Subscribe via RSS Feed

Tag: "σεξισμός"

Η γλώσσα των χρυσαυγιτών

της Σίσσυς Βωβού

Άφωνες μένουμε αυτές τις μέρες με τις «συνομιλίες» μεταξύ Χρυσαυγιτών, που είναι προϊόν παράνομων στις περισσότερες περιπτώσεις παρακολουθήσεων, για λόγους «εθνικής ασφάλειας», χωρίς αυτό να εμποδίζει την διάθεσή τους στην τηλεοπτική αρένα. Βέβαια, η εθνική ασφάλεια είναι υπόθεση όλων των Ελλήνων και των Ελληνίδων, επομένως ουδέν μεμπτόν. Όλοι και όλες πρέπει να γνωρίζουμε. Τόσο σεβασμό της δεοντολογίας έχουμε να θυμηθούμε από την εποχή της 17 Νοέμβρη, όπου εφημερίδες και κανάλια γνώριζαν τις δικογραφίες και έβγαζαν στη γύρα κάθε ανακριτικό υλικό πριν καλά καλά στεγνώσει το μελάνι του εκτυπωτή που το τύπωνε. Κι αυτό δημοκρατικό, κι αυτό διαφάνεια. Ποιος δίνει προς τα έξω απαγορευμένα υλικά, δεν το έχουμε μάθει γιατί υπάρχει το δημοσιογραφικό απόρρητο. Έτσι, το πάρτι των καναλιών, που ευτυχώς διακόπτεται συχνά για τις «απαραίτητες» διαφημίσεις, συνεχίζει. Η ώρα η καλή.

Αφού θέλαμε δεν θέλαμε ακούσαμε τις συνομιλίες, έχουμε μείνει άφωνες με το υψηλό πολιτιστικό τους επίπεδο. Η λέξη που κυριαρχεί, σύμφωνα με δική μας μέτρηση, είναι το γαμήσι, που το παρακολουθούμε να εκφέρεται σε όλες τις κλίσεις και σε όλες τις εγκλίσεις. Μάθαμε στη γραμματική την ενεργητική φωνή, που στην προκειμένη είναι «θα τους γαμίσουμε». Στην παθητική φωνή είναι «γαμιόμαστε» ή «δεν γαμιόμαστε». Το συνολάκι συμπληρώνεται με τον απαξιωτικό χαρακτηρισμό «μουνιά» που είναι αυτοί, οι εχθροί, ή «μουνάκια» που εμείς είμαστε ή δεν είμαστε.

Η ανδρική σεξουαλικότητα λοιπόν μετατρέπεται σε επιθετική πράξη, τιμωρητική πράξη, πράξη βίας και εκδίκησης, ταπείνωσης, απαξίωσης, ή αντίθετα υπερηφάνειας, ανάλογα με τα συμφραζόμενα. Όχι ότι αυτού του είδους τον πολιτικό λόγο τον ακούμε για πρώτη φορά, μια και δεν ζούμε στον Άρη. Απλώς, με τη συχνότητα που ακούγεται, δημιουργεί ολόκληρο «πολιτισμό», ολόκληρη «πολιτική θεωρία», τη θεωρία που συνδέει ή και ταυτίζει ή και αναπαριστά τη φασιστική βία με τη σεξουαλική βία, που καταδεικνύει με τρόπο «κατανοητό» γι’ αυτούς που την εκφέρουν και για την μετάδοση των μηνυμάτων ότι η μόνη τιμωρία ή έπαινος είναι η βίαιη σεξουαλικότητα.

Κι εμείς που θεωρούμε τη σεξουαλικότητα ανάγκη, απόλαυση, έκφραση, τη βλέπουμε να μετατρέπεται σε πολιτικό όπλο που δηλητηριάζει τα μυαλά, καλλιεργεί «κουλτούρα», ετοιμάζει το πνεύμα και το σώμα για την έμφυλη βία, για την απαξίωση των γυναικών και των σεξουαλικά «μη κανονικών», βλέπουμε και ακούμε τη θεοποίηση του πέους που έχει αναλάβει μονοπωλιακά όλη την πολιτική αντιπαράθεση και τον πολιτικό αγώνα.

Αν πούμε ότι τέτοιου είδους νοοτροπίες και αντιπαραθέσεις τις ακούμε πρώτη φορά, ή αν πούμε ότι τις ακούμε μόνο από Χρυσαυγίτες, αυτό θα είναι ψέμα. Ο σεξισμός ως τρόπος σκέψης είναι βαθιά ριζωμένος, και όσο δεν εκλείπει ή έστω φθίνει, τόσο θα αναπαράγεται η «κατωτερότητα» των γυναικών ως όντων. Εξάλλου αυτού του είδους σεξουαλική επιθετικότητα βασίζεται ακριβώς στην «κατωτερότητα» των γυναικών, την οποία και ουσιαστικά επαναβεβαιώνει. Κατωτερότητα αποκρουστική, μειωτική, αποκηρυκτέα: «είσαι άντρας ρε;» «αυτό είναι άνανδρο», «άνανδρη δολοφονία», «ανδρώθηκε το κίνημα»… Η μετατροπή όμως αυτού του σεξισμού σε πολιτική θεωρία, κάτι που αναπτύσσεται ιδιαίτερα σε περιόδους έντονων συγκρούσεων και μιλιταρισμού και πολύ περισσότερο σε πολέμους, όπου ο μιλιταρισμός κυριαρχεί και θεωρείται αρετή, είναι ποιοτικά, ίσως διαφορετικό, μια και η ποσότητα μετατρέπει αυτό το σεξιστικό λόγο από συμπληρωματικό σε κυρίαρχο.

Σήμερα ζούμε αυτή τη στιγμή, με τον «πολιτισμό» των Χρυσαυγιτών να παρελαύνει στα κανάλια κυρίως μέσα από τις απομαγνητοφωνημένες συνομιλίες, σήμερα επαναβεβαιώνουμε το δικό μας πολιτισμό, με στόχο την πλήρη εξάλειψη αυτού του ναζιστικού φαινομένου και των σάπιων αξιών που το εμπνέουν.

 

 

Share

Σε απεργία πείνας ένα από τα φυλακισμένα μέλη των Pussy Riot

 

Απεργία πείνας ξεκίνησε ένα από τα μέλη του συγκροτήματος Pussy Riot σε ένδειξη διαμαρτυρίας καθώς όπως αναφέρει δέχτηκε απειλές για τη ζωή της, ενώ παράλληλα καταγγέλλει και τις συνθήκες «δουλείας» στο στρατόπεδο εργασίας όπου κρατείται.

Η Ναντέζντα Τολοκονίκοβα ήταν ένα από τα μέλη των Pussy Riot που είχε συλληφθεί και καταδικαστεί για την «πανκ προσευχή» κατά του Βλαντιμίρ Πούτιν. Στην επιστολή της που δημοσιεύτηκε από τον συνήγορό της και μεταδόθηκε από τα μέσα ενημέρωσης η 23χρονη αφηγείται τις συνθήκες στο στρατόπεδο εργασίας γυναικών αρ. 14 της Μορδοβίας, όπου εκτίει την ποινή της, κάνοντας μια αφήγηση που θυμίζει έντονα τις μαρτυρίες από τα Γκούλαγκ.

Σε ξεχωριστή καταγγελία της, σύμφωνα με το Αθηναϊκό Πρακτορείο, η οποία απευθύνεται στις δικαστικές αρχές, στον διευθυντή των ρωσικών σωφρονιστικών υπηρεσιών και στον επίτροπο για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Βλαντιμίρ Λούκιν, κατηγορεί τον υποδιευθυντή της φυλακής, Γιούρι Κουπριόνοφ, ότι στις 30 Αυγούστου απείλησε τη ζωή της επειδή παραπονέθηκε για τις συνθήκες κράτησης και εργασίας.

Όπως αναφέρει η Τολοκονίκοβα οι κρατούμενες εξευτελίζονται συστηματικά και αντιμετωπίζονται σαν σκλάβες. Είναι υποχρεωμένες να δουλεύουν 16-17 ώρες την ημέρα, τους στερούν τον ύπνο ενώ και οι συνθήκες υγιεινής είναι «στοιχειώδεις».

«Σήμερα, 23 Σεπτεμβρίου, αρχίζω απεργία πείνας. Είναι μια ακραία μέθοδος, όμως είμαι πεπεισμένη ότι είναι η μόνη διέξοδος για εμένα σε αυτήν την κατάσταση. Απαιτώ να μας φέρονται σαν να είμαστε άνθρωποι και όχι σαν να είμαστε σκλάβες», τονίζει η πρώην φοιτήτρια φιλοσοφικής και μητέρα ενός 5χρονου κοριτσιού.

Στην καταγγελία της εξηγεί ότι η «μπριγάδα» της, δηλαδή η ομάδα των γυναικών οι οποίες ράβουν αστυνομικές στολές, αρχίζει δουλειά στις 7:30 το πρωί και σταματά μισή ώρα μετά τα μεσάνυχτα. Οι γυναίκες κοιμούνται το πολύ τέσσερις ώρες κάθε νύχτα και παίρνουν μία ημέρα ρεπό κάθε ενάμιση μήνα. Η «αυθάδεια» και η «χαλάρωση» του ρυθμού εργασίας τιμωρούνται, συνήθως, με συλλογικές κυρώσεις ώστε η μία κρατούμενη να στρέφεται εναντίον της άλλης.

Η νεαρή καλλιτέχνιδα καταγγέλλει, επίσης, ότι οι γιατροί αναγκάστηκαν να ακρωτηριάσουν το πόδι και τα δάχτυλα μιας γυναίκας που έπαθε κρυοπαγήματα καθώς «τιμωρήθηκε» να μείνει έξω επί πολλές ώρες μέσα στο καταχείμωνο. Άλλη κύρωση είναι η απαγόρευση στις γυναίκες να πλένονται και να χρησιμοποιούν την τουαλέτα ή να τρώνε και να πίνουν νερό.

Πηγή: tvxs

 

Διαβάστε ακόμα

Μάικ Λέρνερ: “χωρίς την ελευθερία του λόγου, δεν μπορούμε να υπερασπιζόμαστε όλες τις υπόλοιπες ελευθερίες μας”

«Παναγία μου, γίνε φεμινίστρια»

 

Share

Μάικ Λέρνερ: “χωρίς την ελευθερία του λόγου, δεν μπορούμε να υπερασπιζόμαστε όλες τις υπόλοιπες ελευθερίες μας”

του Γιάννη Κοντού

Βλάσφημες «χούλιγκαν», αθώες αντί- Πούτιν πανκ διαδηλώτριες, ή μήπως πολύ περισσότερα; Το ντοκιμαντέρ των Μάικ Λέρνερ και Μαξίμ Ποζντορόφκιν Pussy Riot: A Punk Prayer αφηγείται την ιστορία των Pussy Riot, του πιο διάσημου γυναικείου ρωσικού πανκ συγκροτήματος, τρία μέλη του οποίου, η Ναντέζντα Τολοκονίκοβα, η Μαρία Αλιόχινα και η Γεκατερίνα Σαμούτσεβιτς  κατηγορήθηκαν, δικάστηκαν και καταδικάστηκαν σε διετή φυλάκιση για «χουλιγκανισμό, υποκινούμενο από θρησκευτικό μίσος», εξαιτίας μιας «άσεμνης» performance, μιας «πανκ προσευχής», που ανέβασαν στο ιερό του Καθεδρικού του Σωτήρα στη Μόσχα τον Φεβρουάριο του 2012. Οι Pussy Riot στοχοποιήθηκαν από τον ίδιο τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν, ο οποίος δήλωσε ότι το συγκρότημα «υπονόμευσε τα θρησκευτικά θεμέλια του έθνους», ενώ η δίκη προκάλεσε διεθνή κατακραυγή, με πολλούς «επώνυμους» καλλιτέχνες, ανάμεσά τους η Μαντόνα, ο Στινγκ και η Γιόκο Όνο, να σπεύδουν προς συμπαράσταση των διωκόμενων μελών του συγκροτήματος. Λίγες μέρες πριν την πανελλήνια πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ στα πλαίσια του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» (Πέμπτη, 26 Σεπτεμβρίου), κουβεντιάζουμε με τον Μάικ Λέρνερ, έναν από τους σκηνοθέτες του.

Πώς αποφάσισες να ασχοληθείς με αυτό το θέμα και ποιος ήταν ο στόχος σου; Πώς εξελίχτηκε η διαδικασία των γυρισμάτων αφότου φτάσατε στη Ρωσία; Συναντήσατε δυσκολίες ή βιώσατε εκπλήξεις;

Εμπνευστήκαμε να κάνουμε μια ταινία για τις Pussy Riot τη στιγμή που είδαμε τις φωτογραφίες τους στο βρετανικό τύπο. Μόλις μάθαμε για τη σύλληψή τους, ήμαστε αποφασισμένοι να αφηγηθούμε την ιστορία τους στον κόσμο. Η διαδικασία ήταν αρκετά ξεκάθαρη. Επικοινωνήσαμε με το συγκρότημα, με τις οικογένειές τους, τους δικηγόρους και τους φίλους τους και φύγαμε για τη Μόσχα, για να ξεκινήσουμε να καταγράφουμε την ιστορία τους. Το ίδιο το συγκρότημα πάντοτε ήθελε να υπάρχει μια διεθνής οπτική στην ιστορία τους και εμπιστεύτηκε την προσέγγισή μας. Δεν υπήρχαν τόσο πολλές δυσκολίες- το σύνηθες πρόβλημα αναζήτησης χρηματοδότησης. Εκπλαγήκαμε, πάντως, ιδιαίτερα, όταν πληροφορηθήκαμε ότι η ίδια η δίκη επρόκειτο να κινηματογραφηθεί από ένα κρατικό ειδησεογραφικό κανάλι. Όχι μόνο κινηματογράφησαν τη δίκη, αλλά και τράβηξαν πολύ ιδιαίτερες και σημαντικές στιγμές, όταν οι τρεις κατηγορούμενες συζητούσαν για τη συμφορά τους, χωρίς να έχουν ιδωθεί επί πολλές βδομάδες. Κινηματογράφησαν, επίσης, τη διαδικασία απίστευτα καλά, έτσι όλα αυτά συνέβαλαν στο να γίνει το ντοκιμαντέρ πολύ πλούσιο και ολοκληρωμένο.

Δεδομένης της ευαίσθητης, αν όχι αμφιλεγόμενης, φύσης του ζητήματος με το οποίο ασχοληθήκατε, αισθανθήκατε, σε οποιαδήποτε στιγμή, απειλούμενοι;

Καθόλου. Οι ξένοι δημοσιογράφοι τείνουν να αντιμετωπίζονται πολύ καλά στη Ρωσία και, μολονότι δε συμπεριφέρονται στους ντόπιους δημοσιογράφους τόσο προσεκτικά, σίγουρα δεν είχαμε προβλήματα, ούτε νιώσαμε απειλή από το κράτος σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή.

Στη Ρωσία έχουν κυρίως προβληθεί ως χούλιγκαν, υποκινούμενες από θρησκευτικό μίσος. Σε πολλές Δυτικές χώρες, ως αθώες αντι-Πούτιν πανκ διαδηλώτριες. Ποια είναι η εντύπωσή σου για τις Pussy Riot ως καλλιτεχνών και ως πολιτικών υποκειμένων, στο βαθμό που έχεις επικοινωνήσει μαζί τους;

Όλη η ιδέα της δημιουργίας της ταινίας ήταν ότι τόσο στη Ρωσία, όσο και ανά τον κόσμο, η ιστορία τους είχε προβληθεί με πολύ λανθασμένο τρόπο. Θέλαμε να κάνουμε μια ταινία που θα έδειχνε τις Pussy Riot όχι ως ένα πανκ συγκρότημα που ενοχλεί την κοινωνία, αλλά ως καλλιτέχνιδες και φιλοσόφους που έχουν αναπτύξει μία πολύ πρωτότυπη και αποτελεσματική προσέγγιση στην πρόκληση δημόσιου διαλόγου σχετικά με μια σειρά από ζητήματα, στα οποία περιλαμβάνονται οι πολιτικές σχέσεις ανάμεσα στην εκκλησία και το κράτος, ο ρόλος των γυναικών εντός της ορθόδοξης εκκλησίας, θέματα ισότητας των φύλων και LGBT δικαιωμάτων. Η εντύπωση που αποκομίσαμε γνωρίζοντας αυτές τις γυναίκες  ήταν πόσο ικανές είναι να θέτουν ζητήματα, πόση ηθική εξουσία ασκούσαν στο δικαστήριο και πόσο αστείες είναι.

Υπάρχουν όρια στην ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης- και της ελευθερίας έκφρασης, γενικότερα;

Θέλαμε πολύ οι άνθρωποι να δουν την ταινία όχι ως μια επίθεση στο πόσο καταπιεστική είναι η Ρωσία, αλλά πόσο εύθραυστες είναι κάποιες ελευθερίες σε όλο τον κόσμο. Ο λόγος που οι Pussy Riot έχουν γίνει οι πιο διάσημες Ρωσίδες στον κόσμο και ο λόγος που η «Πανκ Προσευχή» έχει γίνει το πιο διαβόητο και επιδραστικό κομμάτι performance art στην ιστορία της τέχνης, είναι ότι η ελευθερία της έκφρασης και η ελευθερία του λόγου είναι οι πιο σημαντικές ελευθερίες που έχουμε. Χωρίς την ελευθερία του λόγου, δεν μπορούμε να ξεκινήσουμε να υπερασπιζόμαστε όλες τις υπόλοιπες ελευθερίες μας, όσο σημαντικές κι αν είναι. Έχουν κερδηθεί δύσκολα- συνήθως μέσω επανάστασης και πολέμου- και πολύ εύκολα χάνονται- συνήθως μέσω της υπογραφής βλακωδών νομοθετικών διαταγμάτων από μια ληθαργική και καλά χειραγωγημένη πολιτική τάξη. Και βλέπουμε πολλούς παραλληλισμούς ανάμεσα στις Pussy Riot και τον Μπράντλεϋ Μάνινγκ, τον Έντουαρντ Σνόουντεν, τον Τζούλιαν Ασάνζ, το κίνημα «Occupy», τους ακτιβιστές της Μέσης Ανατολής και την Αιγυπτιακή Επανάσταση στην πλατεία Ταχρίρ και άλλες ριζοσπαστικές φεμινιστικές/ ακτιβιστικές κοινότητες και ομάδες σε όλο τον κόσμο. Φαίνεται ότι οι νέοι άνθρωποι παντού έχουν την ενέργεια και τη διορατικότητα να αντισταθούν στην ανατριχιαστική τυραννία που συνεχίζει να απομειώνει την ελευθερία παντού.

Ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός είναι προφανής, ίσως με διαφορετικούς τρόπους και σε διαφορετικό βαθμό, σχεδόν σε όλο τον κόσμο: από τη Ρωσία μέχρι τις Η.Π.Α., και από πολλές χώρες της Μέσης Ανατολής μέχρι την Ελλάδα. Γιατί νομίζεις ότι συμβαίνει αυτό και πώς μπορεί να ξεπεραστεί;

Μεγάλο θέμα! Κατά τη γνώμη μου, ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός είναι άλλη μια μορφή της πατριαρχικής ηγεμονίας, η οποία εκδηλώνεται με τον συνήθη βίαιο και αντιδημοκρατικό τρόπο. Στην τελική, μιλάμε για αγώνα για την εξουσία ανάμεσα στην εκκλησία και το κράτος- όχι ανάμεσα στο κράτος και μια δίκαιη κοινωνία. Πάντοτε υπάρχουν δυο διαφορετικές ομάδες που προσπαθούν να κυριαρχήσουν στην ατζέντα. Στην πραγματικότητα βλέπω πολύ λίγες διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές: και οι δύο έχουν πολύ ιδιοτελή συμφέροντα και μια απόλυτη άγνοια του τι δικαιοσύνη, ισότητα και ελευθερία σκέψης και δράσης πραγματικά σημαίνουν. Ευτυχώς, όμως, έχουμε ανθρώπους σαν τις Pussy Riot που μας βοηθούν να καταλάβουμε τι συμβαίνει και να εμπνεύσουν την αλλαγή μέσω του ακτιβισμού.

Έχει προβληθεί το ντοκιμαντέρ σας στη Ρωσία;

Όχι ακόμα. Θα προβληθεί το Δεκέμβριο ως κομμάτι του ARTDOC Φεστιβάλ στη Μόσχα και αναμένουμε με ανυπομονησία μια θερμή και ενθουσιώδη υποδοχή στη ρωσική πρωτεύουσα.

 

Το ντοκιμαντέρ Pussy Riot: A Punk Prayer των Μάικ Λέρνερ και Μαξίμ Ποζντορόφκιν κάνει την πανελλήνια πρεμιέρα του στα πλαίσια του 19ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» την Πέμπτη, 26 Σεπτεμβρίου, στον κινηματογράφο Odeon Όπερα 1 στις 20:30. Επαναληπτική προβολή: Παρασκευή, 27 Σεπτεμβρίου, Δαναός 2, 22:00.

Η φωτογραφία που συνοδεύει την ανάρτηση είναι του Ιγκόρ Μούχιν.

Πηγή: εναντιοδρομίες

Share

Γυναίκες και εκπαίδευση: μια σύντομη ιστορική αναδρομή

της Μαρίας Γκασούκα

Η επώδυνη πορεία των γυναικών προς την κατάκτηση της ισότητας στη μόρφωση δεν αποτελεί ελληνικό φαινόμενο. Είναι η επανάληψη -με καθυστέρηση λόγω των συγκεκριμένων κοινωνικοοικονομικών συνθηκών και της μακραίωνης σκλαβιάς- γεγονότων και διαδικασιών που προηγήθηκαν σε άλλες χώρες της Ευρώπης και στην Αμερική, απόδειξη της κοινότητας και της οικουμενικότητας των προβλημάτων, αλλά και των αγώνων των γυναικών, τα οποία συχνά υπερβαίνουν και εθνικά όρια και ταξικές διαρθρώσεις.

Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’80 η πορεία αυτή, οι πολιτικές, κοινωνικές και πολιτιστικές συνθήκες που απηχούσε, δεν απασχόλησαν σοβαρά τους ιστορικούς, του κοινωνιολόγους κ.ά., άνδρες και γυναίκες, με τις φωτεινές εξαιρέσεις του Δ. Γληνού και του Α. Σβώλου. Ο ανδροκεντρικός επιστημονικός λόγος  πανηγύρισε συχνά για τη δημοκρατικότητα του εκπαιδευτικού συστήματος του μετεπαναστατικού κράτους, το ίδιο συχνά με την «καθολικότητα» της ψήφου του ελληνικού λαού, την οποία εξασφάλιζαν τα πρώτα συντάγματα. Το ότι δεν αφορούσαν στις γυναίκες, στον μισό δηλαδή πληθυσμό και παραπάνω, πολύ μικρή σημασία είχε. Μόλις τα τελευταία χρόνια η εμμονή των φεμινιστριών επιστημόνων ανέδειξαν τις γυναικείες κοινωνικές αναζητήσεις και διεκδικήσεις κι έκαναν ορατές τις προσπάθειες των γυναικών τόσο στην ιδιωτική όσο και στη δημόσια σφαίρα της ζωής.

Η στοιχειώδης εκπαίδευση, σε επίπεδο θεσμών πάντοτε, έγινε άμεσα προσιτή στα κορίτσια του νεοσύστατου Βασιλείου. Ιδρύθηκαν σχολεία πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και διορίστηκαν οι πρώτες δασκάλες. Το διάταγμα της 18ης  Φεβρουαρίου κατοχύρωσε τη συμμετοχή των κοριτσιών στο αλληλοδιδακτικό σχολείο. Πυροδότησε, όμως, παράλληλα, μια έντονη συζήτηση για την ορθότητα της ενέργειας, για τις πιθανές επιπτώσεις της στη ζωή των κοριτσιών, στη μελλοντική τους μητρότητα, στις οικογένειες που επρόκειτο να αποκτηθούν, στην υγεία τους. Δεν έλειψαν ακόμα οι αναφορές και οι υπαινιγμοί για τις επιπτώσεις της στην ηθική τους. Το γεγονός φαίνεται καθαρά στους δύο διαφορετικούς όρους που τα εκπαιδευτικά προγράμματα χρησιμοποιούν προκειμένου να προσδιορίσουν τους σκοπούς τους: για χα αγόρια η «εκπαίδευση» είναι το διαβατήριο για την κατάκτηση του δημοσίου χώρου, το μέσον για ένα καλύτερο μέλλον, αυτό που προσδοκά η οικογενειακή στρατηγική, όσον αφορά στα αρσενικά μέλη που επιλέγει -όχι χωρίς υστεροβουλία είναι αλήθεια- να μορφώσει. Για τα κορίτσια είναι η «ανατροφή», ένας παράγοντας ενισχυτικός της προίκας τους, συμβολή στη μελλοντική κοινωνική καταξίωση του συζύγου. Τα ίδια προγράμματα διαφοροποιούνται ως προς το περιεχόμενο τους ανάλογα με το Φύλο και τον προορισμό του. Έτσι η διδασκαλία της Γεωμετρίας και της Φυσικής, για παράδειγμα, αντικαθίσταται στην περίπτωση των κοριτσιών με τα οικοκυρικά και, μάλιστα, με τα εργόχειρα.

Το ποσοστό των αναλφάβητων γυναικών, αμέσως μετά της απελευθέρωση, ανέρχεται στο 98% και των ανδρών στο 91%. Στο τέλος του αιώνα αυτό διαμορφώνεται σε 93% για τις γυναίκες και 69% για τους άνδρες, απόδειξη της δυσπιστίας καν της απροθυμίας κυρίως των κατοίκων της υπαίθρου να στείλουν τα κορίτσια τους στο σχολείο. Η σχέση αγοριών — κοριτσιών στις σχολικές τάξεις είναι στην ύπαιθρο συντριπτική υπέρ των αγοριών. Βελτιώνεται, ωστόσο, αισθητά σε συγκεντρωμένους αστικούς πληθυσμούς, ενώ αγγίζει το 50% σε περιοχές με έντονες επιδράσεις της Δυτικής κουλτούρας. Αυτό συμβαίνει στην Ερμούπολη της Σύρου και άλλες πόλεις των Κυκλάδων, όπου υπάρχουν καθολικές οικογένειες και ανεπτυγμένες εμπορικές και πολιτιστικές σχέσεις με τη Δυτική Ευρώπη. Εντούτοις, παρά την όποια κρατική μέριμνα για την είσοδο των κοριτσιών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, η δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση αντιμετωπίσθηκαν από την Πολιτεία ως αποκλειστικό προνόμιο των αγοριών. Κι αν το έλλειμμα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης καλύπτεται, σ’ ένα βαθμό, από την ιδιωτική πρωτοβουλία και τα καθολικά μοναχικά τάγματα, η κερκόπορτα των πανεπιστημίων θα μείνει ερμητικά κλειστή ως το 1890. Το άνοιγμα της θα βαφτεί από το αίμα μιας νεαρής κοπέλας που αυτοκτονεί γιατί απορρίφθηκε η αίτηση εγγραφής της. Γεγονός παραμένει, πάντως, η καθολική δυσπιστία και προκατάληψη κοινωνίας και πολιτείας, όσον αφορά στη μόρφωση των κοριτσιών αλλά και όσον αφορά στις ελάχιστες μορφωμένες γυναίκες της εποχής και, ιδιαίτερα, εκείνες που τολμούν να διεκδικήσουν ένα μικρό έστω κομμάτι της δημόσιας σφαίρας της ζωής. Κλασικό παράδειγμα η ζωγράφος Ελένη Αλταμούρα. Παρήγορη εξαίρεση η Καλλιόπη Παπαλεξοπούλου.

Εν πάσει περιπτώσει, η δευτεροβάθμια εκπαίδευση των κοριτσιών είναι ιδιωτική, λειτουργεί με βάση τα πρότυπα της Δύσης και τα πρώτα παρθεναγωγεία ιδρύονται από αλλοδαπούς/ές, αν και σύντομα στον τομέα αυτόν θα δραστηριοποιηθεί και η Ελληνική Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία. Σκέψεις και προτάσεις Υπουργών «περί ιδρύσεως ελληνικών σχολείων κορασίδων», ήδη από το 1840, συναντούν τη σθεναρή αντίδραση των πολιτειακών και ευρύτερα των κοινωνικών παραγόντων. Και είναι ενδιαφέρον ότι την περίοδο αυτή η Ελλάδα υπερηφανεύεται για το υψηλό ποσοστό φοίτησης μαθητών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση της σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Το ότι η συμμετοχή των κοριτσιών κυμαίνεται μόλις στο 3,5 – 6% δεν φαίνεται ούτε να ξαφνιάζει ούτε να ενοχλεί. Η Εκπαίδευση είναι γένους αρσενικού κι αυτό αποτελεί την επίσημη κρατική επιλογή. Άλλωστε, ο χώρος της εκπαίδευσης είναι περιοχή όπου το έμφυλο όριο παρουσιάζει μοναδική αντοχή και εξαιρετικά περιορισμένη ευλυγισία. Η παρεχόμενη εκπαίδευση στα παρθεναγωγεία είναι υποβαθμισμένη σε σχέση με αυτή των Ελληνικών Σχολείων και όσον αφορά στη χρονική της διάρκεια και όσον αφορά στο περιεχόμενο σπουδών. Αποτυπώνεται δε με σαφήνεια στον κανονισμό του Λυκείου και Παρθεναγωγείου που συντάσσει ο Β. Γεννηματάς- «να παρασκευάσωμεν τους μεν παίδας χρηστούς πολίτας, τα δε κοράσια φρονίμους δεσποινίδας και αρίστας μητέρας». Τα δευτεροβάθμια σχολεία θηλέων ιδρύονται σε αστικά κέντρα, είναι ιδιωτικά και ταξικά προσδιορισμένα. Φοιτούν σ’ αυτά κόρες εύπορων οικογενειών, αν και η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία τουλάχιστον, χορηγεί ικανό αριθμό υποτροφιών, γεγονός που επιτρέπει τη φοίτηση και σε κορίτσια μικροαστικών στρωμάτων. Η μόρφωση που παρέχεται είναι καλλιτεχνικοφιλολογική με έμφαση στις ξένες γλώσσες, τα οικοκυρικά και τα χειροτεχνήματα, ό,τι δηλαδή απαιτείται «δια να καταστήσουν τας παιδευομένας καλάς θυγατέρας και οικοδέσποινας». Τα εύπορα κορίτσια θα αξιοποιήσουν αυτή τη μόρφωση ως είδος προίκας. Τα μη εύπορα κορίτσια θα τη χρησιμοποιήσουν για Βιοπορισμό, αφού δύο είναι τα επαγγέλματα που -τις πρώτες δεκαετίες τουλάχιστον- μπορούν να ασκήσουν οι γυναίκες: Της υπηρέτριας και της δασκάλας (ή γκουβερνάντας).

Η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία ιδρύει -στο πλαίσιο πάντοτε των παρθεναγωγείων- Διδασκαλείο, υποβαθμισμένο χρονικά και ως προς το περιεχόμενο σπουδών σε σχέση με αυτό των δασκάλων. Πρωταρχικός του στόχος να ολοκληρώσει πρώτα την εκπαίδευση της οικοδέσποινας και δευτερευόντως να δημιουργήσει δασκάλες. Πάντως, ως το 1886 ενώ αποφοιτούν 2004 δασκάλες είναι διορισμένες μόλις 175. Διδάσκουν σε σχολεία θηλέων -καθώς ήδη από το 1852 έχει καταργηθεί το μεικτό αρχικό σχολείο- και θα χρειασθούν πολλές δεκαετίες για να μπορέσουν να προαχθούν και αυτές στο βαθμό του επιθεωρητή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Η οικονομία του χρόνου δεν επιτρέπει εκτενή αναφορά στον κοινωνικό και εθνικό ρόλο των ελληνίδων διδασκαλισσών, αυτών των δεκατετράχρονων κοριτσιών με την υποβαθμισμένη μόρφωση. Αρκεί να θυμηθούμε πως στέλνονταν όχι μόνο σε ημιάγριες περιοχές της υπαίθρου, αλλά και σε υπόδουλες περιοχές, με έντονο το ελληνικό στοιχείο. Δεν ήταν λίγες εκείνες που πλήρωσαν με τη ζωή τους την πατριωτική τους δράση, την ίδια στιγμή που το ελληνικό κράτος τις αντιμετώπιζε, λόγω του φύλου τους, ως «δια βίου» ανήλικες και ανίκανες. Ταυτόχρονα, παραμένει άγνωστη η προσφορά τους στη διαμόρφωση της νεότερης ελληνικής κοινωνικής συνείδησης. Ειδικότερα, εμείς οι γυναίκες -όσες τουλάχιστον το γνωρίζουμε- στρέφουμε με ευγνωμοσύνη τη σκέψη προς αυτές, που δημιούργημα τους υπήρξε ο πρώτος και ο δεύτερος κύκλος του ελληνικού φεμινισμού. Με την ίδια ευγνωμοσύνη στεκόμαστε μπροστά στη συγκλονιστική κοινωνική – πατριωτική τους δράση που θα συνεχιστεί στη διάρκεια της Εθνικής Αντίστασης και της Ελεύθερης Ελλάδας, δράση που εξακολούθησε ως τις μέρες μας η Ελένη Φωκά στα κατεχόμενα της Κύπρου. Οφείλουμε, ωστόσο, να ομολογήσουμε πως δεν ήταν μόνες τους, καθώς υπάρχουν και οι υποστηρικτές της «γυναικείας παιδεύσεως», οι οποίοι, μάλιστα, αντλούν επιχειρήματα και από την ανάπτυξη της Μεγάλης Ιδέας. Προσδοκώντας τον Νέου Τύπου Έλληνα για την Ελλάδα που ονειρεύονται, ζητούν από τις Ελληνίδες να είναι έτοιμες και ικανές να τον αναθρέψουν με τα οράματα της Μεγάλης Ιδέας και να του μεταβιβάσουν την εθνική παράδοση και συνείδηση: «Ελληνίς η δεδιδαγμένη την ιστορίαν της πατρίδος της, η γνωρίζουσα το Αρχαίον μεγαλείον της Ελλάδος θα είναι προδήλως τελειότερα της απαιδεύτου, δυσκολότερον θα παρεκτρέπεται και θα κυβεύσει την υπόληψίν της»· Κορυφαίος υποστηρικτής αυτής της άποψης ο Κ. Παλαμάς, ποιήματα του οποίου αν δεν είναι «φεμινιστικά», όπως βιάστηκαν κάποιοι να τα χαρακτηρίσουν, είναι οπωσδήποτε βαθύτατα «φιλογυναικεία».

Η ελληνική πολιτεία σύρεται κυριολεκτικά στο να επιτρέψει την είσοδο των γυναικών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Άλλωστε, εκεί προς το τέλος του αιώνα, οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες έχουν οδηγήσει αρκετές χιλιάδες γυναικών στην αγορά εργασίας, κυρίως στη βιομηχανία-βιοτεχνία, έχουν ήδη διαμορφωθεί χώροι για την επαγγελματική τους κατάρτιση -προϊόντα γυναικείων και φιλανθρωπικών οργανώσεων- ενώ στην πρώτη δεκαετία του νέου αιώνα οι γυναίκες εισέρχονται στις Δημόσιες Υπηρεσίες (Τηλεπικοινωνίες). Η πρώτη ελληνίδα φοιτήτρια είναι η Ιωάννα Στεφανόπολι. Οι λίγες τολμηρές κοπέλες που την ακολούθησαν -με κοινό χαρακτηριστικό τους εύπορους, μορφωμένους και «φωτισμένους» γονείς- αντιμετώπισαν την αδιαφορία της πολιτείας. Αντιμετώπισαν ακόμα την προκατάληψη των πανεπιστημιακών, τη χλεύη των μαγγουροφόρων συμφοιτητών τους και χρειάστηκαν μέγα ψυχικό σθένος για να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους. Αρκετές απ’ αυτές συνέχισαν σε ξένα πανεπιστήμια, κάποιες 2-3 θέλησαν να αξιοποιηθούν τους επιστημονικούς τους τίτλους προς όφελος του ελληνικού πανεπιστημίου. Αναγκάστηκαν να τραπούν σε άτακτη φυγή. Ίσως να τις παρηγόρησε το γεγονός ότι τις δέχθηκαν σε ξένα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.

Ο νέος αιώνας ανατέλλει ενθαρρυντικός, όσον αφορά στη στοιχειώδη εκπαίδευση των κοριτσιών, η συμμετοχή των οποίων φτάνει το 25% περίπου του μαθητικού πληθυσμού. Στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση δεν σημειώνεται ουσιαστικά βελτίωση και το ποσοστό μόλις που κυμαίνεται στο 4-4,5%, ενδεικτικό του αργού και Βασανιστικού τρόπου αλλαγής της συλλογικής συνείδησης, σε ό,τι αφορά στην εκπαίδευση των γυναικών. Απόηχοι αυτής της καθυστέρησης υπάρχουν και στις μέρες μας, αφού στην Ελλάδα εξακολουθούν να είναι αναλφάβητες περισσότερες από 300.000 γυναίκες.

