Subscribe via RSS Feed

Category: Απόψεις-Πολεμική

21 Γενάρη: δύο πορείες, δύο κόσμοι

6

του Φύλου Συκής

Αν σας έχουν πεταχτεί τα μάτια έξω από την παρέλαση τόσων μακεδονομάχων στο συλλαλητήριο της Θεσσαλονίκης με αφορμή την ονομασία της Δημοκρατίας της Μακεδονίας, ρίξτε μια ματιά στην άλλη όχθη του Ατλαντικού, όπου δεκάδες χιλιάδες γυναίκες και σύμμαχοί τους έδωσαν το παρόν στη μεγάλη διαδήλωση για τον ένα χρόνο από την ορκομωσία του Τραμπ στην Ουάσινγκτον, καθως και σε πολλές άλλες πόλεις. Από τη μια σκοταδισμός, ματσίλα και εθνικισμός (και κακογουστιά εδώ που τα λέμε) και από την άλλη ανεκτικότητα και ελπίδα.

Οπότε αν κι εσάς μαγκώνεται η καρδιά σας αντικρίζοντας αυτές τις εικόνες…

This slideshow requires JavaScript.

 

… ρίξτε μια ματιά παρακάτω να ισιάξετε:

This slideshow requires JavaScript.

Share

My dress is not a yes! Η Sabbat απαντά στο μισογύνικο άρθρο του Βίδου

my dress is not a yes

Μια οφειλόμενη απάντηση

Ο Κοσμάς Βίδος, που από την στήλη του στο ΒΗΜΑgazino κατακεραύνωνε την επιλογή των γυναικών να φορέσουν ζεστά παπούτσια το χειμώνα και τις καλούσε να κυκλοφορούν με γόβες -προσεκτικά καθαρισμένες ώστε να μη φαίνεται η λάσπη από την βροχή, βρίσκει φιλόξενο απάγκιο σε όλα τα έντυπα του νεοφιλελευθερισμού και του νεοσυντηριτικού χιπστερισμού. Σε πρόσφατο άρθρο του στο Protagon αυτός ο διαβόητος μισογύνης πήρε τη θέση που περιμέναμε και στην υπόθεση των αποκαλύψεων των περιστατικών σεξουαλικής παρενόχλησης στο Hollywood, δίνοντας μαθήματα mansplaining για ακόμη μία φορά.

Στο συγκεκριμένο άρθρο υποστηρίζει ότι το δικαίωμα – ή όχι – των ηθοποιών του Hollywood να καταγγείλουν την σεξιστική βία και παρενόχληση εξαρτάται από το πόσο μέτρα ύφασμα φοράνε, αν το ντεκολτέ τους είναι βαθύ και αν είναι τα τακούνια τους ψηλά. Φαίνεται, λοιπόν, πως οι γυναίκες έχουν δικαίωμα να μιλάνε υπό προϋποθέσεις. Σύμφωνα με τον Βίδο, αν μια γυναίκα ντύνεται, κατά αυτόν, “προκλητικά” αποδέχεται το ρόλο της ως σεξουαλικό αντικείμενο και τίποτα παραπάνω, και άρα δεν έχει δικαίωμα να μιλήσει. Μα και εκείνες που μίλησαν βρέθηκαν κατηγορούμενες στο χαοτικό και κυριαρχικό πατριαρχικό του ντελίριο γιατί δεν μίλησαν εγκαίρως. Τελικά, κύριε Βίδο, υπάρχει κάτι που μπορούμε να κάνουμε καλά ή καλά θα κάνουμε να σωπάσουμε επιτέλους;

Απαντώντας κωδικά – καθώς δεν του αξίζει ούτε ένα λεπτό παραπάνω από τον πολύτιμο χρόνο μας.

My dress is not a yes!

Μία από τις πλέον βασικές πλευρές της κουλτούρας του βιασμού και του σεξισμού είναι η αντίληψη πως οι γυναίκες που ντύνονται “προκλητικά”, σύμφωνα με τα θρησκευτικά και πατριαρχικά ήθη -γιατί στην πραγματικότητα δεν έχει τίποτα το προκλητικό το γυμνό ανθρώπινο σώμα, είναι “τσούλες” και άρα τα “γυρεύει ο κώλος τους”. Στο άρθρο αναπαράγεται με τον πιο χυδαίο τρόπο η αντίληψη αυτή που υποστηρίζει ότι η σεξουαλικότητα της γυναίκας υποβιβάζει την αξία της ως ον. Για να έχει δικαίωμα να ακουστεί πρέπει να ευθυγραμίζεται με τις στυλιστικές και ηθικές απόψεις του κάθε Κοσμά Βίδου. Με την ίδια λογική, βέβαια, είναι το μήκος της φούστας μας ο κυρίαρχος παράγοντας για το αν θα πέσουμε θύματα βιασμού ή σεξουαλικής παρενόχλησης και στο κάτω κάτω φταίμε εμείς για τον σεξισμό που δεχόμαστε, και όχι το σύστημα που τον αναπαράγει.

Δεν δεχόμαστε υποδείξεις από τους (εν δυνάμει) δράστες των παραβιαστικών, σεξιστικών συμπεριφορών ως προς το πότε και πως θα μιλήσουμε!

Οι δολοφονημένες από άντρες, πατεράδες και συντρόφους αδερφές μας, οι κακοποιημένες με χίλιους τρόπους αδερφές μας, δεν σας το επιτρέπουν. Το πλαίσιο της πατριαρχίας επιβάλλει και ενισχύει το νόμο της σιωπής γύρω από την καταπάτηση του συνόλου των δικαιωμάτων των γυναικών, σιωπή από την οποία κομίζει οφέλη το κεφάλαιο και οι άντρες. Η βία που ασκείται στα σώματα και στη σκέψη μας είναι καθημερινή και παγκόσμια. Για να σπάσουμε τη σιωπή και να μιλήσουμε είναι αναγκαία η δύναμη που αντλούμε από τη συλλογικότητα. Η επάνοδος των φεμινισμών, που διεκδικεί ξανά και ξανά την απελευθέρωση και τη χειραφέτηση του μισού πληθυσμού των ανθρώπων, προσφέρει το πλαίσιο για την άρνηση της καταπίεσης.

Το γνωρίζουμε ότι απειλούνται τα προνόμια σας, κύριε Βίδο. Προνόμια που πηγάζουν από το φύλο σας, τη φυλή σας και την τάξη σας. Και σας διαβεβαιούμε ότι θα απολαύσουμε την ημέρα που δεν θα έχετε κανένα.

Sabbat – Burn the Rich not the Witch.

Στο link το επίμαχο άρθρο (εδώ). Η απάντησή μας έχει σταλεί στο protagon με την απαίτηση να δημοσιευτεί.

Πηγή: Sabbat – Burn the Rich not the Witch

 

 

Share

Ένας φόνος που αν δεν τον έκαναν μπορεί να μη ζούσαν οι ίδιες*

φιλιππα

της Φιλίππας Διαμάντη

*Το κείμενο αυτό αποτελεί μέρος της εισήγησής μου από τις εκδηλώσεις για τη γυναικεία αυτοάμυνα που πραγματοποιήθηκαν στις 21/10/2017 στη Θεσσαλονίκη στο Μικρόπολις και στις 10/11/2017 στην Αθήνα στο Nosotros.

Εισαγωγή

Ξεκινώντας, θέλω να αυτοπροσδιοριστώ ως προς την ταυτότητα φύλου μου, μιας και πολύ επίκαιρη η συζήτηση για τις ταυτότητες φύλου. Αυτοπροσδιορίζομαι, λοιπόν, ως cis γυναίκα, δηλαδή, το φύλο που μου αποδόθηκε κατά τη γέννησή μου ταυτίζεται με την εξωτερική μου εμφάνιση και συμπεριφορά (η λέξη cis προέρχεται από το cisgender και είναι το αντίθετο του transgender). Είναι πολιτική επιλογή μου να προσδιορίσω δημόσια την ταυτότητα φύλου μου και το κάνω σε κάθε εκδήλωση που καλούμαι ως ομιλήτρια, διότι θέλω να δώσω ορατότητα στις διάφορες ταυτότητες φύλου, όπως τα τρανς άτομα, στα άτομα με διαφοροποιημένα χαρακτηριστικά φύλου, όπως τα ίντερσεξ, καθώς και σε όσα άτομα δεν χωράνε στο δίπολο «αρσενικό»/«θηλυκό». Ταυτόχρονα, δεν θέλω να θεωρείται αυτονόητη η cis κατάσταση. Να διευκρινίσω πως όλα τα περιστατικά έμφυλης βίας στα οποία θα αναφερθώ σήμερα αφορούν cis γυναίκες και όπου αναφέρομαι σε άντρες, εννοώ cis στρέιτ άνδρες.

Το περιστατικό

Στις 23 Ιουνίου 2016, πληροφορηθήκαμε από τον Τύπο[1] πως μια 22χρονη, που βρισκόταν παρέα με μια 17χρονη, σκότωσε στη μέση του δρόμου με ένα μαχαίρι έναν 46χρονο άνδρα στην Κόρινθο. Στη συνέχεια, όπως έγραψε ο Τύπος, τα κορίτσια φυγαδεύτηκαν και κρύφτηκαν στο σπίτι φίλων. Παρόλο που σχεδόν όλα τα ηλεκτρονικά άρθρα άφηναν υπονοούμενα για τη γνωριμία της 22χρονης με τον νεκρό άνδρα και πως ίσως ο φόνος αφορούσε ξεκαθαρίσματα λογαριασμών, παντού αναφερόταν ο ισχυρισμός της κοπέλας πως παρενοχλήθηκε σεξουαλικά και για αυτό τον σκότωσε. Οι κυρίαρχοι τίτλοι ήταν: «Η 22χρονη που μαχαίρωσε τον 46χρονο στην Κόρινθο, ισχυρίζεται ότι την παρενόχλησε σεξουαλικά».[2]

Βλέποντας αυτά τα δημοσιεύματα, μια ομάδα γυναικών από την Αθήνα με εμπειρία αλληλεγγύης σε γυναίκες που δέχονται έμφυλη βία μπόρεσαν να δουν πως ήταν αρκετά ξεκάθαρο πως επρόκειτο για περίπτωση αυτοάμυνας. Βρήκαν τα στοιχεία της 22χρονης κοπέλας, ήρθαν σε επαφή με τον δικηγόρο της, πήγαν στο σπίτι της οικογένειάς της στην Κόρινθο και επισκέφτηκαν την ίδια στον Κορυδαλλό, όπου είχε προφυλακιστεί.

Αυτή η 22χρονη είναι η Παναγιώτα. Τι συνέβη λοιπόν εκείνο το βράδυ; Ένα βράδυ αργά, η Παναγιώτα και η 17χρονη φίλη της κάθονται οι δυο τους σ’ ένα παγκάκι στον πεζόδρομο. Τους πλησιάζει ένας μεθυσμένος άντρας, αρκετά μεγαλύτερός τους, κοντά στα πενήντα. Δεν τον ξέρουν. Στέκεται μπροστά τους και με απειλητική διάθεση αφήνει σεξουαλικά υπονοούμενα. Λέει στη μικρότερη κοπέλα: «εσένα σε ξέρω, που μένεις και τους γονείς σου». «Θα σας γαμήσω», τους λέει και πιάνει τα στήθη της μικρής. Εκείνες αντιδράνε. Πιάνει την Παναγιώτα από τα μαλλιά. Πάει να βγάλει κάτι από την κωλότσεπή του. «Κρατάει μαχαίρι», φωνάζει η μικρότερη κοπέλα. Τότε η Παναγιώτα βγάζει από τη μικρή άσπρη τσάντα που κρατούσε ένα μαχαίρι. Τον χτυπά με αυτό. Πανικοβάλλονται. Φεύγουν τρέχοντας. Πετούν το μαχαίρι λίγα μέτρα παρακάτω. Ο άντρας πέθανε.

Η Παναγιώτα θα μπορούσε να είναι μια οποιαδήποτε γυναίκα από εμάς, η οποία ένιωσε κίνδυνο βλέποντας έναν άγνωστο άνδρα να πλησιάζει τόσο κοντά τους, να τις παραβιάζει με τα χέρια του και να τις απειλεί με τα σεξιστικά λόγια του. Βίωσε σωματική βία όταν την άρπαξε από τα μαλλιά, και φοβήθηκε από το θράσος του. Γιατί όμως φοβήθηκε;

Οι γυναίκες γαλουχούμαστε από πολύ μικρές με τον φόβο του βιασμού. Οι γυναίκες αποφεύγουμε τους σκοτεινούς δρόμους, κοιτάμε διαρκώς πίσω μας αν μας ακολουθεί κανείς, αποφεύγουμε τα ασανσέρ με αγνώστους, περπατάμε πιο γρήγορα όταν μας κορνάρουν μέσα στη νύχτα, κουκουλωνόμαστε για να μην φανεί πως είμαστε γυναίκες καθώς επιστρέφουμε σπίτι, αγχωνόμαστε όταν μπαίνουμε μόνες σε ταξί, ειδοποιούμε πως φτάσαμε ασφαλείς. Οι γυναίκες έχουμε στο νου μας να μη μας ρίξουν κάτι στο ποτό, αποφεύγουμε να κάνουμε οτοστόπ, προσπαθούμε να μην ταξιδεύουμε μόνες μας, δεν συχνάζουμε σε μοναχικές παραλίες. Αυτά και άλλα πολλά τα κάνουμε οι γυναίκες διότι φοβόμαστε τι; Φοβόμαστε μήπως βιαστούμε.

Όταν μια γυναίκα βιάζεται κάθε λίγα λεπτά παγκόσμια, γνωρίζουμε πολύ καλά πώς είναι να σκέφτεσαι κάθε μέρα, κάποια στιγμή της ημέρας ότι ίσως κληθείς να αποτρέψεις τον βιασμό σου. Η βία είναι η πρώτη αιτία θανάτου των γυναικών παγκόσμια.[3] Πρώτα η βία και έπεται ο καρκίνος. Άρα τι μπορεί να φοβήθηκε η Παναγιώτα και έβγαλε μαχαίρι εκείνο το βράδυ; Ότι θα τη βιάσει, ότι θα τη σκοτώσει.

Το προφίλ της Παναγιώτας

Πέρα όμως από την αυτοπροστασία της Παναγιώτας και της φίλης της από ένα βιασμό ή μια γυναικοκτονία, η Παναγιώτα έχει και κάποια άλλα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

Η Παναγιώτα ζει στα παγκάκια στην Κόρινθο. Έχει φύγει από το σπίτι της γιατί ο πατέρας της δέρνει τη μητέρα της και η Παναγιώτα δεν αντέχει άλλο αυτή την κατάσταση. Πάντα μπαίνει στη μέση για να τους χωρίσει και τις τρώει. Ο πατέρας άνεργος και αλκοολικός. Η μητέρα άνεργη με καρκίνο. Δεν τολμάει να φύγει από το σπίτι της. Όλο το σπίτι είναι σπασμένο, δεν έχει αφήσει ούτε ποτήρι όρθιο ο πατέρας. Η Παναγιώτα έχει ελαφρά νοητική στέρηση. Κατάφερε όμως να φτάσει μέχρι και το γυμνάσιο. Δεν είχε βοήθεια από πουθενά. Μερικές φορές ζητούσε χρήματα από την εκκλησία για να πάρει να φάει. Κάποιες άλλες, έκανε μεροκάματα στα καλαμπόκια. Είχε μια κολλητή φίλη λίγο μικρότερή της. Μερικές φορές τριγυρνούσαν μαζί τα βράδια. Κυκλοφορούσε με μαχαίρι στην τσάντα διότι φοβόταν τα βράδια που έμενε έξω.

Η μητέρα της Παναγιώτας κακοποιούνταν από τον πατέρα της και η Παναγιώτα έμπαινε στη μέση για να τους χωρίσει. Ξέρουμε τι παθαίνουν τα παιδιά που μπαίνουν στη μέση για να προστατέψουν την μητέρα τους; Πριν δέκα περίπου μέρες, ένας δεκαοχτάχρονος μπήκε στη μέση για να προστατέψει τη μητέρα του που απειλούνταν με μαχαίρι, το μαχαίρι κάρφωσε τον γιο και πέθανε.[4] Στις αρχές Σεπτέμβρη, μια δεκαοχτάχρονη κοπέλα στέλνει μήνυμα στη μητέρα της που είχε φύγει από το σπίτι επειδή κακοποιούνταν: ««Μαμά, μην γυρίσεις στον μπαμπά. Δεν θα διορθωθεί ποτέ» μαμά μη γυρίσεις, ο μπαμπάς δεν θα διορθωθεί ποτέ». Βλέποντας αυτό το μήνυμα ο πατέρας, νευρίασε με την κόρη, προσπάθησε να τη στραγγαλίσει και της έβαλε φωτιά, η κοπέλα πέθανε στο νοσοκομείο.[5] Γνωρίζοντας έστω και λίγα από ψυχολογία, είναι ξεκάθαρο πως το περιστατικό της αυτοάμυνας της Παναγιώτας είναι μια περίπτωση μετάθεσης. Μια Παναγιώτα που πάντα προστάτευε τη μητέρα της και έμπαινε στη μέση, προστατεύει τώρα την κολλητή και μπαίνει και πάλι στη μέση. Δεν μπορούσε να αμυνθεί στον πατέρα της διότι τον φοβάται επειδή είναι ο πατέρας της, που έχει κάθε δικαίωμα πάνω σε αυτή και τη μητέρα της, όπως έχουμε διδαχθεί αυτόν το ρόλο, αλλά μπορεί να αμυνθεί απέναντι στον άγνωστο άντρα.

«Πρόεδρος: Γιατί δεν χτυπήσατε ποτέ τον πατέρα σας που σας κακοποιούσε;

Παναγιώτα: Τον φοβόμουν. Τον τρέμω τον πατέρα μου.»

Εδώ να πω πως μέχρι τελευταία στιγμή ο πατέρας της την απειλούσε να μην πει στο δικαστήριο πως τις χτυπούσε για να μην τον κάνουν ρεζίλι δημόσια. Η Παναγιώτα ακόμη και λίγο πριν το δικαστήριο ήταν χάλια ψυχολογικά, διότι δέχονταν τις απειλές του πατέρα της πως δεν θα επιτρέψει στη μητέρα της να καταθέσει υπέρ της. Τελικά, για μια «καλύτερη» ποινή της κόρης του, πείστηκε να καταθέσει την αλήθεια, δηλαδή ότι τις κακοποιούσε.

Χωρίς αμφιβολία, το σύστημα της πατριαρχίας κληροδοτεί στους άντρες την νομιμοποίηση της εξουσίας πάνω στο γυναικείο σώμα, όμως αυτός που τελικά έχει την ευθύνη είναι ο φορέας της πατριαρχίας, αυτός που επιλέγει να την εφαρμόζει και αυτός είναι ο πατέρας της Παναγιώτας. Ο νεκρός Νίκος Ζαφειρόπουλος, ο επίδοξος βιαστής της Παναγιώτας και της φίλης της, υπήρξε άλλο ένα σεξιστικό αρσενικό, μια παράπλευρη απώλεια της αυτοάμυνας.

Έχει ιδιαίτερη σημασία, όμως, να δούμε πως πιθανότατα η Παναγιώτα δεν θα κοιμόταν στο δρόμο, δεν θα κρατούσε μαχαίρι, δεν θα πανικοβαλλόταν, δεν θα μαχαίρωνε, αν δεν είχε συσσωρεύσει όλη αυτή τη βία από τον πατέρα της και δεν απαντούσε με τόσο έντονη αντιβία. Μπορεί να φώναζε ή να έφευγε, μπορεί και όχι. Αυτός, όμως, που σίγουρα θα έπρεπε να δικαστεί, δεν είναι η Παναγιώτα αλλά ο πατέρας της.

κα

Δυο μύθοι για τη βία κατά των γυναικών

Εδώ θέλω να σταθώ σε δυο σημεία. Το πρώτο είναι πως κάποιοι μπορεί να πέσουν στην παγίδα να αναρωτηθούν μήπως και ο πατέρας της Παναγιώτας ήταν ένα κακοποιημένο παιδί που αναπαρήγαγε τη βία που βίωσε στο σπίτι του. Πολλές φορές, αυτό χρησιμοποιείται σαν επιχείρημα για τη δικαιολόγηση του κακοποιητή. Το αντεπιχείρημα είναι ότι αυτό που παρατηρείται στην πράξη είναι πως τα υποκείμενα που δέχονται βία και κακοποίηση και που έχουν κατώτερη θέση ιεραρχικά στην κοινωνία –παιδιά, γυναίκες, μετανάστριες-ες, γκέι, τρανς, σκλάβες του σεξ– είναι πολύ σπάνιο να ασκήσουν βία προς κάποιον άλλον επειδή ακριβώς έχουν βιώσει στο πετσί τους τον πόνο και το τραύμα της βίας. Μπορεί να χρησιμοποιήσουν τη βία ως εργαλείο αντιβίας και αυτοάμυνας, αλλά δεν θα την ασκήσουν άκριτα. Για παράδειγμα, πάντα είχα την απορία γιατί δεν οργανώνονται αντιφασιστικές περιπολίες από τους ίδιους τους μετανάστες, οι οποίες αποτελούνται κυρίως από cis στρέιτ αρσενικά; Η επιλογή της βίας ως πολιτικό εργαλείο από υποκείμενα που έχουν υποστεί βία λόγω της κοινωνικής τους θέσης είναι μια δύσκολη επιλογή, διότι τα υποκείμενα καλούνται να επανοικειοποιηθούν ένα εργαλείο που τα έχει τραυματίσει.

Το δεύτερο σημείο που θέλω να σταθώ είναι ο αλκοολισμός και η χρόνια ανεργία του πατέρα της Παναγιώτας. Πάλι αυτά τα δυο χρησιμοποιούνται ως επιχειρήματα που δικαιολογούν τους άντρες που ασκούν βία. Στο δικαστήριο ήταν συγκλονιστικό πως όταν κατέθετε η μητέρα της Παναγιώτας πως κακοποιούνταν από το σύζυγό της, μέσα από τα λεγόμενά της δικαιολογούσε το σύζυγό της επειδή έπινε και ήταν άνεργος. Πολλές γυναίκες υιοθετούν και οι ίδιες τις σεξιστικές θέσεις που υπάρχουν στην κοινωνία και γίνονται φορείς τους. Όμως αντί να τις κατηγορούμε πως αυτές φταίνε που μένουν σε μια τέτοια σχέση, μπορούμε να τις αφυπνίσουμε και να τους εξηγήσουμε πως η βία του συζύγου δεν είναι κάτι το «φυσιολογικό» σε καμία συνθήκη. Σίγουρα υπάρχουν πολλές γυναίκες άνεργες και αλκοολικές, όμως δεν επιλέγουν να ξυλοφορτώνουν τους συζύγους τους ή να τους βιάζουν. Να θυμίσω και το σύνθημα: «δεν είναι το αλκοόλ, δεν είναι η ανεργία, το χέρι του σήκωσε η πατριαρχία».

Λίγα λόγια για τη δίκη

Δεν θέλω να αναφερθώ σε λεπτομέρειες της δίκης, γράφτηκαν και αρκετά άρθρα που την παρουσίασαν με λεπτομέρειες. Κάθε φορά που πρόκειται να βρεθούμε σε ένα δικαστήριο για κάποιο περιστατικό έμφυλης βίας, μας είναι οικεία η σεξιστική ρητορική με την οποία ερχόμαστε αντιμέτωπες. Το δικαστήριο έκρινε πως η Παναγιώτα δεν κινδύνευσε και δεν αναγνώρισε πως βρισκόταν σε αυτοάμυνα. Μάλιστα, η εισαγγελέας στην αγόρευσή της ανέφερε πως η Παναγιώτα δεν μπορεί να αντιληφθεί την αξία της ανθρώπινης ζωής όπως εμείς που είμαστε «άλλου μορφωτικού επιπέδου» και ότι «δεν σέβεται τη ζωή μπροστά στο ένστικτο επιβίωσης». Η εισαγγελέας πρότεινε το ελαφρυντικό των μη ταπεινών κριτηρίων, καθώς ενήργησε με βάση τον αξιακό της κώδικα και δεδομένου ότι στο θύμα βρέθηκαν όλα τα προσωπικά του αντικείμενα και η πράξη δεν συνδέεται με κλοπή, όπως είπε.[6]

Ο συνήγορος της πολιτικής αγωγής στην αγόρευσή του ανέφερε πως από τη στιγμή που δεν υπήρχαν ίχνη πάλης, δεν υπάρχει και απόπειρα βιασμού και πως όπως χαρακτηριστικά είπε: «αν το σενάριο του βιασμού είναι αληθές, τα δυο έννομα αγαθά, της λεκτικής κακοποίησης και της ανθρωποκτονίας είναι αναντίστοιχα».

 

Η ρητορική της δίκης

Σε σχέση με τη ρητορική της δίκης έχει ενδιαφέρον να δούμε ότι κατακερματίζει τη σεξουαλικοποιημένη επίθεση – εδώ επίτηδες χρησιμοποιώ τον όρο σεξουαλικοποιημένη και όχι σεξουαλική, διότι σκοπός του βιαστή δεν είναι η σεξουαλική ικανοποίηση αλλά πρωτίστως η επιβολή της εξουσίας στο γυναικείο υποκείμενο. Μια τέτοια επιβολή μπορεί να περιλαμβάνει από προσβολές, απειλές, ακινητοποίηση, αγγίγματα, τράβηγμα μαλλιών, εξαναγκασμό σε στοματικό, καλλιέργεια φόβου, παρακολούθηση, υποτίμηση, κυνήγι, διείσδυση ή και όλα αυτά και άλλα. Αυτό που είδαμε, λοιπόν, είναι πως η σεξιστική ρητορική του δικαστηρίου αντιμετωπίζει διαφορετικά τη λεκτική παρενόχληση, τη σεξουαλική παρενόχληση, την απόπειρα βιασμού και τον βιασμό. Αυτή η κυρίαρχη θέση έχει ως απόρροια να θεωρείται βιασμός μόνο η διείσδυση του φαλλού και όλες οι υπόλοιπες εκφάνσεις του βιασμού να υποτιμώνται.

«Σεξ ίσον φαλλική διείσδυση, άρα βιασμός ίσον φαλλική διείσδυση». Και εδώ κάνουμε μεγάλο αγώνα ενάντια σε αυτή την κυρίαρχη αντίληψη για να καταρρίψουμε αυτό το πατριαρχικό κατάλοιπο που ταυτίζει το σεξ με τη διείσδυση και περιορίζει κατά πολύ την έννοια του βιασμού, αποδίδοντας μάλιστα και διαφορετικές ποινές ανάλογα με τον αν υπήρξε διείσδυση ή όχι. Επίσης, γυναίκες που έχουν βιώσει τον τρόμο του βιασμού, (από προσωπική επιλογή επιλέγω να μη χρησιμοποιώ τον όρο απόπειρα βιασμού, διότι πάλι σαν έννοια υποτιμά όλες τις διαφορετικές εκφάνσεις του βιασμού), το βίωμά τους ήταν τόσο ισχυρό, που πραγματικά δεν υπάρχει διαφοροποίηση στο αν τελικά τις έπιασε ο βιαστής, τις ακούμπησε ή υπήρξε διείσδυση. Οτιδήποτε παραβιάζει το χώρο ενός υποκειμένου, με λόγια, πράξεις, βλέμματα, άσκηση βίας ή εξουσίας αποτελεί βιασμό. Το να ανανοηματοδοτήσουμε την έννοια του βιασμού και τον επανορίσουμε θα μας βοηθήσει πολύ στις δίκες βιασμών, ώστε να μην απαλλάσσονται οι βιαστές ή να πέφτουν στα μαλακά, αλλά και στην ανάδειξη του γυναικείου προσωπικού βιώματος.

