Subscribe via RSS Feed

Tag: "φεμινισμός"

«Φιλμόρ»: ένα διαφορετικό φεστιβάλ για την τέχνη, την αντίσταση, τη ζωή

της Βαγγελιώς Σουμέλη

Για μία μερίδα κόσμου, είτε πρόκειται για ανθρώπους που κάνουν σινεμά είτε για εκείνους που απλά χαίρονται να βλέπουν κινηματογράφο, η ύπαρξη και μόνο ενός φεστιβάλ γυναικείου σινεμά θεωρείται δευτερεύουσας σημασίας, αν όχι ως μία διακριτική προσέγγιση της 7ης τέχνης. Με τον όρο γυναικείος κινηματογράφος οι περισσότεροι αναφέρονται σε ταινίες που έγιναν από γυναίκες δημιουργούς, ενώ δεν είναι λίγες οι γυναίκες σκηνοθέτριες που απέφυγαν να συνδεθεί το όνομά τους με τον γυναικείο κινηματογράφο, είτε από το φόβο να περιθωριοποιηθούν είτε για να αποφύγουν την ιδεολογική διαμάχη. Παρότι λοιπόν οι γυναίκες διακρίνονται στον χώρο από την εποχή ακόμα του βωβού κινηματογράφου[1], το γυναικείο σινεμά, ως μορφή αντίστασης στο κυρίαρχο μοντέλο κινηματογραφικής έκφρασης, όπως το Hollywood, αναπτύσσεται κυρίως στα τέλη της δεκαετίας του 1960 και μαζί εμφανίζονται και τα πρώτα φεστιβάλ γυναικείου κινηματογράφου. Σε μία βιομηχανία πολλών εκατομμυρίων στην οποία κυριαρχούν άντρες, πρωταρχικός στόχος αυτών των φεστιβάλ, μικρών και μεγάλων, λιγότερο ή περισότερο γνωστών, είναι να δώσουν ευκαιρίες στις γυναίκες δημιουργούς να προβάλουν το έργο τους και να προωθήσουν μία αυθεντική αναπαράσταση και αντίληψη της γυναικείας υπόστασης.

Στο φεστιβάλ γυναικείου κινηματογράφου «Φιλμόρ – γυναίκες στους τροχούς»[2] βρέθηκα για πρώτη φορά το 2012 από καθαρή σύμπτωση, θα έλεγα. Για την ακρίβεια μπέρδεψα τις ημερομηνίες των φεστιβάλ και, από το μεγάλο κινηματογραφικό γεγονός της Τουρκίας[3], βρέθηκα σε κάτι πιο μικρό και απέριττο, ένα κινηματογραφικό φεστιβάλ φτιαγμένο από γυναίκες για γυναίκες.  Έκτοτε παρακολουθώ το φεστιβάλ κάθε χρόνο.

Αν και μικρή διοργάνωση σε σύγκριση με άλλα φεστιβάλ του είδους, που σε καμία περίπτωση δεν μοιράζεται το κύρος μεγάλων διοργανώσεων όπως το φεστιβάλ της Κρετέιγ[4], είναι ένα σημαντικό κινηματογραφικό δρώμενο και με πολλούς τρόπους αρκετά διαφορετικό.

Το φεστιβάλ Φιλμόρ άνοιξε τις πόρτες του το 2003, την ίδια χρονιά που διοργανώθηκε για πρώτη φορά στην Ιστανμπούλ και η πορεία γυναικών στο πλαίσιο της 8ης του Μάρτη, σηματοδώντας την απαρχή μιας ιστορικής πλέον διαδρομής αντίστασης που εκτείνεται από την κεντρική λεωφόρο Ιστικλάλ και τα γύρω δρομάκια ως τις κινηματογραφικές αίθουσες. Σε μία δύσκολη χρονικά συγκυρία, η οποία σφραγίστηκε από τα αιματηρά γεγονότα στο πάρκο Γκεζί τον Ιούνιο του 2013 και την αύξηση της κρατικής βίας ενάντια στις γυναίκες που αντιστέκονται, οι διοργανώτριες θεωρούν το φετινό φεστιβάλ την πιο δυσοίωνη αλλά και την πιο ελπιδοφόρα στιγμή της διοργάνωσης. Το καλωσόρισμα του φεστιβάλ αναφέρει: 

«Συνεχίζουν να βάζουν χέρι στα δικαιώματα των γυναικών, όπως άλλωστε και στο σώμα τους, ασκώντας βία. Η νοοτροπία που θέλει τη γυναίκα σκλάβα του άντρα και του γάμου, οι καταναγκαστικοί γάμοι, η εκμετάλλευση και οι βιασμοί ανηλίκων, οι δολοφονίες γυναικών συνεχίζονται με τον πιο βίαιο τρόπο. Μέσα από τις πολιτικές καταστολής και βίας, οι γυναίκες υφίστανται ακόμη μεγαλύτερη βία όταν αντιστέκονται. Πίσω από κάθε δολοφονία γυναίκας, υπάρχει μία γυναίκα που τόλμησε να φύγει από ένα βίαιο γάμο, να ζητήσει διαζύγιο με κίνδυνο τη ζωή της, που αντιστάθηκε στον σύζυγο, τον πατέρα, τον μεγαλύτερο αδερφό, τον εραστή. Είναι γυναίκες που ακόμη και αν αποταθούν στην αστυνομία και τη δικαιοσύνη δεν θα τύχουν προστασίας και στήριξης, γυναίκες που το όνομά τους θα το βρούμε στα ασήμαντα των εφημερίδων παρουσιάζοντας το γεγονός με τη γλώσσα του δολοφόνου, σε ύφος επικριτικό για το θύμα. Γυναίκες που αντιστάθηκαν με τίμημα τη ζωή τους και που κανένας δεν θα θυμάται ούτε το όνομά τους ούτε την αντίστασή τους. Εμείς που είμαστε υποχρεωμένες σε κάθε στιγμή της ζωής μας να αντιστεκόμαστε απλά και μόνο επειδή είμαστε γυναίκες, η αντίσταση δεν είναι κάτι καινούργιο. Αντιστεκόμαστε για να ζήσουμε τη ζωή μας όπως τη θέλουμε εμείς, αντιστεκόμαστε για να επιβιώσουμε. Αντιστεκόμαστε. Πότε με το σώμα σας, πότε με τις επιλογές μας, πότε με την πένα μας, πότε με την κάμερά μας».

Όπως κάθε χρόνο το φεστιβάλ στήθηκε στη βάση διαφορετικών θεματικών. Ταινίες που προβάλλουν το μήνυμα της αντίστασης και της ελπίδας συμμετείχαν στην κατηγορία «Γυναικείος Κινηματογράφος», ενώ στην κυρίως θεματική του φετινού φεστιβάλ «Το δικό μου πορτοφόλι. Δική μου δουλειά, δικός μου μισθός, δικός μου προϋπολογισμός», συμμετείχαν ταινίες που πραγματεύονται τον μόχθο της γυναίκας, πληρωμένο ή απλήρωτο, σε μία ανδροκρατούμενη αγορά όπου οι γυναίκες στερούνται ακόμα και τα βασικά δικαιώματα.  Στην κατηγορία «Το Σώμα μας Μας Ανήκει» συμμετείχαν ταινίες που θέλουν να περάσουν ένα ισχυρό μήνυμα για την αυτοδιάθεση του γυναικείου σώματος, ενώ στο πλαίσιο της θεματικής «Σεξουαλικότητες» είδαμε ταινίες που καταρρίπτουν τα στερεότυπα σε σχέση με τη σεξουαλικότητα και την ταυτότητα φύλου, συμπεριλαμβανομένων και έξι ταινιών της Catherine Breillat, μίας εμβληματικής και αμφιλεγόμενης σκηνοθέτριας όχι μόνο του γαλλικού αλλά γενικότερα του σύγχρονου σινεμά.

Στο πλαίσιο της συμπλήρωσης 20 χρόνων από τον θάνατό της, το φετινό φεστιβάλ απέδωσε φόρο τιμής στην Τουρκάλα σκηνοθέτρια Bilge Olgaç (1940-1994), τη γυναίκα με τον μεγαλύτερο αριθμό ταινιών και τη μακροβιότερη πορεία στον χώρο του κινηματογράφου, έναν χώρο ιδιαίτερα εχθρικό για τις γυναίκες της εποχής. Όπως είχε πει και η ίδια σε συνέντευξή της, για να μπορέσει να καθιερωθεί στον χώρο έπρεπε να ξεχάσει και να κάνει και τους άλλους να ξεχάσουν ότι ήταν γυναίκα, γεγονός που την οδήγησε να κάνει «αντρικές ταινίες» όπου οι ήρωες ήταν άντρες.

Πίσω από τη διοργάνωση του φεστιβάλ βρίσκεται η Συνεργατική Γυναικών «Φιλμόρ» στην οποία συμμετέχουν αποκλειστικά γυναίκες που, όπως λένε και οι ίδιες, θέλουν να κάνουν σινεμά, να ονειρευτούν και να δράσουν για τις γυναίκες μαζί με τις γυναίκες. Σε αυτή την προσπάθεια, πρωταρχικός στόχος είναι να αυξηθεί η συμμετοχή των γυναικών στον κινηματογράφο και στα μέσα επικοινωνίας, να αποκτήσουν οι γυναίκες τις ευκαιρίες και τη δύναμη να εκφραστούν μέσα από αυτά  και να προωθηθούν μη σεξιστικές αναπαραστάσεις και εμπειρίες γυναικών. Στην προσπάθεια για μία ζωή χωρίς σεξισμό, βία και διακρίσεις, όχι μόνο στο σινεμά και στα μέσα επικοινωνίας αλλά ευρύτερα στην κοινωνία, η Συνεργατική Γυναικών «Φιλμόρ» συμμετέχει σε κοινές πλατφόρμες και καμπάνιες με άλλες γυναικείες ομάδες, όπως η Φεμινιστική Κολεκτίβα της Ιστανμπούλ, ενώ εκτός από το ομώνυμο φεστιβάλ, οργανώνει ποικίλες δράσεις, όπως εκθέσεις και συζητήσεις, που τρέχουν είτε παράλληλα είτε χωριστά από το φεστιβάλ. Από τις δράσεις αυτές ξεχωρίζει το γυναικείο κινηματογραφικό εργαστήρι, στόχος του οποίου είναι να αποκτήσουν γνώση και εμπειρία στον χώρο του κινηματογράφου γυναίκες που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε αυτόν. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε διάστημα έξι ετών το γυναικείο κινηματογραφικό εργαστήρι κατάφερε να κάνει οκτώ ταινίες.

Με το μότο «Οι γυναίκες χρειάζονται αλληλεγγύη και ενότητα και όχι ανταγωνισμό», το διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ ξεκίνησε μόλις το 2013, σε μία προσπάθεια να αναδείξει το έργο νέων δημιουργών, ενώ στο πλαίσιο της φετινής διοργάνωσης εγκαινιάστηκε το εργαστήρι «Καλειδοσκόπιο» που θα φιλοξενεί κάθε χρόνο έναν άντρα σκηνοθέτη.

60 ταινίες 50 δημιουργών και τριών κινηματογραφικών εργαστηρίων από 22 χώρες θα ταξίδευαν μέχρι την Κυριακή του Πάσχα, 20 Απριλίου, για πρώτη φορά εκτός Ιστανμπούλ, στις πόλεις: Μερσίνα, Άδανα και Μπόντρουμ.

Για περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα και στο facebook της διοργάνωσης



[1] Για παράδειγμα η Florence Lois Weber (1879-1939) συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικότερων δημιουργών του βωβού κινηματογράφου.

[2] Κυριολεκτικά, σημαίνει γυναίκες πίσω από την κάμερα.

[3] Uluslararası İstanbul Film Festivali – Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Κωσταντινούπολης είναι το παλαιότερο φεστιβάλ διεθνούς κινηματογράφου που διοργανώνεται στην Τουρκία. Το πρώτο φεστιβάλ διοργανώθηκε το 1982 και από τότε λαμβάνει χώρα κάθε Απρίλιο, ενώ την ευθύνη της διοργάνωσης έχει το Ίδρυμα της Κωσταντινούπολης για τον Πολιτισμό και τις Τέχνες.

[4] Το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Κρετέιγ – Ταινίες Γυναικών ιδρύθηκε το 1979 και είναι από τις σημαντικότερες κινηματογραφικές συναντήσεις του είδους. Στο φεστιβάλ συμμετέχουν κάθε χρόνο 130 περίπου σκηνοθέτιδες με περισσότερες από 150 ταινίες και το παρακολουθούν περίπου 20.000 θεατές.

 

Share

Μη με λες φεμινίστρια

της Κόντσα Καμπαγέρο*

«Αν βγήκε κάτι καλό απ’ αυτή την ερωτική απογοήτευση, είναι ότι μπόρεσα να γυρίσω στο σχολείο», μου λέει, η Λάουρα, μια εικοσιτετράχρονη μαθήτρια, με δάκρυα στα μάτια. «Παντρεύτηκα πολύ μικρή. Ήμουν πολύ ερωτευμένη. Ήταν μεγαλύτερός μου, καλός άνθρωπος, χαρούμενος και χωρίς φόβο για τη ζωή, αλλά δεν ήθελε να συνεχίσω το σχολείο. Δεν το έλεγε ανοιχτά. Έβρισκε προσκόμματα, δικαιολογίες, έλεγε ότι θα μπορούσα να συνεχίσω αργότερα, ότι δεν ήταν η κατάλληλη στιγμή, ότι με χρειαζόταν πλάι του». «Ύστερα με χώρισε –μου διηγείται. Μου ζήτησε συγγνώμη εκατό φορές. Σου λέω ήταν καλός άνθρωπος και το μοναδικό καλό που μου έμεινε ήταν ότι επιτέλους μπόρεσα να πραγματοποιήσω το όνειρό μου να τελειώσω το σχολείο».

Διδάσκω σε ένα νυχτερινό σχολείο. Οι περισσότεροι μαθητές είναι 22-23 χρονών και επέστρεψαν στις σπουδές τους ύστερα από πολύ καιρό. Είχαν εγκαταλείψει την εκπαίδευση για διαφορετικούς λόγους ο καθένας. Στην περίπτωση των αγοριών επειδή βρήκαν δουλειά και με την κρίση την έχασαν· στην περίπτωση των κοριτσιών επίσης υπάρχει κάποια επαγγελματική αποτυχία, αλλά σε γενικές γραμμές είχαν εγκαταλείψει το σχολείο είτε επειδή έπρεπε να φροντίσουν κάποιον άρρωστο στην οικογένειά τους, είτε επειδή έμειναν έγκυοι στην εφηβεία, είτε επειδή ερωτεύτηκαν και αυτό τους έκανε να χάσουν την επαφή με την πραγματικότητα.

Δεν είναι ιστορίες πριν από πενήντα χρόνια, αλλά ζωές του σήμερα, κρυφές επιτηδειότητες της ιστορίας που γράφεται με μικρά γράμματα. Χώροι ζωής όπου δεν έχει μπει ο ήλιος της συμμετρίας, της ισότητας, παρουσιάζονται σαν αναπόφευκτες, ιδιωτικές συγκρούσεις που βιώνονται ως ατομικές αποτυχίες. Ενώ συμβαίνουν αυτά, θεωρείται ένδειξη «καλού γούστου» η διακήρυξη του τέλους του φεμινισμού, ο ευτελισμός των λέξεων, η έξοδος από τη σύγκρουση διά της πλαγίας οδού. Κάποια διάσημη δηλώνει ότι δεν είναι φεμινίστρια, επειδή «της αρέσει να βάφει τα νύχια της και να της ανοίγουν την πόρτα». Άλλες, πιο τολμηρές, αρνούνται να χαρακτηριστούν φεμινίστριες «επειδή δεν αισθάνονται μνησικακία για τους άνδρες», «δεν είναι ακραίες» ή «επειδή λατρεύουν την οικογένειά τους». Τέλος υπάρχουν εκείνες που δηλώνουν ότι δεν είναι υπέρμαχοι «ούτε του φεμινισμού ούτε της φαλλοκρατίας», σαν να υπάρχει ουδέτερο έδαφος ανάμεσα στην ισότητα και στην καταπίεση.

Η Χάνα Αρέντ μας προειδοποίησε για τους κινδύνους της κοινοτοπίας του κακού, αλλά κανένας δεν μας προειδοποίησε για τις καταστροφικές συνέπειες της κοινοτοπίας του καλού. Ο φεμινισμός είναι κίνημα που επιδιώκει την ισότητα δικαιωμάτων ανδρών και γυναικών. Είναι από τα ελάχιστα ρεύματα ισοπολιτικής σκέψης που έχει εμποτίσει όλον τον πλανήτη και έχει δώσει ώθηση σε μια από τις μεγαλύτερες κοινωνικές αλλαγές στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ο φεμινισμός είναι το πρώτο μάθημα δημοκρατίας και, εκεί όπου λείπει (ας ρωτήσουν τη Μαλάλα[1] ή τις φεμινίστριες στις αραβικές χώρες), η δημοκρατία λάμπει με την απουσία της. Γι’ αυτό η διακήρυξη ότι αυτό το ευεργετικό κίνημα είναι περιττό, «παλιομοδίτικο», ενοχλητικό ή ακραίο δεν δηλώνει μόνο βαθιά έλλειψη παιδείας, αλλά αρνείται και μεγάλο μέρος της κοινωνικής προόδου.

Ο ευτελισμός ή η δυσφήμιση του φεμινιστικού κινήματος επιπλέον σημαίνει ότι γυρίζουμε προς τα πίσω τους δείκτες του ρολογιού της ιστορίας. Αν ακυρώσουμε τον φεμινισμό ως μέσο για την επίτευξη της ισότητας, αφήνουμε χωρίς σημείο αναφοράς, χωρίς μέσο αλλαγής εκατομμύρια γυναίκες που εξακολουθούν να υφίστανται στυγνή καταπίεση, αλλά και μικρότερη καταπίεση που διαλύει τη ζωή τους.

Είναι αλήθεια ότι με τη διαβεβαίωση «εγώ δεν είμαι φεμινίστρια» εκφράζεται η άρνηση στις ετικέτες, ο τρόμος για τους «–ισμούς», η σφοδρή επιθυμία του ατομικισμού με βάση τον οποίο κινείται η σύγχρονη κοινωνία. Όμως δεν υπάρχει πιο ανόητος και αγελαίος τρόπος υπεράσπισης της ατομικότητας από την άκριτη αποδοχή των αντι-ετικετών τις οποίες κατασκευάζει η αγορά.