 

Share

Κύπρος: Θεσμική βία κατά των μεταναστριών γυναικών

 

Η  κοινωνία μένει άφωνη με τα πρόσφατα περιστατικά κατά μεταναστριών, τόσο υπηκόων τρίτων χωρών όσο και κρατών μελών της ΕΕ. Τα περιστατικά αφορούν την παράνομη απέλαση γυναίκας από την Ουκρανία, ενώ είναι αναγνωρισμένο  θύμα εμπορίας ανθρώπων, την παράνομη απέλαση γυναίκας από τη Ρουμανία, ενώ εκδόθηκε διάταγμα του Ανωτάτου Δικαστηρίου για αποτροπή απέλασης της, και τέλος τον ξυλοδαρμό άλλης γυναίκας από τη Ρουμανία, εγκύου, με αποτέλεσμα να αποβάλει το μωρό.

Σύμφωνα με τα όσα είδαν το φώς της δημοσιότητας:

Η γυναίκα από την Ουκρανία είναι αναγνωρισμένο θύμα εμπορίας ανθρώπων, η οποία βοήθησε το κράτος να οδηγήσει ιδιοκτήτη καμπαρέ στη φυλακή. Αντί για επαναπατρισμό του θύματος με ασφάλεια, όπως εξάλλου ορίζεται στην κυπριακή νομοθεσία και όλες τις διεθνείς συμβάσεις που η Κύπρος έχει κυρώσει, το Υπουργείο Εσωτερικών και το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης προσχώρησαν στην απέλασή της.

Η γυναίκα από τη Ρουμανία, η οποία βρισκόταν  στην Κύπρο από το 2006, είχε συλληφθεί για απέλαση επειδή θεωρήθηκε ύποπτη για τέλεση εικονικού γάμου. Το Ανώτατο Δικαστήριο όμως απέτρεψε την απέλασή της με διάταγμα του. Το Τμήμα Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης, με τη συμφωνία του Υπουργού  Εσωτερικών εξέδωσε  εκ νέου διάταγμα σύλληψης και απέλασης με αποτέλεσμα να απελαθεί, αγνοώντας πλήρως το διάταγμα του Ανωτάτου Δικαστηρίου.

Αναφορικά με τον ξυλοδαρμό της εγκύου γυναίκας από τη Ρουμανία, έγινε πριν από μερικούς μήνες αλλά το περιστατικό  πέρασε απαρατήρητο. Συγκεκριμένα, η  έγκυος γυναίκα κτυπήθηκε από αστυνομικούς ενώ  βρισκόταν σε αστυνομικό σταθμό,  λόγω κατ΄ισχυρισμό  αντιδραστικής συμπεριφοράς της προς τους αστυνομικούς , με αποτέλεσμα να χάσει το μωρό της.

Θεωρούμε ότι τα πιο πάνω περιστατικά αποτελούν κατάχρηση εξουσίας του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης και του Υπουργείου Εσωτερικών, καθώς και της Αστυνομίας, η οποία κατάχρηση προέρχεται από βαθιά ριζωμένες ρατσιστικές και σεξιστικές προκαταλήψεις, με αποτέλεσμα να ασκείται πλέον ανοικτά και χωρίς προσχήματα θεσμική βία κατά των μεταναστριών και ευρωπαίων γυναικών. Σημειώνεται ότι τα πιο πάνω περιστατικά είναι μόνο οι περιπτώσεις που έχουν δει  το φως της δημοσιότητας. Παρόλα αυτά, είναι μια ένδειξη της εκτεταμένης παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των μεταναστριών στην Κύπρο.

Τέτοιες πρακτικές είναι αντίθετες προς την αρχή του  κράτους δικαίου και την αρχή της προάσπισης και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ισότητας.

Ζητούμε από τη Γενική Εισαγγελία, το Ανώτατο Δικαστήριο και το Αρχηγείο Αστυνομίας να λάβουν όλα τα νόμιμα απαραίτητα μέτρα και να σταματήσει αμέσως η θεσμική βία κατά των μεταναστριών γυναικών. Ταυτόχρονα ανησυχούμε για τη θέση της κυβέρνησης σε σχέση με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και των δικαιωμάτων  των μεταναστριών  γυναικών ειδικότερα.

Το Δελτίο Τύπου συνυπογράφουν οι ακόλουθοι οργανισμοί:

• Μεσογειακό Ινστιτούτο Μελετών Κοινωνικού Φύλου (MIGS)

• Σοσιαλιστική Γυναικεία Κίνηση

• Κίνηση για Ισότητα, Στήριξη, Αντιρατσισμό (ΚΙΣΑ)

• Οργάνωση Προστασίας Θυμάτων Σεξουαλικής Βίας και Εκμετάλλευσης, ΣΤΙΓΜΑ

• Κυπριακός Σύνδεσμος Οικογενειακού Προγραμματισμού

 

Share

Συγκλονιστική μαρτυρία 11χρονης από την Υεμένη για αναγκαστικό γάμο

 

YouTube Preview Image

 

Το Φύλο Συκής έλαβε το παραπάνω βίντεο με το εξής σχόλιο:

Είναι μόλις 11 ετών αλλά η ιστορία της έχει προκαλέσει παγκόσμιο ενδιαφέρον: η Nada Al-Ahdal από την Υεμένη καταγγέλλει μέσω YouTube ότι οι γονείς της απειλούν να την σκοτώσουν αν δεν παντρευτεί τον άνθρωπο που έχουν επιλέξει. Ζει με τον θείο της, ενώ τονίζει ότι στην ίδια θέση βρίσκονται πολλά άλλα κορίτσια στη χώρα της. Το πρόβλημα των καταναγκαστικών γάμων μικρών κοριτσιών (και,μερικές φορές, και αγοριών), σε ορισμένες χώρες, ιδίως ως κοινωνική έθιμο, αξίζει όλη την προσοχή μας καθώς μιλάμε για βαρύταταη παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων των παιδιών.

 

 

Share

Η «ΟΡΓΑΝΙΚΗ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑ»: μια ανδροκρατική σύλληψη για την πολιτική

της Φλώρας Νικολιδάκη

Η λέξη «οργανική», έχει την έννοια μιας σχέσης ποιότητας, με το σύνολο, και δηλώνει ταυτοχρόνως τη σχέση συνόλου- υποσυνόλου. Η λέξη «πλειοψηφία», δηλώνει μέτρο ποσότητας.

Εννοιολογικά η φράση : «οργανική πλειοψηφία», τίθεται σε κάποιους περιορισμούς. Ένας περιορισμός είναι, ότι ανήκει σε ένα σύνολο. Δεύτερος περιορισμός είναι ότι έχει σχέση και ποιοτική και ποσοτική ως υποσύνολο με το σύνολο.

Η πολιτική, όπως όλα,  εξελίσσεται και δημιουργεί καινούργιες έννοιες, περιγράφοντας νέο-εμφανιζόμενες καταστάσεις.

Έτσι εδώ και μερικούς μήνες, συναντάμε τον όρο: «οργανική πλειοψηφία», στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ, για να δηλωθεί μια εσωκομματική συμμαχία, προσώπων και πολιτικών θέσεων, χωρίς να θεωρείται απαραίτητη η ιδεολογικοπολιτική προετοιμασία της.

Δηλ. κάτι σαν κεραυνοβόλος έρωτας. Ακούμε καμιά φορά:

Ερωτεύθηκαν με την πρώτη ή δεύτερη ματιά, και παντρεύτηκαν σε 2 μήνες! Είναι οι περίπτωση που ενθουσιασμένοι είναι μόνο οι νεόνυμφοι. Ο περίγυρος, έχει έναν ανομολόγητο προβληματισμό, μήπως πάνε χαμένα τα δώρα. Μη σας πω ότι υπάρχει επίδραση και στην ποιότητα των δώρων.

Αυτά όμως συμβαίνουν στα λεξικά. Ας επιστρέψουμε στην πολιτική, στην οποία συμβαίνουν όλα:

Ένα ερώτημα λοιπόν για το πεδίο της πολιτικής είναι, αν μια «οργανική πλειοψηφία», μπορεί να είναι μια συγκεκριμένη «πράξη», σε μια συγκεκριμένη πολιτική «στιγμή». Και κατά ακολουθία, αν μια τέτοια «στιγμή», μπορεί να είναι οι εσωκομματικές εκλογές και τα συνέδρια.

Στην πράξη το ερώτημα έχει απαντηθεί θετικά. Έχουμε δει λοιπόν να συγκροτούνται συμμαχίες, με σκοπό τη «νίκη», είτε πρόκειται για κάποια επίκαιρη πολιτική θέση, ή για εκλογή προσώπων.

Αν τώρα προσπαθήσουμε να φανταστούμε, ένα κόμμα στο οποίο αυτή η λειτουργία, της οργανικής πλειοψηφίας, ή δυνάμει πλειοψηφίας, αρμόζει, ως φυσική, λογική και αναμενόμενη, δύσκολα σκέφτεσαι ένα κόμμα της αριστεράς, με σφραγίδα την ανυποχώρητη πάλη για τα συμφέροντα των εργαζομένων. Και το λέω από τη σκοπιά της πολιτικής ηθικής, αλλά και της αποτελεσματικότητας για τον κοινό σκοπό.

Μια αποτελεσματικότητα που την έχουμε ανάγκη, γιατί είμαστε απλοί άνθρωποι που χρειάστηκε να σπάσουμε ένα πραγματικό φαύλο κύκλο, για να γίνουμε μέλη αριστερού κόμματος που δρα στον καπιταλισμό.

Θα είχε ενδιαφέρον η συζήτηση αυτή με ένα/μια οπαδό της άποψης, για την ύπαρξη διακριτών -και εκλογικά- παρατάξεων, μέσα στο κόμμα. Θα είχε ενδιαφέρον να σκεφτούμε αν υπάρχει κάποια αντίφαση, ανάμεσα στην ύπαρξη μιας τάσης για ένα ιδεολογικό ζήτημα, όπως το κοινωνικό σύστημα της πατριαρχίας και τις συμφύσεις του με τον καπιταλισμό, και τα αρχικά στάδια του σοσιαλισμού, με τη συμμετοχή της τάσης αυτής, στη συγκρότηση μιας οργανικής πλειοψηφίας, για την κατάκτηση θέσεων σε όργανα, χωρίς καν να τίθενται τα ζητήματα ύπαρξης της τάσης. Λέω ότι αυτό δεν μπορεί να συμβεί σε αριστερό κόμμα.

Τι θα ήθελα να συμβαίνει? Θα ήθελα να μπορώ να δουλεύω για να γίνει κτήμα όλου του κόμματος η άποψή μου για την πατριαρχία, να μπορώ να ψηφίζω για τα όργανα συντρόφους και συντρόφισσες, που εκτός των ικανοτήτων τους θα ήταν και πιο κοντά στη δική μου ιδεολογική κατεύθυνση. Θα ήθελα επίσης, κάθε φορά να μπορώ να συμφωνώ και να διαφωνώ χωρίς να με απασχολεί η ταυτότητα της πρότασης. Να έχω τα αυτιά μου και το μυαλό μου ανοιχτά, να βιώνω την ελευθερία σκέψης και επικοινωνίας, που στερούμαι στην καθημερινή μου ζωή, υπάρχοντας σε ένα σύστημα εχθρικό για μένα.

Θα ήθελα επίσης, όταν συμφωνώ ή διαφωνώ με μια ιδέα, αυτό να μη με χαρακτηρίζει και για την επομένη ιδέα που θα ακουστεί. Θα ήθελα κανείς και καμιά, να μην με «κατατάξει», από μια φράση, μια πρόταση ή μια ψηφοφορία.

Θέλω την πνευματική μου αυτοδιάθεση, μέσα σ’ ένα σύνολο ανθρώπων, που επέλεξα να αγωνιστώ μαζί τους, σαν ίση προς ίσους.

Δεν μπορώ να κατανοήσω διαφορετικά τη λειτουργία μου σαν μέλος  ενός κόμματος της αριστεράς. Αντιθέτως, αν ήμουν μέλος ενός κόμματος του συστήματος, με σκοπό δηλ. την συνέχεια της ύπαρξης του καπιταλισμού, τότε θα κατανοούσα ότι μοναδικός τρόπος είναι η «κομματική διαχείριση», δηλ. η ομαδοποίηση πάνω σε εφευρισκόμενα επίδικα.

Η «οργανική πλειοψηφία», είναι ανδροκρατική σύλληψη, γιατί υπακούει στη λογική «χτυπάω και φεύγω», λογική που καθόλου δεν μπορεί να εκφράσει την αντίληψη του γυναικείου φύλου για βάθος, υπομονή και αποτέλεσμα,  με το συναισθηματικό υπόβαθρο σε πρώτο πλάνο.

 

 

Share

Αφγανιστάν… πολλά βήματα πίσω

της Ρένας Δούρου

Η συζήτηση στη Βουλή του Αφγανιστάν κράτησε δύο ώρες και απέδειξε πόσος δρόμος χρειάζεται ακόμη να διανυθεί ως ότου να υπάρξει πρόοδος σε ό,τι αφορά στην κατοχύρωση των δικαιωμάτων των γυναικών στην πολύπαθη χώρα. Συγκεκριμένα, οι βουλευτές συζητούσαν την τροποποίηση του νόμου για τη βία κατά των γυναικών. Ένας νόμος που απαγόρευε τη βία κατά των γυναικών, τους γάμους μεταξύ ανηλίκων και τους αναγκαστικούς γάμους, είχε τεθεί σε ισχύ με προεδρικό διάταγμα του Χαμίντ Καρζάι το 2009, και δεν χρειαζόταν την έγκριση των βουλευτών… Μάλιστα εκατοντάδες άνδρες είχαν διωχθεί, βάσει του νόμου, και φυλακιστεί…

Ωστόσο, η Φαούζια Κούφι, επικεφαλής της Επιτροπής Γυναικών της Βουλής (που επέζησε ενέδρας των Ταλιμπάν πριν από δύο χρόνια), επέμεινε να περάσει από τη Βουλή, προκειμένου να καταστεί μη αναστρέψιμος. Οι κακές γλώσσες λένε ότι το έκανε και για τις πολιτικές της προσωπικές φιλοδοξίες… Ωστόσο, μια μερίδα γυναικών – ακτιβιστριών, μεταξύ τους και η πολύ γνωστή βουλευτής Ζάχρα Νάντερι, είχαν ταχθεί κατά της έγκρισης του Νόμου Κατά της Βίας κατά των Γυναικών, από τη Βουλή, φοβούμενες αυτό ακριβώς που συνέβη: ότι δηλαδή οι συντηρητικοί βουλευτές θα επιχειρούσαν να το τον «κατεδαφίσουν», βάζοντάς τον στο… ντουλάπι… Όπερ και εγένετο. Η τελική συζήτησή του αναβλήθηκε χωρίς να οριστεί συγκεκριμένη ημερομηνία…

Οι συντηρητικοί βουλευτές εναντιώθηκαν σε τουλάχιστον οκτώ άρθρα του νόμου, συμπεριλαμβανομένου εκείνου που κρατούσε τη νόμιμη ηλικία γάμου για τις γυναίκες στα 16 χρόνια, αυτού που αφορούσε σε ιδρύματα περίθαλψης γυναικών που έχουν πέσει θύματα ενδοοικογενειακής βίας καθώς κι εκείνου που περιόριζε τον επιτρεπόμενο αριθμό γυναικών συζύγων στις δύο. Οι περισσότεροι από αυτούς υποστήριξαν ότι πολλές από τις διατάξεις παραβιάζουν τον ισλαμικό νόμο. Ότι ο νόμος είναι «μη ισλαμικός» («un-islamic» όπως επί Μπους στις ΗΠΑ γινόταν λόγος για «un-american» ενέργειες)…

«Είναι λάθος μια γυναίκα και ένας άνδρας να μην μπορούν να παντρέψουν την κόρη τους μέχρις ότου να γίνει 16 ετών», είπε ο Ομπαϊντουλάχ Μπαρεκζάι, βουλευτής της νοτιοανατολικής επαρχίας Ουρουζγκάν. Για τους άνδρες το όριο ηλικίας είναι 18 ετών. Ο βουλευτής μάλιστα έφερε τα ιστορικό παράδειγμα ενός συνοδοιπόρου του Προφήτη Μωάμεθ, του Χάζρατ Άμπου Μπακρ Σίντικ, που πάντρεψε την κόρη του στα επτά της χρόνια!!!

Στο τέλος, ο πρόεδρος της Βουλής, Αμπντούλ Ραούφ Ιμπραχίμι, δήλωσε ότι το σώμα θα επανεξετάσει το νόμο αργότερα, χωρίς να διευκρινίσει το πότε ακριβώς. Αυτή η άκρως αρνητική εξέλιξη πάει πίσω τη σκληρή, πολύχρονη προσπάθεια των αφγανών γυναικών για την αντιμετώπιση τόσο της βίας όσο και των αναγκαστικών σε πολύ μικρή ηλικία  – ειδικά στην ύπαιθρο οι γάμοι μεταξύ ανηλίκων είναι θεσμός… Η εξέλιξη αυτή, πέραν των άλλων, αποδεικνύει και το πόσο δύσκολο είναι να αλλάξουν παγιωμένες νοοτροπίες, ανακατεμένες μάλιστα με αμφισβητούμενες θρησκευτικές ερμηνείες. Και ότι ένας νόμος δεν αρκεί. Πόσο μάλλον όταν επιχειρείται και να καταργηθεί…

 

Share

«Εσύ φύγε! Μιλάς ελληνικά!»

«Θυμάμαι, όταν ήμουν στη Σιέρα Λεόνε, λίγες φορές ξυπνούσα μόνη μου, χωρίς να με έχει τρομάξει η φωνή μιας γυναίκας που είχε πεθάνει το παιδί της ή οι φωνές της γειτονιάς, επειδή είχαν σκοτώσει κάποιον» διηγείται η Λορέτα Μακόλεϊ, πρόεδρος της Ένωσης Αφρικανών Γυναικών. Τα 31 χρόνια που βρίσκεται στην Ελλάδα δεν έχουν σβήσει τις άσχημες μνήμες που την οδήγησαν να φύγει από τη χώρα της και να αναζητήσει μια καλύτερη τύχη στο εξωτερικό. «Έφυγα από την πατρίδα μου, γιατί είχαμε δικτατορία. Είχαμε φτάσει να μην βρίσκουμε βασικά αγαθά και η ιατρική περίθαλψη ήταν ανύπαρκτη. Αν μια γυναίκα ήταν έγκυος, την κοίταζαν με μισό μάτι, γιατί ήξεραν ότι έχει μόνο 50% πιθανότητες να επιβιώσει» προσθέτει.

