Subscribe via RSS Feed

Tag: "μετανάστριες"

Μαζικοί βιασμοί και βασανισμοί μεταναστών πριν το ναυάγιο της Λαμπεντούζα

Συγκλονιστικές μαρτυρίες για βασανιστήρια και βιασμούς από το κύκλωμα διακίνησης μεταναστών μεταφέρουν επιζώντες του μοιραίου ναυαγίου της 3ης Οκτωβρίου που σημειώθηκε ανοιχτά της Λαμπεντούζα.

«Από ό,τι μας είπαν επιζήσαντες του ναυαγίου της 3ης Οκτωβρίου, γυναίκες (που επέβαιναν στο σκάφος) βιάστηκαν μαζικά από μέλη της εγκληματικής συμμορίας που εμπλέκονται στην παράνομη διακίνηση μεταναστών» δήλωσε ο επικεφαλής της αστυνομίας του Αγκριτζέντο της Σικελίας.

Οι βιασμοί και τα βασανιστήρια φέρεται να πραγματοποιήθηκαν σε κέντρο κράτησης στη συνοριακή περιοχή ανάμεσα στο Σουδάν και τη Λιβύη, πριν από την έναρξη του ταξιδιού.

Οκτώ μετανάστες από την Ερυθραία αναγνώρισαν έναν 24χρονο Σομαλό ως έναν από τους επικεφαλής της σπείρας, ο οποίος και συνελήφθη από την αστυνομία. Ο συλληφθείς προσποιείτο ότι ήταν μετανάστης και κρυβόταν ανάμεσα στο πλήθος στο κέντρο κράτησης της Λαμπεντούζα.

Οι μετανάστες αφηγήθηκαν στις Αρχές τα βασανιστήρια στα οποία υπεβλήθησαν πριν από την έναρξη του ταξιδιού τους, το οποίο κατέληξε σε τραγωδία με τον θάνατο 366 ανθρώπων.

Κατήγγειλαν ότι μέλη της συμμορίας τούς ξυλοκόπησαν και τους υπέβαλαν σε βασανιστήρια με ηλεκτροσόκ, μέχρι να πληρώσουν και την τελευταία δεκάρα για τη μεταφορά τους.

Κάθε απόγευμα τα μέλη της σπείρας, διαρκώς οπλισμένα με καλάσνικοφ, έβγαζαν έξω δύο γυναίκες, τις χτυπούσαν και τις βίαζαν, δήλωσε ένας από τους μετανάστες. Ένα απόγευμα μία από τις γυναίκες επέστρεψε μόνη: την άλλη την είχαν δολοφονήσει.

Η εφημερίδα Corriere della Sera μεταφέρει, επίσης, τη μαρτυρία μιας γυναίκας: «Ένα απόγευμα με εξανάγκασε δια της βίας ο Σομαλός (σ.σ. αναφέρεται στον άνδρα που συνελήφθη) μαζί με άλλους δύο δικούς του να βγω έξω. Αφού με έριξαν στο έδαφος και με φίμωσαν, με περιέλουσαν με βενζίνη, προκαλώντας μου εγκαύματα. Στη συνέχεια, καθώς δεν ήταν ακόμα ικανοποιημένοι, με βίασαν και οι τρεις, ο ένας μετά τον άλλο».

Σε αυτό το «στρατόπεδο συγκέντρωσης» οι μετανάστες έμειναν για ένα μήνα. Σύμφωνα με μαρτυρίες, τουλάχιστον 20 γυναίκες κακοποιήθηκαν και βιάστηκαν.

Το χρονικό της σύλληψης του Σομαλού

Ο 24χρονος Σομαλός, τον οποίο μετανάστες αναγνώρισαν ως έναν από τους αρχηγούς της σπείρας και βασανιστή, επέζησε του ναυαγίου και έφτασε στη Λαμπεντούζα.

Ο άνδρας, ο οποίος ονομάζεται Μουχάμουντ Ελμί Μουχιντίν, προσποιείτο ότι ήταν μετανάστης που προσπαθούσε να ξεφύγει από τη φτώχεια και τη βία της πατρίδας του.

Στη διάρκεια των ημερών που ακολούθησαν το ναυάγιο, οκτώ μετανάστες από την Ερυθραία τον αναγνώρισαν. Ένας από αυτούς κάλεσε την αστυνομία, ενώ υπάρχουν και μαρτυρίες που αναφέρουν ότι μετανάστες επιχείρησαν να τον λιντσάρουν.

Υπό άκρα μυστικότητα, αστυνομικοί έφτασαν στη Λαμπεντούζα και παρουσία εισαγγελέα συγκέντρωσαν μαρτυρίες από μετανάστες. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, ο 24χρονος συμμετείχε στους βιασμούς και τα βασανιστήρια.

Την Παρασκευή η αστυνομία προχώρησε στη σύλληψη του 24χρονου, ο οποίος μεταφέρθηκε στο Παλέρμο. Από εκεί μεταφέρθηκε στις φυλακές του Αγκριτζέντο, όπου και ανακρίνεται.

Κατηγορείται για αρκετά σοβαρά αδικήματα: εκτός από τον βιασμό, κατηγορείται για υποκίνηση σε παράνομη μετανάστευση, απαγωγή, διακίνηση μεταναστών και συμμετοχή σε οργανωμένο έγκλημα. Αντιμετωπίζει ποινή κάθειρξης έως 30 έτη.

Στη διάρκεια της αστυνομικής επιχείρησης -η οποία πραγματοποιήθηκε υπό άκρα μυστικότητα-, η αστυνομία συνέλαβε και έναν 47χρονο Παλαιστίνιο, ο οποίος κατηγορείται ότι μετέφερε παράνομα στη Λαμπεντούζα μία ομάδα Σύρων.

Πηγή: in.gr

 

Share

Επίδειξη αφρικανικών ενδυμασιών και σχεδίων

Δελτίο τύπου

Επίδειξη αφρικανικών ενδυμασιών και σχεδίων

“Διαφορετικοί αλλά Ίσοι”

“Δεύτερη Γενιά” χωρίς Σύνορα

Είσοδος Ελεύθερη

Η Ένωση Αφρικανών Γυναικών σας προσκαλεί το Σαββάτο 26 Οκτώβριου (ώρα 18:00 – 24:00) στο Γκάζι (Δ 10), σε μια πρωτότυπη εκδήλωση – επίδειξη αφρικανικών παραδοσιακών φορεμάτων και σχεδίων.

Ελάτε να γνωρίσετε σχεδιάστριες μόδας από την Αφρική, να συμμετέχετε σε ενδιαφέρουσες συζητήσεις, να ανακαλύψετε τους αφρικανικούς χορούς και να ακούσετε μουσική από τη «δεύτερη γενιά».

Σας περιμένουμε με χαρά ώστε να γιορτάσουμε όλοι μαζί το δικαίωμα σε μια ισότητα που ξεπερνάει τα σύνορα και τις προκαταλήψεις, αναγνωρίζοντας τη σημασία της αλληλεγγύης, της ειρηνικής συνύπαρξης και του διαλόγου των πολιτισμών.

Πληροφορίες: Λoρέτα Μακόλεϊ: 6938387351

Άουα Σάνκο: 6948118512

Email: africanwmen@yahoo.com

Site :    www.africanwomen.gr

 

 

Press release

African Fashion Show

“Different but Equal”

“Second Generation” without borders

Free entrance

United African Women Organization invites you on Saturday the 26th of October (18:00 – 24:00) at Gazi (D 10) to an original event – fashion show of African traditional dresses and designs.

Come and meet designers from Africa, participate in interesting discussions, discover African dances and listen to music from our “second generation”.

We are looking forward to seeing you in our event and celebrate together the joy of being equal beyond borders and prejudices and the importance of solidarity, peaceful coexistence and communication through culture.

Information: Lauretta Macaulay: 6938387351

Hawa Sankoh: 6948118512

Email: africanwmen@yahoo.com

Site:     www.africanwomen.gr

 

Share

Αθωώθηκε η πολιτική πρόσφυγας Εμινέ

της Σίσσυς Βωβού

Στις 14  Οκτωβρίου ήταν η δίκη της πολιτικής πρόσφυγα Suicmez Havva (Εμινέ), η οποία αθωώθηκε από το δικαστήριο της Θεσσαλονίκης, αφού δεν υπήρχαν σοβαρά επιβαρυντικά στοιχεία εναντίον της.

Μάρτυρες στη δίκη ήταν η βουλεύτρια Α΄ Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ Ιωάννα Γαϊτάνη, επίσης ο Τ. Μηταφίδης, επικεφαλής της δημοτικής παράταξης του Δήμου Θεσ.νίκης “Ανοιχτή Πόλη”, ο Γ. Καλομοίρης, Αντιπρόεδρος της Ε.Ε. της ΑΔΕΔΥ και ο Π. Αντωνόπουλος, π. μέλος του Δ.Σ. της ΟΛΜΕ. Κάτω από το βάρος της συμπαράστασης όλου του κινήματος και της Αριστεράς, το δικαστήριο αποφάσισε την πανηγυρική αθώωση της Εμινέ.

