Subscribe via RSS Feed

Tag: "οικονομική κρίση"

Στα πανό των γυναικών

womens-march

της Έλενας Ψαρρέα

Η 8η του Μάρτη όπως και η 25η Νοέμβρη είναι ημερομηνίες συνάντησης των γυναικών σε διαδηλώσεις, ακτιβισμούς, δράσεις, εκδηλώσεις. Είναι ημερομηνίες σταθμοί για την ανασυγκρότηση των φεμινιστικών και γυναικείων οργανώσεων, με σκοπό να βγουν στο δρόμο για να γίνουν ορατές διεκδικήσεις και δικαιώματα που χρόνο με το χρόνο καταργούνται. Οι συλλογικότητες των γυναικών υπάρχουν, δραστηριοποιούνται και θέτουν τα επίκαιρα ζητήματα της γυναικείας καταπίεσης σε μια διάρκεια η οποία υπερβαίνει τις μέρες μνήμης. Από αυτή την παρουσία κρίνεται κάθε φορά το ίδιο το περιεχόμενο αυτών των ημερομηνιών σταθμών. Και για αυτό το λόγο είναι πολύ σημαντική η δραστηριοποίηση των γυναικών, ιδιαίτερα των νέων, σε ομάδες και συλλογικότητες οι οποίες εντάσσουν την πορεία των φεμινιστικών αιτημάτων στο κρίσιμο παρόν, δίνοντας το διαχρονικό στίγμα των γυναικείων διεκδικήσεων.

Κάθε μικρή ή μεγάλη νίκη του γυναικείου κινήματος ανατρέπει τις όποιες αρνητικές συνέπειες για την πλειοψηφία της κοινωνίας. Γιατί όταν τα πιο καταπιεσμένα κομμάτια μπορούν και νικούν, οι προσδοκίες γιγαντώνονται, η αντίσταση δυναμώνει. Το δικαίωμα σε καλύτερες συνθήκες εργασίας, στο ωράριο, στο μισθό, το δικαίωμα ψήφου, το δικαίωμα στο σεξουαλικό προσανατολισμό καλύπτει κατακτήσεις για το σύνολο της κοινωνίας. Οι κινητοποιήσεις των γυναικών, ο ανατρεπτικός τρόπος διεκδίκησης των δικαιωμάτων τους έχουν καταγράψει στην ιστορία σπουδαίες νίκες. Είναι αυτές οι κινητοποιήσεις που έχουν αναγκάσει σε θεσμικό, πολιτικό επίπεδο αλλά και κοινωνικό τις αλλαγές και την θεμελίωση μια σειράς δικαιωμάτων. Ωστόσο η κατοχύρωση αυτών των δικαιωμάτων δεν κρίνεται κατά προτεραιότητα στο θεσμικό επίπεδο και στην ενδυνάμωση του ρόλου των θεσμικών οργάνων, αλλά εξαρτάται άμεσα από την αναζωπύρωση των αγώνων του γυναικείου κινήματος. Τα παραδείγματα είναι πολλά και το αποδεικνύουν. Αν και το ευρωπαϊκό κεκτημένο θεωρείται ότι λειτουργεί προστατευτικά για τα δικαιώματα των γυναικών στην εργασία, στην πράξη αυτό που εφαρμόζει είναι οι ελαστικές σχέσεις εργασίας, η μερική απασχόληση, η ενίσχυση του εργοδοτικού εκφοβισμού, η υποβάθμιση των κρατικών δομών της υγείας και της πρόνοιας, συνολικά η απορρύθμιση της εργασίας. Αν και υπάρχει η Ευρωπαϊκή σύμβαση για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αυτό δεν εμποδίζει χώρες όπως η Πολωνία να έχουν υιοθετήσει ένα πλαίσιο για τις εκτρώσεις εξαιρετικά αυστηρό και να προτείνουν την πλήρη απαγόρευση, γεγονός που απετράπη λόγω των μεγάλων διαδηλώσεων του γυναικείου κινήματος στην Πολωνία αλλά και διεθνώς. Αν και το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο εναντιώνεται και μάχεται τη βία κατά των γυναικών, τα ποσοστά της έμφυλης βίας  αυξάνονται, ενώ παράλληλα η εμπλοκή σε πολέμους σε μια σειρά χώρες οδηγεί μετανάστριες και μετανάστες, πρόσφυγες στην εξαθλίωση, σε πνιγμό.

Το θεσμικό πλαίσιο προστασίας των γυναικείων δικαιωμάτων είναι τελείως διαφορετικό από αυτό που εμφανίζεται, είναι ένα πλαίσιο το οποίο στην πράξη ακυρώνεται, διαγράφεται, αγνοείται και τελικά μένει ανενεργό. Οι γυναίκες στην Αμερική ανέδειξαν τι σημαίνει η εντεινόμενη ακραία νεοφιλελεύθερη επίθεση του Trump σε συνδυασμό με τις ακραία επιθετικές μισογύνικες, ομοφοβικές, τρανσφοβικές και ρατσιστικές πολιτικές. Η επιβολή πολιτικών ακραίας φτώχειας και η συνέχιση της λιτότητας καταστρέφει οποιαδήποτε προοδευτική δυνατότητα, οδηγώντας στην οπισθοδρόμηση, στη συντηρητικοποίηση. Η εναντίωση σε ένα τέτοιο μέλλον είναι εναντίωση απέναντι στη βία κατά των γυναικών, στην ανεργία, στην περιστασιακή εργασία, στην απαγόρευση των εκτρώσεων, στην ομοφοβία, στις ρατσιστικές μεταναστευτικές πολιτικές. Χρειαζόμαστε 100% κατάργηση αυτών των πολιτικών. Δεν είναι δυνατόν να συμβιβαστούμε ούτε με την ανεργία, ούτε με τη φτώχεια, ούτε με τη βία, ούτε με τη μερική πρόσβαση, την προάσπιση με όρους, τις προϋποθέσεις συμμετοχής. «Θα αγωνιστούμε μέχρι να νικήσουμε».

 

Share

Το όχι σημαίνει όχι: κοιτώντας πίσω στο 2015

oxi-oxi

της Λίνας Φιλοπούλου

Σίγουρα θα το θυμόμαστε για πολύ καιρό το 2015. Η καθεμιά και ο καθένας για τους δικούς του λόγους. Σίγουρα όμως γιατί μας υποσχέθηκε τόσα πολλά και μας πήρε πίσω επίσης τόσα πολλά. Θα σταθώ όμως στην πιο κορυφαία, για μένα, στιγμή όχι μόνο της χρονιάς που – επιτέλους – πέρασε, αλλά θα έλεγα συνολικά της μνημονιακής περιόδου. Μια πραγματικά συγκλονιστική εβδομάδα που θα μας σημαδεύει για πολλά ακόμα χρόνια.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή όμως. Η ελληνική κοινωνία παρά τον φόβο που επικράτησε τη βδομάδα του δημοψηφίσματος λόγω των κλειστών τραπεζών και των capital controls, αλλά και της ασύδοτης προπαγάνδας και τρομοκρατίας των συστημικών μέσων ενημέρωσης, έδωσε μια ηχηρή και αδιαμφισβήτητη απάντηση με κάθε τρόπο ενάντια στη λιτότητα που επιφέρουν οι μνημονιακές πολιτικές, ήδη από το βράδυ της Παρασκευής στη μεγαλειώδη συγκέντρωση στο Σύνταγμα υπέρ του ΟΧΙ. Την Κυριακή της 5ης Ιουλίου η κάλπη έβγαλε ένα εκκωφαντικό και ταξικό ΟΧΙ στη συνέχιση των πολιτικών λιτότητας. Ήταν μια μεγαλειώδης νίκη και δικαίωση του κινήματος αντίστασης και των εργαζόμενων.

Και αμέσως μετά ήρθαν οι μέλισσες…

Πριν καλά καλά περάσουν λίγες ώρες από την επίσημη ανακοίνωση του αποτελέσματος και πριν καλά καλά προλάβουμε να χαρούμε για την παραίτηση Σαμαρά, ο πρωθυπουργός της χώρας ανακοίνωσε τη σύγκληση του συμβουλίου των ηττημένων από το δημοψήφισμα πολιτικών αρχηγών για την επόμενη μέρα. Αμέσως καταλάβαμε τι θα σήμαινε αυτό. Μάλιστα δεν άργησε να ακολουθήσει η συμφωνία της 13ης Ιουλίου, τα προαπαιτούμενα και τελικά η ψήφιση του τρίτου μνημονίου παραμονή δεκαπενταύγουστου και με επείγουσες διαδικασίες από την «πρώτη φορά αριστερή» κυβέρνηση.

Πολλά έχουν γραφτεί για τα γεγονότα του καλοκαιριού. Θα ήθελα ωστόσο να παρουσιάσω μια άλλη ανάγνωση αυτών των γεγονότων λαμβάνοντας υπόψη την πατριαρχική κοινωνία και τον πατερναλισμό της εξουσίας. Δεν ξέρω πόσες και πόσοι κάνατε το συνειρμό ανάμεσα στη μετατροπή του ΟΧΙ του δημοψηφίσματος σε ΝΑΙ και στο ΟΧΙ που λέει η γυναίκα σε έναν βιασμό που μετατρέπεται – από τον βιαστή αλλά και από την κοινωνία – σε ΙΣΩΣ και τελικά σε ΝΑΙ. Αναρωτιέμαι πόσες και πόσοι θεωρούν και αυτή την κυβέρνηση ως θύτη μιας ολόκληρης κοινωνίας, που αν και έδωσε τη δυνατότητα στο λαό να γίνει μέτοχος και να πάρει την τύχη του στα χέρια του, ήταν εκείνη που τελικά θα έπαιρνε την τελική απόφαση, σαν ένας άλλος αφέντης που καταδυναστεύει τη ζωή μας. Αυτό που συνέβη εδώ είναι μια ακραία άσκηση εξουσίας μιας μικρής ανδροκρατούμενης ομάδας απέναντι σε μια ολόκληρη κοινωνία που συνδέεται ακριβώς με αυτό που ονομάζουμε κουλτούρα του βιασμού. Η ευθύνη για όλα αυτά τα γεγονότα, που είναι συνέπεια ενός πολιτικού σχεδίου που ηττήθηκε, μετατείθεται στην κοινωνία. Όπως και η ευθύνη για το βιασμό μιας γυναίκας μετατείθεται στην ίδια την γυναίκα (τα γνωστά, γιατί κυκλοφορείς έξω μόνη σου τα βράδια, η φούστα σου είναι κοντή άρα πήγαινες γυρεύοντας, κάτι έκανες κι εσύ για να προκαλέσεις τέλος πάντων, κλπ, κλπ). Εκτός αν δεν επιζήσει. Μόνο τότε δέχεται η κοινωνία το αποτρόπαιο αυτό έγκλημα επιβολής εξουσίας πάνω στο γυναικείο σώμα. Η ελληνική κοινωνία όμως συνεχίζει να επιβιώνει, άρα θα πρέπει να αναλάβει και την ευθύνη των συνεπειών μιας εξουσίας που ασκούν κάποιοι άλλοι.

Η ηγεσία της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ υιοθέτησε χωρίς δεύτερη σκέψη αυτή την κουλτούρα όταν δεν ήρθε το αποτέλεσμα που ενδόμυχα επιθυμούσε για να βρει την κατάλληλη δικαιολογία να προχωρήσει με το σχέδιό της. Είναι ακριβώς αυτή η φυσικοποίηση του βιασμού στην ελληνική κοινωνία που επιτρέπει στην ηγεσία αυτής της κυβέρνησης, αυτών των βιαστών της λαϊκής ετυμηγορίας – όπως άλλωστε και των προηγούμενων κυβερνήσεων – να μην τους αμφισβητηθεί η εξουσία και να μείνουν ατιμώρητοι γι’ αυτό το έγκλημα. Είναι και αυτό μια επιπλέον ερμηνεία στο ότι θεωρήθηκε άξιο θαυμασμού και σεβασμού ότι ο Τσίπρας μετέτρεψε το όχι σε ναι και επιβραβεύτηκε μάλιστα γι’ αυτή του την πράξη στις εκλογές του Σεπτέμβρη από τόσο κόσμο, άντρες και γυναίκες.

Προσωπικά είμαι απολύτως σίγουρη ότι δεν επέτρεψα σε κανέναν να θεωρήσει ότι υπήρχε το παραμικρό περιθώριο να εννοηθεί διαφορετικά το ΟΧΙ που βροντοφώναξα στις 5 Ιουλίου. Ξέρω επίσης πολύ καλά ότι το 2016, και για όσο χρειαστεί, πρέπει όλες και όλοι να ξεσηκωθούμε για να σταματήσουμε αυτή τη σιωπηρή συναίνεση και ανοχή απέναντι σε κάθε επιβολή εξουσίας και σε κάθε πράξη και πολιτική που μας καταπιέζει για να μπορέσουμε κάποια στιγμή να δημιουργήσουμε μια κοινωνία ελευθερίας και δικαιοσύνης.

 

Share

Περί του φύλου της κρίσης

σερμαν

της Ντίνας Βαΐου

Μέσα στη δίνη των εξελίξεων που ζούμε τραυματικά όλον αυτό τον μήνα, πολλοί θα σχολίαζαν τα περί φύλου της κρίσης με τη φράση «τέτοιες ώρες, τέτοια λόγια». Όμως, στις 22 Ιουλίου 2015 η Αυγή (τελευταία σελίδα) μας πληροφόρησε, επικαλούμενη στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (2008- Α’ τρίμηνο 2015), ότι «οι άνδρες έχουν βιώσει σε υψηλότερο βαθμό την οικονομική κρίση από ό,τι οι γυναίκες», ενώ το σχετικό Δελτίο Τύπου της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων (ΓΓΙΦ) για την άτυπη σύνοδο των υπουργών Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων της Ε.Ε. (17 Ιουλίου 2015), στο πλαίσιο της Λουξεμβουργιανής Προεδρίας, σημειώνει ότι, ως αποτέλεσμα των σκληρών και απάνθρωπων μέτρων λιτότητας, «παρουσιάζεται μια τάση για εξίσωση των ποσοστών απασχόλησης των φύλων, εξίσωση όμως προς τα κάτω».

Δεν είναι εδώ ο τόπος ούτε ο χώρος για να σχολιάσει κανείς τα στατιστικά στοιχεία σε σχέση με την εργασία των γυναικών. Δύο σημεία όμως έχουν σημασία, ιδιαίτερα επειδή επικαλείται τα στοιχεία αυτά και η ΓΓΙΦ. Κατ’ αρχήν, η σύγκριση ποσοστών μεταβολής δεν αποκαλύπτει πολλά αν δεν λάβουμε υπ’ όψη τις εντελώς άνισες συνθήκες «εκκίνησης», δηλαδή το πολύ υψηλότερο ποσοστό απασχόλησης των ανδρών έναντι των γυναικών και αντίστοιχα το εξαιρετικά υψηλότερο ποσοστό ανεργίας των γυναικών έναντι των ανδρών το 2008. Η όποια σύγκριση των σημερινών ποσοστών απασχόλησης/ανεργίας έχει νόημα μόνο σε αυτή τη βάση. Επιπλέον, και σύμφωνα με λεπτομερείς επεξεργασίες των στοιχείων από τη Μαρία Καραμεσίνη και άλλες ερευνήτριες, είναι στατιστικά αληθές ότι στα πρώτα χρόνια της κρίσης επλήγησαν περισσότερο οι άνδρες, λόγω της κατάρρευσης της οικοδομής και των συναφών επαγγελμάτων. Στη συνέχεια, η αποδιάρθρωση του τομέα των υπηρεσιών έπληξε σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό τις γυναίκες, και μάλιστα με τρόπους που ξεπερνούν την αγορά εργασίας, αλλά συνήθως διαφεύγουν της προσοχής των αναλύσεων της κρίσης.

Συγκεκριμένα, η αποδιάρθρωση του τομέα των υπηρεσιών έπληξε τις γυναίκες ως εργαζόμενες, μια και περισσότερο από 75% της στατιστικά καταγεγραμμένης γυναικείας απασχόλησης συγκεντρωνόταν στον τομέα αυτόν. Τις έπληξε όμως και ως αποδέκτριες των υπηρεσιών, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στη φροντίδα (παιδιών, ηλικιωμένων, ανήμπορων) και την παροχή υπηρεσιών υγείας και πρόνοιας, αυξάνοντας σημαντικά τον όγκο της εργασίας στο πλαίσιο της οικογένειας και μάλιστα σε περισσότερο αντίξοες συνθήκες, λόγω των μειωμένων εισοδημάτων και των χειρότερων συνθηκών κατοίκησης, κάποτε και με κομμένο ηλεκτρικό και νερό. Σε ό,τι αφορά τις μετανάστριες, οι επιπτώσεις είναι ακόμη βαρύτερες, καθώς η απώλεια της απασχόλησης στις προσωπικές υπηρεσίες και τη φροντίδα συνεπάγεται, όπως γνωρίζουμε, και απώλεια νομιμοποιητικών εγγράφων.

Πρόκειται για επιπτώσεις της κρίσης που δεν μετράει η στατιστική, στην Ελλάδα και διεθνώς, υποτιμώντας έτσι τόσο την εργασία των γυναικών όσο και τις επιπτώσεις της κρίσης. Η υποτίμηση δε, προκύπτει όχι από κάποια «αστοχία» τεχνικών, αλλά από τον ίδιο τον ορισμό της εργασίας/ανεργίας, από τον οποίο αποκλείονται πολλά πεδία δραστηριοποίησης και ανάλωσης χρόνου και δουλειάς. Αναφέρομαι εδώ στην (απλήρωτη) εργασία φροντίδας, στη «βοήθεια» σε οικογενειακές επιχειρήσεις, στις πρωτοβουλίες αλληλεγγύης, στην άτυπη απασχόληση και πολλά ακόμη. Αν όμως η στατιστική δεσμεύεται από τις συμβάσεις των ορισμών της, θα περίμενε κανείς από τη ΓΓΙΦ μια συνθετότερη προσέγγιση, πέρα από τη γοητεία των αριθμών, ιδιαίτερα στους δύσκολους καιρούς, όπου η ισότητα των φύλων (κινδυνεύει να) πέφτει στα αζήτητα της πολιτικής.

* Η Ντίνα Βαΐου είναι καθηγήτρια στο ΕΜΠ

Πηγή: Αυγή

 

Share

Σερβιέτες, προφυλακτικά και λοιπά είδη πολυτελείας…

σερβιετες

του Φύλου Συκής

Στα νέα μέτρα που ψηφίστηκαν στη βουλή ως προαπαιτούμενα περιλαμβάνεται η μετάταξη στον υψηλό συντελεστή ΦΠΑ 23% μια σειράς προϊόντων, με συνέπεια την αύξηση της τιμής τους. Δύο από αυτά όμως είναι εξαιρετικής σημασίας για τη ζωή των γυναικών: το προφυλακτικό και οι σερβιέτες.

Το προφυλακτικό, εκτός από το πιο διαδεδομένο μέσο αντισύλληψης στην Ελλάδα ούτως ή άλλως, αποτελεί το πιο σημαντικό μέσω πρόληψης για τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, όπως είναι π.χ. ο ιός HIV, ο HPV, η ηπατίτιδα κτλ. Η χορήγησή του στα πλαίσια ενός κράτους πρόνοιας που σέβεται τους/τις πολίτες, την υγεία και τις ατομικές επιλογές τους σε ό,τι αφορά τη σεξουαλική τους ζωή θα έπρεπε να είναι δωρεάν σε όλους και όλες. Η αύξηση της τιμής στις σερβιέτες και τα υπόλοιπα είδη «γυναικείας υγιεινής» αποτελούν από την άλλη ένα καθαρά γυναικείο πρόβλημα, κάτι που μάλλον εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την αδιαφορία της κυβέρνησης, η οποία ούτως ή άλλως μέχρι στιγμής δεν έχει δείξει σημάδια ευαισθησίας σε γυναικεία θέματα. Κι όμως πρόκειται για ένα προϊόν τόσο απαραίτητο σε καθεμιά από εμάς που δεν σκεφτόμαστε καν το ενδεχόμενο να μην μπορούμε να το προμηθευτούμε. Έχετε αναρωτηθεί ποτέ τι γίνεται με τις γυναίκες που δεν έχουν πρόσβαση σε προϊόντα για την περίοδό τους (π.χ. άστεγες, φυλακισμένες στις ελληνικές φυλακές κτλ); Για τι συνθήκες υγιεινής και ποιά ποιότητα ζωής μιλάμε;

Από ένα πραγματικό κράτος πρόνοιας που ενδιαφέρεται για την υγεία μας θα απαιτούσαμε τόσο την παροχή προφυλακτικών όσο και σερβιετών ή άλλων παρόμοιων προϊόντων δωρεάν. Μέχρι τότε, θα περιμέναμε από το κράτος να αναλάβει όλες εκείνες τις πρωτοβουλίες που θα οδηγούσαν σε μείωση της τελικής τιμής, κάτι που συμπεριλαμβάνει και το φορολογικό συντελεστή. Αντίθετα, με το να τοποθετούνται τα προφυλακτικά και οι σερβιέτες στην κατηγορία προϊόντων με συντελεστή ΦΠΑ 23%, ουσιαστικά εξισώνονται με τα καταναλωτικά είδη πολυτελείας, περνώντας έτσι και λανθασμένα μηνύματα τόσο για τη σημασία τους στις ζωές μας όσο και για τις ίδιες τις ζωές μας.