Η ίδια άφησε την πόλη όπου γεννήθηκε, τη Φρίταουν, μόλις τελείωσε το λύκειο. «Έφυγα μόνη μου, με τη βοήθεια Ελλήνων φίλων που τότε εργάζονταν στη Σιέρα Λεόνε. Όταν έφτασα στην Αθήνα για να δουλέψω, το 1982, ο κόσμος με κοιτούσε με περιέργεια. Περνούσα απ’ το δρόμο και έβγαιναν στα μπαλκόνια φωνάζοντας “Μαριγώ, έλα να δεις μια μαύρη”. Άλλες φορές αναρωτιόντουσαν “τι ‘ν’ τούτο;” αφού δεν καταλάβαιναν πώς μπορεί να έχω διαφορετικό χρώμα δέρματος». «Επειδή όμως ο άλλος με λέει μαύρη στο δρόμο είναι ρατσιστής; Είναι απλώς αμόρφωτος – δεν λέω ότι δεν έχει πάει σχολείο, αλλά ότι είναι απαίδευτος κοινωνικά».

Ωστόσο, από τη δεκαετία του ’80 έχουν αλλάξει πολλά, σημειώνει η Λορέτα, καθώς «τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί η ρατσιστική συμπεριφορά, λόγω της κρίσης».

«Δεν λέω ότι όλοι οι Έλληνες είναι ρατσιστές ή ότι όλοι οι Έλληνες κατηγορούν τους μετανάστες» υπογραμμίζει. «Όμως κι εγώ έχω υποστεί επίθεση – όχι σωματική, αλλά λεκτική, τότε που βγήκε η κυβέρνηση και είπε ότι “οι λαθρομετανάστες έχουν αρρώστιες”. Τότε, όταν μπαίναμε στο λεωφορείο, ο κόσμος έφευγε, φοβόταν να μην τους κολλήσουμε. Mας έβριζαν στο δρόμο, ότι εμείς φταίμε για όλες τις ασθένειες».

Για τη Λορέτα, «όλα ξεκινούν από το κράτος». «Πολλοί έχουν υποστεί ρατσιστική βία», σημειώνει, «αλλά φοβούνται να το καταγγείλουν, επειδή δεν έχουν χαρτιά. Έτσι όμως δεν έχουμε ακριβή εικόνα του τι συμβαίνει, ούτε μπορούμε να κάνουμε τίποτα: τους λέμε να προχωρήσουν σε καταγγελία κι εκείνοι απομακρύνονται. Εάν όμως είσαι προστατευμένος από το κράτος, δεν έχεις τίποτα να φοβηθείς. Αν υποστείς βίαιη συμπεριφορά, θα πας στην αστυνομία, γιατί έχεις νόμιμα χαρτιά». Τους τελευταίους μήνες μάλιστα, όπως παρατηρεί η Λορέτα, αυτό το πρόβλημα εντείνεται, γιατί πολλοί μετανάστες εκπίπτουν της νομιμότητας. «Όσο περνά ο καιρός, όλο και περισσότεροι δεν βρίσκουν δουλειά. Έτσι, δεν κολλούν ένσημα και δεν μπορούν να ανανεώσουν τις άδειες παραμονής τους. Κατά συνέπεια, μένουν στην παρανομία και γίνονται πιο εύκολα θύματα σε ρατσιστικές επιθέσεις», τονίζει.

Η ίδια εργάζεται ως οικιακή βοηθός, όντας ευάλωτη και σε έμφυλες μαζί με τις φυλετικές διακρίσεις: «Όταν είσαι αλλοδαπή μετανάστρια», εξηγεί, «δεν σου κολλάνε ένσημα και, όταν πας να βρεις δουλειά, σου το λένε καθαρά. Τώρα έχουν πρόβλημα, γιατί οι Ελληνίδες δεν μπορούν να βρουν δουλειά, εφόσον υπάρχουν άνθρωποι που δεν είναι νόμιμοι και πληρώνονται ό,τι θέλουν οι εργοδότες». Όμως, η αιτία, όπως υπογραμμίζει, δεν είναι ότι οι μετανάστες παίρνουν τις δουλειές – το σύστημα λειτουργεί έτσι. «Επειδή υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που είναι στην παρανομία κι είναι έτοιμοι να δουλέψουν χωρίς ένσημα, αυτό πληγώνει και τους Έλληνες εργαζόμενους και τους αλλοδαπούς εργαζόμενους. Εμένα, που είμαι πολλά χρόνια στη χώρα και μιλάω ελληνικά, μου είπαν “δεν σε παίρνουμε, γιατί εσύ είσαι σαν Ελληνίδα. Θα θέλεις ένσημα και τέτοια. Θέλουμε μία να μη μιλάει ελληνικά”».

«Επίσης, όταν μία γυναίκα πάει για να ψάξει για δουλειά, πολλές φορές υφίσταται σεξουαλική παρενόχληση. Επειδή υπάρχουν γυναίκες αφρικανικής καταγωγής που εκδίδονται, νομίζουν ότι όλες οι γυναίκες από την Αφρική εκδίδονται. Και, στις δουλειές, δεν το έχουν τίποτα να θεωρήσουν ότι είσαι ιερόδουλη. Ακόμη και στο δρόμο, έρχονται οι άντρες και σε ρωτάνε “πόσο θέλεις να πάμε στο ξενοδοχείο;” χωρίς να ξέρουν τίποτε άλλο για σένα. Μου έχει συμβεί και εμένα πολλές φορές».

Πίσω στην πατρίδα της, η Λορέτα έχει ένα παιδί, το οποίο δεν μπορεί να επισκέπτεται, για οικονομικούς λόγους. Το να το πάρει μαζί της, της φαίνεται πολύ δύσκολο. «Τόσα χρόνια πάλεψα να είμαι νόμιμη» εξηγεί. «Πώς να φέρω το παιδί μου εδώ και να ζει στην αβεβαιότητα;»

Πηγή: 1againstracism

 

Share

Video: Τι θα γινόταν αν αντιστρέφονταν οι έμφυλοι ρόλοι στις διαφημίσεις;

 

Μια αναγνώστρια μας επισήμανε το παρακάτω βιντεάκι. Σκοπός του είναι η αποδόμηση των στερεοτύπων που προωθούνται μέσω των διαφημίσεων για τα δύο φύλα, που είναι εξαιρετικά αρνητικά για τις γυναίκες, τις οποίες αναπαριστούν ως αντικείμενα ή και δεκτικές στην αντρική βία, ενώ συχνά αποδεικνύονται καταπιεστικά και για τους άντρες, καθώς προβάλλουν ένα πρότυπο επιθετικού ανδρισμού. Σας το παραθέτουμε ως αφορμή προβληματισμού, καθώς θα πρέπει να επισημάνουμε ότι σε καμία περίπτωση δεν υπονοούμε πως η αντιστροφή των ρόλων είναι μια επιθυμητή κατάσταση ή στόχος μας.

 

YouTube Preview Image

Πηγή και περισσότερες πληροφορίες εδώ

 

 

Share

Συνταγές (σεξιστικής) μαγειρικής

της Αλίκης Κοσυφολόγου και της Ντίνας Τζουβάλα

(Η Αλίκη Κοσυφολόγου και η Ντίνα Τζουβάλα είναι μέλη της Νεολαίας ΣΥΝ. Από αυτό και μόνο μπορείτε να συνάγετε πόσο άσχημες είναι)

Δεν πίστευαν στ’ αυτιά τους οι ακροατές και οι ακροάτριες του «Κόκκινου» όταν άκουσαν τον Ηλία Μαμαλάκη να αναφέρεται με τους πιο απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς -υποτίθεται χάριν αστεϊσμού- στις αγωνίστριες της ΕΚΟΝ Ρηγάς Φεραίος από τη συχνότητα του ραδιοσταθμού στον οποίο φιλοξενείται εκπομπή του πρώην τηλεαστέρα – σεφ.«Αξύριστες», «άπλυτες» και με βρώμικα νύχια ήταν η «ρηγούδες» σύμφωνα με τον Ηλία Μαμαλάκη, αλλά και πως θα μπορούσαν να ήταν αλλιώς,  αφού ήταν γυναίκες που ασχολούνταν ενεργά με την πολιτική κι επομένως, στο μυαλό του Η.Μ., δεν είχαν χρόνο να επιμεληθούν την εμφάνιση τους και να είναι οι «πραγματικές» γυναίκες – «θηλυκά».

Ο εμπαιγμός της γυναικείας πολιτικής συμμετοχής υπήρξε και παραμένει συστατικό στοιχείο της λαϊκής ιδεολογίας στην Ελλάδα: πολιτικά δραστήριες γυναίκες όλων των δεκαετιών – από τις πρωτοφεμινίστριες του Λυκείου των Ελληνίδων στα 1880, τις κομμουνίστριες της δεκαετίας του 1920 ή τις νεαρές λαμπράκισσες της δεκαετίας του 1960- καταγγέλλονταν με σφοδρότητα τόσο από τα αστικά μέσα ενημέρωσης της κάθε εποχής, όσο και από μεγάλο μέρος της συντηρητικής κοινωνίας. «Ανήθικες», «σατανικές», «αντρογυναίκες» ορισμένες μόνο από τις κατηγορίες που τους αποδίδονταν.

Βέβαια, όπως έχει πολλαπλώς αναλυθεί,  όλες αυτές οι δημόσιες τοποθετήσεις αντλούσαν την προέλευση τους από ιδεοληψίες σχετικά με τον «φυσικό» καταμερισμό των έμφυλων ρόλων και κατά συνέπεια τον φυσικό προορισμό των γυναικών, ως γενικής κατηγορίας, στη μητρότητα και στην κύρια  ενασχόληση με τα του οίκου. Εξάλλου, η επίκληση στην φυσικότητα των ρόλων προσέδιδε ήδη από τον 18ο αιώνα την κύρια νομιμοποιητική βάση του αποκλεισμού των γυναικών από τη δημόσια σφαίρα και κατά συνέπεια από την πολιτική δραστηριότητα.  Λόγω της μη συμμόρφωσής τους με τους «φυσικούς» τους ρόλους ή της παραμέλησης αυτών, οι πολιτικά δραστήριες γυναίκες, φεμινίστριες και στρατευμένες στο κομμουνιστικό κίνημα στοχοποιούνταν στις πατριαρχικές κοινότητες είτε ως «ελαφρών ηθών», είτε ως λιγότερο «γυναίκες». Ας μην ξεχνάμε την πρώιμη φεμινίστρια Olympe de Gouges που εκτελέστηκε από το επαναστατικό καθεστώς της Γαλλίας το 1793. Αιτία της εκτέλεσής της ήταν η συγγραφή της «Διακήρυξης των Δικαιωμάτων της Γυναίκας και της πολίτιδας»-το αντίπαλο δέον στην Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (άνδρα) και του Πολίτη- κάτι που αντιστρατευόταν «τις αρετές του φύλου της», πιθανώς το ξύρισμα ή τα καθαρά νύχια.

Σήμερα, την επίκληση στους υποτιθέμενους φυσικούς ρόλους συμπληρώνει η, έμμεση, έστω, απαίτηση που εκφράζεται για πειθάρχηση των γυναικών στα πρότυπα της κανονιστικής θηλυκότητας. Ο Ηλίας Μαμαλάκης πράγματι δεν είχε κακή πρόθεση, αλλά αυτό είναι ελάχιστα σημαντικό. Κανείς δεν έχει κακή πρόθεση όταν αναπαράγει στο λόγο του κυρίαρχες κοινωνικά συντηρητικές αξίες και, εν προκειμένω, τα έμφυλα στερεότυπα. Και προφανώς δε θα μας ξένιζε αν τα έλεγε όλα αυτά «φιλοξενούμενος» σε μία άλλη ραδιοσυχνότητα. Μάλιστα, θα μπορούσαμε να γελάσουμε υπεροπτικά με την ατσαλοσύνη του αλλά και με το θλιβερό και  κακόγουστο, συχνά πολύ σεξιστικό, χιούμορ που χαρακτηρίζει τις εκπομπές που φιλοξενούνται σε άλλα «ραδιόφωνα» με πιο εμπορικό προσανατολισμό. Ωστόσο, δεν είναι καθόλου αστείο που τα λόγια αυτά ακούστηκαν από το «Κόκκινο», ούτε που ο διευθυντής του« Κόκκινου» Κ. Αρβανίτης τα πήρε για αστείο.

Αν , για παράδειγμα, κάποιος ή κάποια έκανε κάποιο παρόμοιο «αστείο» στο «Κόκκινο» για τους μετανάστες και το αν «βρωμάνε» , όπως λένε συχνά ρατσιστές εντός και εκτός ΧΑ, θα ήταν αυτό αποδεκτό, τόσο από την διεύθυνση του σταθμού όσο και από το ακροατήριό του; Θεωρούμε πως η απάντηση είναι σαφώς αποφατική. Η αιτία είναι πως εάν ο αντιρατσισμός είναι, σε έναν βαθμό, κεκτημένο της Αριστεράς , ο αντισεξισμός και ο φεμινισμός δεν είναι. Είναι σχεδόν κοινή πείρα πως όσες συντρόφισσες αντιδρούν στο άκουσμα τέτοιων σχολίων χαρακτηρίζονται γραφικές, σχολαστικές ή (για να θυμηθούμε μια ακόμα τεχνική καταπίεσης των γυναικών κατά των 19ο αιώνα) υστερικές.

Πριν από περίπου μισόν αιώνα τέτοιον μήνα στους δρόμους του Παρισιού ακούστηκε ένα σύνθημα που μάλλον πρέπει να το φωνάζουμε πιο συχνά. Κύριε Μαμαλάκη: Η ομορφιά βρίσκεται στους δρόμους.

Πηγή: rednotebook

 

Διαβάστε ακόμα

Νέο πρόγραμμα, παλιές σεξιστικές και στερεοτυπικές αισθητικές και αντιλήψεις;

 

Share

Φρίκη στο Αφγανιστάν: Δηλητηρίασαν με αέριο 74 μαθήτριες στην επαρχία Ταχάρ

Τουλάχιστον 74 μαθήτριες στο βόρειο Αφγανιστάν αισθάνθηκαν αδιαθεσία αφού ανέπνευσαν ένα αέριο στο σχολείο τους και οι γιατροί εξετάζουν την πιθανότητα να τις δηλητηρίασαν, ανέφεραν σήμερα τοπικοί αξιωματούχοι.

Τα κορίτσια ασθένησαν αφού εισέπνευσαν ένα άγνωστο αέριο στο σχολείο τους, το Μπίμπι Μαριάμ, στην πόλη Ταλουκάν, την πρωτεύουσα της επαρχίας Ταχάρ. Η πόλη αυτή απέχει 250 χιλιόμετρα βορείως της πρωτεύουσας Καμπούλ.

Ο εκπρόσωπος του κυβερνήτη της Ταχάρ, Σουλεϊμάν Μοράντι, επέρριψε την ευθύνη στους «εχθρούς της κυβέρνησης και της χώρας» και είπε ότι ο στόχος ήταν να εμποδίσουν τα κορίτσια να πηγαίνουν στο σχολείο.

Οι μαθήτριες μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο της περιοχής και οι περισσότερες πήραν εξιτήριο αφού τους παρασχέθηκαν οι πρώτες βοήθειες. Αρκετές όμως παραμένουν για νοσηλεία και μάλιστα η κατάσταση ορισμένων θεωρείται κρίσιμη, δήλωσε ο επικεφαλής του νοσοκομείου, Δρ. Τζαμίλ Φροτάν.

«Έχουμε ήδη στείλει δείγματα από το αίμα τους στο υπουργείο Δημόσιας Υγείας και σύντομα θα αποσαφηνιστεί η αιτία της ασθένειάς τους», πρόσθεσε.

Πριν από τρεις ημέρες, περισσότερες από δώδεκα μαθήτριες σε άλλο σχολείο του Ταλουκάν ασθένησαν αιφνιδίως από άγνωστη αιτία.

Μέχρι στιγμής κανείς δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τα περιστατικά αυτά.

Πέρσι, μεταξύ Μαΐου-Ιουνίου, είχαν καταγραφεί κρούσματα δηλητηρίασης σε τέσσερα σχολεία θηλέων της επαρχίας Ταχάρ.

Οι αρχές διέταξαν τότε τους διευθυντές να παραμένουν στα κτίρια ως αργά και το προσωπικό να ελέγχει το χώρο για ύποπτα αντικείμενα και το νερό για ενδεχόμενες ουσίες

Πηγή: Τα Νέα

 

 

Share

Τι φύλο έχει το smart phone σας;

της Εύας Στάμου

Έχουν φύλο τα προϊόντα της τεχνολογίας; Είναι για παράδειγμα το κινητό ένα «αντρικό» εργαλείο και η ηλεκτρική σκούπα ένα «γυναικείο»; Υπάρχουν «γυναικεία» αυτοκίνητα; Και η γραφομηχανή, είναι «αντρικό» ή «γυναικείο» αντικείμενο;

Ο ρόλος της τεχνολογίας στην καθημερινότητά μας, οι σχέσεις των κοινωνικών ομάδων με την τεχνολογία, και ειδικότερα οι τρόποι με τους οποίους τα τεχνήματα λειτουργούν ως σύμβολα του φύλου και των χαρακτηριστικών που του αποδίδονται σε κάθε κοινωνία, εξετάζονται στα δέκα κεφάλαια του βιβλίου Το Φύλο της Τεχνολογίας και η Τεχνολογία του Φύλου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εκκρεμές. Η περιεκτική και κατατοπιστική εισαγωγή της επιμελήτριας βοηθάει τον αναγνώστη που δεν έχει οικειότητα με αυτή τη θεματολογία να την προσεγγίσει ευκολότερα.

Το βιβλίο επιχειρεί να εντάξει την συζήτηση για τις σχέσεις φύλου και τεχνολογίας -μία συζήτηση που στην Αμερική και σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες αναπτύσσεται εδώ και τέσσερις δεκαετίες- στην ελληνική επιστημονική βιβλιογραφία. Η ιστορική αναδρομή λοιπόν είναι απαραίτητη, όπως και η μελέτη σημερινών διαφημίσεων που προσεγγίζουν τα τεχνολογικά προϊόντα μέσα από περισσότερο ή λιγότερο παραδοσιακά έμφυλους ρόλους. Αντικείμενα καθημερινής χρήσης που περιορίζονται στον χώρο της κατοικίας, όπως το πλυντήριο πιάτων, ο φούρνος μικροκυμάτων, ή το σίδερο, μετατρέπονται από την βιομηχανία της διαφήμισης σε έμφυλα αντικείμενα.

Ποιος καθορίζει όμως το φύλο των τεχνημάτων και ποιοι σκοποί εξυπηρετούνται; Ας μην ξεχνάμε ότι η έννοια του φύλου όσο και η έννοια της τεχνολογίας μεταβάλλονται στο χρόνο και η αλληλεπίδρασή τους σε επίπεδο σχεδιασμού, παραγωγής, χρήσης και κατανάλωσης, είναι σημαντική. Έννοιες που η κοινωνία μας αποδίδει στο φύλο, ενσωματώνονται στα τεχνολογικά επιτεύγματα, αλλά μπορεί να συμβεί και το αντίστροφο. Άλλωστε, όλες οι κοινωνικές ομάδες ούτε χρησιμοποιούν τα ίδια τεχνολογικά αντικείμενα, ούτε τα αντιλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο, και συνεπώς το νόημα που τους αποδίδεται μπορεί να ποικίλει.