Η Εμινέ διαμένει στην Ελλάδα τα τελευταία 15 χρόνια και από το 2001 είχε πάρει πολιτικό άσυλο, με άλλο όνομα για λόγους προστασίας, λόγω των διώξεων που αντιμετωπίζει στην Τουρκία. Είναι μέλος του σωματείου «Επιτροπή αλληλεγγύης για τους πολιτικούς κρατούμενους στην Τουρκία και το Κουρδιστάν» και του περιοδικού «Ο Αγώνας» ενώ συμμετέχει ενεργά και στους αγώνες των Ελλήνων εργαζομένων.

Η προσπάθεια του τουρκικού κράτους σε συνεργασία με τις ελληνικές αρχές να την ενοχοποιήσει για την αλλαγή του ονόματος και να ζητήσει την έκδοσή της στην Τουρκία, έχουν καταπέσει και ήδη η Εμινέ έχει καταθέσει εκ νέου αίτημα χορήγησης πολιτικού ασύλου με τα πραγματικά της στοιχεία.

Η συνήγορός της, δικηγόρος Θεσσαλονίκης Έφη Τελλή, έκανε την εξής δήλωση στο Φύλο Συκής: «Η ομόφωνα αθωωτική απόφαση από το Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης, αποτελεί μια μεγάλη δικαίωση για την Εμινέ και για όσους και όσες  της συμπαραστάθηκαν. Η δίωξη της Εμινέ ήταν πολιτική, καθώς δεν υπήρχαν καθόλου στοιχεία στη δικογραφία που να στοιχειοθετούν τις αποδιδόμενες σε αυτήν κατηγορίες και η μόνη αιτία ήταν η προσπάθεια της Αντιτρομοκρατικής να παρουσιάσει έργο. Αφ’ ης στιγμής έχει απορριφθεί το αίτημα της Τουρκίας για έκδοσή της και έχει αθωωθεί από τις βαρύτατες κατηγορίες που την βάρυναν, ελπίζουμε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να της παρέχει πολιτικό άσυλο καθώς οι λόγοι για τους οποίους αναγνωρίστηκε ως πρόσφυγας στο παρελθόν ήταν αληθινοί και η ζωή της κινδυνεύει στην Τουρκία».

 

Διαβάστε ακόμα

Συνέντευξη με την πολιτική πρόσφυγα Εμινέ

 

Share

Μαθήματα ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού για γυναίκες ομογενείς και αλλοδαπές

ΛΥΚΕΙΟΝ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΔΩΝ / ΤΜΗΜΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΑΡΧΕΙΟΥ

Μέγαρο Αντωνοπούλου, Λεωφόρος Αλεξάνδρας 4, τηλ.-φαξ 210 – 82 27 703

Ακαδημαϊκό έτος 2013-2014

Μαθήματα ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού για γυναίκες ομογενείς και αλλοδαπές

 

Εγγραφές (για παλιές και νέες μαθήτριες)

Τετάρτη 9 Οκτωβρίου, ώρες 16.00 – 19.00

Κόστος εγγραφής: 10,00 ευρώ. Τα μαθήματα γίνονται δωρεάν.

(σχετική ανακοίνωση μεταδίδεται από τον αυτόματο τηλεφωνητή)

 

Οι ενδιαφερόμενες πρέπει να προσέλθουν προσωπικά για την υποβολή των αιτήσεων εγγραφής τους. Δικαιολογητικά δεν απαιτούνται.

Όσες εγγραφούν θα καταταγούν σε τάξεις αναλόγως των γνώσεών τους. Εάν είναι υπεράριθμες, θα ενταχθούν σε τμήματα μετά από κλήρωση, μέχρι τη συμπλήρωση των διαθέσιμων θέσεων.

Σε κάθε τμήμα προσφέρεται ένα τρίωρο μάθημα την εβδομάδα (Δευτέρα ή Τρίτη ή Τετάρτη απόγευμα), από τα τέλη Οκτωβρίου/αρχές Νοεμβρίου μέχρι τις αρχές Ιουνίου.

Τα μαθήματα διοργανώνονται και φέτος, 16η συνεχή χρονιά, από το Τμήμα Ιστορικού Αρχείου του Λυκείου των Ελληνίδων, συνεχίζοντας την παράδοση εθελοντικής προσφοράς στην εκπαίδευση και την κοινωνική στήριξη μεταξύ των γυναικών, που έθεσε η Καλλιρρόη Παρρέν ως στόχο για το ΛτΕ κατά την ίδρυσή του, το 1911.

 

Share

Συνέντευξη με την πολιτική πρόσφυγα Εμινέ

της Σίσσυς Βωβού

Ογκώνεται το κύμα αλληλεγγύης στην πολιτική πρόσφυγα από την Τουρκία Εμινέ (Suicmez Havva), η οποία βρίσκεται από τον Απρίλιο φυλακισμένη και η δίκη της έχει ορισθεί για τον Οκτώβριο.

Η Εμινέ έχει χάσει το πολιτικό άσυλο που είχε πάρει το 2001, λόγω των κατηγοριών που της αποδίδονται για συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση και κατοχή εκρηκτικού υλικού για κοινή χρήση με τρίτους, μετά την έκρηξη σε διαμέρισμα στην Τριανδρία της Θεσσαλονίκης το 2010, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο ενός Τούρκου. Η Εμινέ γνώριζε τον θανόντα και είχε μαζί του πολιτική σχέση, αφού συμμετείχαν και οι δύο στην Επιτροπή Αλληλεγγύης για τους πολιτικούς κρατούμενους σε Τουρκία και Κουρδιστάν, καθώς και σε πολλές νόμιμες δραστηριότητες που η επιτροπή οργάνωνε. Δεν γνώριζε όμως για τα εκρηκτικά ή άλλη δραστηριότητά του, η οποία οδήγησε στην έκρηξη στο διαμέρισμα, με αποτέλεσμα να χάσει τη ζωή του.

Είναι γνωστή στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα λόγω της ενεργής συμμετοχής της όλα αυτά τα χρόνια στο κίνημα συμπαράστασης στους πολιτικούς κρατούμενους στην Τουρκία, της αρθρογραφίας της αλλά και της συμμετοχής της στο αντιρατσιστικό και αντιφασιστικό κίνημα.

Η Suicmez Havva, διαμένει μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα τα τελευταία 15 χρόνια λόγω των διώξεων που αντιμετωπίζει στην Τουρκία.  Από τα πανεπιστημιακά της χρόνια αγωνίζεται, με αποτέλεσμα να έχει φυλακιστεί πολλές φορές -μια από αυτές για τρία χρόνια- και να έχει υποστεί πολλές φορές βασανιστήρια, όπως αποδεικνύεται και από σχετικές εκθέσεις διεθνών οργανισμών. Το 1997, κατά τη διάρκεια της κράτησής της, συμμετείχε στην απεργία πείνας ενάντια στα λευκά κελιά για 69 ημέρες, κάτι που της έχει δημιουργήσει πολλές βλάβες και ευπάθειες στην υγεία της.

Είχε ζητήσει και είχε λάβει πολιτικό άσυλο στην Ελλάδα με το όνομα Gilmaz Gonul από το 2001, λόγω του φόβου της για την ζωή της. ‘Ήδη ανακλήθηκε το πολιτικό της άσυλο, καθώς έπειτα από στοιχεία τα οποία έστειλαν οι τουρκικές υπηρεσίες διαπιστώθηκε ότι το αληθινό της όνομα είναι Havva Suicmez, πράγμα το οποίο η Ηavva (Εμινέ) αποδέχθηκε. Προτίθεται να καταθέσει εκ νέου αίτημα χορήγησης πολιτικού ασύλου με τα πραγματικά της στοιχεία, καθώς οι λόγοι για τους οποίους είχε ζητήσει το πολιτικό άσυλο παραμένουν. Η χρησιμοποίηση άλλου ονόματος συνδέεται επίσης με τις διώξεις, όπως καλά γνωρίζουμε όσοι και όσες ζήσαμε και αγωνιστήκαμε τον καιρό της δικτατορίας αλλά και σε άλλες μαύρες περιόδους.

Η Τουρκία έχει ζητήσει ήδη την έκδοση της, όπως άλλωστε έχει κάνει και για δεκάδες άλλους πολιτικούς πρόσφυγες που ζουν χρόνια στην Ελλάδα, κάτι που ευτυχώς απορρίφθηκε  από το αρμόδιο Δικαστήριο. Παρά το γεγονός ότι η Suicmez Havva ήταν γνωστή στις αρχές και γνωστής διαμονής, εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης σε βάρος της ως «αγνώστου διαμονής», κάτι το οποίο η ίδια καταγγέλλει.

Σήμερα που τα δικαιώματα του συνόλου του Ελληνικού λαού πλήττονται βάναυσα, οι πολιτικοί πρόσφυγες στην Ελλάδα δέχονται μια πρωτοφανή επίθεση! Πρόσφυγες που ζουν χρόνια στην Ελλάδα, οι οποίοι έχουν ζητήσει (και πολλοί από αυτούς έχουν λάβει) πολιτικό άσυλο κινδυνεύουν με έκδοση στην Τουρκία. Η τούρκικη κυβέρνηση τους χαρακτηρίζει  «τρομοκράτες», όπως, για να μην ξεχνιόμαστε, τρομοκράτες χαρακτηρίζει και τους καταληψίες του πάρκου Γκεζί στην Ιστανμπούλ και όσους και όσες εξεγείρονται για κοινωνική δικαιοσύνη.

