Subscribe via RSS Feed

Tag: "Συρία"

Παλεύοντας σε όλα τα μέτωπα: Η αντίσταση των γυναικών στη Συρία

palestinh

της Leila al Shami

Καθώς έπεφτε το ανατολικό Χαλέπι, από το σφυροκόπημα του καθεστώτος, τις ρωσικές αεροπορικές επιδρομές και την εισβολή στο έδαφος των ελεγχόμενων από το Ιράν πολιτοφυλακών, μία νεαρή γυναίκα διακινδυνεύει τα πάντα για να επικοινωνήσει με τον έξω κόσμο τη φρίκη των τελευταίων ημερών στο απελευθερωμένο τμήμα της πόλης.

Η Lina Shamy είναι στα είκοσί της. Είναι μία από τους πολλούς θαρραλέους ακτιβιστές που χρησιμοποιούν τα social media για να περιγράψουν τον τρόμο που προκλήθηκε στους πολίτες που βρέθηκαν παγιδευμένοι στην πολιορκημένη, ανταρτοκρατούμενη περιοχή, χωρίς ασφαλές μέρος να διαφύγουν. Εγκλωβισμένοι στις πιο τραγικές συνθήκες, περιβάλλονται από το θάνατο και την καταστροφή, με barrel bombs, βόμβες χλωρίου και φωσφόρου να πέφτουν βροχή από τον ουρανό. Όπως είναι γνωστό, οι ακτιβιστές δεν μπορούν να καταφύγουν στις περιοχές του καθεστώτος, όπου οι πολίτες από το ανατολικό Χαλέπι έχουν πυροβοληθεί, συλληφθεί ή έχουν επιστρατευτεί με τη βία και αποσταλεί στην πρώτη γραμμή του πολέμου. Το δικό τους παιχνίδι, είναι αυτό της αναμονής.

Τη στιγμή που γράφω, καθώς άλλη μία συμφωνία κατάπαυσης του πυρός καταρρέει, η Lina μόλις δημοσίευσε ένα βίντεο στο Twitter. Στέκεται πάνω σε ένα μπαλκόνι, κρατάει τη φωτογραφική μηχανή με το ένα χέρι, υπό τον ήχο των αμείλικτων βομβαρδισμών στο παρασκήνιο. «Το εγκληματικό καθεστώς Άσαντ και οι Ιρανοί έχουν σπάσει την κατάπαυση του πυρός και επέστρεψαν για να επιτεθούν σε αμάχους», μας λέει. Σε ένα άλλο βίντεο καταγγέλλει τη διεθνή κοινότητα για την αποτυχία της να ανταποκριθεί στον ανθρώπινο πόνο που κατάπιε τη Συρία. «Δεν είναι δικαίωμά μας … ως επαναστάτες που αρνηθήκαμε την καταπίεση και τη δουλεία, που καλέσαμε για ελευθερία και αξιοπρέπεια για να αντιμετωπίσουμε αυτό το άδικο καθεστώς με τις φωνές μας και τις ειρηνικές διαδηλώσεις, να μην εκτιθόμαστε σε συλλήψεις ή στα χειρότερα είδη βασανισμού ή δολοφονίας ή εκτοπισμού;» αναρωτιέται. Ωστόσο, παρά τη φρίκη και την εκκωφαντική σιωπή διεθνώς γύρω από την εξάλειψη του Ελεύθερου Χαλεπίου, διατηρεί την πίστη ότι οι άνθρωποι θα ξεσηκωθούν, θα δείξουν την αλληλεγγύη τους και θα καλέσουν τους πολιτικούς ηγέτες σε δράση. Στις 12 Δεκεμβρίου, καθώς τρομακτικές αγριότητες είχαν διαπραχθεί σε όλη την πόλη, απευθύνθηκε στην Twitterόσφαιρα: «Άνθρωποι σε όλο τον κόσμο, μην κοιμάστε! Μπορείτε να κάνετε κάτι! Διαμαρτυρηθείτε τώρα!»

Η Lina δεν συμμορφώνεται στα τεμπέλικα δυτικά (ιμπεριαλιστικά) στερεότυπα για τις Σύριες μουσουλμάνες γυναίκες ως αδύναμες και υποτακτικές, ως στερούμενες οποιασδήποτε ενεργητικότητας, καταπιεσμένες πάνω απ’ όλα από τη δική τους κουλτούρα και θρησκεία. Ούτε συμμορφώνεται με την οριενταλιστική απεικόνιση της αντιπολίτευσης στον Άσαντ, σαν να είναι όλοι τρελαμένοι τζιχαντιστές μαχητές. Αυτή είναι μια ισχυρή, επαναστάτρια, Άραβας γυναίκα. Δεν δέχεται ούτε την εγχώρια τυραννία του Άσαντ, ούτε την εισβολή ξένων δυνάμεων κατοχής. Μέσω της εμφάνισης της στην κάμερα, απορρίπτει προκλητικά τα παραδοσιακά κοινωνικά ήθη, που συχνά καθιστούν τις γυναίκες αόρατες ή σιωπηλές. Δικός της αγώνας, είναι ένας αγώνας ενάντια στο φασισμό, τον ιμπεριαλισμό και την πατριαρχία.