Ο έμφυλος καταμερισμός εργασίας και πώς προέκυψαν οι διακρίσεις

Αυτές οι διακρίσεις δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά. Αρκετές πηγάζουν από τον επιμερισμό εργασίας κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Την περίοδο εκείνη αφενός γίνεται κοινώς αποδεκτό ότι οι γυναίκες είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της βιομηχανίας, αφετέρου παγιώνεται ο διαχωρισμός ανάμεσα σε αντρικές και γυναικείες τεχνικές εργασίες. Οι δουλειές που απαιτούν είτε μεγάλη χειρωνακτική δύναμη είτε ειδικευμένες γνώσεις τεχνολογίας χαρακτηρίζονται αντρικές και ανατίθενται στους άντρες που επιστρέφουν από το μέτωπο. Οι γυναίκες που εργάζονται, για τον μισό μισθό, στα εργοστάσια παραγωγής προϊόντων τεχνολογίας, ένδυσης, και διατροφής, περιορίζονται σε ιδιαίτερα κουραστικές, επαναληπτικές δουλειές που δεν χρειάζονται συγκεκριμένες δεξιότητες.

Ένα άλλο παράδειγμα του έμφυλου καταμερισμού εργασίας και της σχέσης του φύλου με τα τεχνήματα όπως ο τηλέγραφος, το τηλέφωνο, η γραφομηχανή, είναι η εισροή Αμερικανίδων της μεσαίας τάξης σε μεγάλες εταιρίες από τις αρχές του εικοστού αιώνα αφού εργασίες που απαιτούν ευγένεια, υπομονή και υπακοή όπως η δουλειά γραφείου, κατατάσσονται αυτόματα στις γυναικείες.

Η είσοδος των γυναικών στην αγορά εργασίας, ακόμα κι αν δεν έγινε με ιδανικούς όρους, έπαιξε αναμφίβολα σημαντικό ρόλο στην χειραφέτησή του γυναικείου φύλου. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι κατάλοιπα του φόβου κάποιων αντρών ότι οι θέσεις τους θα καταληφθούν από γυναίκες, δεν επηρέασαν την σχέση των φύλων με την τεχνολογία και δεν διαμόρφωσαν τους συμβολισμούς που φέρουν διαφορετικά τεχνήματα ακόμη και σήμερα.

Την επόμενη φορά που θα δείτε μια διαφήμιση για tablet ή για smart phone παρατηρείστε ποιος το κρατάει: πιθανότατα θα ανήκει στο ίδιο φύλο με αυτόν που κρατάει το τιμόνι στη διαφήμιση ενός σπορ αυτοκινήτου.

 

Το Φύλο της Τεχνολογίας και η Τεχνολογία του Φύλου

Συλλογικό Έργο

Επιμέλεια: Μαρία Ρεντετζή

Μτφρ: Αμαλία Χατζηευγενιάδου

Εκδόσεις Εκκρεμές, 2012

Τιμή: € 18,64, σελ: 344

 

Πηγή: Bookpress

 

Share

Ομοφοβία ενάντια στην ομοφοβία, σημειώσατε Χ.

Με τα φώτα νυσταγμένα και… στραβά μας βρήκε η περασμένη εβδομάδα. Βλέπεις η περασμένη εβδομάδα είχε απ’ όλα. Ομοφοβικές διαφημίσεις, υγιέστατες αντιδράσεις, τρελαμένους ακτιβιστές και ακτιβίστριες εκτός εαυτού με αυτά που είδαμε στις τηλεοράσεις μας, LGBT κόσμο να χλευάζει τις ακτιβίστριες, γιατί λέει είναι υπερβολικές και στο τέλος έρχεται η αποκορύφωση: ο κος Απόστολος Κενανίδης, πρόεδρος της ΟΦΑΕ, να δηλώνει σε δημοσιογράφο “ποιος πούστης έβγαλε αυτή τη διαφήμιση να πάμε να του κατεβάσουμε τα σώβρακα και να τον γαμήσουμε” και ότι “εμείς δεν είμαστε ομοφυλόφιλοι, είμαστε άνθρωποι βιοπαλαιστές”…

Ναι αγάπη μου, καλά κατάλαβες, ο νταλικέρης είναι βιοπαλαιστής, ενώ εσύ είσαι απλά ανώμαλη. Αλλά ας τα πάρουμε όλα με μια σειρά.

 

Αγαπητέ κε Κενανίδη,

θέλω να σας ενημερώσω ότι υπάρχουν και νταλικέρηδες που είναι αδελφές, προϊσταμένες, πουστάρες, που θα έλεγε και η Μαρκορά. Και αν θέλετε ζητήστε τα στοιχεία μου από το περιοδικό να μου στείλετε και εμένα εξώδικο. Δεν ξέρω αν είναι πολλοί ή λίγοι, αλλά σίγουρα υπάρχουν και μπορώ να σας το υπογράψω κιόλας. Αυτό όμως αγαπητέ δε πάει να πει κάτι. Κάνει καλά τη δουλειά του κάποιος ή κάποια; Ε τότε δε σου πέφτει λόγος για τη σεξουαλική του ταυτότητα και τη ταυτότητα φύλου του. Και στο κάτω κάτω, ένας gay μπορεί να είναι πολύ πιο αποδοτικός στην εργασία του και περήφανος, ενώ εσένα να μη σου πέφτει λόγος και πάλι.

Το να θίγεται κάποιος επειδή τον είπαν αδερφή είναι θέμα στερεότυπου και μίσους προς ότι χαλάει την εικόνα του πανίσχυρου αρσενικού. Μίσος και ενδόμυχος αντιφεμινισμός. Και το συναντάμε σε όλα τα ταξικά και μορφωτικά επίπεδα. Α, και για να μη το ξεχάσω, εκεί που αναφέρεις ότι οι νταλικέρηδες θέλουν να κατεβάσουν τα σώβρακα από τους πούστηδες και να τους γαμήσουν, αυτό δε τους κάνει επ’ ουδενή στρέιτ. Πούστης είναι και αυτός που γαμιέται και αυτός που γαμάει, το ‘πιασες;

Γιατί όμως βρε πουλάκι μου όλος αυτός ο φόβος και το μίσος;

Πολύ απλά γιατί έτσι μας μάθανε. Και εσένα και εμένα. Βλέπεις στην ίδια κοινωνία μεγαλώσαμε. Τα ίδια σκατά βλέπαμε στην κάργα ομοφοβική ελληνική τηλεόραση. Τα ίδια στερεότυπα μας γαλούχησαν. Η διαφορά μας είναι ότι εσύ τα αναπαράγεις κε Κενανίδη και είσαι ομοφοβικός όσο δε πάει. Σκέψου απλά ότι κάπου εκεί έξω υπάρχουν νέοι και νέες που δεν έχουν καταλάβει καλά καλά ποιοι και ποιες είναι και νιώθουν ότι είναι ανώμαλοι και ανώμαλες ακούγοντας τις δηλώσεις σας. Και σε αυτό βοηθάνε τα σχολεία, οι “χιουμοριστικές” διαφημίσεις και τα φαλλοκρατικά και ομοφοβικά θρησκευτικά δόγματα.

Οι ισχυρισμοί σας και το εξώδικό σας ξέρετε ότι δε στέκει λογικά. Και ξέρετε ότι κανένα δικαστήριο δε θα σας δικαίωνε. Να ξέρετε όμως ότι gay νταλικέρηδες υπάρχουν και θα υπάρχουν. Και επίσης να ξέρετε ότι και αυτοί είναι σκληρά εργαζόμενοι και βιοπαλαιστές. Ακόμα πιο σκληρά από εσάς, γιατί έχουν να αντιμετωπίσουν και όλον αυτό τον ακραίο ρατσισμό από τον κλάδο τους και το σύνολο της κοινωνίας μας.

Τέλης Ράπτης 

Πηγή: antivirus

 

Share

Η στάση των γυναικών της αριστεράς, στο ζήτημα της πατριαρχίας.

της Φλώρας Νικολιδάκη

Θα ξεκινήσω με τον ορισμό της έννοιας «πατριαρχία», όπως αποδίδεται στα λεξικά της ελληνικής γλώσσας.

«πατριαρχία είναι κοινωνικό σύστημα που αποτυπώνει την ανδροκρατική εξουσία».

Το κοινωνικό σύστημα της πατριαρχίας είναι σαν τη γρίπη: χτυπάει παντού.

Με μεγάλη επιτυχία χτυπάει τις γυναίκες και ειδικά αυτές που έχουν αναδειχθεί σε θέσεις εξουσίας: στην πολιτική, στην οικονομία, στην κοινωνία. Τη στιγμή της ανόδου είναι σαν να ξεχάστηκαν όλα: «δεν υπάρχει ανδροκρατία. Απόδειξη? Εγώ».

Και έρχεται κάποια στιγμή που ένα μέτωπο ανδρών βρίσκεται απέναντί σου. Όχι όλων των ανδρών, αλλά των πολιτικών σου αντιπάλων.

Και τότε, οι άνδρες του κόμματος σου αρχίζουν και εγκαλούν τις φεμινίστριες: Που είσαστε? Δεν βλέπετε την επίθεση?

Απαντώ, και γνωρίζω ότι εκφράζω πολλούς και πολλές:

  • Το βλέπουμε, αλλά με ευρυγώνιο φακό. Το βλέπουμε αλλά με ζωντανή μνήμη. Το βλέπουμε και το καταδικάζουμε. Εδώ καταδικάσαμε την επίθεση του τότε γραμματέα του Πασόκ (πριν ένα χρόνο), στην Εύα Καιλή, με τη μνημειώδη φράση: «άντε μωρή καλτσοδέτα».
  • Ποιες καταδικάσαμε? Οι «εξωθεσμικές». Θα ήθελα κάποιος ή κάποια να μου θυμίσει τι έκαναν τα γυναικεία τμήματα των κομμάτων τότε: είτε φεμινιστικής είτε άλλης πολιτικής.
  • Τα γυναικεία στελέχη της Αριστεράς, δεν μπορεί να παίζουν άλλο σε δύο ταμπλώ. Είναι βολικό αλλά δεν είναι fair. Πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους.

Και τι σημαίνει αυτό:

  • Η ποσόστωση είναι αναγκαίο μέτρο, όταν καταργείται κατά το δοκούν (γραμματεία Σύριζα), παραιτούμαστε. Δεν χαμογελάμε ανόητα εννοώντας, ότι εμείς τα καταφέραμε γιατί είμαστε τα αουτσάιντερ.
  • Όταν μετέχουμε σε κέντρα λήψης αποφάσεων και διαχείρισης εξουσίας, δεν ξεχνάμε ότι είμαστε γυναίκες, και δεν κλείνουμε τα μάτια στα καθημερινά, συνεχή και αήθη επεισόδια σεξισμού.
  • Όταν μετέχουμε σε ενδο-εσωκομματικά κέντρα εξουσίας, δεν δείχνουμε κατανόηση στον «αγώνα» των  δικών μας συντρόφων, απέναντι «στους άλλους», στη βάση της σωτηρίας της ψυχής μας.

 

Άρα έχουμε αρχές.

Πόλεμος λοιπόν στον πόλεμο της ανδροκρατίας, της εργοδοσίας και της εξουσίας, γιατί:

«η πατριαρχία, σ’αυτή την κοινωνία, γεννιέται στα μπουρδέλα, πηγαίνει στα σχολεία, στρογγυλοκάθεται στην οικογένεια και παίρνει σύνταξη στην πολιτική».

 

Share

ΜΜΕ και γυναίκα

της Χριστίνας Τσουλφίδου*

Είναι ευρέως γνωστό ότι η παραγωγή των πληροφοριών δεν περιορίζεται στην απλή αναμετάδοση μιας σειράς από γεγονότα. Αντίθετα, αποτελεί δυναμική διαδικασία η οποία αφορμάται από την κοινωνική πραγματικότητα, θέτοντας ταυτόχρονα ερωτήματα και εξυπηρετώντας πολιτικές σκοπιμότητες. Το γεγονός παραδίδεται στη δημοσιότητα ήδη τυποποιημένο και ενταγμένο σε ένα ερμηνευτικό πλαίσιο που δύσκολα αλλάζει, καθώς έχει τη δυνατότητα να μετασχηματίζεται ώστε να συμπεριλαμβάνει τα στοιχεία εκείνα που βρίσκονται ακόμα και εκτός πλαισίου. Το ερώτημα όμως που θέτει και η συγκυρία της βαθιάς κρίσης και της πολιτικής αστάθειας είναι το πώς ο ρόλος των ΜΜΕ μετασχηματίζεται. Πλέον ο παρεμβατισμός τους είναι πολύ πιο έντονος, καθώς δεν περιορίζεται στην απλή στήριξη των πολιτικών˙ πολύ περισσότερο μπαίνουν στη διαδικασία να διαμορφώσουν τις πολιτικές τοποθετήσεις και προσλήψεις της κοινωνικής πραγματικότητας από την πλευρά του ακροατή. Ως φορείς άσκησης πολιτικής, όχι μόνο ενισχύουν την κυβερνητική ατζέντα αλλά είναι ταυτόχρονα σε θέση να την διαμορφώσουν σε πιο δεξιές κατευθύνσεις.

Δημόσιος και ιδιωτικός χώρος: η εισαγωγή της γυναίκας στη δημόσια σφαίρα

Από τα πρώτα κιόλας ερμηνευτικά σχήματα των έμφυλων σχέσεων υπήρχε η τάση ταύτισης του άντρα με τον δημόσιο χώρο και της γυναίκας με τον ιδιωτικό, τον χώρο δηλαδή που έχει συνδεθεί κατά κύριο λόγο με το σπίτι, την οικογένεια και την προσωπική ζωή. Αυτή η τάση δεν οφειλόταν μόνο στην πολύ πιο έντονη ανισότητα των φύλων στα πεδία της έρευνας, αλλά και στην ίδια την αντίληψη των ερευνητών που ήταν έντονα ανδροκεντρική. Ωστόσο, τα κινήματα του ’60 και του ’70, καθώς και το φεμινιστικό κίνημα, συνέδραμαν τόσο στο κοινωνικό επίπεδο, στην αλλαγή δηλαδή των ίδιων των κοινωνικών σχέσεων και του κοινωνικού καταμερισμού εργασίας, όσο και σε θεωρητικό επίπεδο. Η γυναίκα πλέον γίνεται ορατή στον δημόσιο χώρο.

Παρ’ όλα αυτά, η εισαγωγή της στον δημόσιο χώρο δεν πραγματοποιήθηκε με έμφυλα ουδέτερους όρους. Ο δημόσιος χώρος παραμένει βαθιά ανδροκρατούμενος μέχρι και σήμερα. Η παρουσία της γυναίκας, παρά τις διεκδικήσεις και τη στοχοθεσία των κινημάτων, νομιμοποιήθηκε ταυτόχρονα ενσωματώνοντας μια σειρά κοινωνικά στερεότυπα αλλά και δημιουργώντας νέα, όπως τη γυναίκα καριέρας. Η δημιουργία των νέων κοινωνικών αναπαραστάσεων αποτελεί μια διαδικασία έντονα διαδραστική, κατά την οποία τα ΜΜΕ αρθρώνουν τον κυρίαρχο λόγο. Θα ήταν μεγάλη αμέλεια εκ μέρους μας να ισχυριστούμε τι ο λόγος του μιντιακού χώρου αποτελεί απλή αντανάκλαση των κοινωνικής πραγματικότητας.

Αντίθετα, θεωρούμε ότι τα ΜΜΕ, ως ένας βασικός φορέας αναπαραγωγής της κυρίαρχης ιδεολογίας, καθορίζουν και διαμορφώνουν τα κοινωνικά στερεότυπα. Με αυτή την έννοια, η παρουσίαση της γυναίκας από τα μέσα αποτελεί μια ιδεολογική έγκλιση κατά την οποία το υποκείμενο οφείλει να ανταποκριθεί και να υιοθετήσει τα πρότυπα που του αποδίδονται. Τα ΜΜΕ, επομένως, συγκροτούν υποκείμενα και μάλιστα διπλά διαμεσολαβημένα. Τα πρότυπα που προβάλλει η συγκεκριμένη παρουσίαση της είδησης προκύπτουν ύστερα από την πρόσληψη του γεγονότος από την πλευρά του δημοσιογράφου, αλλά και ύστερα από την πρόσληψη, μέσω του τηλεοπτικού ή ραδιοφωνικού δέκτη, του αναπαριστώμενου γεγονότος από τη δέκτρια.

Οι αναπαραστάσεις της γυναίκας δεν ορίζονται ως κάτι ενιαίο και στατικό αλλά περισσότερο συνθέτουν εικόνες θραυσματικές, αντιφατικές και πολύσημες. Κάτι τέτοιο αφενός οφείλεται στην πολυσύνθετη κοινωνική πραγματικότητα και στην πολλαπλότητα των ταυτοτήτων, αφετέρου αξίζει να επικεντρωθούμε στο πώς η ίδια η πολλαπλότητα της έμφυλης ταυτότητας χρησιμοποιείται, διαμορφώνεται και αναπαράγεται από τα ιδία τα ΜΜΕ στον δημόσιο χώρο ανάλογα την πολιτική συγκυρία.

Αναπαραστάσεις της γυναίκας από τα μίντια

Ο ρόλος των μίντια στη διαμόρφωση στερεοτύπων είναι εξαιρετικά καθοριστικός. Η γυναικά στα διάφορα σίριαλ, talk shows ή reality παρουσιάζεται υποδεέστερη του άντρα, αφελής και εμμονική με την εμφάνιση της. Με αυτόν τον τρόπο αποσιωπώνται όχι μόνο οι διαφορετικοί λόγοι σεξουαλικότητας και έμφυλης ταυτότητας αλλά και η ίδια η καθημερινότητα των γυναικών. Η επίδραση των παραπάνω στερεοτύπων είναι εμφανής σε κάθε πτυχή της ζωής μας. Πιο συγκεκριμένα, στις διαφημίσεις εκφράζονται μηνύματα γυναικείας παθητικότητας και υποτέλειας, καθώς γίνεται συστηματική χρήση του γυναικείου σώματος για την προώθηση των προϊόντων.

Η εικόνα του γυναικείου σώματος, κατά προτίμηση το στήθος, τα πόδια και τα οπίσθια, πουλά από γιαούρτια έως κινητή τηλεφωνία. Το γυναικείο σώμα στις διαφημίσεις αποσπάται από το ίδιο το υποκείμενο στερώντας την ανθρώπινη υπόσταση του και κάνοντας τη γυναίκα αντικείμενο-εργαλείο. Συνέπεια όλων αυτών δεν είναι μόνο η ταύτιση της γυναίκας με σημεία του σώματός της, κάτι που οδηγεί σε μια αρνητική αντίληψη των ατελειών του σώματος, της ηλικίας ή του βάρους της, και κατά συνέπεια του ίδιου του εαυτού της, αλλά πολύ περισσότερο συνεπάγεται την αναπαράσταση της γυναίκας και του σώματος της ως αντικειμένου προς τέρψιν του αντρικού βλέμματος.