Και εδώ να υπενθυμίσω πως οι περισσότεροι βιασμοί λαμβάνουν χώρα μέσα στη σχέση ή στον γάμο, καθώς και μέσα στην οικογένεια από φιλικά και συγγενικά πρόσωπα, απλά σήμερα αναφέρθηκα πιο πολύ στον βιασμό στο δημόσιο χώρο.

Ένα ακόμη σημείο που αναφέρθηκε στη δίκη ήταν πως από τη στιγμή που δεν υπήρχαν ίχνη πάλης, δεν υπήρξε απόπειρα βιασμού. Αυτό είναι ένα επιχείρημα που συναντάμε σε πάρα πολλές δίκες βιασμού. Αφού δεν αντιστάθηκες, δεν έχεις εκδορές, αμυχές κλπ, «άρα τα ήθελες και ήταν συναινετικό σεξ». Αυτό όμως που συμβαίνει στις περισσότερες περιπτώσεις βιασμού είναι η ψυχολογική αντίδραση του παγώματος λόγω φόβου ή τρόμου. Η γυναίκα παγώνει, δεν αντιδρά και αποστασιοποιείται ψυχικά για να αντέξει τον πόνο. Είναι μια αντίδραση που την έχουν πολλά άτομα που έχουν βιώσει κακοποίηση και πολύ συχνά τα παιδιά. Η ψυχική αποστασιοποίηση στη διάρκεια μιας επίθεσης μπορεί να χρησιμεύσει ως άμυνα όταν, μετά το αρχικό πάγωμα, κάποια μπορεί σκεφτεί ότι δεν μπορεί να γλιτώσει από μια απειλητική κατάσταση.[7] Αυτή η ψυχολογική άμυνα είναι μια καταλυτική παράμετρος που σχεδόν ποτέ δεν λαμβάνεται υπόψη στα δικαστήρια, με αποτέλεσμα να κατηγορείται και πάλι η γυναίκα που δεν αντιστάθηκε στο βιασμό της.

Η Παναγιώτα καταδικάστηκε από το Μεικτό Ορκωτό Δικαστήριο του Ναυπλίου στις 27 Σεπτεμβρίου, ομόφωνα σε 15 χρόνια κάθειρξης για το κακούργημα της ανθρωποκτονίας από πρόθεση σε ήρεμη ψυχική κατάσταση, 6 μήνες φυλάκιση για το πλημμέλημα της οπλοφορίας και 6 μήνες για αυτό της οπλοχρησίας (τελική ποινή κατά συγχώνευση 15 χρόνια και 4 μήνες). Το δικαστήριο της έδωσε το δικαίωμα έφεσης.

-Το δικαστήριο έκρινε πως η Παναγιώτα δεν κινδύνευσε ούτε να βιαστεί ούτε κινδύνευσε η ζωή της με κάποιο τρόπο. Μάλιστα, η εισαγγελέας ανέφερε πως «ο Ζαφειρόπουλος είπε απλά κάτι παραπάνω».

-Δεν έλαβε υπόψη του τη νοητική στέρηση της Παναγιώτας και τον διαφορετικό τρόπο που μπορεί να αντιλήφθηκε τον κίνδυνο.

-Δεν έλαβε υπόψη ότι η Παναγιώτα εκείνο το βράδυ βίωσε μια δευτερογενή κακοποίηση, η πρώτη ήταν από τον χρόνια κακοποιητικό της πατέρα

Συνολικά καταδίκασε το δικαίωμα μιας γυναίκας να αντιδράσει, να υπερασπιστεί την εαυτή της, να αμυνθεί, να μη βιαστεί. Στο πρόσωπο της Παναγιώτας το ελληνικό δικαστήριο καταδίκασε όλες τις γυναίκες που αντιδρούν στην έμφυλη βία.

κα1

Κινήσεις Αλληλεγγύης στην Π.

Να πω πως η Παναγιώτα από την αρχή της φυλάκισής της είχε αλληλεγγύη από το φεμινιστικό-κουήρ κίνημα. Μια γυναίκα την επισκεπτόταν ανά τακτά χρονικά διαστήματα στη φυλακή και είχαν τηλεφωνική επικοινωνία, είχε αλληλογραφία με μια άλλη γυναίκα, μαζεύτηκαν χρήματα για τα έξοδά της στο κυλικείο της φυλακής και ρούχα. Παράλληλα, η ομάδα αλληλεγγύης προς την Παναγιώτα αποφάσισε την αλλαγή δικηγόρου και προτίμησαν μια γυναίκα που είχε εμπειρία σε παρόμοιες δίκες, την Ιωάννα Σφεντούμη. Καθώς πλησίαζε η δίκη, κοινοποιήθηκε η ανάγκη συγκέντρωσης χρημάτων για τα δικαστικά έξοδα και για αλληλεγγύη. Τα αντανακλαστικά ήταν άμεσα. Δημιουργήθηκε ένα συντονιστικό αλληλεγγύης στην Αθήνα και ένα στη Θεσσαλονίκη. Έγιναν αναρτήσεις πανό και αφισοκολλήσεις σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα. Μαζεύτηκαν χρήματα για οικονομική ενίσχυση από κουήρ στέκια και καταλήψεις, πραγματοποιήθηκαν καφενεία αλληλεγγύης στα πανεπιστήμια. Υπήρξε πολλή σημαντική παρουσία αλληλέγγυου κόσμου στο δικαστήριο από πολλές πόλεις της Ελλάδας, όπου και αναρτήθηκαν τρία πανό. Παράλληλα, γράφτηκαν πάρα πολλά κείμενα αλληλεγγύης και υπήρξε μεγάλη δημοσιοποίηση της απόφασης.

Τι θέλει να πει η ίδια

Αυτή τη στιγμή η Παναγιώτα βρίσκεται ακόμη στον Κορυδαλλό και θα μεταφερθεί στις γυναικείες φυλακές της Θήβας. Ψυχολογικά δεν είναι καλά. Ήδη και πριν τη δίκη είχε κάνει κάποιες απόπειρες αυτοτραυματισμού χαράζοντας τα χέρια της. Οπότε τα πράγματα είναι γενικά δύσκολα για εκείνη. Η αλήθεια είναι πως δεν είχε συνειδητοποιήσει πως θα ξαναπάει φυλακή και επειδή θεωρούσε πως ήταν ατύχημα και πως δεν κατάλαβε πως έγινε, πίστευε πως θα αθωωθεί. Η δική της δήλωση μετά την ποινή ήταν: «Θέλω να επαναλάβω ότι λυπάμαι που η προσπάθεια να αντισταθώ στην επίθεση εναντίον εμένα και της φίλης μου εκείνη τη νύχτα είχε ως αποτέλεσμα το θάνατο του ανθρώπου. Δεν ήθελα να τον σκοτώσω, και λυπάμαι πολύ για αυτό που έγινε. Δεύτερον, θέλω να ευχαριστήσω όλες τις γυναίκες που μου συμπαραστέκονται και αισθάνομαι δυνατή γι’ αυτό. Τέλος, μου βάζουν 15 χρόνια φυλακή, ενώ εγώ περίμενα μια καλύτερη απόφαση, περίμενα να βγω από τη φυλακή όπου βρίσκομαι εδώ και πολύν καιρό. Θα παλέψω για μια καλύτερη απόφαση».

Κλείνοντας, να πω πως είναι ελπιδοφόρο το ότι υπάρχει ένα δίκτυο αλληλεγγύης προς γυναίκες που έχουν δεχτεί έμφυλη κακοποίηση, το οποίο εξαπλώνεται σε διάφορες πόλεις με τη δημιουργία φεμινιστικών και κουήρ ομάδων που έχουν τη δυναμική των ομάδων της δεκαετίας του ’80.

Προτάσεις

Παράλληλα με το ταμείο αλληλεγγύης σε διωκόμενες γυναίκες σε αυτοάμυνα για το οποίο θα μας μιλήσει η Άννα, έχουμε πολλή δουλειά ώστε να χτίσουμε αυτοοργανωμένες υποστηρικτικές δομές για τις γυναίκες που έχουν κακοποιηθεί, ώστε να νιώθουν ένα ασφαλές, υποστηρικτικό και φροντιστικό πλαίσιο και να μπορούν να μιλήσουν για τον βιασμό τους και την κακοποίηση τους. Με αυτοργανωμένη ομάδα ψυχολόγων που θα προσφέρουν δωρεάν υπηρεσίες γιατί είναι απαραίτητη η προσωπική φροντίδα του τραύματος του βιασμού, με δικηγόρους που θα έχουν φεμινιστική παιδεία και αναφορές, θα μπορούν να σταθούν στα δικαστήρια αντιπαλεύοντας τα σεξιστικά επιχειρήματα, με ταμείο αλληλεγγύης για τα θύματα βιασμού για όλη την δικαστική διαδικασία, αλλά και για αυτές που βρίσκονται στη φυλακή λόγω αυτοάμυνας, με δίκτυο φιλοξενίας γυναικών που μπορεί να κακοποιούνται μέσα στη σχέση ή στον γάμο. Όλα αυτά μπορεί να ακούγονται μεγαλεπήβολες προτάσεις, όμως αν δεν χτίσουμε σιγά σιγά ένα κίνημα έμπρακτης αλληλεγγύης στους ανθρώπους που καταγγέλλουν τον βιασμό τους και μιλούν για την κακοποίησή τους, δεν μπορούμε να απαιτούμε να τα καταγγείλουν. Το κίνημα έχει πολλή δουλειά ακόμη να κάνει στα ζητήματα του αντισεξισμού, ώστε αυτά να ενταχθούν στην ήδη υπάρχουσα αντιφασιστική ατζέντα και να μην αντιμετωπίζονται ως ειδικά θέματα.

Σε σχέση με το ταμείο αλληλεγγύης διωκόμενων γυναικών, είναι σημαντικό αυτές οι γυναίκες που κατηγορούνται επειδή αμύνθηκαν για να υπερασπιστούν τις εαυτές τους να νιώθουν πως δεν τις ξεχνάμε, πως τις στηρίζουμε και πως θέλουμε να τις βοηθήσουμε να απαλλαχθούν από την κοινωνική κατακραυγή που τις φορτώνει με ενοχές για ένα φόνο που, αν δεν τον έκαναν, μπορεί να μη ζούσαν οι ίδιες.

[1] http://www.cnn.gr/news/ellada/story/36747/agrio-egklima-stin-korintho-22xroni-skotose-46xrono-sti-mesi-toy-dromoy

[2] http://www.mixanitouxronou.gr/22chroni-macherose-sti-mesi-tou-dromou-46chrono-ischirizete-oti-tin-parenochlise-sexoualika/

[3] http://newpost.gr/ellada/454267/h-bia-einai-h-prwth-aitia-thanatoy-twn-gynaikwn-pagkosmiws

[4] http://www.gazzetta.gr/plus/koinwnia/article/1147877/nekros-18hronos-sto-peristeri-apo-ta-heria-toy-patera-toy

[5] https://www.thepressroom.gr/ellada/thrinos-stin-petroypoli-pethane-i-18hroni-poy

[6] Περιγραφή της δίκης https://omniatv.com/6278

[7] http://www.kathimerini.gr/921908/article/epikairothta/episthmh/tonikh-akinhsia-giati-ta-8ymata-viasmoy-den-antistekontai

Share

Και πάνω από 40 και μόνη και χωρίς παιδιά

motherhood

της Ιουλίας Λειβαδίτη

«Και τι έγινε;», θα ήταν η πιθανότερη συνέχεια ενός φεμινιστικού ή μάλλον και ψευδοφεμινιστικού ποστ. Γυναικεία ενδυνάμωση, αυτά έχουν ξεπεραστεί, η γυναίκα δεν χρειάζεται να έχει σύντροφο ή παιδιά για να είναι πλήρης, το ξέρουμε όλοι πια. Αντίστροφα, σε ένα μισογυνιστικό ποστ, η συνέχεια θα ήταν «να πως ο φεμινισμός έχει καταστρέψει τις γυναίκες».

Όμως για τις πολλές (περισσότερες από κάθε προηγούμενη γενιά) γυναίκες που βρίσκονται στη θέση να είναι πάνω από 40 και μόνες και χωρίς παιδιά, η αλήθεια δεν βρίσκεται σε καμία από τις δυο αφηγήσεις.

Ας πιάσουμε την πρώτη, δήθεν φεμινιστική αφήγηση: αν στενοχωριέσαι που δεν έχεις σύντροφο ή παιδιά, είσαι γκρινιάρα χωρίς λόγο ή και προδότρια του κινήματος. Αφού είμαστε οι εαυτές μας, η αξία μας δεν ορίζεται πια μέσω των συντρόφων ή των παιδιών μας. Όντως πλέον δεν ετεροκαθοριζόμαστε (τόσο έντονα όσο παλιά) και αυτό είναι καλό. Αλλά εκτός από κάποιες γυναίκες που είχαν την τύχη να έχουν μεγαλώσει ή να ζουν σε κάποια καλλιτεχνική, ακαδημαϊκή ή και ακτιβιστική φούσκα, οι περισσότερες από μας ζουν στη μέση ελληνική πραγματικότητα. Εκεί όπου, αν όχι το επιθυμητό, τότε σίγουρα το «φυσιολογικό» είναι να παντρευτείς και να κάνεις παιδιά. Μεγαλώνοντας, οι γυναίκες «μιας ορισμένης ηλικίας» που γνωρίζαμε ήταν σχεδόν αποκλειστικά παντρεμένες μητέρες. Αυτό υπήρχε γύρω μας, αυτό ήταν οι μανάδες μας, οι θείες μας, οι μαμάδες των συμμαθητριών μας, οι οικογενειακές φίλες. Η σπάνια περίπτωση μιας γυναίκας ανύπαντρης και χωρίς παιδιά ήταν πάντα η εξαίρεση, και σχολιάζονταν πάντα αρνητικά, είτε επιθετικά, είτε με λύπηση. Όταν βρήκαμε δουλειά, ξέραμε πολύ καλά ποιά ήταν η ατάκα με την οποία άντρες και γυναίκες μιλούσαν για ορισμένες συναδέλφισσες: «ε, τι περιμένεις, είναι ανύπαντρη/ δεν έχει παιδιά». Γεροντοκόρη, αγάμητη, τρελή, επιπόλαια, ωραιοπαθής, τσούλα, ψηλομύτα, να βρεθεί κάποιος να την πηδήξει να ησυχάσουμε, από όλα έχει ο μπαξές για την γυναίκα που είναι πάνω από 40, άτεκνη και μόνη. Πώς λοιπόν, όταν έχεις μεγαλώσει και συνεχίζεις να ζεις σε αυτή την κοινωνία, να βιώσεις αυτή την κατάσταση ως θετική ή έστω ως ουδέτερη; Όποια το καταφέρνει της βγάζω το καπέλο, πρέπει να έχει μεγάλη αυτοπεποίθηση (ή να ζει σε κάποια από τις προαναφερθείσες φούσκες).

Μετά υπάρχει και το άλλο άκρο, αυτές που αρνούνται να δούνε τη δυσκολία του να μεγαλώνεις, να γερνάς ουσιαστικά -για να λέμε και πράγματα με το ονομά τους- και να περνάς τη ζωή σου εντελώς μόνη… «Μην το λες, δεν είσαι μεγάλη, η Χ φίλη μου έκανε παιδί στα 50». «Η Ψ βρήκε σύντροφο στα 45». «Κι εγώ που παντρεύτηκα τι κατάλαβα;», «Δεν χαίρεσαι που δεν έχεις παιδιά και έχεις χρόνο και χρήματα να κάνεις ό,τι γουστάρεις;». Οι περισσότερες νομίζουν ότι είσαι φαντασιοπλήκτη που νιώθεις περιθωριοποιημένη: «έχεις κόμπλεξ», «δεν τα έχεις βρει με τον εαυτό σου», «αν ήσουν ικανοποιημένη δεν θα σε πείραζε τι λένε οι άλλοι», «αν είσαι μίζερη θα είσαι πάντα με παιδιά ή χωρίς», «μα ποιοί σχολιάζουν αρνητικά τις μόνες χωρίς παιδιά, δεν το πιστεύω!».

Όλα αυτά τα ωραία ουσιαστικά, είτε με «θετικό» είτε με αρνητικό τρόπο, προσωποποιούν ένα κοινωνικό θέμα, την πίεση που ασκεί η κοινωνία με άπειρους τρόπους στις γυναίκες να συμμορφωθούν, να παντρευτούν και να τεκνοποιήσουν. Το θέμα όμως δεν είναι αν κάποια έχει τα ψυχικά αποθέματα να αντιμετωπίζει το μπαράζ υποτιμητικών / συγκαταβατικών σχολίων από την τηλεόραση, τους φίλους, το ίντερνετ, το γραφείο, την οικογένεια. Τις αφόρητες πιέσεις για να καταψύξεις τα ωάρια σου, να κάνεις κάπως παιδιά ή να παντρευτείς κάποιον τέλος πάντων. Πράγματα που πολλοί ειλικρινά θεωρούν ότι θα σε κάνουν ευτυχισμένη και θα λύσουν το μεγαλύτερο μέρος των προβλημάτων σου. Μιλάμε για μια πίεση που είναι ακόμα πολύ πραγματική και πολύ έντονη, αν και ευτυχώς λιγότερη από παλιά. Υπάρχει όμως και πρέπει να την αναγνωρίσουμε, αν θεωρούμε το πρόβλημα ως ανύπαρκτο ή προσωπικό ζήτημα των γυναικών που το υφίστανται δεν θα το λύσουμε ποτέ.

Ούτε βγάζει πουθενά να αυτολογοκρινόμαστε επειδή είμαστε φεμινίστριες. Νομίζω πρέπει να είναι ΟΚ να πεις και εντός ενός φεμινιστικού πλαισίου ότι σε απασχολεί που δεν έχεις σύντροφο και παιδιά. Δεν είναι η αρχή και το τέλος των πάντων, αλλά είναι σημαντικό να μπορείς να εκφράσεις αυτή τη θλίψη. Είναι μια υπαρκτή ανθρώπινη ανάγκη. Υπάρχουν γυναίκες που ποτέ δεν ήθελαν παιδιά, το γνώριζαν από πάντα και είναι σίγουρες για την επιλογή τους αυτή. Αυτό δεν το αμφισβητώ σε καμιά περίπτωση. Όπως και υπάρχουν γυναίκες που θέλουν αλλά δεν μπορούν να κάνουν παιδιά και περνάνε εξαιρετικά δύσκολα –αλλά αυτό είναι θέμα για άλλη ανάρτηση. Εκτός όμως από αυτές που πάντα ήθελαν να κάνουν παιδιά και αυτές που ποτέ δεν ήθελαν να κάνουν, υπάρχουμε κι εμείς που βρεθήκαμε σε αυτή τη θέση, επειδή αυτό ακριβώς, βρεθήκαμε.

Δεν έγινε ούτε επειδή, όπως το θέλουν διάφοροι σεξιστές, πηδιόμασταν ασύστολα ή ήμασταν οι σούπερ καριερίστριες μέχρι που «πέρασε η μπογιά μας», άρχισε να «χτυπάει το βιολογικό μας ρόλοι», αλλά τότε πια όλοι οι καλοί άντρες που φτύναμε παλιά ήταν πιασμένοι. Όχι ότι είναι κακό να είσαι η σούπερ πηδούκλω ή καριερίστα, αλλά ρε γαμώτο, εγώ δεν ήμουν τίποτα από τα δύο. Μακάρι να  είχα να επιδείξω κάποιο εντυπωσιακό επίτευγμα στον ερωτικό ή επαγγελματικό στίβο, αλλά δεν έχω! Δεν ήταν μια συνειδητή επιλογή να μην κάνω παιδιά, επειδή ήθελα να μεγαλουργήσω κάπου. Ούτε βέβαια ήταν ποτέ και όνειρο ζωής μου να κάνω. Απλώς ζούσα τη ζωή μου, όπως όλος ο κόσμος. Το θέμα είναι ότι οι περισσότερες γυναίκες της ηλικίας μου, συνειδητά ή υποσυνείδητα είχαμε φανταστεί τη ζωή μας, ως παντρεμένες με παιδιά. Και τώρα που (μάλλον) δεν θα παντρευτείς και δεν θα κάνεις παιδιά, πώς θα είναι η ζωή σου; Δεν υπάρχει προσχέδιο, δεν ξέρουμε πώς θα μοιάζει αυτή η ζωή στα 50, στα 60 και στα 70. Να βιαστούμε και να παντρευτούμε κάποιον, να κάνουμε παιδιά με δότη ή να υιοθετήσουμε για να προλάβουμε έστω και την τελευταία στιγμή; Ναι, υπάρχει ένα τελευταίο παραθυράκι ευκαιρίας να είσαι σαν την συντριπτική πλειοψηφία των γύρω σου, να γίνεις και εσύ πλήρες μέλος της κοινωνίας… Ή να το αφήσουμε, δεν υπάρχουν λεφτά, δεν υπάρχουν δυνάμεις, πώς θα φέρεις τώρα όλη τη ζωή σου πάνω κάτω; Και ο άγνωστος δρόμος μπροστά ανοιχτός, είτε για φανταστικές περιπέτειες, είτε για αφόρητη μοναξιά -οι περιπέτειες μπορεί να γίνουν μια επανάληψη που δεν συγκινεί… Τι από αυτά θα γίνει, αποφάσισε τώρα, γιατί σε δυο-τρία χρόνια σίγουρα δεν θα μπορείς πλέον.

Και το σημαντικότερο, δεν ξέρουμε καν γιατί το περνάμε όλο αυτό. Επειδή η πατριαρχική κοινωνία μας έχει μάθει ότι ως γυναίκες η οικογένεια είναι η ολοκλήρωσή μας -για τους  άντρες η οικογένεια είναι μόνο ένας από τους πολλούς τρόπους να πραγματώσουν το δυναμικό τους- ή επειδή στα αλήθεια είναι κάτι που θέλουμε; Ζούμε μια υπαρξιακή μοναξιά που δεν φαίνεται να έχει κανείς τη διάθεση να αναγνωρίσει ουσιωδώς. Μεταξύ εύκολων προοδευτικών αφορισμών ότι «δεν τρέχει τίποτα στην τελική» και συντηρητικών επικρίσεων του τύπου «ποιος ξέρει τι παραξενιές κουβαλάει αυτή», δεν υπάρχει χώρος για εμάς.

 

 

Share

Νέα σεξ ρομπότ με ρύθμιση «Ψυχρή» επιτρέπουν στους άντρες να αναπαραστήσουν βιασμό

The assembly line at Realbotix, in San Marcos, Calif., June 1, 2015. Matt McMullen, the creator of the RealDoll line of life-sized sex dolls, has assembled a team of engineers working on animating the dolls. (Zackary Canepari/The New York Times)

της Beth Timmins

Φαίνεται πως ακόμα ένα σύνορο ξεπεράστηκε στον ταχύτατο κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης, ασχέτως όμως του πόσο γρήγορα μπορεί να εξελίσσεται η τεχνολογία, ακόμα μπορεί να κατηγορηθεί για ηθική οπισθοδρόμηση.

Αυτό είναι το αντικείμενο συζητήσεων μετά την πρόσφατη διαφήμιση της «Roxxxy TrueCompanion», ενός ρομπότ που κυκλοφορεί στο εμπόριο και μιμείται το βιασμό με μια απλή ρύθμιση.

Μια από τις προγραμματισμένες προσωπικότητες του ρομπότ είναι η «Frigid Farrah» («Ψυχρή Farrah»), που περιγράφεται ως «συνεσταλμένη και ντροπαλή» στην ιστοσελίδα της εταιρείας True Company. Όπως και με τη «Wild Wendy» και την «S&M Susan», των οποίων τα χαρακτηριστικά είναι προκαθορισμένα, η ιστοσελίδα αναφέρει για τη Frigid Farrah ότι αν την αγγίξεις «στα προσωπικά της μέρη, το πιθανότερο είναι ότι δεν θα εκτιμήσει τις κινήσεις σου».

Σύμφωνα με την περιγραφή στην ιστοσελίδα, από το μοντέλο απουσιάζει η προσπάθεια να αναπαράγει τη συναίνεση του πραγματικού κόσμου και η εταιρεία αναφέρει πως τα ρομπότ τους «επιτρέπουν στον καθένα να πραγματοποιήσει τα πιο ιδιωτικά σεξουαλικά τους όνειρα».

Μια άλλη προγραμματισμένη προσωπικότητα που έχει επικριθεί πολύ είναι αυτή της «Young Yoko», που περιγράφεται ως «τόσο νέα (μετά βίας 18) και περιμένει εσένα να τη διδάξεις».

Η Roxxxy είναι η 9η εκδοχή των ρομπότ για σεξ της εταιρείας, που κατασκεύασε την πρώτη της «Trudy» ήδη στη δεκαετία 1990 και η εμπορεία των ρομπότ για σεξ έχει ήδη εξελιχθεί αρκετά. Η New York Times αναφέρει ότι η εταιρεία Abyss Creations με έδρα στην Καλιφόρνια αποστέλλει ετησίως έως και 600 υπέρ του δέοντος ρεαλιστικά ρομπότ σε όλο τον κόσμο.

Μια νέα έκθεση του Ιδρύματος για Υπεύθυνη Ρομποτική (Foundation for Responsible Robotics) επίσης προειδοποιεί για τις πολλές ηθικές επιπτώσεις στο σεξουαλικό μας μέλλον με ρομπότ.

«Ανακαλύψαμε ότι υπάρχουν μια σειρά από εταιρείες που τα κατασκευάζουν και έχουν αρχίσει να αποστέλλουν παραγγελίες, οπότε σκεφτήκαμε να το κοιτάξουμε πιο προσεκτικά», ανέφερε σε δημοσιογράφους την Τρίτη ένας από τους συγγραφείς της έκθεσης και καθηγητής τεχνητής νοημοσύνης, Noel Sharkey.

Σύμφωνα με μια έκθεση που δημοσιεύτηκε από τη Βρετανική εταιρεία καινοτομίας Nesta τον περασμένο Ιούνη, πάνω από το ένα τέταρτο των νέων που συμμετείχαν ευχαρίστως θα έβγαινε με ένα ρομπότ.

Ο καθηγητής Sharkey ξεκίνησε τη λειτουργία του ινστιτούτου πριν από 18 μήνες με σκοπό να διερευνήσει αμφιλεγόμενες πτυχές, όπως τα ερωτήματα που περιβάλλουν το πώς τα ρομπότ μπορούν να επηρεάσουν τα σεξουαλικά εγκλήματα.

«Κάποιοι άνθρωποι ισχυρίζονται ότι είναι καλύτερα να βιάζουν ρομπότ παρά πραγματικούς ανθρώπους. Άλλοι άνθρωποι υποστηρίζουν ότι αυτό θα ενθαρρύνει τους βιαστές ακόμα περισσότερο» εξηγεί.

«Τα ίδια τα ρομπότ δεν έχουν κανενός είδους συναίσθημα. Οι άνθρωποι δένονται με τα ρομπότ, είναι όμως μονόπλευρο. Αγαπάς ένα κατασκεύασμα που δεν μπορεί να ανταποδώσει την αγάπη σου και αυτό είναι που το καθιστά στενάχωρο» συμπληρώνει.

Η Laura Bates, ιδρύτρια του Everyday Sexism Project, καταδίκασε το προϊόν «Frigid Farrah» στη New York Times, γράφοντας ότι «ο βιασμός δεν είναι μια πράξη σεξουαλικού πάθους. Είναι ένα βίαιο έγκλημα».