Μακριά από το να είναι στο περιθώριο, οι γυναίκες ήταν στην πρώτη γραμμή της πολιτικής αντίστασης στο καθεστώς Άσαντ. Κατά τις πρώτες ημέρες της επανάστασης, πριν επιδεινωθεί η κατάσταση της ασφάλειας, θα μπορούσε να τις δει κανείς στους δρόμους σε μεγάλους αριθμούς, να διαμαρτύρονται ενάντια στο κράτος και την κτηνωδία του. Οι γυναίκες έχουν διαδραματίσει βασικό ρόλο στην επαναστατική οργάνωση. Οι δύο μεγαλύτεροι συνασπισμοί βάσης που αναδύθηκαν το 2011 ιδρύθηκαν και οι δύο από γυναίκες: οι τοπικές επιτροπές συντονισμού (LCCs) από την Razan Zeitouneh, και η Γενική Επιτροπή της Συριακής επανάστασης από την Suhair Attassi. Οι LCC, ήταν ένα αξιοσημείωτο παράδειγμα της οριζόντιας οργάνωσης της νεολαίας και αντιπροσώπευε το καλύτερο από τα ιδανικά της επανάστασης: ήταν χωρίς αποκλεισμούς, δημοκρατικές και μη σεχταριστικές. Γυναίκες συμμετείχαν ενεργά στις επιτροπές που οργάνωσαν την πολιτική ανυπακοή και αργότερα την ανθρωπιστική βοήθεια, και επίσης συμμετείχαν στα μέσα ενημέρωσης που ανέλαβαν οι LCC για να επικοινωνήσουν τα μηνύματα της επανάστασης προς τον έξω κόσμο. Στο Χαλέπι, το Ραδιόφωνο Naseem ιδρύθηκε ως ο πρώτος ανεξάρτητος ραδιοφωνικός σταθμός γυναικών. Η δημοσιογράφος Zaina Erhaim από το Ιντλίμπ, εν τω μεταξύ, εκπαίδευσε πολλές γυναίκες στη δημοσιογραφία των πολιτών και βοήθησε στην καθιέρωση ενός Blog Γυναικών με έδρα τη Δαμασκό. Το blog περιλαμβάνει ιστορίες με αξιόλογες γυναίκες από όλα τα κοινωνικά στρώματα που έχουν ανταποκριθεί στην επανάσταση και στον πόλεμο με αφοσίωση και δημιουργικότητα.

Οι γυναίκες ήταν, επίσης, στην πρώτη γραμμή της αντίστασης σε μερικές από τις πιο ακραίες ισλαμιστικές πολιτοφυλακές που γιγαντώθηκαν σε ισχύ, καθώς η Συρία καιγόταν. Κάποιες από αυτές, έχουν εφαρμόσει κατασταλτικά μέτρα σε βάρος των γυναικών, όπως αυστηρούς κώδικες ένδυσης. Η Razan Zeitouneh, μαζί με τους ακτιβιστές Samira Khalil, Wael Hamadeh και Nazem Hammadi, απήχθη τον Δεκέμβριο του 2013, πιθανότατα από την ένοπλη ομάδα της αντιπολίτευσης, Jaish al Islam. Η Razan, χωρίς μαντίλα στο κεφάλι και έντονα ανεξάρτητη ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ασκούσε ισχυρή κριτική όχι μόνο εναντίον του καθεστώτος, αλλά και όλων των αυταρχικών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων της Jaish al Islam. Αυτή ήταν μια πιθανή αιτία για την απαγωγή της.

Στη Raqqa, η Jana, μία γυναικεία οργάνωση που ιδρύθηκε ώστε οι γυναίκες να «επιβεβαιώσουν το ρόλο τους στην ανοικοδόμηση της κοινωνίας και να λάβουν την ισάξια θέση τους δίπλα σε άνδρες της συριακής επανάστασης», πραγματοποίησε διαδηλώσεις κατά της σκληροπυρηνικής ισλαμικής πολιτοφυλακής Ahrar Al Sham. Διένειμε ψωμί, όταν υπήρχαν ελλείψεις και αποκατέστησε ένα γυμνάσιο. Οι γυναίκες που ίδρυσαν τη Jana είναι όλες θρησκευόμενες, όμως έχουν αγωνιστεί εναντίον του πολιτικού ισλαμισμού στο κίνημα. Ο αγώνας τους ήταν ενάντια στην αυταρχική νοοτροπία. «Η θρησκεία είναι μια προσωπική υπόθεση και κανείς δεν έχει το δικαίωμα να την επιβάλει σε άλλους ανθρώπους,» εξήγησε ένα από τα μέλη τους[1]