Όταν η γυναικεία ταυτότητα δεν σκιαγραφείται βάσει του παραπάνω μοντέλου, τότε βρισκόμαστε αντιμέτωποι με τις περιπτώσεις οι οποίες προβάλλουν γυναίκες που ίσως «ξεφεύγουν» από τον κοινωνικό ρόλο που τους αποδίδεται. Μιλάμε, δηλαδή, για γυναίκες πολιτικούς, γυναίκες αθλήτριες και γυναίκες εγκληματίες. Στις δύο πρώτες περιπτώσεις είναι χαρακτηριστικό ότι τα υποκείμενα παρουσιάζονται περισσότερο ως σταρ της τηλεόρασης παρά με την επαγγελματική τους ιδιότητα. Τα άρθρα στις κοσμικές στήλες και οι μεσημεριανές εκπομπές ασχολούνται με την προσωπική τους ζωή, τον αν έχουν ή όχι σύζυγο, παιδιά κ.λπ. Παραδείγματα αυτής της τάσης αποτελεί ένα από τα τελευταία ρεπορτάζ του Star για τα «συνολάκια» της Βουλής, καθώς και η συστηματική παρουσία αθλητριών όπως η Κατερίνα Θάνου στο ελληνικό κόκκινο χαλί, αλλά και άρθρα του τύπου «Οι 36 πιο sexy αθλήτριες» κ.λπ.

Ειδικά στην περίπτωση των πολιτικών προσώπων έχει πολύ ενδιαφέρον το πώς παρουσιάζονται ανάλογα με την τοποθέτησή τους. Μια βουλευτής της Ν.Δ., για παράδειγμα, θα ενταχθεί στην κατηγορία των σοβαρών, ανεξάρτητων γυναικών με δυναμισμό, που παλεύουν για το μέλλον του τόπου και κυρίως των παιδιών τους. Αντίθετα, μια βουλευτής αριστερών σχηματισμών θα παρουσιαστεί περισσότερο ως γραφική, ακόμα και υστερική, έξω από το πλαίσιο του κοινωνικά αποδεκτού. Δεν είναι λίγες οι φορές που μπορεί να της στερηθεί ακόμα και η γυναικεία ιδιότητα. Είναι εμφανές, επομένως, ότι σε χώρους όπως η πολιτική και ο αθλητισμός, χώρους έντονα ανδροκρατούμενους, η γυναικεία παρουσία ενσωματώνεται και νομιμοποιείται με συγκεκριμένους και έντονα σεξιστικούς όρους.

Γυναίκα και ποιοτική στροφή στην παραγωγή της είδησης

Πέρα από τις πιο «διαχρονικές» κοινωνικές αναπαραστάσεις της έμφυλης ταυτότητας στη μιντιακή σφαίρα, οφείλουμε να λάβουμε υπόψη μας ότι τα τελευταία δύο χρόνια έχει σημειωθεί σημαντική ποιοτική αλλαγή στη στρατηγική του δημόσιου λόγου. Η προσπάθεια απόσπασης συναίνεσης δεν επιχειρείται πλέον με την «ωραιοποίηση» των πολιτικών επιλογών των εκάστοτε κυβερνήσεων. Η οικονομική και κοινωνική κρίση παρουσιάζεται με όρους «φυσικής καταστροφής» και οι πολιτικές επιλογές των μνημονιακών κυβερνήσεων ως λύση έκτακτης ανάγκης, καθώς «δεν υπάρχουν εναλλακτικές ρεαλιστικές προτάσεις». Η νομιμοποίηση των κυβερνώντων και η διατήρηση της πολιτικής εξουσίας περνά μέσα από την καλλιέργεια και τη διαχείριση του φόβου στο ακροατήριο. Ακριβώς σε αυτό το πλαίσιο οφείλουμε να εξετάσουμε πώς ακριβώς η έμφυλη ταυτότητα, και πιο συγκεκριμένα η γυναίκα ως θύμα ή ως εγκληματίας, χρησιμοποιείται από τα ΜΜΕ προκειμένου να αποσπαστεί η συναίνεση της ελληνικής κοινωνίας στις κυβερνητικές επιλογές.

Τον τελευταίο χρόνο έχουν βγει στη δημοσιότητα μια σειρά από γεγονότα έμφυλης βίας και γυναικείας εγκληματικότητας, τα οποία μπορούμε να ισχυριστούμε ότι ήταν άρρηκτα συνδεδεμένα με την πολιτική συγκυρία της ελληνικής κοινωνίας και ότι χρησιμοποιήθηκαν συστηματικά και στρατηγικά από τα ΜΜΕ, τα οποία αποσκοπούσαν στη διαμόρφωση μιας πολύ συγκεκριμένης και αρραγούς αντίληψης από την πλευρά του ακροατηρίου. Το παράδειγμα της γυναικείας εγκληματικότητας, μάλιστα, χρήζει μεγαλύτερης ανάλυσης, καθώς η αναπαραστάσεις των γυναικών-εγκληματικών τείνουν στην αποδόμηση της κοινωνικά κυρίαρχης αντίληψης περί του τι συνιστά «κοινωνικά πρέπουσα συμπεριφορά» βάσει των στερεοτύπων της καλής γυναίκας, συζύγου, νοικοκυράς και μητέρας.

Η γυναικεία εγκληματικότητα αναπαριστάται ως ανατροπή της γυναικείας συμπεριφοράς, ως ένα γεγονός μη κοινωνικά προσδοκώμενο. Η γυναίκα εγκληματίας λειτουργεί παρά φύσιν κι αυτό γιατί στον κυρίαρχο λόγο ο έμφυλος χαρακτήρας της εγκληματικότητας είναι αντρικός. Η εγκληματική συμπεριφορά δεν είναι στη φύση της γυναίκας, γι’ αυτό άλλωστε και δεν χρειάστηκε ποτέ κάτι παραπάνω από έναν ήπιο κοινωνικό έλεγχο οικιακού τύπου. Παράλληλα, τα ποσοστά της γυναικείας εγκληματικότητας και συμμετοχής στον ποινικό πληθυσμό είναι αρκετά χαμηλά στις επίσημες στατιστικές. Κάτι τέτοιο όμως δεν είναι σταθερό ιστορικό δεδομένο αν λάβουμε υπόψη μας περιόδους με υψηλά ποσοστά γυναικών κατάδικων, καθώς και το γεγονός ότι τα ιδρύματα κράτησης γυναικών είχαν μάλλον χαρακτήρα αναμορφωτηρίου παρά φυλακής.

Στις περιπτώσεις λοιπόν που η γυναικεία εγκληματικότητα εμφανίζεται στον δημόσιο χώρο ως γεγονός μη κοινωνικά προσδοκώμενο, η εγκληματική πράξη σχετίζεται σχεδόν πάντα με έναν άντρα, τον οποίο η εγκληματίας αγαπούσε ή μισούσε παράφορα. Η εγκληματίας αναπαριστάται ως άτομο ελεύθερων ηθών, καταστροφικό, που έχει τη δυνατότητα να ελέγχει τον άντρα και να τον θυματοποιεί. Συχνά αποδίδεται στο υποκείμενο ο χαρακτηρισμός «γυναίκα-αράχνη», μια κωδικοποίηση που αυτόματα δηλώνει ότι η γυναίκα-εγκληματίας ανατρέπει τον κοινωνικά προσδοκώμενο ρόλο της, ενσωματώνοντας χαρακτηριστικά του ανδρικού φύλου, όπως είναι η βία, ο έλεγχος και η εξουσία.

Τον Μάιο του 2012 δημοσιεύτηκαν φωτογραφίες οροθετικών γυναικών, που όπως διέδιδαν τα ΜΜΕ αποτελούσαν παγίδες θανάτου για χιλιάδες πολίτες και νοικοκυραίους. Η «υγειονομική βόμβα» που έσκασε την περίοδο των εκλογών αποσκοπούσε σε μια συντηρητική στροφή των Ελλήνων, καλλιεργώντας το φόβο για τις περιθωριακές ομάδες όπως οι τοξικομανείς και οι ιερόδουλες που «έχουν κατακλύσει το κέντρο της Αθήνας», σύμφωνα με τον κυρίαρχο λόγο. Η διαπόμπευση των γυναικών αυτών έδωσε την ευκαιρία στους κυβερνώντες να διαδραματίσουν το ρόλο του σωτήρα της απειλούμενης υγείας της ελληνικής οικογένειας από την μία, αλλά και το ρόλο των τιμωρών των γυναικών αυτών που δεν αποτελούν τίποτα περισσότερο από μιάσματα και ανθυγιεινά στοιχεία για τον εθνικό κορμό, από την άλλη. Η συμπεριφορά των Ελλήνων πελατών παράνομης πορνείας παρουσιάστηκε φυσιολογική και κοινωνικά αποδεκτή, ενώ η πορνεία και τα ναρκωτικά προβλήθηκαν ως φαινόμενα που σχετίζονταν με την αρρωστημένη ψυχοσύνθεση κάποιων γυναικών και ατόμων, και όχι ως φαινόμενα που γεννήθηκαν από τις έντονες κοινωνικές ανισότητες.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι στο χρονικό διάστημα των εκλογών εθνικής σωτηρίας ο κυρίαρχος λόγος μέσω αυτής της είδησης επιχείρησε να αναδείξει την οικογένεια ως βασικό πυλώνα του έθνους, ο οποίος δεν πρέπει μόνο να προστατεύεται από ανάλογες παγίδες θανάτου, αλλά και ως τέτοιος οφείλει να προσέρχεται στις κάλπες. Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι ο δημόσιος λόγος σε περίοδο κρίσης επιλέγει συνειδητά να διαμορφώσει και να οξύνει το φαντασιακό δίπολο «εμείς (οι καλοί) και οι άλλοι (οι κακοί)», όπου οι «άλλοι» συνεχώς θα πληθαίνουν: Το εν λόγω σχήμα δεν είναι στατικό, με αποτέλεσμα ως «άλλοι» να νοούνται όλοι όσοι είναι ενάντια στην κυβερνητική πολιτική και τις νεοφιλελεύθερες αξίες. Τέλος, ένα σημαντικό στοιχείο το οποίο διαφαίνεται στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι το συχνό ερώτημα για το ποια ζωή αξίζει να βιωθεί. Εδώ η ζυγαριά προφανώς γέρνει υπέρ του γνωστού προτύπου του δυτικού, λευκού, πλούσιου άντρα.

Το καλοκαίρι του 2012, τη στιγμή που η κυβέρνηση είχε δώσει εντολή για «εκκαθάριση» του κέντρου των πόλεων από τους μετανάστες, βγήκε στο επίκεντρο της δημοσιότητας ο βιασμός μιας ανήλικης κοπέλας στην Πάρο από έναν μετανάστη πακιστανικής καταγωγής. Η ιστορία είχε ως εξής: Η έφηβη είχε πάει διακοπές με τους γονείς της. Κάποια στιγμή απομακρύνθηκε από αυτούς, με συνέπεια να βρεθεί αντιμέτωπη με τον «Δράκο της Πάρου». Η κοπέλα βιάστηκε, υπέστη άγριο ξυλοδαρμό και μεταφέρθηκε στην εντατική για πολλές μέρες. Οι φωτογραφίες του δράστη δημοσιεύτηκαν, και τα ΜΜΕ σε κρίση πανικού βάλθηκαν να παρουσιάσουν το ψυχολογικό προφίλ του κατηγορούμενου.

Το σημαντικό στοιχείο σε αυτή τη διαδικασία είναι ότι η ψυχοσύνθεση του βιαστή δεν αποτέλεσε τίποτα άλλο παρά «φυσική» συνέχεια της εθνικής του ταυτότητας. Εξάλλου ως στοιχείο αυτής της εθνικής ταυτότητας παρουσιάστηκε και το γεγονός ότι ο ίδιος επιχείρησε να αποκρύψει την πραγματική του ηλικία για να γλιτώσει την ποινή. Χωρίς να επιχειρείται κάποια προσπάθεια θυματοποίησης ενός βιαστή από μεριάς μας, οφείλουμε να εξετάσουμε το πώς ο κυρίαρχος λόγος έθεσε ένα ερμηνευτικό πλαίσιο για το συγκεκριμένο βιασμό προκειμένου να αποσπάσει την κοινωνική συναίνεση υπέρ συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών.

Άλλο σημαντικό στοιχείο είναι και ο λόγος της Χρυσής Αυγής δια στόματος Η. Κασιδιάρη στη Βουλή. Χρησιμοποιώντας την παραπάνω συλλογιστική και αποκαλώντας το θύμα «κοριτσάκι 15 χρονών» και τον αλλοδαπό «σκουπίδι», ανάφερε ότι η Ελλάδα έχει καταντήσει «σκουπιδότοπος της Ευρώπης λόγω της εισβολής όλων αυτών των παράνομων στοιχείων που στόχο έχουν την κακοποίηση και την απαξίωση όλου του έθνους». Εδώ είναι μάλλον εμφανής ο έντονος παραλληλισμός μεταξύ του γυναικείου σώματος της κοπέλας-θύματος και της ίδιας της Ελλάδας, η οποία «βιάζεται» και «εμπαίζεται» καθημερινά από τους μετανάστες. Μια γενική αίσθηση που άφηνε η όλη αφήγηση του περιστατικού είναι πως ο βιασμός αποτελεί παράγωγο της κρίσης, πως τελικά ευθύνεται η κυβέρνηση που δεν έχει διώξει ακόμη όλους τους μετανάστες και πως, αν δεν γίνει κάτι γρήγορα, μόνο με βιασμούς, κλοπές και δολοφονίες θα ερχόμαστε αντιμέτωποι.

Ακόμη ένα περιστατικό έμφυλης βίας που απασχόλησε τα ΜΜΕ ήταν ο βιασμός της 34χρονης κοπέλας στην Ξάνθη από έναν Έλληνα, αυτή τη φορά, καταστηματάρχη. Μια συγκριτική προσέγγιση ανάμεσα στα δύο γεγονότα θα μας βοηθήσει να επεξεργαστούμε το πώς η έμφυλη ταυτότητα νοηματοδοτείται ανάλογα με την ηλικία του υποκειμένου-θύματος και το πώς δράστης ορίζεται σε σχέση με την εθνικότητα του. Σε αντίθεση με την περίπτωση της Πάρου, το πρώτο ερώτημα που έθεσαν τα ΜΜΕ ήταν το πώς σχετιζόταν η γυναίκα με τον βιαστή και το ποια περιθώρια δόθηκαν στον δράστη˙ το πώς προκάλεσε η 34χρονη το συγκεκριμένο γεγονός. Είναι, επομένως, ξεκάθαρο ότι μια ενήλικη γυναίκα δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως παιδί-θύμα όπως η 15χρονη. Ως εκ τούτου, το υποκείμενο δεν μπορεί να είναι τελείως αθώο και βάσει αυτής της συλλογιστικής πολύ πιθανόν να σχετιζόταν ερωτικά με τον βιαστή της. Σύμφωνα με τον κυρίαρχο λόγο, το θύμα όφειλε να γνωρίζει τα όρια της πρέπουσας γυναικείας συμπεριφοράς.

Αντίστοιχα, αν και η βιαιότητα του συγκεκριμένου βιασμού σόκαρε την ελληνική κοινωνία, η αντιμετώπιση του δράστη στη μιντιακή σφαίρα ήταν τελείως διαφορετική. Τα στοιχεία του δεν δημοσιεύτηκαν αμέσως και παρά το γεγονός ότι είχε υποστεί επανειλημμένως καταγγελίες για σεξουαλική παρενόχληση, ο συγκεκριμένος άντρας εμφανίστηκε ως εξαίρεση του κανόνα. Ο βιασμός και η δολοφονία της 34χρονης ήταν απλώς ακόμη ένα έγκλημα πάθους που ξέφυγε σε επίπεδο βαρβαρότητας από τον μέσο όρο λόγω της άρρωστης ψυχοσύνθεσης του δράστη. Ως αποτέλεσμα, η πράξη αποσυνδέθηκε πλήρως από τις κοινωνικές σχέσεις που γεννούν τον σεξισμό και την ανισότητα.

Πτυχή του πώς αρθρώνεται ο κυρίαρχος λόγος στα ΜΜΕ αποτελεί, επίσης, η επιλογή του ποιο γεγονός αξίζει «να γίνει είδηση». Προφανώς, τα κριτήρια είναι πολιτικά και είναι λάθος να υιοθετούμε λογικές συνωμοσιολογίας, ωστόσο η αφήγηση ή μη ενός γεγονότος αποτελεί εργαλείο στα χέρια των ΜΜΕ και των κυβερνώντων. Ο άγριος ξυλοδαρμός και διαπόμπευση μιας γυναίκας στην Εύβοια από τον σύζυγο της επειδή τον απατούσε δημοσιεύτηκε στα τοπικά μέσα και στον αριστερόστροφο Τύπο. Δεν αντιμετωπίστηκε ως κάτι που μας αφορά όλους πανελλαδικά. Θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι κάτι τέτοιο μάλλον οφείλεται και στην πολιτική θέση του συζύγου, ο οποίος είναι μέλος της Χρυσής Αυγής. Μια τέτοια ανάλυση όμως είναι αρκετά κοντόφθαλμη, καθώς δεν λαμβάνει υπόψη ζητήματα όπως ότι η τιμή για τον άντρα στην ελληνική κοινωνία έχει ένα πολύ βαθύ έρεισμα και ότι η μοιχεία οδηγεί αυτόματα στην προσβολή και την απαξίωση του συζύγου.

Παράλληλα, η ίδια η μοιχεία είναι ένδειξη ότι η συγκεκριμένη γυναίκα δεν εκπληρώνει το ρόλο της ως καλής συζύγου και ότι εκθέτει την οικογένειά της ανεπανόρθωτα. Είναι, επομένως, υπεύθυνη, καθώς η ίδια προκάλεσε τον εξευτελισμό της. Συμπερασματικά, η πρακτική της διαπόμπευσης, αν και αποτελεί ακραία μορφή ψυχολογικής και σωματικής βίας, ήταν σε μεγάλο βαθμό νομιμοποιημένη από τη μέση αντίληψη των κατοίκων, των ΜΜΕ και της ελληνικής κοινωνίας. Πολύ πιθανόν τέτοιες εικόνες να μας φαίνονται βγαλμένες από ένα πολύ μακρινό παρελθόν της ελληνικής επαρχίας και ίσως ταυτόχρονα να υποπτευόμαστε πως για όλα αυτά ευθύνονται οι ακραία νεοφιλελεύθερες πολιτικές των τελευταίων χρόνων, αλλά δυστυχώς οι πρακτικές έμφυλης βίας δεν είναι φαινόμενο της τελευταίας διετίας. Αντίθετα, έχουμε μετρήσει πολλές τέτοιες περιπτώσεις και στο παρελθόν.

