Subscribe via RSS Feed

«Η Αργεντινή και ο κόσμος όλος δεν θέλει ούτε μια γυναίκα λιγότερη»

ar10

«Γυναίκες ντυθείτε στα μαύρα και φωνάξτε ότι η Αργεντινή και ο κόσμος όλος δεν θέλει ούτε μια γυναίκα λιγότερη»

Η 16χρονη Λουσία Πέρεζ βιάστηκε και δολοφονήθηκε με πολύ άγριο τρόπο στις αρχές του Οκτώβρη στην πόλη Mar del Plata της Αργεντινής από δύο άντρες, οι οποίοι προσπάθησαν να συγκαλύψουν την άγρια δολοφονία της κάνοντάς τη να φανεί ως θάνατος από υπερβολική δόση. Η ιατροδικαστική έρευνα έδειξε ότι το κορίτσι είχε ναρκωθεί με κοκαΐνη και ότι έφερε μώλωπες στα γεννητικά της όργανα.

Φεμινιστικές οργανώσεις της Αργεντινής κάλεσαν σε γυναικεία απεργία την Τετάρτη 19 Οκτωβρίου με το σύνθημα «Αν η ζωή μου δεν έχει αξία, αναπαράξου χωρίς εμένα».

Στο κάλεσμα αυτό ανταποκρίθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες. Την ίδια μέρα διοργανώθηκαν συγκεντρώσεις σε πάρα πολλές άλλες χώρες σε ένδειξη αλληλεγγύης (Χιλή, Μεξικό, Οθρουγουάη, Βολιβία, Περού, Βραζιλία, Παραγουάη, Κόστα Ρίκα, Ονδούρες, Εκουαδόρ, Βενεζουέλα, Γουατεμάλα, Ισπανία, Βέλγιο, ΗΒ, Γαλλία).

#NiUnaMenos #MiércolesNegro #nosqueremosvivas

Περισσότερα εδώ (στα ισπανικά)

 

This slideshow requires JavaScript.

 

 

 

 

Σεξιστική επίθεση από παίκτες της Σπάρτα Πράγας σε Τσέχα διαιτητή

koubek-sparta

της Γεωργίας Μανώλη

Μετά τις σεξιστικές προσβολές οπαδών προς τη Ισπανίδα διαιτητή Marta Gallego να πάει να πλύνει κάνα πιάτο σημειώθηκε άλλο ένα αντίστοιχο σεξιστικό περιστατικό, αυτή τη φορά όμως από παίκτες. Συγκεκριμένα δύο ποδοσφαιριστές της Σπάρτα Πράγας υποχρεώθηκαν να κάνουν προπόνηση με την γυναικεία ομάδα μετά από σεξιστικά σχόλια εναντίον γυναίκας διαιτητή. Ο τερματοφύλακας της ομάδας, Tomas Koubek είπε «ότι οι γυναίκες ανήκουν στην κουζίνα» επειδή η βοηθός διαιτητή, Lucie Ratajova στον αγώνα της Σπάρτα εναντίον της Brno δεν έδωσε οφσάιντ εις βάρος της Brno  και μάλιστα πρόσθεσε μετά το τέλος του αγώνα, ο οποίος έληξε σε ισοπαλία, ότι «οι γυναίκες δεν θα έπρεπε να επιβλέπουν ποδοσφαιρικούς αγώνες». Τα σχόλια αυτά έσπευσε να σιγοντάρει ο αμυντικός μέσος της ομάδας, Lukas Vacha αποκαλώντας την Ratajova «η μαγείρισσα» και τουιτάροντας μια φωτογραφία της με τη φράση «στην κουζίνα». Η διοίκηση της ομάδας λοιπόν όχι μόνο καταδίκασε ως απαράδεκτα τα σχόλια αλλά υποχρέωσε τους δυο παίκτες να προπονούνται με την γυναικεία ομάδα της Σπάρτα μέχρι νεωτέρας. Μετά την αντίδραση της διοίκησης και του Tσέχικου τύπου ο Koubek ανάρτησε μια φωτογραφία της γυναίκας του και της κόρης του λέγοντας ότι θέλει να ζητήσει συγγνώμη από όλες τις γυναίκες. Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν αντέδρασε μόνο η διοίκηση της ομάδας αλλά και η Τσέχικη Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία η οποία θα περάσει τον Kubek από πειθαρχική επιτροπή καθιστώντας ξεκάθαρο ότι τέτοιες  σεξιστικές συμπεριφορές αποδοκιμάζονται και καταδικάζονται πλέον στον χώρο του επαγγελματικού ποδοσφαίρου.

 

Διαβάστε ακόμα

Γυναίκα διαιτητής διέκοψε το ματς, όταν της είπαν «πλύνε κάνα πιάτο»

Μια Γυναικεία Ματιά σε έναν Αντρικό Τελικό

Σμιλεύοντας την υποταγή: Η ιστορία των Ελληνίδων υπηρετριών όπως θα ‘πρεπε να ειπωθεί

charwoman-scrubbing-pots-001

της Χριστίνας Γαλανοπούλου

Η υπηρέτρια, η δούλα, η ψυχοκόρη, κοινωνικό σώμα και δομικό υλικό της αστικής τάξης, από πολλές γενιές και μέσω των media, αντιμετωπίστηκε και αφομοιώθηκε ως αντικείμενο φαντασίωσης, ως συνώνυμο του πειθήνιου, του αναγκαστικώς συνεργάσιμου, του υποτακτικού. Μπορεί, όμως, ένα τέτοιο σώμα – ένα δουλικό – εκτός από ταξική ντροπή και υποτέλεια, να παράξει σχέσεις και κοινωνικούς δεσμούς, να ερμηνεύσει το πλέγμα του αστικού ιστού, να εξηγήσει την ιστορία της οικογένειας, τη σχέση μεταξύ Κυρίας και Υπηρέτριας, να κατανοήσει τη γυναικεία χειραφέτηση από την πλευρά της εργοδότριας;

Και μετά, είναι η υποταγή κάτι που μαθαίνεται, κάτι στο οποίο τα σώματα εκπαιδεύονται για να τεθούν στην υπηρεσία των (όποιων) άλλων; Και τελικώς πώς παράγεται η ταξική υποτέλεια; Για να απαντήσει σε όλα τα παραπάνω, δίνοντας φωνή σε αυτό που αποκαλείται περιθώριο της ιστορίας, η Ποθητή Χαντζαρούλα, λέκτορας Ιστορικής Ανθρωπολογίας στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας της Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, κατέγραψε τα υλικά από τα οποία είναι φτιαγμένη η υποταγή, αφηγούμενη την ιστορία των οικιακών εργατριών στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Επί της ουσίας, η Χαντζαρούλα υποστηρίζει ότι χωρίς τις οικιακές εργάτριες δεν θα μπορούσε να επιβιώσει ο αστικός πολιτισμός.

2

Η συγγραφέας Ποθητή Χαντζαρούλα: «Το πιο δύσκολο ήταν το κομμάτι των προσωπικών συνεντεύξεων, της επεξεργασίας, της προσέγγισης των μαρτυριών. Αν και κατηγορήθηκα ότι γράφω έντονα, παίρνοντας την πλευρά των αφηγούμενων προσώπων – και είναι αλήθεια, γιατί υπάρχει η αξίωση της αποστασιοποίησης του ιστορικού από την ιστορία»… Φωτο: Πάρις Ταβιτιάν/LIFO

Το επιχείρημα της υποστηρίζεται από πληθώρα στοιχείων για την κοινωνική διάσταση της ντροπής, για τις οικιακές εργάτριες ως κίνδυνο, αλλά και ως θεμέλιο λίθο της αστικής οικογένειας και τάξης στην Ελλάδα, για τις δυναμικές της σχέσης εργοδότριας και οικιακής εργάτριας, η σεξουαλικότητα -από κοντά με τις αφηγήσεις σεξουαλικής βίας- και από πολλά ακόμη ενδιαφέροντα στοιχεία (κοινωνικά, οικονομικά, δημογραφικά), μαζί με 33 προσωπικές αφηγήσεις που περιλαμβάνονται στο διαφωτιστικό Σμιλεύοντας την υποταγή (Εκδόσεις Παπαζήση). Και ενώ σπανίως τέτοιου είδους ακαδημαϊκά έργα καταφέρνουν να επεκταθούν πέρα από το αυστηρό πλαίσιο του αντικειμένου που αναλύουν, το συγκεκριμένο βιβλίο, αν και βασισμένο στη διδακτορική διατριβή, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως μεγεθυντικός φακός ή ακόμη και ως εργαλείο ανάλυσης συμπεριφορών και στο σήμερα.

Η δουλικότητα ως παρακαταθήκη στη συμπεριφορά κάποιων ανθρώπων, η αντιμετώπιση των σεξιστικών αστείων ή των προσβολών με αμηχανία και ντροπή, η “προίκα” που κουβαλάμε, σχεδόν στο DNA μας, περί τιμής και (γυναικείου) καθαρού κούτελου είναι πολλά από τα σημεία του βιβλίου που μπορούν να λειτουργήσουν ως τέτοια, ως εργαλεία ανάλυσης, τόσο της ταξικής μας πορείας, όσο και της κληρονομιάς του φύλου.

Ειδικά από τον 19ο αιώνα και μετά, η οικιακή εργασία είναι σχέση μεταξύ γυναικών, οι γυναίκες θεωρούνται αποκλειστικώς υπεύθυνες για τον ιδιωτικό χώρο και πρόκειται για έναν αιώνα κατά τον οποίο η γυναίκα έξω από το σπίτι, η γυναίκα στην εργασία εκλαμβάνεται ως ανωμαλία.

Ποια ήταν η αφορμή γι’ αυτή την έρευνα; 

Η ιδέα ξεκίνησε από τις μεταπτυχιακές μου σπουδές και από την αγγλική κοινωνική ιστορία. Κυρίως, όμως, από την επιβλέπουσα που είχα τότε, την Carolyn Steedman, και από το βιβλίο της Landscape for a Good Woman. Πρόκειται για την ιστορία της αγγλικής εργατικής τάξης της δεκαετίας του ’50, μέσα από τα μάτια της μητέρας της και χρησιμοποιεί το ψυχαναλυτικό παράδειγμα – δηλαδή, τα συναισθήματα, τον φθόνο, την επιθυμία, κ.λπ- για να ξαναγράψει την ιστορία. Επί της ουσίας, ήταν η πρώτη που χρησιμοποίησε την έννοια της τάξης για να αναλύσει την εμπειρία της οικιακής εργασίας. Αυτή την έννοια την παίρνει από τον Thompson[1], ο οποίος αναλύει την τάξη και το πώς παράγεται η ταξική υποτέλεια μέσα από τις ανθρώπινες σχέσεις. Ουσιαστικά τότε η Steedman είχε ξαναγράψει την ιστορία της εργατικής τάξης του 19ου αιώνα, πηγαίνοντας στις ίδιες περιοχές που είχε δουλέψει ο Thompson, υποστηρίζοντας ότι στην πραγματικότητα η τάξη δεν δημιουργήθηκε από τους εργάτες, τους υφαντές και τους βιοτέχνες των αγγλικών εργατουπόλεων, αλλά μέσα από τις σχέσεις των εργοδοτών και των εργοδοτριών με τις υπηρέτριες.  Αυτή η ιδέα ήταν η αφορμή: ότι η τάξη υπάρχει εκεί που δεν περιμένεις να τη βρεις κι ότι πρόκειται για μια εμπειρία που έχει σφραγίσει τις ζωές μας -της ελληνικής κοινωνίας πια, σ’ όλο τον 20ο αιώνα και τον 21ο. Ακριβώς όπως το λέει ο Μπεζανσόν, «δεν ξέρω αν ο αστικός πολιτισμός μπορεί να επιβιώσει χωρίς τις υπηρέτριες». Αν ρίξουμε μια ματιά σ’ αυτό που συμβαίνει με το μεταναστευτικό εργατικό δυναμικό, πράγματι, φαίνεται ότι η αστική κοινωνία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την οικιακή εργασία, έμμισθη ή μη.

Πόσα από τα βιώματα που έχετε καταγράψει μέσα από μαρτυρίες οικιακών εργατριών έχουν “χαραχτεί” στο συλλογικό ασυνείδητο των επόμενων γενεών γυναικών;

Δύσκολα απαντά κανείς σ’ αυτή την ερώτηση. Κυρίως, διότι διαφέρει ο αγροτικός πληθυσμός, δηλαδή οι γυναίκες από τη Φολέγανδρο που εξετάζω και στην έρευνα, ο τρόπος που βίωσαν τη σεξουαλικότητα, το φύλο τους, τις συζυγικές σχέσεις, το πώς αντιλαμβάνονται τη θέση τους μέσα στην οικογένεια, από τον προσφυγικό πληθυσμό και από τις γυναίκες που μετανάστευσαν στην Αθήνα. Οι άνθρωποι επηρεάζονται, φτιάχνονται μέσα από τις σχέσεις και εν προκειμένω δεν διαμορφώνεται μόνο η οικιακή εργάτρια από τη σχέση με την εργοδότρια της, αλλά και η εργοδότρια. Είναι η εποχή που οι αστές προσπαθούν να δημιουργήσουν μια συλλογική ταυτότητα στο όνομα της γυναικείας σφαίρας συμφερόντων και στο όνομα της γυναικείας ταυτότητας. Το να κυριαρχήσουν στην ιδιωτική σφαίρα ήταν τρόπος για διεκδικήσουν χώρο στη δημόσια. Και αυτή η σχέση ξεπερνά τη γενιά, ξεπερνά την εποχή που οι γυναίκες βιώνουν τις δυναμικές αυτών των σχέσεων και επηρεάζουν και τις επόμενες γενιές. Όμως, συμβαίνει και το εξής: ο τρόπος που εκείνες ερμηνεύουν το παρελθόν, την καταπίεση, την πατριαρχία, τον ρόλο της οικογένειας, γίνεται σε παρόντα χρόνο. Επομένως, ο τρόπος που ερμηνεύουν πια αυτή την πικρία προς τους συζύγους, την καταπίεση που έζησαν είναι επηρεασμένος από τα εγγόνια τους, από τον τρόπο που ζουν οι γυναίκες σήμερα. Τα περιοδικά, η τηλεόραση, ο τρόπος που ζουν τα εγγόνια και τα παιδιά τους, τις βοηθά να κατανοήσουν αυτό που έζησαν τότε με διαφορετικά εργαλεία. Το αποτύπωμα αυτών των κοινωνικών σχέσεων στις επόμενες γενιές υπάρχει, αλλά είναι αμφίδρομο.

scan-113

Στο κεφάλαιο που αναφέρεστε ακριβώς στις σχέσεις “εργοδότριας – οικιακής εργάτριας” περιγράφετε μία σειρά τεχνολογιών της υποταγής: από δοκιμές τιμιότητας και περιορισμούς στο φαγητό, μέχρι μεθόδους αποπροσωποποίησης (απαλοιφής της ατομικής ταυτότητας) και δημιουργίας κοινωνικού στίγματος. Θεωρείτε ότι κάποιος που εκπαιδεύεται στην υπηρεσία των άλλων και ειδικώς μία γυναίκα έχει συνείδηση τόσο αυτού που του συμβαίνει όσο και του ρόλου που παίζει το φύλο του;

Υπάρχει πλήρης συνείδηση. Το υποκείμενο μπορεί να μην αντιστέκεται στις πιο φρικτές μορφές καταπίεσης που βιώνει – που εμπεριέχουν τη σωματική βία, τη σεξουαλική βία, την αποπροσωποποίηση – αλλά, βάσει των μαρτυριών, πρόκειται για τη δική τους εμπειρία και ερμηνεία της ζωής τους. Γι’ αυτό μιλώ και για μία μορφή ταξικής συνείδησης, επομένως και της γνώσης για το πώς παράχθηκε η κοινωνική κατωτερότητα τους.  Το να βιώνεις κάτι, σημαίνει ότι το συνειδητοποιείς. Είναι μια διαδικασία όλο αυτό: δεν σημαίνει ότι υπάρχει εξ αρχής. Και η παραγωγή μας ως ανθρώπων, δεν είναι μονοσήμαντη, αλλά συνδέεται και με το πώς σκεφτόμαστε για τον εαυτό μας. Αυτή η διαδικασία αλλάζει. Μέσα από τις συνεντεύξεις βλέπουμε μια στρωματογραφία του εαυτού αυτών των γυναικών. Το πώς αυτή η εμπειρία ήταν τόσο σημαντική και τραυματική, που ακριβώς η σημασία της είναι τόσο μεγάλη σε ό,τι αφορά στη διαμόρφωση τους, αλλά και στη συνειδητοποίηση του τι συνέβη.

Γιατί επιλέξατε να εστιάσετε στο δίπολο της σχέσης μεταξύ γυναικών (εργοδότριας – οικιακής εργάτριας) αφήνοντας για λίγο στην άκρη την πατριαρχία;

Η πατριαρχία δεν αφορά τους άντρες. Αφορά τις σχέσεις. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η θέση αυτών των γυναικών, η εργασία τους τοποθετείται στον ιδιωτικό χώρο, η σχέση τους πολύ συχνά γίνεται αντιληπτή και ως οικογενειακή. Κάποιες από αυτές τις γυναίκες, ακόμη και από τη νομοθεσία παρουσιάζονται ως ψυχοκόρες. Ειδικά από τον 19ο αιώνα και μετά, η οικιακή εργασία είναι σχέση μεταξύ γυναικών, οι γυναίκες θεωρούνται αποκλειστικώς υπεύθυνες για τον ιδιωτικό χώρο και πρόκειται για έναν αιώνα κατά τον οποίο η γυναίκα έξω από το σπίτι, η γυναίκα στην εργασία εκλαμβάνεται ως ανωμαλία. Επομένως, έχουμε να κάνουμε με απότοκο της νέας μορφής πατριαρχίας του 19ου αιώνα. Εδώ, η πατριαρχία εμφανίζεται μέσα από τα συμβόλαια γάμου. Σε ό,τι αφορά τη σχέση εργοδοτών και εργοδοτριών αυτή δομείται σαν σχέση μεταξύ γυναικών, επειδή η οικιακή εργασία και όλες οι ευθύνες που σχετίζονταν με το νοικοκυριό ήταν έμφυλες.