«Δεν θα πρέπει να ενθαρρύνουμε βιαστές να βρίσκουν έναν υποτιθέμενα ασφαλή τρόπο εκτόνωσης, όπως δεν θα διευκολύναμε δολοφόνους δίνοντας τους να μαχαιρώσουν ρεαλιστικές κούκλες που πετάνε αίμα», συμπλήρωσε.

Τα ρομπότ της εταιρείας True Companion θέτουν το θέμα των επιπτώσεων της κανονικοποίησης των σεξουαλικών εγκλημάτων. Σύμφωνα με την οπτική της Bates, τα προϊόντα της εταιρείας θολώνουν και επιδεινώνουν την ήδη αρκετά μη-κατανοημένη έννοια της συναίνεσης.

Εκπρόσωπος της εταιρείας True Companion δήλωσε στην Independent: «συμφωνούμε απόλυτα με τη Laura Bates… H Roxxxy σε καμία περίπτωση δεν είναι προγραμματισμένη να συμμετάσχει σε σενάρια βιασμού και αυτό αποτελεί καθαρή εικασία άλλων.

«Δε θα φιλούσατε αμέσως με πάθος έναν άνθρωπο με τον οποίο μόλις έχετε βγει πρώτο ραντεβού. Κατά τον ίδιο τρόπο, αν προσπαθούσατε να κινηθείτε πολύ γρήγορα η Frigid Farrah θα σας έλεγε πως μόλις σας γνώρισε», δήλωσε ο εκπρόσωπος.

«Ο βιασμός δεν υποστηρίζεται σαν ρύθμιση από την Roxxxy, ούτε είναι κάτι που ζητάνε οι πελάτες μας» συμπλήρωσε.

Εν αντιθέσει η Bates συμπληρώνει ότι «οι δημιουργοί τους πουλάνε κάτι περισσότερο από ένα άψυχο σεξουαλικό βοήθημα. Αναπαράγουν αποτελεσματικά πραγματικές γυναίκες, πλήρεις και με τα όλα τους, εκτός της αυτονομίας».

 

μετάφραση: Δήμητρα Σπανού

Το πρωτότυπο κείμενο δημοσιεύτηκε στο The Independent

Share

Τίποτα το «φεμινιστικό» στην υπεράσπιση της πορνογραφίας

pornography debate

της Caitlin Roper

Όπως δήλωσε η επιζήσασα και ακτιβίστρια του σεξουαλικού εμπορίου Rachel Moran, «δεν υπάρχει, ούτε υπήρξε ποτέ, οποιοδήποτε φεμινιστικό επιχείρημα για την εμπορευματοποίηση των γυναικών».

Θα έπρεπε να είναι προφανές ότι ως φεμινίστριες – υποστηρίκτριες ενός κοινωνικού και πολιτικού κινήματος για την απελευθέρωση των γυναικών από την ανδρική καταπίεση – δεν είμαστε στην ίδια πλευρά με τα μέσα ενημέρωσης και τα θεσμικά όργανα που κακοποιούν τις γυναίκες προς απόλαυση των ανδρών. Δεν θα έπρεπε να είναι ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο που το λέμε. Αλλά στις μέρες μας οι φεμινίστριες που επικρίνουν την πορνογραφία έρχονται αντιμέτωπες με μια αρκετά στάνταρ απάντηση: «Γιατί; Τι πρόβλημα έχεις με το σεξ;»

Το γεγονός ότι ο οποιοσδήποτε αντίλογος σε πορνογραφικό υλικό χαρακτηρίζεται ως αντι-σεξουαλικός πουριτανισμός αποτυπώνει πόσο αποτελεσματική έχει υπάρξει η βιομηχανία της πορνογραφίας στην ευθυγράμμιση του προϊόντος της με τη σεξουαλική απελευθέρωση και όχι με τη σεξουαλική εκμετάλλευση. Οι πορνογράφοι χρησιμοποιούν εξουσιαστικές συμπεριφορές, βάναυση μεταχείριση και κακοποίηση και τις αποκαλούν σεξ. Η βιομηχανία έχει διεισδύσει τόσο σχολαστικά στις έννοιές μας περί σεξ και σεξουαλικότητας, που ακόμη και ορισμένες αυτοπροσδιοριζόμενες φεμινίστριες αγκαλιάζουν την πορνογραφία ως ενδυνάμωση.

Τη δεκαετία του ‘70 και του ‘80 οι φεμινίστριες του δεύτερου κύματος αντιλήφθηκαν σαφώς την πορνογραφία ως αντικειμενοποίηση και σεξουαλική υποταγή των γυναικών, πηγαίνοντας κόντρα σε νταβατζήδες και πορνογράφους. Μόλις κάποιες δεκαετίες αργότερα οι φιλελεύθερες φεμινίστριες προωθούν την πορνογραφία ως προοδευτική, απελευθερωτική και επιλογή της γυναίκας. Η κριτική ανάλυση της πορνογραφίας στα δημοφιλή φεμινιστικά μέσα ενημέρωσης περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό στο «έι, ό,τι σου κάνει κέφι», με τις γυναίκες να ενθαρρύνονται να ενσωματώσουν την πορνογραφία στις ερωτικές τους σχέσεις και να παινεύουν τον εαυτό τους που είναι τόσο κουλ και ανοιχτόμυαλες.

Αυτό όμως που απουσιάζει ιδιαίτερα είναι μια ουσιαστική ανάλυση των επιπτώσεων της πορνογραφίας στις γυναίκες στο σύνολό τους και του τρόπου με τον οποίο οι γυναίκες πλήττονται τόσο στην παραγωγή όσο και στην κατανάλωση της πορνογραφίας – για παράδειγμα, τί ακριβώς σημαίνει αυτό για τις γυναίκες συνολικά όσον αφορά τις ερωτικές σχέσεις, τις δυνατότητές τους και την επίτευξη της έμφυλης ισότητας, όταν η κυρίαρχη μορφή της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης μας απεικονίζει ως ένα απλό σύνολο από τρύπες που μπορούν να χρησιμοποιήσουν οι άντρες;

Αυτό υποτίθεται ότι αποτελεί πρόοδο;

Είναι αδύνατο να σκεφτεί κανείς τις πραγματικότητες της πορνογραφίας και να συμπεράνει ότι προωθεί τη θέση των γυναικών. Η μέινστριμ πορνογραφία κυριαρχείται από πράξεις σεξουαλικής βίας, κυρίως από άνδρες ενάντια σε γυναίκες. Οι βασικές σεξουαλικές πράξεις στην πορνογραφία περιλαμβάνουν τσιμπούκια μέχρι σημείου που η γυναίκα πνίγεται, ετεροφυλόφιλο πρωκτικό σεξ, εκσπερμάτιση στο πρόσωπο και το στήθος των γυναικών και πολλαπλές διεισδύσεις. Οι γυναίκες αποκαλούνται στοργικά σκύλες, πόρνες, τσούλες και «χυσοδοχεία» από άντρες που βιάζουν το σώμα τους για την απόλαυση άλλων ανδρών που το βλέπουν από το σπίτι τους.

Η πορνογραφία λέει ότι οι γυναίκες υπάρχουν για σεξουαλική χρήση από τους άνδρες, ότι δεν τρέχει τίποτα να αντιμετωπίζονται σαν τσούλες, να υποτιμώνται και να κακοποιούνται και ότι τόσο οι άντρες όσο και οι γυναίκες βρίσκουν ευχαρίστηση στη σεξουαλική υποτίμηση των γυναικών. Ποια πιθανή δικαιολογία μπορεί να υπάρξει για αυτού του είδους τη μεταχείριση των γυναικών;

Οι υπερασπιστές της πορνογραφίας υποστηρίζουν ότι οι γυναίκες επιλέγουν να συμμετάσχουν σε ταινίες σεξουαλικής κακοποίησης που είναι η πορνογραφία και, επομένως, εφόσον οι ίδιες συναινέσουν σε αυτή τη σεξουαλική βία ή αν πληρωθούν για αυτήν, δεν μπορεί πλέον να θεωρηθεί σεξουαλική βία. Υπό αυτούς τους όρους οι άνδρες μπορούν να συνεχίσουν να επωφελούνται ή να διεγείρονται σεξουαλικά από τη σεξουαλικοποίηση της κακοποίησης και της ταπείνωσης των γυναικών χωρίς να χρειάζεται να νιώθουν αηδία για αυτό. Όπως υποστηρίζει ο συγγραφέας Robert Jensen στο «Τέλος της Πατριαρχίας», η υπεράσπιση της «επιλογής» επιτρέπει στους άνδρες και σε μερικές γυναίκες να αποφεύγουν να θέτουν οποιαδήποτε άβολα ερωτήματα στον εαυτό τους «εκτροχιάζοντας κάθε κάλεσμα για κριτική σκέψη σχετικά με τη χρήση της πορνογραφίας».

Ωστόσο, ακόμη και οι έννοιες της επιλογής και της συγκατάθεσης (αν υπάρχουν κατά τρόπο ουσιαστικό) δεν καθιστούν την κριτική ανάλυση περιττή ως διά μαγείας. Δεν μετασχηματίζουν μια βιομηχανία που βασίζεται στον ανθρώπινο πόνο σε μια ηθική επιχείρηση. Πρέπει άραγε να δεχτούμε το επιχείρημα ότι η εκμετάλλευση σε εργοστάσια δεν αποτελεί θέμα, επειδή κάποιοι άνθρωποι με πολύ περιορισμένες επιλογές «επιλέγουν» να δουλέψουν σε αυτά; Ή ότι ο θεσμός της δουλείας είναι κάτι καλό, επειδή δεν ένιωθαν όλοι οι σκλάβοι εκμεταλλευόμενοι; Ότι υπάρχουν γυναίκες που απλά αξίζουν ή επιλέγουν να βιαστούν;

Ο σκόπιμος συγκερασμός της πορνογραφίας με τη σεξουαλική απελευθέρωση επιτρέπει σε όσους/ες την χρησιμοποιούν ή επωφελούνται από αυτήν να φιμώσουν τις αντιτιθέμενες φωνές. Αν η πορνογραφία αντιπροσωπεύει τη σεξουαλική ελευθερία, τότε η αντίθετη άποψη πρέπει να θεωρηθεί ως επιχείρημα για τη σεξουαλική καταστολή. Οι φιλελεύθερες φεμινίστριες που υποστηρίζουν την πορνογραφία έχουν χάψει αυτό το ψέμα, συγχέοντας τη σεξουαλική απελευθέρωση με την απελευθέρωση των γυναικών Όπως επεσήμανε η Sheila Jeffreys, η πλήρης σεξουαλική ελευθερία των ανδρών να κυριαρχούν και να κακοποιούν τις γυναίκες με το πρόσχημα του «σεξ» δεν είναι απελευθερωτικό για τις γυναίκες.

Σε οποιοδήποτε άλλο μέσο, το βίαιο, σεξιστικό και ρατσιστικό περιεχόμενο που είναι χαρακτηριστικό της μέινστριμ πορνογραφίας θα δικαιολογούσε την οργή, αλλά στην πορνογραφία ένα τέτοιο περιεχόμενο έχει το ελεύθερο διότι οποιαδήποτε εξέταση ή ανάλυση σεξουαλικών πρακτικών εξομοιώνεται με καταστολή. Οι γυναίκες που μιλάνε για την πραγματικότητα της πορνογραφίας χλευάζονται ανοιχτά και λοιδορούνται από φιλελεύθερες φεμινίστριες που κάνουν άθελά τους τη δουλειά των πορνογράφων για αυτούς. Το έχω δει να συμβαίνει αμέτρητες φορές και έχω υπάρξει κιόλας σε αυτή τη θέση. Αν και είναι αποκαρδιωτικό, δεν μπορώ να πω ότι με εκπλήσσει ιδιαίτερα όταν οι άνδρες υπερασπίζονται την πορνογραφία. Αλλά όταν το κάνουν οι γυναίκες, οι «θετικές στο σεξ» φεμινίστριες που μας λένε ότι «χρειαζόμαστε μόνο ένα καλό ****», τότε πραγματικά πονάει η ψυχή μου.

Η Andrea Dworkin έχει να πει κάποια επικριτικά λόγια για αυτές τις γυναίκες:

«Όποιες κι αν είναι, ό, τι κι αν νομίζουν ότι κάνουν, το αξιοσημείωτο είναι ότι αγνοούν όσες γυναίκες έχουν κακοποιηθεί, στην προσπάθειά τους να βοηθήσουν τους νταβατζήδες που ασκούν αυτήν την κακοποίηση. Είναι συνεργάτιδες, όχι φεμινίστριες …

Ασφαλώς η ελευθερία των γυναικών πρέπει να σημαίνει περισσότερα για εμάς από ότι η ελευθερία των νταβατζήδων».

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στην Huffington Post και μπορείτε να το βρείτε εδώ

μετάφραση: Λίνα Φιλοπούλου

 

Διαβάστε ακόμα

Οι πορνοπελάτες-φαντάσματα της Λάρισας έχουν ευθύνη

Ανοιχτό γράμμα από επιζήσασες σεξεμπορίου στις διοργανώτριες της πορείας γυναικών της Washington

Η αγορά του σεξ δεν θα έπρεπε να είναι νόμιμη

 

Share

Mια φεμινίστρια αναρωτιέται για το @

sexist language

της Ιουλίας Λειβαδίτη

Έχω να εξομολογηθώ κάτι: είμαι φεμινίστρια και δεν αντέχω το @ (παπάκι) ως μέθοδο αντιμετώπισης του σεξισμού στη ελληνική γλώσσα.

Δεν ήταν πάντα έτσι: το παπάκι το πρωτοείδα όταν ζούσα στην Ισπανία και μου φάνηκε έξυπνο, πανέξυπνο. Και είναι για τα ισπανικά, όπου η μόνη διαφορά μεταξύ αρσενικού και θηλυκού είναι το a ή το o. Βάλε ένα παπάκι που μάλιστα οπτικά μοιάζει σαν είναι ένας συνδυασμός του a με το o, και καθάρισες. Το χρησιμοποιούσα ακόμα και σε email της δουλειάς: querid@s amig@s και ήμουν πολύ ευχαριστημένη με τον εαυτό μου που ενσωμάτωνα ένα αντισεξιστικό στοιχείο στην επαγγελματική μου επικοινωνία.

Δεν είχα σκεφτεί ούτε μια στιγμή ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί και στα ελληνικά, αλλά  τα τελευταία χρόνια το βλέπω όλο και πιο συχνά σε φεμινιστικούς και λοατ χώρους. Μου φαινόταν πάντα πολύ άβολο και ψεύτικο στα ελληνικά, που η διαφορά μεταξύ θηλυκού και αρσενικού δεν είναι ένα γράμμα, αλλά συλλαβές ολόκληρες, οι οποίες μάλιστα κλίνονται. Πως μπορεί ένα γράμμα να αντικαθιστά μισή λέξη και τις γραμματικές τροποποιήσεις της; Αυτό είναι ένα «γκτουπ» στη μέση μιας λέξης, δεν έχει καμία οργανική σχέση με τα ελληνικά. Και χωρίς να θέλω να κάνω την παντογνώστρια – προφήτη της καταστροφής, νομίζω οτιδήποτε δεν δένει οργανικά σε μια γλώσσα, δεν πρόκειται ποτέ να υιοθετηθεί μαζικά, όση εκπαίδευση και προσπάθεια να γίνει και όσο και αν η γλώσσα είναι κάτι ζωντανό που εξελίσσεται.

Για όλα αυτά, μου άρεσε και με ένιωσα ότι με κάλυπτε το σχετικό κείμενο του Λύο Καλοβυρνά. Και εγώ επίσης προκρίνω τη δική του λύση, να χρησιμοποιείται εναλλακτικά ή αναπάντεχα το θηλυκό σε ένα κείμενο.

Μετά όμως διάβασα την απάντηση των Καμένων Σουτιέν στο παραπάνω κείμενο και η αλήθεια είναι ότι προβληματίστηκα. Θα αρχίσω με αυτά με τα οποία διαφωνώ: Εξακολουθώ πιστεύω ότι αν πραγματικά απευθυνόμαστε σε όλον τον κόσμο και όχι στους μυημένους στα φεμινιστικά και λοατ θέματα θα πρέπει να δουλέψουμε με αυτό που έχουμε και αν θέλουμε να εισάγουμε κάτι καινούριο, αυτό θα πρέπει να είναι συμβατό με το πώς χρησιμοποιούμε τη γλώσσα στον προφορικό λόγο και στην καθημερινότητά μας. Το ότι το παπάκι προφέρεται «άου» ή κάπως έτσι, αν κατάλαβα καλά, δεν μου λέει και πολλά. Έχει πει καμία, από μέσα της ή απέξω της διαβάζοντας π.χ. το «εργαζομεν@», «εργαζομενάου»; Ή κάτι άλλο: πως θα μάθουμε στα παιδιά να διαβάζουν το παπάκι; Το λέω γιατί από την επαφή που έχω με μικρά παιδιά βλέπω ότι πλύση εγκεφάλου για τους έμφυλους ρόλους αρχίζει από τα μηδέν σχεδόν και είναι πανίσχυρη σε κάθε, μα κάθε έμφαση της καθημερινότητας τους.  Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε κάτι να αντιτάξουμε στον κατακλυσμό έμφυλων στερεοτύπων που δέχονται τα παιδιά. Με το «άου» και το παπάκι θα αντιληφθούν ότι και οι γυναίκες πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στη γλώσσα;

Ούτε συμφωνώ ότι  το παπάκι σε κάνει να σταματήσεις και να σκεφτείς, νομίζω ότι σε σταματά και τέλος, χωρίς τίποτα παραπέρα. Αν κάτι σε κάνει να σταματάς και να σκεφτείς  τις γυναίκες είναι η χρήση του θηλυκού εκεί που περίμενες το αρσενικό, το να λέμε «η  εργαζόμενη» σε ένα κείμενο που μιλάει για τις εργαζόμενες και τους εργαζόμενους. Γιατί να είναι συμπεριληπτικό το αρσενικό και να μην είναι το θηλυκό; Διάβασα στα Κ.Σ. ότι κάποιοι άντρες δεν αισθάνονται ότι συμπεριλαμβάνονται στο θηλυκό. Ναι, και; Αυτό  ακριβώς δεν θέλουμε να αλλάξουμε; Το ότι το αρσενικό είναι συμπεριληπτικό και γενικευτικό είναι ένα προνόμιο που έχουν οι άντρες, τρανς και σις, σε σχέση με τις γυναίκες, τρανς και σις, και αν θέλουν να είναι σύμμαχοι θα πρέπει να δουλέψουν προς την κατάργηση αυτού το προνομίου. Όλες πρέπει να βάλουμε κατά καιρούς στην άκρη προσωπικές μας δυσαρέσκειες όταν επιδιώκουμε έναν κοινό στόχο. Αυτή τη στιγμή, οι άντρες είναι απίστευτα προνομιούχοι ως προς τη γλωσσική τους ταυτότητα και αυτό είναι πολύ σημαντικό να αλλάξει.

Ένα θέμα στο οποίο δεν έχω απάντηση όμως είναι το τι γίνεται με τα ιντερσεξ, ή genderfluid άτομα. Γενικώς με όσες δεν θέλουν να προσδιορίζονται με βάση το έμφυλο δίπολο. Και αυτό με οδηγεί στο τελικό μου επιχείρημα: Παρόλο που δεν συμφωνώ με τη χρήση του παπακίου, θεωρώ ότι ο προβληματισμός των Κ.Σ. αγγίζει ένα ευρύτερο, ουσιαστικό  θέμα: θέλουμε μια γλώσσα που να συμπεριλαμβάνει ξεκάθαρα και δυνατά και τις γυναίκες ή θέλουμε μια γλώσσα ουδέτερη ως προς το φύλο; Αυτό νομίζω ότι τελικά είναι το μεγάλο ερώτημα και νομίζω ότι από εκεί πρέπει να ξεκινήσουμε.

Η δική μου άποψη είναι  ότι ο μεγάλος χαμένος της γλώσσας μας είναι το θηλυκό γένος. Αυτό θεωρείται μερικευτικό αντί για συμπεριληπτικό, αυτό αγνοείται συστηματικά, αυτό έχει υποτιμητικές αποχρώσεις, με ότι συνέπειες έχει αυτό για τη μισή περίπου ανθρωπότητα που έχει γυναικεία έμφυλη ταυτότητα. Πολλές φορές νομίζω ότι αυτή η τάση να παρακάμπτουμε πράγματα που αφορούν τις γυναίκες και το θηλυκό μέσω μιας «κατάργησης του φύλου»,  παρόλο που μπορεί να φαίνεται ριζοσπαστική καταρχήν, είναι τελικά συντηρητική, με την έννοια ότι δεν αλλάζει πραγματικά τα πράγματα. Μου κάνει λίγο στρίβειν δια του μεταμοντέρνου αρραβώνος.  Μια γλώσσα που γίνεται ουδέτερη ως προς το φύλο, μπορεί να μας εξασφαλίσει ότι τελικά οι γυναίκες, ως κοινωνική κατηγορία συμπεριλαμβάνονται ρητά, ακομπλεξάριστα και ισότιμα σε αυτή; Ποιος μας λέει ότι σε αυτό το ουδέτερο, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν τοποθετούν το αρσενικό, αφήνοντας για ακόμα μια φορά το θηλυκό στην αφάνεια; Δεν ξέρω. Μου αρέσει η ιδέα ενός μέλλοντος που το φύλο δεν θα έχει καμία σημασία, αλλά να το καταργήσουμε στη γλώσσα, μου φαίνεται ότι απλώς συσκοτίζει τις πολύ σημαντικές κοινωνικές διακρίσεις που ακόμα υπάρχουν εις βάρος των γυναικών.

Εν κατακλείδι: δεν θεωρώ ότι η χρήση του παπακίου είναι κάποιο τρομερό λάθος που πάει πίσω το φεμινιστικό κίνημα. Είμαι σίγουρη ότι το έχω χρησιμοποιήσει και εγώ ως shorthand στα σόσιαλ. Απλώς δεν μου αρέσει αισθητικά, με μπερδεύει νοηματικά σε μεγάλα κείμενα και κυρίως, δεν θεωρώ ότι λύνει το ζήτημα. Και πιστεύω ότι πρέπει να συζητάμε για αυτό ανοιχτά και να συνεχίζουμε να αναζητούμε έξυπνες, μαζικά εφαρμόσιμες λύσεις. Θα με ενδιέφερε τι έχουν να πουν για αυτό γλωσσολόγοι και μη gender-conforming άτομα. Επίσης δεν έχω φυσικά καμία απόδειξη για όλα αυτά που λέω, εκτός από τη δική μου προσωπική γνώμη και την αίσθησή μου ότι η συνεχής χρήση θηλυκού σε ένα κείμενο σοκάρει και εκνευρίζει το μέσο Έλληνα / τη μέση Ελληνίδα πολύ περισσότερο από το παπάκι.

 

 

Share

Συνέντευξη: η Nancy Fraser για το αριστερό σχέδιο και την κρίση της νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας

Nancy Fraser

της Ιουλίας Λειβαδίτη

H Nancy Fraser είναι Καθηγήτρια Φιλοσοφίας και Πολιτικής στο New School for Social Research της Νέας Υόρκης και θεωρείται μια από τις κορυφαίες πολιτικές φιλόσοφους της εποχής μας.  Τα ενδιαφέροντά της επικεντρώνονται στην κοινωνική και πολιτική θεωρία, τη φεμινιστική θεωρία και τη σύγχρονη γαλλική και γερμανική σκέψη.

Το βιβλίο Redistribution or Recognition?: A Political-Philosophical Exchange (Αναδιανομή ή αναγνώριση; Μια πολιτική-φιλοσοφική ανταλλαγή, 2004, Verso) στο οποίο αυτή και o Axel Honneth διαπραγματεύονται το ζήτημα της οικονομικής αναδιανομής σε σχέση με την πολιτικό-κοινωνική αναγνώριση, έχει καθιεωρθεί ως απαραίτητο ανάγνωσμα για όσες ενδιαφέρονται για την κοινωνική δικαιοσύνη. Πρόσφατες δημοσιεύσεις της περιλαμβάνουν τα βιβλία Scales of Justice: Reimagining Political Space in a Globalizing World (2008), Fortunes of Feminism: From State-Managed Capitalism to Neoliberal Crisis (2013) και Contradictions of capital and care (New Left Review, 2016). Η τρέχουσα έρευνά της περιλαμβάνει ένα βιβλίο σε εξέλιξη με τίτλο Abnormal Justice το οποίο πραγματεύεται «πώς οι αγώνες για δικαιοσύνη οργανώνονται, ή μάλλον αποδιοργανώνεται, σε μια περίοδο κατά την οποία δεν μπορούμε να βασιζόμαστε σε μια γραμματική της δικαιοσύνης που θα μπορούσε να αναγνωριστεί ως ηγεμονική».

Η καθηγήτρια Fraser είχε έρθει στην Ελλάδα προσκεκλημένη από το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς, προκειμένου να παραδώσει την 10η ετήσια Διάλεξη στη μνήμη του Νίκου Πουλαντζά με τίτλο «Οι κρίσεις της φροντίδας: Οι αντιφάσεις της κοινωνικής αναπαραγωγής στην εποχή του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού» και μίλησε στο Rethinking Greece* σχετικά με το τι συνιστά ένα βιώσιμο Αριστερό όραμα για τον 21ο αιώνα, το οικοδόμημα της ΕΕ, το ζήτημα της αλληλεγγύης τόσο διεθνώς όσο και στην Ευρώπη, και την κρίση της νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας παγκοσμίως. «Πολιτικές κατά της λιτότητας σε μια χώρα μόνο είναι αδύνατο να εφαρμοστούν» λέει η Fraser σχολιάζοντας την ελληνική πολιτική πραγματικότητα, προσθέτοντας ότι «μια οπισθοδρόμηση εδώ ή εκεί δεν σημαίνει ότι ήρθε το τέλος του σχέδιου της Αριστεράς». Σχολιάζει επίσης την πρόσφατη εκλογή Trump στις ΗΠΑ, τη δημιουργία  των σχημάτων που ονομάζει «αντιδραστικό λαϊκισμό» και «προοδευτικό νεοφιλελευθερισμό», καθώς και τον κίνδυνο μετατροπής των κοινωνικών κινημάτων σε «ομάδες συμφερόντων» όταν αποποιούνται τις αντικαπιταλιστικές, ριζοσπαστικές ρίζες τους. Η Fraser τονίζει τέλος πόσο σημαντικά είναι τα ζητήματα της κοινωνικής αναπαραγωγής και της κοινωνικής προστασίας σε διεθνές επίπεδο, καθώς και την ανάγκη να εξετάσoυμε το ενδεχόμενο «μη-καπιταλιστικών ή μετα-καπιταλιστικών» λύσεων για την αντιμετώπισή τους.

 

Τα κοινωνικά κινήματα που αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα μετά το 2011 φαίνεται να έχουν ατονήσει μετά και την υπογραφή του 3ου μνημονίου το 2015, το Podemos στην Ισπανία δεν μπόρεσε να πραγματοποιήσει το δυναμικό του, ενώ ο δεξιός εθνικισμός είναι σε άνοδο σε όλη την Ευρώπη. Νομίζετε ότι η Ευρωπαϊκή Αριστερά έχει χάσει την ικανότητά της να εμπνεύσει μαζικά κινήματα;

Νομίζω ότι αυτά τα πράγματα αναπτύσσονται ακανόνιστα, με εξάρσεις και διακοπές, και όχι σε μια ευθεία γραμμή. Για αυτό και εγώ δεν θα θεωρούσα ότι μια οπισθοχώρηση εδώ ή εκεί σημαίνει το τέλους του Αριστερού σχεδίου. Είχαμε τα κινήματα Occupy και Αγανακτισμένων σε όλο τον κόσμο, και θα ήθελα να πω ότι η Ισπανία και η Ελλάδα ήταν πραγματικά οι μόνες χώρες, τουλάχιστον στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, οι οποίες κατάφεραν να φτιάξουν κάτι από αυτά τα κινήματα: οι άνθρωποι βρήκαν έναν τρόπο να θεσμοθετήσουν, έστω και προσωρινά, αυτή την ενέργεια, αντί να την αφήσουν να εξαφανιστεί εντελώς. Αυτό είναι κάτι θετικό, αλλά είναι ένα διαφορετικό θέμα το κατά πόσο μια κυβέρνηση μπορεί να ικανοποιήσει το σύνολο των απαιτήσεων και των προσδοκιών όσων συμμετείχαν σε αυτές τις κινήσεις, ή γενικότερα, των πολιτών.