Στις κατεχόμενες από το Daesh περιοχές, οι γυναίκες αντιστάθηκαν γενναία στη βαρβαρότητα της οργάνωσης. Το 2013 η δασκάλα Souad Nofal από τη Raqqa πραγματοποιούσε διαδήλωση της μιας γυναίκας ενάντια στο Daesh κάθε μέρα για δύο μήνες. Μόνη, στάθηκε έξω από την έδρα τους, κρατώντας πανό – ένα κάλεσμα για την απελευθέρωση των κρατουμένων, ένα άλλο που δείχνει την αλληλεγγύη της προς τους χριστιανούς των οποίων οι εκκλησίες είχαν καταστραφεί. Έγινε ένα σύμβολο της αντίστασης των γυναικών για τους επαναστάτες της Συρίας. Τελικά διέφυγε στην Ευρώπη. Άλλες δεν ήταν τόσο τυχερές. Στα τέλη του περασμένου έτους η 30χρονη Ruqia Hassan (γνωστή με το ψευδώνυμο της «Nissan Ibrahem») μία Σύρια Κούρδη που ζούσε στην Raqqa, δολοφονήθηκε από το Daesh. Μία πρώην φοιτήτρια φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο του Χαλεπίου, προσχώρησε στις πρώτες διαδηλώσεις κατά του καθεστώτος Άσαντ και όταν το Daesh κατέλαβε την πόλη της συνέχισε να μιλάει ανοιχτά και να πληροφορεί για τις φρικτές συνθήκες ζωής κάτω από την κατοχή του Daesh. Παρείχε τακτικές ενημερώσεις σχετικά με τους βομβαρδισμούς από τον διεθνή συνασπισμό και τις ρωσικές δυνάμεις. Σε μια από τις τελευταίες αναρτήσεις της στο Facebook έγραψε: «Είμαι στην Raqqa και δέχομαι απειλές για τη ζωή μου. Όταν το ISIL με συλλάβει και με σκοτώσει θα είμαι εντάξει, γιατί ενώ θα κόβεται το κεφάλι μου, θα έχω αξιοπρέπεια, που είναι καλύτερο από το να ζω στην ταπείνωση.»

Καθώς το κράτος κατέρρευσε οι γυναίκες είχαν συχνά αναλάβει ηγετικό ρόλο στην υποστήριξη των κοινοτήτων τους και στην οικοδόμηση εναλλακτικών λύσεων στον ολοκληρωτισμό του κράτους. Σήμερα εργάζονται ως γιατροί, νοσοκόμες και καθηγήτριες σε παράνομες κλινικές και σχολεία. Προσφέρονται εθελοντικά για τα Λευκά Κράνη και θυσιάζουν τη ζωή τους για να τραβήξουν τα θύματα των αεροπορικών επιδρομών από τα ερείπια. Παρέχουν υλικοτεχνική υποστήριξη για τις ένοπλες ομάδες και σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν πάρει τα όπλα, ιδρύοντας αποκλειστικά γυναικεία τάγματα. Μία περίπτωση είναι της Αλαουΐτισσας στρατηγού Zubaida Al Meeki, η οποία έγινε και εκπαιδευτρια μαχητών του Ελεύθερου Στρατού. Καθώς οι άνδρες συγκεντρώνονταν στις φυλακές, ή σκοτώνονταν στη μάχη, οι γυναίκες (συμπεριλαμβανομένων των πιο συντηρητικών κοινωνιών) αμφισβήτησαν τις παραδοσιακές νόρμες του φύλου και εργάστηκαν για να συντηρήσουν τις οικογένειές τους. Στη Banias, οι γυναίκες διαπραγματεύτηκαν επιτυχώς μια απελευθέρωση κρατουμένου, και στη Zabadani γυναίκες διαπραγματεύτηκαν μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός για να επιτραπεί η χορήγηση βοήθειας στην πολιορκημένη πόλη.

Πολλές γυναίκες είναι πιο ανεξάρτητες από πριν και έχουν μεγαλύτερη ελευθερία στις επιλογές ζωής τους. Φυσικά η κατάσταση του πολέμου και του εκτοπισμού έχει επίσης επιδεινώσει τις συνθήκες για πολλές, καθώς παρατηρείται αύξηση στην πολυγαμία, στους γάμους ανηλίκων και την εργασία του σεξ, επειδή οι γυναίκες αγωνίζονται για την επιβίωση τους.

Σε όλες τις περιοχές που απελευθερώθηκαν από το καθεστώς και το Daesh, έχουν συσταθεί κέντρα γυναικών για να ξεπεραστούν τα εμπόδια της συμμετοχής των γυναικών στον πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό τομέα. Ένα παράδειγμα είναι το κέντρο Mazaya στο Kafranbel, του Ιντλίμπ. Ιδρύθηκε από την Um Khaled τον Ιούνιο του 2013, λειτουργεί μια βιβλιοθήκη και αποσκοπεί στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων και την εκπαιδευτική κατάρτιση των γυναικών, ώστε να μπορούν να επιτύχουν οικονομική ανεξαρτησία. Στην Ντούμα, προάστιο της Δαμασκού, το τοπικό συμβούλιο έχει καθιερώσει ένα Γραφείο Γυναικείων Υποθέσεων με επικεφαλής την Rehan Bayan, η οποία διεξάγει ακούραστα εκστρατείες για την μεγαλύτερη ένταξη των γυναικών στα πολιτικά όργανα της αντιπολίτευσης και ενθαρρύνει τις γυναίκες να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο.