Η έμφυλη ανισότητα και οι βίαιες πρακτικές που αυτή επιφέρει ενυπάρχει στην κυρίαρχη ιδεολογία και αναπαράγεται συστηματικά από τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του κράτους, όπως η εκπαίδευση και η οικογένεια. Παράγεται λοιπόν και αναπαράγεται από το ίδιο το σύστημα. Ίσως ένα διαχρονικό στοιχείο που αφορά τη γυναίκα στον δημόσιο χώρο είναι η απουσία του γυναικείου λόγου. Προφανώς, χρειάζεται να σημειώσουμε ότι ο γυναικείος λόγος είναι πολυδιάστατος και όχι ενιαίος, ότι δεν είναι εκ φύσεως φορέας φεμινισμού, και ότι θα ήταν λάθος να γενικεύουμε συμπεράσματα σε αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, θα ήταν χρήσιμο να δούμε πώς η απουσία ή, καλύτερα, η μερική απουσία του γυναικείου λόγου συντελεί στην κατασκευή των στερεότυπων και των κοινωνικών αναπαραστάσεων. Δηλαδή, πώς οι γυναικείες φωνές, αν και αρχικά μπορεί να βρίσκονται εκτός ερμηνευτικού πλαισίου στη δημόσια σφαίρα, ενσωματώνονται έντεχνα από τον κυρίαρχο λόγο προκειμένου ο ίδιος να παραμείνει ηγεμονικός.

Πολύ περισσότερο, μπορούμε να διακρίνουμε και ταξικά στοιχεία στο συγκεκριμένο ζήτημα, καθώς οι γυναίκες των ανώτερων στρωμάτων είχαν και έχουν πιο υπολογίσιμη τοποθέτηση σε θέματα που αφορούν τη θέση της γυναίκας (π.χ. το ζήτημα της μαντίλας). Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, όμως, το θεωρητικό και πολιτικό σχήμα που αποδίδεται σε αυτές τις γυναίκες είναι, στην καλύτερη περίπτωση, αυτό του πολίτη β΄ κατηγορίας. Από την άλλη, ποτέ δεν δόθηκε από τα ΜΜΕ ο αντίστοιχος χώρος για να τοποθετηθούν γυναίκες άνεργες, ομοφυλόφιλες, εγκληματίες, γυναίκες απολυμένες, γυναίκες που εργάζονται σε καθεστώς μερικής απασχόλησης, γυναίκες που έχουν υποστεί επανειλημμένως σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας τους, γυναίκες που πρέπει να διαλέξουν ανάμεσα στην εγκυμοσύνη ή την απόλυση τους, γυναίκες μετανάστριες, θύματα βιασμών ή trafficking. Η συγκεκριμένη λίστα προφανώς είναι πολύ μεγαλύτερη.

Τελικά, η απάντηση στο ερώτημα αν οι πρακτικές έμφυλης βίας προϋπήρχαν της κρίσης ή γεννήθηκαν από αυτήν είναι σχετικά εύκολη, χωρίς να είναι απαραίτητα απλουστευτική. Αρκεί να θυμηθούμε την επίθεση στην Κωνσταντίνα Κούνεβα, το βιασμό της μαθήτριας στην Εύβοια, ακόμα και γεγονότα από την ίδια την καθημερινότητά μας. Ο σεξισμός και η βία –συμβολική ή φυσική– που αυτός επιφέρει σίγουρα οξύνθηκαν λόγω των κοινωνικών μεταβολών και της έντασης των κοινωνικών ανισοτήτων. Ωστόσο, ως αντιλήψεις ενυπήρχαν και αναπαράγονταν ήδη πριν από την κρίση στις ίδιες τις κοινωνικές σχέσεις και τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του κράτους.

Μια τέτοια κοινωνική πραγματικότητα δεν θα έπρεπε να μας γεμίζει αμηχανία και ούτε φυσικά να μας οδηγεί στην αδράνεια. Αν και αποτελεί κοινός τόπος η σχετική υποχώρηση του φεμινιστικού κινήματος στην Ελλάδα, οι απαντήσεις και οι διεκδικήσεις εκ μέρους του χώρου δίνονται και πρέπει να συνεχίσουν να δίνονται. Όχι μόνο επειδή δεν πρέπει να αφήνουμε έδαφος σε τέτοιες πρακτικές και στον ίδιο τον αντίπαλο, αλλά κυρίως γιατί μπορούμε να έχουμε υλικές νίκες σήμερα, με τρανό παράδειγμα την πρόσφατη αθώωση όλων των οροθετικών γυναικών.

Πηγές

Αφροδίτη Κουκουτσάκη, «Η γυναίκα εγκληματίας στον δημόσιο χώρο: αναπαραστάσεις της γυναικείας εγκληματικότητας» στο Μαριάννα Ψύλλα (επιμ.) Δημόσιος χώρος και φύλο, Αθήνα: Τυπωθήτω-Δαρδανός, 2009

Χριστίνα Κούρκουλα, «Η εικόνα της γυναίκας στα ΜΜΕ»

Δημήτρης Παπανικολάου, «Ομοφοβία, ρατσισμός και θανατοπολιτική»

Αλίκη Κοσυφολόγου, «Έμφυλη βία στο φόντο μιας πολύπλευρης κρίσης»

 

*Το κείμενο προέρχεται από την ομώνυμη εισήγηση στην εκδήλωση «Κρίση, έμφυλη βία και Αριστερά», η οποία πραγματοποιήθηκε στην πολιτική-πολιτιστική Λέσχη Εκτός Γραμμής το Σάββατο 16 Μαρτίου 2013. Στην εκδήλωση συμμετείχαν ως εισηγήτριες η  Ειρήνη Γαϊτάνου, διδακτορική φοιτήτρια Πολιτικών Επιστημών στο King’s College του Λονδίνου, η Έλενα Διαμαντοπούλου, εκπρόσωπος επικοινωνίας της Colour Youth-Κοινότητα LGBTQ νέων Ελλάδας, και η Χριστίνα Τσουλφίδου, απόφοιτος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Παντείου Πανεπιστημίου.

Πηγή: εκτός γραμμής

 

Share

Η εμποροπανήγυρις για τις γυναίκες στο Δήμο Αγίου Δημητρίου

της Γεωργία Πετράκη

H Επιτροπή Ισότητας και Ίσων Ευκαιριών του Δήμου Αγίου Δημητρίου σε συνεργασία με τους τοπικούς συλλόγους γυναικών του Δήμου διοργάνωσε εκδήλωση στις 8 Μαρτίου για να τιμήσουν την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας. Η επέτειος στις 8 του Μάρτη θα μπορούσε να αποτελέσει μια μέρα αφύπνισης, αλληλεγγύης, συλλογικής μνήμης, ακόμα και γιορτής,  των ίδιων των γυναικών, που «συσπειρώνονται για να αμφισβητήσουν συλλογικά τα κοινωνικά πρότυπα, τις διακρίσεις σε βάρος τους, τις εξουσιαστικές σχέσεις και να διεκδικήσουν την πολύμορφη έκφρασή τους και την αυτόνομη ύπαρξη κάθε γυναίκας» . Στο σημερινό κοινωνικό τοπίο της υποβάθμισης και της διάλυσης που απειλεί να γίνει πολιτισμική κατάπτωση έχουμε ανάγκη να διεκδικήσουμε ακόμα μια φορά την ύπαρξη μας αλλά συχνά πυκνά και την ακεραιότητα μας. Στα δεινά της κρίσης, και της φτώχιας, η βία κατά των γυναικών διακρίνεται ανάμεσα στα υπόλοιπα δεινά και μαζί της, τόσο διεθνώς όσο και στη χώρα μας η ντροπή της ατιμώρητης βίας ή και η ανοχή της καλλιέργειας της από καλλιτέχνες και ΜΜΕ που παρακολουθούμε από μακριά ή και ζούμε στα ίδια μας τα σπίτια .

Η εκδήλωση του Δήμου Οι «εκφράσεις γυναικών» μας απογοήτευσε και μας έβαλε σε σκέψεις και προβληματισμό για τον τρόπο που οι γυναίκες δήμαρχοι αντιλαμβάνονται τη γυναικεία κατάσταση και τελικά ποια είναι η συμβολή των ίδιων ως γυναίκες αιρετές στο να αναπαράγεται η υποτέλεια ή να καλλιεργείται μια εικόνα αναξιοπρεπής για τις ίδιες τις γυναίκες.

Δύο τα κύρια χαρακτηριστικά της εκδήλωσης: Ο έντονος εμπορευματικός χαρακτήρας της, αφού έκανε προμόσιον διαφόρων προϊόντων, βιβλίων, δίσκων, σχολών χορού αλλά και η χαμηλή ποιότητα (μεγάλου μέρους) του προσφερόμενου  θεάματος που θεωρούμε ότι υποβίβαζε και υποτιμούσε τις γυναίκες καλλιεργώντας για αυτές τα πλέον αντιδραστικά και αναχρονιστικά πρότυπα.

Η παρουσίαση των προσκεκλημένων και της βραδιάς έβριθε από τις παραδοσιακές σαχλαμάρες περί «ουσίας των γυναικών», «που είναι το χαμόγελο και μια αγκαλιά», «των γυναικών που δοξάζονται και μισούνται μα πάντα παραμένουν γυναίκες», για «κοινωνική ισότητα που έχει επιτευχθεί σε μεγάλο βαθμό», για «το DNA των γυναικών», «τη καταλυτική επίδραση της γυναίκας στο πέρασμα των αιώνων» και άλλες τρομερές αλήθειες που συνιστούν τη συνηθισμένη υμνητική σάλτσα που περιχύνεται στο δηλητηριώδες πιάτο της γυναικείας κατωτερότητας.

Περνώντας από τη ποίηση (της Κική Δημουλά), και το θέατρο, (μονόπρακτο της Φράνκα Ράμε) φθάσαμε στις κυρίες του ΚΑΠΙ που μας ανέλυσαν πως πλέκουν τα εργόχειρα, την ιστορία του εργόχειρου, πολλές νέες ιδέες για τη διατήρηση της ελληνικής παράδοσης που εμείς οι γυναίκες την κρατάμε και άλλες σπαρακτικές ιστορίες γύρω από το πλεκτό και το εργόχειρο. Στη συνέχεια απολαύσαμε καλλίγραμμη χορεύτρια, σχολής χορού της περιοχής, στην ανδρική μυσταγωγία του ζεϊμπέκικου.  Η βραδιά διέθετε επίσης, καθόλου άσχημες, φωτογραφίες γυναικών από γυναίκες φωτογράφους, συμπαθές γυναικείο συγκρότημα παραδοσιακών οργάνων, αλλά και οικογενειακή σύμβουλο:  Το γκράν σουξέ της βραδιάς ήταν η τηλεπαρουσιάστρια –οικογενειακή σύμβουλος- Τένια Μακρή η οποία με ύφος υψηλού εμπειρογνώμονα της ψυχής άρχισε να αναλύει τα βιβλία της : πώς «οι σχέσεις χωρίζουν» «πώς δεν χωρίζουν» «πώς αγαπιόμαστε», «πώς κρατάμε την οικογένεια μας» κλπ. Η κυρία Τένια Μακρή ξέρει να μιλάει στο κοινό της και να το κάνει να κολακεύεται που έχει τη τύχη να την ακούει επί 20 λεπτά σε μια εκδήλωση «οικογενειακής συμβουλευτικής» και στο τέλος να του πουλάει και ένα πολύτιμο βιβλίο «Αγάπη με το Ζόρι;», ένα μεταξύ των πολλών που μπήκαν αμέσως στη λίστα των best sellers όπως μας πληροφορούν τα διάφορα γκόσιπ-blogs που εκθειάζουν την τηλεοπτική περσόννα .

Μπορούσε κανείς να ξεχάσει τελείως ποια ήταν η ευκαιρία και το υποτιθέμενο επετειακό πλαίσιο της εκδήλωσης ενώ εμείς νιώσαμε ότι η εκδήλωση αυτή όχι μόνο δεν μετέδιδε κάποιο προβληματισμό γύρω από τη γυναικεία κατάσταση σήμερα αλλά βύθιζε το κοινό της στα πλέον συντηρητικά και αναχρονιστικά πρότυπα για τις γυναίκες. Κάποιες «γιαγιάδες» σίγουρα θα έμειναν ευχαριστημένες σε μια εκδήλωση που υπολείπονταν ενός ποιοτικού μέσου όρου.

Όσα η δήμαρχος είπε εισαγωγικά καλώντας τις γυναίκες να διεκδικήσουν και να συμμετέχουν στα κέντρα λήψης των αποφάσεων, λίγη σημασία έχουν όταν οι αιρετές χρησιμοποιούν τη συμμετοχή τους στα κέντρα λήψης των αποφάσεων για να καλλιεργήσουν τέτοιες σαχλαμάρες που είναι μακριά από τα σημερινά προβλήματα των γυναικών. Και μάλιστα σε μια συγκυρία σαν τη σημερινή θα περιμέναμε από τη δημοτική αρχή μια διαφορετική εκδήλωση αλλά και κάτι περισσότερο από μια γιορτή-έστω και ποιοτική- όπως ήταν η αντίστοιχη περυσινή εκδήλωση στις 8 Μαρτίου (Διαδρομές γυναικών στον Άγιο Δημήτριο).  Δεν ακούσαμε τίποτα για την απειλή που υφίσταται μέσα από τη διοικητική μεταρρύθμιση, η Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων (περικοπή κατά 80% των οργανικών της μονάδων), ο μόνος αυτοτελής δημόσιος φορέας στην Ελληνική κοινωνία που σχεδιάζει και υλοποιεί πολιτικές για τα θέματα της ισότητας. Δεν αντιληφθήκαμε αν η δημοτική αρχή υπέγραψε την Ευρωπαϊκή Χάρτα για την Ισότητα των Φύλων στις Τοπικές Κοινωνίες, και αν ναι –κάτι που θα έπρεπε να έχει γίνει δημοσίως γνωστό-με ποιο τρόπο η διάσταση του φύλου εντάσσεται στο σχεδιασμό των πολιτικών του. Περιμένουμε από τις αιρετές να ανοίξουν δρόμους στην ανάδειξη και την αντιμετώπιση των διακρίσεων που βιώνουμε αλλά και στη διεκδίκηση της γυναικείας αξιοπρέπειας ενάντια στον συντηρητικό εθισμό των εορταστικών επετείων «για τις γυναίκες» .

 

 

Share

Μαντώ Μαυρογένους

Το κείμενο που ακολουθεί προέρχεται από τη βιογραφία της Μαντώς Μαυρογένους από τον Σπύρο Μελά, και παρουσιάστηκε σε διεθνή εκδήλωση της Παγκόσμιας Πορείας Γυναικών το 2008 για να τιμηθούν σημαντικές γυναίκες της ιστορίας, από την Αφροδίτη Σταμπουλή, και την Ομάδα Γυναικών Σερρών. Δυστυχώς το είχαμε μόνο στην αγγλική του μετάφραση, οπότε η επιστολή προς τον βασιλιά έχει ξαναμεταφραστεί προς τα Ελληνικά και άρα δεν έχει την πρωτότυπη γραφή της. 

Σ.Β.

Μια σπουδαία γυναίκα, ηρωίδα της ελληνικής επανάστασης ενάντια στην Οθωμανική αυτοκρατορία, για τη δημιουργία του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Υπέστη διακρίσεις επειδή ήταν γυναίκα, παρά τη μεγάλη της προσφορά στην επανάσταση.

Η Μαντώ Μαυρογένους ζούσε στην Τεργέστη, την οποία άφησε μαζί με τον πατέρα της για να μεταβεί στην Ελλάδα, στη Μύκονο, και να βοηθήσει στην ελληνική επανάσταση από την αρχή της, το 1821. Φόρεσε ανδρικά ρούχα και αρμάτωσε δύο πλοία με δικά της χρήματα. Πήρε προσωπικά μέρος σε πολλές μάχες και εργάστηκε γενικότερα για την στρατολόγηση Ελλήνων ανδρών και για την παροχή όπλων και εφοδίων για τον αγώνα. Έδωσε όλα τα χρήματά της για την επανάσταση.

Πολύ μετά την δημιουργία του σύγχρονου ελληνικού κράτους, το 1828, της παραχωρήθηκε ένα σπίτι στο Ναύπλιο (την πρώτη πρωτεύουσα της Ελλάδας) ως ανταμοιβή για τον ηρωισμό της και της δόθηκε επίσης τιμητικά το αξίωμα της αντιστρατήγου. Αργότερα εξορίστηκε στο νησί της Μυκόνου και πέθανε το 1848, σε πλήρη ένδεια. Υπέστη αδικία από το κράτος που τόσο ηρωικά είχε αγωνιστεί για να δημιουργηθεί, επειδή ήταν γυναίκα. Αυτό φαίνεται από την επιστολή της στον βασιλιά που δημοσιεύουμε παρακάτω, με κάποιες επεξηγήσεις για τις προσπάθειές της.

Αναγκάστηκε να γράψει στον Βασιλικό Γραμματέα, μια αναφορά που συνοδευόταν από τα σχετικά έγγραφα, όπου εξηγούσε «τις στρατιωτικές προσφορές, τις χρηματικές προσφορές και τις χρηματικές θυσίες που πρόσφερε για την ανεξαρτησία της μητέρας πατρίδας». Ο Βασιλικός Γραμματέας διέταξε να γίνει δεκτή η αναφορά της Μαντώς, και να της δοθεί «ένα ικανό ποσόν ως ανταμοιβή και μια διάκριση». Αλλά η Μαντώ έπρεπε να περιμένει πολύ. Την χαρακτήριζαν ως χήρα και έφεδρη, και της έδωσαν μια μικρή σύνταξη.

Για έξι ολόκληρα χρόνια η Μαντώ περίμενε για την διόρθωση αυτής της αδικίας. Αλλά ματαίως. Τελικά αναγκάστηκε να πάει στην Αθήνα και να υποβάλει στον βασιλιά Όθωνα μια δεύτερη αναφορά:

«Υψηλότατε!

Είχα υποβάλει τα επίσημα έγγραφα στην Επιτροπή Ελέγχου στο Ναύπλιο, όπου έγραφα για τις στρατιωτικές προσφορές και τις χρηματικές θυσίες που πρόσφερα για την ανεξαρτησία της μητέρας πατρίδας. Η Βασιλική Γραμματεία του Στρατού, με το έγγραφό της της 30/1/1834 προς την αναφερόμενη επιτροπή,  διέταξε οι προσφορές και οι θυσίες μου να αξιολογηθούν, και συγκεκριμένα να προτείνει τα δικαιώματα που μου αποδόθηκαν ως ανταμοιβή.