Ειλικρινά, το θλιβερό κομμάτι της ελληνικής εμπειρίας ήταν η αποτυχία της Αριστεράς των άλλων ευρωπαϊκών χωρών να κινητοποιηθεί με αλληλέγγυο τρόπο, να ασκήσει πίεση στις κυβερνήσεις ώστε να αλλάξει την πολιτική της ΕΕ, και να επιμείνει ότι η Τρόικα πρέπει να κάνει πίσω για να δώσει στην Ελλάδα λίγο χώρο για να αναπνεύσει. Δεν νομίζω ότι υπάρχουν πολλά που θα μπορούσαν να έχουν γίνει μέσα σε μια χώρα. Παλιότερα μιλούσαμε για «σοσιαλισμό σε μία χώρα», λοιπόν ούτε η αντι-λιτότητα σε μια χώρα είναι κάτι εύκολο όταν έχεις όλο το διακρατικό επενδυτικό οικοδόμημα, την ευρωπαϊκή γραφειοκρατία και τις κεντρικές τράπεζες να σου ασκούν πίεση. Πιστεύω λοιπόν ότι μακροπρόθεσμα, η μόνη πραγματική απάντηση είναι μια ευρύτερη, διεθνής αλληλεγγύη της Αριστεράς. Και αυτό θα πάρει κάποιο χρόνο, αυτό είναι σίγουρο.

Κάτι άλλο που θα έλεγα είναι ότι όλοι αγωνιζόμαστε να ορίσουμε ένα βιώσιμο και ελκυστικό όραμα και σχέδιο την  Αριστερά του 21ου αιώνα. Οι περισσότεροι έχουν εγκαταλείψει την ιδέα μιας κεντρικά σχεδιασμένης οικονομίας με τη σοβιετική έννοια. Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για την απο-ανάπτυξη και τα κοινά, την αλληλεγγύη και την κοινωνική οικονομία. Αλλά δεν πιστεύω ότι κάτι από αυτά ανάγεται σε ένα πραγματικά βιώσιμο σχέδιο για την Αριστερά. Το πιο σημαντικό πράγμα είναι ότι υπάρχει τώρα μια μεγάλη κρίση της νεοφιλελεύθερης ηγεμονίας: στη μια χώρα μετά την άλλη, κατά κύματα, οι άνθρωποι απορρίπτουν αυτό το σύστημα. Δεν έχουν απαραίτητα ένα βιώσιμο και εύλογο σχέδιο για το με τι πρέπει να αντικατασταθεί. Είμαστε στην αρχή μιας μακράς διαδικασίας. Αυτά τα πράγματα δεν λύνονται γρήγορα.

Τι πιστεύετε ότι σημαίνουν το Brexit και η ψηφοφορία στην Ιταλία για το μέλλον του οικοδομήματος της ΕΕ;

Το οικοδόμημα της ΕΕ φαίνεται αρκετά επισφαλές αυτή τη στιγμή, και μια πιθανότητα αντίδρασης είναι οι ελίτ να αποφασίσουν να αμβλύνουν τις πολιτικές λιτότητας και να πραγματοποιήσουν περισσότερες δαπάνες κεϋνσιανού τύπου. Μπορεί ακόμα και ο Donald Trump να κάνει κάτι τέτοιο στις ΗΠΑ. Ήταν μια από τις προτάσεις τις προεκλογικής του εκστρατείας, αν θα την πραγματοποιήσει δεν ξέρω. Θα μπορούσε λοιπόν να αμβλυνθεί  το σημερινό καθεστώτος λιτότητας, αλλά το μεγάλο ερώτημα για μένα είναι η μετεγκατάσταση της παραγωγής από τις ευρωπαϊκές και βορειοαμερικανικές χώρες του πυρήνα στην ημι-περιφέρεια. Δεν νομίζω ότι η παραγωγή θα επιστρέψει, και αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ένα μεγάλο ερωτηματικό όσον αφορά το θέμα των θέσεων εργασίας, και μιλάω τώρα για θέσεις εργασίας που έχουν κάποια ασφάλεια και πληρώνουν ένα αξιοπρεπή μισθό.

Η μεγαλύτερη πρόκληση για όποιον βρίσκεται στην εξουσία, είτε πρόκειται για μια ευρωπαϊκή ελίτ που έχει πάρει το μάθημά της και ενώ ήταν νεοφιλελεύθερη αποφασίζει ότι η ΕΕ είναι σε κίνδυνο και μετατοπίζει ελαφρά τη θέση της, είτε πρόκειται για ένα Αριστερό ή Δεξιό λαϊκίστικό κόμμα, είναι οι θέσεις εργασίας και η κοινωνική προστασία, η στήριξη της κοινωνικής αναπαραγωγής. Αυτό απαιτεί τεράστιες δαπάνες, δαπάνες που σημαίνουν δημοσιονομικό έλλειμμα. Και το ερώτημα είναι, πρώτα από όλα, πώς να βγούμε από τον έλεγχο των κεντρικών τραπεζών και των αγορών ομολόγων που ανεβάζουν τα επιτόκια δανεισμού στον ουρανό; Μια πολύ σημαντική ιδέα για την Αριστερά είναι η δημιουργία ενός νέου τρόπου οργάνωσης της χρηματοδότησης. Η πίστωση είναι απαραίτητη σε κάθε οικονομία, οποιασδήποτε πολυπλοκότητας, αλλά δεν είναι υποχρεωτικό να είναι μια βιομηχανία κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Έτσι, μία ιδέα που έχουν αναπτύξει κάποιοι άνθρωποι, είναι να σκεφτούμε πώς να μετατρέψουμε τα χρηματοπιστωτικό ιδρύματα σε επιχειρήσεις κοινής ωφελείας, όπως η ηλεκτρική ενέργεια για παράδειγμα. Θα μπορούσε να καθιερωθεί κάποιος δημοκρατικός τρόπος διοίκησης, όπου οι πιστώσεις και τα δάνεια για έργα θα διατίθενται χωρίς ο στόχος να είναι το μέγιστο κέρδος των μετόχων και των επενδυτών.

Όλα αυτά είναι αλληλένδετα: η χρηματοπιστωτική πολιτική, η πολιτική της απασχόλησης, της φορολογίας και το πως κατανέμεται η φορολογία. Τα τελευταία 20-30 χρόνια οι πλούσιοι και οι επιχειρήσεις πραγματοποιούν μια σημαντική «φορολογική απεργία», και δεν πληρώνουν σχεδόν καθόλου φόρους. Στις ΗΠΑ και σε πολλές χώρες της βόρειας Ευρώπης υπήρξε μια τεράστια αντιστροφή των ρυθμίσεων της σοσιαλδημοκρατικής εποχής, όταν οι εταιρίες κατέβαλλαν σημαντικούς φόρους. Δεν το κάνουν πια, και αυτό είναι μέρος των αποτελεσμάτων του νεοφιλελευθερισμού. Αυτό δημιουργεί τεράστιους περιορισμούς σχετικά με το τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν οι κυβερνήσεις. Δεν έχουν τα έσοδα για κοινωνική πολιτική. Δεν μπορούν να τα αποσπάσουν από τους απλούς ανθρώπους, οι οποίοι στη με τη σειρά τους πραγματοποιούν μια «φορολογική επανάσταση» και ψηφίζουν κόμματα της δεξιάς που υπόσχονται μηδέν φόρους. Και όταν οι κυβερνήσεις προσπαθούν, σε μεμονωμένες χώρες και πάλι, να αυξήσουν σημαντικά τους φόρους των εταιρειών, τότε το αποτέλεσμα είναι η φυγή των κεφαλαίων και η ισοπέδωση των μισθών προς τα κάτω. Συνεπώς, αυτό είναι μια άλλη ένδειξη ως προς το γιατί πρέπει κανείς να σκεφτεί σε διεθνές επίπεδο αυτά τα ζητήματα.

Ορισμένοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι ο Donald Trump κέρδισε τις εκλογές επειδή το Δημοκρατικό Κόμμα έδωσε υπερβολική έμφαση στις πολιτικές της ταυτότητας (φυλή, φύλο) και όχι αρκετή σε οικονομικά ζητήματα. Συμφωνείτε με αυτή την εκτίμηση;

Εν μέρει. Πιστεύω ότι σε αυτές τις εκλογές, τη στιγμή της ψήφου, οι ψηφοφόροι βρέθηκαν αντιμέτωποι με μια επιλογή μεταξύ Trump και Clinton, δυο εναλλακτικές τις οποίες θα αποκαλούσα ‘αντιδραστικό λαϊκισμό’ και ‘προοδευτικό νεοφιλελευθερισμό’ αντίστοιχα. Όσον αφορά τον Trump, το λαϊκίστικό κομμάτι εντοπίζεται στην επιθυμία των πολιτών να έχουν μια κυβέρνηση που τους προστατεύει, που κάνει ό,τι μπορεί για να διασφαλίσει ότι θα έχουν σταθερές θέσεις εργασίας, εισόδημα και οικογενειακή ζωή. Στο μυαλό μου, αυτή είναι μια εντελώς δικαιολογημένη και θεμιτή προσδοκία. Αλλά ήταν συνυφασμένη με το αντιδραστικό κομμάτι, αυτή τη τάση να εφευρίσκουμε αποδιοπομπαίους τράγους: για όλα φταίνε οι μετανάστες, οι μαύροι, οι μουσουλμάνοι, οι ομοφυλόφιλοι, οι φεμινίστριες. Έτσι βλέπεις νόμιμες αξιώσεις για κοινωνική προστασία, κοινωνική ασφάλεια και οικονομική ευημερία αναμεμιγμένες με τη στοχοποίηση συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων.

Στη συνέχεια, από την πλευρά της Clinton, σε αυτό που αποκαλώ προοδευτικό νεοφιλελευθερισμό, έχουμε αντιθέτως θετικές αξιώσεις για την ένταξη των μαύρων, των μουσουλμάνων, των ομοφυλόφιλων, των ΛΟΑΤ, των γυναικών· αξιώσεις ότι δεν πρέπει να οργανώνουμε την κοινωνική ζωή με βάση τον αποκλεισμό και την υποταγή αυτών των ομάδων. Αυτό είναι το προοδευτικό κομμάτι της πλευράς Clinton, το οποίο όμως δεν συνδέεται με κάποια πολιτική κοινωνικής προστασίας, όπως είχε η πλευρά Trump. Αντί για αυτό, συνδέεται με τους δυναμικούς κλάδους της οικονομίας μας, δηλαδή τον χρηματοπιστωτικό τομέα, την πληροφορική, τα μέσα ενημέρωσης και τη ψυχαγωγία, τομείς που υποστηρίζουν την πολιτική των λεγόμενων ελεύθερων συναλλαγών, τα ανοικτά σύνορα, όλες τις συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου και την απορρύθμιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Έτσι, έχουμε αυτές τις δύο παράξενες ομάδες. Αν θέλετε να το σκεφτούμε με όρους αναδιανομής και την αναγνώρισης, θα μπορούσαμε να πούμε ότι από την πλευρά της Clinton έχουμε προοδευτική αναγνώριση και οπισθοδρομική αναδιανομή, ενώ από την πλευρά του Trump, έχουμε οπισθοδρομική αναγνώριση, συν κάτι πιο κοντά σε ένα οιονεί σοσιαλδημοκρατικό ενδιαφέρον για την κοινωνική ασφάλιση και κοινωνική προστασία. Και αυτό είναι μια μεγάλη αναδιάταξη των πολιτικών πραγμάτων. Στην εποχή του New Deal υπήρχε ένα προοδευτικό στοιχείο τόσο στην αναδιανομή όσο και στην αναγνώριση. Τώρα έχει δημιουργηθεί ένα ρήγμα μεταξύ αναδιανομής και αναγνώρισης.

Νιώθω ότι ο τρόπος με τον οποίον η Hilary Clinton έτρεξε την καμπάνια της, ειδικά στα τελευταία στάδια, επικεντρώθηκε σχεδόν αποκλειστικά σε ένα είδος ηθικής καταδίκης της προσωπικής αχρειότητας του Trump: λέει αυτά τα πράγματα για τις γυναίκες, για τα άτομα με αναπηρία, για τους μουσουλμάνους, είναι ένας προκατειλημμένος, ανίδεος άνθρωπος. Το σύνολο της εκστρατείας της περιστρεφόταν γύρω από αυτόν, και στην πορεία αμαύρωσε τη βάση των υποστηρικτών του, αποκαλώντας τους «ένα μάτσο ελεεινών». Δεν πιστεύω ότι όλοι, ή ακόμη ούτε καν η πλειοψηφία των υποστηρικτών του Trump είναι ρατσιστές και ομοφοβικοί. Είναι πολύ απογοητευμένοι και ίσως δεν είναι καλά εκπαιδευμένοι στα πολιτικά θέματα. Στις ΗΠΑ η πολιτική κουλτούρα είναι φτωχή, δεν υπάρχει μια αρκετά ισχυρή Αριστερή φωνή που να δίνει στους ανθρώπους την αίσθηση ότι υπάρχουν και άλλες δυνατότητες. Δεδομένων των εναλλακτικών που είχαν στη διάθεσή τους, είναι απολύτως κατανοητό ότι ψήφισαν όπως ψήφισαν. Η Clinton σκέφτηκε ότι θα μπορούσε να τρέξει μια καμπάνια βασισμένη αποκλειστικά σε μια εξαιρετικά ηθικόλογη εκδοχή της αναγνώρισης. Και όπως αποδείχθηκε, πήρε μεν πολλές ψήφους, αλλά όπως λειτουργεί το σύστημά μας, δεν ήταν μια στρατηγική νίκης.

Νομίζετε ότι η νίκη του Trump σηματοδοτεί μια στροφή του εκλογικού σώματος προς την άκρα δεξιά;

Όπως είπα και στην αρχή, τα πράγματα είναι πάρα πολύ ρευστά τώρα, δεν πρόκειται για ένα διευθετημένο θέμα. Το εκλογικό σώμα θα μπορούσε να πάει προς πολύ πιο δεξιές και εθνικιστικές κατευθύνσεις, αλλά θα μπορούσε επίσης να προχωρήσει σε μια πιο αριστερή κατεύθυνση. Στις ΗΠΑ αυτό αποτυπώνεται στην επιτυχία της εκστρατείας του Bernie Sanders, ο οποίος έφτασε πολύ κοντά στο να πάρει το χρίσμα από τη Hilary. Το σύνολο της γραφειοκρατίας και των μηχανισμών του Δημοκρατικού Κόμματος υποστήριζε την Clinton, ήταν ουσιαστικά η χρισμένη διάδοχος του Obama, όλοι πίστευαν ότι το αποτέλεσμα ήταν τετελεσμένο. Και αυτός ο τύπος έρχεται από το πουθενά και ξαφνικά εμπνέει εκατομμύρια και εκατομμύρια ανθρώπων. Αυτό για μένα αντανακλά το πνεύμα του Occupy, όχι μόνο τους νέους στις πλατείες, αλλά και την ευρεία υποστήριξη, πέρα από τις πλατείες, που είχε το Occupy, η οποία ήταν  γύρω στο 60%-70% σε εθνικό επίπεδο, σύμφωνα με τις τότε δημοσκοπήσεις.

Αυτό δείχνει ότι στη χώρα υπάρχει ένα δημόσιο αίσθημα το οποίο σε κάποιο επίπεδο συμφωνεί με τη γλώσσα του Occupy, με το σύνθημα: «είμαστε το 99% και είναι το 1%». Αυτό ήταν ένα πολύ ισχυρό σύνθημα, άγγιξε μια χορδή. Οι άνθρωποι ήξεραν τι σήμαινε αυτό, και αισθάνθηκαν πολύ έντονα ότι ήταν αλήθεια και κάτι που πρέπει να αλλάξει. Η εκδοχή του Sanders ήταν να χρησιμοποιήσει τη λέξη “στημένο”. Έχουμε μια «στημένη» οικονομία, ένα “στημένο” πολιτικό σύστημα. Αυτός ήταν ένας άλλος τρόπος για να πεις ότι υπάρχει μια βαθιά δομική αδικία στην κοινωνία και ο κόσμος πραγματικά ανταποκρίθηκε σε αυτό.

Αργότερα ο Trump αντέγραψε αυτή τη γλώσσα από Sanders και άρχισε και ο ίδιος να μιλάει για το στημένο σύστημα, προσθέτοντας τη φράση ότι «κανείς δεν θα μπορούσε να το διορθώσει καλύτερα» από ότι αυτός, γιατί αυτός ήξερε πως λειτουργεί το σύστημα από τα μέσα. Μίλησε για το πώς οι άνθρωποι που διοικούν τις τράπεζες, την κυβέρνηση και τις μεγάλες εταιρείες είναι «δολοφόνοι». Αυτός είναι ένα καταπληκτικός τρόπος για να μιλήσουμε για την εταιρική ελίτ. Είναι αλήθεια, αλλά κανείς δεν λέει αυτά τα πράγματα. Συνολικά, νομίζω ότι είναι πολύ πιθανό ότι o Trump ως πρόεδρος θα απογοητεύσει πολλούς από τους ανθρώπους που τον ψήφισαν, και θα υπάρξουν κι άλλοι αγώνες για αυτά τα θέματα, αυτό δεν είναι το τέλος. Αυτό το δημόσιο αίσθημα που ανέφερα παραπάνω είναι ατελές, δεν είναι πλήρως σχηματισμένο, και μπορεί να αρθρωθεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους.

Έχετε γράψει ότι οι χειραφετητικές αξιώσεις των φεμινιστικών, αντι-ρατσιστικών και LGTB κινημάτων έχουν υφαρπαγεί από το νεοφιλελευθερισμό και επαναπροσδιοριστεί  σύμφωνα με τους όρους της αγοράς. Μπορείτε να μας μιλήσετε περισσότερο γι ‘αυτό;

Είμαι από τη γενιά του 1968, και συμμετείχα στη Νέα Αριστερά και στα κινήματα που προέκυψαν κατά ένα πολύ άμεσο τρόπο από τη Νέα Αριστερά, συμπεριλαμβανομένου του πρώιμου δεύτερου φεμινιστικού κύματος, του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα των μαύρων και το αντιπολεμικό κίνημα κατά του πολέμου του Βιετνάμ. Σε αυτή την περίοδο, υπήρχε ένα είδος ήθους στην ατμόσφαιρα, ότι όλοι ήταν αντι-καπιταλιστές. Και ο καθένας κατανοούσε ότι όλα τα ζητήματα, είτε ήταν η εξωτερική πολιτική, είτε η έμφυλη υποταγή, είτε η φυλετική καταπίεση ήταν δομικά ζητήματα που έπρεπε να αντιμετωπιστούν στη ρίζα. Και η ρίζα είχε να κάνει με τον καπιταλισμό. Καθώς έσβηνε η Νέα Αριστερά, αυτή η ατμόσφαιρα άλλαξε και αυτό που συνέβη στη συνέχεια συνέβη είναι ότι η κυρίαρχη πολιτική κουλτούρα επανήλθε δυναμικά. Η κυρίαρχη πολιτική κουλτούρα στις ΗΠΑ είναι ο πλουραλισμός των ομάδων συμφερόντων, ο μεριτοκρατικός ατομικισμός και η ιδέα ότι τα άτομα διαφέρουν ως προς τα ταλέντα τους, άρα κάποιοι μπορούν να πηγαίνουν πιο μπροστά από άλλους. Αυτή είναι η νόρμα, έχουμε μια κουλτούρα βολονταρισμού που λέει ότι το πόσο καλά θα τα πάτε στη ζωή σας είναι μόνο θέμα θέλησης και του πόσο σκληρά είστε πρόθυμοι να εργαστείτε, να εξοικονομήσετε χρήματα κ.λπ.

Αυτή η κουλτούρα λοιπόν δεν αλλάζει, εκτός από πολύ ιδιαίτερες, σχεδόν επαναστατικές περιόδους ή περιόδους κρίσης. Αλλά υπό κανονικές συνθήκες, αυτή είναι η νοοτροπία και κάθε θέμα φιλτράρεται μέσα από αυτές τις παραδοχές. Χρειάζεται μια σχεδόν ηρωική, επίμοχθη προσπάθεια ενάντια στο ρεύμα για να αμφισβητήσεις αυτή τη νοοτροπία, για να αναπτύξεις και να διατηρήσεις μια κοσμοθεωρία που επιμένει πολύ στις βαθιές δομικές ρίζες των ζητημάτων και επιχειρεί να συνδέσει συγκεκριμένες εμπειρίες και αδικίες με ευρύτερα διαρθρωτικά ζητήματα. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι στις ΗΠΑ, υπό αυτές τις συνθήκες, κάθε κοινωνικό κίνημα τα τελευταία 30 ή 40 χρόνια ολίσθησε προς μια μορφή φιλελευθερισμού. Φιλελεύθερος φεμινισμός, φιλελεύθερος αντι-ρατσισμός, φιλελεύθερες ΛΟΑΤ πολιτικές.

Τα παραπάνω κινήματα ασχολούνται βασικά με την κατάργηση των εμποδίων που δεν αφήνουν τους ανθρώπους να ανελιχθούν. Να ανελιχθούν στην εταιρική ιεραρχία ή ακόμα και στην στρατιωτική ιεραρχία. Ένα από τα πρώτα ΛΟΑΤ αιτήματα στις ΗΠΑ, πριν από την ισότητα στο γάμο, ήταν να υπηρετούν οι ομοφυλόφιλοι στο στρατό. Και φυσικά αυτό είναι ένα δίκαιο αίτημα, αλλά σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις οι άνθρωποι παίρνουν ως δεδομένο ότι ζούμε σε μια ιεραρχική κοινωνία και δεν αμφισβητούν αυτή την ιεραρχία, αλλά απλά επιδιώκουν να αφαιρεθούν μερικά εμπόδια, έτσι ώστε οι ταλαντούχοι μαύροι, οι ταλαντούχες γυναίκες, οι ταλαντούχοι μουσουλμάνοι, ομοφυλόφιλοι και λεσβίες να μπορούν και αυτοί να ανελιχθούν στο υπάρχον πλαίσιο.

Τα αποκαλούμε κοινωνικά κινήματα, αλλά δεν νομίζω ότι είναι κοινωνικά κινήματα, νομίζω ότι τώρα πια είναι ομάδες συμφερόντων: στην πραγματικότητα δεν κατεβαίνουν στους δρόμους πολύ συχνά, μόνο περιστασιακά. Μία εξαίρεση είναι το κίνημα «Black Lives Matter», το οποίο είναι νέο, και αυτό είναι ένα πραγματικό κίνημα που έχει δυνητικά πολύ πιο ριζοσπαστικό προσανατολισμό και στόχους. Αλλά νομίζω ότι ο φεμινισμός έχει κανονικοποιηθεί στις ΗΠΑ.

Βασικά αυτό που έχει συμβεί είναι ότι αυτά τα κινήματα, ή ομάδες συμφερόντων, έχουν καταφέρει να κερδίσει τη μάχη για τη «σωστή σκέψη». Οι άνθρωποι ξέρουν ότι δεν θα έπρεπε να λένε πράγματα σαν αυτά λέει ο Donald Trump. Έτσι έχουμε από τη μία πλευρά μια ιδεολογική, πολιτισμική μετατόπιση αξιών και πολλά μέσα ενημέρωσης αντανακλούν τη μεταστροφή αυτή. Για παράδειγμα, σε τηλεοπτικές σειρές ή ταινίες του Χόλυγουντ βλέπουμε συχνά φεμινιστικές ανατροπές με την αγοραία έννοια του όρου, ή βλέπουμε πάντα μαύρους σε θέσεις εξουσίας. Αυτό συμβαίνει σε ένα επίπεδο, αλλά η πραγματική κατάσταση της μεγάλης πλειοψηφίας των Αφρο-Αμερικανών, των Λατίνων και των γυναικών επιδεινώνεται. Η μετεγκατάσταση βιομηχανικών θέσεων εργασίας από την Αμερική σε άλλες χώρες, υπό το καθεστώς της νέας οικονομίας, ήταν ένα ιδιαίτερα σοβαρό πλήγμα για τους Αφρο-Αμερικανούς. Έτσι δεν είναι ότι η οικονομική τους κατάσταση είναι καλύτερη, θα έλεγα μάλιστα ότι είναι χειρότερα από ότι πριν από το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα των μαύρων. Το βιοτικό επίπεδο όλων επιδεινώθηκε, εκτός από ένα, ας πούμε 10%, ανθρώπων που τα πηγαίνουν καλά.

Έτσι, η ιδεολογική νίκη των λεγόμενων κοινωνικών κινημάτων είναι μια αρκετά περίπλοκη υπόθεση από μόνη της. Είναι προφανώς κάτι θετικό, αλλά επειδή αυτό γίνεται αντιληπτό, και δικαίως σε κάποιο βαθμό, ως αναπόσπαστο μέρος του νεοφιλελευθερισμού, του ανοίγματος προς τον κόσμο, του κοσμοπολιτισμού και της «κουλτούρας», κατανοείται από ανθρώπους που θεωρούν τους εαυτούς ως χαμένους της παγκοσμιοποίησης και του νεοφιλελευθερισμού, ανθρώπους που υποφέρουν στο Rust Belt ή σε άλλες υποβαθμισμένες περιοχές στην Αμερικής, ως προσβολή, ωσάν να τους κάνουν κήρυγμα, να τους υποτιμούν και να τους παραμελούν, ενώ άλλοι ευνοούνται.

H εργασία κοινωνικής αναπαραγωγής (η φροντίδα των παιδιών και των ηλικιωμένων, η συντήρηση του νοικοκυριού κλπ), υποτιμάται (δεν πληρώνεται / κακοπληρώνεται) ενώ την ίδια στιγμή είναι απολύτως απαραίτητη για την επιβίωση του καπιταλισμού. Αυτό το έχετε εντοπίζει ως μια δομική αντίφαση του καπιταλισμού, που γίνεται ακόμη οξύτερη τώρα. Πιστεύετε ότι μπορεί να λυθεί στο πλαίσιο του καπιταλισμού;

Πρώτα απ’ όλα, θα έλεγα ότι ο καπιταλισμός έχει επιδείξει μια εκπληκτική ικανότητα να επανεφευρίσκει τον εαυτό του, και δεν νομίζω ότι μπορούμε να αποκλείσουμε την πιθανότητα ότι αυτό θα ξανασυμβεί. Και πάλι, υπό ποια μορφή και ποιες νέες πολιτικές ευθυγραμμίσεις ή άλλες δυνάμεις θα ευνοούσαν κάτι τέτοιο, είναι λίγο ασαφές. Την εποχή του New Deal / της σοσιαλδημοκρατίας, είχε βρεθεί μια προσωρινή λύση στο θέμα της κοινωνικής αναπαραγωγής, παρά το γεγονός ότι δεν λειτούργησε για όλους. Αυτή η λύση είχε βασιστεί σε αποκλεισμούς διαφόρων ειδών, αλλά θα μπορούσαμε να πούμε ότι για ένα σημαντικό αριθμό εργατικής τάξης στις πλουσιότερες χώρες του καπιταλιστικού κόσμου, υπήρχε ένας τρόπος εξισορρόπησης της αμειβόμενης εργασίας και της μη αμειβόμενης κοινωνικής αναπαραγωγικής δραστηριότητας. Αυτή λοιπόν ήταν μια προσωρινή λύση, τουλάχιστον για ορισμένους.