Η μεγαλύτερη απειλή για τον πολιτικό ακτιβισμό των γυναικών παραμένει το καθεστώς. Ακόμη και πριν από την επανάσταση, οι ανεξάρτητες οργανώσεις γυναικών δυσκολεύονταν να λειτουργούν. Εκείνες που επιτρέπονταν ήταν στενά συνδεδεμένες με το καθεστώς και κυριαρχούνταν από κοινωνικά προνομιούχες γυναίκες από τα αστικά στρώματα που είχαν ελάχιστα κοινά με τις βιωματικές εμπειρίες των πιο απλών γυναικών. Σήμερα οι γυναίκες ακτιβίστριες και εθελόντριες ανθρωπιστικής βοήθειας, βρίσκονται στο στόχαστρο συλλήψεων και φυλακίσεων όπου αντιμετωπίζουν βασανιστήρια και σεξουαλική κακοποίηση. Μαζικές εκστρατείες βιασμού έχουν διεξαχθεί από τις φιλοκαθεστωτικές δυνάμεις εναντίον διαφωνούντων κοινοτήτων. Ο βιασμός και η απειλή του βιασμού είναι ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται από το καθεστώς, όχι μόνο για την αντιμετώπιση της πολιτικής αντίστασης των γυναικών μέσω της χρησιμοποίησης του σώματός τους ως σημείο καταπίεσης και ταπείνωσης, αλλά και ως εργαλείο για τον έλεγχο των ανδρών και το σπάσιμο της κοινότητας των κοινωνικών δεσμών. Τα ταμπού του βιασμού και οι παραδοσιακές αξίες της τιμής και της ντροπής, συνεπάγονται ότι μερικές φορές υπάρχει ένα κοινωνικό στίγμα γύρω από τις γυναίκες που έχουν περάσει χρόνο υπό κράτηση, και ο βιασμός μπορεί να οδηγήσει σε διαζύγιο ή στην απόρριψη από την οικογένεια. Ένα εργαλείο εκτοπισμού, καθώς πολλές έχουν εγκαταλείψει τη χώρα λόγω της απειλής του βιασμού.

Το συριακό Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου αναφέρει ότι 13.920 γυναίκες έχουν συλληφθεί ή εξαφανιστεί στη Συρία από τον Μάρτιο του 2011 έως τον Νοέμβριο του 2016, κατά κύριο λόγο από το καθεστώς. Ωστόσο, ακόμη και στις βάναυσες συνθήκες κράτησης, οι σύριες γυναίκες έχουν δείξει το θάρρος και την ενεργητικότητα τους. Τον Ιούλιο του 2013, μια ομάδα των γυναικών κρατουμένων στη διαβόητη φυλακή Adra κατέβηκαν σε απεργία πείνας. Ήταν σε καθεστώς επ’ αορίστου κράτησης από το δικαστήριο της τρομοκρατίας, και ανάμεσά τους ήταν ηλικιωμένες, έγκυες και ασθενείς γυναίκες. Οι απεργοί πείνας απαίτησαν το δικαίωμά τους σε δίκαιη δίκη, να λαμβάνουν οικογενειακές επισκέψεις και να έχουν πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη.

Οι γυναίκες στη Συρία αντιμετωπίζουν πολλές προκλήσεις, αλλά συνεχίζουν να αγωνίζονται ενάντια στο φασισμό, τον ιμπεριαλισμό και την πατριαρχία. Ωστόσο, με μερική εξαίρεση τις Σύριες-Κούρδισσες γυναίκες στο βορρά, είναι απούσες από τις επικρατείς αφηγήσεις για τη Συρία, υποβιβάστηκαν σε αόρατες από την εστίαση στον στρατιωτικό αγώνα, έναν αρσενικής ηγεμονίας τομέα. Οι σύριες γυναίκες διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο στην πολιτική αντίσταση και στην οργάνωση της κοινότητας. Αλλά έχουν λάβει λίγη υποστήριξη από δυτικές φεμινίστριες ή μια αριστερά που προτιμά να τις βλέπει ως θύματα και όχι σαν τις ισχυρές επαναστάτριες που είναι. Το πρόβλημα, βέβαια, βρίσκεται με τις δυτικές φεμινίστριες και την αριστερά, όχι με τις σύριες γυναίκες.

Πηγή: elaliberta 

 

[1] Syria Untold, ‘‘Jana: Women of Raqqa reclaim their place in society’’, 30 November 2013.

http://www.syriauntold.com/en/2013/11/jana-women-of-raqqa-reclaim-their-place-in-society/

 

Συνέντευξη της Lina Shamy:

http://m.huffpost.com/us/entry/us_5898cc55e4b0c1284f275dd5

Για την επαναστάτρια Razan Zaitouneh:

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Razan_Zaitouneh

 

 

Share

Σύριες πρόσφυγες στο Λίβανο εμπνέονται από την Αντιγόνη του Σοφοκλή

syrian1

Μια ανα-παράσταση της Αντιγόνης από Σύριες πρόσφυγες στη Βηρυτό διατυπώνει διαχρονικά ερωτήματα για τα φύλα, την εξουσία και την εξέγερση, παρέχοντας έτσι μια λυτρωτική εμπειρία.