Η δυσφήμιση του φεμινισμού είναι στάση ανόητη, εχθρική και άδικη. Ανόητη γιατί, δυσφημώντας τον φεμινισμό, καταστρέφεις το εύθραυστο έδαφος όπου πατάς· άδικη και αχάριστη, γιατί δεν αναγνωρίζεις την αξία χιλιάδων γυναικών, που έδωσαν τη ζωή τους για να διευκολύνουν τον δρόμο σου σε αυτή την κοινωνία· και εχθρική, γιατί χωρίς το σημείο αναφοράς του φεμινισμού η ιστορία εκατομμυρίων γυναικών θα έπαυε να έχει νόημα. Το κομμένο νήμα της ζωής τους, τα χαμένα τους όνειρα θα ήταν άθροισμα ατομικών αποτυχιών, για τις οποίες ευθύνονται μόνο οι ίδιες. Πριν να πεις «εγώ δεν είμαι φεμινίστρια», σκέψου ότι αυτή είναι η δική σου επανάσταση, αυτή που άλλαξε την όψη των πόλεων και των χωριών, η πιο αποτελεσματική και αναίμακτη στην ιστορία της ανθρωπότητας, και αυτή που συνεχίζει να ενοχλεί, επειδή εξακολουθεί να διατηρεί όλη τη σημασία της.

*Concha Caballero: από τα λίγα πρόσωπα που, αφού πέρασε από την πολιτική, επέστρεψε στη θέση της ως καθηγήτρια δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Διετέλεσε κοινοβουλευτική εκπρόσωπος της Ενωμένης Αριστεράς στη βουλή της Ανδαλουσίας. Τώρα δηλώνει ευτυχής που έχει αποσυρθεί από την ενεργό κομματική δράση. Έχει σπουδάσει γλώσσα και λογοτεχνία. Τη συναρπάζει η συγκριτική λογοτεχνία. Έχει γράψει ένα βιβλίο με θέμα την Ανδαλουσία στη λογοτεχνία με τίτλο Σεβίλλη, πόλη των λέξεων. Συνεργάζεται με διάφορα μέσα ενημέρωσης ως αρθρογράφος και πολιτική αναλύτρια.

Μετάφραση: Δήμητρα Κοκκινίδου

Πηγή: Diario Andaluces


Σημ. μετφ.


[1] Μαλάλα Γιουσαφζάι: η νεαρή Πακιστανή που αγωνίζεται για το δικαίωμα των κοριτσιών στη μόρφωση στη χώρα της. Η δεκαπεντάχρονη τότε μαθήτρια έγινε παγκόσμια γνωστή, όταν, ενώ βρισκόταν στο σχολικό λεωφορείο, την πυροβόλησε ένας Ταλιμπάν στο κεφάλι (9-10-2012). Βλ. τη βιογραφία της, I am Malala: the girl who stood up for education and was shot by the Taliban, Weidenfeld & Nicolson, Λονδίνο, 2013.

 

 

Share

Διακήρυξη των Αγροτισσών του Ευρωπαϊκού Συντονιστικού της Via Campesina για την 8η Μάρτη

Διακήρυξη των Αγροτισσών του Ευρωπαϊκού Συντονιστικού της Via Campesina για την 8η Μάρτη 2014

Evenstad, 6 Μαρτίου 2014

 Μέσα σ’ αυτόν τον χρόνο, το 2014, που έχει ανακηρυχθεί ως το έτος της οικογενειακής γεωργίας από τα Ηνωμένα Έθνη, οι γυναίκες των οργανώσεων-μελών του Ευρωπαϊκού Συντονιστικού της Via Campesina έχουμε συγκεντρωθεί στο Evenstad (Νορβηγία) για τη Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας. Θέλουμε να δηλώσουμε τη σταθερή δέσμευσή μας για το δικαίωμα σε υγιεινά, επαρκή και καλής ποιότητας τρόφιμα για όλους τους πολίτες, στα πλαίσια ενός αγρο-οικολογικού και κοινωνικού τρόπου παραγωγής και διανομής.

Θέλουμε να διασφαλιστεί το δικαίωμα των αγροτών για την ισότιμη συμμετοχή σε αυτόν τον τρόπο παραγωγής, τη νομική αναγνώριση τους ως παραγωγών τροφίμων, την πρόσβαση στη γη, τους σπόρους και τα υπόλοιπα μέσα.

Χιλιάδες αγρότισσες σε όλη την Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο εργαζόμαστε σε μικρής κλίμακας αγροτικά έργα, τα οποία αποτελούν τη βάση πλούσιων και ποικιλόμορφων συστημάτων τροφίμων. Είμαστε ιστορικά οι θεματοφύλακες της γνώσης και της βιοποικιλότητας, και θα εξασφαλίσουμε τη διατήρηση της γης και τη ζωντάνια της υπαίθρου.

Με αυτόν τον τρόπο καταδικάζουμε τις επιθέσεις ενάντια στις αγροτικές κοινότητες, και ιδιαίτερα ενάντια στις γυναίκες εκ μέρους των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που απορρέουν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Παγκόσμια Τράπεζα, τις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών, όπως αυτή που τελεί υπό διαπραγμάτευση αυτή τη στιγμή με τις Ηνωμένες Πολιτείες, που είναι η αιτία της αναγκαστικής μετανάστευσης, ακόμη και πολυάριθμων θανάτων ανθρώπων που προσπαθούν να ξεφύγουν από αυτές τις καταστάσεις της φτώχειας.

Ένα άλλο μοντέλο παραγωγής τροφίμων, στα πλαίσια της Κυριαρχίας της Τροφής είναι απαραίτητο, για μια ριζοσπαστική κοινωνική μεταμόρφωση, σε μια διαδικασία στην οποία αξίες, όπως η ισότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα υπερισχύουν των συμφερόντων του κεφαλαίου, και των καπιταλιστικών και πατριαρχικών πολιτικών.

Με πιο απλά λόγια, μια πιο δίκαιη Ευρώπη μπορεί να επιτευχθεί μόνο εάν οι γυναίκες συμμετέχουν σε χώρους λήψης αποφάσεων.

Θα θέλαμε επίσης να καταδικάσουμε όλες τις μορφές πολιτικών των διακρίσεων και ιδιαίτερα θέλουμε να εκφράσουμε την υποστήριξή μας στις γυναίκες σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες που κινητοποιούνται για την υπεράσπιση των σεξουαλικών και αναπαραγωγικών δικαιωμάτων, τελικά για εμάς τις γυναίκες, για να έχουμε το δικαίωμα να αποφασίζουμε για το σώμα μας και τη ζωή μας.

Αυτή την 8η Μάρτη ας υπερασπίσουμε τα δικαιώματά μας ως γυναίκες και αγρότισσες στο δρόμο.

μετάφραση: Χριστίνα Κούρκουλα

 

Διαβάστε ακόμα

Δελτίο Τύπου της Via Campesina για την 8η Μάρτη

La Via Campesina: η διατροφική αυτάρκεια και ο παγκόσμιος φεμινιστικός αγώνας

 

 

Share

Δελτίο Τύπου της Via Campesina για την 8η Μάρτη

Δελτίο Τύπου της Via Campesina για την 8η Μάρτη, 2014

Harare, 7 Μαρτίου 2014

Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας: Παλεύουμε ενάντια στον καπιταλισμό, την πατριαρχία και για τα δικαιώματά μας!

Αύριο, 8η Μάρτη, Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, η Via Campesina επαναβεβαιώνει την αντι-καπιταλιστική και αντι-πατριαρχική στάση της. Εκφράζουμε την σταθερή απόφαση μας να παλέψουμε και να βγούμε στον δρόμο διαμαρτυρόμενες για ένα νέο όραμα του κόσμου, με βάση τις αρχές του σεβασμού, της ισότητας, της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης, της ειρήνης και της ελευθερίας. Είμαστε αποφασισμένες να συνεχίσουμε τον αγώνα μαζί με τις εργαζόμενες γυναίκες των αγροτικών και αστικών περιοχών.

Ο πρώτος εορτασμός της Διεθνούς Ημέρας Εργασίας των Γυναικών (τώρα Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας) πραγματοποιήθηκε στις 19 Μαρτίου 1911 στην Γερμανία, την Αυστρία, τη Δανία και την Ελβετία, με συλλαλητήρια στα οποία οι γυναίκες απαίτησαν το δικαίωμα ψήφου, το δικαίωμα να κατέχουν δημόσιο αξίωμα, το δικαίωμα να εργάζονται και για την εξάλειψη των διακρίσεων λόγω φύλου.

Μόλις λίγες ημέρες αργότερα, στις 25 Μαρτίου, περισσότερες από 140 εργαζόμενες γυναίκες, ως επί το πλείστον μετανάστριες, πέθαναν σε πυρκαγιά σε εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας στη Νέα Υόρκη. Αυτή η καταστροφή είχε τεράστια επίδραση στην εργατική νομοθεσία στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως και στους επόμενους εορτασμούς της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας, κατά την οποία γίνεται αναφορά στις συνθήκες εργασίας που οδήγησαν σε αυτό το τραγικό συμβάν.

Από τότε μέχρι σήμερα οι γυναίκες ακούραστα εξακολουθούμε να αγωνιζόμαστε και να διεκδικούμε τα δικαιώματά μας. Η σημερινή κοινωνία, καπιταλιστική και πατριαρχική, στηριζόμενη στη διάκριση και την εκμετάλλευση, όχι μόνο των φυσικών πόρων και της γης, αλλά και της ίδιας της ανθρώπινης φυλής, χτίζει τον πλούτο και την ανάπτυξή της σε μια ανισότητα η οποία μ’ αυτόν τον τρόπο γίνεται απαραίτητη.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι γυναίκες της υπαίθρου, οι εργάτριες, οι αγρότισσες και οι γυναίκες ιθαγενείς, βρισκόμαστε σε ακόμη πιο υποδεέστερη μοίρα, εξαιτίας του απλού γεγονότος ότι είμαστε γυναίκες: διπλά εκμεταλλευόμενες, διπλά καταπιεσμένες.

Η βία προς τις γυναίκες, είτε είναι σεξουαλική, είτε σωματική ή ψυχολογική, είναι ευρύτατα διαδεδομένη στις κοινωνίες μας. Μια πρόσφατη έρευνα στην Ευρώπη έδειξε ότι το 1/3 των γυναικών έχουν αντιμετωπίσει τη βία με βάση το φύλο. Οι σημερινές περικοπές στην κοινωνική ασφάλιση, που επηρεάζει περισσότερο τις γυναίκες από τους άνδρες και οι οπισθοδρομικές αλλαγές στα δικαιώματα αναπαραγωγής είναι μορφές βίας κατά των γυναικών.

Εμείς οι γυναίκες αγωνιζόμαστε σκληρά για να αλλάξουμε τις κοινωνίες μας και να απαιτήσουμε την αποκατάσταση και την κατάργηση όλων των σεξιστικών πρακτικών. Ένα παράδειγμα είναι ο αγώνας στην Ασία για την αποκατάσταση και την αναγνώριση των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν από τον ιαπωνικό στρατό στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν οι γυναίκες συστηματικά αναγκάζονταν να εργαστούν ως σκλάβες του σεξ. Ακόμα και σήμερα ο οργανωμένος βιασμός συμβαίνει σε εμπόλεμες ζώνες και αποτελεί μια από τις πιο φρικτές μορφές βίας κατά των γυναικών.

Ως Via Campesina θα ενισχύσουμε την εκστρατεία μας για να σταματήσει η βία κατά των γυναικών.

Οι αγώνες μας και η δράση μας για την Κυριαρχία της Τροφής (διατροφική αυτάρκεια) έχει δώσει σ’ εμάς τις γυναίκες την ευκαιρία να κάνουμε ορατή την ιστορική συμμετοχή μας στην ανάπτυξη των διατροφικών συστημάτων σε παγκόσμια κλίμακα και τον ρόλο που έχουμε διαδραματίσει από τότε που επινοήθηκε η γεωργία. Ο ρόλος αυτός συνδέεται στενά με τη συλλογή και τη διάδοση των σπόρων και την προστασία και διατήρηση της βιοποικιλότητας και του γενετικού πλούτου, καθιστώντας μας τους βασικούς συναισθηματικούς και ηθικούς πυλώνες της κοινωνίας.

Οι αγρότισσες και οι εργάτριες γης, οι γυναίκες ιθαγενείς και οι γυναίκες της υπαίθρου θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για την προστασία της φύσης, τη Μητέρα Γη, τα τρόφιμα και την Κυριαρχία της Τροφής. Εμείς θα τα υπερασπιστούμε ενάντια στην εκμετάλλευση και τη βία σε όλα τα επίπεδα και όλες τις εκφάνσεις της, ενάντια στις πολυεθνικές εταιρείες και απέναντι σ’ ένα αυτοκαταστροφικό σύστημα εκμετάλλευσης.

Οι γυναίκες και οι άνδρες της Via Campesina απαιτούν τη δημιουργία χώρων συζήτησης και ανταλλαγής όπου θα μπορούν να αναπτύξουν ισχυρά εργαλεία για μια πολύμορφη και πλουραλιστική κοινωνία: εργαλεία για την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας ενάντια στα πολιτικά και πολιτισμικά ιδεώδη που μπλοκάρουν την πρόοδο προς την ισότητα των φύλων.

Οι οργανωμένες γυναίκες της υπαίθρου έχουν πεισθεί ότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα οπισθοδρόμησης στην πρόοδο και τις νίκες που έχουν πετύχει, και ακόμη λιγότερο στη νοοτροπία των γυναικών. Συνεχίζουν να αγωνίζονται για την «κυριαρχία της χώρας τους, της γης τους και του κορμιού τους», λέγοντας «όχι» στη βία κατά των γυναικών σε όλες τις μορφές της.

Απαιτούμε ισότητα στα δικαιώματα, σεβασμό της πολιτισμικής, έμφυλης και εθνοτικής πολυμορφίας, κοινωνική δικαιοσύνη για όλα τα έμβια όντα και το αναφαίρετο δικαίωμα να ζούμε με αξιοπρέπεια.

Δεσμευόμαστε να εμβαθύνουμε και να διευρύνουμε τη διαδικασία μας για τη συλλογική διαμόρφωση μιας πολιτικής πρότασης με στόχο τη δημιουργία της βάσης για τον «Λαϊκό Φεμινισμό της Υπαίθρου».

Παγκοσμιοποίηση του αγώνα, παγκοσμιοποίηση της ελπίδας

μετάφραση: Χριστίνα Κούρκουλα

Διαβάστε ακόμα

La Via Campesina: η διατροφική αυτάρκεια και ο παγκόσμιος φεμινιστικός αγώνας

 

Share

Καπνικαρέα 8 Μάρτη

Δυναμική η παρουσία γυναικείων και φεμινιστικών οργανώσεων στην οδό Ερμού, με συνθήματα, εκφώνηση ανακοινώσεων, διανομή φυλλαδίων και χαιρετισμούς. Οι αγωνιζόμενες καθαρίστριες του Υπουργείου Οικονομικών ήταν πολύ δυναμικές και αγωνιστικές, όπως μας έχουν συνηθίσει τους τελευταίους μήνες με τις καθημερινές κινητοποιήσεις τους.

Όλες οι ομάδες που συνυπέγραφαν την έκκληση είχαν παρουσία στην εκδήλωση, πάνω από 200 άτομα. Τα φεμινιστικά συνθήματα, για τη βία κατά των γυναικών, την πατριαρχία, τις διακρίσεις στην εργασία, έδωσαν το δικό τους χρώμα στην εμπορική κίνηση της περιοχής και το μήνυμα, στις διερχόμενες και διερχόμενους, ότι η 8 Μάρτη δεν είναι γιορτή, είναι μέρα αγώνα.

Την εκδήλωση ακλούθησε πορεία προς τη Βουλή, με διαρκή συνθήματα. Το επίδικο βέβαια, σ’ αυτή τη διαδήλωση όπως και σε κάθε δημόσια εκδήλωση γυναικείων οργανώσεων, είναι η σχέση ανάμεσα στην κρίση και την πατριαρχία, με τις φεμινίστριες να επιμένουν ότι η 8η Μάρτη πρέπει να καταγγέλλει κάθε μορφής πατριαρχία και να αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο πλήττονται οι γυναίκες μέσα σε μια καινούρια κατάσταση. Η αυτονομία του γυναικείου σώματος και η καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φύλου δεν είναι αποτέλεσμα μόνο της σημερινής κρίσης, είναι ένα διαχρονικό αίτημα που χρειάζεται διεκδίκηση και όχι υποταγή στις πατριαρχικές δομές της πολιτείας και των διαφόρων μορφών κινημάτων, όπως τονίζει και η σχετική ανακοίνωση της Φεμινιστικής Πρωτοβουλίας για την Εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών.

Τα συνθήματα που ακούστηκαν στη διαδήλωση είχαν και τις δύο αυτές χροιές, μιας και πολλές γυναικείες ομάδες υπάγουν τα αιτήματα του φύλου στον γενικότερο αγώνα για την αλλαγή της κοινωνίας, ενώ άλλες υποστηρίζουν την ανάγκη για φεμινοποίηση του πολιτικού λόγου και ισότιμη ένταξη των φεμινιστικών αιτημάτων στους αγώνες για την κοινωνική αλλαγή και την ισότητα των δύο φύλων.

Share

Τουρκία 8 Μάρτη – Ιστανμπούλ

της Σίσσυς Βωβού

Η εκδήλωση της 8ης Μάρτη, το βράδυ, στην Ιστανμπούλ ήταν επιτυχημένη, είχε πάνω από 2000 γυναίκες που πορεύθηκαν με δάδες στην κεντρική λεωφόρο Ιστικλάλ κάτω από ισχυρή βροχή. Στην λεωφόρο αυτή οι διαδηλώσεις έχουν απαγορευθεί από τον περασμένο Ιούνιο. Στο τέλος της πορείας σημειώθηκε σύγκρουση με κάποιες ομάδες μαρξιστών που είχαν παραταχθεί μπροστά στην αστυνομία, αλλά και με την ίδια την αστυνομία, όπως μας δείχνουν τα βίντεο και οι φωτογραφίες. Οι φεμινιστικές ομάδες κάλεσαν τις άλλες ομάδες να παραμερίσουν, καθώς και την αστυνομία να μην κλείνει το δρόμο. Δυστυχώς, αυτό δεν έγινε, με αποτέλεσμα η πορεία να διασκορπιστεί πριν φθάσει στο σημείο τερματισμού της. Δείτε το βίντεο εδώ. Η Φεμινιστική Κολεκτίβα της Ιστανμπούλ, εξέδωσε ανακοίνωση όπου καταδικάζει αυτές τις αντι-φεμινιστικές ομάδες, όπως μας λένε σε δική τους ενημέρωση.


Η συμμετοχή νέων γυναικών ήταν το καινούριο στοιχείο της διαδήλωσης. Στον ίδιο δρόμο είχαμε πορευθεί χιλιάδες γυναίκες απ’ όλη την Ευρώπη, κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Φόρουμ που έγινε στην Ιστανμπούλ τον Ιούνιο του 2010, κατά την εναρκτήρια μέρα του Φόσουμ, και μετά τις εκδηλώσεις που είχαν γίνει. Φυσικά από την Ελλάδα, ως γειτόνισσες, είχαμε και μαζική συμμετοχή. Τότε, η διαδήλωση στην Ιστικλάλ δεν είχε ακόμα απαγορευθεί, όπως έγινε μετά τα γεγονότα στο πάρκο Γκεζί πέρυσι. Επίσης, είχαμε πορευθεί κατά την διεθνή εκδήλωση του 2005 της Παγκόσμιας Πορείας Γυναικών, αρκετές γυναίκες από την Ελλάδα, στη μεγάλη, δυναμική και χαρούμενη διαδήλωση 2000 γυναικών που ξεκίνησε από την Ιστινκλάλ για να καταλήξει στην προκυμαία, μετά από πορεία περισσότερο από μία ώρα.