 

Share

Κείμενο αντιρατσιστικών, ΛΟΑΤ και εργατικών οργανώσεων της Θεσσαλονίκης για ένα βροντερό ΟΧΙ στο δημοψήφισμα

οχι3

Τα κινήματα στον αγώνα για το ΌΧΙ

Όλα αυτά τα χρόνια, όλοι και όλες εμείς που συμμετέχουμε στα κοινωνικά κινήματα έχουμε δώσει μικρές και μεγάλες μάχες για την υπεράσπιση των κοινών αγαθών, για την εργατική αξιοπρέπεια και την προοπτική της εργατικής χειραφέτησης, για τα δικαιώματα των προσφύγων, των μεταναστών και των παιδιών τους, για την ισότητα και την κατάργηση των πατριαρχικών και σεξιστικών διακρίσεων, για την άρση των κοινωνικών αποκλεισμών που η καταστολή, η φτώχεια, ή ακόμα οι κοινωνικές προκαταλήψεις επιβάλλουν απέναντι στους πολίτες με αναπηρίες, την LGBTQI κοινότητα, τους φυλακισμένους και αποφυλακισμένους, τους τοξικοεξαρτημένους ή τα άτομα με ψυχιατρικές διαγνώσεις.

Αυτό που καταλαβαίναμε όλο και πιο καθαρά μέσα από τη συμμετοχή μας σε όλα αυτά τα κινήματα, είναι ότι οι επιμέρους αγώνες δεν μπορούν να καταφέρουν τίποτα, αν δεν συνδυάζονται με τον αγώνα για τα δικαιώματα όλων μας, ντόπιων και ξένων, σε δουλειά με αξιοπρέπεια, στη δημόσια υγεία και παιδεία, με τον αγώνα ενάντια στη φτώχεια που έφεραν η κρίση και τα μνημόνια. Για αυτό και συμμετείχαμε όλοι μαζί στις μεγάλες εργατικές και λαϊκές κινητοποιήσεις των περασμένων χρόνων, στις πλατείες και τις απεργίες. Ισχύει βέβαια και το αντίστροφο: οι αγώνες για κοινωνική δικαιοσύνη και ελευθερία δεν έχουν αποτέλεσμα και νόημα αν δεν συμπεριλαμβάνουν όλους τους φτωχούς και καταπιεσμένους, αν δεν αίρουν στα λόγια και στην πράξη τους διαχωρισμούς ανάμεσα σε ντόπιους και ξένους εργαζόμενους, ανάμεσα σε νόμιμους και «λαθραίους» μετανάστες, αν δεν αναμετρώνται καθημερινά με το ρατσισμό, τo φασισμό και τον εθνικισμό που μας θέλουν χωρισμένους και νικημένους.

Σήμερα, οι αγώνες αυτοί βρίσκονται μπροστά σε ένα κρίσιμο κατώφλι: μετά από ένα διάστημα υποχώρησης και αμηχανίας, η προκήρυξη του δημοψηφίσματος φέρνει ξανά στο προσκήνιο τα κινήματα, τις κοινωνικές αντιστάσεις, το λαϊκό παράγοντα. Το δημοψήφισμα συνδέει τους διαφορετικούς αγώνες σε ένα κοινό μέτωπο ενάντια στη φτωχοποίηση, τους αποκλεισμούς και τη δυστυχία που θα φέρει η συνέχιση των μνημονίων και αναδεικνύει ένα ξεκάθαρο διαχωρισμό ανάμεσα στους πλούσιους και τους φτωχούς, την εξουσία και τους καταπιεσμένους, τους εκμεταλλευτές και τους εκμεταλλευόμενους, αυτούς που παλεύουμε για να μείνουμε όρθιοι και αξιοπρεπείς και αυτούς που παλεύουν για να «μείνουν Ευρώπη». Ένα «ναι» στο δημοψήφισμα θα οδηγήσει σε ολική παλινόρθωση του μνημονιακού καθεστώτος, στην πιο στυγνή και αποκρουστική του εκδοχή.

Ένα ΌΧΙ, κι ακόμα περισσότερο ένα μεγάλο, ριζοσπαστικό, λαϊκό ΌΧΙ, βγαλμένο μέσα από την κινητοποίηση του λαού και της κοινωνίας, θα ανοίξει νέους δρόμους διεκδίκησης και αξιοπρέπειας. Πολλοί από εμάς έχουμε διαφορετικές απόψεις για το τι πρέπει να γίνει μετά, ποιος δρόμος είναι ο καλύτερος για το λαό και τους εργαζόμενους. Αυτό όμως που όλοι και όλες μας συμφωνούμε, είναι ότι αυτός ο δρόμος δεν μπορεί να περνά μέσα από την υποταγή και τη διολίσθηση στο μνημονιακό καθεστώς, μέσα από τη συνέχιση της λιτότητας, την ιδιωτικοποίηση των κοινών αγαθών και υπηρεσιών. Για αυτό, το ΟΧΙ σε αυτό το δημοψήφισμα, σημαίνει για εμάς ταυτόχρονα και ΌΧΙ σε κάθε άλλη μνημονιακή και αντιλαϊκή συμφωνία. Και γνωρίζουμε ότι όσο πιο δυνατό θα είναι το ΌΧΙ της Κυριακής, όσο περισσότερο κινητοποιηθεί για αυτό η κοινωνία και τα κινήματα, τόσο περισσότερο θα καθορίσει και τις εξελίξεις από τη Δευτέρα, αποτρέποντας τις υπαναχωρήσεις. Αυτή την εβδομάδα, τα κινήματα και ο λαός βγαίνουμε ξανά στους δρόμους και δεν πρόκειται να μαζευτούμε ξανά εύκολα.

Καλούμε την Παρασκευή στις 7 στη μεγάλη συναυλία για το ΟΧΙ στο Λευκό Πύργο.

 

ΟΧΙ στα μνημόνια της φτώχειας

Όλοι και όλες στους δρόμους

 

Αντιρατσιστική Πρωτοβουλία Θεσσαλονίκης

Ομάδα Sylvia Rivera για ένα κινηματικό Thessaloniki Pride

Δίκτυο Ανέργων κι Επισφαλώς Εργαζομένων,

Σωματείο Υπαλλήλων Βιβλίου Χάρτου Θεσσαλονίκης

Κίνηση Απελάστε το Ρατσισμό

Σχολείο Αλληλεγγύης “Οδυσσέας”

Share

“Εμείς το “όχι” το είπαμε – θα το πούμε την κυριακή – θα συνεχίσουμε να το λέμε αν χρειαστεί και στη συνέχεια!!!”

κριση

Χώρος αλληλεγγύης γυναικων-πρωτοβουλία γυναικών ενάντια στο χρέος και στα μέτρα λιτότητας

“Εμείς το “όχι” το είπαμε – θα το πούμε την κυριακή – θα συνεχίσουμε να το λέμε αν χρειαστεί και στη συνέχεια!!!”

Εδώ και πέντε χρόνια εμείς οι γυναίκες έχουμε ζήσει σκληρά τις μνημονιακές πολιτικές λιτότητας που πήραν οι προηγούμενες κυβερνήσεις υπηρετώντας τις διαταγές της ΕΕ, της ΕΚΤ και του ΔΝΤ στο όνομα του χρέους.

ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ λοιπόν ό,τι και να κάνουν μέσα από την μιντιακή προπαγάνδα τους ΝΑ ΜΑΣ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΗΣΟΥΝ!!!

Γιατί εμείς ξέρουμε καλά ότι η μεγαλύτερη Βια είναι η Φτώχεια, όταν:

*μας φτάσανε να μην έχουμε φαγητό και εμβόλια-φάρμακα για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους γονείς μας

*είμασταν οι πρώτες που απολύσανε, οι περισσότερο ανασφάλιστες

*είμασταν οι πρώτες στα ποσοστά ανεργίας

*είμασταν εμείς που αποχωριζόμασταν τα παιδιά μας που φεύγαν μετανάστες

*είμασταν εμείς που κρατούσαν τα μωρά μας όταν δεν είχαμε να πληρώσουμε για τη γέννα

*είμασταν αυτές που δεχτήκαμε τις συνέπειες από την αυξανόμενη βία στην κοινωνία

ΑΛΛΑ είμασταν κι αυτές που μέσα από την ΑΥΤΟΟΡΓΑΝΩΣΗ και την ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ μας ΑΝΤΙΣΤΑΘΗΚΑΜΕ και θα συνεχίσουμε ΝΑ ΑΝΤΙΣΤΕΚΟΜΑΣΤΕ ΚΑΙ ΝΑ ΑΓΩΝΙΖΟΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΜΝΗΜΟΝΙΑΚΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ!!!

ΓΙΑΤΙ:

– εμείς το “όχι” το είπαμε μαζί με τις αγωνιζομενες καθαριστριες, τους/τις διαθέσιμους στην εκπαίδευση, τους σχολικούς φύλακες, τους απολυμένους της coca-cola και μαζί με όλα τα κινήματα που εδώ και πέντε χρόνια είμασταν μαζί στους δρόμους!!!

– εμείς το “όχι” το είπαμε από την πρώτη στιγμή που έπεσε το μαύυρο στην δημόσια ραδιοτηλεόραση!!!

– εμείς το “όχι” το είπαμε – θα το πούμε την κυριακή – θα συνεχίσουμε να το λέμε αν χρειαστεί και στη συνέχεια!!!

 

 

Share

Μ’ένα πόνο το παιδί, μ’ένα γκάλοπ η 5η αξιολόγηση

πολιτικοι

της Φλώρας Νικολιδάκη

Προς το Φύλο Συκής, για δημοσίευση

Αγαπητές φίλες,

-ξεκινήσαμε την προσπάθειά μας για ένα ηλεκτρονικό σάιτ με θέμα τα ζητήματα του γυναικείου φύλου και πέρασαν σχεδόν τρία χρόνια από τη μέρα της απόφασής μας. Όλες σχεδόν στο χώρο του αριστερού φεμινισμού, πολύ συχνά συνδέσαμε τις ελπίδες μας με τις γενικότερες πολιτικές εξελίξεις. Χαρήκαμε, ονειρευτήκαμε, και ενώ πρόκειται για δομικό σφάλμα για τις φεμινίστριες, πιστέψαμε.

-Όλον αυτό τον καιρό παρακολουθούμε τη μάχη της Πολιτικής, γιατί στη μάχη της Κοινωνίας είμαστε όλες ενεργά μέλη. Τη μάχη όμως της πολιτικής την έδωσαν κυρίως οι φίλοι μας οι άνδρες. Συζητούσαμε συχνά ότι τα σημάδια δεν είναι καλά. Εμείς ξέρουμε τι σημαίνει και για την πιο αριστερή φρασεολογία, η χρησιμοποίηση του γυναικείου φύλου ως συνθήματος σε λόγους φτιαγμένους από επικοινωνιολόγους.

-Και τώρα? Τώρα ήρθε η στιγμή που συνήθως φτάνει απρόσκλητη και πάντα στην πιο ακατάλληλη ώρα. Ήρθε η στιγμή της απόφασης.

Ο φόβος, που ξορκίστηκε αμέτρητες φορές, είναι παρών. Ο φόβος που ο κόσμος καλέστηκε να ξεπεράσει, για να περάσει σε μια διαφορετική κατάσταση, εμποδίζει πλέον τους ίδιους τους «καθοδηγητές».

Ένας φόβος καταστροφικός, που μπορεί να τα διαλύσει όλα.

-Ένας φόβος που άνθρωποι χωρίς ήθος αξιοποιούν για να σιγουρέψουν το αποτέλεσμα της οπισθοχώρησης.

-Δειλία. Γνώρισμα των ανδρών. Κι ας είναι διαφορετικά γραμμένη η ιστορία.

-Η κυβέρνηση που αναδείχθηκε στις 25 Γενάρη κινείται αντιφατικά. Τη μια μας στέλνει στον ουρανό και την άλλη στον πάτο.

-Τώρα οι δανειστές, ανυποχώρητοι, ούτε μισό βήμα πίσω, έχουν περάσει ανοιχτά στο «γλέντι». Σε τρείς μήνες έχουν πάρει περίπου 4 δις. Γιατί να έχουν πρόβλημα με την αριστερή κυβέρνηση? Τα καταφέρνει καλλίτερα από την προηγούμενη.

-Τα χρήματα του ΟΑΕΔ, του ΙΚΑ των Περιφερειών, των ΟΤΑ καλούνται να υπηρετήσουν το χρέος. Πότε το αποφασίσαμε αυτό?

-Η κ. Μέρκελ, υπέδειξε στον πρωθυπουργό της χώρας, να πληρώσει τα 750 εκ. της Τρίτης 12/05, από κάποια χρήματα των συστημικών τραπεζών που βρίσκονται στην ΤτΕ. Η κ. Μέρκελ ξέρει τα πάντα για τα χρηματικά μας διαθέσιμα. Τα χρήματα όμως αυτά είναι η εξασφάλιση των καταθέσεων.  Ποιοι θα τα δώσουν?

-Είναι πολλά πια τα δείγματα, ότι κάτι δεν πάει καλά. Πρόσωπα στην κυβέρνηση που ανήκουν σε διαφορετικά στρατόπεδα, καμιά φορά παίρνουν κρίσιμες θέσεις «με το ζόρι». Πως γίνεται αυτό? Μήπως δεν είναι ολόκληρη η κυβέρνηση των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ? Μήπως έχουν κι’ άλλοι λόγο? Πως συνέβη να μάθουμε ξαφνικά ότι εκτός από την κυβέρνηση που αναδείχθηκε με την ψήφο του λαού υπάρχει και η κ. Σαββαίδη, ο κ. Στουρνάρας, η κ. Σακελλαρίου, υπεράνω κάθε ελληνικής αρχής? Ποιοι τα ανέχονται αυτά και γιατί? Τα γνώριζαν? Κάποιοι συνέβαλλαν σε προεκλογικές συμφωνίες κάτω από το τραπέζι?

-Είμαστε γυναίκες και έχουμε ζήσει αρσενικές συμπεριφορές. Βρήκαμε τρίχες στο πέτο που δεν είναι δικές μας, βρήκαμε κοκκινάδια στο πουκάμισο, εισιτήρια θεάτρου στην τσέπη, ανεξήγητες απουσίες και χαμηλόφωνα τηλεφωνήματα. Κάτι παίζει εδώ πέρα. Επειδή όμως είμαστε αριστερές φεμινίστριες, η απάντησή μας είναι σαφής:

-Αν δώσετε 750 εκ από το υστέρημα του ελληνικού λαού την Τρίτη στους δανειστές, ο μόνος χώρος που υπάρχει για σας είναι το χαλάκι έξω από την πόρτα.

 

Share

Κάλεσμα για φεμινιστική παρέμβαση στο Blockupy: Ας νοιαστούμε! Ας χορέψουμε! Ας μπλοκάρουμε – Φεμινιστικά!

blockupy

Στις 18 Μαρτίου 2015 διοργανώνεται μια μεγάλη διεθνής κινητοποίηση του Δικτύου Blockupy International, ενάντια στα εγκαίνια του νέου κτιρίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στην Φρανκφούρτη. Στο πλαίσιο των κινητοποιήσεων υπάρχει κάλεσμα από κουήρ-φεμινιστικές ομάδες για συμμετοχή στον αποκλεισμό του νέου κτιρίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Ολόκληρο το κάλεσμα των φεμινιστικών παρεμβάσεων:

Κάλεσμα για φεμινιστική παρέμβαση: Ας νοιαστούμε! Ας χορέψουμε! Ας μπλοκάρουμε – Φεμινιστικά!

Τμήμα των δράσεων Blockupy είναι και οι queer-φεμινιστικές ομάδες από το 2012. Εμείς λέμε ότι δεν είναι αρκετό να αλλάζει απλώς χέρια η εξουσία και η ιδιοκτησία. Πρέπει να υπάρξει ουσιαστική αλλαγή. Εμείς ως φεμινίστριες τοποθετούμε τη ζωή στο κέντρο και την αντιπαραβάλλουμε ως ουτοπία απέναντι στη λογική του κέρδους. Η παραγωγή, η κατανομή του χρόνου, ολόκληρη η κοινωνία πρέπει να αλλάξουν ριζικά!

Ο εορτασμός των εγκαινίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στις 18 Μαρτίου θα πρέπει να γίνει η δική μας γιορτή. Τελικά ο εορτασμός τους κατέληξε να γίνει δείπνο με κεριά – το πάρτυ ακυρώθηκε. Αυτό δεν εμποδίζει εμάς να χορέψουμε: οι απολιθωμένες συνθήκες απαιτούν χορό, ώστε να τραγουδήσουμε τη δική τους μελωδία. Το Blockupy θα είναι εκεί, όταν η ΕΚΤ θα ανοίξει στις 18 Μαρτίου για κάποιους λίγους. Το πάρτυ τους θα παραμείνει κλειστό. Η επίδραση των πολιτικών τους όμως συνεχίζουν να οδηγούν σε συνθήκες, τις οποίες δεν θέλουμε, εναντίον των οποίων αντιστεκόμαστε – μαζί με πολλούς και πολλές. Η γιορτή της ΕΚΤ θα είναι χαμηλόφωνη, εμείς όχι!

Η διπλή μας καταπίεση ακούει στο όνομα καπιταλισμός και πατριαρχία!

Τι σχέση έχει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα με το γεγονός ότι η ανησυχία για την ανθρωπότητα συνεχίζει να παραμένει στο παρασκήνιο; Οι πολιτικές της ΕΕ ασκούν όλο και πιο τεράστια πίεση σε όλους τους τομείς της κοινωνικής αναπαραγωγής. Για την πολιτική αυτή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αποτελεί σύμβολο – ένα ισχυρό σύμβολο. Από την κρίση που ξέσπασε το 2008, τα πακέτα διάσωσης βρίσκονται συνεχώς στο δημόσιο διάλογο. Δεν έσωσαν όμως ανθρώπους, ούτε κοινωνικά επιτεύγματα, ούτε το δημόσιο συμφέρον. Όχι! Έσωσαν τις τράπεζες και τα ιδιωτικά κεφάλαια. Too big to fail! Οι ζωές εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων δεν έχουν την παραμικρή σημασία – τόσο εδώ στην Ευρώπη όσο και πέρα από τα σύνορά της.

Οι τράπεζες και το κεφάλαιο κερδίζουν από την κρίση. Οι συνέπειες της κρίσης, που μας επηρεάζουν όλους/ες άμεσα – όπως είναι η μαζική ανεργία, οι ιδιωτικοποιήσεις, η έλλειψη ιατρικής φροντίδας, οι περικοπές στην εκπαίδευση, κλπ – πρέπει να επιλυθούν μεμονωμένα. Και σε ό,τι αφορά τη φροντίδα, είναι κυρίως οι γυναίκες, οι οποίες καλούνται στην κοινωνία μας να αναλάβουν την ευθύνη να αποδεχτούν από «αγάπη» την εκμετάλλευση ως φυσιολογική κατάσταση. Το γεγονός ότι οι γυναίκες είναι σε θέση να φροντίζουν, δεν είναι στοιχείο αδυναμίας, αλλά η δύναμη η δική τους και όλων, όσοι έχουν συνειδητοποιήσει ότι δεν χρειάζεται να έχεις γεννηθεί γυναίκα για να θεωρείς τη φροντίδα, την αγάπη και την αλληλεγγύη κέντρο της ζωής.

Η κρίση της αναπαραγωγής είναι μια παγκόσμια και πολύμορφη κρίση, στην οποία μπορούμε να απαντήσουμε μόνο με παγκόσμια αντίσταση. Η αντίσταση αυτή έχει αρχίσει εδώ και καιρό. Απέναντι στο διαχωρισμό και στις στρατηγικές ατομικής λύσης αντιπαραβάλλουμε την  αλληλεγγύη και αναπτύσσουμε στρατηγικές συλλογικής δράσης. Η επανάσταση δεν θα ξεκινήσει από τα εργοστάσια. Μαθαίνουμε από τα αγροτικά, αντι-αποικιακά, φεμινιστικά κινήματα και τα κινήματα αυτόχθονων. Στεκόμαστε στο πλευρό των κινημάτων αντίστασης στα εργοστάσια, αλλά επεκτείνουμε την αντίσταση και στον αναπαραγωγικό τομέα. Η απλήρωτη εκμετάλλευση που επικρατεί εδώ, μειώνει με ουσιαστικό τρόπο το κόστος της εργατικής δύναμης, αυξάνει τα κέρδη και ως εκ τούτου συμβάλλει στην καπιταλιστική εκμετάλλευση.

Αν κοιτάξουμε λίγο παραπέρα θα δούμε νέες προοπτικές και στρατηγικές για μια ζωή χωρίς καπιταλισμό. Υπάρχουν ήδη σε όλο τον κόσμο προσεγγίσεις που φέρνουν την καλή ζωή στο προσκήνιο. Σε όλες τις χώρες που η τρόικα επιβάλλει σήμερα με το μαστίγιο μέτρα λιτότητας και εξαθλίωση δημιουργούνται εναλλακτικές λύσεις στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής ενώ αυξάνεται η αλληλεγγύη και η αντίσταση. Η αλληλεγγύη μας είναι για εκείνους/ες που έχουν πληγεί από τον πόλεμο των πλουσίων ενάντια στους φτωχούς. Η αλληλεγγύη μας είναι για εκείνους/ες που στέκονται δίπλα δίπλα, που δημιουργούν το καινούριο και αντιστέκονται στην καταστροφή του ανθρώπου και της φύσης.