Στη λογοτεχνία, τον κινηματογράφο, την τηλεόραση, το θέατρο, η υπηρέτρια, σχεδόν πάντα, παρουσιάζεται ως πρόσωπο φαιδρό και απολύτως αναξιόπιστο, κάποτε και έκνομο. Γιατί;

Αυτού του είδους η αναπαράσταση έχει να κάνει με τον κυρίαρχο λόγο, με τον λόγο της αστικής τάξης. Μέχρι σήμερα ακούγαμε μόνο αυτήν την πλευρά. Το άλλο σκέλος της ιστορίας είχε αποσιωπηθεί. Και μόνο να πούμε τη λέξη υπηρέτρια, ντρεπόμαστε. Υπήρχε μονόλογος. Οι άλλοι μπορούσαν να μιλούν γι’ αυτά τα υποκείμενα, χωρίς αυτά να μπορούν να ανταπαντήσουν. Μπορεί να μιλούσαν, αλλά ποιος τους άκουγε. Αυτές οι αναπαραστάσεις – να παρουσιάζονται, δηλαδή, ως κλέφτρες, ως απειλή για τη συζυγική ενότητα – αυτού του είδους ο στιγματισμός προέρχεται από αυτόν τον δημόσιο λόγο. Το υποκείμενο ξέρει την αντίληψη που έχουν οι άλλοι γι’ αυτό, γνωρίζει αυτές τις αναπαραστάσεις, έχει απόλυτη συνείδηση γι’ αυτό που ονομάζουμε σωματικούς μηχανισμούς της υποταγής. Η ντροπή παράγεται μέσα από τη βίωση αυτών των σχέσεων και τη γνώση των αναπαραστάσεων.

Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία κατά τη διάρκεια της έρευνας σας και προς υποστήριξη της θέσης σας;

Το πιο δύσκολο ήταν το κομμάτι των προσωπικών συνεντεύξεων, της επεξεργασίας, της προσέγγισης των μαρτυριών. Αν και κατηγορήθηκα ότι γράφω έντονα, παίρνοντας την πλευρά των αφηγούμενων προσώπων – και είναι αλήθεια, γιατί υπάρχει η αξίωση της αποστασιοποίησης του ιστορικού από την ιστορία. Και σ’ αυτό δεν συμφωνώ. Πάντοτε γράφουμε από μία συγκεκριμένη οπτική γωνία – βάσει του φύλου, της τάξης που ανήκουμε, της σεξουαλικότητας μας, των πολιτικών πεποιθήσεων. Το ότι όσο πιο αποστασιοποιημένος είναι ο ιστορικός, τόσο πιο αντικειμενική ιστορία θα γράψει, ανατρέπεται και από τη μέθοδο της προφορικής ιστορίας και από την κοινωνική ανθρωπολογία, που αμφισβητούν αυτή την απόσταση. Σε κάθε περίπτωση, ναι, το πιο δύσκολο κομμάτι ήταν αυτό των προσωπικών ιστοριών.

Πέρα από την ιστορική διαδρομή των οικιακών εργατριών σε χρόνους παράλληλους με την ανάπτυξη των πόλεων, πέρα από τις τεκμηριώσεις του πώς η οικιακή εργασία χρησιμοποιήθηκε ως οργανωτική αρχή των τάξεων, το βιβλίο προσφέρει θεάσεις και στον τρόπο κατασκευής της ντροπής, του φόβου και της βίας ως εργαλείο εργοδοτικού ελέγχου των γυναικών με μοιραίες αναγωγές μέχρι τις μέρες μας. Παρατίθενται δύο σχετικά διαφωτιστικά αποσπάσματα από το βιβλίο.

ΚΕΦ. 13 – “Οι δυναμικές της σχέσης εργοδότριας και οικιακής εργάτριας”

“Αυτοί είχανε σ’ ένα κουτί μέσα σύκα και σταφίδες, εγώ παιδί τώρα, πεινούσα κιόλας και άνοιξα και πήρα, κι αυτοί με θεωρήσανε ότι ήμουν κλέφτρα, ότι τα έκλεψα. Στην ουσία τα έκλεψα, ας το πούμε. Ναι, στην ουσία τα πήρα, δεν το έκανα εσκεμμένα γιατί ήθελα να τα κλέψω, πεινούσα και τα ΄κλεψα, κατάλαβες; Και θυμάμαι με είχε βάλει τιμωρία τότε αυτή, η πρώτη και η τελευταία φορά, δεν το ‘χα ξανακάνει με. Με άφηκε όρθια και στεκόμουνα και μου ‘λεγε “κλεφτράκι” και “κλεφτράκι”. [Ελευθερία], σελ. 438.

“Ξέρεις μια φορά τι έκανε; Είχε το ζάχαρο και δεν έτρωγε ζάχαρη. Μας ενήστευε όλη τη Σαρακοστή, Τετάρτη και Παρασκευή το λάδι. Καρμίρες οι παλιές, οι Παλιοελλαδίτισσες ήταν πάρα πολύ καρμίρισσες. Λοιπόν, έψησα καφέ, να βουτήξω λίγο ψωμάκι να φάω που νήστευα. Μας νήστευε δεν μας έδινε γάλα. Εμένα με κορόιδευε, με έστελνε να πάω μέσα για να ρίξει στο γάλα μου νερό. Να μην είναι σκέτο όπως το άρμεγε από την κατσίκα […] Λοιπόν ψήνω τον καφέ και τον δοκιμάζει και γιατί ήταν γλυκό, μου δίνει μια ανάποδη με τα δαχτυλίδια που φόραγε. Ξεγένναγε πολλές και δεν είχαν να της δώσουνε λεφτά και της δίνανε χρυσαφικά και τα φόραγε. Ήταν τα χέρια της γεμάτα χρυσαφικά […] Δοκίμασε τον καφέ και γιατί ήτανε γλυκός, εσύ τον πίνεις σκέτο χωρίς ζάχαρη, εγώ πώς θα τον πιω πικρό; Έβαλα ζάχαρη, δεν μπορώ να εγώ να τον πιω, μικρό κοριτσάκι πόσο ήμουνα 12-13 χρονώ. Πίνεται ο πικρός καφές; Μου δίνει μια ανάποδη, με παίρνουν τα αίματα. Έτσι με χτύπαγε ανάποδα στο στόμα. Λοιπόν, με χτυπάει, παίρνω δρόμο και φεύγω και πάω στου Μακρυγιάννη, ήταν τα γραφεία, Αμερικανική Περίθαλψη που έλεγε […]. Λοιπόν εκεί πέρα ήταν η Λέσχη του Εργαζόμενου Κοριτσιού που πηγαίνανε και τρώγανε φτηνά […] Αφού ήρθε και με βρήκε εκεί πέρα, μου λέει πάμε σπίτι μας, τα παιδιά μας είναι στον δρόμο. Να πας, της λέω, εγώ παιδιά δεν έχω. Ε, ύστερα ήρθε η πρόεδρος, ήταν κι άλλες κυρίες εκεί. Της λένε, για σταθείτε, κυρία μου, μη τα πιέζετε τόσο, τους σπάτε τα νεύρα, δεν το καταλαβαίνετε ότι είναι παιδιά, της λέει. Έχετε μεγάλες απαιτήσεις από τα παιδιά. Της λέω, βλέπετε το στόμα μου, με δέρνει. Εκείνη μου ‘λεγε πάμε κι εκείνες της λέγανε κάτσε να ηρεμήσει. πού να ηρεμήσω εγώ, εκοπάναγα το τραπέζι με τις γροθιές μου, χτύπαγα τα τραπέζια. Είναι κακούργα, έλεγα, με χτυπάει, με σκοτώνει”. [Ευδοξία], σελ. 448.

ΚΕΦ. 14 – “Δημόσιοι λόγοι για τη σεξουαλικότητα και αφηγήσεις σεξουαλικής βίας των οικιακών εργατριών”

“Λοιπόν τι να σου πρωτοειπώ, όταν άρχισε και σφοντύλιαζε το βυζί και έγινε όσο είναι εκείνο το φλιτζανάκι, γιατί φαινόμουνα. Είχε άντρες και να μη με βλέπουν οι άντρες που είχα εγώ βυζιά, μόνο εκείνη είχε. Ξύλοοο. Ξύλοοο… Εκείνο ακούει και γράφει; [το κασετόφωνο]. Αλλά είχα καθημερινώς ξύλο. Ιδίως όταν πάταγε σερνικός στην πόρτα, έπρεπε να με γδάρει από το ξύλο. Να φανταστείς, επηγαίναμε έξι γυναίκες, εβγήκαμε από το σπίτι και πηγαίναμε στον δρόμο, από ‘δω μέχρι το τρίτο σπίτι, και πέρναγε ένας στον δρόμο και να κοιτάει εμένανε, ξύλοοο, γιατί κοίταγε εμένα. ‘Δεν είδες πώς την κοίταγε;’, έλεγε. Και την Παναγιώτα κοίταγε από τόσες; Αυτή κοίταγε, λέει. Αφού εδώ το μάγουλο μου είχε κρεμάσει μούσκουλο [;] από το ξύλο. Άι στο καλό, είχα αυτή τη ζωή του ξύλου. Με στέλνει σε μια ξαδέλφη της, να της πάω ένα σημείωμα. Δεν ήταν εκεί η ίδια. Λέει, ποιος το ΄φερε, η Ελένη; Όχι. Η Κωνσταντίνα; Όχι. Εκείνη η όμορφη με τις κοτσίδες. Το κακόμοιρο, η όμορφη με τις κοτσίδες. Είχα κάτι κοτσίδες, με σταίνει όρθια και πάλι. Κυρία μου, γιατί μου τα κόβεις; Να ξύλο να. Και μου άφησε έτσι, όπως είναι τούτο το φεσάκι γύρω γύρω και μου το κούρεψε και μου άφησε φούντα κι ήμουνα δεκαοχτώ χρονώ κορίτσι. Να μην περπατάω έτσι, να περπατάω έτσι. Και είχα ζουπιάσει να μη φαίνεται. ‘Ελα που φαινόμουνα […]”. [Παναγιώτα], σελ. 496.

“Μα είδες τι σου ‘πα η κοπέλα αυτή, ο κύριος, αυτή ήτανε μικρή, την ήπιασεν, τώρα τι να ηκάμει η κοπέλα, έπεσε στα κλάματα αυτή, στο τέλος για να μην πέσουν στα δικαστήρια της δώσανε 50.000, πήρε ένα σπιτάκι, δεν ξέρω πολύ τέλος πάντων, την πήρε κάποιο παιδί που ήξερε πώς ήταν η κατάσταση και την πήρε την κοπέλα. Υπήρχανε παλιάνθρωποι, τώρα είναι άλλοι. Αλλά υπήρχε και σέβος. Σου λέω η μητέρα μου που ήτανε τέτοιος άνθρωπος, μου λέει, μόλις ησθάνθηκα το χέρι του του ‘πα φύγε γιατί αύριο το πρωί φεύγω και θα ξυπνήσω την κυρία. Σσς, σώπα, σώπα. Σώπα, λέει εντάξει. Την άλλη μέρα με πιάσανε: Γιατί φεύγεις, Φλώρα; Λέει δεν μπορώ, κλαίει το παιδί και δεν μπορώ. Λέει κρίμα που εγώ θα σε… ήμουνα καλή αλλά δεν μπορώ. Δεν ήθελε ούτε να προδώσει ούτε να πει…” [Εύα], σελ.506

* “Σμιλεύοντας την υποταγή – Οι έμμισθες οικιακές εργάτριες στην Ελλάδα το πρώτο μισό του 20ου αιώνα” – Ποθητή Χαντζαρούλα – Εκδόσεις Παπαζήση (2012)

[1] Thompson, E.P., The Making of the English Working Class, Λονδίνο, Penguin, 1980 (1η Έκδοση, 1963).

Πηγή: lifo

 

Σαραγόσα: «Το όχι σημαίνει όχι»

zaragoza-3

της Γεωργίας Μανώλη

Τη Δευτέρα 10 Οκτώβρη 2016 περισσότεροι από 200 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην πιάτσα Espagna στη Σαραγόσα για να διαμαρτυρηθούν για τον άγριο βιασμό που υπέστη γυναίκα το προηγούμενο Σάββατο στην περιοχή Delicias, κατά τη διάρκεια των εορτασμών της Πιλάρ αλλά και να προσφέρουν την υποστήριξη τους στο θύμα. Με συνθήματα «Όχι σημαίνει όχι», «Καμία επίθεση δεν θα μείνει χωρίς απάντηση» και «ο βιασμός είναι έγκλημα κατά της ζωής» εξέφρασαν την αποστροφή τους για το έγκλημα αυτό, απαίτησαν αυστηρότερες ποινές για τις σεξουαλικές επιθέσεις και αποκήρυξαν την κουλτούρα του βιασμού ζητώντας ριζικές αλλαγές και στην παιδεία ώστε να κοπεί αυτή η σεξιστική τρομοκρατία από τη ρίζα της. Στο κείμενο της κίνησης αυτής, επίσης δηλώνεται κατηγορηματικά ότι «ο δρόμος και η νύχτα μας ανήκει» και ότι αυτές οι περιπτώσεις είναι «αόρατες» καθώς τα περισσότερα θύματα δεν καταγγέλλουν την επίθεση. Αναφορικά με τους εορτασμούς της Πιλάρ, οι διαδηλώτριες εξέφρασαν την αγανάκτηση τους για το γεγονός ότι πολλοί άνδρες εκμεταλλεύονται την ευκαιρία λόγω του πλήθους να παρενοχλήσουν σεξουαλικά με κάθε τρόπο και επανέλαβαν ότι το «όχι σημαίνει όχι» ακόμα και κατά τη διάρκεια των εορτών.

Η διαμαρτυρία αυτή οργανώθηκε από την Συντονιστική Επιτροπή των Φεμινιστικών Οργανώσεων της Σαραγόσας, με την υποστήριξη όλων των εκπροσώπων του δημοτικού συμβουλίου, ανεξαρτήτως κόμματος. Όσον αφορά τα θεσμικά όργανα της πόλης, αφενός το Δημαρχείο ενεργοποίησε το πρωτόκολλο για τις επιθέσεις που λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια εορτασμών για να παύσουν προσωρινά για πέντε λεπτά όλες τις εκδηλώσεις ως διαμαρτυρία κατά του βιασμού αφετέρου εκπρόσωπος της Γραμματείας Ισότητας και Δικαιωμάτων της Γυναίκας της Αραγονίας διευκρίνισε ότι στο θύμα παρέχεται υποστήριξη και προστασία.

Οι συγκρίσεις με την  περίπτωση του ομαδικού βιασμού της Λάρισας ή με όλους τους βιασμούς που έχουν συμβεί στην Ελλάδα και την αντίστοιχη αντιμετώπιση τους είναι αναπόφευκτες. Και η σύγκριση αυτή σε επίπεδο αντιδράσεων και κινητοποιήσεων δείχνει ότι είμαστε ακόμα πολύ πίσω. Είτε στην Ισπανία είτε στην Ελλάδα είτε οπουδήποτε αλλού έχουμε ως γυναίκες ένα κοινό αίτημα, αυτό της απόδοσης της δικαιοσύνης. Οι βιαστές πρέπει να καταδικάζονται, το κράτος οφείλει να παρέχει πλήρη υποστήριξη (νομική, ηθική, ψυχολογική, ιατρική) στο θύμα, αλλά πάνω από όλα ζητάμε να τεθεί πια ένα τέλος στους βιασμούς και στις σεξουαλικές επιθέσεις γιατί δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε με τις διαδηλώτριες της Σαραγόσα ότι «η σεξιστική τρομοκρατία πρέπει να κοπεί από τη ρίζα της».

This slideshow requires JavaScript.

Τελικά ποιοί βιάζουν;

3500

της Άννας Σιγαλού

Μετά την δημοσίευση της είδησης του βιασμού φοιτήτριας στο ΑΠΘ είδαμε τα -αναμενόμενα είναι η αλήθεια- άθλια κείμενα και σχόλια σε διάφορα sites τύπου «πρώτο θέμα», «newsbeast» κ.α.. Είδαμε επίσης δήθεν προβοκατόρικα σχόλια, ότι οι αριστερές δεν μιλάμε γι’ αυτόν τον βιασμό επειδή τον διέπραξαν μετανάστες και θέλουμε να τους προστατέψουμε.

Δεν θέλουμε να προστατέψουμε κανέναν βιαστή και θέλουμε δικαίωση για κάθε θύμα. Ο τρόπος που τίθεται όμως το θέμα είναι τρομερά προβληματικός.

Κανονικά, άμα ως κοινωνία συζητάγαμε σοβαρά, ο παράγοντας «εθνικότητα» θα ήταν αδιάφορος. Θα ξέραμε ότι βιασμούς διαπράττουν τόσο Έλληνες όσο και ξένοι και ότι, επίσης, βιάζονται εξίσου οι Ελληνίδες και οι ξένες. Όταν μιλάμε για έναν βιασμό, πρέπει να μιλάμε με τους όρους «βιαστής», «θύμα βιασμού» και τίποτα παραπάνω, γιατί το παραπάνω είναι εσκεμμένα αποπροσανατολιστικό.