Βίντεο με παλιότερες δράσεις:

YouTube Preview Image

 

Έκκληση αλληλεγγύης

Η φεμινιστική κολεκτίβα είχε στείλει έκκληση αλληλεγγύης προς τις ευρωπαϊκές φεμινιστικές οργανώσεις, στις αρχές του Μάρτη. Στην έκκληση αυτή αναφέρει:

«Όταν μια ομάδα γυναικών άρχισε το 2003 να κάνει πορεία στην Πλατεία Ταξίμ, δεν φανταζόμασταν ότι θα φθάσουμε χιλιάδες γυναίκες και διεμφυλικά άτομα καθώς τα χρόνια περνούσαν. Η Ταξίμ έχει γίνει συμβολικός τόπος που κερδήθηκε με αγώνες, και όπου γιορτάζουμε τη φεμινιστική εξέγερση κάθε χρόνο. Εντούτοις, τη χρονιά αυτή υπάρχει απειλή για αστυνομική βία στην πλατεία Ταξίμ. Κάποιες από εσάς γνωρίζετε καλά, κάποιες απλώς μπορεί να έχετε ακούσει για το μπλοκάρισμα στης πλατείας Ταξίμ μετά τις διαμαρτυρίες στο πάρκο Γκεζί».

Για να τις υποστηρίξουμε, λένε στην έκκλησή τους, μπορούμε να απευθυνθούμε στον υπουργό Εσωτερικών και το γραφείο του πρωθυπουργού

Δεν γνωρίζουμε πόσες γυναικείες οργανώσεις έκαναν αυτή τη διαμαρτυρία, είναι όμως σίγουρα μια μεγάλη κατάκτηση ότι οι γυναίκες κατέκλυσαν την Ιστικλάλ και έσπασαν την απαγόρευση, έστω και με το βίαιο τέλος που είχε η εκδήλωση.

Την έκκλησή τους για αλληλεγγύη, συνοδεύουν με μια αναλυτικότερη ανακοίνωσή τους για τις 8 του Μάρτη:

Εμείς, οι γυναίκες, είμαστε στην πλατεία Ταξίμ της Ισταμπούλ, την 8η Μάρτη!

Εμείς οι γυναίκες που ζούμε στην Τουρκία, φωνάζουμε στους δρόμους εδώ και 11 χρόνια, ενάντια στην πατριαρχία, ενάντια στην ανδρική βία, το σεξισμό, τον ετεροσεξισμό, τον καπιταλισμό, το μιλιταρισμό και τον πόλεμο, στις νυχτερινές πορείες της 8ης του Μάρτη.

Από την τελευταία 8η του Μάρτη, η χρονιά πέρασε με αυξανόμενη βία κατά των γυναικών.

Κάθε μέρα διαβάζουμε για μια ακόμα συζυγοκτονία στις ειδήσεις. Κάθε μέρα τρεις γυναίκες δολοφονούνται στην Τουρκία. Οι φονιάδες και οι βιαστές δεν τιμωρούνται. Το κράτος δεν προσπαθεί να σταματήσει τη βία κατά των γυναικών, προσπαθεί μόνο να σταματήσει τα διαζύγια.

Το ΑΚΠ (το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης) που κυβερνά, που είναι δικαστική και νομοθετική εξουσία μαζί, μας έχει αφαιρέσει το δικαίωμα στην έκτρωση. Μας διώχνουν από τα νοσοκομεία από την πόρτα κιόλας. Το κράτος περιορίζεται στο να παρέχει τις αντισυλληπτικές μεθόδους. Η κυβέρνηση δεν διστάζει να προχωρήσει στον έλεγχο του γυναικείου σώμαος. Προετοιμάζουν νόμους που θα μας καταδικάσουν σε μια ζωή με ευέλικτη και επισφαλή εργασία. Τα κέντρα για τις γυναίκες και κέντρα πληροφόρησης στη χώρα είναι συμβολικά και ανεπαρκή. Η κυβέρνηση κατάργησε το υπουργείο Γυναικών για να το αντικαταστήσει με το υπουργείο Οικογένειας και Κοινωνικής Πολιτικής. Αυτό το νέο υπουργείο μετατρέπει τα καταφύγια των γυναικών και κέντρα πληροφόρησης, σε χώρους που προστατεύουν την οικογένεια και εξαναγκάζουν τις γυναίκες να επιστρέψουν σ’ αυτήν. Εμείς, ως γυναίκες που ήμασταν στους δρόμους στην αντίσταση στο Πάρκο Γκεζί, αμφισβητούμε τις σεξιστικές πολιτικές του κράτους. Αντιμετωπίσαμε βία και σεξουαλική παρενόχληση από την αστυνομία στη διάρκεια της αντίστασής μας.

Αυτή όμως δεν ήταν η πρώτη φορά. Οι γυναίκες αντιμετώπισαν την αστυνομική βία στις 8 του Μάρτη, κατά της εκδηλώσεις του 2005 στο Μπεγιαζίτ. Το τουρκικό κράτος καταδικάστηκε γι’ αυτό από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, λόγω της αστυνομικής βίας που άσκησε το 2005.

Η Ταξίμ, όπου εμείς οι γυναίκες στην Ιστανμπούλ εξακολουθούμε να αντιστεκόμαστε, να υπάρχουμε, παρά την αστυνομική βία και όλα τα εμπόδια, και να επαναλαμβάνουμε ότι ‘δεν εγκαταλείπουμε αυτούς τους δρόμους και αυτές τις νύχτες’, βρίσκεται τώρα σε αστυνομικό μπλόκο. Στους δρόμους αυτούς, απ’ όπου φωνάζουμε προς όλο τον κόσμο για την ελευθερία των γυναικών εδώ και 11 χρόνια, αντιμετωπίζουμε τώρα την απειλή της αστυνομικής βίας, της παρενόχλησης και των δακρυγόνων για την επερχόμενη 8η του Μάρτη.

Η καταπίεση αυξάνεται αλλά εμείς δεν θα εγκαταλείψουμε την αντίστασή μας και την εξέγερση ενάντια στην πατριαρχία! Όπως τα προηγούμενα 11 χρόνια έτσι και φέτος θα είμαστε στην Ταξίμ στις 8 του Μάρτη για τη νυχτερινή πορεία μας.

Η κυβέρνηση του ΑΚΠ, που επιτίθεται στους χώρους μας και στις ζωές μας, προσπαθεί επίσης να μας πάρει τους δρόμους πάνω στους οποίους περπατούμε. Αλλά, παρά όλες τις απαγορεύσεις, θα συναντηθούμε στην Ταξίμ και θα φωνάξουμε με όλη μας τη δύναμη.

Καλούμε τις γυναίκες απ’ όλο τον κόσμο να φωνάξουν για την ελευθερία των γυναικών, ενάντια στην πιθανή αστυνομική βία και για αλληλεγγύη, παρ’ ότι δεν θα μπορούνε να είναι μαζί μας στην Ταξίμ. Θα διαβούμε τα οδοφράγματα της αστυνομίας μαζί στην Ταξίμ.

Ας έρθει ο πατέρας, ας έρθει ο σύζυγος, ας έρθει ο αστυνομικός, ας έρθει το στυλιάρι!

Συνειδητά σε εξέγερση! Συνειδητά για την ελευθερία!

Η Φεμινιστική Κολεκτίβα της Ιστανμπούλ

 

 

Share

Η ανακοίνωση των ομάδων γυναικών / LGBTQ της ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α. για την 8η Μάρτη

Στην κρίση δεν γιορτάζουμε, διεκδικούμε !

Τα τελευταία 5 χρόνια βιώνουμε όλες και όλοι τεράστιες αλλαγές λόγω της οικονομικής και κοινωνικής εξαθλίωσης, λόγω των πολιτικών επιλογών της κυβέρνησης, της Ε.Ε. και του Δ.Ν.Τ. Η μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία έχει υποστεί ανεργία, μαύρη εργασία, μειώσεις μισθών και συντάξεων, καταστροφή κοινωνικών δομών και παροχών.

Είναι όμως για όλους το ίδιο δύσκολο; Ως γυναίκες θεωρούμε πως βιώνουμε την κρίση πιο έντονα και με διαφορετικό τρόπο σε πολλές στιγμές της καθημερινότητας μας. Το να είσαι γυναίκα εργαζόμενη, άνεργη, μητέρα, σύντροφος ποτέ δεν ήταν κάτι απλό. Τώρα όμως έχει γίνει ασύγκριτα πιο δύσκολο.

Καθώς ποτέ δεν ενταχτήκαμε ως γυναίκες ισότιμα στην εργασία, με την κρίση η ανισότητα αυτή έχει γίνει ακόμα πιο έντονη. Πέρα από αυτό, πολλές γυναίκες εργάζονταν ως ημιαπασχολούμενες ή απασχολούνταν σε ανασφάλιστους κλάδους όπως καθαρίστριες, baby-sitting, οικιακές βοηθοί, στη φροντίδα ηλικιωμένων κ.α., κλάδοι με θολό εργασιακό καθεστώς, όπου πολλά από τα δικαιώματα συστηματικά καταπατούνται. Με τον ίδιο τρόπο που το σύστημα καταπιέζει και στερεί δικαιώματα από τις γυναίκες, περιθωριοποιεί και εκμεταλλεύεται την ΛΟΑΤ (λεσβίες, ομοφυλόφιλοι, αμφιφυλόφιλοι, τρανς) κοινότητα. Γι’ αυτό και μαζί με τη πάλη ενάντια στη γυναικεία καταπίεση, έχουμε να δώσουμε τη μάχη για την απενοχοποίηση της σεξουαλικότητας.

Επιπλέον, ενώ πάντα μια εγκυμοσύνη μπορούσε να αποτελέσει αιτία μη πρόσληψης ή και απόλυσης, πλέον οι γυναίκες καλούνται να επιλέξουν ένα μόνο από τα δύο. Μια άδεια εγκυμοσύνης μπορεί και να είναι πολυτέλεια. Στο μεταξύ, στα πλαίσια των περικοπών, για τις ανασφάλιστες ο τοκετός είναι κάτι που δικαιούνται μόνο αν έχουν τα χρήματα όπως και η έκτρωση, αρκετά ενοχοποιημένη ακόμα, που πληρώνεται ολόκληρη από την τσέπη της γυναίκας. Παράλληλα η ενημέρωση σχετικά με την αντισύλληψη είναι ελλιπέστατη και η πρόσβαση σε αυτήν περιορισμένη.

Η κρίση όμως αποτέλεσε και μια δικαιολογία για να στερήσει από τον κόσμο κοινωνικές παροχές και δομές. Η διάλυση των νοσοκομείων, το κλείσιμο του ΕΟΠΥΥ, των σχολείων και των παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών, των γηροκομείων, η μείωση των επιδομάτων, η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης, ωθούν τον κόσμο  σε μια κατάσταση μόνιμου φόβου επιβίωσης. Για μας ως γυναίκες, αυτή η κατάσταση αποτελεί ένα επιπλέον βάρος, καθώς όταν παραστεί ανάγκη, είναι βέβαιο πως θα είμαστε αυτές που θα επιφορτιστούν με την φροντίδα του ηλικιωμένου πατέρα, της μητέρας, του μικρού παιδιού που δεν θα έχει νηπιαγωγείο, θα είμαστε αυτές που θα κληθούν να αφήσουν την δουλειά τους προκειμένου να φροντίσουν το νοικοκυριό, σύμφωνα με τα πατριαρχικά στερεότυπα.

Άλλα δεν είναι μόνο αυτά. Τα προβλήματα που είχαμε και πριν λόγω του φύλου μας εντείνονται λόγω της κρίσης. Ο φόβος του να περπατάς μόνη τη νύχτα στο δρόμο, η σεξουαλική παρενόχληση και η υποτίμηση που δέχεσαι σε κάθε πτυχή της ζωής σου, από τον χώρο δουλειάς μέχρι τον σύντροφο σου. Τα πρότυπα ζωής, συμπεριφοράς και ομορφιάς που ακόμα και τώρα μας καταπιέζουν. Αλλά και η ενδοοικογενειακή βία που πάντα βάραινε τη γυναίκα τώρα πια είναι μεγαλύτερη από ποτέ, με τις γυναίκες να μιλάνε πιο δύσκολα για αυτό, μιας και η άθλια οικονομική κατάσταση τις αναγκάζει να μένουν σε ανεπιθύμητες, συχνά καταπιεστικές σχέσεις. Η απεμπλοκή των θυμάτων έχει γίνει ακόμα πιο δύσκολη, μιας και οι αντίστοιχες δομές και τα καταφύγια έχουν αποδεκατιστεί με ευθύνη του κεντρικού και τοπικού κράτους. Τα περιστατικά ομοφοβικών και τρανσφοβικών επιθέσεων έχουν επίσης εξαπλωθεί επικίνδυνα, πολλές φορές κι από τα όργανα καταστολής του κράτους (π.χ. χυδαίες συλλήψεις τρανς ατόμων στη Θεσσαλονίκη).

Κοινωνικές ομάδες που ήδη καταπιέζονταν βρίσκονται σε ακόμη χειρότερη μοίρα λόγω της κρίσης. Παίρνουν συχνά τον ρόλο του αποδιοπομπαίου τράγου, γκετοποιούνται ή περνάνε αόρατοι οι ίδιοι και οι ανάγκες τους. Οι μετανάστριες είναι από τις πρώτες που θα χάσουν τη δουλειά τους και από τις τελευταίες που θα έχουν περίθαλψη και πρόσβαση στις κοινωνικές δομές. Αντίστοιχη κατάσταση αντιμετωπίζουν και τα παιδιά τους, που συχνά δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση, ενώ δύσκολα μπορούν να αιτηθούν την ελληνική ιθαγένεια. Οι φυλακισμένες ζουν σε συνθήκες εξαθλίωσης, χωρίς στοιχειώδη είδη υγιεινής και χωρίς πρόνοια για τα παιδιά τους που μέχρι κάποια ηλικία μεγαλώνουν αποκλειστικά μέσα στη φυλακή, ενώ σε πολλές περιπτώσεις δεν δικαιούνται να μειώσουν την ποινή τους μέσω εργασίας. Φυσικά δεν ξεχνάμε την περίπτωση των οροθετικών γυναικών, που οι ίδιες διαπομπεύτηκαν πανηγυρικά, ενώ οι πελάτες αντιμετωπίστηκαν ως θύματα μιας κακής συναλλαγής.

Για όλα αυτά υπάρχουν υπεύθυνοι. Είναι οι πολιτικές των κυβερνήσεων, οι επιταγές της ΕΕ και του ΔΝΤ. Δίπλα τους στέκει η ΧΑ, που δολοφόνησε το Παύλο Φύσσα, το Σαχζάτ Λουκμάν, ως συστημική δύναμη και οργανωμένος εκφραστής του φασισμού, που επιβάλλει κυρίως με τη φυσική βία το καθεστώς τρομοκρατίας απέναντι στους πιο ευάλωτους, έχοντας πρωταγωνιστικό ρόλο σε πογκρόμ μεταναστών/μεταναστριών, ομοφυλόφιλων γυναικών και αντρών, τρανς ατόμων. Το πραγματικό της πρόσωπο, είναι αυτό του καταπιεστή όλων των πληττόμενων κομματιών της κοινωνίας και του υπερασπιστή κάθε συντηρητικού, αντιδραστικού και καταπιεστικού θεσμού και ιδέας. Η επίθεση νομιμοποιείται από τα ΜΜΕ, που ακόμα και σήμερα προβάλλουν τα πιο αντιδραστικά πρότυπα για τα φύλα, ενώ εξαίρουν κάθε καταπιεστή και αφεντικό που προχωράει σε ολοένα πιο αντιλαϊκά, ομοφοβικά και μισογύνικα μέτρα. Είναι δε αυτά που συστηματικά προωθούν και νομιμοποιούν το κλίμα βίας, ποινικοποιώντας κάθε μορφή αντίστασης ενάντια στα αντιλαϊκά μέτρα, υποθάλποντας ακόμα και τους δολοφόνους της ΧΑ.

Βρισκόμαστε στους χώρους εργασίας, στις γειτονιές, στους δρόμους και στις πλατείες. Στη διάρκεια αυτών των πέντε χρόνων, όπως και πριν, οι γυναίκες αγωνιζόμαστε για τα δικαιώματα μας. Είμαστε παντού και θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε και να παλεύουμε αντικαπιταλιστικά, με απεργίες διαρκείας και κινητοποιήσεις, για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση, χωρίς καταπίεση από άνθρωπο σε άνθρωπο!

ΚΑΜΙΑ ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΣΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ ΣΥΛΛΟΓΙΚΑ ΤΑ ΑΥΤΟΝΟΗΤΑ

ΙΣΟΤΗΤΑ-ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ-ΑΓΩΝΑΣ

 

ΟΜΑΔΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ  ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α.

ΟΜΑΔΑ ΦΥΛΟΥ ΚΑΙ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑΣ – LGBTQ  ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α.

 

Share

Ανακοίνωση της Φεμινιστικής Πρωτοβουλίας για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών

8 Μάρτη 2013

Στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο

Αγωνιζόμαστε, διεκδικούμε!

8 Μάρτη οι γυναίκες σε όλο τον κόσμο αγωνιζόμαστε, για να εδραιώσουμε και να διευρύνουμε τις κατακτήσεις μας, να αποτρέψουμε τις επιθέσεις εναντίον μας, για να πετύχουμε την απελευθέρωση των γυναικών και την ισότητα των δύο φύλων.

Στη συγκυρία της κρίσης, κάθε χρονιά που περνάει κάνει την ημέρα της γυναίκας ολοένα και πιο επίκαιρη. Οι πολιτικές που ακολουθούνται από τις τελευταίες κυβερνήσεις, βρίσκοντας εύφορο έδαφος σε παγιωμένες σεξιστικές και μισογύνικες αντιλήψεις για τους ρόλους και τις θέσεις των φύλων, αποτελούν ολομέτωπη επίθεση στα δικαιώματα των γυναικών, άμεσα ή έμμεσα.

