκειμένου να εξυπηρετηθεί μια συγκεκριμένη ομοφοβική, αμφιφοβική και τρανσφοβική οπτική γωνία.

Και όλα αυτά στη Θεσσαλονίκη, μια πόλη που θέλει να λέγεται προοδευτική, στην οποία αναγκαστήκαμε ή επιλέξαμε να ζήσουμε. Εδώ λοιπόν, συχνά ερχόμαστε αντιμέτωπες και αντιμέτωποι με σκληρή ρητορική μίσους. Εδώ, το να κρατάς το χέρι του/της συντρόφου σου αυτόματα σε στιγματίζει, θα δεχτείς ομοφοβικά, αμφιφοβικά και τρανσφοβικά σχόλια από τυχαία άτομα στο δρόμο, θα σε χτυπήσουν σε μια σκοτεινή γωνία του δρόμου, θα έρθουν κάτω από το σπίτι σου, θα σε πετάξουν έξω από μαγαζιά.

Αλλά ας δούμε τι συναντά κανείς στη ρητορική αυτή και ας προσπαθήσουμε να βρούμε λογικά και τεκμηριωμένα την αλήθεια από διαφορετικές προσεγγίσεις.

1) Ιατρική/Ψυχολογική Προσέγγιση

Βλέποντας το θέμα της ομοφυλοφιλίας/αμφιφυλοφιλίας και της ταυτότητας φύλου από την ιατρική του και πιο συγκεκριμένα, από την ψυχιατρική του σκοπιά, δεν έχουμε να πούμε πολλά πράγματα. Η ομοφυλοφιλία και η αμφιφυλοφιλία δε θεωρούνται πια ψυχικήπάθηση και έχουναφαιρεθείαπότο DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) και από το ICD-10 (International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems – 10th Revision) (εδώ και εδώ). Η ιατρική κοινότητα έχει σταματήσει να αντιμετωπιζει το ζήτημα ως ιατρικό/ψυχιατρικό, αφού ο/η καθημερινός/ή ιατρός πλέον το προσεγγίζει απλά ως ένα ακόμη χαρακτηριστικό των ασθενών του (όπως το ύψος ή την ηλικία τους) (εδώ και εδώ).

Βιβλίο της Ιατροδικαστικής του Α.Π.Θ. (Ιατροδικαστική: από τη θεωρία στην πράξη – καθ. Δημήτρης Ψαρούλης), που αναφέρεται στο θέμα της ομοφυλοφιλίας, έχει λάβει έντονη κριτική από την πανεπιστημιακή κοινότητα για την εξαιρετικά παρωχημένη προσέγγιση του στο θέμα. Τα σχετικά κεφάλαια έχουν αποσυρθεί μετά από διαμαρτυρία και έντονη πίεση. Το συγκεκριμένο βιβλίο δεν αναλώνεται μόνο στο χαρακτηρισμό της ομοφυλοφιλίας ως διαστροφή, αλλά έχει και διάφορες σεξιστικές αναφορές. Υπάρχουν επίσης διάχυτα λάθη καθαρά ιατρικής φύσεως, απόψεις που είναι πλέον παρωχημένες και έχουν ανατραπεί από νεότερες έρευνες (εδώ).

2) Νομική Προσέγγιση

Η νομοθετική εξουσία δεν μπορεί να απαγορεύσει, πόσο μάλλον να ποινικοποιήσει, οποιαδήποτε μορφή σεξουαλικής δραστηριότητας, εφόσον διαπράττεται ιδιωτικά μεταξύ συναινούντων ενηλίκων, ανεξαρτήτως φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού. Η ιδιωτικότητα αποτελεί δικαίωμα, μέρος του οποίου είναι το άσυλο της κατοικίας (9Σ) και η ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας (5Σ). Δεν μπορεί κάποιος/α, κάνοντας χρήση της θρησκευτικής του/της ελευθερίας (13Σ), να καταπατήσει άλλα δικαιώματα (τυπική ισότητα δικαιωμάτων). Πρέπει να υπάρχει βέλτιστη εφαρμογή και των δύο, χωρίς παραμερισμό του ενός έναντι του άλλου. (Ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα (2006) – Κώστας Χ. Χρυσόγονος)

Δείγμα επιλεκτικής ανάγνωσης αποτελεί η αναφορά στο άρθρο 347 του Ποινικού Κώδικα (“Ασέλγεια παρά φύση”), στο οποίο, το πρώτο εδάφιο προστατεύει τη γενετήσια ελευθερία, ενώ το δεύτερο την ανηλικότητα. Πουθενά δε γίνεται λόγος για ποινικοποίηση της ομοφυλοφιλίας. Στον Ποινικό Κώδικα, βέβαια, επιβιώνουν συντηρητικές κι αναχρονιστικές διατάξεις, που προσβάλλουν την ισότητα των φύλων ή είναι παρωχημένες, γι’ αυτό και δεν εφαρμόζονται στην πράξη.

Το Σύνταγμα αναγνωρίζει υπεροχή σε διεθνείς κι ευρωπαϊκές συμβάσεις (28Σ), όπως είναι η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. Το Ε.Δ.Δ.Α. (Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου) έχει διαπιστώσει παράβαση αυτών από τη χώρα μας στην υπόθεση “Βαλλιανάτος και άλλοι” για το σύμφωνο συμβίωσης.(εδώ)

Ούτε η ομοφυλοφιλία, η αμφιφυλοφιλία και ο επαναπροσδιορισμός φύλου είναι ποινικοποιημένα, ούτε αποτελούν επιβαρυντικό παράγοντα στα ήδη ποινικώς τυποποιημένα εγκλήματα, στην Ελλάδα και στις περισσότερες χώρες του κόσμου. Αντίθετα, βλέπουμε ότι τα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ (λεσβίες, ομοφυλόφιλοι, αμφιφυλόφιλοι, τρανς, κουήρ, ίντερσεξ) κοινότητας θεωρούνται και αναγνωρίζονται πλέον και σαν ανθρώπινα δικαιώματα και σαν πολιτικά δικαιώματα. (εδώ και εδώ)

3) Ο Γάμος

Ο γάμος προϋπήρχε της χριστιανικής θρησκείας, και μάλιστα επιτελούσε το σκοπό που η εκάστοτε κοινωνία είχε ανάγκη απ’ αυτόν. Είναι κοινώς αποδεκτό ότι οι θεσμοί αλλάζουν για να προσαρμοστούν στις ανάγκες της εκάστοτε κοινωνίας, και οι νόμοι υπάρχουν για να εξυπηρετούν τους ανθρώπους που την αποτελούν.

Ως “οικογένεια” νοείται (κατά το Σύνταγμα) η κοινότητα γονέων και τέκνων, άσχετα αν αυτά είναι φυσικά ή υιοθετημένα. Από αυτό και μόνο συνάγεται ότι (αποκλειστικός) σκοπός του γάμου κατά το νομοθέτη δεν είναι η δημιουργία φυσικών απογόνων, γνωστό επιχείρημα των ομοφοβικών φωνών. Το Σύνταγμα του 1975 αναθεωρήθηκε ως προς τμήμα του οικογενειακού δικαίου το 1982 οπότε και ρυθμίστηκαν διάφορα αναχρονιστικά ζητήματα. Φαίνεται πως το Σύνταγμα και οι νόμοι είναι δεκτικοί σε νέες μορφές συμβίωσης. Το σημαντικό όμως είναι ότι εφόσον το άρθρο 21 ούτε προστατεύει ούτε απαγορεύει παρόμοιες μορφές συμβίωσης, η νομοθετική εξουσία δεν είναι υποχρεωμένη να τις θεσπίσει, αλλά άπαξ και το κάνει, δημιουργείται κοινωνικό κεκτημένο, το οποίο δε μπορεί να καταργηθεί, ούτε και να περιοριστεί σε βαθμό που να αναιρείται ουσιαστικά. (Ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα (2006) – Κώστας Χ. Χρυσόγονος) Στο σύμφωνο συμβίωσης του 2009 εξαιρούνται ρητά τα ομόφυλα ζευγάρια, δίνοντας αυτή τη δυνατότητα μόνο στα ετερόφυλα. Ακριβώς εκεί έγκειται η διάκριση και το “πάτημα” που δίνεται, προκειμένου και τα ομόφυλα ζευγάρια να απαιτήσουν την επέκτασή του (εδώ).