Ας ρίξουμε μια ματιά στην Ελλάδα: στην Αθήνα μόνο, υπάρχουν 250.000 έως 280.000 άτομα που τρώνε στα συσσίτια. Ο αριθμός των αστέγων στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 30 τοις εκατό από τότε που ξεκίνησε η κρίση. Στην Αθήνα, περισσότεροι από 20.000 Αθηναίοι/ες κοιμούνται στο δρόμο. Το καινούριο δεδομένο είναι η δραματική αύξηση της ανεργίας και ειδικά το υψηλό ποσοστό των γυναικών. 65 τοις εκατό των νέων Ελληνίδων δεν έχουν δουλειά. Η νέα ελληνική κυβέρνηση ζητά με αυτοπεποίθηση το αυτονόητο: να μπορέσει να «προωθήσει εκείνες τις ουσιαστικές και ολοκληρωμένες μεταρρυθμίσεις που είναι αναγκαίες για να εξασφαλίσει το βιοτικό επίπεδο εκατομμυρίων Ελλήνων/ίδων πολιτών μέσω μιας βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης, μέσω της επαρκώς αμειβόμενης απασχόληση και της κοινωνικής συνοχής».

Μόνο με διεθνή κοινωνική συνοχή και αλληλεγγύη θα καταφέρει η Ελλάδα να δώσει ένα σήμα ενάντια στην καπιταλιστική πολιτική. Γι’ αυτό το λόγο χρειάζεται ένα κίνημα όπως το Blockupy – εδώ και παντού.

Η κρίση είναι ο καπιταλισμός – κάθε μέρα, παντού στον κόσμο. Θα μεταφέρουμε την αντίσταση στην καρδιά του ευρωπαϊκού καθεστώτος. Θα συμμετέχουμε στις διαδηλώσεις του Blockupy στη Φρανκφούρτη με φεμινιστικές κινητοποιήσεις:

Ανατρέπουμε την πατριαρχία και τον καπιταλισμό: βάζουμε τη ζωή στο κέντρο! Να είστε εκεί! Rise up! Dance! Take care!

18μηδέντρία – εμείς θα είμαστε εκεί! Ανατρέπουμε την πατριαρχία και τον καπιταλισμό! Να είστε εκεί! Rise up! Dance! Take care!

  • Θα κάνουμε μια πολύχρωμη, δημιουργική και χωρίς βία βόλτα γύρω από το νέο κτίριο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
  • 144η επέτειος της Παρισινής Κομμούνας – Οι γυναίκες στα μπλόκα! – Συμμετέχουμε στις δράσεις κοινωνικής ανυπακοής!
  • Κοινό συλλαλητήριο στο κέντρο της Φρανκφούρτης των τραπεζών
  • Από τις 17.00 στο black block – Δεν διασπόμαστε! Κουήρ-φεμινιστικό μπλοκ στην κεντρική διαδήλωση του Blockupy

 

Χάρτης δράσεων εδώ

Περισσότερες πληροφορίες για τις κινητοποιήσεις μπορείτε να διαβάσετε εδώ

logo-care-revolution

μετάφραση: Λίνα Φιλοπούλου

Πηγή: Blockupy

 

Share

Συνέντευξη της ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Κωνσταντίνας Κούνεβα (βίντεο)

kouneva

Συνέντευξη της ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ και της Ευρωομάδας της Αριστεράς, Κωνσταντίνας Κούνεβα, στον Βασίλη Κατσαρδή για τις πρώτες εμπειρίες της στην Ευρωβουλή, το συνδικαλιστικό κίνημα, την επίσκεψή της στους Σύρους πρόσφυγες στο Σύνταγμα, αλλά και τη βία εναντίον των γυναικών.

Πηγή: left.gr

 

YouTube Preview Image
Share

Θα γίνω ποτέ μάνα επί Μνημονίου;

gustav-klimt-mother-and-child-80958

«Γιατί είμαι κουρασμένη. Γιατί μπούχτισα να έχω χέρια και να μην μπορώ να χαρώ μ’ αυτά κάτι δικό μου. Γι’ αυτό είμαι λυπημένη, ταπεινωμένη αβάσταχτα. Να βλέπω τα στάρια να μεστώνουν, τις βρύσες να τρέχουν αδιάκοπα, τα πρόβατα να γεννάνε. Ολάκερη η χώρα βάλθηκε να μου δείξει πόση ομορφιά έχει η νιότη κι εγώ νιώθω κατάξερη»

«Γέρμα», του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα

Ερευνα: Ντίνα Δασκαλοπούλου

Γέρμα στα ισπανικά σημαίνει «στείρα», «άτεκνη». Και δεν υπάρχει ίσως κείμενο άλλο που να αποτυπώνει με τρόπο πιο ακριβή την οδύνη μιας γυναίκας που λαχταράει ένα μωρό και δεν μπορεί να το αποκτήσει. Η Γέρμα δεν μπορεί να χαρεί τη μητρότητα, αφού ο άντρας της είναι στείρος κι «είναι μια πίκρα ολάκερη». Περίπου 80 χρόνια μετά το πρώτο ανέβασμά της, η Γέρμα -αν γραφόταν σήμερα- δεν θα είχε κανένα πρόβλημα με τη στειρότητα του Χουάν, αφού οι θεραπείες για την υπογονιμότητα έχουν εξελιχθεί τόσο, ώστε ελάχιστες περιπτώσεις πια είναι μη αντιμετωπίσιμες. Ομως η λαχτάρα της για έναν γιο θα έμενε πιθανότατα και πάλι ανεκπλήρωτη. Γιατί η Γέρμα σήμερα -άνεργη, ανασφάλιστη, απλήρωτη εργαζόμενη- δεν θα είχε τα υλικά μέσα, για να ικανοποιήσει την επιθυμία της.

«Χρειαζόμαστε μια φεμινιστική επανάσταση νέου τύπου», ξεκινάει την κουβέντα μας η Ελένη, άνεργη δημοσιογράφος που εδώ και δύο χρόνια δοκιμάζει την τύχη της και τις αντοχές της στο Βερολίνο. «Οι μητέρες μας διεκδικούσαν το δικαίωμα να μην κάνουν παιδιά, αν δεν το ήθελαν. Εμείς τώρα πρέπει να διεκδικήσουμε το δικαίωμά μας να κάνουμε παιδιά, αν το θέλουμε. Σε λίγο καιρό κλείνω τα 42, τα περιθώριά μου στενεύουν. Οταν ξεκίνησε η κρίση, ήμουν 37 χρόνων: ώριμη πια, επαγγελματικά καταξιωμένη, ασφαλής. Ημουν έτοιμη να κάνω παιδιά, το ήθελα πολύ. Επειτα απολύθηκα, άλλαξε η ζωή μου. Τώρα εδώ παλεύω να βγάλω 1.000 ευρώ τον μήνα από μεταφράσεις. Το όνειρό μου για παιδιά απομακρύνεται».

Υπογεννητικότητα

«Η οικονομική κρίση έχει μειώσει τις γεννήσεις κατά 30%», μας λέει η Αικατερίνη Στυψανέλλη, που είναι γιατρός στο «Αλεξάνδρα», εκεί όπου «καταφεύγουν οι φτωχότεροι των φτωχών, οι πιο καταφρονεμένοι από τους καταφρονεμένους», όπως περιγράφουν το νοσοκομείο οι εργαζόμενοί του. «Αλλες γυναίκες δεν μπορούν να κάνουν παιδιά, άλλες αναγκάζονται να προχωρήσουν σε εκτρώσεις, παρ’ όλο που θα ήθελαν πολύ ένα μωρό, αλλά τους φαίνεται βουνό το να το μεγαλώσουν. Ακόμα και μια έκτρωση κοστίζει για μια ανασφάλιστη 300 ευρώ σήμερα, έτσι πολλές γυναίκες καταφεύγουν σε φάρμακα διακοπής κυήσεως στο σπίτι, τα οποία παίρνουν χωρίς παρακολούθηση», δηλώνει στην «Εφ.Συν.» η γιατρός.

Η απόκτηση ενός παιδιού για πολλές γυναίκες -ακόμα και σήμερα- αποτελεί αυτοσκοπό, νοηματοδοτεί την ύπαρξή τους. Ετσι η ατεκνία προκαλεί αφάνταστη οδύνη κι αγωνία. Αυτή μού περιγράφει η 35χρονη Κατερίνα, που βρίσκεται «στον προθάλαμο της ανεργίας». Ηταν εργαζόμενη στο Δημόσιο κι έχει τεθεί σε διαθεσιμότητα. «Ηθελα από μικρή να αποκτήσω πολλά πολλά παιδιά. Ακόμα και χωρίς σύζυγο, θα τα κατάφερνα και μόνη μου, αν τα πράγματα ήταν αλλιώς», τονίζει.

«Τώρα πια δεν μπορώ να ικανοποιήσω ούτε τις βασικές μου ανάγκες, όχι τα όνειρά μου», λέει η Κατερίνα. «Μετά βίας πληρώνω τους φόρους και κάθε μήνα υπολογίζω ποιο λογαριασμό θα αφήσω απλήρωτο. Τα βράδια δεν βγαίνω, δεν πάω πουθενά και δεν κάνω κανένα έξοδο πέρα από τα απαραίτητα. Ετσι, στα 35 μου ζω μια ζωή χωρίς έρωτα, χωρίς συντροφικότητα και χωρίς παιδιά. Και τα βράδια κάθομαι και σκέφτομαι πώς ήταν η ζωή μου πριν από την κρίση, για να με πάρει ο ύπνος. Κι άλλα βράδια, όταν έχω κουραστεί πια να κλαίω, κάνω όνειρα για τη μέρα που όλα αυτά θα έχουν τελειώσει. Αλλά σε 5 χρόνια εγώ θα είμαι 40. Αραγε θα προλάβω;».

«Οικονομική υπογονιμότητα»

Ο γυναικολόγος των Γιατρών του Κόσμου, Γιάννης Μουζάλας, μας εξηγεί με στοιχεία τη νέα για τα ελληνικά δεδομένα έννοια της «οικονομικής υπογονιμότητας», της μη επιλεγμένης ατεκνίας, λόγω οικονομικής δυσπραγίας. Στην περσινή έκθεση των ΓτΚ καταγράφεται πως 4 στις 10 γυναίκες θα γεννήσουν ένα παιδί λιγότερο απ’ ό,τι προγραµµάτιζαν ή δεν θα γεννήσουν καθόλου. «Εχουμε 3.000.000 ανασφάλιστους Ελληνες και 10.000.000 ανασφαλείς: οι άνθρωποι δεν ξέρουν αν θα έχουν δουλειά τον επόμενο μήνα ή αν θα πληρωθούν», μας λέει ο κ. Μουζάλας. «Τα νέα παιδιά δεν συμβιώνουν πια, ζουν με τους γονείς τους. Περίπου 100.000 άνθρωποι σε αναπαραγωγική ηλικία έφυγαν για το εξωτερικό. Τρία χρόνια τώρα η υπογεννητικότητα αυξάνεται ραγδαία».

Η 33χρονη Ζωή είναι ζωγράφος, «χαρά στο επάγγελμα», θα μου πει αυτοσαρκαζόμενη. «Αν και τώρα πια νιώθω λιγότερο ένοχη, αφού και οι φίλοι μου, που έκαναν τις σπουδές τις καλές, αυτές που οδηγούσαν σε λαμπρές καριέρες, τώρα είναι κι αυτοί όλοι άνεργοι. Δεν έχω παιδιά και δεν θα αποκτήσω ποτέ. Κάθε μήνα που έρχεται η περίοδός μου σκέφτομαι «άλλη μια χαμένη ευκαιρία». Και το βράδυ κλαίω στο παιδικό μου δωμάτιο. Φυσικά κι έχω γυρίσει στο σπίτι των γονιών μου, όπως κι ο φίλος μου. Δεν μπορούσαμε πια να τα βγάλουμε πέρα μόνοι μας. Κι αυτός θα ήθελε να γίνει μπαμπάς. Και νομίζω ότι ντρέπεται που δεν μπορεί να το υποστηρίξει. Αλλά πια δεν μιλάμε γι’ αυτό. Ζούμε σαν έφηβοι και καμωνόμαστε κι οι δυο ότι μας αρέσει».

Αυτή την εικόνα, του άντρα που βουτάει σε απελπισία γιατί δεν μπορεί να στηρίξει τα όνειρα της συντρόφισσάς του –και τα δικά του- για ένα παιδί, μου μεταφέρει κι ο Κώστας Παπαδόπουλος, επιμελητής Β’ στο «Αλεξάνδρα». «Είναι οι άντρες τους αυτοί που βιώνουν το μεγαλύτερο άγχος», εξηγεί ο γιατρός. «Νιώθουν πως πρέπει να προσφέρουν στις γυναίκες τους τις οικονομικές δυνατότητες, για να γίνουν μητέρες. Κι όταν -λόγω ανεργίας- δεν το καταφέρνουν, βιώνουν πολύ μεγάλο άγχος κι οδύνη, πιέζονται πάρα πολύ. Το πιο δραματικό είναι ότι έρχονται ζευγάρια που κάνουν κυριολεκτικά υπολογισμούς σε τεφτέρια –πόσους μισθούς τούς χρωστάνε, πόσους μήνες θα έχουν ακόμα δουλειά– για να αποφασίσουν αν θα προχωρήσουν σε μια εγκυμοσύνη ή όχι».

Ούτε κατά λάθος

Η Εφη Κοκκινάκη εργάζεται στο «Ελενα» εδώ και 28 χρόνια. Από την κλινική της εμπειρία παρατηρεί κι εκείνη πτώση στις γεννήσεις τα τρία τελευταία χρόνια: «Φέτος το φαινόμενο έχει οξυνθεί. Βλέπω όμως και λιγότερες ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες, γεγονός που δείχνει ότι οι γυναίκες προσέχουν πολύ περισσότερο. Ενα πακέτο προγεννητικού ελέγχου σε δημόσιο νοσοκομείο για ανασφάλιστη έγκυο κοστίζει κάτι λιγότερο από 500 ευρώ, μια καισαρική 1.000. Τα ποσά είναι μεγαλύτερα για τις μετανάστριες: εκείνες για μια καισαρική θα πληρώσουν 1.500 ευρώ. Αν το νεογνό έχει κάποιο πρόβλημα και πρέπει μετά να παρακολουθηθεί σε μονάδα, τα έξοδα πολλαπλασιάζονται. Αν λοιπόν κάποιος δουλεύει για 500 ευρώ τον μήνα, θα το σκεφτεί πάρα πολύ να κάνει παιδί. Γυναίκες με ένα παιδάκι διακόπτουν τη δεύτερη κύηση, γιατί σκέφτονται πώς θα επιβιώσει η υπόλοιπη οικογένεια. Παρ’ όλα αυτά, αν μια γυναίκα περάσει τα 35 και θέλει πάρα πολύ ένα μωρό, θα βρει τον τρόπο να το κάνει».

«Αυτός ο τρόπος είναι να πηγαίνει από ΜΚΟ σε ΜΚΟ, για να ψάχνει δωρεάν προγεννητικούς ελέγχους ή να μαζεύει χρήματα όλη η οικογένεια για έναν τοκετό», εξηγεί ο κ. Μουζάλας. «Και, δυστυχώς, οι γυναίκες που δεν μπορούν να κάνουν παιδιά λόγω κρίσης δεν θυμώνουν με την κατάσταση, αλλά ενοχοποιούν τους εαυτούς τους. Νιώθουν αποτυχημένες κι ανεπαρκείς, πιστεύουν ότι οι ίδιες φταίνε που είναι άνεργες και φτωχιές. Αυτό το πολύ προσωπικό, εξόχως βιωματικό γεγονός της έλλειψης παιδιού βιώνεται σαν αναπηρία. Κι όλη αυτή η οδύνη προκαλεί εντάσεις στα ζευγάρια, αυξάνει τις συγκρούσεις και τη βία μεταξύ τους».

Υπό διωγμόν η μητρότητα

Η μητρότητα λοιπόν βρίσκεται υπό διωγμόν στην εποχή του προελαύνοντος νεοφιλελευθερισμού, όταν δεν τιμωρείται κιόλας. Η Εκθεση του Συνήγορου του Πολίτη για το Φύλο και τις εργασιακές σχέσεις (2012) αντανακλά με μεγάλη ενάργεια τις ζοφερές περιπέτειες των γυναικών που θέλουν να γίνουν μάνες στην Ελλάδα των μνημονίων: «Οι επιπτώσεις της κρίσης έχουν επηρεάσει εμφανώς όλους τους εργαζομένους, ωστόσο παρατηρείται διαφοροποίηση στη μεταχείριση των φύλων εις βάρος των γυναικών και μάλιστα σε φάσεις που συνδέονται με την εγκυμοσύνη και τη μητρότητα. Παρ’ ότι η ανεργία και η απασχόληση σε επισφαλείς μορφές εργασίας παραμένουν υψηλότερες στις γυναίκες, διαπιστώνεται πως εκείνες που βρίσκονται σε κατάσταση εγκυμοσύνης ή έχουν μόλις επιστρέψει από άδεια μητρότητας διατρέχουν μεγαλύτερους κινδύνους να υποστούν τα παραπάνω ενδεχόμενα. […] Η εγκυμοσύνη και η μητρότητα εξακολουθούν να επιδρούν ανασταλτικά στην εργασιακή ζωή των γυναικών. Πολύ συχνά η λήψη άδειας μητρότητας, αναρρωτικής άδειας που σχετίζεται με την κύηση και τη λοχεία, καθώς και γονικής άδειας προκαλούν διακρίσεις στην επαγγελματική εξέλιξη και μισθολογικές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων».

«Ιδού εγώ, λοιπόν, 40 χρόνων», μου λέει η Μαριλένα. «Με δυο μεταπτυχιακά, τρεις γλώσσες κι έναν μισθό των 850 ευρώ. Οχι παιδί, ούτε το σκυλί μου δεν μπορώ πια να φροντίζω μόνη μου. Εχω σπουδάσει Γαλλική Φιλολογία κι έκανα εξειδίκευση στην παιδαγωγική για άτομα με ειδικές ανάγκες, τα οποία -ως γνωστόν- στην Ελλάδα πια πετάμε στον Καιάδα σε μια προσπάθεια… αναβίωσης του αρχαίου ελληνικού πνεύματος. Πλέον είμαι σίγουρη ότι δεν θα κρατήσω ποτέ στην αγκαλιά μου ένα δικό μου παιδί. Κι αυτό είναι μια πληγή, βαθιά και σκοτεινή, που με γεμίζει οργή. Κάποια μέρα θα την κάνω κάτι αυτή την οργή, αλλά δεν ξέρω τι. Να σταματήσουμε τώρα; Είμαι έτοιμη να βάλω τα κλάματα και δεν θέλω».

Αποχαιρετώ τη Μαριλένα μ’ έναν στίχο, που εμένα τουλάχιστον με παρηγορεί: «Οσοι χρόνια κολυμπάτε αμέριμνοι μέσα στα μάτια μου, κάποτε θα βάλω τα κλάματα και θα σας πνίξω»…

…………………………………………….

Επί προσωπικού

της Αρτέμιδος Σπηλιώτη

Πάντα πίστευα ότι το πείσμα για ζωή είναι πολύτιμος οδηγός. Το 2011 αποφασίσαμε με τον σύζυγό μου ότι θέλουμε να αποκτήσουμε ένα παιδί. Και για να συμβεί αυτό, χρειαζόμασταν τη βοήθεια της επιστήμης. Τα ωράρια της εργασίας μου εξαντλητικά και γι’ αυτό αποφάσισα να ζητήσω την κατανόηση του εργοδότη μου και να εργάζομαι 8ωρο τις κρίσιμες 2-3 εβδομάδες, ώστε να δημιουργήσω τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις και να τα καταφέρουμε στην πρώτη προσπάθεια.

Το αίτημά μου έγινε σεβαστό, διότι ιερό πράγμα η μητρότητα, αλλά μία εβδομάδα μετά απολύθηκα για… άλλους λόγους! Κάποιοι μου είπαν ότι μπορούσα απλώς να πάρω μια αναρρωτική άδεια και, όταν με το καλό το τεστ εγκυμοσύνης έβγαινε θετικό, να ενημέρωνα τον εργοδότη μου. Δεν μετάνιωσα που δεν είπα ψέματα. Δεν ήθελα.

«Εσας θα σας απασχολεί μόνο να αποκτήσετε ένα μωρό. Τίποτα άλλο», ήταν το μόνο που μας είπε ο γιατρός μου, Χ. Παπανικόπουλος, όταν του ανακοίνωσα ότι απολύθηκα. Και το ίδιο μας είπαν οι φίλοι μας. Και δεν άφησαν να μας απασχολήσει τίποτα, ενώ η αποζημίωση απόλυσης πήγε «υπέρ μητρότητος». Η κόρη μας γεννήθηκε στις αρχές του 2012. Το καλό της ανεργίας ήταν ότι για έναν ολόκληρο χρόνο ήμασταν συνέχεια μαζί, όταν άλλες μανούλες αναγκάζονται να επιστρέψουν άρον άρον στη δουλειά για 500 ευρώ. Αυτό το μωρό είναι η δύναμή μας για να προχωράμε, να είμαστε αισιόδοξοι για το μέλλον μας.