Με την Εμινέ έχουμε επικοινωνία στη διάρκεια της κράτησής της στη Θήβα, όπου ενδιαφέρθηκε για αρκετές κρατούμενες και απευθύνθηκε στη Φεμινιστική Πρωτοβουλία για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών για να βοηθήσουμε σε κάποιες περιπτώσεις, πράγμα το οποίο και κάνουμε. Πρόκειται για υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας και τράφικινγκ.

Έδωσε στο Φύλο Συκής μια μικρή συνέντευξη, την οποία και παραθέτουμε.

Πώς νιώθεις που σε έχουν κλείσει στη φυλακή;

Νιώθω περισσότερο ότι άδικα και χωρίς στοιχεία με έκλεισαν μέσα -για ένα κλειδί- και είμαι τόσον καιρό τώρα στη φυλακή. Δεν ξέρω τι θα γίνει. Θα με βάλουν χωρίς στοιχεία φυλακή; Μετά την συμφωνία Ερντογάν και Σαμαρά, έβγαλαν ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης για εμένα, σαν να είμαι επικίνδυνη και δεν μπορούσαν να με βρουν, παρ’ ότι ήξεραν τα στοιχεία μου. Το ζήτημα είναι πολιτικό. Η απόφαση δικαστηρίου θα είναι πολιτική, όχι νομική. Πρέπει να αθωωθώ.

Πες μας κάτι για τον αγώνα σου

Είμαι 15 χρόνια στην Ελλάδα και από την αρχή ήμουν στο κίνημα. Με όλη τη δύναμή μου ήμουνα πάντα παρούσα. Είμαι μέλος της Επιτροπής Αλληλεγγύης για τους πολιτικούς κρατούμενους Τουρκίας και Κουρδιστάν. Χρόνια πρόεδρος στον σύλλογο «Κέντρο Αγωνιστικής και Πολιτιστικής Αλληλεγγύης των λαών Τουρκίας και Ελλάδας». Εμείς, κι εγώ προσωπικά, στηρίζουμε τον αγώνα του λαού της Ελλάδας, με συμμετοχή σε εκδηλώσεις, διαδηλώσεις.

Είμαι 46 χρονών, και στον αγώνα από τα φοιτητικά χρόνια, από το Πανεπιστήμιο. Έχω σπουδάσει πολιτική επιστήμονας.

Τι θα ήθελες να δεις από εμάς;

Θέλω την αλληλεγγύη, τη συμπαράσταση στο δικαστήριο που θα γίνει 14 Οκτωβρίου στη Θεσσαλονίκη και να δημοσιοποιηθεί η αθωότητά μου. Η Τουρκία ζήτησε και την έκδοσή μου από την Ελλάδα, χωρίς να αναφέρει για ποιο λόγο με ζητάει. Είπα στο δικαστήριο για τον δημοκρατικό και κοινωνικό αγώνα που δίνω εδώ στην Ελλάδα, γι’ αυτό, πιστεύω, και το δικαστήριο δεν το δέχτηκε.

 

 

Share

Το χρονικό ενός κρατικού εγκλήματος

Σοκ προκαλεί η ιστορία του θανάτου μιας πρόσφυγα από τη Συρία με τα δύο παιδιά της από καθαρή αμέλεια των ελληνικών υπεύθυνων αρχών. Τονίζουμε ότι οι πρόσφυγες από τη Συρία είναι πολλές εκατοντάδες χιλιάδες πλέον. Μένουν προσωρινά σε γειτονικές χώρες, σε απέραντα στρατόπεδα, κυρίως σε σκηνές και οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συζητούν τον τρόπο προσωρινής υποστήριξής τους και εξασφάλισης των βασικών αναγκών τους. Η ελληνική κυβέρνηση έχει υποχρέωση αρωγής σ’ αυτούς τους πρόσφυγες πολέμου, που με βάση το διεθνές δίκαιο δικαιούνται προστασίας. Εκτός όμως από το διεθνές δίκαιο, υπάρχει και ο ανθρωπισμός, που απαιτείται σε τέτοιες περιπτώσεις. Στην προκειμένη περίπτωση αποδείχθηκε η πλήρης απουσία του.

Παραθέτουμε εμπεριστατωμένο κείμενο διαμαρτυρίας του Δικτύου για τα Πολιτικά και Κοινωνικά Δικαιώματα και του Δικτύου Κοινωνικής υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών και απαιτούμε μαζί με αυτούς την υποστήριξη των προσφύγων και την τιμωρία των υπευθύνων των οποίων οι πράξεις και παραλείψεις οδήγησαν στην τραγική κατάληξη.

Φ.Σ.

 

Το χρονικό ενός κρατικού εγκλήματος

Αναφορά στον «τυχαίο» θάνατο της Λαμίς Αμπουνάχι και των δύο παιδιών της, του τριάχρονου Ουντάι και της εννιάμηνης Λαϊάλ, από πυρκαγιά στα βουνά της Σάμου.

Τα χαράματα της 21ης Ιουλίου, φουσκωτό με προέλευση την Τουρκία εγκαταλείπει σε βραχώδη ακτή της Σάμου τον Σύρο πρόσφυγα Ουασίμ Αμπουνάχι, τη σύζυγό του Λαμίς, τα δύο παιδιά τους, Ουντάι και Λαϊάλ, και τους φίλους τους Τζιχάντ Κελάνι και Μοχάμετ Μπασίς.

Οι πρόσφυγες ανεβαίνουν την κατακόρυφη πλαγιά και κρύβονται σε παρακείμενη δασώδη περιοχή μέχρι το βράδυ. Επειδή η Λαμίς είναι άρρωστη και εξαντλημένη, επικοινωνούν με το μοναδικό κινητό τους με το τηλέφωνο ανάγκης των τουρκικών αρχών (7777) και ζητούν βοήθεια – ο Κελάνι μιλάει πολύ καλά αγγλικά. Οι Τούρκοι, εντοπίζοντας το σήμα του κινητού, τους απαντούν σύντομα και τους ενημερώνουν για το πού βρίσκονται, δίνοντάς τους το αντίστοιχο νούμερο των ελληνικών αρχών (112). Επειδή οι πρόσφυγες αδυνατούν να συνδεθούν με το συγκεκριμένο κινητό, ζητούν από τους Τούρκους να επικοινωνήσουν απευθείας με τις ελληνικές αρχές. Πράγματι, σε λίγο δέχονται τηλεφώνημα από ελληνικό κινητό, ο Κελάνι εξηγεί στη γυναίκα που βρίσκεται στην άλλη άκρη της γραμμής την τραγικότητα της κατάστασης και συνεννοούνται να ανάψουν μια μικρή φωτιά στην άκρη του βράχου για να τους εντοπίσει το σωστικό σκάφος.

Σε δύο ώρες φτάνει το σκάφος, οι πρόσφυγες ανάβουν τη προσυνεννοημένη μικρή φωτιά, το σκάφος ρίχνει πάνω τους τους προβολείς, ανταλλάσουν νεύματα, οι πρόσφυγες σβήνουν τη φωτιά και μετά από λίγο το σκάφος φεύγει για να επανέλθει έπειτα από είκοσι λεπτά, να ακολουθηθεί η ίδια διαδικασία, χωρίς να ανάψει φωτιά αυτή τη φορά, και στη συνέχεια να αποχωρήσει ανεπιστρεπτί. Μετά από ώρα δέχονται τηλεφώνημα από το ίδιο ελληνικό κινητό και η ίδια γυναίκα τους ενημερώνει ότι ακόμα δεν έχει σταλεί βοήθεια! Δυστυχώς, τελειώνει η μπαταρία του κινητού των προσφύγων και χάνεται κάθε δυνατότητα επικοινωνίας.

Μένουν εκεί την υπόλοιπη νύχτα και τα χαράματα της 22ας, ενώ το νερό έχει τελειώσει προ πολλού και η κατάσταση της Λαμίς επιδεινώνεται, ο Τζιχάντ μένει με τη μητέρα και τα παιδιά, ο Μοχάμετ αναζητά βοήθεια στη στεριά και ο πατέρας κατεβαίνει στη θάλασσα, κολυμπάει, φτάνει σε άλλη ακτή, ανεβαίνει στα βράχια, λιποθυμά και όταν συνέρχεται, βλέπει κοντά ένα ψαροκάικο, κάνει σινιάλα, μάλλον τον αγνοούν, περπατάει για δύο ώρες περίπου, κατορθώνει να φτάσει σε κάποιο σπίτι και ζητά βοήθεια. Ο ιδιοκτήτης ειδοποιεί την αστυνομία, η οποία φτάνει πολύ σύντομα, ο Ουασίμ απεγνωσμένα τους δείχνει την κατεύθυνση που έχει αφήσει τους δικούς του (“my baby”…), προχωρούν προς τα εκεί, αλλά σύντομα οι αστυνομικοί του λένε ότι στην περιοχή υπάρχει φωτιά και τον οδηγούν στο ΑΤ Σάμου.