Επιπλέον, ουσιαστική προϋπόθεση στον γάμο αποτελεί η διαφορά φύλου, δηλαδή ο γάμος μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου θεωρείται ανυπόστατος. Όμως, ο γάμος τρανς ατόμων μπορεί να γίνει, εφόσον κατά τη στιγμή της σύναψης οι δύο σύζυγοι έχουν αντίθετο φύλο(!). Η απαγόρευση ομόφυλων γάμων βασίζεται δηλαδή στο φύλο των συντρόφων, και όχι στον σεξουαλικό προσανατολισμό. Η απλοϊκή προσέγγιση “όχι σε ομόφυλους γάμους” ή και “όχι στο γάμο ομοφυλόφιλων” δημιουργεί περίεργες καταστάσεις, όπου για παράδειγμα τα αμφιφυλόφιλα άτομα δέχονται μια διάκριση, καθώς τους απαγορεύεται να παντρευτούν άτομα ενός φύλου, ενώ με τα άτομα διαφορετικού φύλου δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Είναι μια διάκριση βασισμένη στο φύλο, αντισυνταγματική στις περισσότερες “αναπτυγμένες” χώρες (εδώ). Συγκεκριμένα στην Ελλάδα, οι διακρίσεις με βάση το φύλο είναι αντισυνταγματικές και η ισότητα των φύλων είναι δημιουργική, δηλαδή τα άτομα του ενός φύλου δικαιούνται να απαιτήσουν δικαστικά την αναγνώριση των δικαιωμάτων του άλλου φύλου.

4) Δημόσια Σφαίρα

Κάτι που ακούμε συχνά είναι: “Μπορούν στην προσωπική τους ζωή να κάνουν ότι θέλουν, αλλά να μην εκδηλώνουν αυτήν την διαστροφή και να μην προσπαθούν να την επιβάλλουν ως κάτι φυσιολογικό”. Όποιος/α εκφράζει τέτοιου είδους απόψεις, δε κάνει παραχώρηση ή χάρη, με το να “επιτρέπει” την άσκηση του δικαιώματος να κάνουμε ότι θέλουμε στο σπίτι μας, που έτσι κι αλλιώς μας παρέχει το Σύνταγμα. Από τη ΛΟΑΤΚΙ κοινότητα διεκδικείται η ορατότητα και η συμμετοχή στην κοινωνική ζωή επί ίσοις όροις, χωρίς να θεωρείται ότι προκαλεί. Σε αυτές τις διεκδικήσεις, οι προϋποθέσεις και τα “αλλά” δε χωράνε.

Σχετικά με την προσβολή της δημοσίας αιδούς (353ΠΚ), για να υφίσταται έγκλημα απαιτείται, συν τοις άλλοις, η τέλεση συνουσίας ή άλλης ίσης βαρύτητας πράξης / υποκατάστατο (παρά φύσιν ασέλγεια, ετεροαυνανισμός, πεολειχία, αιδοιολειχία και κτηνοβασία). Είναι ξεκάθαρο ότι το φιλί, το χάδι και η αγκαλιά μεταξύ ατόμων, ανεξαιρέτως φύλου, δεν αποτελούν καμία προσβολή, ούτε με το πρόσχημα της προσβολής της “αισθητικής” κανενός/καμιάς, αφού ο νόμος δεν ορίζει κάτι τέτοιο κι η αισθητική δεν αποτελεί έννομο αγαθό. (Εγκλήματα κατά προσωπικών αγαθών (2006) – Ελισάβετ Συμεωνίδου- Καστανίδου)

5) Θρησκεία, Εκκλησία και “ιερά” κείμενα

Στην Ελλάδα υπάρχει ελευθερία θρησκευτικής συνείδησης, και όχι ανεξιθρησκεία. Το “επικρατούσα θρησκεία” που αναφέρεται στο άρθρο 3Σ αφορά μόνο τον αριθμό των πιστών, και όχι την εξουσία που μπορεί να ασκήσει η Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία. Για το λόγο αυτό, προφανώς και δεν μπορεί να απαγορεύσει ή να επιβάλει κανείς/καμία τις απόψεις και τα πρότυπα συμπεριφοράς του/της σε άλλον/η, με το επιχείρημα ότι τα ιερά κείμενα της ΔΙΚΗΣ ΤΟΥ/ΤΗΣ θρησκείας το υπαγορεύουν. Απεναντίας, στην Ελλάδα έχουμε δει να γίνονται αναίσχυντες δηλώσεις από τους κληρικούς, όπως π.χ. η “απειλή” βουλευτών με αφορισμό, η δήλωση ότι η ομοφυλοφιλία δημιουργεί καρκινογενέσεις, η τέλεση αγρυπνιών κατά του Pride (εδώ, εδώ και εδώ).

6) Ιστορικά Γεγονότα και Πολιτικές

Τουλάχιστον αστεία μπορεί να θεωρηθεί η επιλεκτική αναφορά σε κείμενα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, πολιτισμό που θεωρείται ειδωλολατρικός από τους/τις χριστιανούς/ες, οι οποίοι/ες μάλιστα ήταν αυτοί/ές που τον κατέστρεψαν. Και αυτό, μόνο και μόνο για να να στηρίξουν τις ομοφοβικές τους απόψεις. Η αναφορά σε καταστάσεις και νομοθεσίες του αρχαίου ελληνικού, του ρωμαϊκού και του βυζαντινού συστήματος δε λειτουργεί ως αυθεντία. Ας θυμηθούμε ότι αυτά είναι τα συστήματα που τιμωρούσαν τους/τις χριστιανούς/ες με φυλακίσεις και σωματικά βασανιστήρια. Αυτό δε σημαίνει ότι τα πράγματα δεν αλλάζουν ή δεν εξελίσσονται, προς μια ουμανιστική κατεύθυνση. Έχουμε ,λοιπόν, μίσος για την ομοφυλοφιλία και την αμφιφυλοφιλία, αλλά όχι για τους/τις ομοφυλόφιλους/ες και αμφιφυλόφιλους/ες, σεβασμός για αυτούς/ές, αλλά μη αποδοχή τους, παρά μόνο με δικούς τους, “χριστιανικούς” όρους.

7) Ρητορική Μίσους

Όλοι/ες έχουμε δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης, με την (συνταγματική) επιφύλαξη “τηρώντας του νόμους του Κράτους”. Ενώ η ελευθερία έκφρασης των ΛΟΑΤΚΙ ατόμων δεν περιορίζει ή προσβάλλει κανέναν, η ρητορική μίσους προς αυτά παραβιάζει, εκτός των προαναφερθέντων, και το αντιρατσιστικό νομοσχέδιο, αφού προτρέπει σε αίσθημα μίσους με βάση το σεξουαλικό προσανατολισμό και την ταυτότητα φύλου. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν το χρόνο δημοσίευσης των σχετικών κειμένων και τις συνθήκες μέσα στις οποίες εκδηλώνεται η ρητορική αυτή, κινδυνεύει ξεκάθαρα η ειρηνική και ομαλή κοινωνική συμβίωση, αφού μπορεί να οδηγηθούμε και σε πραγματοποίηση βιαιοπραγιών εν όψει των Φεστιβάλ Υπερηφάνειας. (εδώ)

Επίλογος

Φτάνοντας στο τέλος της επιστολής, αλλά δυστυχώς όχι στο τέλος της ρητορικής αυτής, θέλουμε να ευχηθούμε σε όλες και όλους ένα καλό Pride.Αναγνωρίζουμε  ότι τα προβλήματα που αναφέρθηκαν, είναι αποτέλεσμα πατριαρχικών και θρησκοληπτικών απόψεων που είναι βαθιά ριζωμένες στα μυαλά του/της μέσου/ης Έλληνα/Ελληνίδας και ότι δε λύνονται μόνο με ένα κείμενο. Χρειάζεται σωστή παιδεία και εκπαίδευση σε θέματα σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, προκειμένου να επιτευχθεί η περιβόητη ισότητα και ισονομία. Ελπίζουμε ότι ο καιρός που όλες και όλοι θα απολαμβάνουμε ίσα δικαιώματα, πλησιάζει.

Φοιτήτριες και Φοιτητές του Α.Π.Θ.

 

*Η ανοικτή επιστολή αυτή, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως απάντηση στις επιστολές προς το Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Άνθιμο και προς το Δήμαρχο Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη που απέστειλαν φοιτητές της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ

 

Share

Οι γυναίκες αντιδρούν στον νόμο για τους «θρησκευτικούς γάμους» στην Τουρκία

turkey

Ομάδες γυναικών σε όλη την Τουρκία αντιδρούν έντονα στη νέα αλλαγή του τουρκικού νόμου που επιτρέπει «θρησκευτικούς γάμους» χωρίς πολιτικό γάμο. Οι γυναίκες μιλώντας στην JINHA λένε ότι η απόφαση αυτή ανοίγει το δρόμο σε μια επιδημία αναγκαστικών γάμων των κοριτσιών στη χώρα.

Η Sevim Korkmaz Dinç, από το «Σύλλογο Γυναικών Συγγραφέων της Σμύρνης», θεωρεί την απόφαση «μια σφαίρα με στόχο την κίνημα των γυναικών». Η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Τουρκίας, που αποτελείται αποκλειστικά από άντρες, αφαίρεσε την προϋπόθεση ότι οι ιμάμηδες που έχουν παντρέψει ζευγάρια χωρίς πολιτικό γάμο θα υπόκεινται σε ποινή φυλάκισης. Πολλές οικογένειες στην Τουρκία χρησιμοποιούν τους «θρησκευτικούς γάμους» για να νομιμοποιήσουν τους γάμους που έγιναν πριν από την ηλικία συναίνεσης.