Πρέπει οπωσδήποτε να δικαιωθεί η φοιτήτρια του ΑΠΘ και να καταδικαστούν οι βιαστές. Όμως αυτό που βλέπουμε στα social media εδώ και λίγες μέρες δεν είναι καταγγελία των βιαστών, είναι ξενοφοβία. Γιατί τι μας νοιάζει αν οι βιαστές είναι πρόσφυγες ή μετανάστες, αν είχαν περάσει από hot spot; Και Έλληνες να ‘ταν, δεν θα έπαυαν να είναι βιαστές. Και το χειρότερο είναι ότι, για να δικαιολογήσουν κάποιοι τον ρατσισμό τους, εκμεταλλεύονται τον βιασμό μιας κοπέλας.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η εθνικότητα των εμπλεκόμενων παρουσιάζεται ως σημαντική. Χαρακτηριστικά παραδείγματα ο βιασμός της Πάρου, όπου πακιστανός βίασε Ελληνίδα, οπότε τα ΜΜΕ κάναν λόγο για «τέρας», «λαθρομετανάστη», «μαυριδερό» κλπ., ενώ στον βιασμό της Αμαρύνθου όπου Έλληνες βίασαν Βουλγάρα, όχι απλά δεν διασύρθηκαν οι  βιαστές, αλλά η κοπέλα δεν δικαιώθηκε ποτέ, καθώς η τοπική κοινωνία κάλυψε τους βιαστές -οι οποίοι μάλιστα κρίθηκαν αθώοι, στράφηκε εναντίων της και ακόμα και σήμερα η εγκυρότητα των λεγόμενών της αμφισβητείται. Επίσης χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα δεκάδων βιασμών όπου τόσο ο βιαστής όσο και το θύμα ήταν Έλληνες, οπότε η είδηση είτε δεν αναπαράχθηκε καθόλου είτε αναπαράχθηκε αλλά χωρίς να δοθεί ιδιαίτερη σημασία και χωρίς να χρησιμοποιηθούν σκληρές λέξεις για να περιγράψουν τον βιαστή (καμιά φορά ακόμα και η λέξη «βιαστής» υποκαθιστάται από κάποια άλλη).

Το ότι κάθε βιασμός αντιμετωπίζεται διαφορετικά, ανάλογα με το ποιοί τον έχουν διαπράξει δείχνει ότι τελικά πολλοί δεν νοιάζονται για τον βιασμό ούτε για τα θύματα του. Δεν τους απασχολεί να αποδοθεί δικαιοσύνη και κυρίως δεν τους νοιάζει να μάθουν να αποτρέπουν βιασμούς στο μέλλον. Κοινώς, δεν τους νοιάζει και τόσο το ότι γυναίκες βιάζονται. Αν τους ένοιαζε πραγματικά δεν θα χρησιμοποιούσαν κάποιους βιασμούς για σκοπιμότητες, ενώ άλλους θα τους έθαβαν.

Δικαίωση θα είναι οι βιαστές να καταδικαστούν, αλλά δικαίωση επίσης θα είναι να καταλάβουμε ότι βιαστές δεν είναι μόνο οι «άλλοι»: βιαστές δεν είναι οι μετανάστες, οι άρρωστοι, οι στερημένοι. Βιαστής μπορεί να είναι ο καθένας, άσχετα απ’ την κοινωνική ή οικονομική του κατάσταση, την ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο. Και θα είναι δικαίωση γιατί άμα αρχίσουμε να το συνειδητοποιούμε αυτό, θα καταλάβουμε ότι όλοι φέρουμε ευθύνη ως έναν βαθμό, γιατί όλοι είμαστε μέλη κοινωνιών που ανέχονται βιαστές. Θα μάθουμε να μην αντιμετωπίζουμε τον κάθε βιασμό σαν μεμονωμένο και θα μάθουμε να μην ανεχόμαστε την βία κατά των γυναικών, γιατί οι άνθρωποι έχουν την συμπεριφορά που οι άλλοι τους επιτρέπουν να έχουν.

Θα θέλαμε για μια φορά ένας βιασμός να έχει την πρέπουσα απάντηση: να καταδικαστεί ο βιαστής ανεξαρτήτως της κοινωνικής του θέσης, να προστατευτεί το θύμα και να του προσφερθεί υποστήριξη (νομική, ψυχολογική και ότι άλλο χρειαστεί). Και το κυριότερο, να υπάρχει σεβασμός απέναντι της. Γιατί το να χρησιμοποιείται ένας βιασμός ως ευκαιρία από κάποιους, ώστε να ξεράσουν ρατσισμό και ξενοφοβία μονό σεβασμός απέναντι στο θύμα δεν είναι.

 

Συντριβάνια που ματώνουν στη Ζυρίχη

blood

της Λίνας Φιλοπούλου

Ελβετίδες φεμινίστριες έριξαν κόκκινο χρώμα σε πολλά συντριβάνια στη Ζυρίχη διαμαρτυρόμενες για τις υψηλές τιμές των ταμπόν και άλλων ειδών που χρησιμοποιούν οι γυναίκες όταν έχουν περίοδο. Ας θυμηθούμε ότι και στην Ελλάδα θεωρούνται είδη πολυτελείας.

Κάθε γυναίκα έχει περίοδο πάνω από 400 φορές στη ζωή της. Ωστόσο οι γυναίκες με περίοδο θεωρούνται βρώμικες και η περίοδος κάτι πολύ αηδιαστικό που πρέπει να κρύβεται και να μην συζητιέται ποτέ δημοσίως. Οι γυναίκες από μικρές μαθαίνουν ότι δεν πρέπει ποτέ να μιλούν για την περίοδό τους στους άντρες ώστε να είναι θηλυκές και ελκτικές, ενώ στο χώρο εργασίας οι συνάδελφοι δεν πρέπει ούτε καν να δουν τη σερβιέτα να γλιστράει από την τσάντα στην τσέπη. Για να μην σχολιάσουμε και όλα τα σεξιστικά στερεοτυπικά σχόλια για τα “νευράκια” και τις “ορμόνες” που ακούμε σε σπίτι και δουλειά.

Με αυτή τη δράση λοιπόν οι ελβετίδες φεμινίστριες ζητάνε να προβλεφθεί μια προοδευτική προσέγγιση στο θέμα της έμμηνου ρύσης και στις απαιτήσεις των γυναικών για μια αυτο-προσδιοριζόμενη έκφραση της σεξουαλικότητάς τους, όπως αναφέρει η ομάδα Aktivistin.ch στην ιστοσελίδα της.

Στο hashtag #happytobleed (instagram, twitter) μπορείτε να βρείτε φωτογραφίες από την ξεχωριστή αυτή διαμαρτυρία.

 

Διαβάστε ακόμα

Σερβιέτες, προφυλακτικά και λοιπά είδη πολυτελείας…

This slideshow requires JavaScript.

 

Μαύρη Δευτέρα

poland6

της Aleksandra Osa

Στις 3 Οκτώβρη οι γυναίκες στην Πολωνία δε θα πάνε στη δουλειά τους ή στο πανεπιστήμιο, αντίθετα, θα φορέσουν μαύρα ρούχα και θα συμμετέχουν στις συγκεντρώσεις στην Πολωνία και σε άλλες χώρες. Θα το κάνουν αυτό για να διαμαρτυρηθούν ενάντια στον επιθετικότερο νόμο για τις αμβλώσεις σε μια χώρα που έχει ήδη συντηρητική νομοθεσία. Ο καινούργιος νόμος απαγορεύει τις αμβλώσεις σε κάθε περίπτωση. Το επαναλαμβάνω υπό οποιαδήποτε συνθήκη. Ακόμα κι όταν η εγκυμοσύνη απειλή την υγεία ή ακόμα και τη ζωή της γυναίκας. Ή όταν έχει βιαστεί. H ποινή για την παραβίαση του νόμου είναι πέντε χρόνια στη φυλακή, όχι μόνο για τη γυναίκα, αλλά και για το γιατρό. Πώς όμως συνέβη και φτάσαμε ως εδώ;

Μετά από την πτώση του κομμουνισμού η κυβέρνηση απαγόρευσε τις αμβλώσεις εκτός από τρεις περιπτώσεις

  1. Η ζωή ή υγεία της γυναίκας κινδυνεύει από την παράταση της εγκυμοσύνης
  2. Η εγκυμοσύνη είναι το αποτέλεσμα εγκληματικής ενέργειας
  3. Το έμβρυο είναι σοβαρά παραμορφωμένο

Αυτός ο νόμος είναι ένας από τους πιο συντηρητικούς στην Ευρώπη. Η Πολωνία είναι μια προοδευτική και δημοκρατική χώρα, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συγκεντρώνοντας πάνω από σαράντα εκατομμύρια κατοίκους. Σύμφωνα με τα πιο επικαιροποιημένα στοιχεία, στην Πολωνία περίπου χίλιες γυναίκες το χρόνο κάνουν νόμιμα έκτρωση. Τα στοιχεία δείχνουν ότι η πρόσβαση στην επιλογή της έκτρωσης είναι ήδη παράλογα χαμηλή. Λόγω της ρήτρας συνείδησης οι γιατροί μπορούν να αρνηθούν να προχωρήσουν τη διαδικασία της έκτρωσης ακόμα κι αν η γυναίκα έχει το νόμιμο δικαίωμα να το ζητά. Το 2008 ένα κορίτσι δεκατεσσάρων χρονών που έμεινε έγκυος μετά από βιασμό πήγε στο νοσοκομείο της πόλης της για να κάνει έκτρωση. Είχε όλα τα έγγραφα που απαιτούνταν κι ένα πιστοποιητικό από Εισαγγελέα βεβαιώνοντας το δικαίωμα να διακόψει την εγκυμοσύνη. Ο διευθυντής της κλινικής αρνήθηκε να προχωρήσει η διαδικασία και πρότεινε να καλέσει τον ιερέα. Το κορίτσι δοκίμασε σε ένα άλλο νοσοκομείο στην ίδια πόλη και σε ένα άλλο στη Βαρσοβία. Στο νοσοκομείο της Βαρσοβίας οι υπεύθυνοι καθυστερούσαν την απόφαση, μέχρι που ήταν πολύ αργά και αδύνατο να γίνει η επέμβαση. Το 2012 αυτό το κορίτσι στο Ευρωπαϊκό δικαστήριο ανθρωπίνων δικαιωμάτων  κέρδισε τη δίκη ενάντια στο Πολωνικό κράτος. 2014 ένα άλλο σκάνδαλο διαίρεσε την πολωνική κοινωνία. Ο υπεύθυνος γυναικολογικής κλινικής σε νοσοκομείο της Βαρσοβίας αρνήθηκε να πραγματοποιήσει έκτρωση, ενώ το έμβρυο ήταν σοβαρά παραμορφωμένο και η κατάληξη του ήταν αναπόφευκτη. Η γυναίκα εξαναγκάστηκε να γεννήσει ένα μωρό με ανίατη ασθένεια, χωρίς κρανίο, μάτια και μύτη. Το παρακολουθούσε να υφίσταται δυσβάσταχτους πόνους στο διάστημα των μόλις δέκα ημερών της ζωής του. Ο γιατρός απολύθηκε αλλά έγινε ήρωας για πολλές οργανώσεις που ακλόνητα προστατεύουν τη ζωή, πολεμώντας ενάντια στους δαιμονικούς δολοφόνους των παιδιών.

Αυτή είναι η πραγματικότητα, η πραγματικότητα που εγώ γνωρίζω. Γεννήθηκα το 1988 ένα χρόνο μετά την πτώση του κομμουνισμού στην Πολωνία. Υπήρχε ένα συναίσθημα ανεξαρτησίας, ότι ξεκινούσαμε από την αρχή. Αλλά ήταν φανερό ότι η κοινωνία βρισκόταν χωρισμένη κι η διαμάχη αναπόφευκτη. Η καρδιά του προβλήματος ήταν ένας συγκεκριμένος πολωνικός θρησκευτικός φονταμενταλισμός απόλυτα ενωμένος ιδεολογικά ακατανόητος για εμάς. Για πολλά χρόνια λειτουργούσαμε με τη λογική του συμβιβασμού. Θεωρούσαμε ότι αν δεν απαιτούμε ριζοσπαστικές λύσεις, όπως ελεύθερη επιλογή στην έκτρωση, νομιμοποίηση του γάμου των ομόφυλων ζευγαριών, οι αντιτιθέμενοι δε θα γίνουν πιο αντιδραστικοί. Βέβαια υπήρχαν ενεργές οργανώσεις για την υπεράσπιση της αγέννητης ζωής, ζητώντας την κατάργηση της έκτρωσης υπό οποιαδήποτε συνθήκη, αλλά κανείς και καμία δεν τις έπαιρναν στα σοβαρά. Δρούσαν απενοημένα, τοποθετούσαν σε διαφημιστικούς χώρους πολωνικών πόλεων φωτογραφίες εμβρύων μετά από μια έκτρωση, αλλά ήταν μια περιθωριακή δράση. Φυσικά απ’ όσο θυμάμαι υπήρχαν πάντα συζητήσεις γύρω από το πότε ένας άνθρωπος ξεκινά να ορίζεται ως άνθρωπος, αν το έμβρυο έχει ψυχή ή αν η έκτρωση είναι τελικά φόνος ή όχι. Όλα αυτά έμοιαζαν ακίνδυνα. Τώρα ξέρω πως κάναμε λάθος. Πέρυσι το συντηρητικό κόμμα «Νόμος και Δικαιοσύνη» κέρδισε τις εκλογές στην Πολωνία. Συγκέντρωσαν το ευρωσκεπτικιστικό τμήμα της κοινωνίας στο όνομα χριστιανικών και εθνικιστικών «αξιών». Εκφράζονται εχθρικά απέναντι  σε οτιδήποτε είναι γι’ αυτούς μέρος μιας αποτυχημένης Δύσης – Ομοφυλόφιλοι, χίπστερς, χορτοφάγοι, ποδηλάτες, φεμινίστριες, πρόσφυγες. Όλο και περισσότεροι εγκρίνουν και μοιράζονται αυτή την αποστροφή. Η ιδεολογία τους θέλει ότι είναι διαφορετικό να είναι και λάθος, πως ο «πολιτισμός» τους είναι καλύτερος και ισχυρότερος και πως οτιδήποτε έρχεται απ’ έξω αποτελεί κίνδυνο. Αυτό το πολιτικό κλίμα έχει δώσει περισσότερο χώρο σε ακρότητες. Ανεύθυνοι πολιτικοί που συναινούν, υποχρεωμένοι σε ιερείς που τους στήριξαν προεκλογικά προωθώντας τους στις κυριακάτικες λειτουργίες, πολιτικοί που διακήρυτταν οι ίδιοι τη χριστιανικότητά τους. Γι’ αυτό και όταν θα φθάσουν στην ψηφοφορία θα είναι υποχρεωμένοι να ψηφίσουν υπέρ ενός ακόμη αυστηρότερου νόμου κατά των αμβλώσεων.

Αλλά τι θα σημαίνει η απαγόρευση των αμβλώσεων σε κάθε περίπτωση; Με μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα.

Βιασμένες γυναίκες θα εξαναγκαστούν να γεννήσουν το παιδί του βιαστή τους. Ακόμη κι αν πρόκειται για ανήλικα κορίτσια, ακόμη κι αν ο ή οι βιαστές τους ανήκουν στο οικογενειακό τους περιβάλλον.

Οι προγεννητικοί έλεγχοι πρακτικά θα εκλείψουν, καθώς σε περίπτωση ατυχήματος κατά τον έλεγχο ο-η γιατρός θα αντιμετωπίσει ποινή φυλάκισης ως και τρία χρόνια ως εκείνος-η που «προκάλεσε» την αποβολή.

Γυναίκες που θα αποβάλλουν θα υπόκεινται σε έλεγχο από τις αρχές προκειμένου να εξακριβωθεί πως η αποβολή τους δεν ήταν σκόπιμη.

Γυναίκες θα αναγκαστούν να γεννήσουν παραμορφωμένα, άρρωστα ή νεκρά παιδιά.

Ακόμη κι αν η συνέχιση της εγκυμοσύνης ενέχει κινδύνους για τη ζωή της γυναίκας ο-η γιατρός δε θα έχει το δικαίωμα της διακοπής της.

Αυτά είναι απλώς παραδείγματα του πόσο βάρβαρος και απάνθρωπος πρόκειται να είναι αυτός ο νόμος, αλλά ο διάλογος με τους υποστηρικτές του είναι αδύνατος. Επαναλαμβάνουν διαρκώς το ίδιο επιχείρημα – μετά τη γονιμοποίηση υπάρχει ζωή, η ζωή είναι η μεγαλύτερη αξία, αν τερματίσεις την εγκυμοσύνη είσαι δολοφόνος και πρέπει να καταλήξεις στη φυλακή.

Μπορούμε να κλάψουμε, μπορούμε να φωνάξουμε, αλλά πρέπει να αντισταθούμε. Οι γυναίκες στην Πολωνία διαμαρτύρονται καθημερινά, χρησιμοποιώντας κάθε πιθανό μέσο. Υπήρξε μια «μαύρη διαμαρτυρία», άνθρωποι φορώντας μαύρα ρούχα πήραν selfies που τις ανάρτησαν στα κοινωνικά δίκτυα. Αρκετές διασημότητες τους υποστήριξαν αλλά χωρίς αποτέλεσμα τελικά.