Όμως οι γυναίκες είμαστε παντού, στους χώρους εργασίας, στην υγεία, την εκπαίδευση, τις γειτονιές, τις πόλεις και τα χωριά, στις δομές αλληλεγγύης, στον αντιφασιστικό αγώνα. Σε όλο τον κόσμο, από το μεγάλο κίνημα στην Ινδία μέχρι τις δυναμικές Πούσι Ράιοτς στη Ρωσία, από την Ισπανία μέχρι την Παλαιστίνη και τη Βενεζουέλα, αγωνιζόμαστε ενάντια στην πατριαρχία, για την κοινωνική χειραφέτηση, για κοινωνική δικαιοσύνη και αλλαγή των κοινωνιών μας, για την ειρήνη. Διεκδικούμε:

  • Δουλειά για όλες, με πλήρη ασφάλιση και υγειονομική περίθαλψη.
  • Αυτοδιάθεση του σώματός μας.
  • Ίσα δικαιώματα ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου.
  • Νομιμοποίηση των μεταναστριών/των – ίσα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα, άσυλο στις/στους πρόσφυγες / ιθαγένεια σε όλα τα παιδιά.
  • υγειονομική περίθαλψη για όλες, ντόπιες και μετανάστριες – όχι στα διπλά νοσήλια-δωρεάν και ασφαλής αντισύλληψη /άμβλωση/τοκετός.
  • Καταπολέμηση του σεξουαλικού και εργασιακού τράφικινγκ – εργασιακή διέξοδο και ψυχολογική υποστήριξη για τα θύματα.
  • Εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών – ενημέρωση, κέντρα στήριξης, καταφύγια, ψήφιση νόμου που αντιμετωπίζει συνολικά τη βία λόγω φύλου.
  • Βελτίωση των συνθηκών κράτησης για τις φυλακισμένες, δυνατότητα εργασίας για μείωση ποινής, ειδική μεταχείριση των μητέρων ανήλικων τέκνων, ιδιαίτερα σε περίπτωση μόνης γονέα.
  • Διακοπή κράτησης γυναικών με σοβαρές μολυσματικές ασθένειες, ιδιαίτερα φορείς hiv/aids.
  • Ισότιμη συμμετοχή και εκπροσώπηση των γυναικών σε όλους τους τομείς, ιδιαίτερα σήμερα, ενόψη των αυτοδιοικητικών εκλογών και ευρωεκλογών.

Διαδηλώνουμε στις 8 Μάρτη στην Αθήνα (Καπνικαρέα, οδός Ερμού) στις 12 το μεσημέρι.

Αγωνιζόμαστε για μια κοινωνία ισότητας και δικαιοσύνης

 

Share

Η ΟΛΜΕ για την ημέρα της γυναίκας

8 Μάρτη: ΔΙΕΘΝΗΣ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ

Η 8η Μάρτη έχει καταγραφεί στη συλλογική συνείδηση ως μια σημαντική σελίδα στην ιστορία του παγκόσμιου εργατικού κινήματος. Είναι ημέρα μνήμης των αγώνων των γυναικών, ημέρα αποτίμησης των κατακτήσεών τους και αφετηρία νέων αγώνων ενάντια στην εκμετάλλευση και στις διακρίσεις που βασίζονται στο φύλο.

Ακόμα και σήμερα δεν μπορούμε να αγνοήσουμε την καταπίεση που υφίστανται εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια σε όλο τον κόσμο, όπως είναι η παραβίαση βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων, η στέρηση της εκπαίδευσης, της μόρφωσης, της φροντίδας για τη μητρότητα και την υγεία, ο εξαναγκασμός σε σκληρή εργασία που δεν ανταμείβεται, η ανέχεια, η φτώχεια, ο πόλεμος και σε κάποιες περιπτώσεις η στέρηση της ζωής.

Τα παγκόσμια στοιχεία είναι ενδεικτικά. Το 70% των ατόμων που ζουν σε συνθήκες φτώχειας είναι γυναίκες, τα 2/3 των αναλφάβητων είναι γυναίκες, το 80% των προσφύγων είναι γυναίκες και παιδιά.

Σήμερα, η κυβέρνηση έχει επιβάλει στη χώρα μας, κατ’ επιταγή της Τρόικας, μια πολιτική άγριας λιτότητας και απάνθρωπων περικοπών στις δημόσιες και κοινωνικές δαπάνες. Οι εργαζόμενοι και εργαζόμενες δέχονται ολομέτωπη επίθεση ενάντια στα κατακτημένα με θυσίες δικαιώματα, σημαντικοί κοινωνικοί θεσμοί υποβαθμίζονται και καταργούνται. Οι επιπτώσεις αυτής της πολιτικής είναι οδυνηρές για κάθε εργαζόμενο, οι γυναίκες όμως, λόγω της πολυπλοκότητας του ρόλου τους, πλήττονται ακόμη περισσότερο. Η ανεργία στις γυναίκες φτάνει σε πολύ πιο υψηλά ποσοστά από ό,τι στους άνδρες, όπως και τα ποσοστά της μερικής απασχόλησης. Οι γυναίκες εξακολουθούν να αποτελούν τα τρία τέταρτα των εργαζομένων με μερική απασχόληση, χαμηλούς μισθούς και περιορισμένες κοινωνικές παροχές.

Αλλά και σε ό,τι αφορά τις απολύσεις οι γυναίκες πληρώνουν βαρύτερο τίμημα. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, μία στις τρεις γυναίκες άνω των 65 ετών και μία στις τέσσερις στις ηλικίες 16-24 ετών βρίσκονται κάτω από τα όρια της φτώχειας, ενώ μία στις πέντε γυναίκες είναι μακροχρόνια άνεργη.

Χαρακτηριστική υπήρξε η πρόσφατη περίπτωση της κατάργησης 50 ειδικοτήτων της Τεχνικής – Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, που στέρησε από πολλούς μαθητές, αλλά κυρίως μαθήτριες, τη δυνατότητα να επιλέγουν τις αντίστοιχες ειδικότητες στο δημόσιο τομέα, ενώ οδήγησε πάνω από 1.900 εκπαιδευτικούς, κυρίως γυναίκες, στη διαθεσιμότητα / απόλυση.

Ο φόβος της απόλυσης κάνει τις εργαζόμενες πιο ευάλωτες σε πιέσεις για εργασία εκτός ωραρίου, για απλήρωτες υπερωρίες και πλήθος άλλων αθέμιτων πιέσεων και παρανομιών από την πλευρά των εργοδοτών. Είναι χαρακτηριστική το τελευταίο διάστημα η προσπάθεια της ηγεσίας του Υπ. Παιδείας και μερίδας του τύπου να ενοχοποιήσουν τις γυναίκες εκπαιδευτικούς για τα πολλά κενά εκπαιδευτικών που παρατηρούνται ακόμα και σήμερα στην εκπαίδευση, επικαλούμενοι ατεκμηρίωτους ισχυρισμούς περί εξαπάτησης σχετικά με τις άδεις κύησης και τις λεγόμενες «επαπειλούμενες εγκυμοσύνες». Είναι προφανές για όσους εκτοξεύουν αβασάνιστα τέτοιες ανυπόστατες κατηγορίες ότι το αδιάσπαστο δίδυμο «μητέρας-παιδιού», που είναι η πηγή της ζωής, δεν αντιμετωπίζεται παρά ως απλά λογιστικά στοιχεία.

Τέλος, και σε ό,τι αφορά τους μισθούς και τις συντάξεις οι γυναίκες υπέστησαν βαρύτερες συνέπειες τόσο στο δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Τα τρία τελευταία χρόνια χιλιάδες εργαζόμενες γυναίκες που έχουν εξασφαλίσει τις ελάχιστες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης ακολουθούν το δρόμο της σύνταξης, κάτω από την πίεση των νέων συνθηκών, προκειμένου να προστατέψουν τον εαυτό τους από την αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης και την εργασιακή εφεδρεία.

Οι προσλήψεις στο δημόσιο τομέα έχουν παγώσει, συμπεριλαμβανομένων των τομέων της υγείας και της εκπαίδευσης, στους οποίους κυριαρχούσαν οι γυναίκες. Αυτό σημαίνει αύξηση της ανεργίας αλλά και του αριθμού των γυναικών χωρίς επαρκή κοινωνική προστασία, όπως είναι οι παροχές μητρότητας.

Η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων, η μείωση έως και κατάργηση σειράς επιδομάτων που προβλέπονταν από Συλλογικές Συμβάσεις, που κερδήθηκαν για να διευκολύνουν τη ζωή των γυναικών και της οικογένειας και το μεγάλωμα των παιδιών, αφαιρούν από τις γυναίκες ένα σημαντικό στήριγμα για την ισότητα. Ο άνισος καταμερισμός της εργασίας εντός του σπιτιού, η φροντίδα των νεαρότερων και των γηραιότερων μελών σε συνθήκες κατεδάφισης της δημόσια κοινωνικής πρόνοιας, αναμφισβήτητα βαραίνουν τις πλάτες των γυναικών, με συνέπειες τόσο στην προσωπική όσο και στην κοινωνική ζωή τους.

Πολλές είναι οι εργαζόμενες μητέρες που ζουν καθημερινά με το φόβο της απόλυσης, ενώ ζουν μόνες τους ή με συζύγους ή συντρόφους που κι αυτοί ή είναι άνεργοι ή αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να χάσουν τη δουλειά τους. Ο αγώνας τους για την επιβίωση είναι πολύπλευρος, καθημερινός και σκληρός και επηρεάζεται άμεσα από όλες τις θεωρούμενες «παράπλευρες» επιπτώσεις των μνημονιακών πολιτικών, όπως είναι οι παιδικοί σταθμοί που κλείνουν, τα σχολεία χωρίς τις αναγκαίες δομές στήριξης των παιδιών, η κατάργηση των επιδομάτων και γενικότερα η κατάρρευση κάθε είδους κοινωνικής συνδρομής. Δείγμα των καιρών είναι και το γεγονός ότι πολλές γυναίκες πλέον καθυστερούν ή αποφεύγουν τη μητρότητα για οικονομικούς λόγους.

Αλλά και ως εκπαιδευτικοί οι γυναίκες συχνά βιώνουν αρνητικές διακρίσεις στο χώρο εργασίας τους και αντιμετωπίζονται με στερεότυπα και προκαταλήψεις.

Από την πλευρά μας, ως εκπαιδευτικοί, γνωρίζουμε ότι η ισότητα των φύλων είναι επίσης και ζήτημα παιδείας. Το δημόσιο σχολείο, που εμείς διεκδικούμε να καλύπτει επαρκώς τις μορφωτικές ανάγκες κάθε παιδιού, δεν μπορεί παρά να είναι ένα σχολείο που καλλιεργεί τις αρχές της ισότητας σε όλα τα επίπεδα, στη θεωρία και στην πράξη, στο επίπεδο των γνώσεων αλλά και της καθημερινής έμπρακτης συμπεριφοράς και στάσης ζωής.

Ο εκπαιδευτικός συνδικαλισμός είναι ένα ακόμη πεδίο στο οποίο η ισότιμη εκπροσώπηση και των δύο φύλων είναι αναγκαία.

Στο πλαίσιο του εκπαιδευτικού συστήματος θεωρούμε ότι έχει μεγάλη σημασία:

  • να εξασφαλίζονται ίσες ευκαιρίες στην πρόσβαση των αγοριών και των κοριτσιών στην εκπαίδευση όλων των βαθμίδων·
  • να καταπολεμούνται ο ρατσισμός και οι διακρίσεις και να καλλιεργούνται οι αξίες της ισοτιμίας και της αλληλεγγύης των ανθρώπων ανεξάρτητα από φύλο, εθνικότητα, κοινωνική τάξη κ.τ.ό. ·
  • να προάγονται στο χώρο του σχολείου οι δημοκρατικές αντιλήψεις και πρακτικές, και να καταπολεμούνται ο ρατσισμός και ο φασισμός, που πλήττουν τα θεμέλια μιας δημοκρατικής κοινωνίας και αμφισβητούν ιδίως την ισότιμη θέση της γυναίκας·
  • να αποδομείται η προκατάληψη ότι το ένα φύλο είναι εγγενώς ανώτερο από το άλλο·
  • να διαπαιδαγωγείται κάθε παιδί να ξεκινήσει τη ζωή του ως ένα ανεξάρτητο άτομο και να εμπνέεται να συμμετέχει στους συλλογικούς αγώνες ενάντια στην εκμετάλλευση και τις διακρίσεις·
  • να ενισχυθούν τα προγράμματα εξάλειψης του αναλφαβητισμού για κορίτσια και γυναίκες·
  • να αντιμετωπίζονται με κατάλληλα εκπαιδευτικά προγράμματα η βία και η σεξουαλική παρενόχληση, που έχουν θύματά τους κυρίως τις γυναίκες·
  • να προωθηθεί ακόμα πιο αποφασιστικά με συγκεκριμένα μέτρα η ισότητα ευκαιριών για τις γυναίκες εκπαιδευτικούς σε ό,τι αφορά την επαγγελματική εξέλιξη και την ανάληψη θέσεων ευθύνης, τη συμμετοχή τους στο συνδικαλιστικό κίνημα και στα όργανά του.

Οι εργαζόμενες γυναίκες αμφισβητούν, διεκδικούν και αγωνίζονται.

Το μέτρο του πολιτισμού μας είναι η θέση των γυναικών!

Το μέτρο της αλληλεγγύης είναι ο κοινός δρόμος που πρέπει να βαδίσουμε πριν και μετά την 8η Μάρτη!

 

Αθήνα, 8 Μάρτη 2014

Το Δ.Σ. του ΚΕ.ΜΕ.ΤΕ.

Πηγή: ΟΛΜΕ

 

Share

Παγκόσμια Πορεία Γυναικών: Διακήρυξη για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας

8 ΜΑΡΤΗ 2014

Ενισχύουμε τους αγώνες και την αλληλεγγύη μας για να προωθήσουμε την αυτονομία, ελευθερία και υπεράσπιση των σωμάτων μας καθώς και την πρόοδο που έχει επιτευχθεί από τα φεμινιστικά κινήματα όλου του κόσμου.

Οι γυναίκες στον κόσμο αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις πολιτικών συνθηκών, βίας, ακραίας φτώχιας και φυσικών φαινομένων που προέρχονται από την καταστροφή και υπερ-εκμετάλλευση της φύσης, στην οποία εκμετάλλευση συμμετέχουν οι εταιρίες εξόρυξης. Οι καταστάσεις αυτές επιδρούν στις ζωές όλων των γυναικών στον κόσμο και μας ωθούν να βρούμε δημιουργικούς τρόπους αντιμετώπισής τους. Στο μεταξύ, οργανωνόμαστε και συνεχίζουμε να προωθούμε δράσεις και αγώνες που μπορούν να οικοδομήσουν εναλλακτικές λύσεις για μια ικανοποιητική ζωή των γυναικών.

• Στην Αφρική, γνωρίζουμε ότι σε συνθήκες πολέμου, οι γυναίκες της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας εργάστηκαν σκληρά και πέτυχαν να εκλέξουν μια γυναίκα, την Catherine Samba- Panza, ως επικεφαλής  της κρατικής Μετάβασης. Αυτό είναι ένα πρώτο βήμα για την αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην εξελισσόμενη διαδικασία των διαπραγματεύσεων, που παράλληλα δημιουργεί νέες προκλήσεις: μια από αυτές είναι η επιστροφή των 500.000 εκτοπισμένων ανθρώπων στο Μπανγκούι, στους οποίους περιλαμβάνονται άτομα που εκτοπίστηκαν στους 16 δήμους και 78 κοινότητες  ή πρόσφυγες, η αποκατάσταση της λειτουργίας του νόμου, η ανάκαμψη της οικονομίας μετά την οικονομική ύφεση της χώρας.

Πρόσφατα η κυβέρνηση της Ουγκάντα ψήφισε ένα νόμο που ποινικοποιεί την ομοσεξουαλικότητα προβλέποντας έως και την ποινή του θανάτου, και ακόμα περισσότερο, ο υπουργός Ηθών και Ακεραιότητας ισχυρίστηκε ότι «το να βιάζουν οι άνδρες κορίτσια είναι φυσικό και φαίνεται να υπαινίσσεται ότι ο ετεροσεξουαλικός βιασμός είναι ηθικά προτιμότερος απ’ ότι η συναινετική ομοερωτική δραστηριότητα».

Στη συνέχεια, ο πρόεδρος Μουγκάμπε της Ζιμπάμπουε χαιρέτισε την κυβέρνηση της Ουγκάντα και υποσχέθηκε ότι και η δική του χώρα θα περάσει παρόμοιο νόμο στο μέλλον. Αυτές οι θέσεις που παίρνουν οι αρχηγοί κρατών δείχνουν καθαρά την αντεπίθεση ενάντια στα γυναικεία δικαιώματα και τα ανθρώπινα δικαιώματα γενικότερα.

• Στη Δυτική Σαχάρα συνεχίζει η βάρβαρη καταστολή των Μαροκινών Σαχαράουι που ζουν στην επικράτεια που κατέχουν οι δυνάμεις. Η Εθνική Ένωση των Γυναικών Σαχαράουι (UNMS), καταγγέλλει  την συνενοχή των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, που υπέγραψαν τη συνθήκη για την αλιεία μεταξύ της ΕΕ και του Μαρόκο, και καλούν σε αλληλεγγύη τις γυναίκες όλου του κόσμου. Η κατάληψη του πρόσφατου συνεδρίου αλληλεγγύης με τις γυναίκες Σαχαράουι, ήταν μια έκκληση προς τη διεθνή κοινότητα, τον ΟΗΕ, την Αφρικανική Ένωση και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, για τον τερματισμό της λεηλασίας των πόρων της Δυτικής Σαχάρα, την καταγγελία των παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην κατεχόμενη από το Μαρόκο περιοχή της Σαχάρα, μέσα από έναν μηχανισμό προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την εξάλειψη του τείχους του αίσχους και την εφαρμογή των αποφάσεων του ΟΗΕ, που προβλέπουν ένα δημοψήφισμα για την αυτο-διάθεση του λαού Σαχαράουι, ο οποίος θα εκφραστεί ελεύθερα και με διαφάνεια.

• Στην Ασία, η επιθετική ιδιωτικοποίηση και η κατάληψη των δημόσιων γαιών και υπηρεσιών από τις επιχειρήσεις εξακολουθούν να φτωχοποιούν τις γυναίκες και τις οικογένειές τους, ιδιαίτερα στις αγροτικές και τις ιθαγενικές κοινότητες και τις στερούν από πόρους τροφής και ευημερίας. Αυτή η κατάσταση κάνει τις γυναίκες, τα κορίτσια και τα παιδιά ευάλωττα στο τράφικινγκ, την εκμετάλλευση, την πορνεία και τη σεξουαλική βία. Σε πολλές περιπτώσεις, η αρπαγή αστικών χώρων από ιδιωτικές επιχειρήσεις έχει καταλήξει σε εκτοπισμό των αστικών κοινοτήτων φτωχών ανθρώπων, που τους έχουν οδηγήσει στα δάση, σε περιοχές εξόρυξης και ερημωμένες περιοχές. Οι ιδιωτικές επιχειρήσεις που αρπάζουν τη γη, έχουν εντείνει την καταστροφή και τις επιπτώσεις από τυφώνες και άλλα φυσικά φαινόμενα. Με την αποστέρηση κοινωνικών υπηρεσιών, εισοδήματος και ευημερίας, η αυτονομία των γυναικώ, κινδυνεύει περισσότερο από τις φονταμεντσλιστικές θρησκευτικές δυνάμεις που τους αρνούνται τα αναπαραγωγικά δικαιώματα, καθώς προωθούν την ομοφοβία και τη λεσβοφοβία.