Στον απόηχο της απόφασης, η μόνη απάντηση από την Ayşenur İslam (Υπουργός Οικογένειας και Κοινωνικών Πολιτικών) – υπεύθυνη υποτίθεται για την ευημερία των γυναικών και των παιδιών – είπε ότι θα πρέπει να υπάρχουν «άλλα σχέδια» σχετικά με το «γάμο των κοριτσιών σε νεαρή ηλικία». Η Ayşenur İslam έχει ήδη δεχτεί πυρά για τη σιωπή και την αδράνεια της μπροστά στο κύμα γυναικοκτονίας στην Τουρκία.

Στην πραγματικότητα, η νομική αλλαγή έχει ήδη αποδώσει καρπούς για τους δράστες της βίας κατά των γυναικών. Χθες στην επαρχία Βαν, οι γυναίκες διαμαρτυρήθηκαν έξω από το δικαστήριο κατά τη διάρκεια της εν εξελίξει δίκης που σχετίζεται με το θάνατο της Kader Erten, 14 ετών. Η Kader είχε παντρευτεί με «θρησκευτικό γάμο» στην ηλικία των 12, γέννησε ένα παιδί στην ηλικία των 13 και βρέθηκε νεκρή στα 14 της. Παρόλο που κάποια μέλη της οικογένειας δικάζονται για τη διευκόλυνση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών και σχετικών εγκλημάτων, οι δικηγόροι αναμένουν ότι οι κατηγορίες εναντίον του ιμάμη, ο οποίος τέλεσε το γάμο, θα εκπέσουν.

Η LGBTQI ακτιβίστρια Gözde Demirbilek από τη Σμύρνη δήλωσε ότι η αντίθεσή της με τον νόμο δεν είχε καμία σχέση με την υποστήριξη του γάμου ως νομικό θεσμό, αλλά με την υπεράσπιση των γυναικών και των κοριτσιών από τη σεξουαλική κακοποίηση. Είπε ότι ο νόμος είχε ως έμμεσο στόχο τα LGBTQI άτομα καθώς ενισχύει την υφιστάμενη καταχρηστική ετεροκανονική τάξη.

Η Selime Büyükgöze, δικηγόρος για το γυναικείο καταφύγιο «Purple Roof», είπε ότι ο νόμος θα οδηγήσει, εκτός από την αύξηση της πίεσης για τους γάμους παιδιών, στην αυξανόμενη κατάχρηση των νομικών δικαιωμάτων των γυναικών που πράγματι έχουν αυτοί οι γάμοι, καθώς οι γυναίκες που δεν έχουν κάνει πολιτικό γάμο δεν έχουν καμία εγγύηση για τα δικαιώματά τους σε περίπτωση διαζυγίου.

Η απόφαση έρχεται μετά από χρόνια έντονης πίεσης από το κυβερνόν κόμμα ΑΚΡ της Τουρκίας να παντρεύονται οι γυναίκες νωρίς και συχνά, όπως σημειώνει η ακτιβίστρια του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Σμύρνης Ceren Çökelek. Το AKP έχει προσπαθήσει να μειώσει την κατασκευή των διαμερισμάτων με ένα μόνο υπνοδωμάτιο, επειδή «δεν είναι κατάλληλο για οικογένειες». Ο Τούρκος Recep Tayyip Erdoğan αποκύρηξε επίσης τη συμβίωση «αγοριού-κοριτσιού» (μεικτή συμβίωση), γεγονός που οδήγησε σε αστυνομικές εφόδους σε σπίτια όπου γυναίκες και άνδρες ζούσαν στο ίδιο σπίτι.

μετάφραση: Λίνα Φιλοπούλου

Πηγή: Jinha

 

Διαβάστε ακόμα

Selin Çağatay:«Η γυναικεία απελευθέρωση πρέπει να στοχεύει εξίσου την πατριαρχία και τον καπιταλισμό»

Οι θέσεις του AKP για τις γυναίκες: λόγος για να ξεσηκωθείς στην Τουρκία

 

Share

«Ατύχησε» ο Μπαντέμης

mpantemis

Ο πυρηνάρχης της Χρυσής Αυγής στη Δράμα Παναγιώτης Μπαντέμης

του Γιάννη Μπασκάκη

Μήνυμα μηδενικής ανοχής στη ρατσιστική βία έστειλε χθες το Γ΄Μονομελές Εφετείο Κακουργημάτων καταδικάζοντας με βαριές ποινές τους δράστες της άγριας χρυσαυγίτικης επίθεσης εναντίον δύο γυναικών από τη Βόρεια Ηπειρο, την 28η Οκτωβρίου του 2011 στην περιοχή του Μεταξουργείου.

Από τους τρεις κατηγορουμένους ο Παναγιώτης Μπαντέμης, πρώην πυρηνάρχης Δράμας της Χρυσής Αυγής, και ο Alexander Steven James καταδικάστηκαν σε κάθειρξη 14 ετών και 10 μηνών και ο Γιώργος Φουρνάρος σε κάθειρξη 15 ετών και 6 μηνών για τις κατηγορίες της ληστείας κατά συναυτουργία και της απόπειρας ληστείας, καθώς επίσης για επικίνδυνη σωματική βλάβη κατά συρροή και για παράνομη οπλοφορία και οπλοχρησία. Ολοι χωρίς αναστολή και με στέρηση των πολιτικών τους δικαιωμάτων για 3 χρόνια.

Η συγκεκριμένη υπόθεση περιλαμβάνεται στη δικογραφία για τη μεγάλη δίκη της Χρυσής Αυγής και δείχνει για άλλη μια φορά το modus operandi της ναζιστικής οργάνωσης. Οπως κατέθεσαν στο ακροατήριο οι δύο παθούσες, τις περικύκλωσε 10μελής ομάδα με επικεφαλής τον Μπαντέμη, ο οποίος πρώτα τις ρώτησε αν είναι Αλβανίδες και όταν απάντησαν ότι είναι Ελληνίδες τους ζήτησε ταυτότητες. Εκείνες αρνήθηκαν να τις επιδείξουν και τότε άρχισαν να τις βρίζουν αποκαλώντας τες «καριόλες Αλβανίδες», με τον Μπαντέμη να χαστουκίζει τη μία και τον Φουρνάρο να την φτύνει και να χτυπάει την άλλη με κλομπ στο κεφάλι.

Μόνος στο εδώλιο

mpantemis_1

Ο πρώην πυρηνάρχης Δράμας της Χρυσής Αυγής Παναγιώτης Μπαντέμης Ο Παναγιώτης Μπαντέμης ποζάρει στον φακό και δίνει τηλεοπτική συνέντευξη ως πυρηνάρχης της Χ.Α. | πηγή jailgoldendawn

Ολα τα μέλη της ομάδας, αφού έριξαν κάτω τις δύο μεσήλικες γυναίκες, άρχισαν να τις χτυπούν βάναυσα με γροθιές, με κλoτσιές και με λοστούς. Μάλιστα κατά τη διάρκεια του περιστατικού απέσπασαν την τσάντα της πρώτης γυναίκας, αφαιρώντας χρηματικό ποσό και αποπειράθηκαν να πάρουν και το κινητό της δεύτερης. Από τους δράστες συνελήφθησαν μόνο οι πέντε και από αυτούς οι δύο ήταν ανήλικοι και καταδικάστηκαν στο δικαστήριο ανηλίκων για επικίνδυνη σωματική βλάβη.

Από τους τρεις κατηγορουμένους της χθεσινής δίκης μόνο ο Μπαντέμης εμφανίστηκε στο δικαστήριο. Ο Φουρνάρος εκπροσωπήθηκε από τον δικηγόρο του, ενώ ο James καταδικάστηκε ερήμην. Ο Μπαντέμης ισχυρίστηκε ότι μετά την αποχώρηση της κοπέλας του, με την οποία είχαν πάει μαζί στην παρέλαση, βρέθηκε σε μεγάλη παρέα, στην οποία συνυπήρχαν οι τρεις κατηγορούμενοι, οι δύο ανήλικοι καταδικασθέντες και άλλοι δύο που δεν συνελήφθησαν.

Για τον εαυτό του λοιπόν ισχυρίστηκε ότι την ώρα της επίθεσης βρισκόταν μακριά από το περιστατικό, ωστόσο σε απόσταση που μπορούσε να δει τον ξυλοδαρμό των γυναικών και κατηγόρησε για την επίθεση άλλα μέλη της παρέας του και συγκεκριμένα τον ένα ανήλικο και τους δύο μη συλληφθέντες.