Στην τραγωδία του Σοφοκλή, ο εμφύλιος πόλεμος στην πόλη των Θηβών προκαλεί τραγωδία στην οικογένεια και στην πόλη. Η Αντιγόνη θέλει να τιμήσει τον νεκρό αδελφό της ενάντια στις εντολές των Αρχών και αυτή η πράξη εξέγερσης καταλήγει στην καταστροφή της και στη καταδίκη του Κρέοντα, βασιλιά των Θηβών.

Μια ομάδα Σύριων γυναικών που είναι πρόσφυγες στη Βηρυτό δημιουργούν μια νέα εκδοχή του έργου, την Αντιγόνη στη Συρία, συνυφαίνοντας  τα προσωπικά τους βιώματα ανατροπών και οδύνης με εκείνα των αρχαίων Ελλήνων.

syrian2

Ο σκηνοθέτης του έργου, ο Σύριος Omar Abu Saada (δεξιά), λέει: «Το κύριο θέμα αυτού του κειμένου είναι πολύ σημαντικό γι’ αυτές τις γυναίκες … ανταρσία, εξέγερση, ανυπακοή… Έπραξαν σωστά ή λάθος αποφασίζοντας να διεκδικήσουν την ελευθερία; Αυτό το ερώτημα τέθηκε ξανά και ξανά στις πρόβες: Έχει δίκιο η Αντιγόνη να επιμένει σε αυτό που η ίδια θεωρεί  ηθικό νόμο, ανεξάρτητα από την τραγωδία που η απόφασή της επιφέρει; Το τίμημα που οι Σύριοι πληρώνουν αγνοώντας τον Πρόεδρο Μπασάρ Αλ Άσαντ άξιζε, με τους 191.000 δολοφονημένους και τον μισό πληθυσμό διωγμένο από τα σπίτια και την πατρίδα του;

syrian3

Η 23χρονη HibaSahly ταυτίζεται με την ιστορία της Αντιγόνης, καθώς κι η ίδια έχει χάσει δύο αδελφούς, ένας εκ των οποίων έμεινε άταφος εξαιτίας του πολέμου στη χώρα. Η μαρτυρία της απώλειάς της έγινε μέρος του έργου. Λέει: «Καταλαβαίνω γιατί η Αντιγόνη κάνει ό,τι κάνει. Εάν μπορούσα να επιστρέψω στη Συρία και να θάψω τον αδελφό μου με τα ίδια μου τα χέρια, θα το έκανα».

syrian4

Όπως και η άλλη γυναίκα της παράστασης, η Sahly τώρα ζει σε έναν από τους βρόμικους και ασφυκτικά γεμάτους παλαιστινιακούς καταυλισμούς προσφύγων. Στους καταυλισμούς αυτούς δεν υπήρχαν υποδομές ούτε και πριν από την εισροή των Σύριων προσφύγων. Η Sahly λέει: «Οι δρόμοι που περπατάς είναι γεμάτοι σκουπίδια. Δεν υπάρχει ηλεκτρικό, το νερό είναι γλυφό, δεν μπορούμε καν να πλύνουμε μ’ αυτό». Οι πρόβες της δίνουν τη δυνατότητα να μιλήσει για την απώλεια των αδελφών της και της προηγούμενης ζωής της, δίνουν σε αυτήν τη δυνατότητα να ακουστεί – μια εμπειρία που τη βρήκε λυτρωτική.

syrian5

Η μητέρα της Hiba, η Fedwa, στέκει στον σκουπιδότοπο κοντά στο κατάλυμά της, με τα τρίδυμα που της άφησε ο μεγαλύτερος γιος της. «Όταν η μητέρα μου πέθανε και άρχισε η εξέγερση στη Συρία, ήρθα εδώ – και ο γιος μου πέθανε αφήνοντας πίσω πέντε παιδιά. Μετά πέθανε και ο δεύτερος γιος μου… Όταν ήρθα εδώ (στο θέατρο) με τα άλλα κορίτσια, μάθαμε πώς να ξεφεύγουμε για λίγο από τη θλίψη μας… Κλέβουμε αυτές τις στιγμές ζωής»

syrian6

Η Fedwaλέει: «Αφιέρωσα τη ζωή μου στο νοικοκυριό και τα παιδιά μου. Δεν είχα τίποτα άλλο. Σκεφτόμουν μόνο τι να μαγειρέψω, τι να πλύνω, πότε να βάλω πλυντήριο. Τώρα έχω κάτι σημαντικό. Ξαναβρήκα την ενεργητικότητά μου. Ξαναβρήκα τη μνήμη μου. Βρήκα εμένα, τη νεαρή Fedwaπου είχα χάσει». Αυτό ταιριάζει σε ένα έργο που αφορά τόσο τις σχέσεις εξουσίας ανάμεσα σε γυναίκες και άντρες όσο και ανάμεσα σε άτομα και κράτος.

syrian7

Όταν η Αντιγόνη δείχνει ανυπακοή απέναντι στον Κρέοντα, δεν είναι απλώς ένα άτομο που εξεγείρεται ενάντια στο κράτος αλλά μια γυναίκα που αψηφά έναν άντρα. Πολλές από τις Σύριες έζησαν μια ζωή με διακρίσεις εις βάρος τους και κακοποιήσεις, απλώς και μόνο επειδή γεννήθηκαν γυναίκες. Γι’ αυτό, πολλές δεν ταυτίστηκαν με την ισχυρογνώμονα Αντιγόνη αλλά με την πιο φοβισμένη αδελφή της Ισμήνη. Η 22χρονη Rasha, μητέρα δύο παιδιών που δεν θέλει να φωτογραφηθεί, λέει: «Είναι αδύναμη. Εάν με καταπιέσεις, δεν θα σε ρωτήσω γιατί με καταπιέζεις, θα το δεχτώ όπως κι η Ισμήνη».