Από την άλλη μεριά, η εκταταμένη κυριαρχία της βίας εναντίον των γυναικών είναι ένα σοβαρό ζήτημα, ιδιαίτερα αναφορικά με την ενδοοικογενειακή βία και τον συζυγικό βιασμό, τους γάμους παιδιών και το τράφικινγκ γυναικών και κοριτσιών. Οι ομαδικοί βιασμοί στην Ινδία και η υποβάθμιση των εργασιακών συνθηκών στην περιοχή, αποτελούν στοιχείο ανησυχίας.

• Στην Ευρώπη, οι γυναίκες είναι στους δρόμους για την υπεράσπιση του δικαιώματος για ασφαλή έκτρωση που απειλείται σε πολλές χώρες της ηπείρου όπου η έκτρωση ήταν ήδη κατοχυρωμένη. Στο ισπανικό κράτος, η υπερσυντηρητική δεξιά κυβέρνηση θέλει να αλλάξει τον νόμο που προβλέπει την πρόσβαση στην έκτρωση. Διαδηλώσεις επίσης καταγγέλλουν την άνοδο του συντηρητισμού και των δεξιών ομάδων, που επιτίθενται ιδιαίτερα στα δικαιώματα και τα επιτεύγματα των γυναικών, και την κρατική καταστολή λαϊκών κινητοποιήσεων. Στην Ευρώπη, οι γυναίκες παλεύουν καθημερινά ενάντια στις νεοφιλελεύθερες πολιτικές και τα μέτρα λιτότητας που καταστρέφουν την πρόσβασή μας στην υγεία, την εκπαίδευση, την κατοικία και τις κοινωνικές υπηρεσίες και ωθούν κάποους ανθρώπους στον ρατσισμό και την ξενοφοβία.

• Στη Λατινική Αμερική υπάρχουν προσπάθειες πραξικοπήματος ενάντια στην συνταγματική κυβέρνηση της Βενεζουέλας, μέσα από βίαιες και συστηματικές επιθέσεις των αντιπολιτευόμενων δυνάμεων, μέσα από την κοινωνική δικτύωση. Οι αδελφές μας από την Παγκόσμια Πορεία Γυναικών έχουν μιλήσει δημόσια καταγγέλλοντας τις επιθέσεις και τις μανούβρες που γεννούν τη δεξιά και που υποστηρίζονται από τα τηλεοπτικά κανάλια των ΗΠΑ και τα λατινοαμερικάνικα κανάλια στις ΗΠΑ.

• Πολλές χώρες συνεχίζουν να υπερασπίζονται τις περιοχές τους καθώς αντιμετωπίζουν φυσικές και ψυχολογικές επιθέσεις. Οι γυναίκες επίσης αντιμετωπίζουν σεξουαλική βία μέσα από εξαναγκαστικούς γάμους και γάμους μικρής ηλικίας, που θέτουν τις κοπέλες σε μια ζωή σκλαβιάς, όπως γίνεται και με την παγκόσμια ανάπτυξη της βιομηχανίας του σεξ.

• Η αυξημένη δύναμη των μεγάλων ιδιωτικών επιχειρήσεων έχει συμβάλει στην εκτόπιση πληθυσμών και στην συσσώρευση φυσικών πόρων όπως η γη, το νερό, τα δάση και αντικαθιστούν την οικιακή αγροοικονομία από την εξόρυξη και τις μονοκαλλιέργιες, ωθώντας τις γυναίκες και πολλές κοινότητες σε αδιέξοδο, χωρίς εναλλακτικές λύσεις για τις ζωές τους. Το κράτος αποσύρεται από την ευθύνη του να διασφαλίζει την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης και στέγασης, εκεί όπου οι γυναίκες και οι οικογένειές τους εξαναγκάζονται να αναλάβουν το βάρος και την ευθύνη μετακίνησης χωρίς μέσα και το κόστος που αυτή συνεπάγεται. Παρόμοια, συνεχίζουμε να συμβάλουμε στον αγώνα για την εξάλειψη της πατριαρχίας, του καπιταλισμού και της αποικιοκρατίας, προωθώντας την κοινωνική οργάνωση για την υπεράσπιση των προοδευτικών κυβερνήσεων στις διάφορες ηπείρους, αυτών που πιστεύουν ότι ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός. Σε αυτές τις καταστάσεις, εμείς οι γυναίκες εξακολουθούμε να αυτοοργανωνόμαστε, να βρίσκουμε δημιουργικούς τρόπους να υπερασπίζουμε τη ζωή, να επεκτείνουμε τα κινήματά μας, τις συμμαχίες μας, να δημιουργούμε εναλλακτικές λύσεις, έτσι ώστε να συμβαδίζουμε στη δράση.

• Η 9η Διεθνής Συνάντησή μας στο Σάο Πάολο ήταν στιγμή επαναβεβαίωσης της σημαντικής μας παρουσίας, της δύναμής μας, της ποικιλομορφίας μας και πάνω απ’ όλα της ενότητας και αλληλεγγύης στην δέσμευσή μας να συνεχίσουμε την πορεία μας. Με αυτή την δύναμη και έμπνευση ζητούμε από όλς τις γυναίκες που συναντήσαμε και τις νέες κοπέλες που πορεύονται πλάι μας, να προετοιμάζονται για την 4η Παγκόσμια Δράση το 2015, να επιτύχουμε την κινητοποίηση που μας ενδυναμώνει στην υπεράσπιση των σωμάτων και των περιοχών μας, και να αναπτύξουμε την ανεξαρτησία, την ελευθερία και την ειρήνη για τις γυναίκες και τους λαούς.

Η αλληλεγγύη των γυναικών σε όλο τον κόσμο είναι ουσιώδης για την επιβίωση, την αυτοπροστασία μας και την εξέλιξή μας.

Γυναίκες του κόσμου, πορευόμαστε μέχρι να είμαστε όλες ελεύθερες

 

World March of Women International Secretariat Rua Vilanamwali, 246 • Malhangalene • Maputo • Moçambique • Caixa Postal: 3632 Tel. +258 21414189 • Fax: +258 21414037 • info@marchemondiale.org • www.worldmarchofwomen.org

Μετάφραση: Σίσσυ Βωβού

 

 

Share

Μπροστά στην αλλαγή του νόμου για τις αμβλώσεις

της Χούστα Μοντέρο*

Το γυναικείο σώμα δεν είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης: εμείς οι γυναίκες αποφασίζουμε

Για μας τις γυναίκες δεν υπάρχει τίποτε πιο προσωπικό ούτε πιο πολιτικό από το ίδιο μας το σώμα. Δεν αποτελεί άδικα το πιο οικείο καταφύγιο της υποκειμενικότητας, των εμπειριών της σεξουαλικότητας και του σχηματισμού των ατομικών ταυτοτήτων και συγχρόνως είναι χώρος δημόσιας συμπεριφοράς, όπου έδρασαν και δρουν οι θεσμοί (ιατρικοί, θρησκευτικοί και πολιτικοί) ορίζοντάς το ως τόπο πολιτισμικών και κοινωνικών ερμηνειών. Γι’ αυτό ο φεμινισμός εξακολουθεί να υποστηρίζει αυτό που στην παρούσα συγκυρία θα έπρεπε να είναι προφανές: «το σώμα μου είναι δικό μου», διεκδίκηση που εμπεριέχει την ανάγκη της προσωπικής ελευθερίας και αυτονομίας και επίσης της κοινωνικής δικαιοσύνης, εφόσον η άσκηση των σεξουαλικών και αναπαραγωγικών δικαιωμάτων προϋποθέτει ορισμένες κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές συνθήκες που την καθιστούν δυνατή για όλες τις γυναίκες.

Αυτή η θεώρηση του γυναικείου σώματος εξηγεί γιατί η νεοφιλελεύθερη πολιτική και ο καθολικός φονταμενταλισμός έχουν συνάψει θανάσιμη πατριαρχική συμμαχία, για να αρνηθούν και να επιχειρήσουν να περιορίσουν το δικαίωμα των γυναικών να αποφασίζουν. Στο πλαίσιο της τρέχουσας συστημικής κρίσης η προσπάθεια ελέγχου της σεξουαλικότητας και της αναπαραγωγής αναδεικνύεται σε ένα από τα σημαντικότερα μέσα της βίαιης επίθεσης και της οπισθοδρόμησης την οποία επιχειρούν να επιβάλουν σε όλα τα επίπεδα. Σε καμία περίπτωση δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει (μας το θυμίζει η μελέτη της Σίλβια Φεντερίτσι σχετικά με το κυνήγι μαγισσών)[1], τουλάχιστον στην πρόσφατη ιστορία μας, αλλά είναι φανερό ότι σε στιγμές κρίσης ο έλεγχος της αναπαραγωγής και της σεξουαλικότητας των γυναικών και επομένως του σώματός τους αναδεικνύεται σε θεμελιώδες στοιχείο, με σκοπό να ιδιωτικοποιηθεί εκ νέου η κοινωνική αναπαραγωγή. Αυτό αντανακλούν η ιδεολογία που αμφισβητεί άμεσα ή έμμεσα τα κεκτημένα δικαιώματα και η πολιτική που τα περιορίζει, όπως το νομοσχέδιο για τις αμβλώσεις, η κατάργηση των ήδη περιορισμένων υπηρεσιών για τα άτομα που δεν μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν, η μείωση των βρεφονηπιακών σταθμών, οι συνέπειες των αλλεπάλληλων εργασιακών μεταρρυθμίσεων, οι περικοπές των κοινωνικών πόρων και υπηρεσιών και πολλά άλλα.

Η άμβλωση ως διαπραγματευτικό χαρτί

Ο τίτλος του νομοσχεδίου, το οποίο παρουσίασε η κυβέρνηση, φέρει ιδεολογικό φορτίο που δεν επιτρέπει καμία αμφιβολία: «νόμος για την προστασία της ζωής του εμβρύου και των δικαιωμάτων της εγκύου». Οι γυναίκες θεωρούνται εκκολαπτικές μηχανές, φορείς του εμβρύου, και τα δικαιώματα τους απορρέουν από την κατάσταση εγκυμοσύνης, εφόσον, σύμφωνα με τον υπουργό Δικαιοσύνης, «το κατ’ εξοχήν δικαίωμα των γυναικών είναι να γίνουν μητέρες». Η μητρότητα, την οποία ο φεμινισμός ανανοηματοδότησε και θεώρησε επιλογή στο σχέδιο ζωής των γυναικών, επανεμφανίζεται δυναμικά στον επίσημο λόγο ως επιβολή και θεία εντολή, η οποία ορίζει τη γυναικεία φύση και άρα τη θέση όλων των γυναικών στην κοινωνία. Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση ανασύρει τον λόγο του φρανκισμού, ο οποίος αρνείται τη σεξουαλικότητα των γυναικών και προβάλλει ως φυσικό προορισμό τους τη μητρότητα.

Στο νομοσχέδιο οι γυναίκες εξαφανίζονται ως υποκείμενα με δικαιώματα, για να μετατραπούν σε όργανα των δικαιωμάτων «του εμβρύου», στο οποίο επιπλέον αποδίδεται νομική προσωπικότητα, σε μια από τις πιο μισογυνικές εκδηλώσεις πλήρους περιφρόνησης προς τη ζωή των γυναικών.

Επιπλέον όμως η στιγμή που διάλεξαν για να παρουσιάσουν το σχέδιο για την αλλαγή του νόμου των αμβλώσεων και το ίδιο το περιεχόμενό του αποτελούν παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιείται το σώμα μας ως διαπραγματευτικό χαρτί. Σε αυτή την περίπτωση η κυβέρνηση το χρησιμοποιεί για να διασφαλίσει την ψήφο της πιο σκληροπυρηνικής βάσης του Λαϊκού Κόμματος. Και προς τον σκοπό αυτό καταφεύγει επανειλημμένα στη συνταγματικότητα της πρότασης, επειδή βρίσκει στο «ισπανικό σύνταγμα» πολύτιμη στήριξη των πιο αντιδραστικών σχεδίων. Τώρα που επανεξετάζεται με κριτικό τρόπο η λεγόμενη μεταπολίτευση δεν πρέπει να λησμονούμε ότι η μεταπολίτευση έχει ένα χρέος και προς τις γυναίκες. Οι συμφωνίες που υπογράφηκαν από τα κοινοβουλευτικά κόμματα και διαμόρφωσαν τη «Μάγκνα Κάρτα» χρησιμοποίησαν και αυτές το γυναικείο σώμα ως διαπραγματευτικό χαρτί. Το κείμενο που εγκρίθηκε ήταν δώρο στους πολέμιους των αμβλώσεων (τότε με ένδυμα και διακριτικά διαφορετικά από εκείνα των σημερινών αλλά με την ίδια ιδεολογία), οι οποίοι πέτυχαν να επιβάλουν τη διατύπωση ότι «όλοι έχουν δικαίωμα στη ζωή», αντί για την αρχική «ότι όλα τα άτομα έχουν δικαίωμα στη ζωή». Μια μικρή διαφορά με τεράστια σημασία και βάρος, η οποία επικρίθηκε και απορρίφτηκε από όλο το φεμινιστικό κίνημα και σήμερα χρησιμεύει στην κυβέρνηση, με επικεφαλής τον Γαγιαρδόν, για να συμπεριλάβει σε αυτούς τους «όλους» και το «παιδί που πρόκειται να γεννηθεί»[2] και να στερήσει από τις γυναίκες το δικαίωμα να αποφασίζουν.

Ένα απάνθρωπο νομοσχέδιο

Αυτό το άθλιο νομοσχέδιο δημιουργεί στις γυναίκες πλήθος προβλημάτων. Αν προχωρήσει το σχέδιο της κυβέρνησης, το 94% των γυναικών που κάνουν έκτρωση θα μετατραπούν σε «εγκληματίες», είτε φυλακιστούν είτε όχι, επειδή ένας από τους σκοπούς της είναι να ποινικοποιήσει και να στιγματίσει την άμβλωση, να ενοχοποιήσει τις γυναίκες που κάνουν άμβλωση καθώς και το περιβάλλον τους. Στην πράξη θα σημαίνει απαγόρευση της άμβλωσης εκτός από λίγο περισσότερο από το 5% των γυναικών που διακόπτουν εκούσια την κύηση. Δηλαδή για το 0,02% (στοιχεία του 2009), τις γυναίκες που έκαναν έκτρωση λόγω βιασμού, και για το 5,67% (στοιχεία του 2011), το οποίο αντιστοιχεί σε όσες έκαναν έκτρωση επικαλούμενες σοβαρό κίνδυνο για την υγεία και τη ζωή τους. Ίσως, αν αποδώσει η τακτική, την οποία εφαρμόζει το Λαϊκό Κόμμα και έχει δοκιμάσει και σε άλλα ζητήματα, δηλαδή να προτείνει ακραία μέτρα και στη συνέχεια υπό τη γενική κατακραυγή να τα τροποποιεί κάπως, ώστε να παρουσιάζει το αποτέλεσμα ως βελτίωση, μπορεί να συμπεριλάβει στην τελική του πρόταση την αποποινικοποίηση, στην περίπτωση που υπάρχει «κίνδυνος σοβαρής δυσπλασίας του εμβρύου». Σε αυτή την περίπτωση το ποσοστό των γυναικών που θα μπορούσαν να διακόψουν εκούσια την κύηση υπό σκληρές, απάνθρωπες και εξευτελιστικές συνθήκες, όπως προβλέπει το νομοσχέδιο, θα έφτανε στο πενιχρό 8%.

Αυτό αποτελεί μόνο το ένα μέρος του προβλήματος, το άλλο είναι η κατάσταση στην οποία θα βρεθούν οι υπόλοιπες γυναίκες, ούτε λίγο ούτε πολύ το 94% ή το 92% όσων διακόπτουν εκούσια την κύηση, τις οποίες η κυβέρνηση θα αντιμετωπίζει ως παράνομες. Ενενήντα χιλιάδες γυναίκες θα πρέπει να ταξιδέψουν σε άλλες χώρες για να κάνουν έκτρωση; Ένα τέτοιο κοινωνικό σκάνδαλο οδηγεί στη σκέψη ότι θα είναι αδύνατο να εφαρμόσουν τον νόμο και επίσης ότι η κοινωνική ανυπακοή θα εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους, αν ψηφιστεί το νομοσχέδιο. Δεν θα είναι η πρώτη φορά και, όπως λέει και το τραγούδι, «προσοχή, προσοχή, σας προειδοποιούμε, είμαστε περισσότερες από τότε που αρχίσαμε».

Συνεπώς μπορεί να υποστηριχτεί ότι το νομοσχέδιο, το οποίο προωθεί η κυβέρνηση, συνεπάγεται περαιτέρω ποινικοποίηση της άμβλωσης, εφόσον θα είναι πολύ λίγες οι γυναίκες που θα μπορούν να κάνουν άμβλωση, επικαλούμενες τις εξαιρέσεις του νόμου, λιγότερες από όσες μπορούσαν με τον νόμο του 1985 και του 2010 (που εξακολουθεί να ισχύει). Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις παραμένει ένα πρόβλημα: η άμβλωση θεωρείται αδίκημα και, αν πράγματι υπάρχει βούληση να λυθούν τα προβλήματα των γυναικών οι οποίες αποφασίζουν να κάνουν έκτρωση, η συλλογική εμπειρία από τριάντα πέντε χρόνια κινητοποιήσεων επιβεβαιώνει και πάλι τη λύση την οποία προτείνουν οι φεμινιστικές οργανώσεις: η άμβλωση πρέπει να νομιμοποιηθεί και να εξαιρεθεί από τον ποινικό κώδικα.

Η άρνηση του δικαιώματος στην άμβλωση βρίσκεται στη βάση της περιστολής των δημοκρατικών δικαιωμάτων της οποίας γινόμαστε μάρτυρες και μέσω της οποίας επιχειρείται να επιβληθεί η έξοδος από την κρίση. Οι ελευθερίες, η συμμετοχική κοινωνία των πολιτών και η δημοκρατία ως κοινή επιδίωξη πολλών ανθρώπων είναι ασύμβατες με την άρνηση της δικαιώματος των γυναικών να αποφασίζουν για τη ζωή τους.

Η υπεράσπιση του δικαιώματος στην άμβλωση μας αφορά όλες και όλους.

*Η Χούστα Μοντέρο (Justa Montero) είναι μέλος της Φεμινιστικής Συνάθροισης Μαδρίτης (Asamblea Feminista de Madrid).

Μετάφραση: Δήμητρα Κοκκινίδου

Πηγή: Viento Sur

Το άρθρο αρχικά δημοσιεύτηκε σε συντομότερη μορφή στην εφημερίδα Diagonal

 

Σημ. μετφ.


[1] Σίλβια Φεντερίτσι, Ο Κάλιμπαν και η μάγισσα: γυναίκες, σώμα και πρωταρχική συσσώρευση, μετάφραση: Ίρια Γραμμένου, Λία Γυιόκα, Παναγιώτης Μπίκας, Λουκής Χασιώτης, Αθήνα: Εκδόσεις των Ξένων, 2011.