Η απεργία της Δευτέρας 3 Οκτώβρη θα είναι μαχητική. Ακόμη και κάποιοι εργοδότες δήλωσαν ήδη πως οι γυναίκες που εργάζονται στις επιχειρήσεις τους μπορούν να απεργήσουν χωρίς καμία συνέπεια. Ο κατάλογος των πόλεων όπου οργανώνονται διαμαρτυρίες και συγκεντρώσεις είναι ήδη μεγάλος. Υπάρχουν ακτιβισμοί που προγραμματίζονται σε όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αλλά και στις Η.Π.Α. όσο και στην Κίνα. Βλέποντας τόσους ανθρώπους να δραστηριοποιούνται  με κάνει αισιόδοξη και χαρούμενη γι’ αυτά που μας ενώνουν. Η κατάσταση όμως είναι άσχημη και πιθανά θα γίνει χειρότερη. Γνωρίζω πως ετοιμάζεται ένα σχέδιο νόμου που θα ποινικοποιεί την πώληση αντισυλληπτικών χαπιών.

Οι ρατσιστικές επιθέσεις συμβαίνουν καθημερινά, περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποιούν τη γλώσσα του μίσους και της αποστροφής σε δημόσιες συζητήσεις. Άσχημες μέρες έρχονται και νομίζω πως θα πρέπει να νιώσουμε πιο υπεύθυνες απέναντί τους. Αγνοήσαμε δύσκολα ζητήματα για πολύ καιρό μέχρι που μια μέρα ξυπνήσαμε σε μια διαφορετική πραγματικότητα.

Αυτό έμαθα, πως θα πρέπει πάντα να επαγρυπνούμε γιατί οι ακραίοι, φονταμενταλιστές και ρατσιστές μπορούν να επιστρέψουν και αν τους αγνοήσεις για καιρό θα γίνουν ένας καρκίνος που μεγαλώνει στην κοινωνία μέχρις ότου θα είναι αργά για να τους σταματήσεις.

*H Aleksandra Osa είναι ζωγράφος-animator από την Πολωνία. Ζει προσωρινά στην Αθήνα.

Μετάφραση: Γιάννης Αλεξάκης

unnamed5

Στην άκρη του δρόμου (αγγλικοί υπότιτλοι)

%ce%ba%ce%b1%cf%81

«Για να μπορέσουμε ν’ αλλάξουμε τον κόσμο, πρέπει πρώτα να τον κοιτάξουμε με τα μάτια των γυναικών». Λ. Τρότσκι,

όμως δέστε τι ασφυκτικός και δυσκολοβίωτος γίνεται ξαφνικά ο κόσμος, πόσο ανυπόφορα φαίνονται τα πιο συνηθισμένα πράγματα, όπως το να περπατήσεις ως το σπίτι του φίλου σου, αν τον βιώνεις τον κόσμο όπως τον βιώνει μια γυναίκα! Ορίστε ένα βιντεάκι που παρουσιάζει έναν περίπατο τριών λεπτών μιας κοπέλας τη νύχτα, στη Γαλλία, όπου δεν συμβαίνει τίποτα το εξαιρετικό, τίποτα που να μπορεί να χαρακτηριστεί βία στην κυριολεξία, μόνο ό,τι λαμβάνει χώρα συνέχεια, κάθε μέρα, και σχεδόν κάθε φορά…

Πηγή: kar.org

Διαμαρτυρία και Πορεία ενάντια στους βιασμούς

foto40-copy

Το Σάββατο, 24 Σεπτέμβρη, συγκεντρωθήκαμε στο κέντρο της Αθήνας για να διαμαρτυρηθούμε για τους βιασμούς, τις δολοφονίες, τις κακοποιήσεις και για όλες τις εκφάνσεις της έμφυλης βίας. Για να ενημερώσουμε για όλη αυτή τη βία που, στην πλειοψηφία της, συμβαίνει με την ανοχή της κοινωνίας. Για να εκφράσουμε την αγανάκτηση μας ενάντια σε αυτή την βία και την πατριαρχία συνολικότερα που μας απαξιώνει. Για να δείξουμε την αλληλεγγύη μας στο θύμα βιασμού από τη Λάρισα.

Στην Καπνικαρέα λοιπόν μοιράσαμε την ανακοίνωση μας και ενημερώσαμε τους περαστικούς για τη 14χρονη που απήχθη και βιάστηκε επανειλημμένα στη Λάρισα. Δεν έλειψαν τα απαξιωτικά βλέμματα ή το ύφος «τι γραφικές είναι πάλι αυτές». Πολλοί και πολλές όμως ανταποκρίθηκαν και ζητούσαν επιπλέον ενημέρωση για την εξέλιξη της υπόθεσης και για το  αν έπιασαν τους βιαστές. Μια εξηντάχρονη μας πλησίασε απηυδισμένη με τη φίλη της και μας ρώτησε “Γιατί οι άνδρες δεν δέχονται να πάρουν το ενημερωτικό φυλλάδιο; αυτοί θα έπρεπε να το πάρουν πρώτοι!”. Εκτός από τα φυλλάδια και το πανό, η κίνηση Καμία Ανοχή είχε και πικέτες, με συνθήματα στα ελληνικά, αγγλικά, γερμανικά, ισπανικά, ακόμα και στα τούρκικα. Πολλοί τουρίστες κοντοστάθηκαν να μάθουν και αυτοί γιατί διαμαρτυρόμαστε, γιατί είμαστε εκεί. Η ανάγνωση της ανακοίνωσης της Κίνησης εναλλασσόταν ανά τακτικά διαστήματα με τη μουσική των Siouxsie and the Banshees, Aretha Franklin, La Femme και άλλων. Ο κόσμος πολύς και ο παλμός έντονος. Αποφασίστηκε λοιπόν και η πορεία. Κατεβήκαμε λοιπόν την Ερμού για να καταλήξουμε στο Μοναστηράκι. Και εκεί ο κόσμος ήθελε να μάθει γιατί είμαστε εκεί, γιατί διαμαρτυρόμαστε. Τα συνθήματα συνεχίστηκαν και πάλι δυνατά. Δυο νεαρές Αμερικανίδες από τη Florida μας ρωτήσανε και αυτές τι ακριβώς κάνουμε. Ξαφνιάστηκαν: “Δεν το περιμέναμε ότι και στην Ευρώπη θα έχουν φεμινιστικές αντιδράσεις για την κουλτούρα του βιασμού”. Μας είπανε για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στα κολλέγια με το date rape, για την υπόθεση του βιαστή Brock Turner και για το θύμα, που της την κατέστρεψε τη ζωή όχι μόνο ο βιαστής αλλά και ο δικαστής.

Το Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου μαζευτήκαμε λοιπόν στο κέντρο της Αθήνας για να σπάσουμε τη σιωπή και την συγκατάβαση. Για να βροντοφωνάξουμε το όχι μας στην κουλτούρα του βιασμού και την επιβολή της πατριαρχίας στο γυναικείο σώμα. Για να δείξουμε την αλληλεγγύη μας σε όλες τις γυναίκες που αντιμάχονται την έμφυλη βία. Για να δείξουμε ότι βιασμοί σαν αυτόν της 14χρονης στη Λάρισα δεν θα περνάνε πια στα ψιλά και ότι απαιτούμε δικαιοσύνη για όλα τα θύματα βιασμού. Το Σάββατο ήταν μόνο η αρχή.

This slideshow requires JavaScript.

Μαύρη Διαμαρτυρία στην Πολωνία: «Δικό μου το σώμα-Δική μου η απόφαση»

poland1

της Μαρίας Σιδηροπούλου

Δεκάδες ασπρόμαυρες φωτογραφίες συνοδευόμενες από το hashtag #czarnyprotest, που σημαίνει «μαύρη διαμαρτυρία», εμφανίστηκαν στο προφίλ μου το πρωί της Πέμπτης, από πολλές φίλες και φίλους από την Πολωνία.

Ο λόγος; Το συντηρητικό κυβερνόν κόμμα PiS (Νόμος και Δικαιοσύνη) μόλις απέρριψε οριστικά  πρόταση με τίτλο Ας Σώσουμε τις Γυναίκες που επέτρεπε τις αμβλώσεις μέχρι την 12η εβδομάδα της κύησης, ενώ αποφάσισε να συνεχίσει την επεξεργασία νομοσχεδίου που επιβάλλει πλήρη απαγόρευση των αμβλώσεων.

Διαβάζω άρθρο της δημοσιογράφου Ντορότα Γκουαζέφσκα: «Λίγες μέρες πριν ξεκινήσουν οι διαδηλώσεις  ένα 12χρονο κορίτσι γέννησε στο Κιέλτσε, πόλη νότια της Πολωνίας. Οι γιατροί ήταν σε κατάσταση σοκ. Οι εφημερίδες ήταν σε κατάσταση σοκ. Κι εγώ ήμουν πολύ θυμωμένη. Αν το νομοσχέδιο εγκριθεί, αυτές οι ιστορίες θα γίνουν ο κανόνας, και κανείς δε θα πρέπει να εκπλήσσεται. Στα πολωνικά σχολεία δεν υπάρχει σεξουαλική εκπαίδευση και τα νεαρά κορίτσια δεν έχουν πρόσβαση σε γυναικολογική περίθαλψη. Ακόμη κι αν υπήρχαν γυναικολογικές υπηρεσίες για κορίτσια, αν ο νόμος περάσει, αυτά θα υποχρεώνονται να γεννούν κι αν ο γιατρός προσπαθήσει να τα σώσει υποβάλλοντάς τα σε άμβλωση, θα κινδυνεύουν θα τους επιβληθεί ποινή 2 ετών. Μόνο αυτόν το χρόνο, σε ένα νοσοκομείο στο Βρότσλαβ, 14 κορίτσια αναγκάστηκαν να γεννήσουν – σχολιάζει η Μπάρμπαρα Νοβάτσκα, που πρωτοστατεί στην πρωτοβουλία Ας Σώσουμε τις Γυναίκες. Χρειάζεται η Πολωνία να είναι χώρα με πιο αυστηρή νομοθεσία σε σχέση με τις εκτρώσεις από το Αφγανιστάν και το Ιράν;»

Τα νέα, δυστυχώς, δεν ήταν έκπληξη για μένα. Η γιαγιά μου ήταν από την Πολωνία, έτσι είχα πολλές φορές την ευκαιρία να επισκεφτώ αυτή την πανέμορφη χώρα. Τον Ιούλιο μάλιστα, κατά τη διάρκεια των διακοπών μου εκεί, έγινα μάρτυρας μιας εθνικής υστερίας. Πέτυχα το Διεθνές συνέδριο Καθολικής νεολαίας, με τους νεαρούς καθολικούς Πολωνούς να καλωσορίζουν τον Πάπα σαν να ήταν ροκ σταρ, μικροφωνικές παρεμβάσεις στο δρόμο, ανθρώπους να προσπαθούν να φέρουν τους περαστικούς και πάλι στο δρόμο του θεού, αλλά και ένα μεγάλο ποσοστό νεαρών Πολωνών να επιλέγουν την αποχή από το σεξ μέχρι το γάμο για θρησκευτικούς λόγους. Όπως μου είπε και ένας φίλος δημοσιογράφος, η Πολωνία την τελευταία δεκαετία διανύει μία φάση θρησκευτικού φανατισμού, που θυμίζει πολύ Αμερικανούς Ευαγγελιστές.

Εδώ και πολύ καιρό η Καθολική Εκκλησία και το συντηρητικό κόμμα PiS (Νόμος αι Δικαιοσύνη), με αρχηγό γνωστό λαϊκιστή πολιτικό, τον Γιάροσλαβ Κατσίνσκι, που εκμεταλλεύτηκε όσο κανένας άλλος το θάνατο του δίδυμου αδερφού, πρώην Προέδρου της χώρας (2005-2010) Λεχ Κατσίνσκι, που σκοτώθηκε σε αεροπορικό δυστύχημα ενώ μετέβαινε στη Ρωσία, έχουν στήσει έναν απίστευτο μηχανισμό προπαγάνδας, με ιερείς, πολιτικούς και δημοσιογράφους να στηρίζουν ανοιχτά την απόλυτη απαγόρευση άμβλωσης, ακόμη και σε περίπτωση βιασμού.

poland5

Το ισχύον καθεστώς, ένα από τα αυστηρότερα στην Ευρώπη, επιτρέπει την άμβλωση σε τρεις περιπτώσεις: κίνδυνος για τη ζωή ή την υγεία της μητέρας, προγεννητικός έλεγχος που δείχνει σοβαρή και μη αναστρέψιμη πάθηση του εμβρύου και κύηση ως αποτέλεσμα βιασμού ή αιμομικτικής πράξης.

Βέβαια, όταν είχε ψηφιστεί το 1993, θεωρήθηκε «συμβιβασμός» μεταξύ Εκκλησίας και Κράτους. Μάλιστα, το νομοσχέδιο προωθήθηκε από την Μαρία Κατσίνσκι, Πρώτη Κυρία τότε και σύζυγο του αδερφού του τωρινού προέδρου του κόμματος PiS, η οποία, παραδόξως, εναντιώθηκε στην απόλυτη απαγόρευση των αμβλώσεων, οδηγώντας το κόμμα σε ρήξη.

Παρόλα αυτά με τα χρόνια γινόταν όλο και δυσκολότερο για μια Πολωνή να κάνει έκτρωση. Υπήρχαν περιπτώσεις γιατρών σε διάφορες περιοχές της Πολωνίας που υπέγραφαν δηλώσεις άρνησης παροχής των υπηρεσιών τους ακόμη κι αν η γυναίκα πληρούσε τις «προϋποθέσεις» για να κάνει έκτρωση.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις φεμινιστικών οργανώσεων, ο αριθμός των παράνομων αμβλώσεων κάθε χρόνο φτάνει τις 150.000, με τις Πολωνές να προσφεύγουν είτε σε ιατρεία στην Πολωνία είτε σε κλινικές της Γερμανίας, της Σλοβακίας και της Αυστρίας. Ο αριθμός των νόμιμων αμβλώσεων στην Πολωνία των 38 εκατομμυρίων κατοίκων ανέρχεται σε 700-1.800 ετησίως.

This slideshow requires JavaScript.

Για να παρουσιάσουν την πρότασή τους ως «πρωτοβουλία πολιτών» ενώπιον του πολωνικού κοινοβουλίου, οι πολέμιοι της άμβλωσης συνέλεξαν 450.000 υπογραφές, ενώ θα αρκούσαν 100.000. Οι εισηγητές της πρότασης για τη φιλελευθεροποίηση του καθεστώτος των αμβλώσεων συγκέντρωσαν 215.000 υπογραφές.

Η πρόταση της «πρωτοβουλίας πολιτών» που κατατέθηκε από την επιτροπή Stop στην Άμβλωση εισάγει πλήρη απαγόρευση της άμβλωσης με μία εξαίρεση, την περίπτωση που η ζωή της εγκύου βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, και προωθήθηκε στην Επιτροπή Δικαιοσύνης και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με την σύμφωνη γνώμη της συντριπτικής πλειοψηφίας των βουλευτών.

Αυτό που συνέβη ουσιαστικά ήταν το πλάνο Ας Σώσουμε τις Γυναίκες (Save Women) να απορριφθεί κατά τη διαδικασία της πρώτης ανάγνωσης, ενώ το πλάνο Pro Life κατά των αμβλώσεων πέρασε χθες σε δεύτερη ανάγνωση και επεξεργασία από την Επιτροπή. Με τις διαδηλώτριες σε συγκεντρώσεις σε όλη τη χώρα να φωνάζουν «αυτή είναι μία μαύρη μέρα για την Πολωνία» ντυμένες όλες στα μαύρα.

Αυτό που θα συμβεί από εδώ και πέρα είναι, είτε να αλλάξουν κάποιες διατάξεις και τελικά να εγκριθεί είτε να περιμένουν να κοπάσουν οι διαμαρτυρίες και η δημόσια συζήτηση γύρω από το θέμα.

Αυτή τη στιγμή η κύρια συζήτηση γίνεται γύρω από το ποιος θα τιμωρείται με ποινή 5 χρόνων, οι γυναίκες ή οι γιατροί; Σύμφωνα πάντως με δημοσιεύματα, η διάταξη που θα αφαιρεθεί σίγουρα από τον ισχύοντα νόμο είναι ο προγεννητικός έλεγχος που δείχνει σοβαρή και μη αναστρέψιμη πάθηση του εμβρύου ως νόμιμος λόγος έκτρωσης. Δηλαδή σε περίπτωση που διαπιστωθεί βλάβη ή πρόβλημα στο έμβρυο, η μητέρα υποχρεούται να το γεννήσει. Με αυτόν τον τρόπο χάνεται κάθε προσπάθεια για μια στοιχειώδη φιλελευθεροποίηση της νομοθεσίας.