syrian12

Μια άλλη γυναίκα που δεν θέλει να συστηθεί, επίσης ταυτίζεται με την Ισμήνη. Ως μέρος της παράστασης AntigoneofSyria αφηγείται τη δική της ιστορία: παντρεύτηκε στα 14 και ο άντρας της την ανάγκασε να φορά την νικάμπ που την κάλυπτε ολόκληρη επί τέσσερα χρόνια. Περιγράφει τον εαυτό της στη διάρκεια εκείνων των χρόνων ως «τυφλό». Δεν φορά πια τη νικάμπ αλλά λέει: «Αναγνωρίζω τον εαυτό μου στην Ισμήνη – θέλει να είναι δυνατή αλλά δεν μπορεί».

syrian14

Η Wardia από το Χαλέπι είναι από τις πιο δραστήριες της ομάδας. Στα 14 παντρεύτηκε τον 28χρονο ξάδελφό της και στα 15 απέκτησε ένα παιδί. «Ο πατέρας μου μού είπε ότι έπρεπε» λέει. Γι’ αυτές τις γυναίκες, λόγια όπως της Ισμήνης “Πώς να πολεμήσουμε ενάντια στη θεσμική εξουσία των αντρών; Αυτοί έχουν την εξουσία κι εμείς πρέπει να τους υπακούμε” έχουν σημασία.

syrian8

Η Wardia αγάπησε τα θεατρικά εργαστήρια. «Όταν είπαν “θέατρο”, φοβηθήκαμε ότι θα  “ερμηνεύαμε”. .. Δεν είχαμε δουλέψει ποτέ πριν και δεν ξέραμε τι να περιμένουμε, αλλά με συνεπήρε τόσο πολύ… αμέσως, πραγματικά το απόλαυσα… Για μας ήταν τόσο θεαματική αλλαγή».

syrian9

Η Wardia ταυτίζεται περισσότερο με τον Αίμονα, τον γιο του Κρέοντα και μελλοντικό σύζυγο της Αντιγόνης, γιατί «αυτός αγαπά, και πηγαίνει ενάντια στον βασιλιά και την οικογένειά του για να είναι με αυτήν που αγαπά. Κι εγώ, επίσης, θα πήγαινα ενάντια  σε όλους αυτούς για να είμαι με αυτόν που αγαπώ». Η Wardiaέγραψε ένα ερωτικό γράμμα που απευθύνει ο Αίμων στην Αντιγόνη, το οποίο διαβάζει ως μέρος της παράστασης.

syrian10

Παρόλο που ο καθένας  μεταφέρει τα προσωπικά του βιώματα απώλειας και εκτοπισμού, δεν είναι όλα τραγωδία. Τόσο η IsraaShahrour(αριστερά) όσο και η  Walaael-Sokari αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στην Αντιγόνη. Γι’ αυτές, μέρος του νοήματος του έργου είναι να δείξουν για τι είναι ικανές, και να ανατρέψουν τα αρνητικά στερεότυπα γα τους Σύριους πρόσφυγες στο Λίβανο. Όπως λέει η Shahrour: «Θέλω να η Σύρια φωνή μου ν’ ακουστεί σε όλο το Λίβανο και πέρα απ’ αυτό»

syrian11

Ο Omar Abu Saada διευθύνει τον χορό. Οι τελευταίοι στίχοι του έργου ξαναγράφτηκαν στη Συριακή διάλεκτο και θα τους απαγγείλει η Sokari, μία Παλαιστίνια-Σύρια πρόσφυγας από τη Δαμασκό: «Δεν είχαμε καταλάβει πόσο αδύναμοι ήμασταν απέναντι στην πολεμική μηχανή, ότι την ταΐζαμε μέχρι που ήρθε η στιγμή και τα κατάπιε όλα. Δεν ξέρουμε τι θα φέρει το αύριο, αυτό που ξέρουμε είναι ότι η Θήβα που γνωρίζαμε δεν υπάρχει πια».

μετάφραση: Σοφία Ξυγκάκη

Πηγή: guardian

 

Share

ΣΥΡΙΑ : Η γυναίκα στη συριακή επανάσταση, μέσα από τα μάτια επαναστατριών γυναικών

Από διαδήλωση σε διαδήλωση άρχισαν να γνωρίζουν η μία την άλλη. Το κοινό τους στοιχείο ήταν το αίσθημα της ευθύνης προς τη χώρα τους, την οποία είχε σφετεριστεί το τυραννικό καθεστώς εξυπηρετώντας μόνο τα δικά του συμφέροντα όσα χρόνια βρισκόταν στην εξουσία. Αυτό τις παρακίνησε να δημιουργήσουν, με όλα τα μέσα που είχαν στη διάθεσή τους, μια ομάδα εργασίας για να υποστηρίξουν το επαναστατικό κίνημα που στόχο είχε την ανατροπή του καθεστώτος.