Στο ίδιο χρονικό διάστημα, ο Μοχάμετ, έχοντας βρει λίγο νερό, επιστρέφει στο σημείο που είναι ο Τζιχάντ με την οικογένεια και όλοι μαζί προσπαθούν να προχωρήσουν στη στεριά. Έπειτα από λίγη ώρα η Λαμίς αδυνατεί να περπατήσει, οπότε οι δύο άντρες συνεχίζουν και μετά από 2,5 ώρες φτάνουν σε μια εκκλησία, βρίσκουν νερό και εξαντλημένοι κοιμούνται, όπου και τους βρίσκουν άντρες της Πυροσβεστικής. Τους ενημερώνουν για την οικογένεια, αλλά τους οδηγούν στο ΑΤ.

Ο Ουασίμ Αμπουνάχι, παρ’ όλες τις απεγνωσμένες εκκλήσεις του, παρέμεινε κρατούμενος για 15 μέρες, τις περισσότερες από τις οποίες δεμένος σε μια καρέκλα, και στη συνέχεια οδηγήθηκε στο Κέντρο Κράτησης του νησιού, όπου έμεινε άλλο τόσο. Όταν έφτασε στην Αθήνα και το θέμα έγινε γνωστό (ήδη  δικηγόροι είχαν κάνει δήλωση εξαφάνισης της γυναίκας και των παιδιών στις 13/8 και αναφορά στο Συνήγορο του Πολίτη την επομένη), μετά από πιέσεις, η Αστυνομία δήλωσε ότι έχει κάνει εξαντλητικές έρευνες, πράγμα βέβαια που διαψεύδεται τραγικά από το γεγονός ότι ο Ουασίμ Αμπουνάχι, μαζί με τον ανιψιό του και ένα φίλο του, το μεσημέρι της Παρασκευής 6 Σεπτεμβρίου βρήκαν τα καμένα υπολείμματα της γυναίκας του και των παιδιών του.

  • Γιατί οι ελληνικές αρχές εγκατέλειψαν τη σωστική επιχείρηση ενώ είχαν εντοπίσει τους πρόσφυγες;
  • Ποια υπάλληλος είχε βάρδια το βράδυ της 21ης Ιουλίου, σε ποιον ανήκει το κινητό με το οποίο επικοινωνούσαν οι πρόσφυγες (είναι καταγεγραμμένο στη μνήμη του τηλεφώνου του Τζιχάντ) και γιατί οι ελληνικές αρχές μετά τη δήλωση εξαφάνισης δεν τα έχουν ερευνήσει;
  • Γιατί η αστυνομία αδιαφόρησε στις απεγνωσμένες εκκλήσεις του πατέρα αμέσως μετά τη σύλληψή του, όταν ήταν πολύ πιθανό η φωτιά να μην είχε φτάσει στο σημείο που βρίσκονταν η γυναίκα με τα παιδιά της;
  • Πώς είναι δυνατό ειδικευμένα σώματα να μη βρίσκουν τους αγνοούμενους και να τους βρίσκει, ενάμιση μήνα μετά, ο ίδιος ο πατέρας;
  • Με ποια λογική παραμένουν προφυλακισμένοι για εμπρησμό οι Τζιχάντ Κελάνι και Μοχάμετ Μπασίς ενώ είναι ηλίου φαεινότερο ότι δεν έχουν καμία σχέση με την πυρκαγιά στο δάσος;
  • Πού τελειώνουν η αδιαφορία και η αναλγησία και πού αρχίζουν η συγκάλυψη και η συνενοχή, πόσους πρόσφυγες θα σκοτώσουν ακόμα η «θωράκιση των συνόρων» και η «αποτρεπτική πολιτική»;

«Έφερα την οικογένειά μου για να γλιτώσει από τη φωτιά στη Συρία και να καεί στην Ελλάδα;». Ουασίμ Αμπουνάχι

Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών

Δίκτυο για Πολιτικά και Κοινωνικά Δικαιώματα

 

 

Share

Σκέψεις για ορισμένες αθέατες όψεις του σεξισμού

της Ντίνας Βαΐου*

Όσο προχωράμε βαθύτερα στην κρίση, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι τα μέτρα της νεοφιλελεύθερης υποτιθέμενης «διάσωσής» μας είναι τελικά ο στόχος. Στο πλαίσιο που διαμορφώνει ο καταιγισμός αυτών των όλο και πιο επαχθών μέτρων, αφ’ ενός καθιερώνεται και ενδυναμώνεται ένας κυρίαρχος λόγος που εστιάζει αποκλειστικά στις μακροοικονομικές πλευρές της κρίσης, οι οποίες μάλιστα αποτελούν διακυβεύματα μεταξύ «ειδικών»/ τεχνοκρατών, αποκομμένα από τη σφαίρα της πολιτικής διαπραγμάτευσης. Αφ’ ετέρου νομιμοποιείται η ιδέα της μίας και μοναδικής οδού (νεοφιλελεύθερης) «διάσωσης» μέσα από τη λιτότητα, την ύφεση και την τιμωρητική ρύθμιση της φτώχειας και του αποκλεισμού που αυτή η ίδια η διάσωση παράγει. Τα δικαιώματα και οι διεκδικήσεις θεωρούνται «κατάλοιπα του παρελθόντος», αν όχι τρομοκρατικά διαβήματα, ενώ είναι περισσότερο από αισθητή μια αυξανόμενη συντηρητικοποίηση, μέρος της οποίας είναι και η υιοθέτηση και προβολή ακραίων έμφυλων προτύπων, συμπεριφορών και λόγου και η έξαρση του σεξισμού που θα συζητήσουμε στο σημερινό Κρίση-μο Σεμινάριο.

Πολλές εκφάνσεις του σεξισμού μπορεί να εντοπίσει κανείς στην πολύπλευρη βία κατά των γυναικών στον ιδιωτικό και το δημόσιο χώρο, στις συνθήκες και τους όρους πρόσβασης/αποκλεισμού από την αγορά εργασίας, στην περιθωριοποίηση κάθε έμφυλης διεκδίκησης εν ονόματι των «μεγάλων και γενικών» προβλημάτων της κοινωνίας, αλλά και στις καθημερινές πρακτικές και συζητήσεις. Σε όλα τα παραπάνω η επίδραση της κρίσης είναι καταλυτική. Ακόμη και η πιο επιπόλαιη περιήγηση στα ΜΜΕ (έντυπα και ηλεκτρονικά) δίνει πλούσιο υλικό για όλα τα παραπάνω, ενώ δεν λείπουν και οι τεκμηριωμένες αναλύσεις για τις έμφυλες επιπτώσεις της κρίσης στην εργασία, την ανεργία, τα ασφαλιστικά, την κακοποίηση, την παρενόχληση στην εργασία, τον σεξιστικό λόγο των πολιτικών, συνδικαλιστών, δημοσιογράφων κλπ (βλ. την αρθρογραφία  της Μαρίας Καραμεσίνη, τη δουλειά για τις συζυγοκτονίες στο feministnet, το fylosykis.gr και πολλές άλλες συνεισφορές, τα κείμενα της Α. Ψαρρά, της Ε. Αβδελά, της Α. Αθανασίου και πολλών άλλων).

Στη σύντομη παρουσίασή μου όμως θέλω θα αναφερθώ σε ορισμένες λιγότερο φανερές ή εντελώς αθέατες πλευρές του σεξισμού που συνδέονται με τις «λεπτομέρειες της καθημερινότητας». Θα χρησιμοποιήσω ως σημείο εκκίνησης την απλήρωτη εργασία και φροντίδα των ηλικιωμένων και τις αναδιαρθρώσεις της. Και θα εστιάσω σε όλες εκείνες τις πρακτικές που θεωρούνται ταπεινές, επαναλαμβανόμενες, αυτονόητες και σε κάθε περίπτωση ανάξιες θεωρητικού και πολιτικού προβληματισμού, ακόμη και στην Αριστερά. Η γενικευμένη σιωπή γύρω από τα ζητήματα αυτά απαξιώνει όχι μόνο τις ίδιες τις πρακτικές φροντίδας, αλλά και τα συγκεκριμένα εν-σώματα υποκείμενα που εμπλέκονται σε αυτές. Ταυτόχρονα όμως κανονικοποιεί και εμπεδώνει τον σεξισμό.

Ποιοι και πώς φροντίζουν;

Λίγα λόγια για τις αναδιαρθρώσεις της φροντίδας ηλικιωμένων – κι όχι μόνο – που προέρχονται από την εμπλοκή μου σε μια σειρά έρευνες για το φύλο της μετανάστευσης και από μια δουλειά σε εξέλιξη επαν-επίσκεψης ορισμένων από τις πληροφορήτριες των προηγούμενων ερευνών.

Στο τέλος της δεκαετίας 1990, το τότε Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας παραδεχόταν ότι η φροντίδα ηλικιωμένων στην Ελλάδα είναι μια «οικογενειακή υπόθεση». Αυτή η ρητή επιβεβαίωση ενός κοινού τόπου από επίσημα χείλη εμπεριείχε ταυτόχρονα και την απόκρυψη, κάτω από την ομπρέλλα της οικογένειας, μιας ακριβέστερης εικόνας: ο τεράστιος όγκος της εργασίας φροντίδας για τους ηλικιωμένους (κι όχι μόνο) πραγματοποιείται μέσα από την απλήρωτη εργασία των γυναικών μελών της, με δια-γεννεακούς καταμερισμούς εργασίας μεταξύ γυναικών, και, πιο πρόσφατα, μέσα από τη χαμηλά αμειβόμενη εργασία μεταναστριών, με εθνοτικούς καταμερισμούς εργασίας, και πάλι μεταξύ γυναικών.