Αν σκεφτούμε προς αυτή την κατεύθυνση, και πώς θα μπορούσαμε τώρα να κάνουμε κάτι αντίστοιχο, αλλά με έναν τρόπο που να ξεπερνά τις προηγούμενες εξαιρέσεις και αδικίες, τότε θα πρέπει να σκεφτούμε σε παγκόσμιο επίπεδο. Δεν εννοώ ένα είδος παγκόσμιου κράτους, εννοώ κάτι σαν αυτό που ακούγεται στην ΕΕ για εναρμόνιση των κοινωνικών πολιτικών, αλλά όχι μόνο στο εσωτερικό της Ευρώπης, πολύ ευρύτερα. Γιατί τώρα, ένας από τους τρόπους με τους οποίους ο νεοφιλελευθερισμός προσπαθεί να λύσει αυτό το πρόβλημα είναι εισάγοντας μετανάστριες που παρέχουν ιδιαίτερα χαμηλά αμειβόμενη, επισφαλή και έντονα εποπτευόμενη οικιακή εργασία στην μεσαία και την ανώτερη-μεσαία τάξη επαγγελματιών. Γι’ αυτό και η λύση πρέπει να είναι κάτι παγκόσμιο· επίσης δεν μπορεί να βασίζεται πλέον στο μοντέλο γυναίκα-νοικοκυρά / άντρας-κουβαλητής, θα πρέπει να περιλαμβάνει μη-ετερόφυλες οικογένειες και να ξεπερνάει τις φυλετικές / εθνοτικές διαιρέσεις της εργασίας που αναθέτουν τις πιο βρώμικες και λιγότερο καλά-αμειβόμενες μορφές φροντίδας (όπως π.χ. η εργασία σε γηροκομεία) στους μαύρους και σκούρους ανθρώπους.

Νομίζω ότι ένα τέτοιο μοντέλο είναι το καλύτερο που θα μπορούσε να προσφέρει ο καπιταλισμός, και δεν ξέρω αν μπορεί να το κάνει. Αλλά νομίζω ότι θα μπορούσαμε να υιοθετήσουμε μια αγνωστικιστική προσέγγιση. Δηλαδή, αυτό θα έπρεπε να έχουμε, να κρατήσουμε ένα ανοικτό μυαλό: αν ο καπιταλισμός μπορεί να μας το δώσει, τόσο το καλύτερο, τόσο το χειρότερο για τον καπιταλισμό. Νομίζω ότι δεν χρειάζεται να αποφασίσουμε τώρα πώς να είναι. Μπορούμε να ασκήσουμε πιέσεις προς αυτή την κατεύθυνση, και καθώς τα κινήματα αναπτύσσονται και ριζοσπαστικοποιούνται θα πρέπει να αρχίσουν να σκέφτονται ποια είναι τα εμπόδια στην υλοποίηση αυτού  του στόχου. Ο διεθνής χρηματοπιστωτικός τομέας θα είναι ένα από τα εμπόδια, και υπάρχει επίσης ένα οικολογικό ζήτημα που είναι πολύ πιεστικό, γιατί ένα πράγμα είναι σαφές: αν παγκοσμιοποιούσαμε τον καταναλωτικό, υψηλoύ ανθρακικού αποτυπώματος τρόπο ζωής των μεσαίων τάξεων της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής σε όλο τον πλανήτη, θα ερχόμασταν αντιμέτωποι με μια κατάσταση εντελώς μη-βιώσιμη από οικολογικής πλευράς. Θα πρέπει να σκεφτούμε πώς όλα τα κομμάτια του παζλ ταιριάζουν μεταξύ τους, και στη συνέχεια και πάλι να δούμε αν υπάρχει μια καινούρια μορφή καπιταλισμού που θα μπορούσε να εφευρεθεί. Δεν υπάρχει τώρα, κανείς ακόμα δεν ξέρει ακριβώς με τι θα μοιάζε. Θα δούμε. Αλλά εν τω μεταξύ, θα πρέπει επίσης να σκεφτόμαστε και μη-καπιταλιστικές ή μετα-καπιταλιστικές δυνατότητες.

Η συνέντευξη πρωτοδημοσιεύθηκε στα αγγλικά στο Rethinking Greece

 

Διαβάστε ακόμα

«Η Κλίντον ενσαρκώνει ένα νεοφιλελεύθερο είδος φεμινισμού που ωφελεί κυρίως τις προνομιούχες γυναίκες»

Πώς ο Φεμινισμός υποδουλώθηκε στον καπιταλισμό – και πώς να τον διεκδικήσουμε πίσω

Share

Τα ποτά, οι γυναίκες και ο σεξισμός που όλους μας ενώνει

lessBullshit

της Ιουλίας Λειβαδίτη

Σύμφωνα με τον Γερούν Νταϊσελμπλουμ οι “Νότιοι Ευρωπαίοι σπατάλησαν τα χρήματά τους σε γυναίκες και ποτά”.

Αναρωτιέται κανείς, εκτός από τον εμφανέστατο διχαστικό και οριενταλιστικό* χαρακτήρα της δήλωσης και πέρα από το ερώτημα αν οι Νότιοι Ευρωπαίοι σπατάλησαν και πού τα λεφτά τους, πού είναι οι Νότιες Ευρωπαίες σε αυτή την φράση;

Προφανώς, “τρώγανε” τα λεφτά των Νοτιοευρωπαίων; Νομίζω η δήλωση του Νταϊσελμπλουμ, ενός Ολλανδού (δηλαδή πολίτη μιας χώρας από αυτές που είναι κάτι σαν το Ελ Ντοράδο του φεμινισμού, υποτίθεται) δείχνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο πως οι γυναίκες, ακόμα και στις πιο προηγμένες κοινωνίες, στο μυαλό των περισσοτέρων εξαιρούνται από τον ρόλο του πολίτη.

Όταν λέμε Ευρωπαίοι, εννοείται ότι μιλάμε για άντρες. Οι οποίοι ξόδεψαν τα λεφτά ΤΟΥΣ (γιατί τα λεφτά φυσικά είναι των αντρών) στα εξής δύο αντικείμενα: αντικείμενο ένα, γυναίκες, αντικείμενο δύο, ποτό.

Οι γυναίκες σύμφωνα με τον Νταϊσελμπλουμ δεν συμμετέχουν στο πολιτικο-οικονομικό γίγνεσθαι παρά μόνο ως αντικείμενα κατανάλωσης, και επιζήμια κιόλας (αφού να ξοδεύεις λεφτά σε αυτές είναι “σπατάλη” αντίστοιχη του να ξοδεύεις λεφτά σε ποτό). Πέρα από την άρνηση του ρόλου των γυναικών, αν όχι ως πολιτών, έστω και ως καταναλωτών (αυτές δηλαδή πού σπατάλησαν τα λεφτά που απέσπασαν από τους άντρες;; να υποθέσω σε ρούχα και κοσμήματα και στα κομμωτήρια; ή ότι οι Νοτιοευρωπαίες είναι πλούσιες;;) αναπαράγεται και η ιδέα ότι οι γυναίκες πουλάνε μαζικά σεξ και οι άντρες αγοράζουν. Το ότι είσαι αναγκασμένος να πληρώσεις για το σεξ με τις γυναίκες είναι από τα πιο άσχημα στερεότυπα που υπάρχουν αλλά ας μην ξεχνάμε ότι είναι και ιδιαίτερα διαδεδομένο στη χώρα μας. Αυτό  φάνηκε και από τις αντιδράσεις στα σόσιαλ που κυμαίνονταν βασικά στο κόνσεπτ “Φαίνεται ο Νταϊσελμπλουμ έχει καιρό να γαμήσει”.

Το σκεπτικό ότι οι γυναίκες βασικά ανταλλάσσουν το σεξ με χρήματα θα ήταν σχεδόν αστείο με τον αναχρονισμό του, σαν κάτι από ένα ρεμπέτικο του 1920, αν δεν ήταν τόσο βλαπτικές οι προεκτάσεις που έχει στην καθημερινότητα των γυναικών. Από το slut-shaming, στην ιδέα ότι χρωστάς σεξ αν κάποιος σε κεράσει, στην ιδέα ότι εσύ δεν έχεις επιθυμίες αλλά είσαι μόνο αντικείμενο επιθυμιών, στην καταναγκαστική πορνεία και το τράφικινγκ, στην συνολική αντίληψη ότι το σεξ είναι ένα όπλο που ως γυναίκα, (παρα)κρατείς.

Άσχετα αν μας ενοχλεί που το λέει για εμάς, στην Ελλάδα του σήμερα υπάρχει πλήρης αποδοχή των άλλων τριών προϋποθέσεων της πρότασης του Νταϊσελμπλουμ, ότι δηλαδή όταν λέμε Ευρωπαίοι πολίτες εννοούμε τους άντρες, ότι οι γυναίκες είναι αντικείμενα προς κατανάλωση και ότι το σεξ είναι κάτι που θέλουν οι άντρες και οι γυναίκες το προσφέρουν μόνο ως αντάλλαγμα σε κάτι άλλο.

*Πιστεύω ότι είναι λίγο προβληματικό να χρησιμοποιούμε τον όρο “οριενταλισμός” -που αναφέρεται συγκεκριμένα στον τρόπο που αντιμετωπίζει η “Δύση” την “Ανατολή”- για τον τρόπο που αντιμετωπίζει η Βόρεια την Νότια Ευρώπη. Είναι πολύ διαφορετικές όλες οι παράμετροι. Στην περίπτωση της Ελλάδας θα ήταν πιο σωστό το “νεοαποικιοκρατικος” λόγος, μιας και υπήρξε ουσιαστικά αποικία / προτεκτοράτο των Ευρωπαίων για πολλά χρόνια. Επειδή όμως ο Νταϊσελμπλουμ μιλούσε για όλη την  Νότια Ευρώπη, και για την Ισπανία και την Ιταλία δεν θα μπορούσαμε να πούμε ότι υπήρξαν ποτέ ευρωπαϊκές αποικίες (το αντίθετο μάλιστα), και μέχρι να έχει εφευρεθεί ακόμα ο κατάλληλος όρος χρησιμοποιώ τη λέξη οριενταλισμός, με επιφυλάξεις.

Share

Διεθνής Απεργία Γυναικών: Πώς η οργή μετατρέπεται σε δράση

unnamed_92

της Κικής Σταματόγιαννη

Από τις ΗΠΑ ως την Αυστραλία. Από την Ινδονησία, την Ταϊλάνδη, τις Φιλιππίνες, την Ινδία και το Πακιστάν ως την Ιαπωνία. Από τον Βορρά ως το Νότο της Ευρώπης.

Η υπο­α­μει­βό­με­νη ερ­γα­σία, η ανερ­γία σε συ­ντρι­πτι­κά πο­σο­στά, το ψα­λί­δι­σμα του κοι­νω­νι­κού κρά­τους, οι πε­ρι­κο­πές στη δη­μό­σια υγεία, η επέμ­βα­ση κρά­τους και εκ­κλη­σί­ας στα σώ­μα­τα των γυ­ναι­κών με την απα­γό­ρευ­ση της άμ­βλω­σης, η εκλο­γή στην ανώ­τε­ρη κυ­βερ­νη­τι­κή θέση στις ΗΠΑ ενός μι­σο­γύ­νη που -όπου βρε­θεί κι όπου στα­θεί- καυ­χιέ­ται με χυ­δαιό­τη­τα για τη σε­ξι­στι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά του, η σε­ξουα­λι­κή πα­ρε­νό­χλη­ση, η κα­κο­ποί­η­ση, ο βια­σμός και οι γυ­ναι­κο­κτο­νί­ες. Υπε­ραρ­κε­τοί λόγοι για να βγουν στους δρό­μους οι γυ­ναί­κες σε πε­ρισ­σό­τε­ρες από 40 χώρες στον πλα­νή­τη, συ­ντο­νι­σμέ­να έστω για μία ημέρα.

Εκα­τομ­μύ­ρια γυ­ναί­κες απεί­χαν από τη δου­λειά τους και πήραν μέρος στις κι­νη­το­ποι­ή­σεις σε μια 8η Μάρτη πολύ δια­φο­ρε­τι­κή σε σχέση με πολ­λές άλλες των τε­λευ­ταί­ων δε­κα­ε­τιών. Σε πολ­λές χώρες οι συ­γκε­ντρώ­σεις πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν έξω από τις αμε­ρι­κα­νι­κές πρε­σβεί­ες, με το γυ­ναι­κείο κί­νη­μα -που προ­σπα­θεί να γεν­νη­θεί εκ νέου- να δεί­χνει την ξε­κά­θα­ρη αντί­θε­σή του στην πο­λι­τι­κή του Τραμπ.

Στην Ιρ­λαν­δία και στην Πο­λω­νία κυ­ριάρ­χη­σαν τα συν­θή­μα­τα ενά­ντια στη σχε­δια­ζό­με­νη -σχε­δόν κα­θο­λι­κή- απα­γό­ρευ­ση της άμ­βλω­σης. Στην Ιτα­λία οι επί­ση­μες στα­τι­στι­κές είναι κα­τα­πέλ­της: 100 γυ­ναί­κες κάθε χρόνο δο­λο­φο­νού­νται από αι­τί­ες που σχε­τί­ζο­νται με το γε­γο­νός και μόνο ότι είναι γυ­ναί­κες, ενώ 3.500 πέ­φτουν θύ­μα­τα σε­ξουα­λι­κής πα­ρε­νό­χλη­σης (από τις οποί­ες μόνο το 22% προ­βαί­νει σε κα­ταγ­γε­λία του συμ­βά­ντος). Στη Ρου­μα­νία ανα­γνώ­στη­κε δη­μό­σια ο θλι­βε­ρός κα­τά­λο­γος των γυ­ναι­κών που δο­λο­φο­νή­θη­καν από τους συ­ντρό­φους/συ­ζύ­γους τους. Στη Ρωσία κατά τη διάρ­κεια των συ­γκε­ντρώ­σε­ων, ένα πανό έξω από τους τοί­χους του Κρεμ­λί­νου στά­θη­κε αφορ­μή για να προ­σα­χθούν 7 άν­θρω­ποι (με­τα­ξύ των οποί­ων 2 δη­μο­σιο­γρά­φοι και ένας φω­το­γρά­φος). Σε Αγ­γλία, Γερ­μα­νία, Γαλ­λία συν­θή­μα­τα κατά του νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού, που εξα­θλιώ­νει τις ζωές εκα­τομ­μυ­ρί­ων γυ­ναι­κών στην Ευ­ρώ­πη.

Στην Τουρ­κία με­γά­λες ήταν οι συ­γκε­ντρώ­σεις από τις Κούρ­δισ­σες στο Ντι­γιάρ­μπα­κιρ, ενώ με­γα­λειώ­δης ήταν η πο­ρεία στην Ισταν­μπούλ (10.000 και πλέον κό­σμου, στη συ­ντρι­πτι­κή πλειο­ψη­φία γυ­ναί­κες) και με αντι­κυ­βερ­νη­τι­κά συν­θή­μα­τα κατά του τούρ­κου προ­έ­δρου “Τρέξε, τρέξε, Ερ­ντο­γάν, ερ­χό­μα­στε”.

Στη Νι­γη­ρία κυ­ριαρ­χού­σαν τα συν­θή­μα­τα κατά της ακραί­ας φτώ­χειας και της αδυ­να­μί­ας αντι­με­τώ­πι­σης ασθε­νειών που εύ­κο­λα προ­λαμ­βά­νο­νται και θε­ρα­πεύ­ο­νται σε άλλα μέρη του πλα­νή­τη, καθώς και για την ανι­σο­τι­μία πρό­σβα­σης των γυ­ναι­κών στην εκ­παί­δευ­ση.

Στη Σε­νε­γά­λη ξα­να­κού­σα­με με συ­γκί­νη­ση το οι­κου­με­νι­κής ση­μα­σί­ας σύν­θη­μα «Η αλ­λη­λεγ­γύη είναι το όπλο μας», στον Λί­βα­νο οι γυ­ναί­κες βγή­καν να κα­ταγ­γεί­λουν δη­μό­σια πε­ρι­πτώ­σεις βα­σα­νι­στη­ρί­ων, εξα­φα­νί­σε­ων και δο­λο­φο­νιών γυ­ναι­κών, στο Αφ­γα­νι­στάν υψώ­θη­καν φωνές που απαι­τού­σαν σε­βα­σμό στα αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα. Στην Υε­μέ­νη, που βιώ­νει άγριο εμ­φύ­λιο πό­λε­μο και συ­νε­χείς βομ­βαρ­δι­σμούς από την αε­ρο­πο­ρία της Σα­ου­δι­κής Αρα­βί­ας, η συ­γκέ­ντρω­ση έγινε για συμ­βο­λι­κούς λό­γους έξω από τα γρα­φεία του ΟΗΕ.

Στη Λα­τι­νι­κή Αμε­ρι­κή κυ­ρί­αρ­χα ήταν τα συν­θή­μα­τα ενά­ντια στη δο­λο­φο­νι­κή βία που υφί­στα­νται οι γυ­ναί­κες, καθώς μόνο στην Αρ­γε­ντι­νή οι γυ­ναι­κο­κτο­νί­ες έχουν αυ­ξη­θεί κατά το εφιαλ­τι­κό πο­σο­στό του 78% μέσα στην τε­λευ­ταία οκτα­ε­τία. Στη Βρα­ζι­λία συ­γκε­ντρώ­σεις και πο­ρεί­ες σε 60 σχε­δόν πό­λεις, ενά­ντια στον Πρό­ε­δρο Temer, που σκο­πεύ­ει να θέσει εκτός νόμου το “χάπι της επό­με­νης μέρας”. Θλι­βε­ρή ει­ρω­νεία: τη μέρα αυτή που χι­λιά­δες γυ­ναί­κες στη χώρα έβγαι­ναν δια­δη­λώ­νο­ντας στους δρό­μους, μια τρανς γυ­ναί­κα έχανε τη ζωή της, χτυ­πη­μέ­νη και δο­λο­φο­νη­μέ­νη άγρια.

Στις Φι­λιπ­πί­νες οι δια­δη­λώ­τριες στρέ­φο­νταν κατά των νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρων πο­λι­τι­κών επι­λο­γών, κατά της κυ­βέρ­νη­σης που δεν έχει τη­ρή­σει τις προ­ε­κλο­γι­κές υπο­σχέ­σεις της να υπάρ­χει έστω «φα­γη­τό στο τρα­πέ­ζι» και δεν δεί­χνει κα­νέ­να σε­βα­σμό στα αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα, ενώ στην Ινδία κυ­ριαρ­χού­σε το αί­τη­μα για ερ­γα­σια­κά δι­καιώ­μα­τα (κα­λύ­τε­ρες συν­θή­κες δου­λειάς, ίση αμοι­βή σε σχέση με τους άντρες, αντι­με­τώ­πι­ση του φαι­νο­μέ­νου της σε­ξουα­λι­κής πα­ρε­νό­χλη­σης στον χώρο ερ­γα­σί­ας), για την ανε­πάρ­κεια του κρά­τους πρό­νοιας ή  για επι­δό­μα­τα μη­τρό­τη­τας.

“Η υπο­μο­νή μας στε­ρεύ­ει” φώ­να­ζαν στο Τόκιο, ενώ ακόμα και στη Νότια Κορέα, όπου οι διορ­γα­νώ­τριες εκτι­μού­σαν ότι λόγω της ερ­γα­τι­κής νο­μο­θε­σί­ας δύ­σκο­λα οι γυ­ναί­κες θα συμ­με­τεί­χαν σε απερ­γία, τις εν­θάρ­ρυ­ναν σε έν­δει­ξη αλ­λη­λεγ­γύ­ης με το κί­νη­μα πα­γκο­σμί­ως να φο­ρέ­σουν στη δου­λειά τους συμ­βο­λι­κά για μία ημέρα κόκ­κι­νο χρώμα, το πα­ρα­δο­σια­κό χρώμα της αρι­στε­ράς πα­γκο­σμί­ως.

Ακόμα και στον Κα­να­δά όπου ο πρω­θυ­πουρ­γός Justin Trudeau προ­βάλ­λει αρ­κε­τά “προ­ο­δευ­τι­κός” σε μια σειρά από θέ­μα­τα (πχ ευ­νοϊ­κός απέ­να­ντι στη λο­ατ­κι ατζέ­ντα), οι γυ­ναί­κες που βγή­καν στους δρό­μους στις 8 Μάρτη ζη­τού­σαν εξη­γή­σεις για τις πε­ρί­που 4.000 ιθα­γε­νείς γυ­ναί­κες που έχουν εξα­φα­νι­στεί ή δο­λο­φο­νη­θεί τις τε­λευ­ταί­ες τρεις δε­κα­ε­τί­ες, χωρίς να έχει γίνει καμία σο­βα­ρή έρευ­να σχε­τι­κά με αυτό.

Σε κά­ποιες πο­λι­τεί­ες των ΗΠΑ (Μέ­ρι­λαντ, Β. Κα­ρο­λί­να, Βιρ­τζί­νια) κά­ποια σχο­λεία έμει­ναν κλει­στά λόγω έλ­λει­ψης εκ­παι­δευ­τι­κού προ­σω­πι­κού, καθώς οι εκ­παι­δευ­τι­κοί -γυ­ναί­κες στη συ­ντρι­πτι­κή τους πλειο­ψη­φία- είχαν δη­λώ­σει ότι θα πά­ρουν μέρος στην απερ­γία/κι­νη­το­ποί­η­ση.

Στο Λος Άν­τζε­λες πρω­το­στα­τού­σε το αί­τη­μα για το μι­σθο­δο­τι­κό χάσμα, για τις πε­ρι­κο­πές στις δα­πά­νες για τη δη­μό­σια υγεία και για τη δια­κο­πή χρη­μα­το­δό­τη­σης στα συμ­βου­λευ­τι­κά κέ­ντρα και στις κλι­νι­κές που προ­χω­ρούν σε αμ­βλώ­σεις. Και φυ­σι­κά το αντι­κυ­βερ­νη­τι­κό σύν­θη­μα που κο­ντεύ­ει να γίνει κλα­σι­κό “Stop Trump”, “Στα­μα­τή­στε τον Τραμπ”.

Πέρα από τις συμ­βο­λι­κές ενέρ­γειες, όπως ήταν ο συμ­βο­λι­κός φω­τι­σμός κά­ποιων δη­μό­σιων κτι­ρί­ων (όπως στο Empire State Building) αυτό που μένει, πη­γαί­νει πολύ πιο πέρα από τον συμ­βο­λι­σμό: στο ου­σια­στι­κό γε­γο­νός ότι οι γυ­ναί­κες αντι­λαμ­βά­νο­νται πως η θλίψη, η αγα­νά­κτη­ση ή η οργή τους θα πρέ­πει να με­τα­τρα­πεί σε ορ­γα­νω­μέ­νη δράση αν θέ­λουν να αλ­λά­ξει ρι­ζι­κά η άσχη­μη κα­τά­στα­ση στην οποία δια­βιούν. Και για να γίνει αυτό δεν αρκεί η αμυ­ντι­κή στάση απέ­να­ντι στις κυ­βερ­νη­τι­κές επι­λο­γές όπου γης: Χρειά­ζε­ται μια αντε­πί­θε­ση που θα στρέ­φε­ται συ­νο­λι­κά απέ­να­ντι στο σύ­στη­μα που γεν­νά­ει την κα­τα­πί­ε­σή τους.

Μια κα­θη­γή­τρια μέσης εκ­παί­δευ­σης στη Ν. Υόρκη το συ­νο­ψί­ζει εξαι­ρε­τι­κά: «Οι εκλο­γές του πε­ρα­σμέ­νου Νο­εμ­βρί­ου με έκα­ναν να συ­νει­δη­το­ποι­ή­σω ότι η ψήφος δεν είναι πλέον αρ­κε­τή».

Και κάπως έτσι κλεί­νε­ται μέσα σε μια φράση όλο αυτό που πάει να γεν­νη­θεί αυτή τη στιγ­μή πα­γκό­σμια.

Πηγή: RProject

 

Διαβάστε ακόμα

Καλέσματα για την απεργία γυναικών από όλο τον κόσμο

Η φετινή 8η Μάρτη επιστρέφει στις ανατρεπτικές της ρίζες

Εμείς στις 8 Μάρτη δεν γιορτάζουμε, αγωνιζόμαστε, το 2017 και κάθε χρόνο

Πέρα από το νεοφιλελεύθερο φεμινισμό: Για ένα φεμινισμό του 99% και μια Διεθνή Αγωνιστική Απεργία στις 8 Μάρτη  

 

Share

Ένας φεμινισμός που θα μας αγκαλιάζει όλες

niunamenos

της Δήμητρας Σπανού

Στις 8 Μάρτη σε πολλά μέρη του κόσμου οι γυναίκες ετοιμάζονται να κατέβουν στους δρόμους. Στις ΗΠΑ, στην Πολωνία, σε χώρες της Λατινικής Αμερικής, στην Τουρκία και αλλού, έχουν ήδη εξαγγελθεί απεργίες γυναικών.

Αυτό που έστρωσε το δρόμο ήταν η εντυπωσιακή απεργία των γυναικών στην Πολωνία τη «Μαύρη Δευτέρα» στις αρχές Οκτώβρη, ενάντια στην πρόταση της κυβέρνησης για καθολική απαγόρευση των αμβλώσεων. Η επιτυχία της προκάλεσε το ερώτημα στις Πολωνές φεμινίστριες «και μετά τι;». Εν τω μεταξύ, μερικές εβδομάδες αργότερα, στις 19 Οκτώβρη, τη σκυτάλη πήρε η Αργεντινή, όπου δεκάδες χιλιάδες διαδήλωσαν ενάντια στην έμφυλη βία με αφορμή τον άγριο βιασμό και δολοφονία της δεκαεξάχρονης Lucia Perez, με κάλεσμα της ομάδας Ni Una Menos και άλλων συλλογικοτήτων. Δεν ήταν η πρώτη φορά, ενώ παρόμοιες κινητοποιήσεις είχαμε πρόσφατα και σε άλλες χώρες της περιοχής. Δυστυχώς στη Λατινική Αμερική αυτό μοιάζει να είναι ένας θλιβερός κανόνας. Στην Αργεντινή μια γυναίκα δολοφονείται κάθε 30 ώρες. Στο Μεξικό 7 γυναίκες δολοφονούνται τη μέρα και στη Βραζιλία 15. Κάπου εκεί γεννήθηκε μεταξύ φεμινιστριών στη Λατινική Αμερική η ιδέα για μια κοινή μέρα δράσης, με «αποχή» κάθε γυναικείας δραστηριότητας ή «απεργία». Και η ιδέα εξαπλώθηκε. Η διοργάνωση κινητοποιήσεων για τις 25 Νοέμβρη σε πολλές πόλεις ανά τον κόσμο έδωσε νέα πνοή, καθώς αποτέλεσε αφορμή για να στηθούν συνελεύσεις και κανάλια επικοινωνίας, που σε πολλές περιπτώσεις ξεπέρασαν τοπικά και εθνικά όρια. Αυτό αποδείχτηκε στις πορείες που οργανώθηκαν με αφορμή την ορκωμοσία του Τραμπ τον Γενάρη, που όχι μόνο ξεπέρασαν κάθε προσδοκία των εκεί διοργανωτριών, αλλά εξαπλώθηκαν σε όλες τις ηπείρους, σε μια επίδειξη διεθνιστικής αλληλεγγύης και συντροφικότητας.