Συμμετείχαν στις εβδομαδιαίες ειρηνικές διαδηλώσεις δίπλα στους άνδρες στην πόλη τους, Salamyeh. Όταν τον Αύγουστο του 2011 το καθεστώς αποφάσισε να καταπνίξει την ελεύθερη φωνή της πόλης με μια βίαιη εκστρατεία μαζικών συλλήψεων που επηρέασαν τους πιο φιλειρηνικούς ακτιβιστές στη Salamyeh, οργάνωσαν γυναικείες διαδηλώσεις για να υποστηρίξουν την ανατροπή του τυραννικού καθεστώτος και να απαιτήσουν την απελευθέρωση των συλληφθέντων γιων τους. Οργάνωσαν καταλήψεις και συλλαλητήρια διαμαρτυρίας στους περισσότερους δρόμους της πόλης, με πιο γνωστή την καθιστική διαμαρτυρία στην κεντρική πλατεία της πόλης, ακριβώς πριν από την Ημέρα της Μητέρας τον Μάρτιο του 2012. Το αίτημά τους για την απελευθέρωση των συλληφθέντων δεν αναγνωρίστηκε από τον διοικητή των δυνάμεων ασφαλείας της περιοχής, ο οποίος μάλιστα αντέδρασε έντονα στέλνοντας παραστρατιωτικές ομάδες, τις shabbiha, να επιτεθούν και να συλλάβουν όλους εκείνους που προσπαθούσαν να προστατέψουν ή να υπερασπιστούν τους διαδηλωτές.

Λόγω της έντασης της καταστολής και της επιτήρησης της πόλης και λόγω του αυξημένου κινδύνου σύλληψης, οι γυναίκες του συντονισμού της πόλης Salamyeh έπρεπε να βρουν άλλον τρόπο ώστε να ακουστεί η φωνή τους σε όλον τον κόσμο και σε όλους τους γιους της χώρας, όπως διοργανώνοντας καθιστικές διαμαρτυρίες σε ένδειξη αλληλεγγύης κάθε βδομάδα στα σπίτια τους με όλα τα παιδιά της συριακής επανάστασης και γράφοντας προκηρύξεις που διευκρινίζουν τη θέση τους σχετικά με τα γεγονότα στη Συρία εν γένει, και της πόλης Salamyeh ειδικότερα. Οι προκηρύξεις διαβάζονταν κατά τη διάρκεια των καθιστικών διαμαρτυριών, δημοσιεύονταν στο διαδίκτυο μέσα από τη δική τους ιστοσελίδα και μοιράζονταν τυπωμένες στους πολίτες της πόλης.

Ήταν οι πρώτες που ενεργοποιήθηκαν σε ένδειξη αλληλεγγύης προς τις γυναίκες κρατούμενες που έκαναν απεργία στις φυλακές της Adra και τους αφιέρωσαν μια προκήρυξη. Είχαν βγάλει επίσης μια προκήρυξη μετά την προσχεδιασμένη τρομοκρατική επίθεση από τις shabbiha στην Salamyeh ενάντια στα γραφεία της επιτροπής, δίπλα στο σπίτι του διοικητή των υπηρεσιών ασφαλείας της περιοχής, που στοίχισε τη ζωή σε δεκάδες αθώους πολίτες. Το τελευταίο τους έντυπο κατήγγειλε τον αδιάκριτο βομβαρδισμό της πόλης Salamyeh που κόστισε τη ζωή σε αθώους ανθρώπους στην πόλη, συμπεριλαμβανομένων ανδρών, γυναικών και παιδιών. Καταδίκασαν τις σφαγές που διαπράχθηκαν από το καθεστώς σε όλες τις πόλεις της Συρίας με πλακάτ που αναφέρονταν σε αυτές τις πόλεις και είχαν σαν κεντρικό σύνθημα την «ενότητα του συριακού αίματος» και προειδοποιούσαν για τις σεχταριστικές προσπάθειες του καθεστώτος να διαιρέσει τους Σύρους, που σίγουρα δεν τους ξεγελούσαν ούτε τους παραπλανούσαν, ούτε αυτούς ούτε τους πολίτες της πόλης. Ανάμεσα στα πιο σημαντικά συνθήματα που φώναζαν κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων μπορούμε να ξεχωρίσουμε τα εξής: «Τα κορίτσια της Salamyeh θέλουν ελευθερία, απορρίπτουν το σεχταρισμό και προσβλέπουν σε ένα αστικό κράτος», καθώς έχουν βιώσει τη συνύπαρξη σε μια ελεύθερη πόλη, της οποίας ο κοινωνικός ιστός είναι ένα όμορφο μωσαϊκό που περιλαμβάνει τα περισσότερα από τα στοιχεία του συριακού λαού. Μόνο στη Salamyeh υπάρχουν ισμαηλίτες, σουνίτες, αλεβίτες και χριστιανοί. Ακόμη και αν η αναλογία τους είναι άνιση, οι κοινότητες αυτές συνιστούν την ομορφιά της κοινής υπηκοότητας και τις ενώνει η αγάπη για τη μεγάλη τους πατρίδα τη Συρία και για τη μικρή τους πόλη τη Salamyeh.