Αυτήν την εβδομάδα, με αποκορύφωμα την Κυριακή, χιλιάδες διαδηλώτριες, από διάφορες πολωνικές πόλεις, τη Βαρσοβία, την Κρακοβία, το Πόζναν, το Κατοβίτσε, διαμαρτυρήθηκαν ενάντια σε ένα νόμο που τους αφαιρεί το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του σώματός τους, το δικαίωμα να αποφασίζουν οι ίδιες για το μέλλον τους, που θέλει να ελέγξει τα αναπαραγωγικά τους δικαιώματα και που θα θέσει τις ζωές τους σε κίνδυνο. Οι παράνομες αμβλώσεις θα αυξηθούν και η απελπισία θα οδηγήσει όσες δε θα μπορέσουν να πληρώσουν για να κάνουν το ταξίδι μέχρι τη Σλοβακία σε πρωτόγονες μεθόδους. Δεν μπορούμε να φανταστούμε τι θα συμβεί σε γυναίκες που ζουν στην πολωνική επαρχία, η οποία είναι απόλυτα αποκομμένη από τα αστικά κέντρα, φτωχή και βαθιά συντηρητική. Πρόκειται για «ένα νόμο ενάντια στην υγεία, τη ζωή και την ελευθερία των γυναικών».

poland2

 

Έναρξη Ομάδας Ψυχολογικής Υποστήριξης Επικοινωνίας και Αυτογνωσίας για τρανς ανθρώπους

project_fighting_for_trans_equality

Το Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών (ΣΥΔ), αναγνωρισμένη συλλογικότητα για τα δικαιώματα της τρανς κοινότητας, γνωρίζοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι τρανς άνθρωποι προσφέρει την ευκαιρία για τρίτη συνεχή χρονιά σε όσα μέλη του ΣΥΔ το επιθυμούν να συμμετέχουν σε Ομάδα Ψυχολογικής Υποστήριξης Επικοινωνίας και Αυτογνωσίας με σκοπό:

– Να διερευνήσουν θέματα ταυτότητας, έκφρασης, χαρακτηριστικών φύλου ή και σεξουαλικού προσανατολισμού,

– Να μιλήσουν ανοικτά για θέματα μετάβασης ανταλλάσσοντας εμπειρίες και απορίες με σκοπό να διασφαλιστεί η ασφαλής μετάβαση μελών που το έχουν αποφασίσει,

– Να συζητηθούν θέματα σε σχέση με την τρανς γονεϊκότητα,

– Να δουλέψουμε με το θέμα της γνωστοποίησης (“coming out”) στην οικογένεια, στην εργασία, στο/στη σύντροφο και στο ευρύτερο περιβάλλον,

– Να ενημερωθούν και να λάβουν απαντήσεις cisgender άτομα τα οποία συσχετίζονται με τρανς ανθρώπους στο κοντινό περιβάλλον τους.

Κυρίως, να δημιουργήσουμε ένα ασφαλές περιβάλλον όπου οι τρανς άνθρωποι θα εκφράζονται και θα αλληλεπιδρούν ελεύθερα εκπαιδεύοντας ο ένας τον άλλο και η μια την άλλη στις αρχές της αυθεντικής επικοινωνίας και αλληλοϋποστήριξης, με τη βοήθεια της συντονίστριας, ώστε να κάνουμε ότι μπορούμε για να αποφύγουμε άλλα θύματα διακρίσεων ή αποκλεισμών.

Η ομάδα θα είναι ανοιχτή σε όλα τα άτομα που αντιμετωπίζουν προκλήσεις που συνδέονται με την ταυτότητα, έκφραση ή και χαρακτηριστικά φύλου σε προσωπικό επίπεδο ή στο άμεσο περιβάλλον τους. Είναι ανοιχτή σε όλους τους ανθρώπους που δεν αυτοπροσδιορίζονται εντός του στερεοτυπικού διπόλου των φύλων καθώς και σε γονείς, συγγενείς, συντρόφους τρανς ή ίντερσεξ ανθρώπων.

ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΕΝΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΑ :

  1. Εγγραφή μέλους στο Σ.Υ.Δ
  2. Παρακολούθηση όλων των συναντήσεων της ομάδας.
  3. Υπογραφή έγγραφου τήρησης απορρήτου.

* Οι ατομικές συνεδρίες θα γίνονται κάθε Τετάρτη στο χώρο του ΣΥΔ κατόπιν ραντεβού και ισχύουν οι ίδιες προϋποθέσεις.

** Όποια ή όποιος ενδιαφέρεται να συμμετέχει μπορεί να το δηλώσει έως τις 22 Σεπτεμβρίου 2016. Ώρες γραφείου: 18.00-20.00 μ.μ., κάθε Τρίτη και Πέμπτη, Συγγρού 29, 1ος όροφος, Αθήνα, ΤΚ 11743.

ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΜΦΥΛΙΚΏΝ (Σ.Υ.Δ.)

Συγγρού 29, Αθήνα, Τ.Κ. 11743

http://www.transgender-association.gr/

Επικοινωνία: transgender.support.association@gmail.com

* μέλος της Transgender Europe (TGEU)

http://www.tgeu.org

Το ποτήρι ξεχείλισε: καμία ανοχή στους βιασμούς!

end-rape-culture

 

Το ποτήρι ξεχείλισε: καμία ανοχή στους βιασμούς

Δελτίο τύπου

Στη Λάρισα ένα κορίτσι 14 χρονών απήχθη, κρατήθηκε παρά τη θέληση του, βιάστηκε ομαδικά και συστηματικά και εξαναγκάστηκε σε πορνεία. Δεν είναι το πρώτο ούτε το τελευταίο περιστατικό βιασμού. Μάλιστα είναι από τα λίγα που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας.

Το ποτήρι έχει ξεχειλίσει προ πολλού. Γι’ αυτόν το λόγο συναντηθήκαμε τη Δευτέρα 12/9/2016 στην Αθήνα και δημιουργήσαμε την κίνηση «Καμιά Ανοχή»: γιατί δεν ανεχόμαστε πια τους βιασμούς, τις δολοφονίες, τους ξυλοδαρμούς, τις παρενοχλήσεις, το σεξιστικό λόγο και συμπεριφορά, την καθημερινή βία που στοχεύει τα γυναικεία σώματα.

Για όσα υπέστη  η 14χρονη κατηγορούνται 5 άτομα, τα οποία παρουσιάζονται για ακόμη μια φορά από τα ΜΜΕ ως «τέρατα», «ανώμαλοι» κλπ. Εμείς όμως κοιτάζοντας τις φωτογραφίες τους, βλέπουμε άντρες καθημερινούς και όχι «εξωκοινωνικά στοιχεία».

Βιασμό δεν διέπραξαν εξωκοινωνικά στοιχεία, τον διέπραξαν συγγενείς, δικηγόροι, μανάβηδες, οικογενειάρχες, γείτονες. Και στον βιασμό –στον κάθε βιασμό- συναινούν σιωπηλά ολόκληρες κοινωνίες. Συναινούν τα ΜΜΕ, που παρουσιάζουν την κάθε περίπτωση βιασμού, δολοφονίας και κακοποίησης ως σοκαριστικό μεμονωμένο γεγονός. Συναινούν όσοι αρχικά πέφτουν από τα σύννεφα, κάθε φορά, και στη συνέχεια ξεχνούν γρήγορα. Συναινούν και όσοι θεωρούν αποκλειστική ευθύνη των ίδιων των γυναικών την προστασία τους.

Εμείς αρνούμαστε να ξεχάσουμε. Ξέρουμε πως στη θέση της κοπέλας μπορούσε να είναι οποιαδήποτε από μας, μια γνωστή, μια φίλη, μια συμμαθήτρια και ξέρουμε πως στη θέση της υπήρξαν και θα υπάρξουν κι άλλες.

Απαιτούμε να αποδοθεί δικαιοσύνη. Δικαιοσύνη σημαίνει ποινή για όλους τους δράστες αντίστοιχη της πράξης τους. Δικαιοσύνη σημαίνει αλλαγή στο θεσμικό πλαίσιο έτσι ώστε να υποστηρίζονται τα θύματα. Δικαιοσύνη σημαίνει τα μέσα ενημέρωσης να μιλούν για το έγκλημα και όχι να ταΐζουν με κανιβαλιστικά άρθρα ένα κοινό που διψάει για θέαμα. Δικαιοσύνη σημαίνει να βρεθούν μπρος των ευθυνών τους όσοι κάνουν ότι δε βλέπουν και δεν ακούν, όσοι ποτέ δεν μιλάνε.

Δικαιοσύνη σημαίνει να μη φοβόμαστε – στο δρόμο, στη δουλειά, στο σπίτι, στην παρέα.

Σας περιμένουμε στην επόμενη συνάντηση μας στις 20/9 (Καλλιδρομίου 50 στις 6μμ) για να προετοιμάσουμε την συγκέντρωση για το Σάββατο 24/9 στην Καπνικαρέα στις 12μμ

Για να μη μείνει ο βιασμός της 14χρονης χωρίς απάντηση.

Για να μην νιώθει καμία μόνη της απέναντι στην πατριαρχία.

Καμία Ανοχή στη κουλτούρα του βιασμού.

 

Η πόλη των εκτοπισμένων γυναικών

colombia

Οικισμός του δήμου Τουρμπάκο, νότια της τουριστικής Καρταχένα- οικισμός γυναικών Γυναίκες της LMD σχηματίζουν έναν κύκλο γύρω από το κοινοτικό τους κέντρο που έγινε στόχος εμπρησμού | @ligademujeres.org

της Χριστίνας Πάντζου

Αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους λόγω της ατέρμονης βίας της σύρραξης ανάμεσα σε παραστρατιωτικούς, τον στρατό και τα αριστερά αντάρτικα που στοιχειώνει την Κολομβία εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια.

Οι συμφωνίες ειρήνης προχωρούν, αλλά εκείνες παραμένουν κάποιες από τα έξι εκατομμύρια εκτοπισμένους της χώρας.

Τώρα μένουν σε έναν οικισμό του δήμου Τουρμπάκο, νότια της τουριστικής Καρταχένα, σε σπίτια που έχτισαν μόνες τους με τα ίδια τους τα χέρια, τούβλο το τούβλο.

Σε μια «γειτονιά της περηφάνιας των γυναικών», όπως την αποκαλούν.

Όλες τους είναι μέλη της Ένωσης Εκτοπισμένων Γυναικών (LMD), γυναίκες μόνες, επικεφαλής νοικοκυριών, επιζώσες σφαγών, βιασμών και άλλων εγκλημάτων πολέμου.

colombia1

Μέλη της Ενωσης Εκτοπισμένων Γυναικών (LMD) @ligademujeres.org

Η ιστορία τους πάει χρόνια πίσω, το 1998, όταν έχοντας καταφύγει σε άθλιες παραγκουπόλεις της Καρταχένα για να σωθούν από τη βία των επαρχιών τους, συνάντησαν τη νομικό και ακτιβίστρια Πατρίσια Γκερέρο και οργανώθηκε ο πρώτος πυρήνας οκτώ γυναικών που διεκδίκησαν να εγγυηθεί το κράτος θεμελιώδη δικαιώματά τους που καταπατήθηκαν, την αναγνώρισή τους ως εσωτερικών προσφύγων, την επανεγκατάστασή τους σε ασφαλείς τόπους που οι ίδιες να αποφασίσουν.

Έτσι, γεννήθηκε το σχέδιο για την πρώτη πόλη εκτοπισμένων γυναικών, όπου σήμερα φιλοξενούνται 300 γυναίκες με τα παιδιά τους και εφαρμόζονται παραγωγικά προγράμματα που εγγυώνται τη διατροφική τους αυτάρκεια.

Η ιδέα μιας κοινότητας γυναικών συνάντησε πολλά εμπόδια, προκαταλήψεις ακόμη και μίσος.

Το κοινοτικό τους κέντρο έγινε στόχος εμπρησμού, στα χωράφια που καλλιεργούν «άγνωστοι» πέταξαν ακρωτηριασμένα μέλη πτωμάτων και ο σύντροφος μιας από αυτές τις γυναίκες δολοφονήθηκε την ώρα που φρουρούσε το εργοστάσιο που παράγει τα γκρι τούβλα τα οποία χρησιμοποιούν για να χτίσουν τα σπίτια τους.

Μάταια τις εκφόβισαν: ξανάχτισαν το κοινοτικό κέντρο, έχτισαν τα σπίτια τους, ξανάστησαν μια ζωή που νόμιζαν πως είχε τελειώσει γι’ αυτές.

colombia2

Χτίζοντας την πόλη των εκτοπισμένων γυναικών Χτίζοντας την πόλη των εκτοπισμένων γυναικών | @ligademujeres.org

«Μάθαμε πώς να χτίζουμε μόνες μας, πώς να δουλεύουμε το μυστρί και το σίδερο. Μας έβαλαν κάθε είδους τρικλοποδιές, μας έλεγαν ότι δεν ήμασταν ικανές, αλλά αποδείξαμε πως είμαστε και χτίσαμε μόνες μας τα σπίτια μας», έλεγε στο BBC η Εβερλίδες Αλμάνσα, που φέρει στην πλάτη της 59 χρόνια βίας.

Ο πατέρας της δολοφονήθηκε όταν εκείνη ήταν 9 ετών, έπειτα ήρθε η σειρά δύο ξαδέλφων της κι αργότερα ενός ανιψιού της.

«Οι ένοπλες ομάδες έμπαιναν στα κτήματα όπου δούλευαν οι αγρότες, τους έδεναν και τους βίαζαν μπροστά στις γυναίκες. Κάθε που άκουγα κάποιον θόρυβο, έπαιρνα τη μοναχοκόρη μου και τρέχαμε στα βουνά, μη μου την πειράξουν».

Η κόρη της δολοφονήθηκε πριν από λίγα χρόνια, αλλά η 14χρονη εγγονή της Ναγέλις μεγαλώνει διαφορετικά.

«Για μας είναι πιο εύκολο γιατί δεν χρειάστηκε να περάσουμε όσα πέρασαν εκείνες. Τους είμαστε ευγνώμονες γιατί μας προσφέρουν μια καλύτερη, μια αξιοπρεπή ζωή».

Η Ναγέλις είναι συντονίστρια μιας ομάδας νέων της LMD που θέλουν να συνεχίσουν το έργο που ξεκίνησαν οι μητέρες και οι γιαγιάδες τους.

Ίσως όμως το πιο σημαντικό να είναι πως τα αγόρια που μεγαλώνουν σε αυτόν τον οικισμό αναπτύσσουν μια πιο ισορροπημένη αντίληψη για τις σχέσεις των φύλων, συνηθισμένα να βλέπουν τις μητέρες και γιαγιάδες τους να είναι επικεφαλής των νοικοκυριών, να φροντίζουν για την επιβίωση της οικογένειας, να έχουν λόγο στο κάθε τι.

Ή όπως παραστατικά λέει ο 23χρονος Νταβίντ Ρεάλες: «Τις σέβομαι για το κουράγιο και τη γενναιότητά τους. Μπορούν να κάνουν τα πάντα, δεν έχουν κανένα λόγο να μένουν στο σπίτι, εμπλέκονται σε όλες τις υποθέσεις της χώρας ή και του κόσμου».

Πηγή: efsyn

 

Γυναίκα διαιτητής διέκοψε το ματς, όταν της είπαν «πλύνε κάνα πιάτο»

rerferi

Το επάγγελμα του διαιτητή είναι σκληρό, ειδικά όταν είσαι γυναίκα. Μία γυναίκα ρέφερι όμως στην Ισπανία δεν είναι διατιθεμένη να ανεχτεί καμία προσβολή για τη δουλειά της.

Μηδενική ανοχή σε προσβολές και ανδρικά σοβινιστικά σχόλια από γυναίκα διαιτητή στην Ισπανία.

Η Μάρτα Γκαλέγκο, σε ματς για την δεύτερη κατηγορία της Καταλανίας, αποφάσισε να διακόψει το παιχνίδι που «σφύριζε» όταν από την εξέδρα ακούστηκαν ανδρικά σοβινιστικά σχόλια και προσβολές για τη δουλειά της.

Εφαρμόζοντας το πρόγραμμα της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας της Καταλονίας «μηδενική ανοχή στις προσβολές από την εξέδρα» η διαιτητής διέκοψε το παιχνίδι όταν της φώναξαν από την εξέδρα… «πλύνε κάνα πιάτο».

Μάλιστα, δέχθηκε και το χειροκρότημα από το σύνολο της εξέδρας για την απόφαση της.

Πηγή: sportfm

 

Διαβάστε ακόμη

Ποδόσφαιρο: Όταν γυναίκες προπονούν και νικούν

14χρονη κακοποιήθηκε και βιάστηκε κατ’ εξακολούθηση στη Λάρισα: Κάλεσμα για την ανάληψη δράσης

unlearn

του Φύλου Συκής

14χρονη κακοποιήθηκε και βιάστηκε κατ’ εξακολούθηση στη Λάρισα

Κάλεσμα για την ανάληψη δράσης

 

Στα λίγα δημοσιεύματα που κυκλοφόρησαν στον τύπο διαβάσαμε για τη 14χρονη που απήχθη, κακοποιούνταν και  βιαζόταν κατ’ εξακολούθηση στη Λάρισα. Μια ανήλικη που βίαια εξέδιδαν εγκληματίες σε πορνοπελάτες. Ένα κορίτσι που ήρθε αντιμέτωπο με την βία στη χειρότερη μορφή της. Μια περίπτωση βιασμού που μαθεύτηκε. Πόσες άλλες έχουν μείνει κρυφές; Πόσα σεξουαλικά εγκλήματα μένουν ακόμη ατιμώρητα; Μόνο η αλληλεγγύη και η συλλογική δράση μας μπορεί να σπάσει τη σιωπή. Μόνο η ενημέρωση, η αντίδραση και η αγανάκτηση μπορούν να πολεμήσουν την συγκατάβαση. Μόνο θυμός και οργή μας πλημμυρίζει. Ας κάνουμε λοιπόν την οργή μας δύναμη. Συναντιόμαστε, οργανωνόμαστε και αναλαμβάνουμε δράση!