Μπορούσαμε να σταματήσουμε την προσπάθεια. Ημουν άνεργη, δεν είχαμε λυμένο το οικονομικό μας πρόβλημα. Αποφασίσαμε όμως ότι κανείς δεν θα μας καθορίσει πότε θα κάνουμε παιδί, πώς θα ζήσουμε τη ζωή μας. Δεν θα επιτρέπαμε σε κανέναν εργοδότη και σε κανένα μνημόνιο να γίνει αφεντικό στη ζωή μας. Αυτό που προσπαθώ να πω είναι: «Κυνηγήστε το όνειρό σας και μοιραστείτε το». Θα εκπλαγείτε, όταν συνειδητοποιήσετε πόσοι άνθρωποι ζουν την ίδια αγωνία και πόσοι θα σταθούν δίπλα σας.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών 

 

Share

Η κρίση στην Αθήνα είναι (και) έμφυλη;

sabines1

της Ντίνας Βαΐου

Καθώς η πολύπλευρη κρίση στην Ελλάδα βαθαίνει, γίνεται όλο και πιο φανερό ότι η μικρή και περιφερειακή ελληνική οικονομία έχει αποτελέσει ένα εύκολο πεδίο νεοφιλελεύθερου πειραματισμού για τη διάλυση του κοινωνικού κράτους, για την κατάργηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, για τη μετάλλαξη μιας οικονομίας που αρθρώνεται γύρω από τις μικρές επιχειρήσεις και την αυτό-απασχόληση, για την απονομιμοποίηση άτυπων πρακτικών επιβίωσης και τις διασυνδέσεις τους με οικογενειακές στρατηγικές, για την περιθωριοποίηση των δημοκρατικών θεσμών και την αμφισβήτηση της εθνικής κυριαρχίας. Στο ρευστό πεδίο των γρήγορων κυβερνητικών προσαρμογών σε μνημονιακές επιταγές και εσωτερικές ισορροπίες τρόμου διαμορφώνεται μεταξύ πολιτικών και σχολιαστών από όλο το πολιτικό φάσμα μια κυρίαρχη συζήτηση που εστιάζει στο μέγεθος και τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους, στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, την πιθανότητα Grexit, το μέγεθος και το χρόνο της επόμενης δόσης του δανείου κοκ. Αυτή η μακρο-οικονομική θεώρηση επιτρέπει να αναδυθούν και να γίνουν κεντρικές ορισμένες πλευρές της κρίσης ενώ άλλες αποκρύβονται ή θεωρούνται περιθωριακά ή ίσως «πολυτελή» ενδιαφέροντα.

Δεν είναι υπερβολή ότι, με ελάχιστες εξαιρέσεις[1], το φύλο απουσιάζει από τη συζήτηση αυτή, παρ’ όλο που πίσω από τα στατιστικά δεδομένα και τις μακρο-οικονομικές εκτιμήσεις, συγκεκριμένα ενσώματα και έμφυλα υποκείμενα ζουν με την ανεργία, την επισφάλεια, τις περικοπές μισθών και συντάξεων, τα συρρικνούμενα δικαιώματα και την αυξανόμενη καθημερινή βία στις γειτονιές της Αθήνας, μιας πόλης όπου «η λιτότητα δαγκώνει»[2] . Το ζήτημα του φύλου μοιάζει να αποτελεί ταμπού σε όλο το πολιτικό φάσμα, ακόμη και στην αριστερά κάθε απόχρωσης. Αντιμετωπίζεται ως «ειδικό», δηλαδή λιγότερο σημαντικό, θέμα που μπορεί να μας αποπροσανατολίσει από το «κύριο πρόβλημα». Οι ιστορίες (ή τα στιγμιότυπα) που ακολουθούν αφηγούνται γνωστά εν πολλοίς περιστατικά ή εξελίξεις. Βοηθούν όμως να σκεφτούμε πώς  έμφυλες εμπειρίες και σημαντικές ανατροπές της καθημερινότητας ταυτίζονται με ή αποκλίνουν από μια γενική εικόνα για «την» κρίση.

πέντε ιστορίες για την κρίση

σώματα σε διαθεσιμότητα 

Ένα σημαντικό πεδίο άσκησης των πολιτικών λιτότητας, όπως ξέρουμε, έχει να κάνει με τη μείωση του δημόσιου τομέα, πράγμα που πρακτικά σημαίνει χιλιάδες απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι 595 καθαρίστριες του Υπουργείου Οικονομικών και οι 1699 διοικητικοί υπάλληλοι οκτώ πανεπιστημίων της χώρας που βρέθηκαν σε διαθεσιμότητα από τον περασμένο Οκτώβριο. Οι διοικητικοί υπάλληλοι αποδύθηκαν σε έναν σκληρό και ταυτόχρονα ευρηματικό αγώνα ενάντια στις απολύσεις, με συνολική απεργιακή κινητοποίηση το τελευταίο τρίμηνο του 2013 και βρίσκονται ακόμη σε διαδικασία διαπραγμάτευσης με το Υπουργείο Παιδείας. Οι καθαρίστριες, που πρόσφατα δικαιώθηκαν από τα δικαστήρια, βρίσκονται σε συνεχή κινητοποίηση πολλούς μήνες τώρα, αποκρούοντας την αστυνομική βία, τις διαστρεβλώσεις του αγώνα και των αιτημάτων τους από τα ΜΜΕ και τις κυβερνητικές αυθαιρεσίες. Αυτό που σπάνια υπογραμμίζεται είναι πως τα συγκεκριμένα σώματα που αγωνίζονται είναι γυναικεία[3]  – γυναίκες με διαφορετική ηλικία, εμπειρία και τοποθέτηση που δεν δέχτηκαν παθητικά τις απαιτήσεις της τρόικας και διεκδίκησαν δημόσια το δικαίωμα σε μια αξιοπρεπή δουλειά και σε ανεκτές συνθήκες ζωής.

αποκλεισμένες από «την αγορά»

Στα χρόνια της λιτότητας, η καταγραμμένη ανεργία των νέων γυναικών (κάτω των 25 ετών) έχει φτάσει το 61%. Η εκτόξευση της ανεργίας, της οποίας οι επιπτώσεις είναι ορατές σε πολλές γειτονιές της Αθήνας, αποκλείει τις νέες γυναίκες από μια ολόκληρη γκάμα κοινωνικών δικαιωμάτων, ακόμη κι όταν έχουν υψηλά προσόντα. Περιορίζει τις επιλογές και τις προοπτικές ζωής τους και τις αποθαρρύνει ακόμη αι από τη διεκδίκηση της χειραφέτησης και του δικαιώματος σε μια αυτόνομη ζωή. Οι επισφαλείς και περιστασιακές δουλειές και οι εξαιρετικά χαμηλές αμοιβές εμποδίζουν την οικονομική χειραφέτηση, περιορίζουν συναισθηματικές και σεξουαλικές επιλογές, υποσκάπτουν την αυτό-εκτίμηση και την σωματική και ψυχική υγεία. Η επιστροφή σε «παραδοσιακούς ρόλους» και καταμερισμούς εργασίας καραδοκεί ενώ η μετανάστευση, που γίνεται όλο και πιο δύσκολο εγχείρημα, μοιάζει σαν η μόνη διέξοδος για τις πιο δυναμικές, ακόμη και όταν κατευθύνεται σε τόπους «δύσκολους» (πχ γυναίκες μηχανικοί στις χώρες του Κόλπου).

ξανα-πέφτοντας στην «παρανομία»

Οι περικοπές μισθών και συντάξεων, παράλληλα με την αποδιάρθρωση των δημόσιων υπηρεσιών, υπογραμμίζονται συχνά στην κριτική της αριστεράς για τις μνημονιακές πολιτικές. Αυτό που δεν υπογραμμίζεται είναι πως η αποδιάρθρωση χτυπάει κυρίως γυναίκες: γυναίκες-αποδέκτριες υπηρεσιών για τις ίδιες και για άλλα μέλη των νοικοκυριών τους, ντόπιες γυναίκες εργαζόμενες στις υπηρεσίες όπου συγκεντρωνόταν το 79% της γυναικείας απασχόλησης προ κρίσης, και μετανάστριες εργαζόμενες στη φροντίδα κατ’ οίκον, έναν τομέα που γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη μετά-το-1989, χάρη στην άνοδο του οικογενειακού εισοδήματος και την παράλληλη μαζική έξοδο των ντόπιων γυναικών στην αγορά εργασίας[4]. Η απώλεια της απασχόλησης στην κατ’ οίκον φροντίδα για τις μετανάστριες δεν σημαίνει μόνο δυσκολία επιβίωσης. Σημαίνει και απώλεια «νομιμότητας», μια και αυτή συναρτάται με την απασχόληση και την πληρωμή ασφαλιστικών εισφορών. Και ακόμη σημαίνει δυσκολία επιβίωσης των οικογενειών που έχουν αφήσει «πίσω» – πράγμα που συνδέει την ελληνική κρίση με διάφορους «άλλους» τόπους της Ευρώπης κι όχι μόνο.

ζώντας με την καθημερινή βία

Οι ανασφάλειες της ανεργίας, των περικοπών και της επισφάλειας εντείνονται από τον καθημερινό φόβο, ιδιαίτερα σε περιοχές της Αθήνας όπου η ΧΑ διεκδικεί εδαφοκυριαρχία και έλεγχο του χώρου. Οι πρακτικές και ο λόγος μίσους, πέρα από την άμεση βία, οδηγούν και σε μια αποδοχή της επιθετικότητας και σε μια διολίσθηση προς πιο συντηρητικές στάσεις – μέρος των οποίων είναι ο σεξισμός, η υιοθέτηση και προβολή ακραίων σεξιστικών προτύπων, συμπεριφορών και λόγων. Σε ένα πλαίσιο όπου η βία γενικεύεται, η βία εναντίον των γυναικών, μέσα στην οικογένεια και στο δημόσιο χώρο, αυξάνεται επίσης – αν και είναι καλά κρυμμένη σε μια συνωμοσία σιωπής. Τα στοιχεία είναι σπάνια αλλά πολύ χαρακτηριστικά: τα τελευταία τρία χρόνια μία στις πέντε γυναίκες έχει υποστεί σωματική βία από τον σύντροφό της, μία στις δύο έχει εμπειρία σεξουαλικής βίας συμπεριλαμβανομένου και του βιασμού, μία στις δέκα σοβαρό τραυματισμό, ενώ η λεκτική και οικονομική βία αυξήθηκαν κατακόρυφα[5].

στηρίζοντας πρωτοβουλίες αλληλεγγύης

Οι πρακτικές επιβίωσης και αντίστασης στην κρίση δεν περιορίζονται στον ιδιωτικό χώρο, όπου οι γυναίκες επωμίζονται έναν αυξανόμενο όγκο όλο και πιο βαριάς οικιακής εργασίας και φροντίδας. Επεκτείνονται και στη δυναμική, αν και αφανή, δραστηριοποίηση των γυναικών στο πλήθος των πρωτοβουλιών αλληλεγγύης που έχουν αναδυθεί στις γειτονιές της Αθήνας και άλλων πόλεων. Συλλογικές κουζίνες, κοινωνικά παντοπωλεία, κοινωνικά ιατρεία και φαρμακεία, ανταλλακτικά παζάρια, κοινωνικοί χώροι, τοπικές συνελεύσεις, συμβουλευτικά κέντρα, καταλήψεις δημόσιων χώρων, εγχειρήματα συλλογικής επιχειρηματικότητας και πολλά άλλα – ένα «αρχιπέλαγος κοινωνικών εμπειριών» – επιχειρούν να ανασυγκροτήσουν τον κοινωνικό ιστό. Ο γενικά θαυμαστικός λόγος για τις πρωτοβουλίες αλληλεγγύης παραλείπει μια σημαντική «λεπτομέρεια»: τα σώματα που προσφέρουν χρόνο και πάθος για την επιβίωση των πρωτοβουλιών αυτών είναι σε μεγάλο βαθμό γυναικεία, συχνά αποκλεισμένα από «την αγορά» αλλά με δυναμική αντίσταση στον ιδιωτικό και το δημόσιο χώρο της καθημερινότητας.

τι μας λένε οι ιστορίες;

Το πέρασμα από τα γενικά δεδομένα για «την ελληνική κρίση» στις εμπειρίες  συγκεκριμένων ενσώματων υποκειμένων – και πίσω – δεν είναι εύκολη υπόθεση. Όμως αυτή η διάσχιση κλιμάκων προχωρεί τη σκέψη προς δύο κατευθύνσεις. Πρώτον, βοηθάει να καταλάβουμε τους πολλαπλούς προσδιορισμούς μιας αναφοράς στην κρίση που συχνά παραμένει γενική και γενικόλογη. Δεύτερον, βοηθάει να συγκροτήσουμε μια προσέγγιση που συνειδητά παλινδρομεί μεταξύ επιπέδων αναφοράς τα οποία συνήθως διαχωρίζονται: από τη μια ο λόγος και οι ερμηνείες που οργανώνονται γύρω από τη «μεγάλη εικόνα» και τις παγκόσμιες αναλύσεις και από την άλλη τα ενσώματα υποκείμενα και οι καθημερινές πρακτικές πίσω από τις στατιστικές  – οι διαφορετικές γυναίκες και άνδρες που ζουν στις γειτονιές της πόλης, στους χώρους της καθημερινότητας όπου διαχέεται η αυξανόμενη γοητεία όλο και πιο συντηρητικών αντιλήψεων που συνδέουν την ξενοφοβία, τον σεξισμό, την ομοφοβία, τον ρατσισμό, τις ταξικές πολιτικές[6].

Οι αβεβαιότητες που δημιουργεί η κρίση μοιάζει να οδηγούν σε πιο συντηρητικές συμπεριφορές και έμφυλους καταμερισμούς εργασίας, σε πιο σκληρές έμφυλες ιεραρχίες και σε μια αυξανόμενη αποδοχή και «κανονικοποίηση» της υποβάθμισης των γυναικών. Ο σεξιστικός, ρατσιστικός και ομοφοβικός λόγος και οι επιθετικές μάτσο συμπεριφορές της ΧΑ βρίσκουν εύφορο έδαφος μεταξύ ανθρώπων οι οποίοι προσωπικά και συλλογικά έχουν θιγεί από την κατάσταση έκτακτης ανάγκης που διαμορφώνουν οι πολιτικές λιτότητας. Στο πλαίσιο αυτό πραγματικές ή φανταστικές απειλές, ο φόβος και η ανασφάλεια επηρεάζουν τις καθημερινές πρακτικές και τους τρόπους συμβίωσης στις γειτονιές και τους δημόσιους χώρους της πόλης. Ταυτόχρονα όμως οι αγώνες ενάντια στη διαθεσιμότητα και την ανεργία και οι πρακτικές συμβίωσης στους χώρους που συγκροτούν οι πρωτοβουλίες αλληλεγγύης (μπορεί να) ανοίγουν χώρο για ενδυνάμωση και διαπραγμάτευση των ιεραρχιών φύλου – και πολλών ακόμη σχέσεων δύναμης.

Όπως μας μαθαίνουν οι ιστορίες καθημερινών γυναικών, το να ζήσουμε με την πολλαπλότητα και την αμοιβαιότητα δεν είναι μια θεωρητική σύλληψη[7]. Είναι ένα στοίχημα που περιλαμβάνει αντιφάσεις, απαιτεί επένδυση χρόνου και εργασίας, τόσο υλικής όσο και συναισθηματικής, την οποία προσφέρουν αφειδώς σώματα «χωρίς σημασία» – σώματα που βγαίνουν από την απομόνωση και την απελπισία του ιδιωτικού χώρου και παλεύουν με νέους τρόπους προσαρμογής αλλά και αντίστασης στην κρίση. Με την έννοια αυτή, οι ιστορίες καθημερινών γυναικών δεν είναι μια ιδιαιτερότητα που μπορούμε εύκολα να αγνοήσουμε όταν καταπιανόμαστε με «την» κρίση. Η αλλαγή εστίασης, όπως στη φωτογραφία, δεν σημαίνει διεύρυνση ή μείωση του αντικειμένου, σημαίνει αλλαγή οπτικής. Οι ιστορίες που συνδέουν συγκεκριμένα σώματα με παγκόσμιες διαδικασίες πλουτίζουν τις αναλύσεις μας με πιο σύνθετες και πιο ευέλικτες παραμέτρους και επηρεάζουν τη «μεγάλη εικόνα» – κι όχι μόνο το αντίστροφο. Αυτή η θεωρητική και μεθοδολογική προσέγγιση είναι και πολιτικά σημαντική στη σημερινή συγκυρία: προσφέρει ένα σημείο θέασης των πραγμάτων από το οποίο μπορούμε να επανεξετάσουμε το περιεχόμενο και τις πρακτικές που υπονοεί το «κάνω πολιτική», επαναξιολογώντας αιτήματα πρόσβασης, ορατότητας και συμμετοχής σε διαφορετικούς χώρους, υλικούς και συμβολικούς.

 

[1] Βλ. πχ Αβδελά Ε. (2011) Το φύλο στην (σε) κρίση ή τι συμβαίνει στις γυναίκες σε χαλεπούς καιρούς, Σύγχρονα Θέματα, τ. 115: 17-26. Karamessini M (2013) Structural crisis and adjustment in Greece. Social regression and the challenge for gender equality. In Karamessini M and Rubery J (eds) Women and Austerity. The economic crisis and the future for gender equality. London: Routledge: 165-185. Vaiou D (2014) Tracing aspects of the Greek crisis in Athens. Putting women in the picture. European Urban and Regional Studies online first

[2] Peck J. (2012) Austerity urbanism. American cities under extreme economy. City 16 (6): 626-655. Harvey D (2012) Rebel Cities. From the right to the city to the urban revolution.London and New York: Verso

[3] Μόνο μία καθαρίστρια και λιγότερο από 25% των διοικητικών υπαλλήλων των πανεπιστημίων είναι άνδρες. Σημειώνω επίσης πως «καθαρίστρια» είναι μια επαγγελματική κατηγορία που έχει αρσενικό μόνο όταν αποκτήσει πρόσθετο προσδιορισμό (πχ «οδοκαθαριστής»).

[4] Βλ. μεταξύάλλων Vaiou D. (2013) Transnational city lives: changing patterns of care and neighbouring. In Peake L and Rieker M (eds) Rethinking Feminist Interventions into the urban. London and New York: Routledge pp. 52-67

[5] Βλ. Πρόσφατη έρευνα (2013) του Ανδρολογικού Ινστιτούτου για τη σεξουαλική συμπεριφορά των ανδρών, καθώς και την επεξεργασία των στοιχείων από τη Γραμμή SOS της Γενικής Γραμματείας Ισότητας

[6] Αθανασίου Α. (2012) Η κρίση ως «κατάσταση έκτακτης ανάγκης», Αθήνα: Σαββάλας.

[7] Βλ και Massey D. (1994) Space, place and gender. Cambridge: Polity Press

 

Share

Συλλογική ευθύνη: τα αναπαραγωγικά δικαιώματα στην Ευρώπη σε κρίση

london-protest-for-abortion-rights

των Rachael Fergusonκαι Gwyneth Lonergan

Τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών στην Ευρώπη βρίσκονται σήμερα σε κρίση. Τους τελευταίους μήνες η ισπανική κυβέρνηση συνέταξε έναν πολυσυζητημένο νόμο που θα μετατρέψει την άμβλωση σε αδίκημα, εκτός εάν η εγκυμοσύνη είναι αποτέλεσμα βιασμού ή υπάρχει κίνδυνος για τη ζωή ή την υγεία της εγκύου. Οι φεμινίστριες και οι σύμμαχοί τους έχουν αντιταχθεί σ’ αυτό το σχέδιο με διαδηλώσεις στην Ισπανία, καθώς και με διαδηλώσεις αλληλεγγύης στη Γαλλία, το Βέλγιο και την Ιρλανδία. Η κοινή γνώμη στην Ισπανία γενικά υποστηρίζει τη θέση των φεμινιστριών, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 70-80% του ισπανικού λαού αντιτίθεται στη νέα νομοθεσία.

Αν και ο ισπανικός νόμος έχει προσελκύσει τη διεθνή προσοχή, αποτελεί μόνο μέρος μιας ανησυχητικής, ελάχιστα καταγραμμένης τάσης στην Ευρώπη που απειλεί σοβαρά τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών.

Από το 2011 το ουγγρικό σύνταγμα ορίζει ότι η ζωή αρχίζει τη στιγμή της σύλληψης. Η φαρμακευτική άμβλωση είναι παράνομη στην Ουγγαρία και, για να έχει πρόσβαση σε χειρουργική άμβλωση, η γυναίκα πρέπει να αποδείξει ότι η εγκυμοσύνη θέτει σε κίνδυνο τη ζωή της, υπάρχουν σοβαρές ανωμαλίες του εμβρύου, η εγκυμοσύνη ήταν αποτέλεσμα εγκλήματος ή η ίδια βρίσκεται σε «κατάσταση κρίσης». Αλλά και σ’ αυτή την περίπτωση πρέπει να υποβληθεί σε υποχρεωτική συμβουλευτική στήριξη και τριήμερη «ανάκτηση ηρεμίας». Συγχρόνως, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ, η ουγγρική κυβέρνηση χρηματοδοτεί εκστρατεία αφίσας κατά των αμβλώσεων και οι γιατροί και οι νοσηλεύτριες αρνούνται όλο και συχνότερα να πραγματοποιήσουν αμβλώσεις.