Οι γυναίκες του συντονισμού της πόλης της Salamyeh, με δέσμευση και υπευθυνότητα απέναντι σε όλους τους πολίτες ανεξαιρέτως, μαζί με άλλους ακτιβιστές από την ελεύθερη επαναστατική νεολαία συμμετείχαν σε δράσεις παροχής βοήθειας, όταν η πόλη τους γέμισε με πληγέντες πρόσφυγες από άλλες πόλεις της Συρίας, εξαιτίας του εγκληματικού και ύπουλου καθεστώτος. Τους προσέφεραν ό,τι είχαν στη διάθεσή τους για να τους καλωσορίσουν και να καλύψουν τις ανάγκες τους.

Η Amel, μία από τις γυναίκες που δραστηριοποιούνται σε αυτή την ομάδα, λέει: «Πηγαίναμε στις κηδείες των μαρτύρων μας, αν και γενικά το να πηγαίνουν οι γυναίκες στα νεκροταφεία δεν συνηθίζεται στην πόλη μας. Θέλαμε να σπάσουμε τα αρχαία έθιμα, συμπεριλαμβανομένου και αυτού. Κάθε μια από εμάς έβλεπε στο πρόσωπο του μάρτυρα το γιο της, τον αδελφό της ή τον πατέρα της, κάθε μάρτυρας είναι γιος της πόλης και όχι μόνο της οικογένειάς του». Και προσθέτει: «Αυτό που διακρίνει αυτή την ομάδα επαναστατριών γυναικών είναι το πνεύμα συνεργασίας για την επίτευξη του στόχου τους, που συμπίπτει και με τον στόχο της επανάστασης στη Συρία, δηλαδή την ανατροπή του δικτατορικού καθεστώτος που στηρίζεται σε κλίκες και φατρίες και τη δημιουργία ενός κοσμικού δημοκρατικού κράτους για το σύνολο του συριακού λαού».

Μια άλλη γυναίκα, η Yasmine, λέει ότι αυτό που ξεχωρίζει το κίνημά μας, είναι ο ειρηνικός του χαρακτήρας. Ωστόσο το καθεστώς, διαπράττοντας σφαγές πολιτών σε πολλές περιοχές της Συρίας, ανάγκασε τους ανθρώπους να πάρουν τα όπλα για να υπερασπιστούν τον εαυτό τους. Το σύνταγμα του ελεύθερου συριακού στρατού μάς πίεσε να πάρουμε σαφή θέση για το ζήτημα αυτό. Και αυτό κάναμε, επειδή είμαστε υπέρ ενός ελεύθερου στρατού, οργανωμένου με μια μόνο εντολή σύμφωνη με την πολιτική ηγεσία της επανάστασης, του οποίου στόχος θα είναι η δημιουργία ενός δημοκρατικού, πλουραλιστικού αστικού κράτους στην υπηρεσία όλου του συριακού λαού, και το οποίο θα αναλάβει το καθήκον να προστατέψει τους πολίτες και να δουλέψει για τη χειραφέτηση και την ανατροπή του καθεστώτος, σύμφωνα με μια προσεκτική και υπεύθυνη στρατηγική.

Η Ahlam επιπλέον λέει: «Απορρίπτουμε κατηγορηματικά όλα τα φαινόμενα που είναι ξένα προς την κοινωνία και που αποκρύπτουν αφενός τις ξένες ατζέντες και αφετέρου τις ατζέντες που απομακρύνονται από τις προσδοκίες του συριακού λαού, ενεργώντας με διαφορετικά ονόματα και με εξτρεμιστικό τρόπο, που εξυπηρετεί μόνο το καθεστώς και που του δίνει τα επιχειρήματα εκείνα για να χτυπήσει την επανάσταση και να τρομοκρατήσει τον πληθυσμό». Και συνεχίζει: «Ως ομάδα γυναικών πιστεύουμε ότι η δημιουργία ενός ελεύθερου και σύγχρονου κράτους δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την ύπαρξη της ιδιότητας του πολίτη. Είναι δική μας ευθύνη σήμερα να προετοιμάσουμε μια νέα φάση στη ζωή των γυναικών στη Συρία. Μια γυναίκα που θα απολαμβάνει πλήρη δικαιώματα του πολίτη σε μια νέα κοινωνία. Η επανάστασή μας δεν είναι μόνο μια επανάσταση ενάντια σε ένα διεφθαρμένο καθεστώς και σε αρχαϊκούς και απαρχαιωμένους νόμους που δεν εγγυώνται δικαιοσύνη για τις γυναίκες, είναι επίσης μια επανάσταση ενάντια σε όλα τα έθιμα και τις συνήθειες που έχουν κρατήσει πίσω τις γυναίκες και τις έχουν αποτρέψει από μια πλήρη και αποτελεσματική συμμετοχή στο χτίσιμο του κράτους και της κοινωνίας».

Ζήτω η επανάσταση!

Λευτεριά σε όλους τους κρατούμενους!

Ομάδα Γυναικών του συντονισμού της Salamyeh

 

μετάφραση: Λίνα Φιλοπούλου

Πηγή: international viewpoint

 

 

Share