[2] Στο πρωτότυπο χρησιμοποιείται το λατινικό nasciturus: σύμφωνα με τον ρωμαϊκό νόμο το έμβρυο εθεωρείτο ότι είχε γεννηθεί όσον αφορά τα κληρονομικά του δικαιώματα (Nasciturus pro iam nato habetur, quotiens de commodis eius agitur).

 

Διαβάστε ακόμη

Η κληρονομιά του φρανκισμού

30.000 άτομα ζήτησαν την απόσυρση του νόμου για τις αμβλώσεις και την παραίτηση του Γαγιαρδόν

Χιλιάδες γυναίκες διαδήλωσαν για το δικαίωμα στην έκτρωση σε όλη την Ευρώπη

 

Share

Διεθνές βραβείο γυναικών Clara Zetkin

της Βέρας Σιατερλή

Στις 12 Μάρτιου του 2011 για πρώτη φορά με την ευκαιρία της 100ης Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας[1] καθιερώνεται από το κόμμα της γερμανικής αριστεράς το ετήσιο βραβείο γυναικών Clara Zetkin[2]. Περισσότερα από 100 χρόνια έχουν κυλίσει από την καθιέρωση της Διεθνούς Ημέρας της Γυναίκας. Από τότε κρίσιμα αιτήματα των γυναικείων κινημάτων παραμένουν ανεκπλήρωτα. Το βραβείο, καθιερώνεται ως φόρος τιμής στα εξαιρετικά επιτεύγματα των γυναικών στην κοινωνία και την πολιτική.

Η απόδοση τιμής στις γυναίκες σκοπό έχει να τις ενθαρρύνει να χρησιμοποιούν τις δικές τους ικανότητες και δυνάμεις για μια πιο δίκαιη κοινωνία με σεβασμό για τα δικαιώματα και συμμετοχή των γυναικών στο δημόσιο χώρο. Η Αριστερά (Die Linke) αναγνωρίζει τους αγώνες της Clara Zetkin και την τιμά δίνοντας το όνομά της στο ετήσιο βραβείο, προωθώντας ένα πρόγραμμα / πρωτοβουλία που βελτιώνει τις συνθήκες διαβίωσης των γυναικών, την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στην κοινωνία και προτείνει παράδειγμα για να εμπνεύσει  τις άλλες γυναίκες.

Μέχρι τώρα το Διεθνές βραβείο γυναικών Clara Zetkin  απονεμήθηκε στην φεμινίστρια δημοσιογράφο Florence Hervé (2011) και στην Esther Bejerano (2012), που είναι μια από τις γυναίκες αντιφασίστριες που έχουν επιβιώσει από το ολοκαύτωμα, καθώς και στην ομοσπονδιακή βουλευτίνα Diva Gastélum Bajo για τον αδιάλειπτο αγώνα της υπέρ των γυναικείων δικαιωμάτων. Το 2013 τιμήθηκε η κοινωνιολόγος και φιλόσοφος Frigga Haug. Επίσης απονέμεται και σε κάποιες γυναικείες καμπάνιες. Ταυτόχρονα με το βραβείο Clara-Zetkin τη Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας, επιδιώκεται η μέρα αυτή όλο και περισσότερο να ανακτήσει την πολιτική της βαρύτητα  στη συνείδηση του κοινού ως μέρα αγώνα και να βγει από την αφάνεια.



[1] Η Γερμανίδα κομμουνίστρια Clara Zetkin, ηγετική μορφή του διεθνούς γυναικείου και επαναστατικού κινήματος. Μεταξύ άλλων, υπήρξε επικεφαλής του προλεταριακού κινήματος των γυναικών της Γερμανίας και δούλεψε στις διεθνείς σοσιαλιστικές οργανώσεις των γυναικών, ενώ από το 1921 ήταν μέλος του προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής της Γ΄ Κομμουνιστικής Διεθνούς και επικεφαλής της Διεθνούς Γραμματείας Γυναικών της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Στη Β΄ Διεθνή Συνδιάσκεψη των σοσιαλιστριών γυναικών, στην Κοπεγχάγη το 1910, πρότεινε να καθιερωθεί η 8η του Μάρτη ως Παγκόσμια Μέρα της Γυναίκας. Στη διάσκεψη συμμετείχαν πάνω από 100 γυναίκες από 17 χώρες, εκπρόσωποι συνδικαλιστικών ενώσεων, σοσιαλιστικών κομμάτων και γυναικείων εργατικών σωματείων, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων τριών εκλεγμένων γυναικών στο φινλανδικό κοινοβούλιο, που χαιρέτησαν την πρόταση Ζέτκιν με ομόφωνη έγκριση και το αποτέλεσμα ήταν η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας.

[2] Η Clara Zetkin γεννήθηκε στο Wiederau της Σαξονίας στις 5 Ιουλίου 1857. Γνώρισε και ασπάστηκε τον Σοσιαλισμό και τον Φεμινισμό κατά την διάρκεια των σπουδών της στην Γυναικεία Παιδαγωγική Ακαδημία της Λειψίας. Το 1881 έγινε μέλος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος. Παντρεύτηκε τον μαρξιστή Ossip Zetkin, έναν εξόριστο Ρώσο επαναστάτη, που πέθανε από φυματίωση το 1889, με τον οποίο και απέκτησαν 2 παιδιά. Το 1919 η Clara Zetkin συμμετείχε στην ίδρυση του Κομμουνιστικού Κόμματος της Γερμανίας. Από διάφορες θέσεις μάχεται δυναμικά, κατά τη διάρκεια της ζωής της, τον ρατσισμό, τις έμφυλες διακρίσεις, τον ιμπεριαλισμό και τον καπιταλισμό. Η Clara Zetkin, ήταν επιφανής παράγοντας του Γερμανικού και του Παγκόσμιου Κομμουνιστικού Κινήματος. Ήταν επικεφαλής του προλεταριακού κινήματος των γυναικών της Γερμανίας και δούλεψε στις διεθνείς σοσιαλιστικές οργανώσεις των γυναικών, ενώ από το 1921 ήταν μέλος του προεδρείου της Εκτελεστικής Επιτροπής της Γ’ Κομμουνιστικής Διεθνούς και επικεφαλής της Διεθνούς Γραμματείας Γυναικών της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Πέθανε εξόριστη στην Μόσχα στις 20 Ιουνίου 1933.

 

Share

Κάλεσμα γυναικείων οργανώσεων για τις 8 Μάρτη!

8 ΜΑΡΤΗ 2014 – ΔΕΝ ΓΙΟΡΤΑΖΟΥΜΕ, ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ

Στη συγκυρία της κρίσης, κάθε χρονιά που περνάει κάνει την ημέρα της γυναίκας ολοένα και πιο επίκαιρη. Οι πολιτικές που ακολουθούνται από τις τελευταίες κυβερνήσεις, βρίσκοντας εύφορο έδαφος σε παγιωμένες σεξιστικές και μισογύνικες αντιλήψεις για τους ρόλους και τις θέσεις των φύλων, αποτελούν ολομέτωπη επίθεση στα δικαιώματα των γυναικών, άμεσα ή έμμεσα.

Όμως οι γυναίκες είμαστε παντού, στους χώρους εργασίας, στην υγεία, την εκπαίδευση, τις γειτονιές , τις πόλεις και τα χωριά, αντιστεκόμαστε και διεκδικούμε!

  • Δουλειά για όλες, με πλήρη ασφάλιση και υγειονομική περίθαλψη.
  • Αυτοδιάθεση του σώματός μας.
  • Ίσα δικαιώματα ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου.
  • Νομιμοποίηση των μεταναστριών/των – ίσα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα, άσυλο στις/στους πρόσφυγες / ιθαγένεια σε όλα τα παιδιά.
  • υγειονομική περίθαλψη για όλες, ντόπιες και μετανάστριες – όχι στα διπλά νοσήλια-δωρεάν και ασφαλής αντισύλληψη /άμβλωση/τοκετός.
  • Καταπολέμηση του σεξουαλικού και εργασιακού τράφικινγκ – εργασιακή διέξοδο και ψυχολογική υποστήριξη για τα θύματα.
  • Εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών – ενημέρωση, κέντρα στήριξης, καταφύγια, ψήφιση νόμου που αντιμετωπίζει συνολικά τη βία λόγω φύλου.
  • Ισότιμη συμμετοχή και εκπροσώπηση των γυναικών σε όλους τους τομείς.
  • Βελτίωση των συνθηκών κράτησης για τις φυλακισμένες, δυνατότητα εργασίας για μείωση ποινής, ειδική μεταχείριση των μητέρων ανήλικων τέκνων, ιδιαίτερα σε περίπτωση μόνης γονέα.
  • Διακοπή κράτησης γυναικών με σοβαρές μολυσματικές ασθένειες, ιδιαίτερα φορείς hiv/aids.

Στις 8 του Μάρτη, συμπαραστεκόμαστε στις γυναίκες που αγωνίζονται στην Ευρώπη

και σε όλη τη γη για ισότητα, ισονομία, αξιοπρέπεια.

Όχι στην επιβολή οπισθοδρομικών νόμων και πρακτικών.

Ο αγώνας ενάντια στην πατριαρχία είναι διαρκής, έως την εξάλειψή της!

Εκδήλωση διαμαρτυρίας, ενδυνάμωσης και αλληλεγγύης στην Καπνικαρέα

(οδός Ερμού), 8 Μάρτη, 12 μ.μ.

Παίρνουμε τις σφυρίχτρες και τα μουσικά μας όργανα, κάνουμε αισθητή την παρουσία μας στην πόλη που ζούμε. Αγωνιζόμαστε με κέφι και αποφασιστικότητα.

Καλούν οι ομάδες:

Φεμινιστική Πρωτοβουλία για την Εξάλειψη της Βίας κατά των γυναικών ● Γυναικεία Ομάδα Αυτοάμυνας ● Ένωση Αφρικανών Γυναικών ● Γυναίκες για την Υγεία, τα Αναπαραγωγικά και Σεξουαλικά Δικαιώματα- Γυναίκες ενάντια στο Χρέος και στα Μέτρα Λιτότητας ● Arcadia Πολιτιστικός Οργανισμός ● Colour Youth, Κοινότητα LGBTQ Νέων Αθήνας ● QueerTrans

Τα γυναικεία τμήματα κομμάτων – οργανώσεων:

Τμήμα Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Οικολόγων Πρασίνων ● Γυναίκες ΚΟΚΚΙΝΟ ● Ομάδα Γυναικών Ο.Κ.Δ.Ε.-Σπάρτακος ● Ομάδα Γυναικών ΑΝΤΑΡΣΥΑ ● Ομάδα Φύλου και Σεξουαλικότητας – LGBTQ ΑΝΤΑΡΣΥΑ ● Ομάδα Γυναικών Θεσσαλονίκη-Ανοιχτή Πόλη ● Τμήμα Φεμινιστικής Πολιτικής ΣΥΡΙΖΑ

Στηρίζει η ηλεκτρονική γυναικεία εφημερίδα ΦΥΛΟ ΣΥΚΗΣ www.fylosykis.gr

Στην εκδήλωση καλούν επίσης:

Οι Αγωνιζόμενες Καθαρίστριες του Υπ.Οικ.

Η Διεθνής Αμνηστία

 

 

Share

Τα γυναικεία δικαιώματα τον καιρό της κρίσης

της Σίσσυς Βωβού

Με αφορμή την προσπάθεια αντιδραστικής μεταρρύθμισης στην Ισπανία, για την αλλαγή του νόμου για την εθελούσια τεχνητή διακοπή κύησης και την απαγόρευσή της, ειπώθηκε σε όλους τους τόνους ότι την περίοδο της κρίσης έχουμε μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα περιστολής των δικαιωμάτων των γυναικών, καθώς και πολιτικές υποβάθμισης της ισότητας των δύο φύλων, σε συνθήκες, πρέπει να πούμε, που οι γυναίκες μεγαλουργούν στο δημόσιο χώρο. Αυτό συνδέεται επίσης με την άνοδο των ακροδεξιών, λαϊκιστικών, ακόμα και φασιστικών κινημάτων, και της ιδεολογίας πάνω στην οποία στηρίζονται τέτοιες κοινωνικές αναδιπλώσεις.

Σε ποια κατάσταση βρισκόμαστε σήμερα, ως προς τα αιτήματα, τα δικαιώματα και τις διεκδικήσεις των γυναικών; Θα επικεντρωθώ κυρίως στην Ελλάδα, και θα επιφυλαχθώ για συστηματική διατύπωση των γυναικείων διεκδικήσεων στο πλαίσιο της Ευρώπης, ενόψει και των ευρωεκλογών. Εξάλλου στο Alter Summit που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον Ιούνιο του 2013, μιλήσαμε για μια φεμινιστική Ευρώπη και συζητήσαμε σχετικά, στη συνέλευση των γυναικών.

Η οικονομική και κοινωνική κρίση η οποία εξελίσσεται με βάση τη νεοφιλελεύθερη κατεύθυνση της καπιταλιστικής οικονομίας, θίγει με συγκεκριμένους τρόπους τα δύο φύλα, στο έδαφος της προϊούσας πατριαρχικής δομής της.

● Στον τομέα της εργασίας, έχουμε εξέλιξη και γενίκευση του μοντέλου επισφάλειας και μερικής απασχόλησης, το οποίο εισήχθη πριν 20 χρόνια περίπου με σημαντικό επιχείρημα τη συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής για τις γυναίκες. Οι φεμινίστριες ποτέ δεν δεχθήκαμε αυτά τα επιχειρήματα, ζητώντας πάντα πλήρη και ποιοτική εργασία για όλους και όλες, και ως προς την οικογενειακή ζωή ζητούσαμε κατάλληλες δομές από μεριάς πολιτείας για την φροντίδα των παιδιών και όσων έχουν σχετική ανάγκη, καθώς και μοίρασμα των υποχρεώσεων φροντίδας ανάμεσα στα δύο φύλα και τους δύο γονείς, όπου υπήρχαν, ώστε να σπάνε οι στερεότυποι ρόλοι των δυο φύλων.

● Αν μιλήσουμε για την ανεργία, έχουμε φθάσει δυστυχώς ως γενική ανεργία στο 28%, που αυξάνεται. Το χάσμα μεταξύ ανδρικής και γυναικείας ανεργίας υπήρχε όταν η ανεργία ήταν στο 7% ή 9%, υπάρχει περίπου με τα ίδια ποσοστά και σήμερα. Η γυναικεία ανεργία παραμένει περίπου στα 3/2 της ανδρικής.

● Οι δομές κοινωνικής πρόνοιας, ιδιαίτερα αυτές που αφορούν τη φροντίδα τέκνων και ηλικιωμένων, αποδομούνται σήμερα ταχύτατα, με αποτέλεσμα να φορτώνονται τα βάρη στις πλάτες κατά προτίμηση των γυναικών. Εδώ όμως πρέπει να πούμε ότι αιτία του φαινομένου είναι κυρίως η πατριαρχική αντίληψη η οποία θέλει τον άνδρα να ξεκουράζεται, δικαίως βέβαια, μετά τη δουλειά του, και τη γυναίκα να μην ξεκουράζεται αλλά να συνεχίζει τη διπλή οικιακή δουλειά, προσφορά ή σκλαβιά.

● Η κοινωνική ασφάλιση υποβαθμίζεται, με αποτέλεσμα να έχουμε περισσότερο από 25% ανασφάλιστους συμπολίτες και συμπολίτισσες, αλλά οι γυναίκες πλήττονται ιδιαίτερα και σε μεγαλύτερο ποσοστό, αφού έχουν τόσο το «προνόμιο» στην ανεργία, όσο και ότι συχνά απασχολούνται σε εργασίες που δύσκολα ασφαλίζονται, π.χ. οικιακή καθαριότητα. Επίσης, πολλές φορές επαναπαύονται στην ασφάλιση του συζύγου ως προστατευόμενη μέλη. Στο θέμα της γέννησης των παιδιών, οι ασφαλισμένες γυναίκες έχουν την φροντίδα στη διάρκεια της κύησης, κατά τον τοκετό και στο επόμενο διάστημα, για τις ίδιες και τα βρέφη τους, με τις σημερινές δύσκολες έως ακατάλληλες συνθήκες στα νοσοκομεία που απομένουν. Οι ανασφάλιστες είναι πολύ μεγαλύτερο κομμάτι, αφού έχουν μεγαλύτερα ποσοστά ανεργίας, ή καλύπτονται από τον σύζυγο εάν κι αυτός έχει δουλειά. Εξαναγκάζονται λοιπόν να πληρώνουν 600 ευρώ για έναν φυσιολογικό τοκετό και 1.200 για καισαρική, κάτι δύσκολο έως αδύνατο στις σημερινές συνθήκες για τις άνεργες. Το αποτέλεσμα είναι να αποστερούνται του δικαιώματος να τεκνοποιήσουν εάν και εφόσον το επιθυμούν μέσα στις γενικότερες δυσκολίες. Για τις μετανάστριες, που είναι σε ακόμα υψηλότερα ποσοστά ανασφάλιστες, γνωρίζουμε ότι έχουν επιβληθεί τα διπλά νοσήλεια, τα οποία συμπεριλαμβάνουν και τον τοκετό, κάτι που οι γυναικείες οργανώσεις έχουμε καταγγείλει σε όλους τους τόνους ως ρατσιστική διάκριση.

● Το δικαίωμα στην τεχνητή διακοπή κύησης που είναι νομοθετικά κατοχυρωμένο από το 1986, φαλκιδεύεται μέσα στις σημερινές συνθήκες. Για τις ανασφάλιστες απαιτείται η καταβολή 300 ευρώ σε δημόσιο νοσοκομείο, ενώ πριν, όπως και για άλλες ιατρικές πράξεις, υπήρχαν τρόποι να εξασφαλιστεί η δωρεάν παροχή. Η υποβάθμιση των δομών υγείας επηρεάζει κατ’ αναλογία την αντισύλληψη και τις δομές ενημέρωσης και συμβουλευτικής.

● Στον τομέα της βίας κατά των γυναικών, που είναι σοβαρό και διαχρονικό πρόβλημα στο πλαίσιο της πατριαρχίας, η κατάσταση χειροτερεύει και παίρνει νέες μορφές. Το αδιέξοδο της οικονομικής κρίσης δυσκολεύει τις γυναίκες πολύ περισσότερο απ’ όσο στο παρελθόν να απεμπλακούν από μια βίαιη σχέση. Τα καλά νέα είναι οι δομές συμβουλευτικής και κάποια καταφύγια που έχουν ανοίξει σε πολλές περιοχές της χώρας, με χρήματα αποκλειστικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια και δεν υπάρχει καμιά βούληση από μεριάς ελληνικής πολιτείας για τέτοιες δαπάνες. Χρειάζεται ενημέρωση για την ύπαρξη τέτοιων δομών, ώστε να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε όποιες τις χρειάζονται. Παραμένει το γεγονός ότι εκτός από στιγμές κρίσης, τα καταφύγια δεν μπορούν να προσφέρουν μακροχρόνια βοήθεια. Ο νόμος του 2006 για την ενδοοικογενειακή βία χρήζει αντικατάστασης από έναν νόμο που θα περιλαμβάνει όλα τα θέματα έμφυλης βίας. Μια σχετική νομοθετική επεξεργασία έχει γίνει, αλλά βρίσκεται στο συρτάρι και δεν έχει υποβληθεί για ψήφιση.