Στην Πολωνία η δυνατότητα άμβλωσης έχει περιοριστεί σημαντικά ήδη από το 1993 με προϋποθέσεις νομιμότητας όμοιες με εκείνες της Ουγγαρίας. Οι γιατροί και οι φαρμακοποιοί στην Πολωνία μπορούν να αρνηθούν τη χορήγηση αντισύλληψης στις γυναίκες και η Καθολική Εκκλησία της χώρας κήρυξε πρόσφατα τον πόλεμο κατά της «ιδεολογίας του φύλου», η οποία στην περίπτωση αυτή σημαίνει την προσπάθεια να διδαχθεί βασική σεξουαλική αγωγή στα σχολεία.

Σε πρόσφατο δημοψήφισμα στην Ελβετία η πρόταση να υποχρεωθούν οι γυναίκες να πληρώνουν από ίδιους πόρους την άμβλωση απορρίφτηκε από το 70% των ψηφοφόρων· ωστόσο οι φεμινίστριες στην Ελβετία ανησυχούν και μόνο επειδή το ζήτημα τέθηκε σε δημοψήφισμα και, με δεδομένη τη νομοθεσία στην Ισπανία, είναι αποφασισμένες να μην επαναπαυτούν. Κατ’ αναλογία στη Γαλλία νόμος, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Απριλίου 2013, προβλέπει την οικονομική κάλυψη της άμβλωσης αποκλειστικά από το δημόσιο. Παρ’ όλα αυτά τους τελευταίους μήνες έχουμε γίνει μάρτυρες της εμφάνισης ενός ισχυρού ακροδεξιού κινήματος, το οποίο έχει συμπεριλάβει ως κύριο μέρος του ρεπερτορίου του τις επιθέσεις κατά της «ιδεολογίας του φύλου». Το κερασάκι σ’ αυτή την απαίσια τούρτα είναι η απόρριψη της Έκθεσης Estrela από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία ζητούσε να γίνεται σεβαστή η σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία των γυναικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι γυναίκες να έχουν πρόσβαση στην απαιτούμενη φροντίδα υγείας, συμπεριλαμβανομένης της ασφαλούς και νόμιμης άμβλωσης.

Εντάσσοντας τις επιθέσεις στα συμφραζόμενά τους

Η αυξανόμενη απειλή κατά της αναπαραγωγικής υγείας των γυναικών μπορεί να γίνει πλήρως κατανοητή μόνο μέσα στα ευρύτερα πολιτικά και κοινωνικά συμφραζόμενα. Η οικονομική κρίση στην Ευρώπη και τα μέτρα λιτότητας, τα οποία εφάρμοσαν ως απάντηση οι κυβερνήσεις των κρατών, έχουν βαθύνει σημαντικά τις έμφυλες ανισότητες.

Οι γυναίκες έχουν πληγεί δυσανάλογα από τις περικοπές στο κράτος πρόνοιας για πολλούς λόγους. Είναι πιο πιθανό να εργάζονται σε τομείς που εξαρτώνται από την κρατική χρηματοδότηση. Επίσης οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να είναι φτωχές, ώστε να πληρούν τις προϋποθέσεις για κάποια μορφή κρατικής βοήθειας, πράγμα που τις καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτες στις περικοπές. Ο παραδοσιακός έμφυλος καταμερισμός εργασίας σημαίνει ότι οι γυναίκες πρέπει συχνά να επιφορτίζονται με το καθήκον της φροντίδας η οποία δεν παρέχεται πια από το κράτος. Τα συντηρητικά κόμματα, που ήρθαν στην εξουσία υπερασπιζόμενα τη λιτότητα, είναι συχνά υπέρμαχοι των «παραδοσιακών οικογενειακών αξιών». Το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα της Ισπανίας, παραδείγματος χάρης, έχει ιστορικούς δεσμούς με την Καθολική Εκκλησία και άρα δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι αυτή έχει υποστηρίξει σθεναρά τον περιορισμό των αμβλώσεων.

Ασφαλώς οι συντηρητικές θρησκευτικές δυνάμεις, που είναι αντίθετες με το δικαίωμα των γυναικών στην άμβλωση, έχουν μακρά ιστορία· πράγματι ένας από τους επιφανέστερους πολέμιους των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων σήμερα στη Βρετανία είναι η καθολική ομάδα 40 Days For Life, η οποία διοργανώνει πικετοφορίες έξω από κλινικές αμβλώσεων. Με δεδομένους τους δεσμούς μεταξύ των συντηρητικών θρησκευτικών ομάδων και των συντηρητικών πολιτικών κομμάτων η αυξανόμενη απειλή κατά των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων είναι εύκολο να αποδοθεί σε ατυχή σύμπτωση. Ωστόσο αυτή η ερμηνεία αγνοεί τους τρόπους με τους οποίους ο σεξισμός είναι απαραίτητος για την εφαρμογή των μέτρων λιτότητας και τον τρόπο με τον οποίο η εργασία των γυναικών, ακόμη και το σώμα τους, μπορεί να υπόκειται στις δυνάμεις της αγοράς.

Καθώς οι κυβερνήσεις περικόπτουν τις παροχές προς τους αδύναμους, ιδιαίτερα τα παιδιά, τους αρρώστους, τα άτομα με ειδικές ανάγκες και τους ηλικιωμένους, η δεξιά ηθική περί οικογένειας, συνδεδεμένη με τα συντηρητικά οικονομικά, αντιλαμβάνεται με πρόσφορο τρόπο αυτή την εργασία ως «φυσική» για τις γυναίκες. Επομένως οι γυναίκες πρέπει να προσφέρουν απλήρωτη εργασία, για να διευκολύνουν τα μέτρα λιτότητας, επειδή αυτή η εργασία είναι μέρος του «φυσικού» τους ρόλου. Από αυτό το σημείο δεν απέχει πολύ να αρχίσει ο έλεγχος του άλλου «φυσικού» γυναικείου ρόλου – αυτού της μητρότητας – προς όφελος της οικονομίας.

Έτσι ο υπουργός Δικαιοσύνης της Ισπανίας φέρεται να χρησιμοποίησε τη μείωση των γεννήσεων και το οικονομικό τους κόστος για να δικαιολογήσει την προτεινόμενη νομοθεσία περιορισμού των αμβλώσεων, με το επιχείρημα ότι αυτή θα είχε «θετικές συνέπειες συνεργατικότητας» στην ισπανική οικονομία. Σε άλλες περιπτώσεις η νομοθεσία και οι εκστρατείες των ΜΜΕ μπορεί να αποθαρρύνουν τις γυναίκες, ιδιαίτερα τις γυναίκες με χαμηλό εισόδημα, να αποκτήσουν παιδιά, επειδή αυτά θεωρούνται οικονομική αφαίμαξη για την κοινωνία. Παραδείγματος χάρη, η πρόσφατη αναδιοργάνωση της χορήγησης επιδομάτων στη Βρετανία έχει περιορίσει σοβαρά τους διαθέσιμους πόρους για τους γονείς με χαμηλό εισόδημα που μεγαλώνουν παιδιά, ενώ ο δεξιός τύπος διαπομπεύει τις οικογένειες των «τρακαδόρων» με «πάρα πολλά» παιδιά.

Εθνικισμός και αναπαραγωγικά δικαιώματα

Ο έρπων εθνικισμός στην Ευρώπη επίσης απειλεί τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών. Η άνοδος της Άκρας Δεξιάς στην Ουγγαρία, συμπεριλαμβανομένου του κυβερνώντος κόμματος Fidesz, έχει καταγραφεί εκτενώς στον βρετανικό τύπο. Το ακροδεξιό κόμμα Jobbik είναι σήμερα το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα στο κοινοβούλιο της χώρας. Τα τελευταία χρόνια γίναμε επίσης μάρτυρες της ανόδου της Άκρας Δεξιάς στη Γαλλία, όπως και της προθυμίας των συντηρητικών ομάδων να συμμαχήσουν με ακραίες χάριν κοινών επιδιώξεων. Οι διαδηλώσεις «υπέρ της οικογένειας», που φαινομενικά διοργανώθηκαν ενάντια στον γάμο ατόμων του ίδιου φύλου, έβριθαν από αντισημιτισμό και ξενοφοβία.

Οι διάφορες ακροδεξιές ομάδες στην Ευρώπη ανήκουν στους πιο ηχηρούς πολέμιους των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων των γυναικών· πράγματι, όπως συμβαίνει στη Γαλλία, αυτό μπορεί να προσφέρει κοινό πεδίο με τους υποστηρικτές του πολιτισμικού συντηρητισμού, που είναι λιγότερο ακραίοι, οδηγώντας σε προσωρινές συμμαχίες. Για τους εθνικιστές ο πρωταρχικός ρόλος των γυναικών είναι η αναπαραγωγή του έθνους – είτε βιολογικά, με την απόκτηση πολλών παιδιών, είτε κοινωνικά, με τη μεταβίβαση των «σωστών αξιών» στα παιδιά τους. Συγχρόνως, στο πλαίσιο της μονομανίας τους με την αναπαραγωγή του έθνους, οι εθνικιστές επίσης ανησυχούν πολύ αν θα αποκτήσουν παιδιά οι «σωστοί» άνθρωποι.

Ενώ τα δεξιά και ακροδεξιά κόμματα στην Ευρώπη επιχειρούν να περιορίσουν την πρόσβαση των γυναικών στην άμβλωση και την αντισύλληψη, τα κυρίαρχα ΜΜΕ δημιουργούν πανικό σε ό,τι αφορά τη γεννητικότητα των μεταναστών και/ή των μουσουλμάνων. Παραδείγματος χάρη, σύμφωνα με εκπομπή του BBC η αύξηση των γεννήσεων στη Βρετανία και η υπερφόρτωση των μαιευτηρίων του Εθνικού Συστήματος Υγείας οφείλονται στις μετανάστριες. Συνεπώς, ακόμη και όταν περιορίζεται η πρόσβαση στην άμβλωση και την αντισύλληψη, μπορεί να ψηφίζονται νόμοι που αποσκοπούν στην αποθάρρυνση των μεταναστριών να αποκτήσουν παιδιά. Στη Βρετανία ορισμένες κατηγορίες μεταναστριών πρέπει να πληρώνουν τη μαιευτική φροντίδα στο πλαίσιο του Εθνικού Συστήματος Υγείας, με αποτέλεσμα πολλές από αυτές να στερούνται αυτή τη φροντίδα και να θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή τους και τη ζωή των βρεφών τους.

Αν εντάξουμε την επίθεση κατά των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων στα ευρύτερα συμφραζόμενά τους, υποχρεωνόμαστε να αμφισβητήσουμε την αξία υπεράσπισης της άμβλωσης σύμφωνα με τη λογική ότι οι γυναίκες θα πρέπει να έχουν δικαίωμα να «διαλέξουν». Άλλωστε πόσο χρήσιμη είναι η έννοια της ατομικής επιλογής, όταν ο κόσμος μέσα στον οποίο επιλέγουμε δεν εκτιμά την αναπαραγωγική εργασία; Όταν το «σωστό» είδος αναπαραγωγής καθορίζεται από την εθνικότητα και την τάξη; Η ιδέα της «Αναπαραγωγικής Δικαιοσύνης», την οποία πρωτοδιατύπωσαν έγχρωμες ριζοσπάστριες στις ΗΠΑ, όπως η Loretta Ross, έχει περισσότερο νόημα. Σύμφωνα με τη συλλογικότητα SisterSong η αναπαραγωγική δικαιοσύνη «για τις γυναίκες που υπερασπίζονται το σώμα τους σημαίνει τη μετατόπιση από την περιορισμένη έμφαση στη νομική πρόσβαση και την ατομική επιλογή (στην οποία επικεντρώνονται οι κυρίαρχες οργανώσεις) προς την ευρύτερη ανάλυση των φυλετικών, οικονομικών, πολιτισμικών και δομικών περιορισμών της δύναμής μας». Με άξονα αναφοράς την «Αναπαραγωγική Δικαιοσύνη» μπορούμε να κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι νέες απειλές κατά των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων στην Ευρώπη συνδέονται άρρηκτα με τα μέτρα λιτότητας που σαρώνουν την ήπειρό μας, καθώς και με την ανησυχητική άνοδο του ακροδεξιού εθνικισμού σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η επιτυχία του κινήματος κατά των αμβλώσεων στην Ισπανία καταδεικνύει πόσο εύθραυστα είναι τα δικαιώματα που απέκτησαν οι γυναίκες με τόσο σκληρούς αγώνες. Το δικαίωμά μας να επιλέγουμε μπορεί να αφαιρεθεί το ίδιο γρήγορα όπως αποκτήθηκε – όμως όσο η αναπαραγωγική εργασία θα θεωρείται ατομική επιλογή και όχι συλλογική ευθύνη δεν θα επιτύχουμε την αναπαραγωγική δικαιοσύνη.

Μετάφραση: Δήμητρα Κοκκινίδου

Πηγή: Red Pepper

 

 

Share

Οι γυναίκες εργάζονται 60 ώρες την εβδομάδα και αμείβονται για τις μισές

working woman multitasking copy

Περίπου 60 ώρες την εβδομάδα εργάζονται, κατά μέσο όρο, οι γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ οι 26 από τις 60 αυτές ώρες αφορούν σε μη αμειβόμενη εργασία, όπως αποκάλυψε η πρόεδρος της ομάδας διοίκησης του Τομέα Γυναικών Μάνατζερ και Επιχειρηματιών (ΤΟΓΜΕ) Μακεδονίας της Ελληνικής Εταιρείας Διοίκησης Επιχειρήσεων (ΕΕΔΕ), Λιάνα Γούτα, κατά τον χαιρετισμό της στο 6ο διεθνές συνέδριο του φορέα, με τίτλο “Women on Leadership, twenty four seven”. Το συνέδριο πραγματοποιείται ταυτόχρονα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

«Οι εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών για την ίδια την γυναίκα, την οικογένεια και τον κοινωνικό της περίγυρο ήταν καταιγιστικές, αν αναλογιστεί κάποιος ότι όλους τους προηγούμενους αιώνες τής αναλογούσε αποκλειστικά ο ρόλος της συζύγου-μητέρας. Με τις μεγάλες αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών και τη συμμετοχή της πλέον στην οικονομία, μια νέα ισορροπία έπρεπε να βρεθεί. Αν το ερώτημα είναι ‘αν έχει βρεθεί’, η απάντηση φοβάμαι πως είναι ‘Όχι ακόμα’. Και δεν μιλάμε βέβαια για τις εξαιρέσεις, για τις λιγοστές γυναίκες που ήδη τα κατάφεραν, αλλά μιλάμε για τον κανόνα, για τον μέσο όρο, για τις στατιστικές.

» Όχι ακόμα λοιπόν, αν κρίνει κάποιος από το χάσμα στις ίσες ευκαιρίες, που εξακολουθεί να υφίσταται ανάμεσα σε γυναίκες και άνδρες στην ηγεσία και τις υψηλές θέσεις ευθύνης», πρόσθεσε η κυρία Γούτα.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με έρευνα, που είχε διενεργηθεί πρόσφατα από το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος, για λογαριασμό του ΤΟΓΜΕ Μακεδονίας, στις μεγάλες επιχειρήσεις των χωρών μελών της Ευρώπης των 27, τις θέσεις διευθυνόντων συμβούλων, στη συντριπτική πλειοψηφία, κατέχουν άνδρες – σε ποσοστό 97,6% – ενώ στις συνθέσεις των διοικητικών συμβουλίων μόλις το 8,9% των μελών είναι γυναίκες.

Κι αυτό παρότι, σύμφωνα με στοιχεία που είχαν παρουσιαστεί το 2012 από στελέχη του Ελληνοβρετανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, οι επιχειρήσεις με συμμετοχή γυναικών στις εκτελεστικές επιτροπές φαίνεται πως έχουν καλύτερες οικονομικές επιδόσεις από τις αμιγώς ανδροκρατούμενες.

Η έρευνα της McKinsey, που αφορούσε το διάστημα 2007-2009, έδειξε ότι οι επιχειρήσεις με μικτές (ως προς τη συμμετοχή των δύο φύλων) εκτελεστικές επιτροπές παρουσίασαν απόδοση ίδιων κεφαλαίων (ROE-Return on Equity) μεγαλύτερη κατά 41%, σε σχέση με τις αμιγώς ανδροκρατούμενες και μέσο περιθώριο λειτουργικού κέρδους (average EBIT margin) υψηλότερο κατά 56%.

Πηγή: έθνος

 

Share

Η άμβλωση δέχεται επίθεση στην Ευρώπη!

abortion

Η άμβλωση δέχεται επίθεση στην Ευρώπη!

Σε χώρες όπου η άμβλωση ήταν νόμιμη και δωρεάν στο παρελθόν, τώρα απαγορεύεται.

Σε χώρες όπου η πρόσβαση είναι ήδη περιορισμένη, δεν υπάρχει πολιτική βούληση για να νομιμοποιηθεί ενώ υπάρχουν επίσης προσπάθειες να περιοριστεί ακόμη περισσότερο.

Σε άλλες χώρες, όπου η πρόσβαση είναι δωρεάν, υπάρχουν νομικές και πρακτικές απειλές απέναντι σε αυτό το δικαίωμα.

Το δικαίωμα στην άμβλωση και την πρόσβαση, σε συνδυασμό με την αντισύλληψη και τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, είναι θεμελιώδη αναπαραγωγικά δικαιώματα, απαραίτητα, ώστε να εξασφαλίζεται η ελευθερία μας για έλεγχο του σώματός μας και της ζωής μας. Η σωματική μας ακεραιότητα αποτελεί αναφαίρετο ανθρώπινο δικαίωμα. Δεν πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη αξία στην ενδεχόμενη μελλοντική ζωή (του εμβρύου) από τη ζωή μιας γυναίκας που ήδη ζει.

Οι γυναίκες κάνουν αμβλώσεις, είτε είναι νόμιμες είτε είναι παράνομες. Περιοριστικοί νόμοι που απαγορεύουν την άμβλωση, δεν μειώνουν τον αριθμό των γυναικών που κάνουν αμβλώσεις. Αντιθέτως αυξάνουν τις οικονομικές ανισότητες, με στόχο τις γυναίκες που δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν οικονομικά σε μία παράνομη άμβλωση ή να ταξιδέψουν σε χώρα του εξωτερικού, όπου γίνεται νόμιμα. Οι παράνομες αμβλώσεις πραγματοποιούνται συχνά κάτω από επικίνδυνες συνθήκες και αποτελούν απειλή για τη ζωή και την υγεία των γυναικών.

Γιατί δέχεται επίθεση η άμβλωση;

Η λεγόμενη «κρίση» αξιοποιείται από τις πατριαρχικές, οικονομικές και πολιτικές δυνάμεις ως επιχείρημα για την κατεδάφιση του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας και των κοινωνικών δομών. Οι ελευθερίες των ανθρώπων δέχονται επίθεση, όπως και οι υφιστάμενες μορφές αλληλεγγύης. Για άλλη μια φορά, η επισφάλεια της ζωή των καταπιεσμένων είναι σε άνοδο.

Καθώς ο δεξιός εθνικισμός συνεχίζει να αυξάνεται, γινόμαστε μάρτυρες όλο και περισσότερων επιθέσεων ως προς την ελεύθερη επιλογή μας και τα αναπαραγωγικά μας δικαιώματα. Εφαρμόζονται κυβερνητικές πολιτικές που υποστηρίζουν τις γεννήσεις με σκοπό την αύξηση του πληθυσμού της χώρας, την επιστροφή των γυναικών στο σπίτι και την αξιοποίησή μας ως εκκολαπτήρια ή ως «μητέρες των εθνών».

Είναι οικονομικά και ιδεολογικά χρήσιμο για το κράτος να μένουν οι γυναίκες στο σπίτι ή να φέρουν το τριπλό βάρος ως εργαζόμενες, ως μητέρες και ως μη αμειβόμενες πάροχοι φροντίδας. Το κράτος μάς έχει εργαλειοποιήσει και μας έχει πετάξει έξω από την αγορά εργασίας για να εξυπηρετήσει εθνικιστικές πολιτικές και το καπιταλιστικό οικονομικό σύστημα.

Το κράτος, τα κόμματα της δεξιάς και η εκκλησία χρησιμοποιούν εθνικιστικά επιχειρήματα («πρέπει να προστατέψουμε το έθνος»), συντηρητικά επιχειρήματα («η άμβλωση έρχεται σε αντίθεση με τις αξίες μας») και οικονομικά επιχειρήματα («δεν μπορούμε να αντεπεξέλθουμε στις δωρεάν εκτρώσεις») για να νομιμοποιήσουν τον περιορισμό των γυναικείων δικαιωμάτων να παίρνουν οι ίδιες αποφάσεις για το σώμα τους. Το κράτος, η εκκλησία και άλλες θρησκευτικές οργανώσεις και τα κόμματα της δεξιάς συνεργάζονται κάτω από το πατριαρχικό σύστημα για να εξυπηρετήσουν ένα και μόνο σκοπό: να διατηρήσουν τα λευκά, ευρωκεντρικά, αρσενικά τους προνόμιά.