Το λεγόμενο οικογενειοκεντρικό μοντέλο φροντίδας εμπεδώθηκε μετά τον Β’Παγκόσμιο Πόλεμο ως ένα καίριας σημασίας συστατικό των νοτιο-ευρωπαϊκών κρατών πρόνοιας, στο πλαίσιο του οποίου η φροντίδα ηλικιωμένων, παιδιών, ανήμπορων μελών επιτελείται από τις γυναίκες της οικογένειας – ως αγάπη, προσφορά και φροντίδα – ενώ το κράτος αποτελεί «τελική καταφυγή» (carer of last resort), συμβάλλει δηλαδή επιλεκτικά και μέσω χρηματικών μεταβιβάσεων (κυρίως συντάξεων και επιδομάτων) και οριακά μόνο μέσω παροχής υπηρεσιών.

Αυτό το μοντέλο μπαίνει σε κρίση από τη δεκαετία 1990, ως αποτέλεσμα ενός συνδυασμού δημογραφικών και οικονομικών εξελίξεων:

– έχουμε μια γενική άνοδο των εισοδημάτων – για την οποία 20  χρόνια αργότερα ενοχοποιούμαστε συλλογικά…

– το προσδόκιμο ζωής έχει ανέβει και οι ηλικιωμένοι άνω των 80 ετών αποτελούν μια ομάδα του πληθυσμού που διευρύνεται – πράγμα που αυξάνει τη ζήτηση για φροντίδα [ο πληθυσμός άνω των 80 ετών φτάνει το 29% του πληθυσμού 15-64 ετών ή το 3,6% του συνολικού πληθυσμού και παρουσιάζει αύξηση 43% μεταξύ 2000 και 2010]

– οι γυναίκες στην Ελλάδα, όπως και στις άλλες νοτιο-ευρωπαϊκές χώρες μπαίνουν δυναμικά στην εκπαίδευση και την αγορά εργασίας, ενώ με δημογραφικούς όρους το βάρος της φροντίδας πέφτει δυσανάλογα στις πλάτες γυναικών στην ηλικία 45 με 55 ετών που βρίσκονται στην ακμή της εργασιακής τους διαδρομής.

Έτσι, καταγράφεται ένα χρόνιο «έλλειμμα φροντίδας», που από τις αρχές της δεκαετίας 1990 καλύπτεται από μεγάλο αριθμό μεταναστριών, οι οποίες εν μέρει υποκαθιστούν την απλήρωτη εργασία των γυναικών της οικογένειας. Αυτό αποτελεί μια διευθέτηση κοινωνικά πιο αποδεκτή από την «εγκατάλειψη» ενός ηλικιωμένου σε οίκο ευγηρίας. Ταυτόχρονα συμβάλλει στην αναπαραγωγή του οικογενειοκεντρικού μοντέλου φροντίδας, καθώς η φροντίδα παραμένει στο πλαίσιο της οικογένειας και αποτελεί αντικείμενο καταμερισμού εργασίας μεταξύ γυναικών, αυτή τη φορά ντόπιων και μεταναστριών, ενώ και πάλι οι άνδρες, σύμφωνα με όλες τις έρευνες της δεκαετίας 2000, γενικά δεν εμπλέκονται.

Αυτή η προσαρμογή της φροντίδας, μεταξύ οικογένειας, αγοράς και κράτους, στηρίζεται σε δύο πυλώνες:

(α) από τη μια στις συντάξεις, που, αν και χαμηλές γενικά, διαμορφώνουν τις υλικές δυνατότητες αυτής της διευθέτησης και

(β) από την άλλη στη χαμηλά αμειβόμενη εργασία των μεταναστριών, με ή χωρίς χαρτιά, που κάνει τις υπηρεσίες τους προσβάσιμες ακόμη και σε χαμηλού-μεσαίου εισοδήματος νοικοκυριά σε όλη τη δεκαετία 1990 και 2000 και μέχρι την κρίση.

Η άφθονη προσφορά εργασίας από μετανάστριες συμβάλλει στην αύξηση της ζήτησης και μειώνει το έλλειμμα φροντίδας στην Ελλάδα (όπως και στην Ιταλία και την Ισπανία) – το μεταθέτει όμως στα νοικοκυριά των μεταναστριών, τόσο «εδώ», στην Ελλάδα, όσο και «εκεί», στους τόπους προέλευσης και οδηγεί σε δύσκολες και συχνά επώδυνες διευθετήσεις φροντίδας από απόσταση, σε δια-εθνικές προσαρμογές και καθημερινότητες που διαπερνούν τα εθνικά σύνορα.

Παράλληλα με τις αλλαγές που συμβαίνουν στον ιδιωτικό χώρο, από τη δεκαετία 1980 και ιδίως τη δεκαετία 1990, εντοπίζεται και μια διεύρυνση των υπηρεσιών προς ηλικιωμένους που προσφέρει το κράτος και/ή οι δήμοι: Φροντίδα στο σπίτι (1997) [αργότερα και πιλοτικά βοήθεια εξ αποστάσεως,  από το 2000], ΚΑΠΗ (από το 1984), αργότερα ΚΗΦΗ (για ηλικιωμένους που δεν είναι εντελώς αυτάρκεις και οι οικογένειες τους έχουν σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες 2000, 68 με 1534 εξυπηρετούμενους) και Λέσχες Φιλίας (Δήμος Αθηναίων – 24, με 5000 μέλη, με συμμετοχή 5 ευρώ το χρόνο). Οι σχετικές δομές προέβλεπαν αρχικά μια ευρεία γκάμα υπηρεσιών: υπηρεσίες πρωτοβάθμιας υγείας, κοινωνική και ψυχολογική στήριξη, φυσιοθεραπεία, βοήθεια στο σπίτι (για ηλικιωμένους που έμεναν μόνοι και δεν είχαν άλλη βοήθεια), οργανωμένες εκδρομές και ξεναγήσεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, εκπαιδευτικά προγράμματα κλπ.

Οι παροχές αυτές παρουσιάζουν σημαντικές γεωγραφικές διαφοροποιήσεις και ανισότητες, όπως και οι συγκεντρώσεις ηλικιωμένου πληθυσμού. Αλλά τα μεγαλύτερα ελλείμματα εντοπίζονται στις μεγάλες πόλεις και ιδιαίτερα στην Αθήνα και τις κεντρικές γειτονιές της, όπου έχει παραμείνει μεγάλος αριθμός ηλικιωμένων σε ιδιόκτητα διαμερίσματα, από τα οποία οι νεώτεροι έφυγαν σταδιακά (από τη δεκαετία 1980) προς τα προάστια.

Όμως η οργάνωση και χρηματοδότηση των σχετικών δομών προερχόταν από τα ΚΠΣ, η φροντίδα των ηλικιωμένων από το κράτος και τους δήμους ήταν δηλαδή ένα project με ημερομηνία λήξης, αφού η συνέχειά του δεν εξασφαλίστηκε από εθνικούς πόρους. Σταδιακές περικοπές προϋπολογισμών και προσωπικού, αύξηση των ενδιαφερόμενων (φτάνουν περίπου 146000 το 2012) και διοικητικές μετακινήσεις των αρμοδιοτήτων (από Υπουργείο σε Δήμους σε Υπουργείο) οδήγησαν τα περισσότερα ΚΑΠΗ σε μείωση των προσφερόμενων υπηρεσιών. Πάντως παραμένουν ιδιαίτερα δημοφιλή μεταξύ των ηλικιωμένων που συμμετέχουν, έστω και ως τόποι συνάντησης και οργάνωσης εορταστικών εκδηλώσεων και εκδρομών.

Στις συνθήκες της κρίσης, οι περικοπές μισθών και συντάξεων ήδη έχουν ανατρέψει τα δεδομένα της πρόσφατης εκδοχής του οικογενειοκεντρικού μοντέλου φροντίδας. Η χαμηλά αμειβόμενη εργασία των μεταναστριών δεν είναι πλέον γενικά προσιτή, η ανασφάλεια οδηγεί πολλά νοικοκυριά σε περικοπές δαπανών, συμπεριλαμβανόμενης και της βοήθειας για τη φροντίδα των ηλικιωμένων. Ταυτόχρονα, το κράτος και οι δήμοι περικόπτουν ακόμη πιο πολύ τις λιγοστές υπηρεσίες,  οδηγώντας στην ανεργία μεγάλο αριθμό γυναικών, μια και οι κοινωνικές υπηρεσίες από γυναίκες κυρίως στελεχώνονται  (βλ. και την πρόσφατη διαμαρτυρία των εργαζόμενων στη Φροντίδα στο Σπίτι -απλήρωτοι εδώ και μήνες – Η ΑΥΓΗ, 14/2/2013).

Έτσι, το βάρος της μοιάζει να επιστρέφει αποκλειστικά στην ποδιά των ντόπιων γυναικών και μάλιστα με πιο δυσμενείς όρους, καθώς η φροντίδα γίνεται πιο επαχθής σε συνθήκες ανέχειας και περικοπών στις οικογενειακές δαπάνες (ηλεκτρικό, θέρμανση, τηλέφωνο κλπ), αλλά και καθώς δυσκολεύει η πρόσβαση στη νοσοκομειακή και φαρμακευτική κάλυψη και σε όποιες υπηρεσίες επιβιώνουν από τις συγχωνεύσεις ασφαλιστικών ταμείων. Λίγοι άνδρες είναι πρόθυμοι να εμπλακούν, έστω κι αν η ανεργία έχει ανατρέψει τις καθημερινότητές τους.