Επίσης ο Μπαντέμης αποκάλυψε ότι έχει υπάρξει μόνιμος υπαξιωματικός του στρατού και τώρα είναι σε μονάδα της εθνοφυλακής, ενώ ισχυρίστηκε ότι στο παρελθόν έχει καταδιώξει δύο ληστείες, βοηθώντας την αστυνομία. Μόνο που στην προκειμένη περίπτωση ούτε καταδίωξε τους θύτες των δύο γυναικών, ούτε καν κάλεσε την αστυνομία, διότι πολύ απλά -όπως επισήμανε η εισαγγελέας- ήταν ανάμεσα στους επιτιθέμενους.

Υπενθυμίζεται ότι ο Μπαντέμης δήλωνε το 2010 ότι η Χρυσή Αυγή -στην οποία ήταν πυρηνάρχης- «πρεσβεύει τον λαϊκό εθνικισμό-εθνικοσοσιαλισμό», δηλαδή τον ναζισμό και ότι ο Χίτλερ είναι «ιστορικό πρόσωπο», γιατί «εφάρμοσε ένα κομμάτι του εθνικοσοσιαλισμού, έτσι όπως έπρεπε» («Εφ.Συν.», 15/06/2015, «Στο σκαμνί ο πρώην πυρηνάρχης Δράμας»).

Φουρνάρος-James

Ο Γιώργος Φουρνάρος, ο οποίος συνελήφθη έχοντας πάνω του κλομπ και αλυσίδα, είχε προανακριτικά καταθέσει ότι το κλομπ το κουβαλούσε επειδή φορούσε μπλούζα του Ολυμπιακού και φοβόταν μην του επιτεθούν «Παναθηναϊκοί», ενώ την αλυσίδα την έχει λέει για κομπολόι. Στο δικαστήριο δεν εμφανίστηκε ο ίδιος, αλλά η μητέρα του ως μάρτυρας, η οποία κατέθεσε ότι ο γιος της πάσχει από επιληψία βαριάς μορφής και ότι το κλομπ το είχε για ασφάλεια, επειδή τον είχαν ληστέψει στο παρελθόν, ενώ την αλυσίδα για «μαγκιά», καθώς ήταν «ροκάς».

Εύλογη σ’ αυτό το σημείο ήταν η απορία της εισαγγελέως σχετικά με το αν η χρήση του κλομπ θα οδηγούσε σε έξαρση του προβλήματος επιληψίας. Αξιοσημείωτη όμως ήταν και η παρουσία του συνηγόρου του Φουρνάρου, ο οποίος καθ’ όλη τη διάρκεια της δίκης επιχειρούσε να απαξιώσει τα θύματα με ειρωνείες και με επιφωνήματα περί δήθεν στημένων καταθέσεων και ψεμάτων, ενώ ζητούσε οι παθούσες να κρατηθούν για ψευδορκία! Το αποτέλεσμα ήταν η πρόεδρος να διακόψει για μισή ώρα λόγω «έλλειψης σεβασμού στη διαδικασία» από μέρους του δικηγόρου.

Οσο για τον καταδικασθέντα ερήμην James, σε ένορκη κατάθεση μάρτυρα στην υπόθεση της εγκληματικής οργάνωσης, αναγνωρίζεται ως χρυσαυγίτης στρατολογητής παιδιών στην Καλλιθέα και συμμετέχων σε επιθέσεις εναντίον αλλοδαπών, αντιρατσιστών ή ατόμων που μπορεί απλώς να είχαν μακριά μαλλιά.

Δικαίωση

Για τις δύο γυναίκες από τη Βόρεια Ηπειρο πάντως, η καταδικαστική απόφαση αποτελεί σημαντική δικαίωση, καθώς όπως λένε στην «Εφ.Συν.»: «Μετά την επίθεση ήμασταν άρρωστες από φόβο. Κυκλοφορούσαμε παντού γυρίζοντας το κεφάλι μήπως μας ξαναχτυπήσουνε, εμάς και τα παιδιά μας. Μας το έκαναν αυτό γιατί είναι ρατσιστές. Και είναι βίαιοι. Πολύ βίαιοι. Δικαιωθήκαμε όχι μόνο για μας αλλά για όλα τα θύματα».

«Μπορεί μεν να μην καταγνώστηκε ρατσιστικό κίνητρο (τουλάχιστον με την αναγνώριση της επιβαρυντικής περίστασης του 79 παρ.3 Π.Κ. που ίσχυε το 2011), αλλά η έλλειψη αναστέλλουσας δύναμης στην έφεση φανερώνει ότι το δικαστήριο συνεκτίμησε τη βαναυσότητα των εγκλημάτων και την επικινδυνότητα των δραστών. Νομίζω ότι το ύψος των ποινών έδειξε ότι αυτού του είδους οι πράξεις δεν μπορούν να είναι ανεκτές σε μια δημοκρατική κοινωνία», δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο Βασίλης Κερασιώτης, συνήγορος της πολιτικής αγωγής και μέλος του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

 

Share

Σ. Φεντερίτσι: Οι γυναίκες είναι το κλειδί για να επανακαθορίσουμε την σημασία των ταξικών αγώνων

silvia-federici-por-barbara

της Σταυρούλας Πουλημένης

«Θα χρησιμοποιήσω τον όρο γυναίκα και αυτό το θεωρώ πολύ σημαντικό». Με την φράση αυτή η ριζοσπάστρια φεμινίστρια και φιλόσοφος Σίλβια Φεντερίτσι,  ομότιμη καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο Hofstra στην Νέα Υόρκη ξεκίνησε την Τρίτη την ομιλία της σε μια κατάμεστη αίθουσα στο Κέντρο Αρχιτεκτονική του Δήμου Θεσσαλονίκης, γεμάτη από γυναίκες και άνδρες, καλεσμένη του Ινστιτούτου Ν. Πουλαντζάς και του Συλλόγου Φίλων του Ινστιτούτου στην πόλη μας . Η Σ. Φεντερίτσι προχώρησε στην δήλωση αυτή που θα εξηγούσε στην συνέχεια, απορρίπτοντας την απαγόρευση του όρου από πολιτικούς κύκλους στις ΗΠΑ.

Να αναφέρουμε πως η Σ. Φεντερίτσι την δεκαετία του `70 είχε έντονη δράση και συμμετοχή στην καμπάνια «Μισθός για την οικιακή εργασία» βοηθώντας στην κατανόηση της οικιακής εργασίας ως απλήρωτης εργασίας ενώ κατά την 8χρονη παραμονή της στην Νιγηρία όπου και δίδαξε, αγωνίστηκε για τα δικαιώματα των κοινοτήτων ενάντια στο πρόγραμμα Δομικής Προσαρμογής που είχε επιβάλλει το ΔΝΤ. Συνέδεσε τα έμφυλα ζητήματα με τις ταξικές διαιρέσεις αναλύοντας το πώς η είσοδος της γυναίκας στην εργασία δεν σήμαινε σε καμία περίπτωση την χειραφέτησή της αλλά την εγκαθίδρυση μιας νέας πατριαρχίας με νεωτερικό πρόσημο.

Παίρνοντας αφορμή από τον τίτλο της εκδήλωσης «Γυναίκες, σώμα και κοινωνική αναπαραγωγή» η Σ. Φεντερίτσι ξεκαθάρισε ότι δεν αποδέχεται την φυσικοποίηση  των κατηγοριών του φύλου καθώς συνιστούν μια κοινωνική κατασκευή αλλά, σύμφωνα με την ίδια,  με τον όρο γυναίκα  δηλώνεται μια συγκεκριμένη θέση στην καπιταλιστική οργάνωση της εργασίας.

«Το να μην αναφέρουμε τον όρο αυτό είναι σαν να κλείνουμε το στόμα μας για σημαντικά ζητήματα της εκμετάλλευσης. Η αναλυτική κατηγορία γυναίκες είναι το κλειδί για να κατανοήσουμε την λειτουργία της αναπαραγωγικής εργασίας στον καπιταλιστικό καταμερισμό της εργασίας, τους αγώνες και τους κόπους που κατέβαλλαν  οι γυναίκες στο πεδίο αυτό, τον σεξουαλικό διαχωρισμό της εργασίας  αλλά και να επανακαθορίσουμε την σημασία των ταξικών αγώνων».

silivia_2

Κινητήριος δύναμη της παγκόσμιας οικονομίας τα σώματα των γυναικών

Ο καπιταλισμός για την Σ. Φεντερίτσι χρησιμοποίησε μηχανισμούς για να διαιρεί τους ανθρώπους και να δικαιολογεί την απλήρωτη εργασία.