● Τα κακά νέα είναι η συντήρηση αν όχι ανάπτυξη της πορνείας και του τράφικινγκ, η διάδοσή τους σε μεγάλα κομμάτια της κοινωνίας, η «επιλογή» της πορνείας ως λύσης βιοπορισμού από γυναίκες σε οικονομικά αδιέξοδα και η αδυναμία απεμπλοκής μεταναστριών που βρίσκονται σε συνθήκες τράφικινγκ λόγω των αδιεξόδων για βιοπορισμό, ακόμα και στις λίγες περιπτώσεις που συλλαμβάνονται οι μαστροποί. Ρόλο προαγωγής της πορνείας και του τράφικινγκ παίζουν ακόμα και τηλεοράσεις, που σε νυχτερινές ώρες βάζουν σχετικές διαφημίσεις χωρίς καμιά αντίδραση από πλευράς δικαστικών αρχών. Οι βάρβαρες διώξεις και διαρκείς συλλήψεις των οροθετικών γυναικών που κατηγορούνται για πορνεία εξακολουθούν, παρά την αθώωση των διαπομπευμένων γυναικών από τα δικαστήρια.

● Οι μετανάστριες πλήττονται ιδιαίτερα αυτή την περίοδο από την ανεργία, που συνοδεύεται από έλλειψη ιατροφαρμακευτικης περίθαλψης και ζουν στα όρια, έχοντας χάσει κυρίως τις δουλειές φύλαξης ηλικιωμένων και παιδιών που εξασφάλιζαν εισόδημα σε πολλές από αυτές. Τα θέματα της νομιμοποίησης είναι επείγοντα έως ακραία, ενώ αναστάληκε και η λειτουργία του νόμου για την ιθαγένεια των παιδιών. Εξαιτίας όλων αυτών των προβλημάτων, οι γυναικείες μεταναστευτικές οργανώσεις έχουν συμπιεστεί και δύσκολα μπορούν πλέον να λειτουργήσουν για να διεκδικήσουν τα στοιχειώδη.

● Στον τομέα του σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, οι συνθήκες σήμερα είναι πολύ αντιφατικές. Από τη μια πλευρά ένα τέτοιο θέμα βγαίνει ως αίτημα και διεκδίκηση για αναγνώριση και ισότιμη αποδοχή με ένταση στο δημόσιο χώρο από ένα σφριγηλό κίνημα, από την άλλη όμως, με την ανάπτυξη των συντηρητικών λογικών και προπαντός του φασιστικού φαινομένου, παρουσιάζεται μια «τεκμηριωμένη» αντίθεση, επιθετικότητα, έως και δολοφονικές επιθέσεις απέναντι στο κίνημα αυτό και τους ανθρώπους που δηλώνουν αντίστοιχες ταυτότητες. Στον τομέα της νομοθεσίας, επίσης, υπάρχουν θετικές αλλά όχι ικανοποιητικές εξελίξεις.

● Οι φυλακισμένες γυναίκες, εκτός από τις ακατάλληλες και συχνά βασανιστικές συνθήκες κράτησης, υφίστανται διακρίσεις επίσης. Στις φυλακές δεν έχουν δικαίωμα για μεροκάματα, όπως οι άνδρες στις αγροτικές φυλακές, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να μειώσουν τη διάρκεια φυλάκισης. Υπάρχουν πολλές φυλακισμένες μητέρες ανηλίκων χωρίς άλλο γονέα, οι οποίες είτε στερούνται τα παιδιά τους είτε τα έχουν μαζί τους στη φυλακή. Δεν υπήρξε μέχρι στιγμής ιδιαίτερη μέριμνα της πολιτείας για το ευαίσθητο αυτό ζήτημα. Επίσης κρατούνται πολλές γυναίκες με σοβαρές μολυσματικές ασθένειες, με κίνδυνο για τη ζωή των ιδίων ή των συγκρατουμένων τους, αναλόγως των ασθενειών.

● Οι αγρότισσες υφίστανται σοβαρές διακρίσεις λόγω φύλου, κυρίως με βάση τις κοινωνικές νοοτροπίες και το έλλειμμα ενημέρωσης σε θέματα δικαιωμάτων και έμφυλης βίας. Οι εκατοντάδες γυναικείοι συνεταιρισμοί ανά την επικράτεια που μέχρι πρόσφατα αποτελούσαν ανεξάρτητη επαγγελματική δραστηριότητα, πηγή εισοδήματος και χώρο δημιουργίας των γυναικών, αυτή τη στιγμή δέχονται τη φορολογική επιδρομή της κυβέρνησης, και αναφέρεται ότι θα δυσκολευθούν να επιβιώσουν. Εξάλλου οι αγρότισσες δέχτηκαν, όπως και οι άντρες τους, την επίθεση της κυβέρνησης για την ηλικία συνταξιοδότησης, που ανέβηκε στα 67 χρόνια.

● Οι γυναίκες ρομά εξακολουθούν να βρίσκονται στον δικό τους κόσμο, στο πλαίσιο των κοινοτήτων τους, με γκετοποίησή τους από πλευράς πολιτείας και έλλειμμα ενδιαφέροντος για εκπαιδευτικά, στεγαστικά και εργασιακά θέματα για το σύνολο των κοινοτήτων. Το φαινόμενο των πρώιμων και μερικές φορές αναγκαστικών γάμων, σε ηλικία κάτω της νόμιμης, δεν έχει απασχολήσει την πολιτεία και τις κοινωνικές υπηρεσίες. Μεγάλο πρόβλημα είναι η παιδική εργασία, ιδίως μικρών κοριτσιών.

● Αυξάνονται με αλματώδεις ρυθμούς οι περιθωριοποιημένοι πληθυσμοί, κυρίως στις πόλεις, άστεγες, ουσιοεξαρτημένες, οροθετικές ή φορείς άλλων μολυσματικών ασθενειών. Το φαινόμενο που παροξύνεται με την κρίση, δεν αντιμετωπίζεται με ενδιαφέρον από την πολιτεία, παρά μόνον από κάποιες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις με μικρές δυνατότητες. Δεν υπάρχουν ξενώνες για ουσιοεξαρτημένες και οροθετικές γυναίκες, με αποτέλεσμα πολλές από αυτές να ζουν και να πεθαίνουν στο δρόμο και σπάνια να έχουν δυνατότητα επανένταξης σε κάποια «κανονική» ζωή.

● Ένα άλλο διαχρονικό πρόβλημα ανισότητας των δύο φύλων στην Ελλάδα είναι η ισχύς του νόμου της Σαρία στην θράκη για τα οικογενειακά ζητήματα. Με βάση τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1923, μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, η ανισότητα αυτή είναι θεσμοθετημένη γι’ αυτές και οι αποφάσεις των Ελληνικών δικαστηρίων δεν την αμφισβητούν, με μια στρεβλή ερμηνεία της έννοιας του σεβασμού της πολιτισμικής ιδιαιτερότητας. Η Τουρκία έχει καταργήσει τον θρησκευτικό νόμο από το 1924 και η Θράκη παραμένει η μόνη περιοχή της Ευρώπης να ρυθμίζει τις οικογενειακές υποθέσεις έξω από τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας.

● Επίσης διαχρονικό, το πρόβλημα του αβάτου για τις γυναίκες στο Άγιον Όρος, σε περιοχή μιας ανεξάρτητης και κυρίαρχης χώρας που στο Σύνταγμα και τους νόμους της κατοχυρώνονται, έστω και με ελλείμματα, η ισότητα των δύο φύλων. Η παράδοση των 1000 χρόνων με βάση την οποία απαγορεύεται η πρόσβαση των γυναικών στην περιοχή αυτή, πρέπει να τερματιστεί.

● Τέλος, η παρουσία των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων των θεσμών, κοινωνικών κινημάτων, πολιτικών κομμάτων, οργανισμών, επιχειρήσεων, προχωρά με πολύ αργότερα βήματα απ’ ότι η συμμετοχή των γυναικών στα κοινωνικά δρώμενα κάθε είδους. Η θεσμοθέτηση ενός τρίτου γυναικών σε υπηρεσιακά συμβούλια είναι ένα θετικό βήμα και μια σταγόνα δικαιοσύνης για τις εργαζόμενες γυναίκες, αφορά όμως μικρούς πληθυσμούς. Στη Βουλή υπάρχουν 60 γυναίκες, δηλαδή μόλις 20%, ενώ στην κυβέρνηση υπάρχει μόνο μια υπουργός.

Η παραπάνω συνοπτική καταγραφή βασικών τομέων της ζωής των γυναικών γίνεται με στόχο την εγρήγορση για θέματα γυναικείων δικαιωμάτων και ενδεχομένως την αντιμετώπισή τους από μια κυβέρνηση της αριστεράς που οφείλει να τα εντάξει στις προτεραιότητές της. Όπως λέμε, η ισότητα των δύο φύλων και τα γυναικεία δικαιώματα δεν είναι πολυτέλεια για να ασχολούμαστε με αυτά όταν έχουμε λύσει όλα τα άλλα, είναι βασικές ανάγκες του πληθυσμού και μέτρο πολιτισμού μιας κοινωνίας. Και ο αγώνας για αυτές τις ιδέες, είναι και γενικότερος προοδευτικός και αντιφασιστικός αγώνας.

 

 

Share

Νέες αφετηρίες

της Ρένας Δούρου *

Έχει γραφτεί και ξαναγραφτεί η διαπίστωση ότι οι γυναίκες είναι τα πολλαπλά θύματα της οικονομικής κρίσης. Θύματα σε όλα τα επίπεδα – πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό.

Στο πολιτικό επίπεδο, ο ευτελισμός του πολιτικού λόγου πλήττει πρώτα καίρια και κύρια τις γυναίκες. Και μάλιστα εκείνες που εκτίθενται περισσότερο, με τη διεκδίκηση αλλαγών χειραφέτησης μέσα από συλλογικές δράσεις. Τις εργαζόμενες, τις νέες, τις άνεργες, τις μητέρες των μονογονεϊκών οικογενειών, τις αγρότισσες, τις συνταξιούχες, όλες όσες «δεν κάθονται στα αυγά τους» και διεκδικούν ισότητα, κοινωνική δικαιοσύνη, Δημοκρατία. Και ούτε βέβαια είναι τυχαίο ότι η ραγδαία συρρίκνωση της τελευταίας συνεπάγεται την επιστροφή, λιγότερο ή περισσότερο κεκαλυμμένης, της πατριαρχίας.

Κάνουν έτσι ξανά την εμφάνισή τους στερεότυπα που έχουν να κάνουν με τη θέση της γυναίκας και την επιστροφή της στην «εστία», εκεί όπου «ανήκει», προκειμένου να ασχολείται με όσα «ταιριάζουν» στη γυναικεία φύση: την οικογένεια, την ανατροφή των παιδιών, κοκ. Με τον τρόπο αυτό, υποστηρίζεται εμμέσως πλην σαφώς, η αγορά εργασίας θα ανοίξει για τους άνδρες ανέργους… Όλα τα παραπάνω στέλνουν ένα μήνυμα: εκείνο της συντηρητικοποίησης των κοινωνιών, μέσα από την «παρότρυνση» προς τις γυναίκες να υιοθετήσουν παρωχημένα πρότυπα, εγκαταλείποντας δικαιώματα που κατακτήθηκαν ύστερα από πολυετείς αγώνες. Το παράδειγμα της Ισπανίας με την αυστηροποίηση και ουσιαστικά κατάργηση του δικαιώματος των αμβλώσεων, είναι χαρακτηριστικό.

Μπροστά σε αυτή την επιθετική συντηρητικοποίηση που επιχειρεί ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός, προκειμένου να επιβιώσει, χρειάζεται συσπείρωση, συλλογική δράση και συνειδητοποίηση ότι τα γυναικεία δικαιώματα δεν είναι πολυτέλεια αλλά η απαραίτητη προϋπόθεση εξόδου από την κρίση χωρίς εκπτώσεις στα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Χρειάζεται να συνειδητοποιήσουν οι πάντες την ανάγκη για περισσότερη γυναικεία χειραφέτηση. Για περισσότερη συμμετοχή των γυναικών στα κοινά και στη διαμόρφωση του δημόσιου λόγου.

Όχι γιατί δήθεν ο γυναικείος λόγος και η γυναικεία παρέμβαση είναι πιο «τρυφεροί» ή «πιο ανθρώπινοι» (sic). Αλλά γιατί σήμερα, η υπέρβαση μιας κρίσης, που πλέον είναι κρίση Δημοκρατίας, με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης, ισότητας και αλληλεγγύης, απαιτεί, ως ασφαλιστική δικλείδα, την προστασία και την εμβάθυνση των δικαιωμάτων των γυναικών, εκείνων των lgbt, των μεταναστών, και όλων των κοινωνικών ομάδων, που υφίστανται ποικίλες μορφές καταπίεσης.

Ένα τέτοιο πρόταγμα συνεπάγεται, πρακτικά, μεγαλύτερη συμμετοχή γυναικών με λόγο χειραφέτησης και ρήξης απέναντι στα βαθιά ριζωμένα στερεότυπα της «καλής μητέρας, συζύγου, αδελφής», σε όλες τις βαθμίδες της εξουσίας και των κέντρων λήψης των αποφάσεων. Οι εκλογικές μάχες που έχουμε μπροστά μας – ευρωεκλογές, αυτοδιοικητικές εκλογές – και η συμμετοχή σε αριστερά ψηφοδέλτια, μπορεί να είναι πεδία για νέες αφετηρίες αγώνα για τα δικαιώματα των γυναικών. Για την ισότητα και την ελευθερία. Γιατί όπως είπε και ένας σπουδαίος, στην πράξη φεμινιστής, ο Νέλσον Μαντέλα το 1994: «η ελευθερία δεν μπορεί να επιτευχθεί εκτός κι αν οι γυναίκες έχουν χειραφετηθεί από όλες τις μορφές καταπίεσης».

* Η Ρ. Δούρου είναι βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ στη Β’ Αθήνας και υποψήφια για την Περιφέρεια Αττικής.

 

Share

Sylvia Plath, 1932-1963

της Σοφίας Ξυγκάκη

“Από την ημέρα σχεδόν που αυτοκτόνησε η Σύλβια Πλαθ, αντιμετωπίστηκε από μερικούς ως αβοήθητο θύμα του Τεντ Χιουζ. Βιογραφίες που δημοσιεύτηκαν πέρυσι (τη πεντηκοστή επέτειο του θανάτου της) προβάλλουν ότι αυτή η «εμμονή» αποδυναμώνεται και το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη ζωή της πριν γνωρίσει τον άντρα της”.

Έτσι αρχίζει ένα άρθρο από το πιο πρόσφατο τεύχος του TLS, το αυστηρό και εκλεκτικό αγγλικό περιοδικό, με τη φωτογραφία της Πλαθ στο εξώφυλλο.

Όταν το 1965 πρωτοδημοσιεύτηκε το Άριελ, με την επιμέλεια του Τεντ Χιουζ, το φεμινιστικό αγγλικό κίνημα της δεκαετίας του ’60 ήδη μετρούσε μερικές σημαντικές νίκες: το 1961 είχε νομιμοποιηθεί το αντισυλληπτικό χάπι, το 1964 το οικογενειακό δίκαιο σε ό,τι αφορά τη περιουσία των γυναικών βελτιώθηκε παρέχοντάς τους μεγαλύτερη ανεξαρτησία ενώ 3 χρόνια αργότερα, το 1967, θα νομιμοποιηθεί η έκτρωση.

Το ταμπού της προσωπικής ζωής καταρρίπτεται και η ζωή της Σύλβιας Πλαθ αποκτά θρυλικές διαστάσεις. Κι ενώ το έργο της πολύ γρήγορα εντάσσεται στην ύλη της αγγλικής λογοτεχνίας των πανεπιστημίων για την αξία του, έξω από τον ακαδημαϊκό χώρο η ίδια γίνεται φεμινιστικό σημείο αναφοράς ως θύμα!

Ο θόρυβος γύρω από τη σχέση της με τον Χιουζ και την προδοσία του καταλήγει να καταπιεί τη δυσανεξία της, ήδη μια πολιτική πράξη άρνησης, απέναντι στο υπερσυντηρητικό κατεστημένο του ‘50,  την προσπάθειά της να ζήσει έξω από τους κατεστημένους ρόλους που της επέβαλλε μια βαθιά υποκριτική κοινωνία αλλά και τον τρόπο με τον οποίο τα αποτύπωσε όλα αυτά στο έργο της.

Η προσπάθεια να μιλήσουμε, χωρίς κορώνες γι’ αυτήν εμπεριέχει τον κίνδυνο να αντιμετωπίσουμε απορίες του τύπου: ναι, αλλά τι φεμινιστικό έκανε;

Η Σύλβια Πλαθ γεννήθηκε στις 27 Οκτωβρίου 1932 στη Βοστώνη.  Μητέρα της ήταν η Αουρέλια  Σόμπερ, αυστριακής καταγωγής που δίδασκε αγγλικά σε ένα σχολείο και πολύ απρόθυμα αναγκάστηκε να αφήσει τη δουλειά της εξαιτίας της επιθυμίας του άντρα της να ασχολείται μόνο με το σπίτι. Ο πατέρας της Ότο Πλαθ ήταν γνωστός βιολόγος και εντομολόγος. Οι γονείς του ήταν Γερμανοί παρόλο που δεν είναι βέβαιη η καταγωγή του. Όταν γεννήθηκε η κόρη του είπε στους συναδέλφους του ότι ελπίζει σε δυόμιση χρόνια να αποκτήσει κι ένα αγόρι. Όταν πράγματι το 1935 γεννήθηκε ο γιος, αυτοί είπαν «πως πρόκειται για έναν άνθρωπο που αποκτά ό,τι θέλει, όποτε το θέλει». Εγκαταστάθηκαν σε μια μικρή πόλη, το Winthrop, στον ωκεανό. Χρόνια αργότερα, η Πλαθ σε μια συνέντευξή της στο ραδιόφωνο θα πει ότι από την παιδική της ηλικία θυμάται τη θάλασσα και τους τυφώνες∙ η θάλασσα επιστρέφει στα ποιήματά της χωρίς η ίδια να το καταλαβαίνει. Θα γράψει στο αυτοβιογραφικό Ocean1212 W: «Το τοπίο της παιδικής μου ηλικίας δεν ήταν η γη, ήταν το τέλος της γης – οι κρύοι, αλμυροί, φουρτουνιασμένοι λόφοι του Ατλαντικού».

Όταν είναι 8 χρονών ο πατέρας της πεθαίνει. Η μητέρα της αρχίζει να εργάζεται και πάλι και μετακομίζουν στο Wellesley, στη Βοστώνη. Δημοσιεύεται το πρώτο της ποίημα στη Sunday Herald.