Στην απόκρισή της η επιτροπή, όπως με διαβεβαίωσαν, πρότεινε να μου δοθεί ένα ικανό ποσό χρημάτων ή γη και μια διάκριση που η Μεγαλειότητά σας θα αποδεχόταν. Αλλά, από τότε δεν έλαβα ούτε διάκριση ούτε χρηματική ανταμοιβή ή γη, αλλά μόνο μια σύνταξη, που αρκεί μόνο να πληρώνω τον μηνιαίο μισθό της υπηρέτριάς μου.

Όσον αφορά την αναφερόμενη σύνταξη, η Γραμματεία με θεώρησε ως χήρα ή έφεδρη, αλλά δεν ήμουν ποτέ ούτε έφεδρη ούτε παντρεμένη ώστε να υπάρξει η πιθανότητα να καταστώ χήρα. Όπως λέει η ανωτέρω διαταγή, δεν συναινεί να μετέχω στα δικαιώματα των αξιωματικών του στρατού, ως οι δικές μου προσφορές να ήταν διαφορετικές από τις προσφορές των άλλων αξιωματικών, και ως εάν το έθνος, στις διακηρύξεις και αποφάσεις του έκανε ποτέ διάκριση μεταξύ γυναικών και ανδρών που υπηρέτησαν στρατιωτικά τη μητέρα πατρίδα ή θυσιάστηκαν άλλως γι’ αυτή. Η Γραμματεία θα έπρεπε να με θεωρήσει ως έχουσα προσωπικά αγωνιστεί εναντίον των εχθρών της μητέρας πατρίδας, και ως έχουσα θυσιάσει τεράστια ποσά προσωπικής χρηματικής περιουσίας, ως έχουσα στρατολογήσει στρατιώτες και εκστρατεύσει εναντίον των εχθρών της πατρίδας και ως έχουσα υπηρετήσει στρατιωτικά καθήκοντα, τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα, και εκ τούτου, φυσικά, δεν θα είχε ολισθήσει στο βαρύ σφάλμα να με θεωρήσει ως χήρα ή έφεδρη. Θα έπρεπε να έχει κρίνει η Βασιλική Δικαιοσύνη τις προσφορές και τις θυσίες μου, και τότε, εάν δεν μπορούσα να λάβω στρατιωτικό αξίωμα, αφού είμαι γυναίκα, τουλάχιστον θα έπρεπε να μου δοθεί η διάκριση που δικαιούμαι, που εγώ, επίσης, είμαι σε θέση να φέρω, και μια προσφορά, όπως αυτή που δίδεται στους αξιωματικούς, ώστε να μην είμαι εγώ η μόνη παραπονούμενη, μεταξύ των αγωνιστών για την μητέρα πατρίδα.

Αυτό είναι μια ανάγκη για την Βασιλική Δικαιοσύνη. Και προς την Υψηλότητά σας ξανά εκφράζω την ελπίδα ότι εσείς, Βασιλέα, θα αποφασίσετε να μου απονείμετε την διάκριση και την σχετική προσφορά προς τους στρατιωτικούς, ως ανταμοιβή για τις προσφορές και τις θυσίες μου».

Μετάφραση: Σίσσυ Βωβού

 

Share

Ενάντια στην κουλτούρα του βιασμού

της Γυναικείας Ομάδας Αυτοάμυνας

Ο βιασμός είναι μια πράξη αντρικής εξουσίας και περιφρόνησης κατά των γυναικών και κατά δεύτερο λόγο είναι πράξη σεξουαλική.

Ο βιασμός πρέπει να χαρακτηρίζεται ως έγκλημα κατά της προσωπικότητας και όχι μόνο κατά της σεξουαλικής ελευθέριας

Στο ζήτημα του βιασμού, πρέπει ξεκάθαρα να υπογραμμιστεί ότι η βία είναι αντρική-που στρέφεται ενάντια του γυναικείου φύλου, ανεξαρτήτως, ηλικίας, εθνικότητας, κοινωνικής και οικονομικής θέσης θύματος και θύτη.

Τα ποσοστά βιασμών στις ανεπτυγμένες η υπανάπτυκτες χώρες δεν διαφέρουν κατά πολύ, παρουσιάζουν όμως την ίδια ομοιότητα, ότι πλήττονται σε συντριπτικό ποσοστό  γυναίκες ή μικρά παιδιά, δηλ. όλες έχουν υποστεί η εν δυνάμει θα έχουν την  πιθανότητα να υποστούν κάποιας μορφής κακοποίηση.

Η κατάρρευση, η παρακμή του κράτους και οι πόλεμοι εντείνουν τις διακρίσεις και τις μορφές ανισότητας. Οι βιασμοί, οι κακοποιήσεις, σωματεμπορία και οι δολοφονίες γυναικών είναι παγκόσμιο, οικουμενικό φαινόμενο.

Η διαφορά στην Ελλάδα είναι ότι συνεχίζεται η ιδεολογία μιας βίαιης αντρικής κουλτούρας, στο σχολείο, στο γήπεδο, στο καφενείο, στο σπίτι, στο πορνείο που στολίζεται με επιχειρήματα του τύπου «δεν πειράζει και να βρίζει ή να χτυπάει, αγόρι είναι» ή «και να δώσει μια σφαλιάρα τι έγινε, άντρας είναι» ή «τι κλαις ρε, αδελφή είσαι».

Όταν γίνεται καταγγελία ενός βιασμού, το παράδοξο είναι ότι το θύμα, πρέπει είτε στην αστυνομία είτε στο δικαστήριο, να αποδείξει πρώτον ότι πράγματι είναι θύμα βιασμού,  δεύτερο ότι είναι άμεμπτου ηθικής και τρίτο ότι δεν τα ήθελε .

Από την άλλη ο θύτης χαρακτηρίζεται ως ο καημένος με ψυχολογικά προβλήματα ή φιλήσυχος οικογενειάρχης και πολλές φορές έχει το θράσος να κάνει μήνυση στο θύμα για συκοφαντική δυσφήμιση.

Οι μόνες περιπτώσεις γενικευμένης αγανάκτησης είναι σε γεγονότα βιασμών που ανάγονται σε ειδεχθή εγκλήματα, όπως είναι η περίπτωση του βιασμού στην Πάρο από Πακιστανό στην ανήλικη Μυρτώ και της Ξάνθης από Έλληνα που κατέληξε σε βάρβαρη  δολοφονία.

Επίτηδες αναφέρουμε την εθνικότητα των δυο βιαστών, διότι στην πρώτη περίπτωση, έγινε εκμετάλλευση του γεγονότος από εθνικοφρονουντες, με ρατσιστικές κορώνες , σύναμμα με την παντελή έλλειψη καταγγελίας των προοδευτικών αριστερίζων ομάδων για το γεγονός του βιασμού και στη δεύτερη περίπτωση αντίστροφα οι προοδευτικές αριστερίζων ομάδες το έδωσαν ως παράδειγμα ότι και οι Έλληνες βιάζουν δεν είναι όλοι οι βιαστές μετανάστες.

Η αντιμετώπιση του βιασμού και της κακοποίησης των γυναικών ως παιχνίδι πολιτικής εξουσίας και εντυπωσιασμού είναι απαράδεκτη και ανεπίτρεπτη.

Ξεχνάτε ότι οι θύτες είναι πάντα ΑΝΤΡΕΣ και τα θύματα λίγο τους ενδιαφέρει αν βιάστηκαν από Πακιστανό, Έλληνα, Γερμανό, Άγγλο κλ.π.

Ο βιασμός είναι παθογένεια της κοινωνίας και όχι προσωπικό πρόβλημα.

Ο βιασμός είναι πράξη έμφυλης βίας κατά των γυναικών.

Στηρίζεται στην μάτσο-αρρενωπή κουλτούρα που κυριαρχεί στις σχέσεις σε όλα τα επίπεδα.

Στηρίζεται στην παντελή έλλειψη από το κράτος, θεσμών, δομών και την συγκαλυμμένη άρνηση εφαρμογής των νομών για τη βία κατά των γυναικών.

Στηρίζεται στην φαλλοκρατική άποψη ότι οι γυναίκες, πρέπει να είναι πάντα διαθέσιμες για σεξ ακόμη κι αν οι ίδιες το αρνούνται, απλά μην τις πιστεύετε, ψέματα λένε, δηλαδή δεν είναι άνθρωποι είναι σεξουαλικά αντικείμενα.

Με αποτέλεσμα οι γυναίκες να μην καταγελούν το βιασμό τους ή την κακοποίηση τους, να αποκλείονται από ορισμένους τομείς της κοινωνικής ζωής και να εξαναγκάζονται σε ορισμένες συμπεριφορές με τον διαρκή φόβο του βιασμού.

Δυστυχώς σε μια χώρα που καταρρέει και η φτώχια είναι πια το κυρίως πρόβλημα, συμβαίνει οι βιασμοί και οι κακοποιήσεις των γυναικών να μην είναι το μείζον θέμα για πολλούς, αλλά ας μην ξεχνάμε ότι η ιστορία μας δείχνει ότι  ακόμη και σε καλύτερες οικονομικά εποχές το πρόβλημα της βίας κατά των γυναικών ήταν το ίδιο έντονο.

Δεν αρκούν ούτε οι νόμοι, ούτε οι θεσμοί, αλλά ούτε και η ρητορική των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Η μοναδική λύση είναι η αληθινή παιδεία και η πάλη για τη μεταδόμηση του συστήματος, σε μια άλλη πιο ανθρώπινη κοινωνία, όπου οι γυναίκες θα έχουν αληθινή και όχι πλασματική ισότητα και την θέση που τους αξίζει.

 

Share

Ελεύθερες μόνο φυλακισμένες

Το ντοκιμαντέρ του Νίμα Σαρβεστάνι «Οχι μπούρκες πίσω από τα σίδερα» δείχνει με τρόπο συγκλονιστικό τη ζωή των γυναικών μέσα σε φυλακή του Αφγανιστάν

της Ευάννας Βενάρδου

«Στη φυλακή νιώθω απελευθερωμένη. Τρέμω και μόνο στη σκέψη ότι θα βγω έξω και θα ζήσω τα ίδια». Τα λόγια ανήκουν σε μια φυλακισμένη Αφγανή. Και προκαλούν έκπληξη.

Βέβαια, δεν μπορείς να περιμένεις λογική από μια κοινωνία που επιβάλλει στο ήμισυ του πληθυσμού της, τις γυναίκες, να καλύπτουν το πρόσωπό τους με ένα ύφασμα που θυμίζει σάβανο (βλέπε μπούρκα). Αλλά και πάλι, είναι δύσκολο να χωνέψει κανείς πως οι γυναικείες αφγανικές φυλακές είναι το μόνο μέρος όπου οι γυναίκες επιτρέπεται να κυκλοφορούν χωρίς μπούρκα. Και να μιλούν ελεύθερα για άντρες!

Δεν το ξέραμε. Το μάθαμε από το συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ «Νο Burqas Behind Bars» («Οχι μπούρκες πίσω από τα σίδερα») που θα προβληθεί στο πλαίσιο του 15ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (15-24/3). Το υπογράφει ο Νίμα Σαρβεστάνι, ένας Ιρανός ντοκιμαντερίστας που ζει μόνιμα στη Σουηδία.

Ο Σαρβεστάνι κατάφερε να μπει σε μια αφγανική φυλακή. Στη γυναικεία πτέρυγα, όπου 40 γυναίκες είναι μοιρασμένες σε μόλις 4 κελιά. Οι συνθήκες πρωτόγονες και οι ποινές εξωφρενικές: μια γυναίκα με μωρό στην αγκαλιά έφαγε 16 χρόνια. Γιατί; Διότι άφησε τον άντρα της, όταν τον βρήκε με άλλη γυναίκα. Και αφού, έγκυος ούσα, υπέστη άγριο ξυλοδαρμό. Μια άλλη, η Σάρα, έφαγε τρία χρόνια επειδή επέλεξε άντρα διαφορετικό από αυτόν που ήθελαν οι γονείς της. Ο αγαπημένος της βρίσκεται στην ανδρική πτέρυγα και επικοινωνούν με ραβασάκια. «Αν δεν με παντρευτεί όταν βγούμε, ο νόμος θα με στείλει πίσω στην οικογένειά μου. Η δυστυχία θα ξαναρχίσει». Στο Αφγανιστάν το 90% των γάμων γίνονται με εξαναγκασμό από την οικογένεια. Κάποιες από τις κοπέλες στη φυλακή παντρεύτηκαν στα 10 τους. Τα παιδιά τους τα μεγαλώνουν στα σίδερα.

Κι όμως: «Εδώ κανείς δεν σου λέει τι να κάνεις. Εξω, όλοι προσπαθούν να σε ελέγξουν». Εξάλλου, για κάποιες, «ελευθερία» σημαίνει θάνατος. Σύζυγος ή αδέρφια απειλούν να τις σκοτώσουν με το που θα περάσουν το κατώφλι της φυλακής. «Θέλω να μείνω εδώ. Νιώθω πιο ασφαλής», λέει η γυναίκα με το βίαιο άντρα.

Η συζήτησή μας με το σκηνοθέτη μάς έλυσε αρκετές απορίες.

* Πώς καταφέρατε να γυρίσετε ταινία μέσα στις αφγανικές φυλακές;

– Ηταν μία από τις μεγαλύτερες δυσκολίες μας. Ομως μετά την πτώση των Ταλιμπάν υπάρχουν κάποιες δυτικές επιρροές στο αφγανικό σωφρονιστικό σύστημα. Προσπαθούν να εφαρμόσουν την ελευθερία του λόγου και επιτρέπουν σε κινηματογραφιστές και δημοσιογράφους να μπουν στις φυλακές. Το πρόβλημα ήταν ότι μεμονωμένα άτομα προσπαθούσαν να μας σταματήσουν.

* Δείχνετε μια παρανοϊκή κατάσταση: οι «ελεύθερες» γυναίκες φορούν μπούρκα, ενώ οι φυλακισμένες είναι ακάλυπτες και πολύ πιο απελευθερωμένες…

– Οι γυναίκες στο Αφγανιστάν δεν έχουν πρόσωπο. Που σημαίνει πως δεν μπορείς να τις αναγνωρίσεις δημοσίως. Δεν μπορούν ούτε να εκφραστούν ούτε να επικοινωνήσουν. Είναι τυπικά ελεύθερες, αλλά στην ουσία φυλακισμένες μέσα σε μια μπούρκα. Στη φυλακή είναι έγκλειστες αλλά ελεύθερες. Εκεί έχουν πρόσωπο, μπορούν να εκφραστούν. Κι αν αποφυλακιστούν, δεν σημαίνει πως απελευθερώνονται, απλώς μπαίνουν σε μια άλλη φυλακή, δημιουργημένη από αντρικούς κυρίαρχους κανόνες. Με πλησίασαν αμέσως. Διψούσαν να διηγηθούν τις ιστορίες τους.

* Γυναίκες που έχουν καταδικαστεί για φόνο αντιμετωπίζουν τις ίδιες, αν όχι μικρότερες, ποινές σε σχέση με αυτές που απλώς το έσκασαν από το σπίτι ή εγκατέλειψαν τους συζύγους τους. Πώς γίνεται αυτό;

– Ακριβώς αυτό με παρακίνησε να ασχοληθώ με το θέμα. Μια γυναίκα μπορεί να φάει 16 χρόνια φυλακή απλώς και μόνο επειδή άφησε το βίαιο σύζυγό της για να γλιτώσει. Ενώ αν διέπραξε φόνο, μπορεί να καταδικαστεί σε μόλις 6 χρόνια φυλάκισης (!). Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε πως το Αφγανιστάν είναι η χώρα της διαφθοράς. Οι άντρες (μπορούν να) λαδώνουν τους δικαστές ή άλλους υπαλλήλους του σωφρονιστικού συστήματος ώστε να καταδικαστεί ή να συλληφθεί η γυναίκα τους. Πολλές από αυτές είναι αθώες. Και βέβαια, ο νόμος της σαρίας τούς δίνει τη δυνατότητα να ελέγχουν τις γυναίκες στην αφγανική κοινωνία.

* Το «love story» της ταινίας σας δεν έχει χάπι εντ. Η νεαρή Σάρα ονειρεύεται πως θα παντρευτεί το αγόρι για το οποίο πήγε κόντρα στην οικογένειά της. Ομως εκείνος, με το που αποφυλακίζονται, της γυρνά την πλάτη. Μπροστά στην κάμερα. Αυτή η συγκλονιστική σκηνή ήταν αληθινή;

– Πιστεύετε πως είναι δυνατόν να στήσει κανείς μια σκηνή που να σου ραγίζει έτσι την καρδιά; Κι εμείς σοκαριστήκαμε εξίσου όταν ο αρραβωνιαστικός της Σάρας την εγκατέλειψε έτσι. Το έκανε διότι όταν η οικογένειά του έμαθε πως επρόκειτο να αποφυλακιστούν, τον ανάγκασαν να διακόψει μαζί της με το σκεπτικό πως η Σάρα δεν είναι το καλό, αξιοπρεπές κορίτσι που αρμόζει στην οικογένειά τους. Και τον απείλησαν πως αν την παντρευόταν, δεν θα τους ξανάβλεπε ποτέ.

* Στο ντοκιμαντέρ βλέπουμε μια νεαρή φυλακισμένη να πουλάει το μωρό της, καθώς δεν έχει λεφτά ούτε γάλα να του αγοράσει (και φυσικά η φυλακή δεν της το παρέχει). Δεν βλέπω οι Αφγανοί ιθύνοντες να είναι εξίσου αυστηροί με τέτοιες αδιανόητες πρακτικές…

– Αυτό δεν είναι ασυνήθιστο στο Αφγανιστάν. Το να πωλούνται παιδιά. Ειδικά στην περίπτωση της Νατζιμπέχ όλοι ήταν ευχαριστημένοι με αυτό που έκανε. Και οι φύλακες. Γιατί δεν είχε καθόλου λεφτά και ένα δίχρονο μωρό είχε ήδη πεθάνει στη φυλακή εξαιτίας έλλειψης φαρμάκων.

* Η βασική ηρωίδα σας, η Σάρα, φοβάται πως μόλις βγει από τη φυλακή η οικογένειά της θα τη σκοτώσει. Συμβαίνουν και τέτοια;

– Το ρίσκο είναι μεγάλο για τις γυναίκες που εγκατέλειψαν γονείς ή σύζυγο και επιστρέφουν πίσω στην κοινωνία. Γι’ αυτό και κάποιες βρίσκουν καταφύγιο σε κέντρα γυναικών. Εκεί κατέληξε και η Σάρα. Δεν είχε άλλη επιλογή. Ο αγαπημένος της παντρεύτηκε με άλλη τρεις μήνες μετά…

Πηγή: enet.gr

 

 

Share