«Το να βλέπεις την ιστορία από την γυναικεία πραγματικότητα σημαίνει την αναγνώριση της αναπαραγωγική εργασίας ως πεδίο -κλειδί για την οργάνωση της κοινωνίας και για τον τρόπο που αυτή χρησιμοποιήθηκε για την πρωταρχική συσσώρευση του κεφαλαίου. Σημαίνει ότι κατανοείς πως ο καπιταλισμός που είναι συνδεδεμένος με τον ρατσισμό και τον σεξισμό πρέπει να υποτιμά την αναπαραγωγική εργασία με σκοπό να μειώνει ακόμη περισσότερο το εργατικό κόστος. Οι γυναίκες δεν αποτελούν όμως μόνο απλά ένα κομμάτι στον καταμερισμό της εργασίας αλλά και ένα μεγάλο τμήμα της αντίστασης σε αυτόν» τόνισε μεταξύ άλλων.

«Αν δούμε την παγκόσμια οικονομία τα τελευταία 40 χρόνια από την οπτική των γυναικών, θα καταλάβουμε πως η κινητήριος δύναμη της δεν ήταν οι νέες τεχνολογικές εφευρέσεις αλλά η  παγκόσμια επίθεση που δέχτηκαν τα σώματα των γυναικών,  μια επίθεση στην ανάγκη των ανθρώπων για αναπαραγωγή».

Η Σ. Φεντερίτσι αναφέρθηκε σε πολλά παραδείγματα  στον κόσμο όπως την μετεγκατάσταση βιομηχανικών ζωνών οι οποίες έγιναν χάρη στην εργασία των γυναικών. «Την ίδια στιγμή που ο καπιταλισμός άνοιγε τις πόρτες στην γυναικεία εργασία η μισθωτή εργασία έχανε όλα τα δικαιώματα με τα οποία ήταν συνδεδεμένη. Και ενώ οι γυναίκες απελευθερώνονταν με την είσοδό τους στην μισθωτή εργασία συνέχιζαν την απλήρωτη εργασία στο σπίτι» τόνισε απορρίπτοντας την θέση που συχνά λέγεται ότι οι γυναίκες έχουν πλέον εγκαταλείψει το σπίτι.

«Πράγματι κάποιες από τις οικιακές εργασίας έχουν εμπορευματοποιηθεί. Παρ’όλα αυτά ένα μεγάλο κομμάτι εργασίας έχει επιστρέψει στο σπίτι λόγω των περικοπών και την αποστέρηση πρόσβασης στα δημόσια αγαθά (φροντίδα, υγεία κ.α.)»

Μιλώντας για την κατάρρευση του κοινωνικού κράτους παγκοσμίως έφερε ως παράδειγμα την Ελλάδα τονίζοντας πως αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα συμπυκνώνει αυτό που έχει συμβεί σε παγκόσμιο επίπεδο εδώ και 40 χρόνια σε όλο τον κόσμο.

Η ζωή των γυναικών απέχει πολύ από το όραμα της χειραφέτησης

«Αν δούμε την ιστορία από την οπτική των γυναικών θα καταλάβουμε πως οι γυναίκες δεν αναπαρήγαγαν απλά μια οικογένεια αλλά δεκάδες εκατοντάδες εργαζομένους, σερβιτόρους, καθαρίστριες, εργάτριες τους σεξ κ.α.. Είναι οι γυναίκες αυτές που υπέστησαν τις περικοπές που έχει επιφέρει η διάλυση του κοινωνικού κράτους. Η ζωή των γυναικών μόνο άθλια μπορεί να χαρακτηριστεί και αυτό απέχει πολύ από το όραμα της χειραφέτησης» πρόσθεσε φέρνοντας ως παράδειγμα τις ΗΠΑ όπου ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών πάσχει από κατάθλιψη λόγω του ελάχιστου χρόνου  που διαθέτουν για τον εαυτό τους.

Ταυτόχρονα σύμφωνα με στατιστικές ένα στα 4 παιδιά πάσχει από κάποιου είδους διαταραχή. «Ιατρικοποιούν το πρόβλημα της έλλειψης χρόνου των γονιών και αυτό γιατί η άμισθη εργασία στο σπίτι δεν αντισταθμίστηκε με δημόσιες δομές από το κράτος».

Τραγικές διαστάσεις  παίρνει  επίσης το φαινόμενο της αδυναμίας των γυναικών να φροντίσουν τα παιδιά τους με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να τα χάσουν. Στην Ιταλία π.χ. μόλις αποδειχτεί ότι οι γυναίκες χάνουν την δουλειά τους και κάνουν αίτηση για οικονομική ενίσχυση κινδυνεύουν να χάσουν και το ίδιο τους το παιδί από τις κοινωνικές υπηρεσίες του κράτους. Αντίστοιχες ρυθμίσεις έχουν περάσει και σε πολιτείες των ΗΠΑ που ορίζουν τους «ιδανικούς» γονείς.

«Αν για παράδειγμα στο αίμα μιας εγκύου γυναίκες βρεθούν ίχνη ναρκωτικών τιμωρείται με είκοσι χρόνια φυλακής» είπε η Φεντερίτσι επισημαίνοντας πως ενώ όλες αυτές οι πολιτικές παρουσιάζονται ως υπεράσπιση της ζωής των παιδιών ουσιαστικά αποτελούν πολιτικές που εμποδίζουν τις γυναίκες από το να κάνουν παιδιά για να μην είναι κοστοβόρες στο κράτος. «Εγώ το βλέπω ως μιας μορφής στείρωσης» δήλωσε.

Δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στους χιλιάδες πρόσφυγες που έχουν χάσει την ζωή τους στην Μεσόγειο η οποία έχει μετατραπεί σταδιακά σε ένα «νεκροταφείο ανθρώπων που η Ε.Ε. τους χειρίζεται ως σκουπίδια». «Πρέπει να ξεπεράσουμε τον τρόπο που διαχειρίζονται τις ζωές μας μέσα από τις γραμμές του φύλου και της εθνότητας και να ξαναχτίσουμε τον ιστό της κοινωνίας που έχει καταστραφεί από τα πολλά χρόνια καπιταλισμού» τόνισε.

Όσον αφορά την αυξανόμενη βία ενάντια στις γυναίκες διερωτήθηκε πως μπορούμε να έχουμε μεγάλους αγώνες όταν οι άνθρωποι που εμπλέκονται είναι τόσο διαχωρισμένοι μεταξύ τους και όταν επιτρέπονται τέτοια ποσοστά βίας εναντίον των γυναικών.

«Η βία αυτή δεν συνιστά μόνο μια παραβίαση των δικαιωμάτων αλλά αποτελεί υπονόμευση του ίδιου του αγώνα μας»

silvia

Τι να κάνουμε;

Η Σίλβια Φεντερίτσι δεν έμεινε μόνο σε διαπιστώσεις θεωρητικές και  πολιτικές αλλά προχώρησε και στην απάντηση του ερωτήματος “τι να κάνουμε;” καλώντας στην δημιουργία εναλλακτικών δρόμων στην καπιταλιστική ανάπτυξη.

«Μπορεί να μην μπορούμε  να αλλάξουμε την πολιτική του παγκόσμιου καπιταλισμού αλλά μπορούμε να αρνηθούμε ο πλούτος που παράγουμε να χρησιμοποιείται για τον πόλεμο». Αποτελεί τραγική ειρωνεία για την ίδια, πως «το  να μεγαλώνεις ένα παιδί δεν θεωρείται παραγωγική εργασία σε αντίθεση με το να φτιάχνεις ένα όπλο για να σκοτώσεις ένα παιδί»

Η Σ. Φεντερίτσι έφερε ως παράδειγμα κοινότητες της Λατινικής Αμερικής όπου άνθρωποι εκτοπισμένοι από τις πόλεις ξεκίνησαν να καλλιεργούν από μόνοι τους την αγροτική γη και μέσα από κολλεκτίβες δημιουργούν νέες μορφές ζωής και αναπαραγωγής πέρα από το κράτος και την αγορά.

Όπως είπε «Έχουν εφεύρει έναν άλλο τρόπο ζωής όχι εκκεινώντας από κάποια ιδεολογική συνειδητοποίηση αλλά από την ίδια την ανάγκη και  σήμερα βιώνουν την ευχαρίστηση του επανελέγχου της ζωής τους και της μεταξύ τους αλληλεγγύης. Αυτές οι πρακτικές δεν συνιστούν κάτι περιθωριακό καθώς εμπλέκουν χιλιάδες ανθρώπους με τις  γυναίκες να παίζουν κεντρικό ρόλο».

Εξάλλου όπως κατέληξε: «Αν δεν πάρουμε τις ζωές μας στα χέρια μας για να δομήσουμε διαφορετικά τον κόσμο μας θα είμαστε συνεχώς στο έλεος ενός συστήματος που το μόνο που θα δίνει θα είναι ψήγματα ‘ευημερίας΄ για λίγους τα οποία θα περιβάλλονται από την μιζέρια του κόσμου των άλλων».

Το βιβλίο της Σίλβια Φεντερίτσι Ο Κάλιμπαν και η Μάγισσα,Γυναίκες, σώμα και πρωταρχική συσσώρευση κυκλοφορεί από το 2011 (εκδόσεις των Ξένων) ενώ σε κυκλοφορία βρίσκεται από το 2012 και το τελευταίο βιβλίο της που αποτελεί συλλογή άρθρων της από το 1975 Revolution at Point Zero: Housework, Reproduciton and Feminist Struggle.