Για τις μετανάστριες, οι περικοπές δαπανών από τα ντόπια νοικοκυριά δεν σημαίνουν μόνο ανεργία, αλλά και απώλεια των «χαρτιών» και έχουν δραματικές συνέπειες στις δυνατότητες φροντίδας της δικής τους οικογένειας, εντός και πέραν των συνόρων της ελληνικής επικράτειας. Μαζί με την άνοδο της ρατσιστικής βίας, η καθημερινότητα γεμίζει φόβο και ανασφάλεια.

Πού εντοπίζεται ο σεξισμός;

Τρία σημεία:

1.

Όπως γνωρίζουμε, τα ζητήματα ανεργίας, οι περικοπές σε μισθούς και συντάξεις και η κατεδάφιση των κοινωνικών υπηρεσιών βρίσκονται στο επίκεντρο των κοινωνικών διεκδικήσεων, αλλά και στο επίκεντρο της κριτικής που ασκείται από την Αριστερά στις μνημονιακές πολιτικές. Όμως η οργάνωση της φροντίδας, τα συγκεκριμένα σώματα και οι καταμερισμοί εργασίας που συνδέονται με αυτήν θεωρούνται τόσο αυτονόητα που δεν συγκαταλέγονται στις θεματικές των οικονομικών αναλύσεων.

Σε όλη την παρακαταθήκη αναλύσεων, που μάλιστα επικαιροποιούνται συνεχώς καθώς τα δεδομένα αλλάζουν με μεγάλες ταχύτητες, η υλικότητα και εν-σωμάτωση των αναδιαρθρώσεων της φροντίδας δεν αποτελούν καν αντικείμενο συζήτησης, εξαφανίζοντας έτσι από το πεδίο του αισθητού τα συγκεκριμένα ενσώματα υποκείμενα, τις μετανάστριες και ντόπιες γυναίκες που εμπλέκονται σε αυτήν.

2.

Η φροντίδα των ηλικιωμένων δεν συνάδει με τα ανδρικά [και γυναικεία?] πρότυπα που προβάλλονται, αναπαράγονται, εμπεδώνονται, μεταξύ άλλων και με τη δράση της ΧΑ και συμβάλουν στη σκλήρυνση έμφυλων ιεραρχιών. Οι μπρατσαράδες των γυμναστηρίων, έτοιμοι για καυγά, ξύλο και μαχαιρώματα, μπορεί να βοηθήσουν τον παππού να περάσει το δρόμο, αλλά μάλλον δεν γνωρίζουν καν, και σίγουρα δεν αναλαμβάνουν, το καθάρισμά του ούτε εμπλέκονται στις ιδιορρυθμίες της σύνθετης καθημερινότητάς του. Η φροντίδα δεν μπορεί όμως να συνδυαστεί ούτε με τη γοητεία του ξέκωλου και τα πρότυπα νεανικής και αψεγάδιαστης εμφάνισης των γυναικών που αποτελούν προσάρτημα των μπρατσαράδων. Ταυτίζεται μόνο με τις σιωπηλές μητέρες, αδελφές και συζύγους που σηματοδοτούν τις «οικογενειακές αξίες» και ταυτόχρονα τις επανανοημαδοτούν ως ανάχωμα στην κρίση και την «επέλαση» των ξένων.

3.

Οι αναδιαρθρώσεις της φροντίδας δεν αντιμετωπίζονται καν ως «παράπλευρη απώλεια» της κρίσης γιατί ο καταμερισμός στην απαιτούμενη υλική και συναισθηματική εργασία δεν τίθεται καν ως αίτημα. Η οικιακή εργασία και φροντίδα αποτελούσε κεντρικό ζήτημα φεμινιστικών αναλύσεων και διεκδικήσεων πριν 40+ χρόνια, ως μέρος της συζήτησης περί έμφυλων ιεραρχιών και ανισοτήτων. Περιέπεσε σε μερική τουλάχιστον απαξίωση, καθώς διαφορετικά ζητήματα απόκτησαν κεντρικότητα στον προβληματισμό. Ξαναήρθε στο προσκήνιο μέσα από τις μεταναστευτικές σπουδές, καθώς ένα μέρος της απλήρωτης εργασίας των γυναικών στο πλαίσιο της οικογένειας έγινε αμειβόμενη εργασία για τις μετανάστριες από τον παγκόσμιο νότο. Όμως και εδώ χρειάστηκε η τραγική ιστορία της Κ. Κούνεβα και οι συντονισμένες πιέσεις γυναικείων ομάδων, κινήσεων και πρωτοβουλιών για να τεθεί σε συζήτηση μία πλευρά της αθέατης αυτής εργασίας που, ως αμειβόμενη, είχε γίνει ορατή.

Η κρίση μοιάζει να ξαναφέρνει στο προσκήνιο παλιά ερωτήματα και οδηγεί αναγκαστικά στον επαναπροσδιορισμό τους. Όμως η κρίση εγγράφεται σε ένα προϋφιστάμενο και διαχρονικό υπόστρωμα σεξισμού και έμφυλων ανισοτήτων που δεν εξαλείφθηκαν ποτέ από την ελληνική κοινωνία, έστω και αν παροδικά περιορίστηκαν, τουλάχιστον στις πιο ακραίες μορφές τους. Τι δυναμικές θα τροφοδοτήσει η επάνοδος ακραίων μορφών σεξισμού, είναι ένα ανοιχτό ερώτημα, με όχι πολύ αισιόδοξες προοπτικές. Όμως η εκκωφαντική σιωπή, και της Αριστεράς, γύρω από τα ζητήματα που επιγραμματικά επιχείρησα να θίξω δεν βοηθάει στην κατανόηση σημαντικών πλευρών της κρίσης – και οικονομικών πλευρών. Κατά συνέπεια περιορίζει τις δυνατότητες συγκρότησης πολιτικών για την επιβίωση και ίσως το ξεπέρασμά της.

*Παρουσίαση στα ΚΡΙΣΗ-ΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ, Σεξισμός και ομοφοβία: «παράλληλες απώλειες» της κρίσης; 26/2/2013

 

Share

Καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και μετανάστριες. Δυνατότητα αίτησης παροχής ασύλου λόγω δίωξης λόγω φύλου

της Έφης Κοσκώση

Όπως λέγεται, το φύλο της φτώχειας είναι θηλυκό. Τα στοιχεία δείχνουν πως σε μεγάλο βαθμό το φύλο της μετανάστευσης και της προσφυγιάς είναι θηλυκό. Και τίθεται το ερώτημα: Πώς συνυπάρχουν στον πλανήτη μας μια σειρά από νίκες του φεμινιστικού και γυναικείου κινήματος και η δημιουργία νόμων, φορέων και θεσμών διακρατικής εμβέλειας για την προστασία των γυναικών, παράλληλα με τις πιο ακραίες μορφές καταπίεσης των γυναικών και απειλής της ίδιας τους της ζωής;

Αυτές οι αντιφάσεις εντοπίζονται μόνο μεταξύ των κρατών ή και στο εσωτερικό ενός κράτους; Σε όλα αυτά τα ερωτήματα δε μπορεί να απαντήσει ένα άρθρο, παρά μόνο να θέσει κάποιους προβληματισμούς. Στη βάση αυτή, θα αναφερθούμε στα ιδιαίτερα ζητήματα καταπίεσης που υφίστανται οι μετανάστριες εκτός των άλλων και λόγω του φύλου τους, αλλά και στις ενέργειες που γίνονται από την πλευρά της πολιτείας για τη βελτίωση της ζωής αυτών των γυναικών. Συγκεκριμένα, θα αναφερθούμε στη δυνατότητα παροχής αίτησης εξαιτίας της δίωξης λόγω φύλου.

Τα τελευταία εκατό χρόνια, παγκοσμίως, έχουν δοθεί μια σειρά από αγώνες προκειμένου οι γυναίκες να αποκτήσουν και να διασφαλίσουν ισότητα και κατάργηση των διακρίσεων λόγω του φύλου τους. Αυτοί οι αγώνες έχουν επιφέρει σημαντικές αλλαγές και παράλληλα έχουν βελτιώσει τη θέση των γυναικών σε αρκετές περιοχές του πλανήτη. Βέβαια, πολλές φορές η βελτίωση αποτυπώνεται κυρίως στο θεσμικό επίπεδο ενώ στο επίπεδο της καθημερινότητας είτε αφορά τη δημόσια είτε κυρίως την ιδιωτική σφαίρα, συχνά οι γυναίκες εξακολουθούν να υφίστανται εις βάρος τους διακρίσεις και επιβλαβείς συμπεριφορές.