Δευτέρα 12 Σεπτέμβρη, ώρα 18.00, Καλλιδρομίου 50 Εξάρχεια (στο Στέκι της Πρωτοβουλίας Κατοίκων)

Να είσαι ήσυχος όταν κοιμούνται τα παιδιά, όχι όταν βιάζονται

#NoMoreRapeInGreece #Justice4LarissaVictim

.

Τρανς γυναίκα καταγγέλει επίθεση στο κέντρο της Αθήνας

alexandra

Για βίαιη επίθεση στο κέντρο της Αθήνας κάνει λόγο μια τρανς γυναίκα μέσα από το Facebook. Πρόκειται για την Αλεξάνδρα Τσιώρου, η οποία, μέσω του προσωπικού της λογαριασμού, ενημέρωσε τους φίλους της για το περιστατικό αυτό.

screen-shot-2016-09-05-at-6.57.27-pm

Μιλώντας στο Antivirus, η ίδια δήλωσε:

«Ήταν δύο τη νύχτα και επέστρεφα με ταξί από βραδινή έξοδο με τη συνοδεία μιας καλής μου φίλης. Το ταξί με άφησε σχεδόν έξω από το σπίτι μου. Στεκόμενη στο πεζοδρόμιο, λίγο πριν την είσοδο της πολυκατοικίας με πλησίασαν 3 άνθρωποι ντυμένοι με στρατιωτικά ρούχα. Φορούσαν κοντά μπλουζάκια και κουκούλες και ήταν γεμάτοι τατουάζ. Με πέταξαν κάτω και αφού με έβρισαν για την εμφάνισή μου και το φύλο μου, ένας απ΄αυτούς έβγαλε ένα μαχαίρι και με τραυμάτισε. Μετά άνοιξαν την τσάντα μου και μου έκλεψαν το πορτοφόλι, την ταυτότητα και κάποια άλλα έγγραφα. Αυτό που έκανα μετά είναι να πάω στην αστυνομία και μετά στο νοσοκομείο… Από το απέναντι πεζοδρόμιο πέρναγαν διάφοροι, οι οποίοι είδαν το γεγονός, αλλά από φόβο έφυγαν τρέχοντας… Όπως είπα, έγινε καταγγελία στην αστυνομία. Η στάση των αρχών ήταν εξαιρετική, μιας και απευθύνθηκα σε συγκεκριμένο τμήμα. Η επίσκεψη μου σε κοντινό νοσοκομείο δεν μπορώ να πω ότι ήταν η καλύτερη εμπειρία, μιας κι έγινε misgendering και προσβολή για την ταυτότητά μου. Αρκετές φορές και μετά από φασαρία με περιποιήθηκαν και αυτός είναι κι ο λόγος που δεν έμεινα στο νοσοκομείο για να μην δεχτώ και άλλο ένα λεκτικό bullying…»

Πηγή: avmag

 

 

Féminisme Debout: ναι στις μη-μεικτές συνελεύσεις!

nuitdebout-marion-2

της Doriane Grey

Παρίσι

Έπειτα από τον Μάρτιο, ένα μήνα γεμάτο πορείες κι έπειτα από τις πρώτες συνελέυσεις των Nuit Debout, βρέθηκα τον Απρίλιο στο Παρίσι. Ήμουν πραγματικά ανυπόμονη να δω αυτό που συνέβαινε στη γεμάτη από δραστηριότητες Place de la République (κεντρική πλατεία του Παρισιού).

Είναι το απόγευμα πριν από τη γενική συνέλευση, πηγαίνω από τη μία ομάδα στην άλλη, ανακαλύπτοντας τις διαφορετικές επιτροπές (φεμινιστική, εκπαίδευσης, οικολογίας, οικονομικών, συνταγματική…) Ακούω όσα λέγονται αλλά φτερουγίζω από δω κι από κει και θέλω να είμαι παντού συγχρόνως.  Αποφασίζω να μείνω στην φεμινιστική επιτροπή, χωρίς αμφιβολία, καθώς ενδιαφέρομαι καιρό τώρα γι’ αυτό το ζήτημα, χωρίς ποτέ να κινηθώ πολιτικά επ’ αυτού. Τον τελευταίο καιρό, συμμετείχα σε όλο και περισσότερες συζητήσεις γύρω απ’ το έμφυλο ζήτημα, τη θέση των γυναικών στην κοινωνία, στον δρόμο, στη σχέση, στην εργασία,  στο σεξ… Πριν από κάποια χρόνια είχα ασχοληθεί, επίσης, με τις καλλιτεχνικές αναπαραστάσεις του γυναικείου φύλου/οργάνου, μια δουλεία που δυστυχώς δεν συνέχισα.

Είμαι περίεργη. Προσεκτική: Ακούω και παρατηρώ τη μικρή αυτή ομάδα που έχουμε συστήσει. Στην αρχή, είμαστε περίπου 15 άτομα, γρήγορα όμως, περισσότερα άτομα στέκονται κι η φεμινιστική επιτροπή γεννά το ενδιαφέρον σε κάποιους άνδρες και γυναίκες διαφόρων ηλικιών. Εκεί συζητώνται μεταξύ άλλων η σεξουαλικότητα, η πορνεία, η δημόσια έκφραση, η αντισύλληψη κτλ. Συζητείται επίσης, η αναγκαιότητα ή όχι, των μη μεικτών συνελεύσεων (δηλαδή εκείνων μόνο ανάμεσα σε γυναίκες).

Η έννοια αυτή του μη μεικτού μου είναι ξένη. Στην αρχή δεν καταλαβαίνω πολύ καλά για το τι ακριβώς πρόκειται, στη συνέχεια όμως, μέσα από την κουβέντα και τα επιχειρήματα που εκτίθενται, γίνεται πιο ξεκάθαρη, πιο συνεκτική και πιο λογική.

Μια κοπέλα μας εξηγεί ότι οι μη μεικτές συνελεύσεις είναι ένα εργαλείο χειραφέτησης των γυναικών που επιτρέπει ν’ απελευθερωθεί ο λόγος των γυναικών ανάμεσα σε γυναίκες. Η Christine Delphy αναφέρεται πολλές φορές. Η κοπέλα συνεχίζει εξηγώντας ότι σε μια σχέση εξουσίας, όποια κι αν είναι αυτή, ο εξουσιαζόμενος δεν μπορεί να εκφράσει την καταστολή που υφίσταται παρουσία του εξουσιαστή του. Πράγματι, δυσκολευόμαστε να φανταστούμε μια συνδικαλιστική συνέλευση με την παρουσία, των αφεντικών. Πρόκειται για ένα εργαλείο (η μη μεικτή διαδικασία) και όχι βέβαια για τον αυτοσκοπό. Κάποιες δεν συναινούν μ’ αυτήν την ιδέα, πιστεύοντας ότι πρόκειται για ένα είδος αποκλεισμού των ανδρών. Όμως, επαναλαμβάνεται συχνά ότι η φεμινιστική επιτροπή οργανώνει κατά κανόνα μεικτές συνελεύσεις όπου οι άνδρες είναι καλοδεχούμενοι, ενώ οι μη μεικτές συνελεύσεις περιορίζονται σε μιάμιση ώρα κάθε μέρα.

Συμμετείχα αρκετές φορές ξανά στην φεμινιστική επιτροπή, σε συνελεύσεις μεικτές και μη. Όσο για τον χρόνο των περίφημων μη μεικτών συνελεύσεων, για τις οποίες γράφτηκαν τόσα πολλά στον Τύπο, στην πραγματικότητα περνούσε εξηγώντας στους άνδρες τους λόγους για τους οποίους είναι αναγκαίος κάποιος χρόνος μη μεικτών συνελεύσεων. Υπήρξαν ακόμη και βίαιες αντιδράσεις από την πλευρά κάποιων ανδρών.

Προκειμένου να εκτονωθούν οι εντάσεις και να γίνει κατανοητό το γιατί μια κοπέλα προτείνει τη δημιουργία μιας ξεχωριστής ομάδας, η οποία θα εξηγεί την ιδέα αυτής της μη μεικτής συνέλευσης σε εκείνους που τους ενδιαφέρει να μάθουν περισσότερα, έτσι ώστε να μπορέσει τελικά να πραγματοποιηθεί η συνέλευση αυτή.

Όμως ορισμένοι αδυνατούν να καταλάβουν και παραμένουν εκεί. Ένας άνδρας φωνάζει δυνατά: «Έχω το δικαίωμα να είμαι εδώ, είναι πλατεία, δημόσιος χώρος, θα μείνω εδώ αν θέλω να μείνω για ν’ ακούσω». Αμύνεται της θέσης του σαν να του στερείται ένα δικαίωμα (ή μήπως ένα προνόμιο?). Μονοπωλώντας έτσι την προσοχή του κόσμου, αυτός ο άνδρας δεν είχε καν λάβει υπόψη του ότι μιλούσε πιο δυνατά από μια κοπέλα που εκείνη τη στιγμή αφηγούνταν το γεγονός ότι είχε πέσει θύμα βιασμού.

Λίγο αργότερα, ενοχλήθηκα από δύο νεαρούς που βρίσκονταν πίσω μου: σχολίαζαν, έσπαγαν πλάκα ή συζητούσαν άσχετα θέματα. Σοκαρίστηκα όμως όταν ο ένας απ’ τους δύο σκύβει στο αυτί του άλλου και του λέει το εξής: «Όλες αυτές οι κοπέλες είναι τύπισσες που δεν βρήκαν κανέναν να τους γλείψει το μουνί». Το βλέμμα της κοπέλας που καθόταν δίπλα μου συναντιέται με το δικό μου. Είχαμε ακούσει και οι δύο το ίδιο πράγμα. Παρόλα αυτά δεν είπαμε τίποτα. Αισθάνθηκα δειλή και νευριασμένη. Ένα ακόμη σεξιστικό αστείο που δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα είδος αντρικής κυριαρχίας και αποτελεί τρανταχτό παράδειγμα για την ανάγκη μη μεικτών συνελεύσεων.

Θα ήθελα να έχω πάρει το λόγο σ’ αυτές τις συνελεύσεις, άλλα είχα ανάγκη περισσότερο χρόνο, κι αναμφίβολα να νιώσω πιο άνετα όπως σε μια μικρή μη μεικτή επιτροπή. Εντέλει προσωπικά μου φάνηκε πολύ σημαντικό το ότι τέτοιες συνελεύσεις έλαβαν χώρα μέσα στο δημόσιο χώρο, δίνοντας έτσι την ευκαιρία σε γυναίκες όπως εγώ, μη στρατευμένες, αλλά με ευαισθησία πάνω στο ζήτημα του φεμινισμού, ν’ ακούσουν συζητήσεις, πολύ συχνά περιορισμένες σε πολιτικές ομάδες περισσότερο ή λιγότερο προσεγγίσιμες.

Μασσαλία

Ήμουν πολύ ενθουσιασμένη απ’ τα ερεθίσματα αυτά που είχα στο Παρίσι. Σκεφτόμουν πολύ. Μου είχαν δημιουργηθεί πολλές ερωτήσεις. Ήθελα να μεταφέρω αυτές τις εμπειρίες από την φεμινιστική επιτροπή, από τη συνέλευση των Νuit Debout, και να τις μοιραστώ με τους κοντινούς μου ανθρώπους. Όμως τις περισσότερες φορές, όταν ακουγόταν η λέξη ‘φεμινισμός’, ένιωθα μια καχυποψία. Κι όταν ασχολούμουν με το θέμα της ‘non- mixité’, ήταν φανερό ότι έπεφτε βαρύ. Χωρίς να έχω καν τον χρόνο να διηγηθώ την εμπειρία μου μέχρι τέλους, ακουγόντουσαν κάποια παλιά καλά κλισέ: «Μα ο φεμινισμός είναι λίγο ξεπερασμένος, έτσι δεν είναι; Από το ‘68 και μετά οι γυναίκες έχουν περισσότερα δικαιώματα, πρέπει να τελειώνουμε μ’ αυτό το θέμα. Κι έπειτα, οι μη μεικτές συνελεύσεις αφορούν τις extreme φεμινίστριες που τις χρησιμοποιούν ως στρατηγική προκειμένου ν΄ αποκλείσουν τους άντρες. Είναι μισογυνισμός από την ανάποδη πλευρά κι είναι παράλογο. Κάνουν ακριβώς αυτό για το οποίο κατηγορούν τους άντρες». Εκνευρίζει και προκαλεί έντονα συναισθήματα. Είναι λεπτό ζήτημα.

Νιώθω ακόμη υποχρεωμένη να πείσω ορισμένους/ες για την ανάγκη του φεμινισμού σήμερα. Πρέπει να επιχειρηματολογήσω αλλά δεν είμαι αρκετά δυνατή γι’ αυτό. Μου ζητούν αποδείξεις κι έτσι προσπαθώ να δώσω κάποια απλά παραδείγματα: διαφορά των μισθών σε κοινά επαγγέλματα και πόστα, την διαφορά των ανδρών και των γυναικών στο δημόσιο χώρο, το χρόνο που οι γυναίκες έχουν τον λόγο κτλ. Βρίσκομαι να πρέπει να αιτιολογήσω γιατί πιστεύω ότι η κοινωνία είναι ακόμη φτιαγμένη από και για τους άντρες. Υπάρχει ένα είδος άρνησης του σεξισμού, ακόμη και από την πλευρά των γυναικών.

Οι τελευταίες μου φαίνεται ότι έρχονται σε δύσκολη θέση ακόμα και με την έννοια του φεμινισμού. Είναι όμως κατά πλειοψηφία τους όλες φεμινίστριες στην καθημερινότητα τους, δίχως πάντοτε να το αντιλαμβάνονται ή να το διεκδικούν ανοιχτά. Αυτό που συμβαίνει συχνά είναι η επιθυμία της μη θυματοποίησης κάποιας ως γυναίκας. Προτιμάει καμιά να θεωρεί τον εαυτό της ως ελεύθερο άτομο που δεν υποτάσσεται στις κοινωνικές νόρμες.

Έπειτα απ’ όλες αυτές τις εμπειρίες, και αυτά τα χαστούκια, είμαι αποφασισμένη να συνεχίσω να σκέφτομαι πάνω στο ζήτημα. Αυτό το σύντομο πέρασμα μου από την φεμινιστική επιτροπή μου επέτρεψε ν΄ αναζητήσω τις προσωπικές μου απόψεις και να περάσω στο πολιτικό πεδίο μέσα από τη συλλογικότητα και την ανταλλαγή εργαλείων (αναφορές, εργαστήρια κτλ.). Ο φεμινισμός μένει ένα τεράστιο εργοτάξιο. Ας δημιουργήσουμε ανοίγματα και χώρους συζητήσεων: υπάρχουν ακόμη τόσα πράγματα να πούμε και να κάνουμε μαζί.

* «Φεμινισμός στο πόδι»: Λογοπαίγνιο με το κίνημα των Nuit Debout

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στα Γαλλικά στο τεύχος Ιουνίου του περιοδικού CQFD και μπορείτε να τη βρείτε εδώ. Η μετάφραση προέρχεται από το Δίκτυο Αθήνα Μασσαλία και μπορείτε να τη βρείτε εδώ

 

 

Πόσο ασφαλής ήταν η Τουρκία για τη μικρή Αζιζέ;

prosfyges_66

Προσφυγοπούλες στη Σμύρνη (φωτ. αρχείου) Προσφυγοπούλες στη Σμύρνη (φωτ. αρχείου) | EPA / SEDAT SUNA

της Esra Dogan

Είναι ήδη αμφίβολο αν η Τουρκία μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής χώρα για τους πρόσφυγες, λόγω της απουσίας συστήματος ασύλου, των ολοένα και αυξανόμενων ρατσιστικών επιθέσεων στους πρόσφυγες, καθώς και των προβλημάτων ασφάλειας εντός της χώρας.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ότι είναι ακόμα λιγότερο ασφαλής για τα ανήλικα προσφυγόπουλα που αντιμετωπίζουν μεγάλο κίνδυνο βιασμού και σεξουαλικών επιθέσεων τόσο εντός όσο και εκτός των προσφυγικών καταυλισμών ή που εξαναγκάζονται σε γάμους σε μικρή ηλικία ώστε να αποφύγουν τέτοιες σεξουαλικές επιθέσεις που θα μπορούσαν να αμαυρώσουν το όνομα της οικογένειας.

Στις 24 Αυγούστου, η Αζιζέ, ένα κοριτσάκι 9 μηνών από τη Συρία, έχασε τη ζωή του λόγω εσωτερικής αιμορραγίας, 5 ημέρες μετά τον βιασμό του στο Γκαζιαντέπ, στην Τουρκία. Το αποτρόπαιο συμβάν έλαβε χώρα σε ένα αγρόκτημα, όπου οι γονείς του βρέφους απασχολούνταν ως εποχικοί εργάτες.

Ο δράστης φέρεται να είναι ένας βοσκός που μπήκε στη σκηνή της οικογένειας όσο εκείνοι ήταν στα χωράφια και το έσκασε μετά τον βιασμό, αφήνοντας πίσω μόνο ντροπή για την Τουρκία και την ανθρωπότητα.

Οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι δείχνουν τώρα έκπληκτοι και αποτροπιασμένοι από τον βιασμό και τον θάνατο του βρέφους 9 μηνών. Η Fatma Betul Sayan Kaya, υπουργός Οικογενειακής και Κοινωνικής Πολιτικής, δήλωσε ότι το συμβάν αυτό προκάλεσε αηδία τόσο στην ίδια όσο και στην τουρκική κοινωνία εν γένει. Ο βουλευτής του AKP από την περιφέρεια του Γκαζιαντέπ, Samil Tayyar, δεν δίστασε να εκφράσει την επιθυμία του για επαναφορά της θανατικής ποινής για τον δράστη.