Μέσα σε αυτό τον αναβρασμό, αυτό που είδαμε να κερδίζει έδαφος είναι ένας φεμινιστικός λόγος με συνολικότερο όραμα. Παρά τις όποιες αντιφάσεις και τα ακόμα άλυτα ζητήματα, στην εποχή της κρίσης και των πολιτικών λιτότητας που ευνοούν τους λίγους και υφαρπάζουν από τις/τους πολλές/ους, τα νέα φεμινιστικά κινήματα αντλούν τη δύναμή τους από τη συνάρθρωση των διαφορετικών αγώνων. Πρώτα από όλα, ο φεμινιστικός λόγος που εκφράστηκε στις ανά τον κόσμο κινητοποιήσεις συνέδεσε τα κινήματα γυναικών με εκείνα για λοατ δικαιώματα, για υπεράσπιση των μεταναστών/τριών, των μη λευκών ομάδων και εντέλει όλων των καταπιεσμένων ενάντια στις πολλές μορφές που παίρνει η εκμετάλλευση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Έπειτα, η αναγνώριση της σημασίας τόσο των διαφορετικών εμπειριών αντίστασης όσο και της βιωμένης καθημερινότητας με τα μικρά ή μεγάλα προβλήματα και τις προκλήσεις της, απέδειξε οριστικά πως η ιεράρχηση των καταπιέσεων και η αδιαφορία για κάποιες από αυτές αποτελούν αγκυλώσεις του παρελθόντος. Αυτό που κατεβάζει κόσμο στο δρόμο για την υπεράσπιση της ζωής του μπορεί να είναι εξίσου τα εργασιακά δικαιώματα και ο φόβος να γυρίσεις μόνη στο σπίτι το βράδυ. Η ανάδειξη μιας συνέχειας ανάμεσα σε αυτές –και άλλες βέβαια!- μορφές καταπίεσης είναι που στρώνει το δρόμο για τη συνολικότερη αμφισβήτηση του κυρίαρχου καπιταλιστικού, ρατσιστικού και πατριαρχικού συστήματος.

Η απεργία που καλείται για τις 8 Μάρτη αποτυπώνει ακριβώς τη συνολικότητα των αιτημάτων: αποχή τόσο από την αμειβόμενη όσο και τη μη αμειβόμενη εργασία. Πρόκειται για καλέσματα σε ολικό σταμάτημα κάθε γυναικείας δραστηριότητας, σε κλασική απεργία, ακόμα και σε αποχή από την κατανάλωση. Αφορά τόσο εργασιακούς χώρους όσο και το νοικοκυριό, τις εργαζόμενες εκτός σπιτιού και τις άνεργες, αυτές που έχουν έγγραφα αλλά και εκείνες που τα στερούνται, τις φοιτήτριες και τις συνταξιούχες. Όλες. Αφορά τόσο τη σεξουαλική βία, τις παρενοχλήσεις και τα αναπαραγωγικά δικαιώματα όσο και την ελαστικοποίηση της εργασίας, τη μισθολογική ανισότητα και τη διάλυση των παροχών πρόνοιας. Αφορά κάθε πτυχή της ζωής μας.

Αυτό που έχει ξεκινήσει δεν φαίνεται να σταματάει στην 8η Μάρτη, είναι μόνο η αρχή. Στην Ιταλία οι γυναίκες δηλώνουν χαρακτηριστικά: «Από παλίρροια σε ωκεανό. Είμαστε μια καταιγίδα. Και καμιά πλαγιά δεν μπορεί να μας σταματήσει».

 

Διαβάστε ακόμα

Πέρα από το νεοφιλελεύθερο φεμινισμό: Για ένα φεμινισμό του 99% και μια Διεθνή Αγωνιστική Απεργία στις 8 Μάρτη  

Εμείς στις 8 Μάρτη δεν γιορτάζουμε, αγωνιζόμαστε, το 2017 και κάθε χρόνο

 

Share

Παιχνίδια «για κορίτσια» και οι συνέπειές τους

dolls460

της Δήμητρας Κογκίδου*

Η απόφαση του υπουργείου Οικονομίας για τη μη εμπορική προβολή ιδιαίτερα σεξουαλικοποιημένων προϊόντων, που απευθύνονται σε μικρά παιδιά, είναι θετική -και θα πρόσθετα και άλλων που υποκινούν ρητορική μίσους γενικότερα.

•Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό ότι υπάρχουν στην αγορά –όχι μόνον στην ελληνική– πάρα πολλά προϊόντα που, ενώ έχουν σχεδιαστεί ειδικά για μικρά παιδιά, συνδέονται πάρα πολύ με μια αντικειμενοποιημένη σεξουαλικότητα των ενηλίκων και επηρεάζουν την ανάπτυξή τους με διάφορους τρόπους, καθώς προτείνουν στα μικρά παιδιά που δεν έχουν εμπειρία ζωής ένα ορισμένο στυλ ζωής και αποτελούν πολιτισμικά πρότυπα.

•Υπάρχουν πάρα πολλά παιδικά προϊόντα, όπως παιχνίδια, ρούχα –αποκριάτικα και μη- που είναι μικρογραφίες των μεγάλων και αναπαριστούν εικόνες σέξι και σεξουαλικοποιημένων προσώπων, χωρίς τελικά να λαμβάνεται υπόψη η ηλικιακή καταλληλότητα κάποιων αντικειμένων, συνηθειών και εξαρτημάτων.

Τα προϊόντα αυτά δεν προβάλλουν υγιή μηνύματα και πρότυπα για την εξωτερική εμφάνιση και τη σεξουαλικότητα, δεν προσφέρουν ένα υγιές πρότυπο αυτοεκτίμησης, ούτε σεβασμού, αποδοχής και αγάπης του σώματος, ούτε προστατεύουν την παιδική ηλικία, καθώς δεν δίνουν την ευκαιρία στα παιδιά να ζήσουν ως παιδιά και έξω από τα καταναλωτικά πρότυπα.

Τα περισσότερα από αυτά τα προϊόντα απευθύνονται στα κορίτσια.

•Για παράδειγμα, υπάρχουν πολλές υπερσεξουαλικοποιημένες αποκριάτικες στολές για κορίτσια, που πέρα από το γεγονός ότι διαστρεβλώνουν την εικόνα ορισμένων επαγγελμάτων, όπως η σέξι νοσηλεύτρια, μαθαίνουν στα κορίτσια ότι πρέπει να επιδιώξουν αυτό το πρότυπο ομορφιάς, ότι η ομορφιά είναι το βασικό συστατικό της γυναικείας ταυτότητας και πρέπει να την κυνηγούν και τα περιορίζουν σε ένα μικρό εύρος ενδιαφερόντων και δραστηριοτήτων.

Προϊόντα αυτού του τύπου «για κορίτσια» επηρεάζουν αρνητικά την αυτοεικόνα των κοριτσιών, την αυτοεκτίμησή τους, τις μελλοντικές προοπτικές τους στην προσωπική και στην επαγγελματική ζωή.

Γιατί να μην υπάρχουν πολλές αποκριάτικες στολές που να εμπνέουν και να μην περιορίζουν τα κορίτσια, όπως διάσημων γυναικών σε πολλούς τομείς, ή γυναικών σε πολλούς επαγγελματικούς ρόλους, αλλά με ρεαλιστική απεικόνιση;

Αυτό είναι εξίσου σημαντικό και για τα αγόρια, καθώς θα έχουν μια αίσθηση της συμβολής των γυναικών σε διάφορους τομείς, θα βλέπουν ότι μπορούν οι γυναίκες να είναι ισχυρές, δημιουργικές και γεμάτες αυτοπεποίθηση.

•Επίσης, αν δούμε τις απεικονίσεις και τα μηνύματα σε μερικά ρούχα για βρέφη και μικρά παιδιά, θα διαπιστώσουμε ότι ορισμένα αναπαράγουν στερεότυπες αντιλήψεις για τους έμφυλους ρόλους. Ορισμένες λεζάντες: «Συμβουλή για γονείς: κλειδώστε τις κόρες σας», «Μελλοντική νύφη», «Γίνε ήρωας», «Χρειάζομαι έναν ήρωα», «Όμορφη», «Χαριτωμένη», «Πολύ έξυπνος», «Έτσι είναι τα αγόρια», «Εκπαιδεύομαι για να γίνω Batman», «Εκπαιδεύομαι για να γίνω η γυναίκα του Batman», «Εκθαμβωτική», «Άρχοντας του Παιχνιδιού», «Γεννημένη για να φοράω διαμάντια».

Πάρα πολλοί γονείς και ψυχολόγοι έχουν εκφράσει την ανησυχία τους για το φαινόμενο των ιδιαίτερα σεξουαλικοποιημένων προϊόντων για παιδιά –ιδιαίτερα για κορίτσια- που ακολουθεί το μάρκετινγκ τα τελευταία χρόνια, καθώς η τακτική αυτή έχει ως αποτέλεσμα τα παιδιά να αποκτούν αντικείμενα που τα παγιδεύουν σε μια υποτιθέμενη ωριμότητα, αλλά στην πραγματικότητα η κρίση τους, η γνωστική και συναισθηματική τους ανάπτυξη δεν συμβαδίζει με αυτήν.

Τα κοινωνικά μηνύματα που συμβάλλουν στη σεξουαλικοποίηση των κοριτσιών προέρχονται από τη βιομηχανία της ψυχαγωγίας, της μόδας και των παιχνιδιών.

Έχουμε έντονα σεξουαλικοποιημένους χαρακτήρες, υπερβολικά θηλυκή και σέξι μόδα για κορίτσια, μακιγιάζ σε πολύ μικρές ηλικίες, εξαιρετικά περιποιημένα μαλλιά, μανικιούρ, τακούνια, υπερβολικά λεπτό σώμα με έντονες καμπύλες, επίμονη ενασχόληση με την εικόνα σώματος, αναπαραστάσεις των κοριτσιών ως «μικρές κυρίες» κ.ά.

Για παράδειγμα, ορισμένες κούκλες μόδας με ιδιαίτερα σέξι εσώρουχα/ρούχα και άλλα εξαρτήματα, σαρκώδη χείλη και έντονο βάψιμο, που απευθύνονται σε κορίτσια κάτω των 10 ετών, δίνουν το μήνυμα στα κορίτσια είναι ότι «το σεξ είναι δύναμη, είναι εμπόρευμα».

Μπορεί το μάρκετινγκ να χρησιμοποιεί την τακτική με τα σεξουαλικοποιημένα προϊόντα για παιδιά ως έναν τρόπο για να διευρύνει τη ζήτηση, αλλά αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα για να το αφήσουμε μόνο στην αγορά, καθώς μπορεί να αποβεί επικίνδυνο για την ψυχική υγεία και για την προώθηση ενός υγιούς κοινωνικού προτύπου για τα κορίτσια.

Η πρόωρη σεξουαλικοποίηση των κοριτσιών μπορεί να επηρεάσει την ευημερία τους, καθώς έχουμε πάρα πολλά δεδομένα που τεκμηριώνουν ότι έχει αρνητικές επιπτώσεις σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, συμπεριλαμβανομένης της γνωστικής λειτουργίας, της σωματικής και ψυχικής υγείας, της σεξουαλικότητας και των στάσεων και αντιλήψεων για τους έμφυλους ρόλους.

Πολλές μεγάλες επιστημονικές ενώσεις, όπως η Αμερικανική Ένωση Ψυχολόγων (APA) προειδοποιούν και έχουν αναλάβει εκστρατείες ενημέρωσης για τις επιπτώσεις που έχει να ενθαρρύνονται τα μικρά κορίτσια να υιοθετούν συμπεριφορές που δεν είναι συμβατές με την ηλικία τους και τα θέτουν σε έναν πρόωρο σεξουαλικό ρόλο, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία προβλημάτων αυτοεικόνας, αυτοπεποίθησης, στην ανάπτυξη κατάθλιψης και διαταραχών πρόσληψης τροφής.

Για παράδειγμα, το προβαλλόμενο ανέφικτο πρότυπο ομορφιάς που δίνουν ως μήνυμα πολλά από τα παραπάνω προϊόντα μπορεί να συμβάλουν στη δημιουργία νευρικής ανορεξίας στα νεαρά κορίτσια.

Το ανησυχητικό είναι ότι η διάγνωση των διαταραχών πρόσληψης τροφής (που συνδέονται άμεσα με τη δυσαρέσκεια για την αυτοεικόνα και την αυτοεκτίμηση) γίνεται σε όλο και μικρότερες ηλικίες κοριτσιών, σύμφωνα με τους ειδικούς στα θέματα αυτά.

Πάρα πολλά μικρά κορίτσια αποπειρώνται να κάνουν δίαιτα για να μεταμορφωθούν στα προβαλλόμενα γυναικεία πρότυπα που δεν συνάδουν ούτε με την ηλικία τους ούτε πάντα με την πραγματικότητα.

Σε κοινωνικό επίπεδο, υπάρχει ένα θέμα με το γεγονός ότι τα ορισμένα παιχνίδια «για κορίτσια» –πέρα από το ότι προωθούν ένα συγκεκριμένο πρότυπο ομορφιάς και τα κορίτσια καλούνται να προσαρμοστούν σε αυτό από μικρή ηλικία- τονίζουν στα κορίτσια πόσο σημαντική είναι η εμφάνιση και στρέφουν την προσοχή τους στο να θέτουν ως προτεραιότητα την περιποίησή τους και όχι άλλα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους ή άλλες τους δεξιότητες.

Αυτό, επιπρόσθετα, συμβάλει στην πρόωρη σεξουαλικοποίησή τους και κατά συνέπεια στην αντικειμενοποίηση των γυναικών [Αμερικανική Ένωση Ψυχολόγων (APA), Task Force on the Sexualization of Girls] (1).

Η σεξουαλικοποίηση των κοριτσιών μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις σε άλλες ομάδες (π.χ. αγόρια και ενήλικες άνδρες και γυναίκες), καθώς και στην κοινωνία ευρύτερα.

Η έκθεση σε πολύ περιορισμένα ιδανικά της γυναικείας σεξουαλικής ελκυστικότητας μπορεί να προκαλέσει δυσκολίες σε μερικούς άνδρες να βρουν μια «αποδεκτή» σύντροφο ή να απολαύσουν πλήρως τη συντροφικότητα.

Ενήλικες γυναίκες μπορεί να υποφέρουν, προσπαθώντας να προσαρμοστούν με όλο και νεαρότερα πρότυπα της ιδανικής γυναικείας ομορφιάς.

Στις γενικές κοινωνικές επιπτώσεις της πρόωρης σεξουαλικοποίησης των κοριτσιών μπορεί να ενταχθεί η αύξηση του σεξισμού γενικά, ότι λιγότερα κορίτσια ακολουθούν σταδιοδρομίες στον τομέα των φυσικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών, η αύξηση της σεξουαλικής παρενόχλησης και της σεξουαλικής βίας, καθώς και η αυξημένη ζήτηση για παιδική πορνογραφία.

1.Βλ. The American Psychological Association- The APA Task Force on the Sexualization of Girls (2007). Στο: http://www.apa.org/pi/women/programs/girls/report-full.pdf

* Καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πρόεδρος της Επιτροπής Φύλου και Ισότητας στο ΑΠΘ

Πηγή: εφημερίδα των συντακτών

 

Διαβάστε ακόμα

Πέρα από το ροζ και το γαλάζιο 

Τα παιχνίδια των παιδιών: Περισσότερο έμφυλα από ποτέ

 

Share

Το χάσμα πλούτου μεταξύ πλούσιων και φτωχών είναι το μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί ποτέ

davos_inequality

Η Margaret Mumbua, 46, οικιακή εργάτρια, πλένει ρούχα έξω από το σπίτι του εργοδότη της, Eastleigh Nairobi, Kenya, 2016. Φωτογραφία: Allan Gichigi/Oxfam

της Λίνας Φιλοπούλου

Καθώς οι ηγέτες κρατών και του επιχειρηματικού κόσμου συγκεντρώνονται για την ετήσια σύνοδο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, η έκθεση της φιλανθρωπικής οργάνωσης Oxfam, που σκόπιμα δημοσιοποιήθηκε μια μέρα πριν την έναρξη των διαδικαδιών στο Νταβός, τονίζει ότι η κρίση ανισότητας είναι πολύ μεγαλύτερη απ’ ό,τι φανταζόμαστε, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ότι το χάσμα πλούτου μεταξύ πλούσιων και φτωχών είναι το μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί ποτέ, σε βαθμό που δεν μπορεί να επιτευχθεί ο στόχος που είχε τεθεί από την Παγκόσμια Τράπεζα το 2013 για εξάλειψη της ακραίας φτώχειας.

Η έκθεση αυτή εκτός του ότι παρουσιάζει ότι οι οκτώ πιο πλούσιοι άνθρωποι στον κόσμο, που όλως τυχαίως (;) είναι άντρες, κατέχουν πλούτο ισόποσο εκείνου 3,6 δισεκατομμυρίων ανθρώπων και ότι οι πλούσιοι γίνονται όλο και πλουσιότεροι, πληροφορεί επιπλέον ότι η ακραία ανισότητα σε όλο τον κόσμο έχει τεράστια επίδραση στη ζωή των γυναικών. Οι εργαζόμενες γυναίκες δεν αντιμετωπίζουν μόνο πολλαπλές διακρίσεις στο χώρο εργασίας τους, αναλαμβάνουν επιπλέον αποκλειστικά ένα δυσανάλογο βάρος μη αμειβόμενης εργασίας φροντίδας. Με τα σημερινά δεδομένα, μάλιστα, θα χρειαστούν 170 χρόνια, ώστε οι γυναίκες να κατορθώσουν να απολαύσουν ίση αμοιβή για ίση εργασία με τους άντρες.

Δείτε την έκθεση εδώ

 

Share

Το AMOQA (θα συνεχίσει να) διαδίδει την ομοφυλοφιλία

amoqa

Στις 10 Οκτωβρίου του 2016, το ειρηνοδικείο Αθηνών απέρριψε την αίτηση του Αθηναϊκού Μουσείου Κουήρ Τεχνών (AMOQA) για σύσταση σωματείου (ΑΡΙΘΜΟΣ ΔΙΑΤΑΓΗΣ 323/2016). Η απορριπτική απόφαση βασίστηκε στην υποψία εκ μέρους του ειρηνοδικείου πως το AMOQA αποσκοπεί σε “διάδοση της ομοφυλοφιλίας” και πως υπάρχει “κρυφός εμπορικός σκοπός”.

Θα έπρεπε το ειρηνοδικείο όχι απλά να μην έχει την υποψία αλλά να διακατέχεται από τη βεβαιότητα ότι το AMOQA (θα συνεχίσει να) διαδίδει την ομοφυλοφιλία. Εξάλλου, όταν καταθέσαμε το καταστατικό για την δημιουργία του σωματείου ξεκάθαρα αναφέραμε πως σκοπός μας είναι η ανάδειξη της ΛΟΑΤΚΙ (Λεσβιακής, Ομοφυλοφιλικής, Αμφισεξουαλικής, Τράνς, Κουίρ και Ιντερσεξ) και φεμινιστικής ιστορίας και πολιτιστικής παραγωγής. Επιπλέον, στην επίσημη απορριπτική απόφαση του το ειρηνοδικείο αναφέρει πως “ο πραγματικός σκοπός του σωματείου” καθώς και “τα μέσα προς επίτευξις του σκοπού του” είναι ασαφή, ανεπαρκή και αόριστα. Εδώ έχουμε να παραθέσουμε μια εκτενή απάντηση που αφορά την ίδια τη μέχρι τώρα λειτουργία του AMOQA, τα μέσα, τους σκοπούς και τα αποτελέσματα της:

Το AMOQA ξεκίνησε με την βοήθεια μιας πεντάμηνης γερμανικής υποτροφίας τον Μάρτιο του 2016. Από τότε έχει φιλοξενήσει πάνω από 40 ανοιχτές και προσβάσιμες εκδηλώσεις όπως βραδιές και φεστιβάλ performance, προβολές ντοκιμαντέρ για τις πολιτικές του σώματος, εικαστικές εκθέσεις, εργαστήρια τεχνολογίας, διαλέξεις πάνω σε έμφυλα ζητήματα, συζητήσεις πάνω στην μνήμη και την ιδέα του αρχείου, παρουσιάσεις κουήρ μουσικής αλλά και άλλα εργαστήρια παραγωγής κουλτούρας. Στο χώρο μας που στεγάζεται στην οδό Εριγόνης 3 στα Κάτω Πετράλωνα αλλά και σε άλλους δημόσιους χώρους και εκδηλώσεις (Ταινιοθήκη της Ελλάδας, Νοκουμέντα14 – Πάρκο Ελευθερίας, Green Park – (non) performance as method, Εθνογραφικό Mουσείο Στοκχόλμης – the unstraight museum international conference) συναντηθήκαμε με ΛΟΑΤΚΙ  καλλιτέχνες, ακαδημαϊκούς, ακτιβίστριες, και πλήθος κόσμου από τη ντόπια και διεθνή φεμινιστική και ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα. Το AMOQA λειτουργεί επίσης ως μια ανοιχτή πλατφόρμα όπου διάφορες ακτιβιστικές φεμινιστικές ΛΟΑΤΚΙ+ συλλογικότητες βρίσκουν ασφαλή χώρο για τις συναντήσεις και τις εκδηλώσεις τους κι αυτή τη στιγμή στο χώρο μας συμβιώνουμε με τις αλληλέγγυες συνελεύσεις των Οικογενειών Ουράνιο Τόξο και την αυτο-οργανωμένη ομάδα “Υπερήφανοι Γονείς”. Παράλληλα, έχουμε ξεκινήσει το χτίσιμο ενός ΛΟΑΤΚΙ+ φεμινιστικού αρχείου, στην προσπάθεια μας να χαρτογραφίσουμε κομμάτια της ιστορίας, του παρόντος και του μέλλοντος του ελληνικού ΛΟΑΤΚΙ+ κινήματος, κομμάτια δηλαδή από την καθημερινή μας ζωή, τα βιώματα, τις επιθυμίες, τα όνειρα, τους αγώνες και τις αγωνίες μας.

Μέσω της υποτροφίας το AMOQA κατάφερε να ενοικιάσει έναν χώρο ανοιχτό σε διάφορες συγγενικές συλλογικότητες και άτομα, να μετατρέψει τις εγκαταστάσεις του προσβάσιμες σε άτομα με κινητικές διαφορετικότητες, να πληρώσει μισθούς σε άτομα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας για την εκτέλεση διαφόρων εργασιών (έρευνα, προγραμματισμό, μεταφράσεις, υποτιτλισμό, διερμηνεία στην ελληνική νοηματική), να υποστηρίξει υλικά συγγενικά πρότζεκτ, να προσκαλέσει ακτιβιστές και ακτιβίστριες διαφόρων ηλικιών όπως και καλλιτέχνες και ακαδημαϊκούς από την Ανατολή και τη Δύση με σκοπό να δημιουργήσει δεσμούς και δίκτυα αλληλεγγύης και έμπνευσης. Μετά το τέλος της υποτροφίας το AMOQA συνέχισε να λειτουργεί ως ένας αυτοδιαχειριζόμενος χώρος, έχοντας μεγάλες δυσκολίες να καλύψει τα έξοδα του, αν και οι εκδηλώσεις πλήθαιναν και το ενδιαφέρον της κοινότητας μεγάλωνε.

Αν για το ειρηνοδικείο Αθηνών και τους δικαστικούς του υπαλλήλους οτιδήποτε από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ως ασαφές, ανεπαρκές, αόριστο, κι ακόμα πιο προκλητικά ως “μη πραγματικό” εμείς οφείλουμε από την πλευρά μας να διευκρινίσουμε πως αν σε κάτι έχουμε εκπαιδευτεί μέσα στα χρόνια αυτό είναι να αναγνωρίζουμε τις χίλιες και μια διαφορετικές λέξεις που μπορεί να χρησιμοποιήσει η γλώσσα της θεσμικής διάκρισης.

Η επίκληση της διατάραξης της “δημόσιας τάξης” και της προσβολής των “χρηστών ηθών”, λέξεις με τις οποίες διανθίζεται επιπλέον η απορριπτική απόφασή για τη σύσταση του σωματείου μας, ανήκουν παραδοσιακά στην εργαλειοθήκη του γλωσσικού ιδιώματος κάθε είδους διακρίσεων, μέσα και πέρα από το νόμο.

Σχετικά με τους πιθανούς κρυφούς εμπορικούς σκοπούς, η υποψία αυτή συνδέεται με την δήλωση του AMOQA να παράξει κουλτούρα, χρησιμοποιώντας όλα τα καλλιτεχνικά μέσα: της συγγραφής και δημοσίευσης, της παραγωγής μουσικής και εικαστικών δρωμένων, της παραγωγής ντοκιμαντέρ και ταινιών πάνω σε εμφυλα, κουήρ και φεμινιστικά ζητήματα. Αυτό που δεν εξηγεί το ειρηνοδικείο είναι τι ακριβώς ύποπτο φαίνεται σε αυτό και πως ή που στον κόσμο η παραγωγή κουήρ φεμινιστικής κουλτούρας καταλήγει σε κερδοφορής επιχείρηση.

Το AMOQA Θα συνεχίσει να υπάρχει ανεξάρτητα οποιασδήποτε δικαστικής απόφασης. Η ανάδειξη της ομοφυλοφιλίας άλλα και όλων των κούηρ πρακτικών και ταυτοτήτων είναι ο σκοπός του AMOQA που θα συνεχίσει να διεκδικεί την παρουσία τούς ανοιχτά και δημόσια.

Ως μέσα για την επίτευξη αυτού του σκοπού επιλέξαμε την τέχνη, την θεωρία και τον ακτιβισμό.

Συντροφικά, AMOQA

 

Η ανακοίνωση σε Ελληνικά, Αγγλικά και Τούρκικα εδώ

 

Share

Το ’17 θα είναι φεμινιστικό!

φεμινιστικό_κινημα

του φύλου συκής

Το 2016, μια χρονιά που πολλάκις χαρακτηρίστηκε ως άσχημη, κλείνει. Παρόλα αυτά, μπαίνοντας στο 2017 θα κρατήσουμε αυτά που μας άρεσαν και μας ενέπνευσαν: τα κινήματα και τις πολύμορφες διεκδικήσεις των γυναικών ανά τον κόσμο και τις προοπτικές για τη δημιουργία ενός χώρου συνάντησης, ζύμωσης και οργάνωσης που είδαμε με χαρά να ανοίγονται κι εδώ τελευταία, μέσα από τη συμμετοχή μας στην πρωτοβουλία Καμία Ανοχή.

Το 2016 ήταν μια χρονιά που ο φεμινισμός σίγουρα συζητήθηκε. Από τις αμερικάνικες εκλογές (εδώ) μέχρι τα γυναικεία κινήματα, μέσα από συζητήσεις και αντιπαραθέσεις, ο φεμινισμός στις διάφορες εκδοχές του ήταν παρόν. Σε συνθήκες καπιταλιστικής κρίσης, οικονομικής ύφεσης και πολιτικών λιτότητας, στο δημόσιο λόγο δεν ήταν λίγες οι φορές που φάνηκε να κυριαρχεί μια σούπα με σκοπό να χορτάσει όλων των ειδών τις γυναίκες. Υπό την ηγεμονία του φιλελευθερισμού, η ατομική ενδυνάμωση και η «επιλογή» αποτέλεσαν τα κύρια συστατικά, την απάντηση σε κάθε προβληματισμό για τις ζωές και τα προβλήματα των γυναικών σήμερα. Τι κι αν «η προσωπική ενδυνάμωση» αποτελεί τη ρητορική μιας μικρής και προνομιούχας ομάδας κατά βάση λευκής και μεσοαστικής (τουλάχιστον), που κατοικεί σε πολύ συγκεκριμένες γειτονιές αυτού του κόσμου; Η δε «επιλογή», ένα βασικό και αδιαπραγμάτευτο αίτημα του φεμινιστικού κινήματος που ιστορικά συνδέεται με τις διεκδικήσεις για αυτοδιάθεση των σωμάτων μας, ενσωματώνεται πια δυστυχώς σε αντιδραστικές ρητορικές για την κατάσταση των γυναικών σήμερα, όταν τα υπόλοιπα επιχειρήματα στερεύουν.