Πολλές φορές είναι δύσκολο να καταπολεμηθούν, μονάχα με νόμους, βαθιά ριζωμένα στερεότυπα και προκαταλήψεις που αφορούν το φύλο των ανθρώπων. Άλλες φορές, πρόβλημα αποτελεί και η έλλειψη ενημέρωσης γύρω από το θεσμικό πλαίσιο το οποίο δύναται να προστατεύει τις γυναίκες και τα δικαιώματά τους και η οποία δίνεται ελλιπώς τόσο στις ίδιες τις γυναίκες όσο και στο σύνολο των ατόμων μιας κοινωνίας ενώ θα μπορούσε να συμβάλει στην άρση σεξιστικών νοοτροπιών και συμπεριφορών.

Η ανισότητα, η καταπάτηση των δικαιωμάτων τους, οι αρνητικές διακρίσεις και η βία που υφίστανται οι γυναίκες, πολλές φορές συμβαίνουν ανεξαρτήτως της κοινωνικής ή εθνικής καταγωγής τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, όμως, δε συμβαίνει με την ίδια ένταση ή με την ίδια συχνότητα ή δε λαμβάνει τα ίδια χαρακτηριστικά.

Ας δώσουμε ένα παράδειγμα: Παρατηρούμε πως στο κέντρο της Αθήνας όπου εξαπλώνονται διάφορα κυκλώματα πορνείας, στην πλειοψηφία τους, θύματα της καταναγκαστικής πορνείας και σωματεμπορίας, είναι μετανάστριες. Μία Ελληνίδα από τα φτωχά κοινωνικά στρώματα κινδυνεύει περισσότερο από μία Ελληνίδα με «υψηλότερη» κοινωνική καταγωγή ώστε να πέσει θύμα κοινωνικού αποκλεισμού, απειλείται περισσότερο από τη βία τη φτώχειας και τον κίνδυνο της καταναγκαστικής πορνείας, παρόλο που και μία Ελληνίδα προερχόμενη από ανώτερη κοινωνική τάξη μπορεί να υποστεί διακρίσεις ή βία λόγω του φύλου της. Αλλά κι από την άλλη, μία Ελληνίδα από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα, κινδυνεύει λιγότερο από μία μετανάστρια στην Ελλάδα χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα, με απόλυτη άγνοια ορισμένες φορές περί των δικαιωμάτων της και ενδεχομένως έχοντας υποστεί κακοποίηση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού προς την Ελλάδα, κατά την είσοδό της στην Ελλάδα ή στη χώρα καταγωγής της.

Έχουν διεξαχθεί πολλές μελέτες σχετικά με την ανισότητα ανδρών και γυναικών αλλά και για τη βία που υφίστανται οι γυναίκες, οι οποίες αναδεικνύουν τις πολλαπλές διαστάσεις του ζητήματος. Στο πλαίσιο ενός άρθρου, δε θα επεκταθούμε διεξοδικότερα. Σκοπός είναι να παραθέσουμε προς ενημέρωση κάποια στοιχεία σχετικά με τα δικαιώματα των μεταναστριών. Ενημέρωση, η οποία θεωρούμε πως ίσως βοηθήσει τούτες τις γυναίκες, αλλά και τους κρατικούς ή δημοτικούς φορείς και τους φορείς από την κοινωνία των πολιτών οι οποίοι ασχολούνται με ζητήματα μετανάστευσης, καθώς και το σύνολο της κοινωνίας, για την καλύτερη κατανόηση του φαινομένου της μετανάστευσης.

Το θεσμικό πλαίσιο περί της καταπολέμησης της βίας κατά των γυναικών και της προστασίας τους ενισχύθηκε, προσφάτως, στη χώρα μας με την υπογραφή, στις 11/05/2011, της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και την Καταπολέμηση της Βίας Κατά των Γυναικών και της Οικογενειακής Βίας . Στο παρόν άρθρο, θα ασχοληθούμε ιδιαίτερα με το «κομμάτι» που αφορά τα δικαιώματα των γυναικών και των ανήλικων κοριτσιών που έρχονται ως μετανάστριες στην Ελλάδα και τις δυνατότητές τους σχετικά με την αίτηση παροχής ασύλου ή επικουρικής συμπληρωματικής προστασίας εξαιτίας διώξεων λόγω φύλου.

Στην παραπάνω ευρωπαϊκή σύμβαση, ορίζεται πως η οφειλόμενη στο φύλο βία κατά των γυναικών μπορεί να αναγνωρισθεί ως μορφή σοβαρής βλάβης που δικαιολογεί την παροχή ασύλου ή επικουρικής συμπληρωματικής προστασίας. Αυτό αποτελεί μία είδηση η οποία, αν και έχει περάσει ένας χρόνος, δεν έχει αναφερθεί στα δελτία ειδήσεων των περισσότερων ραδιοτηλεοπτικών σταθμών. Το θέμα, λοιπόν, είναι κατά πόσο γνωρίζουν οι άμεσα ενδιαφερόμενες ότι έχουν αυτή τη δυνατότητα. Κατά πόσο επίσης οι αρμόδιοι φορείς, όπως οι υπηρεσίες πρώτης υποδοχής και παροχής ασύλου, είναι ενημερωμένοι αλλά και το προσωπικό κατάλληλα καταρτισμένο προκειμένου να την εφαρμόσει. Και τελικά, οι πολίτες, άσχετα με το βαθμό ευαισθητοποίησής τους σε θέματα μετανάστευσης, δεν είναι σκόπιμο να ενημερώνονται για τους τρόπους με τους οποίους η πολιτεία αντιμετωπίζει τα προβλήματα που έχουν οι μετανάστες και οι μετανάστριες;

 Η Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων (Γ.Γ.Ι.Φ.) σε συνεργασία με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και την Ύπατη Αρμοστεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, συνέταξε έναν οδηγό προς τις μετανάστριες οι οποίες αιτούνται άσυλο, αλλά κυρίως προς το προσωπικό όλων των φορέων που εμπλέκονται με το σχετικό θέμα. Ο οδηγός, βασιζόμενος στη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και την Καταπολέμηση της Βίας Κατά των Γυναικών και της Οικογενειακής Βίας, έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Γ.Γ.Ι.Φ.

Αυτός ο οδηγός, μας ενημερώνει για τις διαδικασίες που πρέπει να τηρηθούν στα κέντρα πρώτης υποδοχής και στις υπηρεσίες αίτησης παροχής ασύλου. Είναι ξεκάθαρο, πως το προσωπικό οφείλει να ενημερώσει τις γυναίκες και τα ανήλικα κορίτσια περί του δικαιώματός τους να καταθέσουν αίτηση παροχής ασύλου ή επικουρικής συμπληρωματικής προστασίας λόγω ενδεχομένων διώξεων που υφίστανται ή υπάρχει ο κίνδυνος να δεχτούν, λόγω του φύλου τους.

Κάποια από τα αιτήματα ασύλου που βασίζονται στη δίωξη λόγω φύλου και τα οποία έχουν συμβεί ή υπάρχει κίνδυνος να συμβούν στη χώρα καταγωγής τους ή συνέβησαν κατά την διάρκεια του ταξιδιού ή της εισόδου τους στη χώρα υποδοχής, σχετίζονται με:

  • Πράξεις σεξουαλικής βίας.
  • Ενδοοικογενειακή βία.
  • Αναγκαστικό οικογενειακό προγραμματισμό. Σε κάποιες χώρες τελούνται υποχρεωτικοί γάμοι ή υποχρεωτικές εκτρώσεις.
  • Κλειτοριδεκτομή.
  • Τιμωρία για παραβίαση κοινωνικών ηθών. Το εθιμικό δίκαιο, σε καμία περίπτωση δε μπορεί να θεωρηθεί πως υπερέχει των δικαιωμάτων των γυναικών.
  • Διακρίσεις κατά ομοφυλοφίλων.
  • Σωματεμπορία (trafficking).

Ιδιαίτερα ευάλωτες σε διώξεις λόγω φύλου θεωρούνται οι μόνες γυναίκες, οι επικεφαλής μονογονεϊκών οικογενειών, οι ηλικιωμένες ή χήρες χωρίς οικογένεια, οι γυναίκες με προβλήματα αναπηρίας ή με προβλήματα υγείας και όσες είναι άπορες. Επιπροσθέτως, όσες αντιτίθενται σε κοινωνικούς κανόνες σχετικά με τον σεξουαλικό προσανατολισμό, τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων, τους αναγκαστικούς γάμους κ.ά.

Επιπλέον συνίσταται, οι σχετικοί φορείς να στελεχώνονται από προσωπικό καταρτισμένο και ευαισθητοποιημένο σε θέματα φύλου και να υπάρχει επικουρικό προσωπικό αποτελούμενο από ψυχολόγους και ιατρούς. Το προσωπικό που εξυπηρετεί τις μετανάστριες και τις γυναίκες πρόσφυγες να είναι γυναίκες και κατάλληλα εκπαιδευμένο στην παροχή φροντίδας σε παιδιά όσων αφορά τα ανήλικα κορίτσια. Επίσης, κατά τη διαδικασία συνέντευξης για την παροχή ασύλου, έχει ιδιαίτερη σημασία οι γυναίκες να μην εκπροσωπούνται από άνδρες που αποτελούν συγγενικά τους πρόσωπα αλλά να δίνουν συνέντευξη μόνες τους. Οι λόγοι για τις μεμονωμένες συνεντεύξεις γυναικών, ακόμη αι αν συνοδεύονται από ανδρικά συγγενικά πρόσωπα, είναι πολλοί. Μπορεί οι ίδιες να έχουν παραπάνω λόγους για τους οποίους να δικαιούνται άσυλο, να ντρέπονται να γνωστοποιήσουν στα μέλη της οικογένειάς τους, τους φόβους τους ή τις διώξεις που έχουν υποστεί λόγω του φύλου τους ή και να αποτελούν θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Επιπλέον για τα ανήλικα κορίτσια, εφιστάται η προσοχή πως πρέπει να αντιμετωπίζονται όπως όλα τα παιδιά ανεξαρτήτως φύλου, πρωτίστως ως παιδιά και δευτερευόντως ως μετανάστες. Η κράτησή τους πρέπει να αποφεύγεται και σε καμία περίπτωση να μην εφαρμόζεται μόνο λόγω εισόδου στη χώρα χωρίς έγγραφα. Τέλος, ορίζεται ο διορισμός επιτρόπου για τη διασφάλιση των συμφερόντων των παιδιών – και σε αυτή τη περίπτωση συνίσταται να είναι γυναίκα η επίτροπος.