Είναι όμως αυτό το συμβάν εντελώς τυχαίο και αδύνατον να έχει προβλεφθεί; Ήταν η Τουρκία πράγματι ασφαλής γι’ αυτό το κοριτσάκι;

Η αλήθεια είναι ότι οι προηγούμενες εμπειρίες παιδιών από οικογένειες προσφύγων -όπως δημοσιεύονται στον Τύπο και σε διάφορες έρευνες στο πεδίο- είχαν ήδη κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου. Πράγματι, ο βιασμός του βρέφους ήταν το τελευταίο κρούσμα σε μια σειρά «μη επιβεβαιωμένων» σεξουαλικών επιθέσεων και βιασμών παιδιών από τη Συρία, αποκαλύπτοντας έτσι την αδυναμία του τουρκικού κράτους να προστατέψει αυτά τα προσφυγόπουλα.

Στις αρχές Μαΐου, ένας δημοσιογράφος από την εφημερίδα Birgun αποκάλυψε την ιστορία 30 αγοριών μεταξύ 8 και 12 ετών που βιάστηκαν από έναν καθαριστή στον Καταυλισμό Προσφύγων του Nizip.

Οι βιασμοί έγιναν από τον Σεπτέμβριο του 2015 έως τις αρχές του 2016 αλλά η AFAD (Αρχή Διαχείρισης Καταστροφών και Έκτακτων Καταστάσεων) που διοικεί τον καταυλισμό δεν κατάφερε να τους ανακαλύψει.

Η Ανγκελα Μέρκελ επισκέφτηκε τον Απρίλιο αυτόν τον καταυλισμό, ο οποίος στην είσοδο έχει την επιγραφή «Καλώς ορίσατε στη χώρα που φιλοξενεί τους περισσότερους πρόσφυγες στον κόσμο» και φιλοξενεί δεκατέσσερις χιλιάδες πρόσφυγες. Τη στιγμή της επίσκεψης της Μέρκελ, το σκάνδαλο των βιασμών είχε ήδη γίνει γνωστό στην κυβέρνηση αλλά το υπουργείο Οικογενειακής και Κοινωνικής Πολιτικής έκανε τα στραβά μάτια.

Στα τέλη Μαΐου, η AFAD χτυπήθηκε από ένα ακόμη σκάνδαλο. Δημοσιεύτηκε στον Τύπο ότι ένας 87χρονος Σύρος πρόσφυγας που διέμενε στον Καταυλισμό του Islahiye είχε επιτεθεί σεξουαλικά σε 5 παιδιά ηλικίας 4 έως 8 ετών μπροστά στα μάτια των αρχών διοίκησης του καταυλισμού που παρέλειψαν να επέμβουν.

Η έκθεση της επιτροπής του φιλο-κουρδικού κόμματος HDP μετά από τα δύο αυτά περιστατικά στους προσφυγικούς καταυλισμούς που βρίσκονται κοντά στα σύνορα με τη Συρία σημείωνε ότι οι προσφυγικοί καταυλισμοί, τα καταφύγια των γυναικών και οι κοιτώνες των παιδιών δεν ήταν εύκολα προσβάσιμοι στους ανεξάρτητους παρατηρητές και μια σειρά καταγγελιών για σεξουαλικές επιθέσεις και παρενοχλήσεις δεν διερευνήθηκαν, γεγονός που είχαν ήδη επισημάνει η Διεθνής Αμνηστία και το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε προηγούμενες εκθέσεις τους.

Υπάρχει και μια άλλη, ιδιαίτερα παραμελημένη διάσταση αυτής της ιστορίας, που καθιστά τις αβέβαιες συνθήκες για τους πρόσφυγες ακόμα πιο τραγικές στην περίπτωση των κοριτσιών που πιθανόν να γίνουν ανήλικες νύφες. Είναι πράγματι ευρέως γνωστό στην Τουρκία ότι πολυάριθμες νεαρές προσφυγοπούλες εξαναγκάζονται (ή «πείθονται») να παντρευτούν σε μικρή ηλικία με Τούρκους πολίτες ή ομοεθνείς τους.

Σε κάποιες περιπτώσεις είναι δεύτερες σύζυγοι (kuma) και παντρεύονται με θρησκευτικό γάμο που δεν αναγνωρίζεται από το κράτος και, συνεπώς, στερούνται οποιαδήποτε νομική προστασία.

Στην πρόσφατη δήλωση «Όχι στη Νομιμοποίηση του Βιασμού των Παιδιών Προσφύγων», που υπέγραψαν πάνω από είκοσι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εκπαίδευσης, υποστήριξης παιδιών, LGBTI+, γυναικών και νέων, υπογραμμίζεται ότι αυτοί οι γάμοι νεαρών κοριτσιών (είτε ως πρώτων είτε ως δεύτερων συζύγων) βασίζονται στη λογική και τη δικαιολογία της προστασίας τους από σεξουαλικές επιθέσεις, της μείωσης των οικονομικών βαρών για την οικογένεια και της είσπραξης του «mehir» (του ποσού που πληρώνει ο σύζυγος στη σύζυγο σύμφωνα με το ισλαμικό δίκαιο).

Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, τα νεαρά κορίτσια εξαναγκάζονται να παντρευτούν για να συγκαλυφθούν περιστατικά βιασμού, ενώ αυτό που συγκλονίζει ακόμα περισσότερο είναι ότι κάποιες εξαναγκάζονται να παντρευτούν τους βιαστές τους.

Επιπλέον, υπογραμμίζεται ότι οι νεαρές προσφυγοπούλες που παντρεύονται νωρίς δεν υποφέρουν μόνο από το βαρύ ψυχολογικό φορτίο της απώλειας των συγγενών τους και του ξεριζωμού τους λόγω του πολέμου, αλλά αποκτούν βαθιά τραύματα λόγω της απώλειας της παιδικής τους ηλικίας και της μητρότητας σε νεαρή ηλικία. Αυτή η κατάσταση ενισχύει και την ευαλωτότητα των νεαρών κοριτσιών απέναντι στους «βιασμούς εντός γάμου», τους οποίους συνήθως φοβούνται να καταγγείλουν.

Τα γεγονότα αυτά μοιάζουν πράγματι αποτρόπαια αλλά αυτό που είναι ακόμα χειρότερο είναι ότι η πολιτική ολιγωρία για την αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών με διαφάνεια και η αδυναμία του τουρκικού κράτους να προστατέψει τα προσφυγόπουλα δημιουργεί πολύ επικίνδυνο προηγούμενο για την καθιέρωση της σεξουαλικής τους εκμετάλλευσης.

Και όσο οι Τούρκοι πολιτικοί ιθύνοντες αρκούνται απλώς στην καταδίκη των βιασμών και των θανάτων των παιδιών με σοκαρισμένα και τρομαγμένα πρόσωπα, τα παιδιά πρόσφυγες θα παραμείνουν οπωσδήποτε η πιο ευάλωτη ομάδα στην Τουρκία, παγιδευμένα σε μια κατάσταση συνεχούς ανασφάλειας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

■ Ρεπορτάζ της τουρκικής εφημερίδας Birgun για τον βιασμό του βρέφους: http://www.birgun.net/haber-detay/9-months-old-baby-raped-in-antep-12490

■ Εκθεση της ECPAT (ΜΚΟ διεθνούς εμβέλειας για την καταπολέμηση της παιδικής πορνείας, της παιδικής πορνογραφίας και του trafficking παιδιών για σεξουαλικούς σκοπούς) για περιστατικά βιασμών, σεξουαλικής εκμετάλλευσης, εκπόρνευσης και παιδικής εργασίας προσφυγόπουλων στην Τουρκία: http://www.ecpat.org/wp-content/uploads/legacy/A4A_V2_EU_Turkey_FINAL.pdf

Μετάφραση: Βάλια Παπακώστα www.interpretit.eu

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών και μπορείτε να το βρείτε εδώ

 

Ο έμφυλος διαχωρισμός της εργασίας στα ξενοδοχεία: “αυτές και οι άλλες” όλες τους αθέατες

hotel

Φωτό: Karen Robinson για την Observer

της Βαγγελιώς Σουμέλη

Είναι ακόμα καλοκαίρι. Κάποιες και κάποιοι από εμάς ίσως καταφέρουν να πάνε διακοπές, άλλες και άλλοι πάλι, όχι. Σε μία εποχή ολοκληρωτικής αποδόμησης της έννοιας της εργασίας αποδομείται και κάθε έννοια εργασιακού κεκτημένου, όπως του δικαιώματος σε διακοπές. Το άρθρο που ακολουθεί απευθύνεται σε όλες και όλους αλλά αφιερώνεται στις γυναίκες εργαζόμενες στην ξενοδοχειακή βιομηχανία, τις αθέατες εργάτριες που δίνουν αξία σε μία από τις σημαντικότερες οικονομικά βιομηχανίες παγκοσμίως, χωρίς καμία αναγνώριση. Το άρθρο βασίζεται σε πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Εργασίας Κύπρου αναφορικά με το “Χάσμα αμοιβών μεταξύ γυναικών και αντρών στα ξενοδοχεία στην Κύπρο”, της οποίας τα αποτελέσματα αναμένεται να εκδοθούν τον Οκτώβριο του 2016.

 

Ο έμφυλος διαχωρισμός της εργασίας στα ξενοδοχεία: “αυτές και οι άλλες” όλες τους αθέατες

Ο έμφυλος διαχωρισμός της εργασίας στα ξενοδοχεία έχει μία ποσοτική και μία ποιοτική διάσταση.

Η ποσοτική διάσταση αφορά τα υψηλά ποσοστά των γυναικών στον κλάδο της ξενοδοχειακής βιομηχανίας, μία επισήμανση που δεν ισχύει μόνο για τις χώρες της ΕΕ αλλά αντιπροσωπεύει μία παγκόσμια τάση. Οι γυναίκες μάλιστα υπερτερούν αριθμητικά στο σύνολο του τουριστικού τομέα (HORECA/Ξενοδοχεία, Εστιατόρια και Επισιτισμός), ενώ αποκλειστικά στον κλάδο των ξενοδοχείων, σε αρκετές περιπτώσεις, τα ποσοστά  της γυναικείας απασχόλησης είναι σημαντικά υψηλότερα από αυτά των αντρών. Σε χώρες μάλιστα του Ευρωπαϊκού Νότου, η συμμετοχή των γυναικών στα ξενοδοχεία, μπορεί να είναι  υψηλότερη όχι μόνο συγκριτικά με την απασχόληση των αντρών στο συγκεκριμένο κλάδο αλλά και σε σύγκριση με την απασχόληση των γυναικών σε άλλους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας. Στην Κύπρο για παράδειγμα, η συμμετοχή των γυναικών στη μισθωτή απασχόληση των ξενοδοχείων ανερχόταν το 2010 στο 54%, ενώ η αντίστοιχη των αντρών στο 46%.

Η ποιοτική διάσταση αφορά πρωτίστως τις διακρίσεις σε βάρος των γυναικών, συμπεριλαμβανομένων των συνθηκών εργασίας τους.

Στο πλαίσιο των διαφορετικών θεωρητικών ερμηνειών του μισθολογικού χάσματος με αναφορά στο φύλο, η έννοια της ‘εμφυλοποίησης’ (gendering) εξηγεί μεγάλο μέρος του χάσματος. Παρότι είναι δύσκολο να μιλήσουμε για ένα ενιαίο θεωρητικό πλαίσιο, η  διεθνής βιβλιογραφία αποτελείται από πληθώρα θεωρητικών ερμηνειών και αναλύσεων που λειτουργούν άλλοτε συμπληρωματικά και άλλοτε αντιθετικά[1]. Σε όλες ωστόσο τις αναλύσεις, ακόμη και έμμεσα, προκύπτει ότι το μισθολογικό χάσμα σε βάρος των γυναικών είναι το αποτέλεσμα της άνισης πρόσβασης τους σε θέσεις εργασίας που απολαμβάνουν υψηλό κοινωνικό γόητρο και ταυτόχρονα παρέχουν στις εργαζόμενες καλύτερες συνθήκες εργασίας και όρους αμοιβής, συγκαταλέγοντας τον επαγγελματικό διαχωρισμό και την υποτίμηση της εργασίας των γυναικών μεταξύ των πρωταρχικών παραγόντων για τη διαμόρφωση του χάσματος.

Επαγγελματικός διαχωρισμός και υποτίμηση

Στη βιβλιογραφία ωστόσο δεν είναι ξεκάθαρο ποιος τύπος επαγγελματικού διαχωρισμού επηρεάζει περισσότερο το χάσμα. Σε άλλες για παράδειγμα μελέτες ο επαγγελματικός διαχωρισμός οριζόντιου τύπου (πρόσβαση σε κλάδους και επαγγέλματα) φαίνεται να επηρεάζει περισσότερο το χάσμα αμοιβών σε βάρος των γυναικών, ενώ σε άλλες, το χάσμα φαίνεται να επηρεάζεται περισσότερο από τον κάθετο επαγγελματικό διαχωρισμό (πρόσβαση στην ιεραρχία). Την ίδια στιγμή,  σε πολλές χώρες, ο οριζόντιος επαγγελματικός διαχωρισμός στα ξενοδοχεία θεωρείται πολύ πιο έντονος σε σύγκριση με τον κάθετο επαγγελματικό διαχωρισμό.

Μέσα από την ανασκόπηση σχετικών ερευνών αναφορικά με τον έμφυλο διαχωρισμό της απασχόλησης στον τουρισμό, τόσο από το χώρο των οικονομικών και κοινωνικών επιστημών όσο και των αναλύσεων ανθρωπολογικού χαρακτήρα, συναντούμε θεωρητικές έννοιες προσαρμοσμένες στο μοντέλο των “φαύλων κύκλων του επαγγελματικού διαχωρισμού”. Συγκεκριμένα, οι σχετικές μελέτες αναδεικνύουν μία έμφυλη κουλτούρα της απασχόλησης στον τουρισμό η οποία προωθείται και συντηρείται  μέσω της στρέβλωσης της εικόνας των γυναικών και των κατάλληλων για αυτές ρόλων στην εργασία. Στο πλαίσιο αυτό, η άνιση συγκέντρωση των γυναικών σε συγκεκριμένα επαγγέλματα και θέσεις εργασίας (χαμηλού κύρους, χαμηλής ειδίκευσης, ευέλικτης απασχόλησης κλπ.) δεν γίνεται αντιληπτή ως διάκριση αλλά ως επιλογή των ίδιων των γυναικών σύμφωνα με τις προτεραιότητες τους. Παρότι η συγκεκριμένη άποψη έχει αμφισβητηθεί ως προς την εγκυρότητα της στο πλαίσιο πολλών μελετών και αναλύσεων, δεν παύει να υφίσταται ακόμη και σήμερα (Ιωακείμογλου & Σουμέλη, 2012).

Υπό αυτή την έννοια, ο επαγγελματικός διαχωρισμός αφορά πρωτίστως την  εμπορευματοποίηση των δεξιοτήτων που αναπτύσσουν οι γυναίκες από την εργασία τους στο σπίτι, δεξιότητες που γίνονται αντιληπτές ως ‘θηλυκές’.  Στο βιβλίο του Novarra (1980) με τον χαρακτηριστικό τίτλο Αντρική και γυναικεία εργασία, επισημαίνεται ότι στο βαθμό που τα ξενοδοχεία προσφέρουν ‘ένα σπίτι μακριά από το σπίτι’ παρέχοντας πρωτίστως οικιακές υπηρεσίες φιλοξενίας (ύπνο, φαγητό κλπ.), η εργασία στα ξενοδοχεία ταυτίζεται με τη γυναικεία εργασία.

Ως αποτέλεσμα αυτών των αντιλήψεων, οι γυναίκες απασχολούνται σε ‘λειτουργικές’ κυρίως θέσεις εργασίας όπως καμαριέρες, καθαρίστριες, σερβιτόρες, βοηθοί κουζίνας και ανειδίκευτες μαγείρισσες. Σύμφωνα με σχετική έρευνα του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας (2013), αυτές οι θέσεις εργασίας είναι ωστόσο και οι πιο ευάλωτες, γεγονός που εκτός από τις χαμηλές αμοιβές, το χαμηλό κοινωνικό γόητρο και τις περιορισμένες ευκαιρίες ανέλιξης αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο της εργασιακής εκμετάλλευσης, της βίας, του εργασιακού άγχους και της σεξουαλικής παρενόχλησης.

Εκτός από τις ουσιαστικές διακρίσεις σε σχέση με τον προσδιορισμό των επαγγελμάτων και των ειδικοτήτων που θεωρούνται γυναικεία, στην ελληνική γλώσσα παρατηρείται και ένας έμφυλος λεκτικός ρατσισμός (Γιαννακούρου & Σουμέλη 2003, Παπαδοπούλου 2008). Το επάγγελμα για παράδειγμα της καμαριέρας, όπως και τα άλλα επαγγέλματα που θεωρούνται γυναικεία, διατυπώνεται σε γένος θηλυκό. Είναι εμφανές επομένως ότι τα επαγγέλματα αυτά είναι κατειλημμένα ή προορίζονται αποκλειστικά για γυναίκες, ενώ είναι και αυτά που αμείβονται λιγότερο.