Στον αντίποδα βέβαια, οι δεκάδες χιλιάδες φωνές που υψώθηκαν από τα κάτω. Στη Λατινική Αμερική είδαμε τις γυναίκες να κατεβαίνουν αποφασιστικά στους δρόμους σε πόλεις της Αργεντινής και της Βραζιλίας (εδώ και εδώ), για να βάλουν τέλος στην πατριαρχική κουλτούρα του βιασμού. Τι κι αν η πατριαρχία επιμένει, κλέβοντας ακόμα και ζωές γυναικών, εκείνες αντιστέκονται ακόμα πιο πεισματικά. Σε άλλα μέρη του κόσμου είδαμε τις γυναίκες να διεκδικούν τα αναπαραγωγικά τους δικαιώματα. Θαυμάσαμε ιδιαίτερα τη μεγαλειώδη απεργία στην Πολωνία που κατάφερε να ανακόψει τα σχέδια της κυβέρνησης για απαγόρευση των (ήδη δύσκολων) αμβλώσεων (εδώ και εδώ). Εκτός από την Πολωνία, το δικαίωμα σε νόμιμες και ασφαλείς αμβλώσεις αποτέλεσε αίτημα γυναικείων διεκδικήσεων σε πολύ διαφορετικές γωνιές του πλανήτη, όπως η Ιρλανδία (εδώ) και η Νότια Κορέα (εδώ και εδώ), αν και αποτελεί αιχμή σε πολύ περισσότερες καθημερινές κινητοποιήσεις ανά τον κόσμο από αυτές που φτάνουν στις οθόνες μας. Στην Τουρκία, σε μια δύσκολη κατάσταση για οτιδήποτε προσπαθεί να αντιπολιτευθεί το καθεστώς Ερντογάν, οι γυναίκες συνεχίζουν να οργανώνονται και να διεκδικούν, διεκδικώντας περισσότερα δικαιώματα ως γυναίκες αλλά και συμμετέχοντας στα ευρύτερα δημοκρατικά κινήματα (εδώ, εδώ και εδώ). Όπως δεν πρέπει να ξεχνάμε τις γυναίκες που ξεριζωμένες από τα σπίτια τους διασχίζουν σύνορα και φράχτες κάτω από αντίξοες συνθήκες, αναζητώντας μια καλύτερη ζωή για εκείνες και τις οικογένειές τους.

Πράγματι τα παραδείγματα είναι πολλά και γίνονται ακόμα περισσότερα αν αναλογιστούμε τους ευρύτερους αγώνες στους οποίους συμμετέχουν γυναίκες, από το πείραμα αυτοδιάθεσης στο Κουρδιστάν μέχρι τους αγώνες ενάντια στη λιτότητα και τα κινήματα αλληλεγγύης πιο κοντά σε εμάς. Όλα αυτά αποτελούν μικρά ή μεγαλύτερα αντιπαραδείγματα ενδυνάμωσης με συλλογικούς όρους, που αποκαλύπτουν πτυχές τόσο του συστημικού χαρακτήρα της γυναικείας καταπίεσης όσο και των καθημερινών του επιτελέσεων. Και παρά το γεγονός ότι στο τέλος του 2016 τα πράγματα φαίνεται ότι συνεχίζουν να δυσκολεύουν, οι αγώνες των γυναικών μας αγγίζουν και μας γεμίζουν ελπίδα.

Δυστυχώς στην Ελλάδα δεν υπάρχουν πολλά δείγματα τέτοιων κινημάτων τα τελευταία χρόνια. Παρά την κρίση που συνεχώς βαθαίνει και την –κατ’ επέκταση- χειροτέρευση των ζωών των γυναικών (βλέπε μεγαλύτερη ανεργία στις γυναίκες, αύξηση στις παρενοχλήσεις και την βία) οι φεμινίστριες έχουμε φανεί κατώτερες των περιστάσεων. Πιστεύουμε όμως πως αυτό το μούδιασμα έχει αρχίσει να περνάει εδώ και λίγους μήνες, με την σύσταση της Καμιάς Ανοχής και την πραγματοποίηση των δύο πρώτων κινητοποιήσεων της.

Ο πρώτος κύκλος της θεωρούμε ότι κλείνει επιτυχώς. Καταφέραμε να συναντηθούμε με γυναίκες από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους και με γυναίκες που δεν συμμετείχαν σε συλλογικές διαδικασίες και να δημιουργήσουμε κάτι που χρόνια έλειπε από το κίνημα: έναν χώρο όπου μπορούμε να συζητήσουμε και να επεξεργαστούμε την καθημερινότητα μας με πολιτικούς όρους. Η Καμιά Ανοχή προέκυψε μέσα από την ανάγκη να εκφραστεί η δυσαρέσκεια και η οργή για όσα βιώνουμε ως γυναίκες, τη ριζοσπαστικοποίηση των τελευταίων χρόνων και τη σταδιακή άνθιση και πάλι του φεμινιστικού λόγου στην Ελλάδα.

Η ύπαρξη ένος τέτοιου χώρου εμπνέει την ελπίδα συλλογικής απάντησης σε ένα τοπίο που διέπεται από την ατομική ενδυνάμωση -που όσο κι αν της ασκούμε κριτική είναι αδύνατον να μην επηρρεαστούμε έστω και λίγο. Η ανάδειξη του ατόμου, η διεκδίκηση προσωπικών λύσεων και η έμφαση στο να επικεντρωθούμε στον εαυτό μας μας αποξενώνει από την έννοια της συλλογικότητας και κερδίζει έδαφος ελείψει μιας ισχυρής συλλογικής απάντησης στα πολιτικά και προσωπικά ζητήματα. Μέσα από διαδικασίες σαν αυτές που πραγματοποιήσαμε το τρίμηνο που πέρασε πιστεύουμε ότι μπορούμε να ξεφύγουμε από λογικές ατομικισμού, μιας και καθίσταται όλο και περισσότερο σαφές ότι η εμπειρία της έμφυλης καταπίεσης είναι κοινή. Με παραλλαγές και μερικές φορές φαινομενικά πολύ διαφορετικούς τρόπους, η καθεμία από εμάς βάλεται από το ίδιο σύστημα και αθροίζοντας τις εμπειρίες μας βλέπουμε ξεκάθαρα την συστημική καταπίεση που μας ασκείται: μας απολύει, βιάζει, σκοτώνει, εξαναγκάζει σε παραιτήσεις, απειλεί, παρενοχλεί.

Εμείς που χρόνια μιλάμε για τον σεξισμό και την πατριαρχία, μιλώντας ίσως για πρώτη φορά τόσο ανοιχτά μεταξύ μας για τα βιώματα μας, αντιλαμβανόμαστε πλέον καλύτερα τα βρώμικα χέρια της πατριαρχίας πάνω στα σώματα μας και βλέπουμε καθαρότερα τα σημάδια της. Και είναι τόσο πολλά, που είναι ξεκάθαρο ότι ο αγώνας μας εναντίον της πρέπει να είναι επίμονος και συλλογικός.

Είμαστε αισιόδοξες ότι αυτήν την συλλογική απάντηση που τόσο χρειάζεται, έχουμε αρχίσει να την χτίζουμε. Τους τελευταίους μήνες αρχίσαμε να επεξεργαζόμαστε εναν λόγο που προκύπτει από την δική μας πραγματικότητα και περιγράφει τα δικά μας ιδιαίτερα βιώματα που ελπίζουμε ότι σύντομα θα οδηγήσει σε ένα νέο φεμινιστικό κίνημα: ένα κίνημα που όχι μόνο θα μας επιτρέψει να αποκτήσουμε περισσότερη ορατότητα ως φεμινίστριες αλλά και θα μπορεί να αρθρώσει ένα πλαίσιο διεκδικήσεων, θα μπορεί να βγει στους δρόμους και να απαιτήσει περισσότερα δικαιώματα στην εργασία, στους δημόσιους χώρους, στις σχέσεις.

 

Share

Σβήνουν τα σημάδια από βιτριόλι;

kouneva-630_0

 

Για κάποιο λόγο έχουμε την κακή συνήθεια να προσπαθούμε να καταρρίπτουμε ανθρώπους που έγιναν σύμβολα. Ίσως είναι μια παρερμήνευση της έννοιας της απομυθοποίησης, ίσως απλά δεν μπορούμε να αποδεχτούμε ότι οι άνθρωποι είναι άνθρωποι, με ζωές και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και δεν έχουν την υποχρέωση να ταιριάζουν απόλυτα σε μια αγιοποιημένη εικόνα που εμείς δημιουργούμε.

Για κάποιο λόγο από προχτές μας ενοχλεί που η Κων/να Κούνεβα έχει λεφτά. Δεν σκοπεύουμε να μπούμε σε μια συζήτηση του αν θα έπρεπε ή όχι να τα έχει –πιο ουσιαστικό θα ήταν να αναρωτηθούμε γιατί θέλουμε να είναι βρώμικα (γιατί για «καθαρά» λεφτά δεν κατακρίνεις κανέναν). Γιατί θέλουμε να είναι όλοι διαπλεκόμενοι; Γιατί θέλουμε να αποδείξουμε ότι μια γυναίκα που αγωνίστηκε για τα αυτονόητα ενάντια σε μια σκληρή εργοδοσία, που έπεσε θύμα επίθεσης με βιτριόλι ως τιμωρία, είναι βρώμικη; Θα προκύψει κάποια ηθική ικανοποίηση;

Δύο λόγους μπορούμε να σκεφτούμε. Ο πρώτος είναι ότι η Κούνεβα αποτέλεσε και εξακολουθεί να αποτελεί σύμβολο εργατικής αντίστασης και μάλιστα έμφυλης και αντιρατσιστικής, καθώς και αλληλεγγύης των από κάτω. Αυτό είναι λογικό ότι οδηγεί κάποιους σε απελπισμένες απόπειρες δολοφονία χαρακτήρα, με την προσδοκία ότι οι υπόλοιπες/οι έχουμε μνήμη χρυσόψαρου. Πίσω από τις τωρινές επιθέσεις τους κρύβεται βαθύς σεξισμός, ρατσισμός και ταξικό μίσος για όσες και όσους σηκώνουν κεφάλι και διεκδικούν. Αυτό που στοχεύουν είναι και πάλι τη γυναίκα, μετανάστρια, συνδικαλίστρια που τόλμησε να μην υπακούσει. Ο δεύτερος είναι η σκατοψυχιά.

Από εκεί και πέρα, το τι πολιτική κριτική θα της κάνουμε γιατί παρέμεινε στο Συριζα ή τι θα προτιμούσαμε να είχε κάνει με το φορτίο που φέρει, είναι άλλη ιστορία. Αν όμως για να διατηρήσει κάποια σαν την Κούνεβα την αξία της στα μάτια μας οφείλει να είναι οσιομάρτυρας κάτι έχουμε καταλάβει λάθος όσον αφορά τα κινήματα και τους ανθρώπους. Η Κούνεβα που ύψωσε το ανάστημα της υπέρ της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και δεν λύγισε όταν δέχτηκε δολοφονική επίθεση δεν θα εξαφανιστεί, ούτε ο αγώνας που έδωσε θα χάσει την σημασία του.

Share

Η νίκη των οροθετικών είναι νίκη του κράτους δικαίου

witches

της Βαγγελιώς Σουμέλη*

Η δίκη των 11 διωκόμενων οροθετικών γυναικών ολοκληρώθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2016 με τις απολογίες των τεσσάρων γυναικών που παρίσταντο και τις αγορεύσεις των συνηγόρων υπεράσπισης.

Το δικαστήριο έκρινε όλες τις γυναίκες αθώες και διέταξε την κατάργηση της υπ. αριθμόν 23/2012 Διάταξης περί δημοσιοποίησης απλών και ευαίσθητων προσωπικών στοιχείων.

Αν έγραφα αυτό το άρθρο αμέσως μετά το τέλος της δίκης, θα στεκόμουνα στο κλίμα που επικράτησε στην αίθουσα 3 του κτιρίου 13 της Ευελπίδων τη στιγμή που αναγνώστηκε η αθωωτική απόφαση. Στα δάκρυα χαράς και ανακούφισης των γυναικών και των οικείων τους, στο αυθόρμητο, ζεστό και ειλικρινές χειροκρότημα του ακροατηρίου, στην εικόνα των τεσσάρων γυναικών στο προαύλιο του δικαστηρίου με τα χέρια ενωμένα σε ένδειξη αλληλεγγύης.

Το γράφω όμως 24 ώρες μετά, ίσως και λίγο παραπάνω. Γράφω αηδιασμένη από την ανάγνωση σχετικού δημοσιεύματος του skai.gr και της φωτογραφίας** που το συνοδεύει. Ένα δημοσίευμα που όχι απλά αντιβαίνει στο πνεύμα και το περιεχόμενο της απόφασης του δικαστηρίου αλλά στην πράξη το ακυρώνει.

Και αναρωτιέμαι. Η κ. Μάνδρου Ιωάννα που υπογράφει το κείμενο βρισκόταν χθες στην αίθουσα του δικαστηρίου. Αν ναι, τι ακριβώς κατάλαβε και αποκόμισε από την όλη διαδικασία; Άκουσε τις τοποθετήσεις των συνηγόρων υπεράσπισης; Κατανόησε το περιεχόμενο της θέσης του εισαγ-γελέα και της έδρας; και το βασικότερο άκουσε τις απολογίες των τεσσάρων γυναικών;

Τέσσερις συγκλονιστικές μαρτυρίες, αφηγήματα της ίδιας ιστορίας. Η ίδια ιστορία ειπωμένη απλά με τρόπο διαφορετικό, με περισσότερο δισταγμό ή τσαμπουκά, με περισσότερη συστολή ή ακόμη και ντροπή. Τέσσερις γυναίκες, τέσσερις διαφορετικές οπτικές του ίδιου έργου, μεταφέροντας τα ίδια άσχημα νέα. 32 γυναίκες σύρθηκαν και διώχθηκαν παράνομα, διαπομπεύθηκαν και εξευτελίστηκαν ενάντια σε κάθε αρχή του κράτους δικαίου και υπέστησαν ανεπανόρθωτη βλάβη.

Όλες οι γυναίκες έκλεισαν την απολογία τους ζητώντας ρητά την απόσυρση των φωτογραφιών και των λοιπών προσωπικών τους δεδομένων από το διαδίκτυο. Ζήτησαν το ελάχιστο, προκειμένου να μπορέσουν να κάνουν ένα βήμα μπροστά.

Πιστεύω ότι κανείς και καμία δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι η βλάβη που υπέστησαν αυτές οι γυναίκες είναι ανεπανόρθωτη. Κανείς και καμία δεν θα μπορούσε να ισχυριστεί ότι ωφελήθηκαν έστω και λίγο.

Η συνήγορος υπεράσπισης Ελένη Σπαθανά, εύστοχα θύμισε ότι οι παράνομες πράξεις που συντελέστηκαν σε βάρος των 32 γυναικών τον Απρίλιο του 2012 (παράνομη προσαγωγή, παράνομη και εξαναγκαστική λήψη αίματος, παράνομη σύλληψη και προφυλάκιση) αποτελούν παράνομες πράξεις λόγω γένους και συντελέστηκαν στη βάση πολλαπλών αντιφατικών, ανυπόστατων εικασιών και κατηγοριών. Είναι αξιοσημείωτο να αναφερθεί ότι με βάση το διεθνές δίκαιο, αν αυτές οι γυναίκες αποφάσιζαν να προσφύγουν σε κάποια άλλη χώρα ζητώντας άσυλο για παράνομη δίωξη, το αίτημά τους θα γινόταν δεκτό.

Στο βαθμό λοιπόν που η βλάβη που υπέστησαν οι γυναίκες αυτές είναι ανεπανόρθωτη, η θετική έκβαση της δίκης αφορά πρωτίστως την ελάχιστη, την καταρχήν δικαίωσή τους απέναντι στις ανυπόστατες και παράνομες κατηγορίες που εκκρεμούσαν σε βάρος τους από τον Απρίλιο του 2012 και αφορούσαν το κατηγορητήριο της “απόπειρας βαριάς σωματικής βλάβης κατά συρροή”.

Δευτερευόντως, το δικαστήριο, ανταποκρινόμενο σε σχετικό αίτημα των συνηγόρων υπεράσπισης, διέταξε την ανάκληση της διάταξης περί δημοσιοποίησης προσωπικών δεδομένων. Με την απόφαση αυτή, ανοίγει επιτέλους ο δρόμος για την ουσιαστική αποκατάσταση και αποτελεσματική προστασία των γυναικών, έστω και σε τόσο ύστερο στάδιο, σε σχέση με την άρση της αναπαραγωγής των πληροφοριών προσωπικών δεδομένων τους από όλα τα μέσα ενημέρωσης.

Για όσους και όσες θέλουν να φαντάζονται έναν διαφορετικό κόσμο, η απόφαση του δικαστηρίου της 16ης Δεκεμβρίου 2016 δεν είναι απλώς μια κρίση απαλλαγής. Αποτελεί μία πρώτη προσπάθεια αποκατάστασης του κράτους δικαίου, σε σχέση με τη σωρεία παραβιάσεων που έγιναν από όλα τα αρμόδια θεσμικά όργανα, συμπεριλαμβανομένης και της δικαστικής εξουσίας.

Σε αυτόν τον διαφορετικό κόσμο, κάποιοι και κάποιες θα είχαν είτε παραιτηθεί είτε καθαιρεθεί από τις θέσεις τους, θα είχαν  οδηγηθεί στη δικαιοσύνη. Θα ντρεπόντουσαν έστω και λίγο, θα ζητούσαν δημόσια συγνώμη.

Σε αυτόν τον διαφορετικό κόσμο ο “άλλος”, ο διαφορετικός από μένα, ο αθέατος, ο ευάλωτος θα ήταν το μοναδικό πλάσμα στον κόσμο που θα επιθυμούσα να αγαπήσω.

 

*φωτογραφία που απεικόνιζε τα ήδη αθωωθέντα άτομα και η οποία αντικαταστάθηκε από το skai.gr μετά από παρέμβαση της ομάδας δικηγόρων (εδώ)

*μέλος της Πρωτοβουλίας Αλληλεγγύης Διωκόμενων Οροθετικών Γυναικών

 

Share

Ο ελιτίστικος, λευκός φεμινισμός μάς έδωσε τον Τραμπ: Πρέπει να πεθάνει!

της Liza Featherstone

Όταν η γάτα μου πέθανε ξαφνικά το βράδυ πριν από τις εκλογές, ήξερα ότι θα εκλεγεί ο Ντόναλντ Τραμπ κι έτσι ξεκίνησα να πενθώ και τα δύο γεγονότα ταυτόχρονα. Ήταν από εκείνες τις στιγμές που έχεις ένα μεταφυσικό προαίσθημα –ενισχυμένο από το ότι η γάτα μου ήταν μαύρη και τη θεωρούσα πλέον συγγενή μου– που φαίνεται τρομακτικό μόνο όταν αυτό αποδειχτεί αληθινό. Πριν πεθάνει, υπέθετα – όπως σχεδόν όλη η Νέα Υόρκη– ότι θα εκλεγεί η Χίλαρυ Κλίντον.

Στην τελική, πώς μπορούσε να χάσει μια ικανή, έμπειρη πολιτικός από έναν πραγματικό άνθρωπο των σπηλαίων; Για ποιον λόγο οι εργαζόμενοι –πολλοί από τους οποίους ζουν στις κεντροδυτικές πολιτείες, όπου η οικονομία έχει σταματήσει να ανθεί– να ψηφίσουν έναν άνθρωπο που έγινε γνωστός επειδή ούρλιαζε «Απολύεσαι!» στην τηλεόραση; Ακόμα πιο περίεργο, γιατί ένας κατ’ εξακολούθηση κατηγορούμενος για βιασμό να πάρει περισσότερες λευκές γυναικείες ψήφους από μια προσοντούχα γυναίκα;

Ας κατηγορήσουμε τον ελιτίστικο φεμινισμό που εκπροσωπεί η Κλίντον

Στο βιβλίο False Choices: The Faux Feminism of Hillary Rodham Clinton, εγώ και πολλοί συγγραφείς υποστηρίζουμε ότι ο αστικός φεμινισμός της Κλίντον στρέφεται ενάντια στα συμφέροντα της συντριπτικής πλειονότητας των γυναικών. Και αποδείχτηκε ότι ισχύει και με το παραπάνω. Ένας τέτοιος στιγματισμός του φεμινισμού μας έδωσε τον πιο σεξιστή και ρατσιστή πρόεδρο στη σύγχρονη ιστορία: τον Ντόναλντ Τραμπ.

Ο συντηρητικός βαθύς γνώστης της πολιτικής Καρλ Ρόουβ δήλωσε αυτή την εβδομάδα στο Fox News ότι έρευνες που διεξήγαν με ομάδες εστίασης έδειξε ότι τις γυναίκες της εργατικής τάξης δεν τις ένοιαζε αν η Κλίντον θα ήταν η πρώτη γυναίκα πρόεδρος. Και συγκριτικά με τον Ομπάμα το 2008, η Κλίντον πήρε λιγότερες ψήφους από τις γυναίκες, ανεξάρτητα αν ήταν λευκές, λατίνες ή μαύρες.

Θα ήταν λάθος να πούμε ότι οι ψηφοφόροι του Τραμπ ήταν συνειδητοποιημένοι, εξάλλου πολλοί από αυτούς πάντα ψήφιζαν τους Ρεπουμπλικανούς. Ούτε θα πρέπει να τους αποδώσουμε το τεκμήριο της ταξικότητας, ειδικά στον βαθμό που ήταν υψηλότερου εισοδήματος από τους ψηφοφόρους της Κλίντον. Αμφιβάλλω αν οι περισσότεροι από αυτούς γνωρίζουν ότι η Κλίντον έχει υπάρξει μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Walmart, μιας εταιρείας διάσημης για τα τεράστια κέρδη που αποκόμιζε από την κακοπληρωμένη εργασία γυναικών, και στόχου της μεγαλύτερης αγωγής για διακρίσεις φύλου στην ιστορία. Αλλά πολλοί Αμερικανοί –είτε όσοι ψήφισαν Τραμπ είτε, το πιο πιθανό, όσοι έμειναν σπίτι τους– γνώριζαν ότι η Κλίντον αποτελεί εδώ και καιρό οργανικό κομμάτι ενός συστήματος που τους εξαπάτησε. Οι γυναίκες της εργατικής τάξης ήξεραν πολύ καλά ότι στις «εκστρατείες ακρόασης» της Κλίντον, η μόνη ακρόαση που είχε σημασία ήταν εκείνη που αφορούσε τους υψηλούς χρηματοδότες της στα σαλόνια του Χάμπτον και του Μπέβερλι Χιλς ή στο σέσιον των ερωταπαντήσεων που ακολουθούσε τις ομιλίες των 250.000 δολαρίων στη Goldman Sachs. Το φθινόπωρο του 2016 περνούσε τον περισσότερο χρόνο της με τους ζάμπλουτους.

Η πραγματικά κουφή καμπάνια της δεν προσποιήθηκε καν ότι επιχειρούσε να υπερβεί αυτές τις ταξικές αποκλίσεις. Από τη στιγμή που εξασφάλισε το χρίσμα, η Κλίντον κόμισε ελάχιστες ιδέες για το πώς μπορεί να γίνει η ζωή των απλών γυναικών καλύτερη. Και αυτό γιατί εκείνο που θα βελτίωνε περισσότερο τη ζωή της μέσης γυναίκας θα ήταν η αναδιανομή, κάτι που δεν άρεσε και τόσο στους τραπεζίτες φίλους της Κλίντον. Το σύνθημα #ImWithHer ήταν ένα οδυνηρά κοινότοπο σύνθημα προεκλογικής εκστρατείας, που υπογράμμιζε ευκρινώς ότι το μήνυμα ολόκληρης της εκστρατείας επικεντρωνόταν αποκλειστικά στην υποψήφια ως άτομο και στο φύλο της και όχι σε ένα όραμα για την κοινωνία ή έστω για τις γυναίκες ως σύνολο. Η ίδια ξέγραψε ολόκληρα τμήματα πληθυσμού ως «παρίες» και δεν μπήκε καν στο κόπο να πραγματοποιήσει εκστρατεία στο Ουισκόνσιν. Ανάμεσα στα μέλη των σωματείων δε, η υποστήριξή της ήταν αναιμική σε σχέση με πρόσφατους υποψήφιους των Δημοκρατικών, ενώ σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις ήταν σημαντικά χαμηλότερη και από την υποστήριξη προς τον Ομπάμα το 2008.

Η καμπάνια πάσχιζε συνεχώς να προσελκύσει τη χρηματοδότηση από τις τάξεις των διασημοτήτων του πιο πλούσιου 1%. Και τελικά η Κλίντον κέρδισε πόντους λόγω φύλου μόνο στις τάξεις των αποφοίτων κολεγίου. Σε σχέση με τις λευκές γυναίκες χωρίς πτυχίο, η Κλίντον έχασε από τον Τραμπ κατά 28 μονάδες· ήταν σχεδόν σαν να μην ένοιαζε τη σερβιτόρα από το Οχάιο αν η Άννα Ουίντουρ ήταν #WithHer.

Ο ελιτίστικος φεμινισμός που εκπροσωπεί η Κλίντον είναι ταυτόχρονα ένας «λευκός φεμινισμός». Κατά τη διάρκεια του πρώτου γύρου των προεδρικών εκλογών είχε συζητηθεί πολύ η εμπιστοσύνη των μαύρων ψηφοφόρων προς την Κλίντον, αλλά αποδείχτηκε παραπλανητική καθώς αφορούσε κυρίως όσους ήταν αρκετά πεισμένοι για να την ψηφίσουν ήδη από τον πρώτο γύρο, μα αυτό ποτέ δεν είναι αντιπροσωπευτικό δείγμα του εκλογικού σώματος. Η Κλίντον είχε τεράστια συμβολή στην υλοποίηση πολιτικών που οδήγησαν σε μαζικές φυλακίσεις τη δεκαετία του ’90, είχε πραγματοποίησε ρατσιστική καμπάνια εις βάρος του Ομπάμα το 2008, ενώ συμπεριφέρθηκε στις γυναίκες του #BlackLivesMatter με οδυνηρή περιφρόνηση το 2016. Παρ’ όλα αυτά θεώρησε την ψήφο της μαύρης κοινότητας δεδομένη. Την ενδιέφερε περισσότερο να προσελκύσει την ψήφο των λευκών ρεπουμπλικάνων γυναικών των προαστίων. Τελικά, η προσέλευση των Αφροαμερικανών ήταν μικρότερη από του 2012.