Πηγή: alterthess

Share

Γυναίκες στα όπλα: οι Ζαπατίστας και οι Κούρδοι της Ροχάβα Διαμορφώνουν μια Νέα Πολιτική για το Φύλο

kobane

της Charlotte Maria Sáenz

Η αντίσταση και η δύναμη μοιάζουν με το άγριο χορτάρι που ξεπηδάει μέσα από τις ρωγμές στην Τσιάπας, στο Μεξικό και στο διακρατικό Κουρδιστάν, όπου οι Ζαπατίστας και το Κουρδικό κίνημα αντίστασης, αντίστοιχα, δημιουργούν νέες σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων ως πρωτεύον κομμάτι της πάλης τους και της διαδικασίας οικοδόμησης ενός καλύτερου κόσμου. Και στα δύο μέρη, η συμμετοχή των γυναικών στις ένοπλες δυνάμεις έχει εισάγει μια νέα κοινωνική ερμηνεία της σχέσης των δύο φύλων βασισμένη στην ισότητα.

Ενώ οι Κούρδοι έχουν πολεμήσει για την επιβίωσή τους απέναντι στο ISIS στα σύνορα Συρίας-Τουρκίας, στην πόλη του Κομπάνι, οι Ζαπατίστας έχουν εγκαταλείψει τα όπλα για παραπάνω από 20 χρόνια και από τότε, έχουν στραφεί σε έναν μη βίαιο αγώνα. Και στις δύο περιπτώσεις, οι γυναίκες έχουν αγωνιστεί μαζί με τους άντρες απέναντι στο συλλογικό τους αφανισμό κάνοντας παράλληλα ριζοσπαστικές αλλαγές στις σχέσεις των δύο φύλων. Δουλεύοντας για περισσότερη ισότητα, γίνεται δυνατή μια περισσότερο άμεση δημοκρατία στην οικοδόμηση μεγαλύτερης αυτονομίας από το κράτος. [1] Και στις δυο προσπάθειες, υπάρχει επίσης μια βαθιά σύνδεση με τη γη[2] που αντιλαμβάνεται την αξία της γυναίκας και το περιβάλλον σαν απαραίτητες προϋποθέσεις για την ίδια τη ζωή.

Και στα δύο κινήματα αντίστασης, οι γυναίκες πήραν τα όπλα για να παλέψουν μαζί με τους άντρες συντρόφους τους, δείχνοντας τόσο θέληση αλλά και αξίωση να παλέψουν σαν στρατιώτες. Ωστόσο, ο κύριος στόχος τους στα βουνά δεν είναι στρατιωτικός. Αντιθέτως, το πιο σημαντικό τους έργο είναι η διαμόρφωση νέων υποκειμένων: άντρες και γυναίκες σε μια περισσότερο ισότιμη σχέση μεταξύ τους – μια σχέση που επίσης είναι και αντικαπιταλιστική. “Πάνω απ’ όλα, θέλουμε η αγωνιστικότητά μας να δημιουργήσει μια νέα προσωπικότητα, μια προσωπικότητα που να βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τον Καπιταλισμό”, λέει μια αντιπρόσωπος της Κουρδικής Επιτροπής της επιστήμης της Γυναίκας (Jineology Committee) μιας επιτροπής από γυναίκες, για γυναίκες που ιδρύθηκε από το διακρατικό PKK (Partiya Karkerên Kurdistanê), το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα.[3] Η δέσμευσή τους είναι η οικοδόμηση της δημοκρατίας, του σοσιαλισμού, της οικολογίας και του φεμινισμού.

Οι Ζαπατίστας, ομοίως, δεσμεύτηκαν σε περισσότερο ισότιμες σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων. Ένα από τα πρώτα πράγματα που προέκυψαν από την ένοπλη εξέγερση το 1994 ήταν ο Επαναστατικός Νόμος των Γυναικών. Ο νόμος αυτός διατύπωσε 10 νέους κανόνες δίνοντας στις γυναίκες πρωτοφανή εξουσία στις ζωές τους, εμπεριέχοντας το εάν και με ποιόν θα παντρευτούν, το δικαίωμα να υπηρετήσουν στα συμβούλια διακυβέρνησης, και το δικαίωμα να κουβαλάνε όπλα όπως οι milicianas, μαχητές της πολιτοφυλακής στον Ζαπατιστικό Στρατό Εθνικής Απελευθέρωσης (EZLN στα ισπανικά). Οι γυναίκες των Ζαπατίστας ζήτησαν επίσης να εμπεριέχεται στο νόμο η απαγόρευση ναρκωτικών και αλκοόλ, έτσι ώστε να αντιμετωπίσουν τη μία από τις κύριες αιτίες της οικογενειακής βίας. Μετά την κατάπαυση πυρός μόλις δώδεκα μέρες μετά την εξέγερση, πολλές γυναίκες στρατιώτες ακολούθησαν μη στρατιωτική πολιτική ζωή, παίρνοντας πρωτοφανείς θέσεις στη διακυβέρνηση, την παιδεία, τη διαχείριση και την λήψη αποφάσεων – εναλλακτικούς τρόπους κατάληψης των όπλων, αυτή τη φορά μεταξύ τους και μαζί με τους άντρες. Για τα τελευταία 21 χρόνια, και οι άντρες και οι γυναίκες υπήρξαν σε μια διαδικασία αποδόμησης των παλιών προτύπων σχετικά με το φύλο, ξαναμαθαίνοντας πως να υπάρχουν και να σχετίζονται ο ένας με τον άλλο εκ νέου, και να μοιράζονται οικιακά και δημόσια καθήκοντα. Αν και το χτίσιμο της ισότητας των δυο φύλων βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη, αυτές οι νέες σχέσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών συγκροτούν ένα θεμελιώδες συστατικό της ίδιας της οικοδόμησης της αυτονομίας των Ζαπατίστας.

Οι ριζοσπαστικές αυτές αλλαγές στις σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων διαμορφώνονται μέσα σε πλαίσια σκληρής βίας και πολέμου υψηλής και χαμηλής έντασης. Στο Κομπάνι, κοντά στα Τουρκικά σύνορα οι Κούρδοι αντιστέκονται ηρωικά στις καταστροφές του ISIS από τη μια, και τις ρατσιστικές και κατασταλτικές μεθοδεύσεις του Τουρκικού Κράτους από την άλλη. Στην Τσιάπας, οι Ζαπατίστας χτίζουν την αυτονομία τους μέσα στην εντεινόμενη βία ενός ναρκο-κράτους που δεσπόζει ένα μεγάλο μέρος του έθνους, όπου είναι δύσκολο να διακρίνεις τη διαφορά ανάμεσα στην κυβέρνηση και τους εμπόρους ναρκωτικών. Στην κοντινή Γκερέρο – μια νοτιοδυτική πολιτεία του Μεξικό επίσης γνωστή για τις πλούσιες φυσικές πηγές της, το έντονο εμπόριο ναρκωτικών, τα κινήματα αντίστασης και την αστυνόμευση από την κοινότητα – οι γυναίκες επίσης προσχώρησαν στις ένοπλες τάξεις της policia comunitaria. Αυτές οι ένοπλες περιπολίες προέκυψαν για να γεμίσουν το κενό που δημιούργησε η διεφθαρμένη αστυνομία με την μισθοδοσία τους μέσω ναρκωτικών και βρίσκονται σε έξαρση σε διάφορες άλλες κοινότητες ανά την χώρα. Άντρες και γυναίκες παλεύουν μαζί σ’ αυτές τις διαφορετικές εμπροσθοφυλακές, πολλές φορές περνώντας κράτη και εθνικά σύνορα για να προσχωρήσουν στη μάχη, όπως οι πολλές νέες αναρχικές γυναίκες από την Τουρκία που πέρασαν με λεωφορεία στη Συρία για να βοηθήσουν τους Κούρδους στο Κομπάνι να αντισταθούν στο ISIS τους περασμένους μήνες.