Πολιτικοί, κρατήστε τη συνείδησή σας για τον εαυτό σας, μείνετε μακριά από τις μήτρες μας, και δώστε μας πίσω την υγεία μας, την ελευθερία επιλογής και την ισότιμη πρόσβαση στα δικαιώματά μας – διότι αυτά δεν θα πρέπει να εξαρτώνται από το πόσα χρήματα έχουμε στις τσέπες μας. Θέλουμε νόμιμη άμβλωση σε ΟΛΗ την Ευρώπη, ΤΩΡΑ και ΠΑΝΤΑ. Ζητάμε τουλάχιστον αυτό!

Η αλληλεγγύη μας

Καλούμε σε διεθνιστική αλληλεγγύη τις γυναίκες και τους άντρες που εργάζονται για την ενίσχυση των υπαρχόντων φεμινιστικών δικτύων στην Ευρώπη, και τα οποία είναι σε επαφή με παγκόσμια κινήματα, με στόχο να ενισχύσουν τα δικαιώματα των γυναικών σε όλο τον κόσμο. Πρέπει να λάβουμε υπόψη τους κινδύνους και να ανταποκριθούμε σε κάθε αλλαγή στη νομοθεσία και το δημόσιο διάλογο, και να αποτρέψουμε τους παραμικρούς περαιτέρω περιορισμούς στα δικαιώματά μας, στην ελευθερία μας ή στην αυτονομία μας.

Στεκόμαστε αλληλέγγυες με όλες τις γυναίκες στον κόσμο που αγωνίζονται για το δικαίωμα και την πρόσβαση σε δωρεάν άμβλωση. Ο αγώνας μας δε θα σταματήσει μέχρι να έχουμε όλες τα ίδια δικαιώματα.

Καλούμε κάθε γυναίκα που ενδιαφέρεται για το δικαίωμα στην άμβλωση και στην πρόσβαση να ενημερώνεται και να υπερασπίζεται τα δικαιώματα αυτά. Καλούμε όλες τις γυναίκες να σταθούν αλληλέγγυες.

Οι μήτρες μας δεν είναι πεδίο δοκιμών για να εξυπηρετούνται τα συμφέροντα του κράτους και της ανδρικής κυριαρχίας.

Δεν είμαστε περιουσία των ανδρών και του κράτους!!!

 

Από μια ομάδα φεμινιστριών που συνδέονται με το Δίκτυο Νέων Φεμινιστριών Ευρώπης,

Παρίσι, Γαλλία, Ιανουάριος 2013

Εγκρίθηκε στο Κάμπινγκ Νέων Φεμινιστριών Ευρώπης – Παγκόσμια Πορεία Γυναικών

Vieira Do Minho, Πορτογαλία, Αύγουστος 2013

Επικοινωνία: mmfjeunes@gmail.com

μετάφραση: Λίνα Φιλοπούλου

Διαβάστε ακόμα

Ναι, κατασκηνώνουμε! Θερινό κάμπινγκ νέων φεμινιστριών της Ευρώπης

Share

Η εργασία των γυναικών σήμερα

της Μαρίας Καραμεσίνη*

Η ανάλυση της εργασίας των γυναικών στη σημερινή συγκυρία δεν μπορεί παρά να τοποθετηθεί στο πλαίσιο της ιστορικής κρίσης που βιώνει σήμερα η ελληνική κοινωνία, της σκληρής πολιτικής λιτότητας χωρίς τέλος και των σαρωτικών νεοφιλελεύθερων απορρυθμίσεων του θεσμικού πλαισίου της αγοράς εργασίας, των απολύσεων που τώρα πια απειλούν το σκληρό πυρήνα των εργαζόμενων στο δημόσιο τομέα, του ακρωτηριασμού των συλλογικών διαπραγματεύσεων και της πτώσης των μισθών, των μονομερών μεταβολών στο εργασιακό καθεστώς των εργαζομένων από την πλευρά των εργοδοτών και της παραβίασης στην πράξη των εργασιακών τους δικαιωμάτων, της αύξησης του αριθμού των νοικοκυριών χωρίς κανένα εργαζόμενο και του πληθυσμού χωρίς πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, της δραματικής συρρίκνωσης των εισοδημάτων και του βιοτικού επιπέδου των λαϊκών τάξεων, της εξάπλωσης της φτώχειας και της περιστολής των κοινωνικών δικαιωμάτων.

Σ’ αυτήν τη συγκυρία εκρηκτικής ανεργίας και συρρίκνωσης του κοινωνικού κράτους, που δοκιμάζει την κοινωνική συνοχή  και παραπέμπει τα άτομα στην οικογένεια για οικονομική, συναισθηματική και ψυχολογική στήριξη,  συντελείται ταυτόχρονα, και πρέπει ως φεμινίστριες να το υπογραμμίζουμε, μία συντηρητικοποίηση και αναδίπλωση της κοινωνίας προς πιο παραδοσιακά πρότυπα για τους ρόλους των δύο φύλων και μια δυσανεξία απέναντι στις φεμινιστικές διεκδικήσεις. Συντηρητικοποίηση που δεν περιορίζεται στον σεξισμό της Χρυσής Αυγής και την  ιδεολογία νέο-συντηρητικών και πατριωτικών κομμάτων και φορέων, αλλά διαπερνά οριζόντια το κοινωνικό σώμα και έχει διαβρώσει ακόμα και την ριζοσπαστική αριστερά. Στην καλύτερη περίπτωση, οι «δυσανεκτικοί» θεωρούν την ισότητα των φύλων σχεδόν κατακτημένη και τις εμμένουσες ανισότητες φύλου πρόβλημα «πολυτελείας» μπροστά στην καταβαράθρωση της κοινωνίας και της χώρας και την ανάγκη για αρραγές μέτωπο κοινωνικών αγώνων.

Το παράδοξο είναι ότι αυτή η συντηρητικοποίηση λαμβάνει χώρα μία ιστορική στιγμή που οι γυναίκες καλούνται να διαδραματίσουν έναν κεντρικό ρόλο στην κοινωνική αναπαραγωγή όχι μόνο μέσω της απλήρωτης εργασίας αλλά και της οικονομικής τους συμβολής στο οικογενειακό εισόδημα. Με την τεράστια υποχώρηση της ανδρικής απασχόλησης (22% μείωση μεταξύ 2008 και 2013), την εκτίναξη της ανεργίας των νέων στα ύψη και την υποχώρηση του κοινωνικού κράτους οι γυναίκες καλούνται όχι μόνο να φροντίσουν συντρόφους, παιδιά και ηλικιωμένους αλλά και να τους στηρίξουν οικονομικά με τη δουλειά, τη σύνταξη ή το επίδομά τους.  Όπως δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία, σε πείσμα της παρατεταμένης ανόδου του γυναικείου ποσοστού ανεργίας, οι γυναίκες 30 έως 50 ετών αύξησαν σε πολύ μεγάλο βαθμό τη συμμετοχή τους στο εργατικό δυναμικό, την ίδια στιγμή που οι γυναίκες πάνω από τα 50 ωθούνταν στην πρόωρη συνταξιοδότηση και αποχώρηση από την αγορά εργασίας.

Αυτή η τεράστια κινητοποίηση των γυναικών προς αναζήτηση αμειβόμενης εργασίας – που δείχνει ότι οι γυναίκες αρνούνται να παίξουν ρόλο εφεδρικού στρατού εργασίας για το σύστημα – σημειώνεται τη στιγμή που η κρίση και οι ασκούμενες υφεσιακές πολιτικές έχουν επιφέρει δραματική συρρίκνωση της γυναικείας απασχόλησης (19% μείωση μεταξύ 2008 και 2013), αντιστρέφοντας πλήρως την ανοδική τάση των προηγούμενων δεκαετιών, και έχουν μειώσει το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών20-64 ετών κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες , επαναφέροντάς το στο επίπεδο του 1998. Οι γυναίκες δεν αποθαρρύνονται από τις απολύσεις, την μείωση των ευκαιριών απασχόλησης και την εκτίναξη  του γυναικείου ποσοστού ανεργίας (έφτασε  32% τον Νοέμβριο του 2013 από 12% τον Νοέμβριο του 2008). Διεκδικούν επίμονα το δικαίωμα στην αμειβόμενη εργασία.

Παράλληλα, οι γυναίκες που έχουν εργασία κινητοποιούνται δυναμικά για τη διατήρησή της. Οι καθαρίστριες του υπ. Οικονομικών δίνουν υποδειγματικό αγώνα και δεν διστάζουν να προκαλούν την τρόικα και την κυβέρνηση. Το ίδιο υποδειγματική ήταν η απεργία των διοικητικών υπαλλήλων των πανεπιστημίων – στην πλειονότητά τους γυναίκες – ενάντια στη διαθεσιμότητα. Η διαθεσιμότητα των εκπαιδευτικών επαγγελματικών λυκείων είναι άλλο ένα παράδειγμα του πώς ο δημόσιος τομέας έχει πάψει πλέον να αποτελεί για τις γυναίκες εργοδότη που δημιουργεί θέσεις σταθερής απασχόλησης, με καλές συνθήκες εργασίας και δικαιώματα. Επίσης, η κατάργηση κυρίως «γυναικείων» ειδικοτήτων από τα επαγγελματικά λύκεια και η μεταφορά τους στα ΙΕΚ (όπου ισχύουν δίδακτρα) στερούν από κορίτσια των λαϊκών τάξεων το δικαίωμα στην δωρεάν παιδεία, που αποτέλεσε ιστορικά την απαραίτητη προϋπόθεση για την οικονομική χειραφέτηση των γυναικών των χαμηλών και μεσαίων στρωμάτων μέσω της πρόσβασης στην απασχόληση.

Είναι λίγο-πολύ γνωστό ότι τα πρώτα χρόνια της κρίσης η μείωση των θέσεων εργασίας έπληξε περισσότερο τους άνδρες από τις γυναίκες. Αυτό που όμως πρέπει να υπογραμμιστεί είναι ότι, από τα μέσα του 2010 και την υιοθέτηση του πρώτου μνημονίου μέχρι σήμερα, η γυναικεία απασχόληση μειώθηκε αναλογικά το ίδιο με την ανδρική απασχόληση. Συνεπώς, οι πολιτικές λιτότητας και εσωτερικής υποτίμησης πλήττουν το ίδιο άνδρες και γυναίκες, με τη διαφορά ότι οι γυναίκες στο σημείο αφετηρίας βρίσκονταν σε χειρότερη θέση από τους άνδρες στην αγορά εργασίας, όπως και σήμερα. Έτσι οι ανισότητες φύλου στην απασχόληση και την ανεργία παραμένουν. Μάλιστα, τον τελευταίο χρόνο, η ψαλίδα μεταξύ του ανδρικού και γυναικείου ποσοστού ανεργίας διευρύνθηκε. Επίσης ενώ τα ποσοστά ανεργίας στους νέους έχουν φτάσει σε ιλιγγιώδη επίπεδα, τα ποσοστά στα κορίτσια 15-24 και 25-29 ετών (63% και 47%) είναι πολύ υψηλότερα αυτών των αγοριών (53% και 41%).

Η υπονόμευση της μονιμότητας της απασχόλησης στο δημόσιο τομέα και οι προσλήψεις με το σταγονόμετρο έχουν υπονομεύσει τις επαγγελματικές προοπτικές κυρίως των μορφωμένων γυναικών και των νέων κοριτσιών που μπαίνουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σε επιστημονικούς κλάδους των οποίων οι απόφοιτοι έχουν ως κύρια επαγγελματική διέξοδο τον δημόσιο τομέα. Ωστόσο, ένα άλλο μεγάλο μέρος του γυναικείου πληθυσμού – το πιο ευάλωτο – απασχολείται στον ιδιωτικό τομέα στον οποίο οι αμοιβές και τα εργασιακά δικαιώματα αφενός έχουν περιοριστεί με μνημονιακούς νόμους αφετέρου καταστρατηγούνται στην πράξη. Σε αυτόν τον τομέα οι γυναίκες θίγονται από την περιστολή των εργασιακών δικαιωμάτων και τον περιορισμό της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις εργασίας περισσότερο από τους άνδρες. Η ασυμμετρία οφείλεται αφενός στο ότι οι γυναίκες υπερ-αντιπροσωπεύονται στις ευέλικτες μορφές απασχόλησης και στους εργαζόμενους που αμείβονται με τις κατώτατες αποδοχές και είναι χαμηλόμισθοι, αφετέρου στο ότι αυτές είναι πιο υποχωρητικές από τους άνδρες στις ατομικές διαπραγματεύσεις μισθών και στους εκβιασμούς των εργοδοτών για επιβολή όρων και συνθηκών εργασίας που καταστρατηγούν δικαιώματα. Τέλος, η μητρότητα τις καθιστά περισσότερο ευάλωτες στις απόπειρες των εργοδοτών για περικοπές κόστους.

Τα στοιχεία του ΣΕΠΕ για γενικές παραβιάσεις δικαιωμάτων δεν αναλύονται κατά φύλο. Οι ετήσιες εκθέσεις πεπραγμένων του παρέχουν στοιχεία μόνο για εργατικές διαφορές που αφορούν την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών στην απασχόληση και την εργασία και τη νομοθεσία για τις γονικές άδειες. Αυτές οι διαφορές αυξήθηκαν από 11 το 2007 σε 79 το 2010, έπεσαν στις 38 το 2011 και ανέβηκαν στις 50 το 2012. Αυτές οι διαφορές, αποτέλεσμα καταγγελίας των εργαζομένων, αποτελούν πολύ μικρό μέρος των καταστρατηγήσεων δικαιωμάτων στην πράξη.

Η συντριπτική πλειονότητα των παραβιάσεων της νομοθεσίας αφορούν τη μητρότητα. Αφορούν τον απολύσεις εγκύων ή μητέρων κατά τη διάρκεια προστασίας της μητρότητας, τον εξαναγκασμό εγκύων σε παραίτηση, τη βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας σε προστατευόμενες μητέρες ή κατά την επάνοδο στην εργασία, τη μη χορήγηση της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας κλπ.

Ο Συνήγορος του Πολίτη διερεύνησε τα τελευταία χρόνια ένα φαινόμενο που έχει πάρει διαστάσεις στην αγορά εργασίας: τη μονομερή επιβολή εκ περιτροπής και μερικής απασχόλησης σε εργαζόμενους με πλήρη απασχόληση. Ειδική έκθεση του Συνήγορου έχει εντοπίσει συχνά κρούσματα εφαρμογής της εκ περιτροπής απασχόλησης σε εργαζόμενες σε κατάσταση εγκυμοσύνης ή που είχαν μόλις επιστρέψει στην εργασία τους μετά την άδεια μητρότητας.

Συμπερασματικά, η οικονομική κρίση χρησιμοποιείται από τους εργοδότες ως μοχλός πίεσης σε ήδη εργαζόμενους ή σε όσους αναζητούν εργασία να αποδεχθούν δυσμενέστερους όρους απασχόλησης και εργασίας. Η αναζήτηση και η διατήρηση της θέσης εργασίας φέρνει τους εργαζόμενους και ιδιαίτερα τις γυναίκες σε εξαιρετικά αδύναμη θέση. Αυτό ισχύει ακόμα περισσότερο στις εγκύους, αυτές που επιστρέφουν από άδεια μητρότητας και, γενικότερα, σε όσες γυναίκες έχουν τις λιγότερες ευκαιρίες και τη μεγαλύτερη ανάγκη για δουλειά: γυναίκες με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, πολλές οικογενειακές υποχρεώσεις, μετανάστριες που παλεύουν για να αποκτήσουν τα ένσημα για νόμιμη παραμονή κλπ.

Οι φεμινίστριες οφείλουμε να αναδεικνύουμε τόσο τις διαφορετικές συνθήκες που καθιστούν γυναίκες και άνδρες λιγότερο ή περισσότερο ευάλωτους στις ανατροπές που φέρνει η κρίση, αλλά και τις διαφορές  μεταξύ των γυναικών ως προς τους όρους εργασίας και διαβίωσης ανάλογα με την τάξη, τη φυλή και την εθνική προέλευση. Οφείλουμε επίσης να αναγνωρίσουμε ότι η κρίση αποτελεί κρίσιμη περίοδο αναδιαπραγμάτευσης των σχέσεων φύλου στην κοινωνία προς το καλύτερο ή το χειρότερο, υποχώρησης ή αναζωπύρωσης της ιδεολογίας της ισότητας. Αυτό είναι και το πεδίο παρέμβασης.

*Πανεπιστημιακός, Πάντειο. Το κείμενο βασίζεται σε εισήγηση στην εκδήλωση του Φύλου Συκής «Η εργασία των γυναικών στη σημερινή συγκυρία», που πραγματοποιήθηκε στις 4/3/2014

 

Share

Τα γυναικεία δικαιώματα τον καιρό της κρίσης

της Σίσσυς Βωβού

Με αφορμή την προσπάθεια αντιδραστικής μεταρρύθμισης στην Ισπανία, για την αλλαγή του νόμου για την εθελούσια τεχνητή διακοπή κύησης και την απαγόρευσή της, ειπώθηκε σε όλους τους τόνους ότι την περίοδο της κρίσης έχουμε μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα περιστολής των δικαιωμάτων των γυναικών, καθώς και πολιτικές υποβάθμισης της ισότητας των δύο φύλων, σε συνθήκες, πρέπει να πούμε, που οι γυναίκες μεγαλουργούν στο δημόσιο χώρο. Αυτό συνδέεται επίσης με την άνοδο των ακροδεξιών, λαϊκιστικών, ακόμα και φασιστικών κινημάτων, και της ιδεολογίας πάνω στην οποία στηρίζονται τέτοιες κοινωνικές αναδιπλώσεις.

Σε ποια κατάσταση βρισκόμαστε σήμερα, ως προς τα αιτήματα, τα δικαιώματα και τις διεκδικήσεις των γυναικών; Θα επικεντρωθώ κυρίως στην Ελλάδα, και θα επιφυλαχθώ για συστηματική διατύπωση των γυναικείων διεκδικήσεων στο πλαίσιο της Ευρώπης, ενόψει και των ευρωεκλογών. Εξάλλου στο Alter Summit που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον Ιούνιο του 2013, μιλήσαμε για μια φεμινιστική Ευρώπη και συζητήσαμε σχετικά, στη συνέλευση των γυναικών.

Η οικονομική και κοινωνική κρίση η οποία εξελίσσεται με βάση τη νεοφιλελεύθερη κατεύθυνση της καπιταλιστικής οικονομίας, θίγει με συγκεκριμένους τρόπους τα δύο φύλα, στο έδαφος της προϊούσας πατριαρχικής δομής της.

● Στον τομέα της εργασίας, έχουμε εξέλιξη και γενίκευση του μοντέλου επισφάλειας και μερικής απασχόλησης, το οποίο εισήχθη πριν 20 χρόνια περίπου με σημαντικό επιχείρημα τη συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής για τις γυναίκες. Οι φεμινίστριες ποτέ δεν δεχθήκαμε αυτά τα επιχειρήματα, ζητώντας πάντα πλήρη και ποιοτική εργασία για όλους και όλες, και ως προς την οικογενειακή ζωή ζητούσαμε κατάλληλες δομές από μεριάς πολιτείας για την φροντίδα των παιδιών και όσων έχουν σχετική ανάγκη, καθώς και μοίρασμα των υποχρεώσεων φροντίδας ανάμεσα στα δύο φύλα και τους δύο γονείς, όπου υπήρχαν, ώστε να σπάνε οι στερεότυποι ρόλοι των δυο φύλων.

● Αν μιλήσουμε για την ανεργία, έχουμε φθάσει δυστυχώς ως γενική ανεργία στο 28%, που αυξάνεται. Το χάσμα μεταξύ ανδρικής και γυναικείας ανεργίας υπήρχε όταν η ανεργία ήταν στο 7% ή 9%, υπάρχει περίπου με τα ίδια ποσοστά και σήμερα. Η γυναικεία ανεργία παραμένει περίπου στα 3/2 της ανδρικής.

● Οι δομές κοινωνικής πρόνοιας, ιδιαίτερα αυτές που αφορούν τη φροντίδα τέκνων και ηλικιωμένων, αποδομούνται σήμερα ταχύτατα, με αποτέλεσμα να φορτώνονται τα βάρη στις πλάτες κατά προτίμηση των γυναικών. Εδώ όμως πρέπει να πούμε ότι αιτία του φαινομένου είναι κυρίως η πατριαρχική αντίληψη η οποία θέλει τον άνδρα να ξεκουράζεται, δικαίως βέβαια, μετά τη δουλειά του, και τη γυναίκα να μην ξεκουράζεται αλλά να συνεχίζει τη διπλή οικιακή δουλειά, προσφορά ή σκλαβιά.