Η αντίδραση των πιο αναγνωρισμένων φεμινιστριών σε αυτόν τον εθνικό τρόμο ήταν να κατηγορήσουν τους ψηφοφόρους. Σχολιάστριες όπως η Αμάντα Μάρξοτ ήταν σίγουρες για τη νίκη του Τραμπ επειδή οι άντρες –και ορισμένες γυναίκες– μισούν τις γυναίκες: «Αποδεικνύεται ότι δεν μπορούμε να δεχτούμε την ιδέα πως μια γυναίκα μπορεί να είναι ταυτόχρονα φιλόδοξη και ικανή». Ο μόνος άλλος λόγος για τον οποίο θα μπορούσε να κερδίσει, συνέχισε, είναι ο ρατσισμός. Η φεμινίστρια συγγραφέας Τζιλ Φιλίποβιτς πήγε ακόμα πιο μακριά την αποστροφή για τις μάζες τουιτάροντας για την Κλίντον: «Συγγνώμη, Αμερική, δεν την άξιζες».

O Τραμπ είναι ρατσιστής – και η εκλογή του ενθαρρύνει ήδη τα χειρότερα στοιχεία της αμερικανικής κοινωνίας, όπως οι ρατσιστές μπάτσοι, οι οργανωμένοι πιστοί της ανωτερότητας της λευκής φυλής, οι ετοιμοπόλεμοι στρατιώτες κατά των μεταναστών. Πράγματι, επρόκειτο για τεράστιο αυτογκόλ της αμερικανικής κοινωνίας. Και, στην καλύτερη περίπτωση, αποδεικνύει ότι πολλοί ψηφοφόροι είναι σοκαριστικά αδιάφοροι σε θέματα ρατσισμού και ξενοφοβίας. Αλλά θα ήταν μάλλον λάθος να πούμε ότι φταίει κυρίαρχα αυτό για την ήττα της Κλίντον. Εξάλλου, ο Τραμπ κέρδισε πολλές από τις εκλογικές περιφέρειες που το 2012 είχαν ψηφίσει έναν μαύρο με αφρικανικό όνομα. Ομοίως, ενώ είναι τραγελαφικό το ότι ο μισογυνισμός του Τραμπ δεν απομάκρυνε ψήφους, θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με την αφήγηση ότι ο σεξισμός οδήγησε σε αυτά τα αποτελέσματα· ή με το ότι αυτή η εκλογή αποτέλεσε εντολή μισογυνισμού – εξάλλου τη λαϊκή ψήφο την κέρδισε γυναίκα. Επιπλέον αν η αλληλεγγύη των λευκών αντρών προς έναν μισογύνη ρατσιστή –ή η για οποιοδήποτε λόγο προτίμηση προς τον Τραμπ– ήταν σημαντικός παράγοντας, τότε ο Τραμπ θα έπρεπε να έχει συσπειρώσει την εκλογική του βάση. Ωστόσο, δεν παρατηρήθηκε αύξηση στις ψήφους των Ρεμπουμπλικανών: ο Τραμπ πήρε λιγότερες από τον Ρόμνεϋ το 2012. Πολύ απλά η Κλίντον δεν ενέπνευσε αρκετούς –ειδικά τις γυναίκες και τους Αφροαμερικανούς– να την ψηφίσουν.

Ο Ομπάμα ενέπνευσε τους Αμερικανούς μιλώντας για αλλαγή και για ελπίδα. Η Κλίντον δεν μπορούσε να μιλήσει για αλλαγή γιατί δεν πιστεύει σε αυτήν, και δεν θα μπορούσε να μιλήσει για ελπίδα γιατί η ελπίδα είναι επικίνδυνη. Πράγματι, όταν ο Μπέρνι Σάντερς, ο αντίπαλός της για τον χρίσμα των Δημοκρατικών, μίλησε για μείζονες αλλαγές στο πολιτικό σύστημα, η Κλίντον απάντησε με την ταξική οργή ενός ανθρώπου αφοσιωμένου στο 1%. Κατά τη διάρκεια του πρώτου γύρου των εκλογών υποστήριξε με πάθος ότι δεν θα έπρεπε να υπάρξει ποτέ μα ποτέ δημόσιο σύστημα υγείας –κάτι που θα ωφελούσε τους πάντες και ιδιαίτερα τις γυναίκες– καθώς το κόστος της υγειονομικής μας περίθαλψης είναι μεγαλύτερο και είναι πιθανότερο να «κηρύξουμε πτώχευση» εξαιτίας του «ιατρικού χρέους» (όταν πρόσφατα εξήγησα τι είναι αυτό σε έναν Καναδό δημοσιογράφο, είπε: «Ουάου, δεν είχα σκεφτεί πότε την πιθανότητα ύπαρξης ενός τέτοιου χρέους»· αυτό ακριβώς). Σε έναν ιδιωτικό έρανο, η Κλίντον χλεύασε ως «κάλπικες υποσχέσεις» την υπεράσπιση του Σάντερς για «δωρεάν σύστημα υγείας, δωρεάν εκπαίδευση», σημειώνοντας πατερναλιστικά ότι οι υποστηρικτές του «δεν ξέρουν τι είναι αυτό, αλλά είναι κάτι που το νιώθουν μέσα τους».

Ένας άνθρωπος που πιθανόν να πάει σε δίκη για παιδεραστία και που επέλεξε για αντιπρόεδρο έναν από τους πιο αντιδημοφιλείς πολιτικούς στον κόσμο, είναι πλέον στο τιμόνι της ισχυρότερης χώρας στον πλανήτη. Δεν μπορείς να χαρείς γι’ αυτό. Ήταν σφάλμα της Αμερικής να τον εκλέξει. Αλλά η αποτυχία της Κλίντον και των Δημοκρατικών της άρχουσας τάξης να τον νικήσουν είναι μια ευκαιρία για τον σοσιαλιστικό φεμινισμό. Πολλές γυναίκες θέλουν βαθιά αλλαγή, θέλουν να γίνει καλύτερη η ζωή τους. Απλώς δεν πίστευαν ότι ο ελιτίστικος φεμινισμός της Κλίντον θα φέρει αυτή την αλλαγή – και είχαν δίκιο.

O φεμινισμός έχει τώρα την ευκαιρία να αφήσει πίσω του το «go-girlism» που εγκαθίδρυσε η Σέρυλ Σάντμπεργκ. Οι αριστερές φεμινίστριες πρέπει να οργανώσουν την πάλη ενάντια στις πολιτικές Tραμπ-Πενς. Θα πρέπει να εργαστούμε όλες μαζί για την προστασία των δικαιωμάτων των προσφύγων, για τις θρησκευτικές ελευθερίες, και για να αποτρέψουμε μια πιθανή επίθεση στο δικαίωμά μας στην έκτρωση. Επιπλέον χρειάζεται να ασχοληθούμε με περιβαλλοντικά θέματα σε πολιτειακό και τοπικό επίπεδο αναγνωρίζοντας ότι τίποτα καλό δεν θα επιτευχθεί σε ομοσπονδιακό επίπεδο σε καθεστώς άρνησης της κλιματικής αλλαγής. Χρειαζόμαστε την ενίσχυση των δομών της αριστεράς: να οργανώσουμε σωματεία στους χώρους εργασίας μας, να συμμετέχουμε σε ανεξάρτητα αριστερά κόμματα, να στηρίξουμε προοδευτικούς υποψήφιους για τις τοπικές και τις πολιτειακές υπηρεσίες, και να δημιουργήσουμε αριστερά μέσα ενημέρωσης. Πρέπει να δουλέψουμε ειδικά και για την ενίσχυση των υπαρχουσών φεμινιστικών προσπαθειών που επικεντρώνονται στις υλικές ανάγκες των γυναικών είτε αυτό σημαίνει την ένταξή μας σε τοπικές και πολιτειακές καμπάνιες που απαιτούν αναρρωτική άδεια και άδεια για οικογενειακούς λόγους, δημόσια υγεία ή –ειδικά τώρα– δίνουν τη μάχη για τα 15 δολάρια την ώρα (#Fight for $15).

Νόμιζα ότι η άρχουσα τάξη θα εξασφάλιζε τη νίκη της υποψήφιάς της αλλά αποδείχτηκε ότι κάτι τέτοιο απαιτούσε πολύ περισσότερα απ’ όσα μπορούσαν να διαχειριστούν οι εκπρόσωποί της στο πλαίσιο ενός δημοκρατικού συστήματος, δεδομένης της ευρείας δυσαρέσκειας απέναντι σε ό,τι αντιπροσωπεύει η Κλίντον. Είχα υποστηρίξει ότι o κλιντονισμός δε θα νικήσει μακροπρόθεσμα τον τραμπισμό επειδή (όπως φάνηκε με την Αγγλία και το Brexit) η απόμακρη και διεφθαρμένη ελίτ και τα σκληρά νεοφιλελεύθερα καθεστώτα τρέφουν τον δεξιό λαϊκισμό. Αποδείχτηκε όμως ότι η Κλίντον και η πολιτική της έχει τελειώσει και βραχυπρόθεσμα ακόμα.

Οι φεμινίστριες πρέπει να πολεμήσουμε τον Τραμπ και τον βίαιο σεξισμό, τον ρατσισμό του και, ίσως πιο επειγόντως, την ξενοφοβία και τη θρησκευτική μισαλλοδοξία του. Αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει με ηγέτες που προτιμούν να συναναστρέφονται δισεκατομμυριούχους από το να παλεύουν για την καθημερινή γυναίκα. Ένας φεμινισμός που ταυτίζεται με ανθρώπους όπως η Κλίντον –που φτιάχνει οργανισμούς με ονόματα όπως Pantsuits Nation (pantsuit: γυναικείο κουστούμι [ΣτΜ])– δεν είναι ένας φεμινισμός που εκτιμά τη ζωή της πλειονότητας των γυναικών.

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτικε στο blog των εκδόσεων Verso και αναδημοσιεύεται από το ektosgrammis.

μετάφραση: Ματίνα Ρούσσου

 

Διαβάστε ακόμα

«Η Κλίντον ενσαρκώνει ένα νεοφιλελεύθερο είδος φεμινισμού που ωφελεί κυρίως τις προνομιούχες γυναίκες»

Ο φεμινισμός που το να είσαι “έξυπνη και ευέλικτη” σημαίνει να πατάς πάνω στις άλλες

Δαγκώνοντας δηλητηριασμένα μήλα: γυναικεία επιχειρηματικότητα, χειραφέτηση και νεοφιλελευθερισμός

Share

Τι εμποδίζει την ισότητα των φύλων;

blackdotpatternsample

των Laura Tyson και Jeni Klugman για το Project Syndicate

Πριν ένα χρόνο, τα Ηνωμένα Έθνη ενέκριναν τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ), ένας από τους οποίους στοχεύει στην ουσιαστική ισότητα των φύλων μέχρι το 2030. Η ενίσχυση γυναικών και κοριτσιών είναι ηθικώς σωστό και οικονομικώς έξυπνο. Πολλές πρόσφατες έρευνες επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει ουσιαστικό οικονομικό κόστος και κόστος στην ανθρώπινη ανάπτυξη που σχετίζεται με διαβρωτικές και έντονες διαφορές μεταξύ των φύλων σε οικονομικές ευκαιρίες και καταλήξεις

Μια πρόσφατη έκθεση της Επιτροπής Υψηλού Επιπέδου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, την οποία έχουμε συγγράψει, προσδιορίζει δράσεις που κυβερνήσεις, επιχειρήσεις, μη-κυβερνητικές οργανώσεις και πολυμερείς αναπτυξιακοί οργανισμοί μπορούν να αναλάβουν τώρα, ώστε να μειώσουν αυτήν τη διαφορά μεταξύ των φύλων και να επιταχύνουν την εξέλιξη προς την επίτευξη του γενικού στόχου των ΣΒΑ για μια οικονομική ανάπτυξη χωρίς περιορισμούς. Η έκθεση δείχνει ότι μεγαλύτερη ισότητα μεταξύ των φύλων σε μια χώρα συνδέεται με καλύτερη εκπαίδευση και υγεία, υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα, πιο γρήγορη και πιο καθολική οικονομική ανάπτυξη και μεγαλύτερη διεθνής ανταγωνιστικότητα.

Μια ευρέως αναφερόμενη έρευνα του Παγκόσμιου Ινστιτούτου ΜακΚίνσεϊ βρήκε ότι η μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των φύλων στα ποσοστά απασχόλησης, στη μερική αντί της πλήρους απασχόλησης και στην κατανομή της απασχόλησης θα προσέθετε 12-25% στο παγκόσμιο ΑΕΠ ως το 2025. Άλλες έρευνες, χρησιμοποιώντας μια ποικιλία μεθοδολογιών, βρίσκουν παρόμοια αναμενόμενα κέρδη, ιδίως σε χώρες με χαμηλά ποσοστά γονιμότητας, όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Γερμανία και σε χώρες (για παράδειγμα στον Περσικό Κόλπο) με χαμηλά ποσοστά συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό.

Στην περίπτωση των επιχειρήσεων, η ισότητα των φύλων είναι επίσης επιτακτική, γιατί οι γυναίκες συμβάλλουν σημαντικά σε όλα τα τμήματα της αλυσίδας αξίας. Η έκθεση των Ηνωμένων Εθνών αναφέρει πολυάριθμα οφέλη για τις εταιρείες που έχουν επιδιώξει την ισότητα των φύλων στην απασχόληση, στην αμοιβή και στην ηγεσία, συμπεριλαμβανομένου της ικανότητας να προσελκύουν, να παρακινούν και να διατηρούν ταλαντούχους εργαζομένους και να λύνουν πολύπλοκα προβλήματα με πιο ποικιλόμορφες ομάδες. Διάφορες άλλες νέες μελέτες βρίσκουν επίσης ότι οι εταιρείες με περισσότερες γυναίκες στις ανώτατες ηγετικές θέσεις και σε θέσεις διοίκησης έχουν υψηλότερες οικονομικές αποδόσεις.

Πάνω από το 90% των κοριτσιών παγκοσμίως τελειώνουν το δημοτικό και πιο πολλές γυναίκες από ότι άνδρες αποφοιτούν τώρα από το πανεπιστήμιο στις περισσότερες χώρες. Ακόμα όμως, παρά αυτών των ωφελειών, παραμένουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των φύλων σε όλα τα είδη εργασίας- είτε είναι επί πληρωμής είτε όχι, είτε είναι τυπική μορφή εργασίας είτε αδήλωτη, δημόσια ή ιδιωτική, γεωργική ή επιχειρηματική.

Παγκοσμίως, μόνο το 50% των γυναικών άνω των 15 βρίσκονται σε αμειβόμενη απασχόληση, σε σύγκριση με το 75% περίπου των ανδρών. Την ίδια στιγμή, οι γυναίκες κάνουν μη αμειβόμενες εργασίες τρεις φορές περισσότερο από ότι οι άνδρες. Όταν οι γυναίκες πληρώνονται, οι εργασίες τους τείνουν να αντικατοπτρίζουν στερεότυπα των φύλων και παρέχουν σχετικά χαμηλές αποδοχές, κακές συνθήκες εργασίας και περιορισμένες ευκαιρίες για πρόοδο στη σταδιοδρομία.

Ακόμα και όταν οι γυναίκες εκτελούν τις ίδιες ή ίσης αξίας δουλειές με τους άνδρες, πληρώνονται κατά μέσο όρο λιγότερο (αν και το μέγεθος της μισθολογικής διαφοράς ποικίλει σημαντικά ανά τον κόσμο). Οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται σε θέσεις ηγεσίας, σε επιχειρήσεις και σε κυβερνήσεις. Και, σε σύγκριση με τις επιχειρήσεις που ανήκουν σε άνδρες, οι εταιρείες που ανήκουν σε γυναίκες είναι μικρότερες, προσλαμβάνουν λιγότερο προσωπικό και επικεντρώνονται σε τομείς με περιορισμένες ευκαιρίες για κέρδος και ανάπτυξη.

Η έκθεση των Ηνωμένων Εθνών προσδιορίζει τέσσερις κύριους και αλληλένδετους παράγοντες που εμποδίζουν την ισότητα των φύλων σε όλες τις μορφές εργασίας και σε όλα τα επίπεδα ανάπτυξης: δυσμενή κοινωνικά πρότυπα, νόμοι που εισάγουν διακρίσεις, ανεπαρκής νομική προστασία, διακρίσεις μεταξύ των φύλων στη μη αμειβόμενη οικιακή εργασία και στις υπηρεσίες φροντίδας και άνιση πρόσβαση σε ψηφιακά, οικονομικά και περιουσιακά στοιχεία.

Τα κοινωνικά πρότυπα καθορίζουν τα οικονομικά αποτελέσματα για τις γυναίκες με διάφορους τρόπους: διαμορφώνουν τις αποφάσεις των γυναικών σχετικά με τις επαγγελματικές και εκπαιδευτικές ευκαιρίες που θα επιδιώξουν· επηρεάζουν την κατανομή της μη αμειβόμενης οικιακής εργασίας και τους μισθούς στις επί πληρωμής υπηρεσίες φροντίδας όπως στην περίθαλψη και στη διδασκαλία, όπου απασχολείται ένα υψηλό ποσοστό γυναικών· και αντικατοπτρίζουν και ενισχύουν διακρίσεις που στηρίζονται σε στερεότυπα βάσει φύλου και έμμεσες προκαταλήψεις που περιορίζουν τις αμοιβές και τις προοπτικές προαγωγής των γυναικών.

Σε πολλές χώρες, δυσμενή κοινωνικά πρότυπα είναι κωδικοποιημένα σε νόμους που περιορίζουν τις επαγγελματικές επιλογές των γυναικών και τη δυνατότητά τους να αποκτήσουν διαβατήριο, να ταξιδέψουν εκτός της πατρίδας τους, να ξεκινήσουν επιχειρήσεις και να κατέχουν ή να κληρονομούν περιουσία. Μία πρόσφατη ανάλυση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δείχνει ότι αυτό το είδος νόμιμης διάκρισης σχετίζεται με το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο των γυναικών, με το μεγαλύτερο μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων και με τον λιγότερο αριθμό επιχειρήσεων που ανήκουν σε γυναίκες. Επίσης, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, 103 χώρες δεν υποχρεώνουν νομικά την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φύλου στην πρόσληψη και 101 δεν απαιτούν ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας σε δουλειές του επίσημου τομέα.

Εκατοντάδες εκατομμύρια γυναίκες δουλεύουν άτυπα, χωρίς καμία προστασία, ούτε νομική ούτε πρακτική, των κοινωνικών και εργασιακών τους δικαιωμάτων. Στην Ινδία για παράδειγμα, περίπου 120 εκατομμύρια γυναίκες (γύρω στο 95% των γυναικών σε αμειβόμενη απασχόληση) δουλεύουν άτυπα, όπως και περίπου 12 εκατομμύρια γυναίκες στο Μεξικό (γύρω στο 60% των εργαζόμενων γυναικών). Οι άνθρωποι που δουλεύουν άτυπα συχνά δεν έχουν τη φωνή να απαιτήσουν καλύτερες συνθήκες εργασίας ή μισθό και αυτό ισχύει ιδίως για τις γυναίκες, που αντιμετωπίζουν και σεξουαλική παρενόχληση, βία και περιορισμούς στα δικαιώματα αναπαραγωγής τους.

Οι μεγάλες ανισότητες μεταξύ των φύλων στη μη αμειβόμενη εργασία και στην παροχή φροντίδας είναι ένας βασικός παράγοντας για τις μειωμένες οικονομικές ευκαιρίες των γυναικών. Η οικιακή εργασία και οι ευθύνες φροντίδας των γυναικών αντικατοπτρίζονται σε μια μεγάλη «χρηματική ποινή μητρότητας». Ανά τον κόσμο, γυναίκες με εξαρτώμενα παιδιά κερδίζουν, κατά μέσο όρο, λιγότερα από τις γυναίκες χωρίς εξαρτώμενα παιδιά και λιγότερα από τους πατεράδες με αντίστοιχα οικογενειακά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν κάποια αποδεικτικά στοιχεία «πρόσθετης αμοιβής πατρότητας»- μια θετική σχέση μεταξύ του μισθού ενός άνδρα και του αριθμού των παιδιών του.

Η μείωση και η ανακατανομή του χρόνου που χρειάζεται για μη αμειβόμενες υποχρεώσεις φροντίδας απαιτεί επενδύσεις και στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα- στις υποδομές, σε προσιτές υπηρεσίας φροντίδας, στην προσχολική εκπαίδευση, στην οικογενειακή άδεια και σε εργασιακούς χώρους φιλικούς προς την οικογένεια. Τέτοιες επενδύσεις είναι προς όφελος όχι μόνο για τα άτομα και τις οικογένειες, αλλά και για τις επιχειρήσεις και την οικονομία ως σύνολο, γιατί αυξάνουν τα ποσοστά συμμετοχής και παραγωγικότητας της γυναικείας εργατικής δύναμης, δημιουργούν αμειβόμενες θέσεις εργασίας στις υπηρεσίες φροντίδας και βελτιώνουν τη σχολική επίδοση των παιδιών, ενισχύοντας το μελλοντικό μορφωτικό επίπεδο και την παραγωγικότητά τους.

Με βάση στοιχεία από όλον τον κόσμο, η έκθεση των Ηνωμένων Εθνών παρέχει πολυάριθμα παραδείγματα από αποδεδειγμένα και πιθανά μέτρα για να αντιμετωπιστούν οι περιορισμοί στις οικονομικές ευκαιρίες των γυναικών. Στη φετινή ετήσια συνεδρίαση της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΔΝΤ, ηγέτες του κόσμου επεδίωξαν πολιτικές για να προωθήσουν μια πιο γρήγορη και πιο καθολική ανάπτυξη. Θα έκαναν καλά να φέρουν την ισότητα των φύλων σε πρώτη προτεραιότητα.

Πηγή: The Press Project

Μετάφραση για το TPP: Νικολέττα Αλεξανδρή

Share

Τελικά ποιοί βιάζουν;

3500

της Άννας Σιγαλού

Μετά την δημοσίευση της είδησης του βιασμού φοιτήτριας στο ΑΠΘ είδαμε τα -αναμενόμενα είναι η αλήθεια- άθλια κείμενα και σχόλια σε διάφορα sites τύπου «πρώτο θέμα», «newsbeast» κ.α.. Είδαμε επίσης δήθεν προβοκατόρικα σχόλια, ότι οι αριστερές δεν μιλάμε γι’ αυτόν τον βιασμό επειδή τον διέπραξαν μετανάστες και θέλουμε να τους προστατέψουμε.

Δεν θέλουμε να προστατέψουμε κανέναν βιαστή και θέλουμε δικαίωση για κάθε θύμα. Ο τρόπος που τίθεται όμως το θέμα είναι τρομερά προβληματικός.

Κανονικά, άμα ως κοινωνία συζητάγαμε σοβαρά, ο παράγοντας «εθνικότητα» θα ήταν αδιάφορος. Θα ξέραμε ότι βιασμούς διαπράττουν τόσο Έλληνες όσο και ξένοι και ότι, επίσης, βιάζονται εξίσου οι Ελληνίδες και οι ξένες. Όταν μιλάμε για έναν βιασμό, πρέπει να μιλάμε με τους όρους «βιαστής», «θύμα βιασμού» και τίποτα παραπάνω, γιατί το παραπάνω είναι εσκεμμένα αποπροσανατολιστικό.

Πρέπει οπωσδήποτε να δικαιωθεί η φοιτήτρια του ΑΠΘ και να καταδικαστούν οι βιαστές. Όμως αυτό που βλέπουμε στα social media εδώ και λίγες μέρες δεν είναι καταγγελία των βιαστών, είναι ξενοφοβία. Γιατί τι μας νοιάζει αν οι βιαστές είναι πρόσφυγες ή μετανάστες, αν είχαν περάσει από hot spot; Και Έλληνες να ‘ταν, δεν θα έπαυαν να είναι βιαστές. Και το χειρότερο είναι ότι, για να δικαιολογήσουν κάποιοι τον ρατσισμό τους, εκμεταλλεύονται τον βιασμό μιας κοπέλας.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η εθνικότητα των εμπλεκόμενων παρουσιάζεται ως σημαντική. Χαρακτηριστικά παραδείγματα ο βιασμός της Πάρου, όπου πακιστανός βίασε Ελληνίδα, οπότε τα ΜΜΕ κάναν λόγο για «τέρας», «λαθρομετανάστη», «μαυριδερό» κλπ., ενώ στον βιασμό της Αμαρύνθου όπου Έλληνες βίασαν Βουλγάρα, όχι απλά δεν διασύρθηκαν οι  βιαστές, αλλά η κοπέλα δεν δικαιώθηκε ποτέ, καθώς η τοπική κοινωνία κάλυψε τους βιαστές -οι οποίοι μάλιστα κρίθηκαν αθώοι, στράφηκε εναντίων της και ακόμα και σήμερα η εγκυρότητα των λεγόμενών της αμφισβητείται. Επίσης χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα δεκάδων βιασμών όπου τόσο ο βιαστής όσο και το θύμα ήταν Έλληνες, οπότε η είδηση είτε δεν αναπαράχθηκε καθόλου είτε αναπαράχθηκε αλλά χωρίς να δοθεί ιδιαίτερη σημασία και χωρίς να χρησιμοποιηθούν σκληρές λέξεις για να περιγράψουν τον βιαστή (καμιά φορά ακόμα και η λέξη «βιαστής» υποκαθιστάται από κάποια άλλη).

Το ότι κάθε βιασμός αντιμετωπίζεται διαφορετικά, ανάλογα με το ποιοί τον έχουν διαπράξει δείχνει ότι τελικά πολλοί δεν νοιάζονται για τον βιασμό ούτε για τα θύματα του. Δεν τους απασχολεί να αποδοθεί δικαιοσύνη και κυρίως δεν τους νοιάζει να μάθουν να αποτρέπουν βιασμούς στο μέλλον. Κοινώς, δεν τους νοιάζει και τόσο το ότι γυναίκες βιάζονται. Αν τους ένοιαζε πραγματικά δεν θα χρησιμοποιούσαν κάποιους βιασμούς για σκοπιμότητες, ενώ άλλους θα τους έθαβαν.

Δικαίωση θα είναι οι βιαστές να καταδικαστούν, αλλά δικαίωση επίσης θα είναι να καταλάβουμε ότι βιαστές δεν είναι μόνο οι «άλλοι»: βιαστές δεν είναι οι μετανάστες, οι άρρωστοι, οι στερημένοι. Βιαστής μπορεί να είναι ο καθένας, άσχετα απ’ την κοινωνική ή οικονομική του κατάσταση, την ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο. Και θα είναι δικαίωση γιατί άμα αρχίσουμε να το συνειδητοποιούμε αυτό, θα καταλάβουμε ότι όλοι φέρουμε ευθύνη ως έναν βαθμό, γιατί όλοι είμαστε μέλη κοινωνιών που ανέχονται βιαστές. Θα μάθουμε να μην αντιμετωπίζουμε τον κάθε βιασμό σαν μεμονωμένο και θα μάθουμε να μην ανεχόμαστε την βία κατά των γυναικών, γιατί οι άνθρωποι έχουν την συμπεριφορά που οι άλλοι τους επιτρέπουν να έχουν.

Θα θέλαμε για μια φορά ένας βιασμός να έχει την πρέπουσα απάντηση: να καταδικαστεί ο βιαστής ανεξαρτήτως της κοινωνικής του θέσης, να προστατευτεί το θύμα και να του προσφερθεί υποστήριξη (νομική, ψυχολογική και ότι άλλο χρειαστεί). Και το κυριότερο, να υπάρχει σεβασμός απέναντι της. Γιατί το να χρησιμοποιείται ένας βιασμός ως ευκαιρία από κάποιους, ώστε να ξεράσουν ρατσισμό και ξενοφοβία μονό σεβασμός απέναντι στο θύμα δεν είναι.

 

Share
Page 1 of 1112345...10...Last »