Κοινωνική αναπαραγωγή και οικογενειακές υποχρεώσεις 

Οι φαύλοι κύκλοι του επαγγελματικού διαχωρισμού συνδέονται άμεσα με τον ρόλο/ ρόλους των φύλων στην κοινωνική αναπαραγωγή και ειδικότερα τις οικογενειακές υποχρεώσεις. Όπως παρατηρήθηκε και στο πλαίσιο της ανάλυσης αμοιβών μεταξύ αντρών και γυναικών στον ημικρατικό τομέα της Κύπρου, οι αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στην εργασιακή, την οικονομική και την οικογενειακή ζωή των γυναικών δεν συνοδεύτηκαν από αντίστοιχες ιδεολογικές μεταβολές, με αποτέλεσμα να μην αλλάξει ούτε ο καταμερισμός εργασίας στα νοικοκυριά ούτε και οι πολιτισμικές αντιλήψεις που προσδιορίζουν τις έμφυλες ταυτότητες. Στο πλαίσιο αυτό, παρότι υπάρχουν σαφείς τάσεις βελτίωσης που εν μέρει σχετίζονται και με την πρόοδο που συντελείται σε νομοθετικό επίπεδο, οι γυναίκες συναντούν φραγμό εισόδου σε πολλά επαγγέλματα, αξιοποιούν στο ελάχιστο τις γνώσεις και τις δεξιότητές τους και έχουν εξαιρετικά λίγες ευκαιρίες ανέλιξης.

Αρκετές από τις εξειδικευμένες αναλύσεις που αναφέρονται αποκλειστικά στο χάσμα αμοιβών στα ξενοδοχεία, εστιάζουν στις επιπτώσεις διαφόρων κοινωνικών και δημογραφικών μεταβλητών, κυρίως της οικογενειακής κατάστασης των εργαζόμενων.  Σύμφωνα με τα αποτελέσματα αυτών των μελετών, τα εμπόδια που συναντούν οι γυναίκες είναι ακόμα μεγαλύτερα στο χώρο των ξενοδοχείων, λόγω της δομής, του τρόπου οργάνωσης και των λειτουργικών χαρακτηριστικών του κλάδου, κυρίως τριών βασικών χαρακτηριστικών της απασχόλησης στα ξενοδοχεία: της εποχικότητας, της γεωγραφικής μετακίνησης και των ωραρίων.

Σε γενικές γραμμές, μέσα από τη βιβλιογραφία, δεν προκύπτουν στοιχεία που να δείχνουν ότι η αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας συνοδεύεται από σημαντικές αλλαγές ως προς το σύνολο των ωρών που αφιερώνουν στις οικιακές εργασίες και την ανατροφή των παιδιών. Κατά αυτόν τον τρόπο, οι πραγματικές ώρες εργασίας των γυναικών φτάνουν τις 70-90 ώρες σε εβδομαδιαία βάση. Σε ότι αφορά αποκλειστικά την ύπαρξη παιδιών, σύμφωνα με τα αποτελέσματα διάφορων μελετών, η ύπαρξη παιδιών σε μία οικογένεια επηρεάζει αρνητικά τις αποδοχές των γυναικών, ενώ δεν επηρεάζει καθόλου, ούτε θετικά ούτε αρνητικά τις αποδοχές των ανδρών. Στις ίδιες μελέτες, το βασικό πρότυπο εργαζομένου σε συγκεκριμένα επαγγέλματα και θέσεις εργασίας, όπως αυτό της καμαριέρας, είναι γυναίκες που είναι μητέρες και εργάζονται για να συμπληρώσουν το οικογενειακό εισόδημα. Την ίδια στιγμή ενδιαφέρονται για ωράρια ευέλικτα και κυρίως συμβατά με τις οικογενειακές τους υποχρεώσεις, είτε πρόκειται για τα παιδιά τους είτε πρόκειται για άλλα εξαρτώμενα μέλη της οικογένειας (άτομα με αναπηρίες, ηλικιωμένοι κλπ.). Συχνά, οι γυναίκες αυτές έχουν χαμηλό εκπαιδευτικό επίπεδο, η επαγγελματική τους εμπειρία βασίζεται στην ανειδίκευτη εργασία χειρωνακτικής φύσης, ενώ η απασχόλησή τους στα ξενοδοχεία είναι περισσότερο τυχαία επιλογή και όχι μέρος ενός σχεδίου καριέρας.

Σε ότι αφορά αποκλειστικά το φαινόμενο της εποχικότητας και της προσωρινότητας που συνεπάγεται, οι περισσότερες μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι επηρεάζει πρωτίστως τις γυναίκες, τους νέους και τους ανειδίκευτους εργαζόμενους, δημιουργώντας μία κουλτούρα μέσα στην οποία συντηρείται ένας φαύλος κύκλος όπου τα υψηλά ποσοστά προσλήψεων και αποχωρήσεων οδηγούν σε χαμηλούς μισθούς και οι χαμηλοί μισθοί σε υψηλά ποσοστά προσλήψεων και αποχωρήσεων.

Μετανάστευση

Στο πλαίσιο των διαφορετικών θεωρητικών ερμηνειών των έμφυλων μισθολογικών ανισοτήτων, η συνήθης παράλειψη είναι ότι οι εργαζόμενες γυναίκες προσεγγίζονται ως ενιαία και ομοιογενής κατηγορία. Οι εργαζόμενες γυναίκες ωστόσο διαφέρουν σημαντικά τόσο ως προς την κοινωνική τους προέλευση και την οικογενειακή τους κατάσταση όσο και σε σχέση με το ανθρώπινο κεφάλαιο που διαθέτουν[2]. Στο πλαίσιο αυτό, μία χωρισμένη γυναίκα με παιδιά που έχει κατά τα άλλα τα ίδια ατομικά χαρακτηριστικά (ηλικία, εκπαιδευτικό επίπεδο, εθνοτική καταγωγή, προϋπηρεσία κλπ.) με μία παντρεμένη γυναίκα με παιδιά, ενδέχεται να βιώνει μία τελείως διαφορετική εργασιακή πραγματικότητα.

Στο σύστημα έμφυλων σχέσεων, από ποια θέση βιώνει κανείς τις ανισότητες είναι συχνά καθοριστικής σημασίας. Όταν το φύλο διαπλέκεται με άλλες παραμέτρους, οι ανισότητες είτε εντείνονται είτε εξομαλύνονται. Συχνά ωστόσο, η μελέτη της γυναικείας εργασίας τοποθετείται εκτός του ευρύτερου κοινωνικού και πολιτισμικού πλαισίου μέσα στο οποίο εμφανίζεται.

Σε κάθε περίπτωση, τα ξενοδοχεία αποτελούν ένα ετερόκλητο και ποικίλο εργασιακό περιβάλλον που δομείται γύρω από μία σειρά εργασιακών ρόλων οι οποίοι έχουν διαφορετικές προσδοκίες σε σχέση με το φύλο, την εθνοτική καταγωγή, την κοινωνική τάξη και άλλες παραμέτρους. Σε αυτό το περιβάλλον, οι εργαζόμενες γυναίκες δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως μία αδιαφοροποίητη κοινωνική κατηγορία αλλά ως μία ετερογενής κατηγορία με διαφορετικούς στόχους και διαφορετικούς περιορισμούς.

Στη βιβλιογραφία αναφορικά με τον έμφυλο διαχωρισμό της εργασίας στα ξενοδοχεία, η παράμετρος που διαπλέκεται περισσότερο με το φύλο συντελώντας στην περαιτέρω υποτίμηση της γυναικείας εργασίας είναι ο παράγοντας της εθνοτικής καταγωγής. Στο σημείο αυτό θα ήταν χρήσιμο να αναφερθεί ότι μέχρι σχετικά πρόσφατα, η γυναίκα μετανάστρια ήταν σχεδόν αόρατη. Η παράμετρος του φύλου στην κατανόηση του μεταναστευτικού φαινομένου  απουσίαζε από τις σχετικές αναλύσεις εξαιτίας της έμφασης στην αντρική μετανάστευση, όπου οι γυναίκες, όταν ακολουθούσαν, συνόδευαν τους άνδρες (συζύγους, πατεράδες και συντρόφους) που μετακινούνταν για οικονομικούς λόγους. Στο ίδιο πλαίσιο που η κατά φύλο διαίρεση της οικιακής εργασίας, στηρίζεται ακόμη και σήμερα στο οικογενειακό πρότυπο του άνδρα κουβαλητή και της εξαρτημένης συζύγου. Αυτή είναι μία ενδιαφέρουσα επισήμανση αν λάβουμε υπόψη ότι σε πολλές χώρες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων και των χωρών του Ευρωπαϊκού νότου, η σημαντική αύξηση στα ποσοστά γυναικείας απασχόλησης που σημειώθηκαν κατά τη διάρκεια των τελευταίων 15 ετών, οφείλεται στην εργασία μεγάλου αριθμού μεταναστριών γυναικών που απασχολούνται στον τομέα της οικιακής οικονομίας.

Σε κάθε περίπτωση, η θέση των μεταναστών καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τις προϋποθέσεις εισόδου και ένταξης στην αγορά εργασίας της χώρας υποδοχής. Στο πλαίσιο αυτό, οι όροι ένταξης όπως τα μειωμένα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα (μόνιμη παραμονή, οικογενειακή επανένωση κλπ.) οδηγούν σε μειωμένα εργασιακά δικαιώματα (χαμηλότερες αμοιβές, ανασφάλιστη εργασία κλπ.). Η παρατήρηση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική σε χώρες όπως η Κύπρος, όπου το κλειστό μοντέλο μεταναστευτικής πολιτικής που εφαρμόζεται από τις αρχές της δεκαετίας του ‘90 προσφέρει εξαιρετικά περιορισμένες προοπτικές τόσο ως προς την εύρεση εργασίας και το είδος της απασχόλησης όσο και ως προς τις προοπτικές επαγγελματικής ανέλιξης και κοινωνικής ενσωμάτωσης. Στο πλαίσιο αυτό, συντηρείται ένας φαύλος κύκλος όπου οι μετανάστες και οι μετανάστριες εγκλωβίζονται σε θέσεις ανειδίκευτης ή χαμηλής ειδίκευσης εργασίας και αμείβονται χαμηλά.

Η κατηγορία ωστόσο εργαζόμενοι μετανάστες, όπως και η κατηγορία εργαζόμενες γυναίκες δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ενιαία και ομοιογενής. Στα ξενοδοχεία, κυρίως στις μονάδες μεσαίου και μεγάλου μεγέθους, συνυπάρχουν διάφορες ταχύτητες και καθεστώτα μεταναστών (φοιτητές για πρακτική άσκηση, εποχιακοί εργαζόμενοι με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, αδήλωτοι εργαζόμενοι κλπ.) που απολαμβάνουν και διαφορετικά καθεστώτα σε σχέση με τους όρους και τις συνθήκες απασχόλησής τους. Επίσης, το καθεστώς μετανάστευσης λειτουργεί παρόμοια με το φύλο, ως βάση δηλαδή επαγγελματικού διαχωρισμού και διακρίσεων στην  εργασία, μέσα από μία διαδικασία φυσικοποίησης συγκεκριμένων δεξιοτήτων και χαρακτηριστικών που αποδίδονται σε συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων καθιστώντας τες πιο κατάλληλες για συγκεκριμένα επαγγέλματα. Αυτού του είδους μάλιστα οι κοινωνικές αναπαραστάσεις είναι αμφίδρομες και ανακατασκευάζονται, υπό συνθήκες, ακόμη και από τα ίδια τα υποκείμενα.

Σε όλες ωστόσο της περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένων και των ξενοδοχείων, ανεξάρτητα από το εάν ο επαγγελματικός διαχωρισμός στη βάση της εθνοτικής καταγωγής οδηγεί στην υπερεκπροσώπηση ή την υποεκπροσώπηση μεταναστών από συγκεκριμένες χώρες, οι γυναίκες μετανάστριες πλειοψηφούν αριθμητικά έναντι των αντρών μεταναστών συνεισφέροντας στον έμφυλο επαγγελματικό διαχωρισμό και τις έμφυλες διακρίσεις.

Όπως ωστόσο αναφέρεται και παραπάνω, οι εργαζόμενες γυναίκες δεν είναι ίδιες ούτε ίσες μεταξύ τους. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η παρατήρηση της Adkins (1995), σύμφωνα με την οποία οι γυναίκες αφρικανικής καταγωγής υποεκπροσωπούνται στα ξενοδοχεία και γενικότερα στα τουριστικά επαγγέλματα που βασίζονται στο σέρβις διότι δεν μπορούν να αναπαρασταθούν ως σεξουαλικά ελκυστικές στους άντρες πελάτες που είναι στην πλειοψηφία τους λευκοί. Οι ευκαιρίες που έχουν λοιπόν οι γυναίκες να εργαστούν στα ξενοδοχεία περιορίζονται στα είδη εργασίας που αξιολογούνται ως πολιτισμικά κατάλληλα γι’ αυτές.

Η συσχέτιση του φύλου με την εθνοτική καταγωγή τοποθετεί τη συζήτηση του έμφυλου επαγγελματικού διαχωρισμού σε ένα άλλο επίπεδο, όπου η εργασία των γυναικών δεν γίνεται αντιληπτή απλά ως γυναικεία εργασία αλλά ως εργασία συγκεκριμένων γυναικών. Στο μεγαλύτερο μέρος της βιβλιογραφίας, το επάγγελμα της καμαριέρας για παράδειγμα, είναι συνυφασμένο με την εργασία γυναικών μεταναστριών, συγκεκριμένης μάλιστα εθνοτικής καταγωγής (δηλ. ανατολικοευρωπαίες). Σε γενικές γραμμές, η βιβλιογραφία αναδεικνύει τη δημιουργία ενός φαύλου κύκλου όπου το προφίλ των εργαζόμενων γυναικών χαρακτηρίζει το επάγγελμα και το επάγγελμα στιγματίζει το υποκείμενο και την εργασία του (κοινωνικό στίγμα και φυσικό/ σωματικό στίγμα).

Αναφορές/ενδεικτική βιβλιογραφία

Adib, A., Guerrier, Y., 2003. The interlocking of gender with nationality, race, ethnicity and class: the narratives of women in hotel work. Gender, Work and Organisation 10 (4), 413–432.

Adkins, L. (1995) Gendered Work: Sexuality, Family and the Labour Market. Buckingham: Open University Press.

Baum, Th. (2013), International Perspectives on Women and Work in Hotels, Catering and Tourism, ILO Gender Work Papers 1/2013, Sector Working Papers No. 289.

Becker, G. (1957), The Economics of Discrimination, Chicago University Press

Novarra, V. (1980) Men’s Work, Women’s Work. London: Marion Boyars.

Γιαννακούρου, Στ., Σουμέλη, Ε. (2002), Ισότητα των αμοιβών μεταξύ γυναικών και αντρών στις συλλογικές συμβάσεις, ΚΕΘΙ.

Ιωακείμογλου, Η., Σουμέλη, Ε. (2012), Το χάσμα αμοιβών αντρών και γυναικών στον ημικρατικό τομέα της Κύπρου, Ινστιτούτο Εργασίας Κύπρου, Σειρά Μελετών 04.

Παπαδοπούλου, Α. (2008), Ισότητα Γυναικών και Αντρών στις Συλλογικές Συμβάσεις Ερ-γασίας, Παγκύπρια Εργατική Ομοσπονδία.

 

Σημειώσεις

[1] Για μία αναλυτική παρουσίαση των διαφορετικών θεωρητικών ερμηνειών των μισθολογικών ανισοτήτων και των έμφυλων διακρίσεων, ο αναγνώστης/στρια μπορεί να ανατρέξει στο Κεφάλαιο 3 της σχετι-κής έρευνας του ΙΝΕΚ-ΠΕΟ με θέμα Το χάσμα αμοιβών αντρών και γυναικών στον ημικρατικό τομέα της Κύπρου (2012: 93-106).

[2] Το ανθρώπινο κεφάλαιο βρίσκεται στο επίκεντρο της νεοκλασικής προσέγγισης του μισθολογικού χάσματος. Σύμφωνα με τη θεωρία του ανθρώπινου κεφαλαίου, οι ατομικές διαφορές στις αμοιβές οφείλονται στις διαφορές παραγωγικότητας που απορρέουν από τις διαφορές στο ανθρώπινο κεφάλαιο που κατέχουν τα άτομα (Becker, 1957).

 

 

 

Σε απεργία πείνας 10 έγκυες στο κέντρο φιλοξενίας της Ριτσώνας

ritsona-apergia

Φωτογραφία: Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης Χαλκίδας σε πρόσφυγες-μετανάστες/στριες

Ένταση επικρατεί στο κέντρο φιλοξενίας προσφύγων και μεταναστών στη Ριτσώνα, όπου αλληλέγγυοι καταγγέλλουν ότι βρίσκονται σε απεργία πείνας 10 έγκυες γυναίκες διαμαρτυρόμενες για τις συνθήκες διαβίωσης στον χώρο.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφημερίδας των Συντακτών» οι πρόσφυγες ζητούν πρόσβαση σε 24ωρη ιατρική κάλυψη, αλλά και για διαθεσιμότητα ασθενοφόρου.

ritsona-apergia1

Φωτογραφία: Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης Χαλκίδας σε πρόσφυγες-μετανάστες/στριες

Επιπλέον, στον καταυλισμό έχουν εμφανιστεί ζητήματα συνεργασίας μεταξύ ΜΚΟ και διεθνών οργανώσεων που βρίσκονται στο στρατόπεδο της Ριτσώνας.

ritsona-apergia2

Φωτογραφία: Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης Χαλκίδας σε πρόσφυγες-μετανάστες/στριες

Εδώ και περίπου μία εβδομάδα οι πρόσφυγες δεν αφήνουν καμία ΜΚΟ να μπει στο στρατόπεδο.

Πηγή: efsyn