● Η κοινωνική ασφάλιση υποβαθμίζεται, με αποτέλεσμα να έχουμε περισσότερο από 25% ανασφάλιστους συμπολίτες και συμπολίτισσες, αλλά οι γυναίκες πλήττονται ιδιαίτερα και σε μεγαλύτερο ποσοστό, αφού έχουν τόσο το «προνόμιο» στην ανεργία, όσο και ότι συχνά απασχολούνται σε εργασίες που δύσκολα ασφαλίζονται, π.χ. οικιακή καθαριότητα. Επίσης, πολλές φορές επαναπαύονται στην ασφάλιση του συζύγου ως προστατευόμενη μέλη. Στο θέμα της γέννησης των παιδιών, οι ασφαλισμένες γυναίκες έχουν την φροντίδα στη διάρκεια της κύησης, κατά τον τοκετό και στο επόμενο διάστημα, για τις ίδιες και τα βρέφη τους, με τις σημερινές δύσκολες έως ακατάλληλες συνθήκες στα νοσοκομεία που απομένουν. Οι ανασφάλιστες είναι πολύ μεγαλύτερο κομμάτι, αφού έχουν μεγαλύτερα ποσοστά ανεργίας, ή καλύπτονται από τον σύζυγο εάν κι αυτός έχει δουλειά. Εξαναγκάζονται λοιπόν να πληρώνουν 600 ευρώ για έναν φυσιολογικό τοκετό και 1.200 για καισαρική, κάτι δύσκολο έως αδύνατο στις σημερινές συνθήκες για τις άνεργες. Το αποτέλεσμα είναι να αποστερούνται του δικαιώματος να τεκνοποιήσουν εάν και εφόσον το επιθυμούν μέσα στις γενικότερες δυσκολίες. Για τις μετανάστριες, που είναι σε ακόμα υψηλότερα ποσοστά ανασφάλιστες, γνωρίζουμε ότι έχουν επιβληθεί τα διπλά νοσήλεια, τα οποία συμπεριλαμβάνουν και τον τοκετό, κάτι που οι γυναικείες οργανώσεις έχουμε καταγγείλει σε όλους τους τόνους ως ρατσιστική διάκριση.

● Το δικαίωμα στην τεχνητή διακοπή κύησης που είναι νομοθετικά κατοχυρωμένο από το 1986, φαλκιδεύεται μέσα στις σημερινές συνθήκες. Για τις ανασφάλιστες απαιτείται η καταβολή 300 ευρώ σε δημόσιο νοσοκομείο, ενώ πριν, όπως και για άλλες ιατρικές πράξεις, υπήρχαν τρόποι να εξασφαλιστεί η δωρεάν παροχή. Η υποβάθμιση των δομών υγείας επηρεάζει κατ’ αναλογία την αντισύλληψη και τις δομές ενημέρωσης και συμβουλευτικής.

● Στον τομέα της βίας κατά των γυναικών, που είναι σοβαρό και διαχρονικό πρόβλημα στο πλαίσιο της πατριαρχίας, η κατάσταση χειροτερεύει και παίρνει νέες μορφές. Το αδιέξοδο της οικονομικής κρίσης δυσκολεύει τις γυναίκες πολύ περισσότερο απ’ όσο στο παρελθόν να απεμπλακούν από μια βίαιη σχέση. Τα καλά νέα είναι οι δομές συμβουλευτικής και κάποια καταφύγια που έχουν ανοίξει σε πολλές περιοχές της χώρας, με χρήματα αποκλειστικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια και δεν υπάρχει καμιά βούληση από μεριάς ελληνικής πολιτείας για τέτοιες δαπάνες. Χρειάζεται ενημέρωση για την ύπαρξη τέτοιων δομών, ώστε να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε όποιες τις χρειάζονται. Παραμένει το γεγονός ότι εκτός από στιγμές κρίσης, τα καταφύγια δεν μπορούν να προσφέρουν μακροχρόνια βοήθεια. Ο νόμος του 2006 για την ενδοοικογενειακή βία χρήζει αντικατάστασης από έναν νόμο που θα περιλαμβάνει όλα τα θέματα έμφυλης βίας. Μια σχετική νομοθετική επεξεργασία έχει γίνει, αλλά βρίσκεται στο συρτάρι και δεν έχει υποβληθεί για ψήφιση.

● Τα κακά νέα είναι η συντήρηση αν όχι ανάπτυξη της πορνείας και του τράφικινγκ, η διάδοσή τους σε μεγάλα κομμάτια της κοινωνίας, η «επιλογή» της πορνείας ως λύσης βιοπορισμού από γυναίκες σε οικονομικά αδιέξοδα και η αδυναμία απεμπλοκής μεταναστριών που βρίσκονται σε συνθήκες τράφικινγκ λόγω των αδιεξόδων για βιοπορισμό, ακόμα και στις λίγες περιπτώσεις που συλλαμβάνονται οι μαστροποί. Ρόλο προαγωγής της πορνείας και του τράφικινγκ παίζουν ακόμα και τηλεοράσεις, που σε νυχτερινές ώρες βάζουν σχετικές διαφημίσεις χωρίς καμιά αντίδραση από πλευράς δικαστικών αρχών. Οι βάρβαρες διώξεις και διαρκείς συλλήψεις των οροθετικών γυναικών που κατηγορούνται για πορνεία εξακολουθούν, παρά την αθώωση των διαπομπευμένων γυναικών από τα δικαστήρια.

● Οι μετανάστριες πλήττονται ιδιαίτερα αυτή την περίοδο από την ανεργία, που συνοδεύεται από έλλειψη ιατροφαρμακευτικης περίθαλψης και ζουν στα όρια, έχοντας χάσει κυρίως τις δουλειές φύλαξης ηλικιωμένων και παιδιών που εξασφάλιζαν εισόδημα σε πολλές από αυτές. Τα θέματα της νομιμοποίησης είναι επείγοντα έως ακραία, ενώ αναστάληκε και η λειτουργία του νόμου για την ιθαγένεια των παιδιών. Εξαιτίας όλων αυτών των προβλημάτων, οι γυναικείες μεταναστευτικές οργανώσεις έχουν συμπιεστεί και δύσκολα μπορούν πλέον να λειτουργήσουν για να διεκδικήσουν τα στοιχειώδη.

● Στον τομέα του σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, οι συνθήκες σήμερα είναι πολύ αντιφατικές. Από τη μια πλευρά ένα τέτοιο θέμα βγαίνει ως αίτημα και διεκδίκηση για αναγνώριση και ισότιμη αποδοχή με ένταση στο δημόσιο χώρο από ένα σφριγηλό κίνημα, από την άλλη όμως, με την ανάπτυξη των συντηρητικών λογικών και προπαντός του φασιστικού φαινομένου, παρουσιάζεται μια «τεκμηριωμένη» αντίθεση, επιθετικότητα, έως και δολοφονικές επιθέσεις απέναντι στο κίνημα αυτό και τους ανθρώπους που δηλώνουν αντίστοιχες ταυτότητες. Στον τομέα της νομοθεσίας, επίσης, υπάρχουν θετικές αλλά όχι ικανοποιητικές εξελίξεις.

● Οι φυλακισμένες γυναίκες, εκτός από τις ακατάλληλες και συχνά βασανιστικές συνθήκες κράτησης, υφίστανται διακρίσεις επίσης. Στις φυλακές δεν έχουν δικαίωμα για μεροκάματα, όπως οι άνδρες στις αγροτικές φυλακές, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να μειώσουν τη διάρκεια φυλάκισης. Υπάρχουν πολλές φυλακισμένες μητέρες ανηλίκων χωρίς άλλο γονέα, οι οποίες είτε στερούνται τα παιδιά τους είτε τα έχουν μαζί τους στη φυλακή. Δεν υπήρξε μέχρι στιγμής ιδιαίτερη μέριμνα της πολιτείας για το ευαίσθητο αυτό ζήτημα. Επίσης κρατούνται πολλές γυναίκες με σοβαρές μολυσματικές ασθένειες, με κίνδυνο για τη ζωή των ιδίων ή των συγκρατουμένων τους, αναλόγως των ασθενειών.

● Οι αγρότισσες υφίστανται σοβαρές διακρίσεις λόγω φύλου, κυρίως με βάση τις κοινωνικές νοοτροπίες και το έλλειμμα ενημέρωσης σε θέματα δικαιωμάτων και έμφυλης βίας. Οι εκατοντάδες γυναικείοι συνεταιρισμοί ανά την επικράτεια που μέχρι πρόσφατα αποτελούσαν ανεξάρτητη επαγγελματική δραστηριότητα, πηγή εισοδήματος και χώρο δημιουργίας των γυναικών, αυτή τη στιγμή δέχονται τη φορολογική επιδρομή της κυβέρνησης, και αναφέρεται ότι θα δυσκολευθούν να επιβιώσουν. Εξάλλου οι αγρότισσες δέχτηκαν, όπως και οι άντρες τους, την επίθεση της κυβέρνησης για την ηλικία συνταξιοδότησης, που ανέβηκε στα 67 χρόνια.

● Οι γυναίκες ρομά εξακολουθούν να βρίσκονται στον δικό τους κόσμο, στο πλαίσιο των κοινοτήτων τους, με γκετοποίησή τους από πλευράς πολιτείας και έλλειμμα ενδιαφέροντος για εκπαιδευτικά, στεγαστικά και εργασιακά θέματα για το σύνολο των κοινοτήτων. Το φαινόμενο των πρώιμων και μερικές φορές αναγκαστικών γάμων, σε ηλικία κάτω της νόμιμης, δεν έχει απασχολήσει την πολιτεία και τις κοινωνικές υπηρεσίες. Μεγάλο πρόβλημα είναι η παιδική εργασία, ιδίως μικρών κοριτσιών.

● Αυξάνονται με αλματώδεις ρυθμούς οι περιθωριοποιημένοι πληθυσμοί, κυρίως στις πόλεις, άστεγες, ουσιοεξαρτημένες, οροθετικές ή φορείς άλλων μολυσματικών ασθενειών. Το φαινόμενο που παροξύνεται με την κρίση, δεν αντιμετωπίζεται με ενδιαφέρον από την πολιτεία, παρά μόνον από κάποιες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις με μικρές δυνατότητες. Δεν υπάρχουν ξενώνες για ουσιοεξαρτημένες και οροθετικές γυναίκες, με αποτέλεσμα πολλές από αυτές να ζουν και να πεθαίνουν στο δρόμο και σπάνια να έχουν δυνατότητα επανένταξης σε κάποια «κανονική» ζωή.

● Ένα άλλο διαχρονικό πρόβλημα ανισότητας των δύο φύλων στην Ελλάδα είναι η ισχύς του νόμου της Σαρία στην θράκη για τα οικογενειακά ζητήματα. Με βάση τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1923, μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, η ανισότητα αυτή είναι θεσμοθετημένη γι’ αυτές και οι αποφάσεις των Ελληνικών δικαστηρίων δεν την αμφισβητούν, με μια στρεβλή ερμηνεία της έννοιας του σεβασμού της πολιτισμικής ιδιαιτερότητας. Η Τουρκία έχει καταργήσει τον θρησκευτικό νόμο από το 1924 και η Θράκη παραμένει η μόνη περιοχή της Ευρώπης να ρυθμίζει τις οικογενειακές υποθέσεις έξω από τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας.

● Επίσης διαχρονικό, το πρόβλημα του αβάτου για τις γυναίκες στο Άγιον Όρος, σε περιοχή μιας ανεξάρτητης και κυρίαρχης χώρας που στο Σύνταγμα και τους νόμους της κατοχυρώνονται, έστω και με ελλείμματα, η ισότητα των δύο φύλων. Η παράδοση των 1000 χρόνων με βάση την οποία απαγορεύεται η πρόσβαση των γυναικών στην περιοχή αυτή, πρέπει να τερματιστεί.

● Τέλος, η παρουσία των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων των θεσμών, κοινωνικών κινημάτων, πολιτικών κομμάτων, οργανισμών, επιχειρήσεων, προχωρά με πολύ αργότερα βήματα απ’ ότι η συμμετοχή των γυναικών στα κοινωνικά δρώμενα κάθε είδους. Η θεσμοθέτηση ενός τρίτου γυναικών σε υπηρεσιακά συμβούλια είναι ένα θετικό βήμα και μια σταγόνα δικαιοσύνης για τις εργαζόμενες γυναίκες, αφορά όμως μικρούς πληθυσμούς. Στη Βουλή υπάρχουν 60 γυναίκες, δηλαδή μόλις 20%, ενώ στην κυβέρνηση υπάρχει μόνο μια υπουργός.

Η παραπάνω συνοπτική καταγραφή βασικών τομέων της ζωής των γυναικών γίνεται με στόχο την εγρήγορση για θέματα γυναικείων δικαιωμάτων και ενδεχομένως την αντιμετώπισή τους από μια κυβέρνηση της αριστεράς που οφείλει να τα εντάξει στις προτεραιότητές της. Όπως λέμε, η ισότητα των δύο φύλων και τα γυναικεία δικαιώματα δεν είναι πολυτέλεια για να ασχολούμαστε με αυτά όταν έχουμε λύσει όλα τα άλλα, είναι βασικές ανάγκες του πληθυσμού και μέτρο πολιτισμού μιας κοινωνίας. Και ο αγώνας για αυτές τις ιδέες, είναι και γενικότερος προοδευτικός και αντιφασιστικός αγώνας.

 

 

Share

Η Γραμματέας Ισότητας για την κρίση

της Σίσσυς Βωβού

Ποια κρίση; Η Γραμματέας Ισότητας, έχει την δική της ερμηνεία για την κρίση, (όπως διαβάζουμε σε άρθρο της στο Protagon) που συνάδει απολύτως με το πνεύμα και το γράμμα της Νέας Δημοκρατίας η οποία και την διόρισε σ’ αυτή τη θέση: Δίνει, λοιπόν, την κοινωνιολογική της ανάλυση: «Πρόσφατα βιώσαμε το σοκ της εξόδου από μια φάση ‘ευημερίας’ χωρίς αντίκρισμα, από μια φούσκα συλλογικού ναρκισσισμού που εξέθρεψε το κυνήγι του εύκολου κέρδους».

Πρόκειται για ‘διαμάντια στο Πεντάγραμμο’:

-μια φάση ‘ευημερίας’ χωρίς αντίκρισμα (ποιοί και ποιες είχαν ‘ευημερία’ ξπου μετατράπηκε σε χωρίς αντίκρισμα; εμείς οι εργαζόμενες του βασικού μισθού που ήταν 620 καθαρά, εμείς οι μετανάστριες που δουλεύαμε σκληρά στα σπίτια ή ήμασταν θύματα τράφικινγκ, εμείς με τα μπλοκάκια και τη μερική απασχόληση που είχε θεσμοθετηθεί και επεκτεινόταν από το 2000, εμείς οι κακοποιημένες που δεν είχαμε θεσμούς και νόμους ούτε δομές στήριξης από την πολιτεία, εμείς που ήμασταν διαχρονικά θύματα σεξιστικής διαφήμισης για να πουληθούν προϊόντα, εμείς οι άνεργες που ήμασταν συστηματικά στην ανεργία 1,5 φορά περισσότερες απ’ ό,τι οι άνδρες, εμείς… εμείς…)

-από μια φούσκα συλλογικού ναρκισσισμού (ποιος οργάνωσε τους «Ολυμπιακούς» για να δείξει το εθνικό κλέος με υπέρογκες δαπάνες; ποιός αγόραζε άπειρα εξοπλιστικά συστήματα για να είμαστε οι πρώτοι στην Ευρώπη, ποιες τράπεζες πειθανάγκαζαν τις φτωχές γυναίκες να πάρουν ‘διακοποδάνειο’ για να είναι ‘ιν’, έστω και αν αμοίβονταν με το βασικό;

… που εξέθρεψε το κυνήγι του εύκολου κέρδους (πόσο εύκολο κέρδος ήταν για εμάς ο μισθός ή το ταμείο ανεργίας; Ή μήπως μπερδέψαμε την κυρία Σταμάτη με την κυρία Οσμάνογλου, για να πάμε και στα καθ’ ημάς, και δεν ξέρουμε ποιες και πόσες ήταν του εύκολου κέρδους και ποιες και πόσες της σκληρής καθημερινότητας και των διαρκών υποχρεώσεων;

Τέτοιες «βαθυστόχαστες» αναλύσεις μόνο από μυαλά της Νέας Δημοκρατίας ή και άλλων συγκυβερνώντων κομμάτων μπορούν να προκύπτουν. Με την ύψιστη ρήση του Πάγκαλου ότι «όλοι μαζί τα φάγαμε», αν προσθέσουμε «και όλες», θα βγάλουμε το συμπέρασμα της Γραμματέως Ισότητας για τις αιτίες της κρίσης. Ούτε καπιταλισμός ούτε νεοφιλελευθερισμός, ούτε επιθετική και άνιση παγκοσμιοποίηση βρίσκονται στον ορίζοντα τέτοιων αναλύσεων, που καταλήγουν στο από κοινού κυνήγι του εύκολου κέρδους, των αποπάνω και των αποκάτω, που όλοι και όλες μαζί ευθύνονται για την κρίση.

Κατά σύμπτωση, βέβαια, αυτοί που πληρώνουν την κρίση που είναι και κοινωνική και πολιτική και οικονομική είναι τα γνωστά υποζύγια, αυτό το τμήμα των «νάρκισσων» που είναι φτωχές, με βάση φυσικά τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης στην οποία μετέχει η συγκεκριμένη και οι προηγούμενες Γενικές Γραμματείς, που με την ευκαιρία είναι μια κυβέρνηση που υπονομεύει την ισότητα των δύο φύλων που με τόσο καλά λόγια υπερασπίζεται η κ. Κόλλια στο άρθρο της.

Και τι να κάνουμε; Είναι το ερώτημα. Το άρθο του Φύλου Συκής για «τη διάσταση του φύλου στον προϋπολογισμό», την ανύπαρκτη δηλαδή διάσταση, δίνει κάποιες απαντήσεις για το τι μπορεί να συγκαλύπτει όποια συνάδει και συνερμηνεύει με την εταιρεία Σαμαράς και Σια…

Ας ευχηθούμε μετρημένες να είναι οι μέρες της, και τους (στην κυβέρνηση αυτής της χώρας), γιατί εκτός από το ότι είναι καταστροφική, είναι και εξοργιστική και προκλητική, όταν χρησιμοποιεί το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο και ρίχνει τα βάρη αυτής της κρίσης στους ανθρώπους του μόχθου, της παραγωγής και της αναπαραγωγής.

 

Share

Η διάσταση του φύλου στον Προϋπολογισμό του 2014

της Αφροδίτης Σταμπουλή*

Ο Προϋπολογισμός του 2014 που εγκρίθηκε πρόσφατα από την κυβερνητική πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, παρά τις θριαμβολογίες της συμπολίτευσης για την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος, είναι άλλος ένας Προϋπολογισμός φτώχειας και εξαθλίωσης όλο και μεγαλύτερων κομματιών του πληθυσμού της χώρας.

Ακόμα κι αν δεν είναι προφανής με την πρώτη ματιά η διάσταση του φύλου σε αυτήν τη γενικευμένη εξαθλίωση, όμως αυτή η διάσταση υπάρχει. Χαρακτηριστικά, η ΕΛΣΤΑΤ με την έρευνα της του 2012 για τον κίνδυνο φτώχειας, διαπιστώνει ότι αυτός είναι 24,3% για τις γυναίκες και 22,5% για τους άνδρες από 18 μέχρι 64 ετών και 18,3% για τις γυναίκες και 15,9% για τους άνδρες από 65 ετών και άνω.

Ο προϋπολογισμός του 2014 επαληθεύει προς το χειρότερο αυτή την πρόβλεψη της ΕΛΣΤΑΤ, καθώς η μείωση των δαπανών του Υπουργείου Παιδείας κατά 400 χιλιάδες ευρώ, 800 χιλιάδες από το 2012, περιλαμβάνει τους μισθούς των εκπαιδευτικών των ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ, γυναικών στην συντριπτική τους πλειοψηφία, οι οποίες δίδασκαν στα τμήματα Νοσηλευτικής, Νηπιοβρεφοκομίας, Κομμωτικής και Αισθητικής και οι οποίες είδαν τους κλάδους τους να καταργούνται και τις μαθήτριες τους να χάνουν ένα εφόδιο, με το οποίο θα μπορούσαν στο μέλλον να διεκδικήσουν μια θέση εργασίας. Περιλαμβάνει επίσης τους μισθούς 8.000 αναπληρωτών, από τους οποίους τα 2/3 αναπληρώτριες, οι οποίες εργάστηκαν τη σχολική χρονιά 2012-2013 και απλά δεν προσελήφθησαν για το 2013-2014.

Η μείωση των δαπανών μισθοδοσίας του Υπουργείου Οικονομικών κατά 350 εκατομμύρια ευρώ περιλαμβάνει τους μισθούς τετρακοσίων πενήντα καθαριστριών με τετράωρη απασχόληση που τέθηκαν σε διαθεσιμότητα, και τις αμοιβές άλλων εκατόν σαράντα πέντε των οποίων απλώς δεν θα ανανεωθούν οι μηνιαίες συμβάσεις. Αυτές οι γυναίκες, που εδώ και εβδομάδες αγωνίζονται για να συνεχίσουν να ζουν με αξιοπρέπεια από τη δουλειά τους, είχαν τη μεταχείριση που όλοι/ες είδαν στους δέκτες τους, μόλις αυτές έκαναν αισθητό το αίτημα τους στους υψηλούς προσκεκλημένους της κυβέρνησης: ΜΑΤ, δακρυγόνα και μια απ’ αυτές με σπασμένο χέρι στο νοσοκομείο. Αλλά και όλων των Υπουργείων οι καθαρίστριες θα «συμβάλουν» στη μείωση των αντίστοιχων δαπανών, μια που όπως φαίνεται ο κλάδος έχει προγραφεί γιατί το έργο τους πρέπει να το αναλάβουν ιδιωτικές εταιρείες που θα παίρνουν περισσότερα από το δημόσιο, θα πληρώνουν λιγότερα στις εργαζόμενες και θα τις μεταχειρίζονται περίπου όπως την Κούνεβα.