Κάποια άλλα καίρια ζητήματα που θίγονται στο συγκεκριμένο οδηγό, αφορούν μία περαιτέρω ενημέρωση που πρέπει να δίνεται από αυτούς τους φορείς προς τις ενδιαφερόμενες μετανάστριες. Ενημέρωση, η οποία σχετίζεται με τα δικαιώματά τους, τις υπηρεσίες αρωγής που μπορούν να τις βοηθήσουν και αφορούν την ιατροφαρμακευτική, ψυχοκοινωνική και νομική υποστήριξη, ενημέρωση για τους κινδύνους του trafficking. Απαραίτητη, βέβαια, προϋπόθεση όλων αυτών είναι η λειτουργία μηχανισμών για την καταγγελία της κακοποίησης οι οποίοι οφείλουν να διασφαλίζουν εύκολη πρόσβαση και εμπιστευτικότητα. Μετά δε την καταγγελία, πρέπει να εξασφαλίζεται και η προστασία των γυναικών αυτών με συνεχή νομική συνδρομή και υποστήριξη. Σαφώς, τέτοιου είδους μηχανισμοί πρέπει να παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε όλες τις γυναίκες ανεξαρτήτως εθνικότητας, εννοώντας πως πρέπει να απευθύνονται και στις γηγενείς. Απλώς, στην περίπτωση των μεταναστριών, η ενημέρωση σχετικά με αυτούς τους μηχανισμούς αλλά και η πρόσβαση σε αυτούς είναι ακόμη πιο δύσκολη και απαιτείται, από την πλευρά του προσωπικού, εξειδικευμένες γνώσεις σχετικά με διάφορες πολιτισμικές ιδιαιτερότητες. Τέλος, η τεχνογνωσία σχετικά με μεταναστευτικά ζητήματα την οποία ήδη διαθέτουν Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις ή όποιες άλλες ομάδες πολιτών, παροτρύνονται οι φορείς του κράτους να την αναζητούν και να συνεργάζονται με τους φορείς της κοινωνίας των πολιτών.

Το 70% του πληθυσμού το οποίο ζει σε συνθήκες έσχατης φτώχειας είναι γυναίκες. Τα 2/3 των αναλφάβητων ενηλίκων στον κόσμο είναι γυναίκες. 45 εκατομμύρια γυναίκες στον κόσμο δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση. Μία στις τέσσερεις γυναίκες στον κόσμο δε γνωρίζει να διαβάσει και να γράψει. Κάθε λεπτό, μία γυναίκα χάνει τη ζωή της λόγω επιπλοκών κατά τη διάρκεια της γέννας. Το 80% των προσφύγων είναι γυναίκες και παιδιά σε κάθε προσφυγικό πληθυσμό. Το 50% περίπου των προσφύγων είναι γυναίκες και κορίτσια. (Πηγή: action aids)

Τα νούμερα επιδεικνύουν πως πολλά οφείλουν να γίνουν παρόλο το θεσμικό και νομικό οπλοστάσιο που έχει δημιουργηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, για τα δικαιώματα των γυναικών. Αν υποθέσουμε, πως η πλειοψηφία των μεταναστών και μεταναστριών προέρχονται από εμπόλεμες χώρες, χώρες στις οποίες για οποιοδήποτε λόγο κινδυνεύει άμεσα η αξιοπρέπειά τους, η σωματική τους ακεραιότητα καθώς και η ίδια τους η ζωή, και πιθανότατα τα παραπάνω νούμερα να αφορούν μεγάλο αριθμό μεταναστριών οι οποίες έχουν έρθει στην Ελλάδα, είναι σημαντικό να προβάλλεται οποιαδήποτε ενέργεια στηρίζει τα δικαιώματά τους, ακόμη και αν δε λύνει συνολικά το πρόβλημα.

Πηγή: social activism Αθηνών

Share

Λεωφορεία «μόνο για Έλληνες»

Η Ραμπάπ γεννήθηκε στην Ελλάδα το 1983. Το ίδιο και τα δύο αδέρφια της, το ίδιο και το παιδί της. Ο μικρός της γιος διανύει μόλις τον τρίτο χρόνο της ζωής του, όμως ήδη έχει δει το πιο σκληρό της πρόσωπο: αυτό της μισαλλοδοξίας και του ρατσισμού στην ίδια του τη χώρα.

«Ήταν 7 παρά 10’ το απόγευμα, όταν το λεωφορείο όπου επιβαίναμε έφτασε στον προορισμό μας, στη στάση Μπάτης στο Φάληρο» διηγείται η Ραμπάπ, η οποία φορά μουσουλμανική μαντήλα. «Περίμενα τους συνεπιβάτες μου να αποβιβαστούν, καθώς είχα τον μικρό στο καρότσι. Όταν έφτασε η σειρά μου και άρχισα να τον κατεβάζω σιγά σιγά, είδα την πόρτα να κλείνει επάνω στο καρότσι με δύναμη. Το λεωφορείο ήταν διπλό κι εγώ βρισκόμουν στο πίσω μέρος. “Δεν βλέπεις το καρότσι;” φώναξα στον οδηγό. Κι εκείνος άνοιξε αμέσως την πόρτα, μόνο και μόνο για να την ξανακλείσει δυνατά. Τρεις φορές την ανοιγόκλεισε πάνω στο καρότσι του παιδιού μου. Εάν είχε το χεράκι του απ’ έξω, θα του το είχε κόψει…» διηγείται η νεαρή γυναίκα.

«Αν δεν ανοίξεις την πόρτα, θα πάω τώρα να σου κάνω μήνυση», φώναξε στον οδηγό για τελευταία φορά. Κι εκείνος εκνευρίστηκε, άνοιξε με δύναμη και τη δική του πόρτα, και κατέβηκε απ’ το λεωφορείο για να πάει να τη βρει. Σχεδόν κόλλησε το πρόσωπό του στο δικό της κι άρχισε να την προπηλακίζει.

«Σε “μένα θα κάνεις μήνυση; Ποια είσαι εσύ;» ρωτούσε τη γυναίκα, η οποία ξέρει τα δικαιώματά της και δεν φοβάται να τα διεκδικήσει. «Άι πνίξου μωρή μες τη θάλασσα και γύρνα πίσω στη χώρα σου. Και άμα σε ξαναδώ στο δρόμο, δεν σε βάζω μες το λεωφορείο», φώναξε έξαλλος ο οδηγός πριν φύγει.

«Η μαμά μου, που ήταν μαζί μας, τα ‘χε παίξει» αναφέρει η Ραμπάπ. «Κοίταζε πώς θα προστατέψει το μωρό, ενώ γινόταν ένας χαμός. Οι επιβάτες του λεωφορείου ήταν αμίλητοι και στο δρόμο δεν έδινε κανείς σημασία. Κοιτούσαν μόνο, κι εγώ είχα τρελαθεί. Το παιδί ούρλιαζε. Είχε τρομάξει πάρα πολύ με τις φωνές και με την πόρτα να κλείνει πάνω του. Κι από τότε, απ’ τις 9 Σεπτέμβρη, όταν συνέβη το περιστατικό, ακόμα το θυμάται. Πάντα, πριν μπούμε σε λεωφορείο με ρωτάει “Θα μου κλείσουν το χέρι στην πόρτα; Θα με χτυπήσει ο οδηγός;” Μου ζητά να τον πάρω αγκαλιά γιατί έχει αυτό το φόβο στο λεωφορείο και το τρόλεϊ».

Η ίδια η Ραμπάπ, που κατάγεται από την Αίγυπτο, έχει ξανασυναντήσει τέτοιες συμπεριφορές σε μέσα μαζικής μεταφοράς. «Με έχουν βρίσει πολύ χυδαία μέσα σε τρόλεϊ, επειδή με άκουσαν να μιλάω αραβικά με τη μητέρα μου. Άλλες φορές δεν με αφήνουν να μπω στο λεωφορείο γιατί έχω το καρότσι. “Απαγορεύεται το καρότσι στο λεωφορείο” μου είπε μία φορά ο οδηγός κι άλλη μια φορά μια κυρία που ήταν μέσα. Και όταν τη ρώτησα: “Εγώ πώς θα πάω;” μου απάντησε “με τα πόδια, τα λεωφορεία είναι μόνο για μας, όχι για εσάς”.

Πηγή: 1againstracism.gr

Share