Συγκεκριμένα κομμάτια της 30ετούς Κουρδικής αντίστασης ανέλαβαν επίσης το έργο να σφυρηλατήσουν περισσότερο ισότιμες σχέσεις ανάμεσα στους άντρες και τις γυναίκες σαν κρίσιμο στοιχείο του πολιτικού τους εγχειρήματος. Με τους Κούρδους διάσπαρτους σε Τουρκία, Συρία και Ιράκ, το γεωπολιτικό σχέδιο του Κουρδιστάν έχει εξαπλωθεί σε διακρατικό επίπεδο σε αυτό που μερικοί περιγράφουν ως “Δημοκρατική Συνομοσπονδία” που υπερβαίνει τα εθνικά και κρατικά σύνορα. Αυτή είναι μια φιλοδοξία μέχρι στιγμής, όχι μια πλήρως αναπτυγμένη πραγματικότητα ούτε αγκαλιάζεται από όλους τους Κούρδους. Οι ιδέες αυτές απορρέουν κυρίως από τα εξελισσόμενα γραπτά του ηγέτη του Κουρδικού Εργατικού Κόμματος (PKK) Αμπντουλάχ Οτσαλάν, που έχει φυλακιστεί στην Τουρκία από το 1999. Η “Δημοκρατική Συνομοσπονδία” στοχεύει στην οικοδόμηση ενός νέου συστήματος το οποίο θα λειτουργεί σύμφωνα με τη δίκαιη διανομή των πόρων και την προστασία του περιβάλλοντος. Επιδιώκει να δημιουργήσει μια κοινωνία χωρίς σεξισμό, αντικαθιστώντας τις παραδοσιακές πατριαρχικές κοινωνίες, τις θρησκευτικές ερμηνείες και την καπιταλιστική εμπορευματοποίηση των γυναικών. Το κίνημα έχει εργαστεί έντονα σε κοινωνικό και εκπαιδευτικό επίπεδο για να πολεμήσει τις πατριαρχικές νοοτροπίες που είναι ριζωμένες στις γυναίκες, σαν μια μορφή υποταγής, και στους άντρες, σαν μια μορφή κυριαρχίας. [4]

Η Ζαπατιστική και Κουρδική αντίσταση δημιούργησαν μια ριζοσπαστική αλλαγή παραδείγματος που μετασχηματίζει τα πάντα. Στα αυτόνομα δημοτικά κέντρα διοίκησης των Ζαπατίστας που ονομάζονται “Caracol de Oventic” υπάρχει το “Γραφείο Γυναικείας Αξιοπρέπειας” όπου γυναίκες συγκεντρώνονται για να συζητήσουν τις επιτυχίες και αποτυχίες του Επαναστατικού Νόμου των Γυναικών. Ομοίως, η Επιτροπή της επιστήμης της Γυναίκας (Jineology Committee) του PKK μελετά τις γυναικείες ιστορίες για την κατανόηση της κατασκευής των ιεραρχιών και των εθνών-κρατών που διαβρώνουν την γυναικεία δύναμη στην κοινωνία. Και οι δύο κοινότητες προέρχονται από έντονα πατριαρχικές ιστορίες και πλαίσια, επομένως υπάρχει μακρύς δρόμος ακόμα και για τις δυο. Εν τούτοις σε μικρό χρονικό διάστημα έχουν αποκομίσει τεράστια οφέλη. Οι γυναίκες εκπροσωπούνται όλο και περισσότερο στα συμβούλια διακυβέρνησης και ενεργές στις ένοπλες τάξεις, αλλά η πραγματική επανάσταση διεξάγεται στον οικιακό χώρο, όπου η φροντίδα των παιδιών, της υγείας και του σπιτιού είναι εργασίες καταμερισμένες μεταξύ ανδρών και γυναικών. Και οι Κούρδοι και οι Ζαπατίστας προσφέρουν ένα ζωντανό παράδειγμα όχι μόνο του τι είναι δυνατό, αλλά του τι ήδη ασκείται και μεγαλώνει.[5]

Άντρες και γυναίκες, δουλεύοντας στην κατεύθυνση αυτού που οι Ζαπατίστας θα αποκαλούσαν “Άλλο” τρόπο δημιουργίας σχέσεων μεταξύ τους, διασχίζουν εμπόλεμες περιοχές, αλλά και πνευματικής, γεωργικής και οικιακής φροντίδας – μαθαίνοντας μαζί με και από τον άλλο είτε στο πεδίο της μάχης ή φτιάχνοντας φαγητό. Είναι, σ’ αυτές τις καθημερινές πρακτικές οικοδόμησης της αυτονομίας, που ξεκινάμε να φέρουμε στην επιφάνεια την δυνατότητα ενός άλλου είδους ζωής, γνώσης, ύπαρξης και δημιουργίας σχέσεων μεταξύ μας που μπορεί να δημιουργήσει και να τροφοδοτήσει καλύτερους τρόπους ζωής. Ξεκινά με το να κάνει τις πατριαρχικές συνήθειες ορατές. Η οικοδόμηση περισσότερο ισότιμων σχέσεων σημαίνει μια καθημερινή πρακτική καλύτερων, ευγενέστερων τρόπων στις σχέσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών. Αυτή είναι η γνώση για όλους εμάς για να την μετουσιώσουμε σε πράξη στα δικά μας μέρη και με τους δικούς μας ανθρώπους, όχι μόνο με τα όπλα στο χέρι αλλά και χέρι-χέρι…abrazándonos, αγκαλιάζοντας ο ένας τον άλλο.

 

Σημειώσεις

[1] Για παράδειγμα, οι Μεσοαμερικανικές συνελεύσεις ή οι πρώτοι Σουμέριοι και οι αποκεντρωμένοι οργανισμοί των σχηματισμών φυλών και φατριών όπως περιγράφονται στο “El confederalismo democrático: propuesta libertaria del pueblo kurdo.” ALB Noticias en Mar, 17 Σεπτέμβρη 2013.

[2] “Γη και Ελευθερία” ήταν το σύνθημα των Ζαπατίστας, τότε και τώρα, ενώ “Γη ή Θάνατος” το σύνθημα που ακούστηκε στην περιοχή Botan σήμερα όπως αναφέρθηκε από τον Heysam Mislim στο “Kobane Diary: 4 Days Inside the City Fighting an Unprecedented Resistance Against ISIS,” Newsweek, 15 Οκτώβρη 2014.

[3] Η Επιτροπή της επιστήμης της Γυναίκας (Committee of Jineology) όπως αναφέρεται από τον Jorge Ricardo Ottino, γράφοντας για το “Resumen Latinoamericano from mountains of Xinêre, areas of media defense, South Kurdistan, Republic of Iraq”, 3 Ιουλίου 2014.

[4] “El confederalismo democrático: propuesta libertaria del pueblo kurdo.” ALB Noticias en Mar, 17 Σεπτέμβρη 2013.

[5] Για μεγαλύτερη σε βάθος περιγραφή του κινήματος των Κούρδισσων Γυναικών δείτε https://www.opendemocracy.net/arab-awakening/necla-acik/kobane-struggle

Η Charlotte Maria Sáenz είναι Συντονίστρια Μέσων Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης για το “Other Worlds” και διδάσκει στο CIIS (California Institute for Integral Studies) στο Σαν Φρανσίσκο, όπου είναι ιδρυτικό μέλος του Κέντρου για την Τέχνη και την Κοινωνική Δικαιοσύνη. Έχει εικοσαετή εμπειρία δουλεύοντας παγκοσμίως σε σχολεία, στους δρόμους, σε πανεπιστήμια, σε προσφυγικούς καταυλισμούς, αυτόνομες ζώνες και ταξιδιωτικά προγράμματα στην πατρίδα της το Μεξικό, σ’ ολόκληρο το Λίβανο και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επιστρέφει ετησίως για να δουλέψει με το Universidad de la Tierra Chiapas, το Al-Jana στη Βηρυτό, και για να διδάξει στο παγκόσμιο ταξιδιωτικό πρόγραμμα του World Learning “Beyond Globalization.” Είναι μέλος των παγκόσμιων Κοινωνιών Μάθησης και του Διεθνούς Οργανισμού για μια Συμμετοχική Κοινωνία.

Μετάφραση: Συραγώ Λιάτσικου

Πηγή: Barikat

 

Διαβάστε ακόμα

Η απεικόνιση των κουρδισσών μαχητριών στα μέσα ενημέρωσης

Οι Κούρδοι της Συρίας ανακηρύσσουν την ισότητα των γυναικών αψηφώντας τους τζιχαντιστές

Αλληλεγγύη στις γυναίκες που αντιστέκονται στο Κουρδιστάν

 

Share

Συνεχίζονται οι κινητοποιήσεις στο Χωριάτικο

χωριατικο 9

της Μαρίας Παπαδοπούλου

Μπορεί η δικαιοσύνη να επέτρεψε στους ενόχους της υπόθεσης «Χωριάτικο» να κυκλοφορούν ελεύθεροι, όμως ένα μέρος της κοινωνίας αρνείται να νομιμοποιήσει αυτή την απόφαση. Έτσι, εδώ και περίπου τρεις μήνες, σε διάφορες γειτονιές συνεχίζουν να γίνονται δράσεις ενημέρωσης και ακτιβισμοί ενάντια στην αλυσίδα, που εκφράζουν την αλληλεγγύη του κινήματος στις γυναίκες-θύματα και καλούν σε μποϊκοτάζ των φούρνων.