Την ίδια τύχη έχουν και οι υπόλοιπες εργαζόμενες υποχρεωτικής εκπαίδευσης, όπως αυτές στη σίτιση των βρεφονηπιακών σταθμών του ΟΑΕΔ, γυναίκες στη συντριπτική τους πλειοψηφία. Βέβαια, η μείωση των δαπανών του Υπουργείου Εργασίας δεν οφείλεται κυρίως στην απαλλαγή από τη μισθοδοσία αυτού του προσωπικού, αλλά στην περικοπή των δαπανών κοινωνικής ασφάλισης κατά 1,7 δισεκατομμύρια, που και αυτή αφορά, κατά το μεγαλύτερο ποσοστό της, ασφαλιστικές ρυθμίσεις, οι οποίες με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο γίνονται δυσμενέστερες για τις γυναίκες. Όπως, αντίστοιχα, η αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης για τις αγρότισσες στα 67 χρόνια προφανώς συμβάλλει στο να μειωθούν οι δαπάνες του ΟΓΑ.

Και ναι μεν, τα συνολικά προβλεπόμενα έξοδα για επιδόματα ανεργίας, προγράμματα απασχόλησης και προνοιακές παροχές κινούνται στα περσινά επίπεδα, αλλά χρειάζεται να καλύψουν τις ανάγκες όλο και περισσότερων συμπολιτών και κατά πλειοψηφία συμπολιτισσών μας, είτε είναι υπεύθυνες μονογονεϊκού νοικοκυριού με ένα τουλάχιστον παιδί με κίνδυνο φτώχειας 66%, όπως αναφέρει η ίδια έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ, είτε αποτελούν μονοπρόσωπο νοικοκυριό και έχουν κίνδυνο φτώχειας 24,1% έναντι κινδύνου φτώχιας 19,3% που έχει το μονοπρόσωπο νοικοκυριό, όταν αυτό το αποτελεί άνδρας.

Σ’ αυτό το πλαίσιο ήταν αναμενόμενο να μην έχει εκδοθεί η κοινή υπουργική απόφαση που θα παρείχε αποζημίωση άδειας μητρότητας στις αυτοαπασχολούμενες ένα χρόνο μετά την ψήφιση της σχετικής ευρωπαϊκής οδηγίας. Θα ήταν, όμως, παράλογο να περιμένουμε κάτι καλύτερο από μια κυβέρνηση η οποία την ισχύουσα νομοθεσία που προστατεύει τις νέες μητέρες επί δεκαοκτώ μήνες από την απόλυση στον ιδιωτικό τομέα «ξέχασε» να την επεκτείνει στις εργαζόμενες του δημόσιου τομέα που η ίδια θέτει σε διαθεσιμότητα ή απολύει.

Ομοίως, θα ήταν παράλογο, μέσα στη γενική κατάρρευση της δημόσιας περίθαλψης, πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας, για χάρη του στόχου της μείωσης των σχετικών δαπανών κατά 1 δισεκατομμύριο, να περιμένουμε να διασωθούν οι παροχές που αφορούν την αναπαραγωγική και σεξουαλική υγεία των γυναικών, παρά τις σχετικές προτροπές της Επιτροπής του ΟΗΕ για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών στην έβδομη περιοδική της έκθεση, όπου ζητά από την Κυβέρνηση να αυξήσει την πρόσβαση στη χρήση αποτελεσματικών και οικονομικών μεθόδων αντισύλληψης επιχορηγώντας την αγορά τους, να βελτιώσει την ποιότητα και την προσβασιμότητα των υπηρεσιών σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και να εγγυηθεί την πρόσβαση σε ευάλωτες ομάδες γυναικών.

Αντί γι’ αυτό, η Κυβέρνηση εμμένει στη ρατσιστική απόφαση του διπλασιασμού του κοινού ενοποιημένου νοσηλίου του τοκετού για τις ανασφάλιστες αλλοδαπές, θεωρώντας το ίσως σημαντικό παράγοντα ισοσκελισμού των προϋπολογισμών των νοσοκομείων. Επίσης, διατηρεί την επαίσχυντη Κοινής Υπουργικής Απόφασης που προβλέπει την επιβολή ελέγχου της οροθετικότητας σε γυναίκες οι οποίες, κατά την κρίση των από κοινού «επιχειρούντων» γιατρών και αστυνομικών, μπορεί και να εκδίδονται, με επακόλουθο τη δίωξη και πιθανόν τη φυλάκισή τους. Κι αυτό, παρά το ότι η κατηγορία για πορνεία των διαπομπευμένων και φυλακισμένων οροθετικών γυναικών, εξέπεσε στο δικαστήριο με αποτέλεσμα την αποφυλάκισή τους.

Πρόκειται για φυλάκιση σε χώρους που, όπως και για τις άλλες κρατούμενες, κάθε άλλο παρά πληρούν τα διεθνή πρότυπα και τους κανόνες των Ηνωμένων Εθνών και, φυσικά, δεν πρόκειται να βελτιωθούν, παρόλο που κι αυτό το ζητά η Επιτροπή του ΟΗΕ για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών, εφόσον μειώνεται κατά 14 εκατομμύρια η δαπάνη για τις φυλακές που προβλέπει ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Πρόκειται, λοιπόν, για έναν προϋπολογισμό εξαθλίωσης για άλλη μια χρονιά και η εξαθλίωση κάνει ακόμη πιο εύκολη την έκλυση έμφυλης βίας, όπως προκύπτει από την αύξηση κατά 40% των κλήσεων στη γραμμή SOS της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, όσο σχετική και αν είναι η αξία αυτού του στοιχείου.

Και ναι μεν, οι δομές υποστήριξης και φιλοξενίας της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων χρηματοδοτούνται κατά 95% από ευρωπαϊκά προγράμματα και μόνο κατά 5% από εθνικούς πόρους –άρα, απειλούνται ελάχιστα από τη μείωση κατά 180.000 ευρώ του προϋπολογισμού της Γενικής Γραμματείας Ισότητας- όμως το πλαφόν στις προσλήψεις που επιβλήθηκε στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σε συνεργασία με τους οποίους λειτουργούν αυτές οι δομές, καθυστερεί τις αναγκαίες προσλήψεις προσωπικού, που και αυτό είναι γυναίκες στην πλειοψηφία του. Αν ο οικονομικός στραγγαλισμός των ΟΤΑ διαρκέσει και μετά το 2015, εκτός των άλλων θα κάνει αδύνατη και τη συνέχιση της λειτουργίας των δομών αυτών. Και βέβαια, η εξαθλίωση μειώνει ακόμη περισσότερο τη διεισδυτικότητα των πολιτικών ισότητας, για όσες ακόμα από αυτές τις πολιτικές που εξαγγέλλονται στο εθνικό πρόγραμμα για την ουσιαστική ισότητα, παρέχεται η δυνατότητα να ασκηθούν.

Φυσική κατάληξη των ανωτέρω και πολύ περισσότερων που δεν αναφέρονται στην συνοπτική παρουσίασή μου για τον προϋπολογισμό που ψηφίστηκε, είναι η απαίτηση ανατροπής αυτού του προϋπολογισμού και της πολιτικής που ενσαρκώνει, μαζί με την ανατροπή αυτής της κυβέρνησης.

* Βουλεύτρια Σερρών ΣΥΡΙΖΑ

 

Share

Ευάλωτη ζωή: Η μητρότητα στο απόσπασμα του Μνημονίου

της Μαρίας Λούκα

Το «δόγμα του σοκ» που απρόσκοπτα εφαρμόζεται στην Ελλάδα μετατρέποντας ολόκληρη τη χώρα σε ένα απέραντο ανοιχτό πειραματικό εργαστήριο, δεν έχει μόνο επιπτώσεις στην οικονομία της χώρας βυθίζοντας την σε μια πρωτοφανή ύφεση, αλλά στην ίδια τη ζωή, αποστερώντας τους όρους αξιοπρεπούς επιβίωσης και καθιστώντας την εντελώς ευάλωτη. Η μητρότητα που υμνήθηκε διαχρονικά σε όλους τους πολιτισμούς δεν ξέφυγε από την αριθμητική κυβέρνησης – τρόικας με επώδυνες συνέπειες για τις μητέρες αλλά και τα παιδιά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσαν σε συνέντευξη τύπου οι Γιατροί του Κόσμου το 40% των γυναικών που βρίσκονται σε γόνιμη ηλικία είναι άνεργες και με δεδομένο ότι 3 εκατ. πολίτες έχουν χάσει την ασφαλιστική τους ικανότητα, πολλές έγκυες γυναίκες είναι ανασφάλιστες και καλούνται να επωμιστούν οι  ίδιες το κόστος της ιατροφαρμακευτικής τους περίθαλψης.

Το οικονομικό κόστος για ιατρική παρακολούθηση σε φυσιολογική εγκυμοσύνη κυμαίνεται στα 650 ευρώ, για φυσιολογικό τοκετό επίσης στα 650 ευρώ, για καισαρική στα 1200 ευρώ και για διακοπή κύησης στα 350 ευρώ. Ενώ με περσινή κατάπτυστη εγκύκλιο του υπουργείου υγείας το κόστος διπλασιάζεται για τις ανασφάλιστες μετανάστριες.

Όπως είναι προφανές είναι αρκετές οι γυναίκες που δε μπορούν να αναλάβουν τα έξοδα του τοκετού με αποτέλεσμα να εκθέτουν τον εαυτό τους σε επικίνδυνες συνθήκες για τη ζωή των ίδιων αλλά και των νεογέννητων παιδιών.

Ο ΕΟΠΠΥ μάλιστα με απόφαση του στις 26/2/2013 «επιδοτεί» τον κίνδυνο, αφού ορίζει ότι σε περίπτωση τοκετού εκτός νοσοκομειακού ιδρύματος θα καταβάλλεται ένα εφάπαξ βοήθημα ισοδύναμο με το κόστος της περίθαλψης τη στιγμή που καταργείται το επίδομα τοκετού για γέννηση σε μαιευτήριο. Το Υπουργείο Υγείας με άλλα λόγια αντί να μεριμνήσει για την πρόσβαση όλων των εγκύων στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, εμπορεύεται την απελπισία φτωχών και απελπισμένων γυναικών , ευνοώντας το ρίσκο για παράδειγμα να γεννήσουν στο σπίτι.

Οι Γιατροί του Κόσμου αντικρίζουν καθημερινά φαινόμενα εξαθλίωσης σε εγκύους και παιδιά. Ενδεικτικά, 27χρονη έγκυος από το Αφγανιστάν πήγε σε δημόσιο νοσοκομείο να γεννήσει αλλά η διοίκηση της αρνήθηκε την πρόσβαση λόγω έλλειψης νομιμοποιητικών εγγράφων.

Χρειάστηκε να περάσουν αρκετές ώρες, να λιποθυμήσει η ίδια στην είσοδο του νοσοκομείου και να μεσολαβήσει η οργάνωση για να τη δεχτούν. Σε άλλη περίπτωσης, δύο δημόσια νοσοκομεία αρνήθηκα να αναλάβουν 30χρονη ανασφάλιστη έγκυο με ψυχιατρική διαταραχή. Ενώ ανήλικος 9 χρονος με ανασφάλιστη μητέρα απευθύνθηκε στην οργάνωση, όπου διαπιστώθηκε ότι υποσιτιζόταν και έπασχε από νεανικό διαβήτη χωρίς δυνατότητα λήψης της απαραίτητης φαρμακευτικής αγωγής, την οποία εν τέλει ανέλαβαν οι Γιατροί του Κόσμου.

Σύμφωνα με μελέτη που διεξάχθηκε τα πρώτα χρόνια του Μνημονίου φάνηκε ότι υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της πτώσης του ΑΕΠ και της αύξησης της ανεργία των γυναικών με τη γέννηση νεκρών εμβρύων. Συγκεκριμένα από το 2008 μέχρι το 2001 όπου υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία η αύξηση των νεκρών εμβρύων είναι της τάξης του 21,1%.

Το γεγονός αυτό σε μεγάλο βαθμό αποδίδεται στη φτώχεια των γυναικών που δεν πραγματοποιούν προληπτικό έλεγχο , ενώ επιδεινώνονται οι συνθήκες διαβίωσης τους με κακή διατροφή ή υποσιτισμό. Τάση η οποία θεωρείται βέβαιο ότι θα επιδεινωθεί με τη ραγδαία φτωχοποίηση μεγάλων τμημάτων του πληθυσμού.

Σαφής συσχέτιση υπάρχει μεταξύ της οικονομικής κρίσης και της λιτότητας με την πτώση των γεννήσεων. Το 2010 οι γεννήσεις στην Ελλάδα ανέρχονταν σε 114.766, ενώ το 2012 καταγράφηκαν 100.371. Η πτώση είναι της τάξης του 12,5%.

Την ίδια περίοδο το ΑΕΠ υποχώρησε κατά 13% και η ανεργία αυξήθηκε κατά 11,7%. Σύμφωνα με έρευνα που έγινε στα κράτη – μέλη της Ευρωζώνης για το διάστημα 2008 – 2001 η Ελλάδα , η Ισπανία και η Πορτογαλία – το τόξο του «πόνου» – αναδεικνύονται σε πρωταθλήτριες στην πτώσης των γεννήσεων με 10%, 9,2% και 7,4% αντίστοιχα. Οι επιστήμονες κωδικοποιούν το συγκεκριμένο ζήτημα ως «οικονομική υπογονιμότητα»  και σύμφωνα με τους υπολογισμούς το 2016 4 στις 10 γυναίκες θα γεννήσουν 1 παιδί λιγότερο απ’ ότι προγραμματίζουν.

Πλήγμα έχει δεχτεί και το πρόγραμμα του εμβολιασμού, ως βασικού πυλώνα της προληπτικής ιατρικής. Το κόστος εμβολιασμού ενός ανασφάλιστου παιδιού από τη στιγμή της γέννησης του μέχρι την ηλικία των 6 ετών διαμορφώνεται στα 1400 – 1800 ευρώ ανά παιδί. Το 65% αυτών των παιδιών εμβολιάζονται σε ιδιωτικά ιατρεία επιβαρύνοντας περισσότερο τους ήδη αδύναμους προϋπολογισμούς των ανασφάλιστων οικογενειών.

Ένα άλλο κομμάτι είτε καλύπτει αυτή την ανάγκη με την απεύθυνση σε ΜΚΟ ,είτε δεν εμβολιάζονται. Είναι χαρακτηριστικό ότι στα Πολυιατρεία των Γιατρών του Κόσμου δέχτηκαν παιδιά ηλικίας 2 και 3 ετών που δεν είχαν κάνει κανένα εμβόλιο. Το εννιάμηνο του 2013 η οργάνωση εξέτασε 10.633 παιδιά και εμβολίασε 6580. Πλέον όμως τα εμβόλια έχουν τελειώσει και μάλλον είναι αδιανόητο η Πολιτεία να επενδύει στην κάλυψη ζωτικών αναγκών μέσω την υποκατάστασης του κοινωνικού κράτους από το έργο των ΜΚΟ ή απλώς να αδιαφορεί.

Η πραγματική υγειονομική βόμβα είναι αυτή που το ίδιο το Υπουργείο Υγείας έφτιαξε με την κατάρρευση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και τον αποκλεισμό των πιο αδύναμων στρωμάτων. Η ανθρωπιστική κρίση δεν είναι απλά τίτλος στα διεθνή πρωτοσέλιδα αλλά συντελεσμένη πραγματικότητα και η επωδός του «success story» κακόγουστο παραμύθι και ανίκανο να υπνωτίσει κανέναν άλλον παρά μόνο τους ενοίκους του Μεγάρου Μαξίμου.

Πηγή: στο κόκκινο

 

Share

Το μνημόνιο βλάπτει σοβαρά τις… γυναίκες

της Ρένας Δούρου 

Καταλυτικά, για άλλη μία φορά, τα τελευταία τρία χρόνια, τα στατιστικά στοιχεία, σε ό,τι αφορά στην ανεργία γενικά, και στην ανεργία των γυναικών ειδικότερα. Με φόντο τη γενικευμένη άνοδο της ανεργίας σε όλες σχεδόν τις χώρες της ΕΖ και της ΕΕ, και με δεδομένη πλέον την πρωτιά της Ελλάδας (27.9%), που ξεπέρασε την Ισπανία (26.2%), σε συνολικό αριθμό ανέργων, τα απρόσωπα νούμερα αποκαλύπτουν, με τον κλινικό τους τρόπο, τους πιο αδύναμους κρίκους της κοινωνίας μας, εκείνες που πληρώνουν το υψηλότερο τίμημα των υφεσιακών πολιτικών. Τις γυναίκες. Το 32% είναι άνεργες και το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται σε ό,τι αφορά τις νέες γυναίκες ενώ ο μέσος όρος των άνεργων νέων κάτω των 25 ετών, υπερβαίνει το 60% – 61.5%, συγκεκριμένα.

Το φαινόμενο της ανεργίας δεν είναι ένας απλός οικονομικός δείκτης. Αποτελεί τη σύγχρονη οικονομικο-κοινωνική παθογένεια που υπονομεύει τα ήδη αποσαθρωμένα θεμέλια της κοινωνίας μας, μετά από τρία χρόνια έντονων υφεσιακών πολιτικών, που καλλιεργούν και επιδεινώνουν τις συνέπειες της παγίδας χρέους, στην οποία έχουν ρίξει Τρόικα και κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου την Ελλάδα. Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο που «θερίζει» κυριολεκτικά εκατοντάδες χιλιάδες ζωές, αφαιρώντας τους την πρόσβαση σε ένα από τα πιο θεμελιώδη δημόσια δικαιώματα – αυτό της εργασίας. Και οδηγώντας στον κοινωνικό αποκλεισμό και το περιθώριο, με ό,τι καταστροφικές επιπτώσεις συνεπάγεται αυτό, χιλιάδες πολίτες.

Ανάμεσά τους οι γυναίκες, οι οποίες καλούνται να πληρώσουν ένα δυσανάλογο τίμημα, καθώς αυτό επιτείνεται από τις ήδη υφιστάμενες ανισότητες μεταξύ ανδρών και γυναικών σε πολλά επίπεδα. Πρώτον, ανισότητες σε ό,τι αφορά στις απολαβές: για ίδια προσόντα, με ίδια εμπειρία, οι γυναίκες αμείβονταν λιγότερο και σήμερα ακόμη λιγότερο… Δεύτερο, ανισότητες σε ό,τι αφορά ευρύτερα τα εργασιακά δικαιώματα σε συνδυασμό, π.χ., με τη μητρότητα. Με την ολοένα και μεγαλύτερη απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων που επιβάλλει σε τη μορφή «προαπαιτούμενου» η Τρόικα, το οποίο εκπληρώνει συνειδητά η σαμαροβενιζελική κυβέρνηση, ο συνδυασμός της απασχόλησης με την επιλογή της μητρότητας, καθίσταται ανυπέρβλητη σπαζοκεφαλιά. Με την πλάστιγγα να κλίνει, αρκετές φορές, στην αναβολή της απόκτησης παιδιού, όχι για λόγους φεμινιστικής ιδεολογίας αλλά… επιβεβλημένης ανάγκης. Ωράρια που δοκιμάζουν όχι μόνο τις μητέρες αλλά όλους τους εργαζόμενους, τεράστιες ελλείψεις σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, που βαφτίζονται «ευέλικτη εργασία», αποτρέπουν έτσι τις νέες γυναίκες από το να αποκτήσουν παιδί. Τρίτον, όλες οι προαναφερθείσες ανισότητες επιβαρύνουν ιδιαίτερα τις νέες γυναίκες, εκείνες που επιχειρούν να εισέλθουν στην αγορά εργασίας – μια απόπειρα που αποδεικνύεται τραυματική εμπειρία για τις περισσότερες από αυτές λόγω και των σεξιστικών διακρίσεων που ζουν και βασιλεύουν (και) στους εργασιακούς χώρους.

Το σύνολο αυτών των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην πρόσβασή τους στο δικαίωμα της απασχόληση έχει, τέλος, και ευρύτερες κοινωνικές συνέπειες. Την επιστροφή δηλαδή σε απαρχαιωμένα κοινωνικά πρότυπα, που τα θεωρούσαμε ξεπερασμένα. Για παράδειγμα εκείνο που θέλει τη γυναίκα στο σπίτι, να ασχολείται με την ανατροφή των παιδιών και να μην αναζητά «περιπέτειες» εκτός της «οικιακής ασφάλειας». Ή εκείνο που θεωρεί ότι οι γυναίκες «κόβουν» θέσεις εργασίας από τους άνδρες…

Παρατηρούμε δηλαδή ότι οι μνημονιακές πολιτικές απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων συνδυάζονται άψογα με, αν δεν προϋποθέτουν κιόλας, την επιστροφή ενός κοινωνικού συντηρητισμού σε ό,τι αφορά στις σχέσεις των δύο φύλων, ο οποίος αναπαράγει πατριαρχικά πρότυπα άλλων εποχών.

Με λίγα λόγια: οι μνημονιακές πολιτικές, πέραν όλων των άλλων, ενισχύουν σεξιστικές συμπεριφορές, ανοίγουν το δρόμο στην επιστροφή πατριαρχικών πρακτικών, βλάπτοντας εντέλει σοβαρά τα θεμελιώδη δικαιώματα των γυναικών!

 

Share