Πίσω απ τις βιτρίνες του «Χωριάτικου» και των θυγατρικών «Αττικών Φούρνων» λειτουργεί κύκλωμα σεξουαλικής εκμετάλλευσης αλλοδαπών γυναικών. Μετά από 2 επιχειρήσεις της αστυνομίας, σύλληψη των κατηγορούμενων και 2 δικογραφίες οι υπεύθυνοι κυκλοφορούν ελεύθεροι, οι φούρνοι λειτουργούν κανονικότατα (και μάλιστα με κακές εργασιακές συνθήκες για τους/τις υπαλλήλους). Οι κατηγορούμενοι, μεταξύ των οποίων και οι ιδιοκτήτες της αλυσίδας, κρίθηκαν ένοχοι με την κατηγορία της σύστασης εγκληματικής οργάνωσης και σωματεμπορίας, ενώ ομόφωνα αθώοι κρίθηκαν άλλοι 18. Ωστόσο, όλοι οι καταδικασθέντες αφέθηκαν ελεύθεροι με καταβολή εγγυοδοσίας και περιοριστικούς όρους. Για τον Άγγελο Γιαννακόπουλο ορίστηκε το ποσό των 200.000 ευρώ, για τον Φλιοστόρ Ιγκόρ 70.000 ευρώ, για τον Κωνσταντίνο Κύρου, η εγγύηση ορίστηκε στα 50.000 ευρώ και, τέλος, για τον Μιχάϊ Κρέτου στα 20.000 ευρώ. Όλοι οι κατηγορούμενοι αθωώθηκαν για τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική δραστηριότητα και για την παράβαση του νόμου περί ναρκωτικών.

(Μερικά δέιγματα των πρόσφατων κινητοποιήσεων εδώ, εδώ, εδώ, εδώεδώ και εδώ)

This slideshow requires JavaScript.

 

Share

Το Φύλο Συκής για το Pride

pride

Το Σάββατο 13 Ιουνίου 2015, το pride της  Αθήνας θα διεξαχθεί με την επίσημη αποχή των περισσότερων ομάδων, οργανώσεων, συλλογικοτήτων και ΜΚΟ της lgbtq κοινότητας, ως αντίδραση στον αποκλεισμό τρανς ατόμων από την διοργάνωση.

Έχοντας ξεκινήσει ως πορεία μνήμης της εξέγερσης του Stonewall στις 28 Ιουνίου του 1969, το pride έχει καθιερωθεί ως μέρα ορατότητας για όλη την lgbtq κοινότητα. Την μέρα αυτή  όλοι, όλες και όλ@ διεκδικούν παρουσία στο δημόσιο χώρο και ελευθερία έκφρασης μέσα σε αυτόν. Παρόλο που τα χαρακτηριστικά του έχουν εμφανώς αλλάξει από τότε, το pride παραμένει ένα σημαντικό ραντεβού και γι’ αυτόν ακριβώς το  λόγο αναρωτιόμαστε γιατί τα τρανς άτομα εξαιρούνται με τέτοιον τρόπο απ’ αυτό.

Υπάρχουν πολλές κριτικές ως προς τον χαρακτήρα των pride, τους φορείς που το στηρίζουν αλλά και το γεγονός ότι την διοργάνωση κατέχει μια ΜΚΟ. Τόσο πέρυσι όσο και φέτος αποδείχτηκε πως η διοργάνωση του pride δεν εκφράζει την lgbtq κοινότητα σαν σύνολο και αδυνατεί να αποτυπώσει το σύνολο των επιθέσεων που δέχτηκε και των αγώνων, θεσμικών και κινηματικών που έχει πετύχει.

Όσο το pride δεν αποτελεί κτήμα και διοργάνωση του συνόλου της lgbtq κοινότητας, ένα μεγάλο της μέρος δεν θα μπορεί να δει τ@ν εαυτ@ τ@ μέσα σε αυτό.

 

Share

«Έχουμε πολύ δρόμο στην Τουρκία, μέχρι να ανατρέψουμε το αιωνόβιο εθνικιστικό μέτωπο»

turkey

του Γιάννη Κοντού

Οι πρόσφατες εκλογές στην Τουρκία αποτελούν σημείο καμπής στην πρόσφατη ιστορία της χώρας, αφενός λόγω της απώλειας της απόλυτης πλειοψηφίας για το μέχρι πρότινος κυβερνών ΑΚΡ (Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) του Ερντογάν, αφτέρου εξαιτίας της ανάδειξης του φιλοκουρδικού HDP σε τέταρτο κοινοβουλευτικό κόμμα. Ζητήσαμε από την Selin Çağatay, μέλος της Σοσιαλιστικής Φεμινιστικής Κολεκτίβας, τις πρώτες εκτιμήσεις της σχετικά με την έκβαση των εκλογών.

Το HDP όχι μόνο πέρασε το αντιδημοκρατικό «κατώφλι» του 10%, αλλά έλαβε το 13%, που σημαίνει ότι και πολλοί μη Κούρδοι το ψήφισαν. Όπως πιθανώς ξέρεις, το HDP δούλευε εδώ και 3 χρόνια να γίνει κόμμα στην Τουρκία, όχι μόνο των Κούρδων, και σε αυτές τις εκλογές έλαβε ψήφους από τη σοσιαλιστική Αριστερά, φεμινίστριες, άτομα της LGBT κοινότητας, Αλεβίτες κι άλλες θρησκευτικές κι εθνικές μειονότητες, χάρις σε μια πολύ επιτυχημένη εκστρατεία που «έτρεξε», παρά τις άσχημες επιθέσεις, τις οποίες δέχτηκε στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου. Είναι, επίσης, άμεσο αποτέλεσμα των διαδηλώσεων που ενέπνευσαν τα γεγονότα στο Πάρκο Γκεζί, καθώς ενθάρρυναν, κυρίως τους νέους ανθρώπους, να ενωθούν στα πλαίσια πιο περιεκτικών, δημοκρατικών συνασπισμών.

Σε ό,τι αφορά την αποτυχία AKP, η Τουρκία σίγουρα είπε «όχι» σε άλλη μία τετραετή μονοκομματική κυβέρνηση κι αυτό θα πρέπει να θεωρηθεί σημείο καμπής στην πολιτική ιστορία της χώρας. Αν το ΑΚΡ είχε λάβει αρκετές ψήφους, ώστε να συγκροτήσει μονοκομματική κυβέρνηση, όλοι ήξεραν πως θα συνεχιζόταν το αυξανόμενα διεφθαρμένο κι αυταρχικό καθεστώς που ξεκίνησε να χτίζει από το 2007. Τα ακραία επίπεδα διαφθοράς, όπου εμπλέκονταν μέλη του κόμματος, η εργαλειοποίηση του Ισλάμ από τον Ερντογάν κι η στάση απκλεισμού όσων δεν ανήκαν στην εκλογική βάση του ΑΚΡ που υιοθέτησε, η καλώς αναγνωρισμένη αποτυχία της πολιτικής της Τουρκίας σχετικά με τη Συρία (η υποστήριξη των Σαλαφιστών έναντι του Άσαντ, τα γεγονότα στο Κομπάνι κι άλλα), καθώς κι οι συνολικά επιδεινούμενες οικονομικές συνθήκες, είναι οι 4 κύριοι λόγοι που εξηγούν γιατί το ΑΚΡ έχασε τόσες ψήφους.

Παρόλα αυτά, το ΑΚΡ παραμένει ο νικητής των εκλογών κι εξακολουθεί να είναι πολύ πιθανός εταίρος στην καινούρια κυβέρνηση. Το κεμαλικό CHP και το HDP διακήρυξαν την αντίθεσή τους σε συμμαχία με το ΑΚΡ, αλλά το εθνικιστικό ΜΗΡ σκέφτεται το συνασπισμό με το ΑΚΡ. Περιττό να πω, στις προϋποθέσεις που θέτει το ΜΗΡ είναι ο τερματισμός της ειρηνευτικής διαδικασίας με τους Κούρδους κι η διατήρηση του ομοιογενούς κράτους και του κυρίαρχου ορισμού της «τουρκικότητας» στο νέο Σύνταγμα, το οποίο αναμένεται να αντικαταστήσει το Σύνταγμα του 1982 μέσα στα επόμενα χρόνια. Να γιορταστεί, λοιπόν, η νίκη του ΗDP, αλλά έχουμε ακόμη πολύ δρόμο στην Τουρκία, μέχρι να ανατρέψουμε το αιωνόβιο Σουνιτο-τουρκικό εθνικιστικό μέτωπο και να ξεκινήσουμε να συζητάμε για την πιθανότητα απόδοσης ίσης ιδιότητας του πολίτη σε όλους.

Η Selin Çağatay είναι μέλος της Σοσιαλιστικής Φεμινιστικής Κολεκτίβας.

Πηγή: hitandrun

 

Διαβάστε ακόμα

Selin Çağatay:«Η γυναικεία απελευθέρωση πρέπει να στοχεύει εξίσου την πατριαρχία και τον καπιταλισμό»

 

Share