Αρχίζει να δημοσιεύει ποιήματα στο περιοδικό του σχολείου. Μια καθηγήτρια λέει: «Είναι απίστευτο ότι ένα τόσο νέο κορίτσι έχει τόσο σπαρακτικές εμπειρίες».

Γράφει στο ημερολόγιό της: «Θέλω να ζήσω έντονα …Θέλω να είμαι ελεύθερη… νομίζω θέλω να είμαι παντογνώστρια … θα μπορούσα να με αποκαλώ «το κοριτσάκι που ήθελε να είναι Θεός..».

Το 1950 κερδίζει μια υποτροφία για να σπουδάσει στο Smith.

Οι κοινωνικές και καλλιτεχνικές παράμετροι του προνομιακού μικρόκοσμου αυτού του κολεγίου, εκείνη την εποχή, δεν αντανακλούν απαραίτητα τα  χαρακτηριστικά της Silent Generation[1] που στη συνέχεια θα ενισχυθεί και από τα «ιδεώδη» της μακαρθικής εποχής. Μετά το τέλος του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου ασκείται πίεση να επιστρέψουν οι γυναίκες στο σπίτι, για να φροντίσουν τους τραυματισμένους σωματικά και ψυχικά άντρες που γύρισαν από τον πόλεμο και να προστατέψουν τα παιδιά από τη βία που έμμεσα ή άμεσα είχαν βιώσει. Εκείνη την εποχή, γι’ αυτό τον σκοπό, πρωτοστατούν όχι μόνο η Hoover και άλλες εταιρείες ηλεκτρικών ειδών που ανταγωνίζονται η μια την άλλη στην παραγωγή μικροσυσκευών, με απόλυτα αντικείμενα του πόθου τις ηλεκτρικές σκούπες και τα μίξερ, αλλά επιστρατεύονται και σταρ του Χόλυγουντ, συχνά σε «κόντρα ρόλο», για να τα διαφημίσουν – χτυπητό παράδειγμα η Μπέτυ Ντέιβις, ταυτισμένη στο μεσοπόλεμο με τις πιο ενδιαφέρουσες και αντισυμβατικές γυναίκες,  να ποζάρει με ηλεκτρικό ανοιχτήρι κονσερβών και με κοκαλωμένο χαμόγελο ευτυχίας στο πρόσωπο. Επίσης, ένα νέο ελπιδοφόρο επάγγελμα γνωρίζει λαμπρές μέρες, αυτό του πλασιέ, καίτοι ενίοτε, όπως μαθαίνουμε από τα θεατρικά, κινηματογραφικά και λογοτεχνικά έργα της περιόδου, θέτει σε κίνδυνο την οικογενειακή γαλήνη.

Στον ακαδημαϊκό χώρο επικρατεί ο πραγματισμός που στη λογοτεχνία μεταφράζεται σε αναζήτηση νέων εκφραστικών μέσων, σε αγωνία να αποτυπωθεί η εμπειρία της καθημερινότητας, να γίνουν γνωστά στις νέες γενιές τα αντιπολεμικά ιδεώδη «μιας ποίησης που προκρίνει την καθαρότητα της στιχουργίας και της εικόνας, προτείνοντας ένα είδος εκστατικής αντικειμενικότητας στη θέση του ανεξέλεγκτου λυρισμού της δεκαετίας του ’40, κύριος αντιπρόσωπος του οποίου ήταν ο Ντύλαν Τόμας».

Η θεώρηση ζωής και οι αντιλήψεις της Σύλβια Πλαθ, παρόλο που δεν θέτουν σε αμφισβήτηση τη μεσοαστική τάξη της, γιατί δεν την αντιμετωπίζει με κριτική ματιά ή και υπεροψία όπως για παράδειγμα ο μαρξιστής  W.H.Auden, και δεν συγκρούεται μαζί της όπως η ισχνή πρωτόλεια μπήτνικ παρουσία στους χώρους του πανεπιστημίου, ωστόσο, στα γράμματα προς τη μητέρα της εκδηλώνει τα πρώτα συναισθήματα αποξένωσης∙ ενώ επιθυμεί τόσο να είναι μέρος της κοινωνικής ζωής του κολεγίου, «δεν μπορώ να πιστέψω ακόμα ότι ΕΙΜΑΙ ΚΟΡΙΤΣΙ ΤΟΥ SMITH», γράφει όλο ενθουσιασμό, και θέλει να συμμερίζεται την αντίληψη των συμφοιτητριών της σε ό,τι αφορά τα αγόρια και τη σπουδαιότητα των εξόδων μαζί τους «….το πρώτο ραντεβού στο κολέγιο είναι γεγονός και τώρα αισθάνομαι επιτέλους ότι συμμετέχω στη ζωή», μερικές βδομάδες αργότερα, στις 19 Οκτωβρίου 1950, θα γράψει «…Αυτό το Σάββατο βγήκα με τον Μπιλ. Βγήκαμε διπλό ραντεβού με την An Davidow, τη χαριτωμένη κοπέλα για την οποία σου μίλησα. Ειλικρινά, δεν καταλαβαίνω τι συμβαίνει με τα ραντεβού. Τα αγόρια πηγαίνουν τα κορίτσια στο δωμάτιο, συνήθως για να πιουν κάτι. Μετά την πρώτη ώρα, οι ομάδες διαλύονται και τα ζευγάρια περιφέρονται αναζητώντας ένα πλήθος στο οποίο να ανακατευτούν ή ένα «πάρτι» για να συναγελαστούν. Είναι  σαν να παραπατούν, να σκουντουφλούν πηγαίνοντας από τον έναν θάλαμο στον άλλον, μαζεύοντας τα υπόλοιπα μιας βραδιάς που έχουν διασκορπιστεί εδώ κι εκεί. Πρέπει να πω ότι δεν μ’ ενδιαφέρει καθόλου».

Παράλληλα, με συστηματικότητα συγκεντρώνει ποιητικά βραβεία, συμμετέχει σε διαγωνισμούς, κερδίζει υποτροφίες.

Το 1953, το διήγημά της Sunday at the Mintons κερδίζει το πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό του νεανικού γυναικείου περιοδικού Mademoiselle καθώς και μια υποτροφία για ένα μήνα στη Ν. Υόρκη ως προσκεκλημένη συντάκτρια περιοδικού. Το 1960 θα γράψει στο  Γυάλινος κώδων, το μοναδικό της μυθιστόρημα, που αναφέρεται σε αυτή την περίοδο:

«Ήταν ένα περίεργο αποπνικτικό καλοκαίρι, το καλοκαίρι που οι Ρόζενμπεργκ οδηγήθηκαν στην ηλεκτρική καρέκλα κι εγώ ούτε που ήξερα τι γύρευα στη Νέα Υόρκη. Τα χάνω με τις εκτελέσεις. Η ιδέα της θανάτωσης με ηλεκτροπληξία με αρρωσταίνει κι ήταν το μόνο πράγμα για το οποίο έγραφαν οι εφημερίδες – οι επικεφαλίδες με κοιτούσαν επίμονα σαν γουρλωμένα μάτια στη γωνιά κάθε δρόμου και στις μουχλιασμένες εξόδους του μετρό που μύριζαν φιστίκια. Δεν είχε καμία σχέση με μένα, μα δεν μπορούσα να σταματήσω να αναρωτιέμαι πώς θα ήταν να καίγεσαι ζωντανός, η φωτιά να διατρέχει όλα σου τα νεύρα»

Δώδεκα κοπέλες που είχαν κερδίσει όλες στο διαγωνισμό ενός περιοδικού μόδας, γράφοντας δοκίμια, ποιήματα, κριτικές μόδας έμεναν το ίδιο ξενοδοχείο με όλα τα έξοδα πληρωμένα και ένα σωρό δωρεάν προνόμια, όπως εισιτήρια θεάτρου, χτενίσματα σε ακριβά κομμωτήρια, πολύτιμες συμβουλές καλλωπισμού, την ευκαιρία να γνωρίσουν επιτυχημένους ανθρώπους.

Γράφει: «Ήξερα ότι κάτι δεν πήγαινε καλά με μένα εκείνο το καλοκαίρι, γιατί το μόνο που μπορούσα να σκεφτώ ήταν οι Ρόζενμπεργκ και πόσο χαζή ήμουν που είχα αγοράσει όλα εκείνα τα άβολα, ακριβά, ρούχα, που κρέμονταν πλαδαρά σαν ψάρια μέσα στη ντουλάπα μου και πώς όλες οι μικρές επιτυχίες που είχα συναθροίσει με τόση χαρά στο κολέγιο εξατμίζονταν έξω από τα στιλπνά μάρμαρα και τις κρυστάλλινες προσόψεις της Μάντισον Άβενιου  [..] Υποτίθεται ότι ήμουν το αντικείμενο φθόνου χιλιάδων άλλων κοριτσιών που φοιτούσαν όπως κι εγώ στο κολέγιο σε ολόκληρη την Αμερική». Που ενώ ζει τόσο φτωχικά  τώρα «καταλήγει να οδηγεί τη Ν. Υόρκη σαν να είναι προσωπικό της όχημα. Μόνο που εγώ δεν οδηγούσα τίποτα, ούτε καν τον εαυτό μου. Απλώς σκουντουφλούσα από το ξενοδοχείο μου στη δουλειά και τα πάρτι και από τα πάρτι στο ξενοδοχείο μου και πίσω στη δουλειά σαν χαλασμένο τρόλεϊ».

Η πίεση να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις και την έντονη κοινωνική ζωή μιας Αμερικής που οι αξίες της την απωθούν, έχει ως αποτέλεσμα να επιστρέψει στο σπίτι με βαριά κατάθλιψη, να μεταφερθεί στο νοσοκομείο όπου η αγωγή θα είναι το ηλεκτροσόκ, θα ακολουθήσει απόπειρα αυτοκτονίας και στη συνέχεια νοσηλεία σε ψυχιατρική κλινική.   Παρακάτω στο Γυάλινος κώδων γράφει: «…Το πρόβλημα με το σπίτι μας ήταν ότι είχε ακατάλληλα ταβάνια. Ήταν χαμηλά, άσπρα, σοβατισμένα, χωρίς ούτε ένα γάντζο για φωτιστικά, ούτε ένα ξύλινο δοκάρι. […]Αφού τριγύρισα αρκετή ώρα αποκαρδιωμένη με το μεταξωτό κορδόνι να κρέμεται από το λαιμό μου σαν ουρά κίτρινης γάτας χωρίς να βρίσκω πού να το δέσω, κάθισα στην άκρη του κρεβατιού της μητέρας μου και προσπάθησα να τραβήξω το κορδόνι μόνη μου. Όμως κάθε φορά που τραβούσα τόσο το σκοινί ώστε να νοιώσω μια βουή στ’ αφτιά μου και το αίμα να βάφει το πρόσωπό μου, τα χέρια μου λύνονταν και ένοιωθα πάλι καλά. Κατάλαβα τότε ότι το σώμα μου έβρισκε κάθε είδους κόλπο, όπως το να κάνει τα χέρια μου να παραλύουν το κρίσιμο δευτερόλεπτο, για να σώζεται, ξανά και ξανά, ενώ αν εξαρτιόταν αποκλειστικά από μένα, θα ήμουν νεκρή στη στιγμή».

Επιστρέφει στο κολέγιο μετά από ένα χρόνο και επιλέγει ως θέμα της διπλωματικής της εργασίας το «διπλό» στα πρόσωπα των μυθιστορημάτων του Ντοστογιέφσκι. Τελειώνει με άριστα και με υποτροφία Fulbright  φεύγει για το Κέιμπριτζ, στην Αγγλία.

Εκεί στο πάρτι του πρώτου τεύχους (και μοναδικού τελικά) του λογοτεχνικού περιοδικού St. Botolph’s Review γνωρίζει τον ποιητή Τεντ Χιουζ, που είναι και ένας από τους συντάκτες, ερωτεύονται με πάθος και παντρεύονται μερικούς μήνες αργότερα. Την πρώτη τους χρονιά μαζί, η Πλαθ στέλνει μερικά ποιήματά του σε ένα διαγωνισμό στον οποίο ένας από τους κριτές είναι και ο W.H.Auden, και κερδίζουν το πρώτο βραβείο. Ο Χιουζ είχε μεγαλώσει στην εξοχή, στο Γιόρκσαιρ, τα ποιήματά του συχνά ανακαλούν τη φύση και γι’ αυτό κατά μερικούς κριτικούς παραπέμπει στον Tennyson. Αργότερα θα γίνει γνωστός με το Κοράκι, προσφέροντας μερικές από τις πιο σκληρές και μελαγχολικές εικόνες, ένα έπος, όπως το αποκάλεσε ο ίδιος, γι’ αυτό το πουλί∙ είχε εγκαταλείψει την αγγλική φιλολογία για την αρχαιολογία και την ανθρωπολογία, τομείς, μαζί με τη μυθολογία, από τους οποίους άντλησε την έμπνευσή του σε όλη του τη ζωή. Η Σύλβια Πλαθ με τον Χιουζ εκπληρώνει το κοριτσίστικό της όνειρο του «literary wedding», της ζωής και της δημιουργίας μαζί. Μοιράζονται μαζί τη ζωή και συμβάλλει ο ένας στη δημιουργία του άλλου. Όπως είχε πει ο Χιουζ σε συνέντευξή του οι τεχνικές τους δεν ήταν οι ίδιες. Η δική της ήταν να συλλέγει  ένα σωρό ζωντανά αντικείμενα και καλές λέξεις και να φτιάχνει ένα σχέδιο που προβαλλόταν από κάπου βαθιά μέσα της, από τον προσωπικό της μύθο. Η δική του ήταν να αναζητά την άκρη του νήματος από ένα καλά κρυμμένο κουβάρι. Πάντα  δείχνουν ο ένας τους στίχους στον άλλο σε κάθε στάδιο, μέχρι τα ποιήματα της από το Ariel, τον Οκτώβριο του 1962, που θα χωρίσουν.

Μαζί θα πάνε στην Αμερική για να διδάξουν. Η Πλαθ παρακολουθεί τα μαθήματα ποίησης του Ρόμπερτ Λόυελ, στο Boston University. Εκεί θα γνωρίσει και θα γίνει φίλη με την Αν Σέξτον.

Αποφασίζουν ότι δεν μπορούν να διδάσκουν και να γράφουν ποίηση ταυτόχρονα. Το 1960 θα επιστρέψουν στην Αγγλία, θα εγκατασταθούν στο Λονδίνο αρχικά και μετά στο Ντέβον. Γεννιέται η κόρη, Φρίντα. Κυκλοφορεί η πρώτη ποιητική συλλογή της Πλαθ  Ο κολοσσός. Ο Λόουελ θα χαρακτηρίσει τα ποιήματα χαμηλών τόνων, δομικά τέλεια, με εύκολες παρηχήσεις που μεταδίδουν μια οδυνηρή αγωνία.

Το 1961 αποβάλλει και στο νοσοκομείο γράφει δύο διάσημα ποιήματά της, το Τουλίπες και το In Plaster.

Το 1962 γεννιέται ο γιος τους Νίκολας. Η Πλαθ γράφει ένα ραδιοδράμα για το BBC Οι τρεις γυναίκες εμπνευσμένο από ταινία του Μπέργκμαν. Ανακαλύπτει ότι ο Χιουζ έχει σχέση, η σύγκρουση είναι τεράστια και ο πόνος αφόρητος , εντέλει το Δεκέμβριο με τα παιδιά εγκαθίσταται στο Λονδίνο, στο σπίτι που πριν κατοικούσε ο Γέιτς. Είναι η περίοδος, πολύ παραγωγική, που γράφει τα ποιήματα της συλλογής Άριελ. Η κόρη της, Φρίντα Χιουζ, που επιμελήθηκε την τελευταία έκδοση του Άριελ, γράφει: «Η μητέρα μου είχε γράψει ότι το Άριελ άρχιζε με τη λέξη «αγάπη»* και τελείωνε με τη λέξη «άνοιξη»** και ήταν φανερό ότι κάλυπτε τη διαδρομή λίγο πριν από τη διάλυση του γάμου ως την απόφαση για μια καινούρια ζωή, με όλες τις αγωνίες και τα πάθη στο μεσοδιάστημα. […] Το χειρόγραφο έφερνε στο φως όσα πρέπει να ξεφορτωθεί κανείς προκειμένου να προχωρήσει».

Εκείνος ο xειμώνας ήταν ασυνήθιστα βαρύς, το κρύο είχε παγώσει την πόλη έτσι όπως το περιγράφει η Βιρτζίνια Γουλφ στον Ορλάντο: «οι σωλήνες του νερού είχαν μετατραπεί σε συμπαγείς μάζες πάγου, η ψυχραιμία μας χανόταν και οι γάμοι κατέρρεαν». Η Πλαθ σηκωνόταν 4.30 το πρωί, τη δική της ώρα, «την ασάλευτη ώρα, πριν από το λάλημα του κόκορα, πριν το κλάμα του μωρού..». Ετοιμάζει μια εκπομπή για το BBC με ανάγνωση των τελευταίων ποιημάτων της. Γράφει στη μητέρα της: «…Δεν επιθυμώ καθόλου να επιστρέψω στην Αμερική. Τουλάχιστον όχι προς το παρόν. [..] το Λονδίνο είναι η μόνη πόλη στην οποία επιθυμώ να ζήσω με τους καλούς γιατρούς, τους ευγενικούς γείτονες, τα πάρκα, τα θέατρα και το BBC – εκεί ποτέ δεν θα δημοσιεύσουν τη δουλειά μου, τα ποιήματα και τα μυθιστορήματα, όπως εδώ. Έγραψα ένα άρθρο για τα σχολικά μου χρόνια[…] κι έχω την ευκαιρία να συμμετάσχω σε ένα πρόγραμμα κριτικής του BBC για τρεις βδομάδες τον Μάιο, με 150 δολάρια τη βδομάδα, μια καταπληκτική ευκαιρία που ελπίζω να εκμεταλλευτώ με τον καλύτερο τρόπο…»

Στις 11 Φεβρουαρίου ετοιμάζει το γάλα των παιδιών, κλείνει καλά  πόρτα της κουζίνας και ανοίγει το γκάζι.

Τρεις μέρες αργότερα κυκλοφορεί Ο γυάλινος κώδων.

Το 1965 κυκλοφορεί η πρώτη έκδοση του Άριελ, σε επιμέλεια Τεντ Χιουζ.

Κατά τον Ρόμπερτ Λόουελ, που γράφει τον πρόλογο, αυτά τα ποιήματα είναι μια βαθιά εξομολόγηση που εκφράζεται ως ελεγχόμενη παραίσθηση, είναι η αυτοβιογραφία ενός πυρετού.

Η κόρη της, Φρίντα Χιουζ, πενήντα χρόνια αργότερα θα γράψει: «… Νομίζω ότι η μητέρα μου ήταν εκπληκτική στη δουλειά της και γενναία στην προσπάθειά της να πολεμήσει την κατάθλιψη που την καταδίωκε όλη της τη ζωή. Χρησιμοποίησε κάθε συναισθηματική εμπειρία σαν να ήταν ένα κομμάτι ύφασμα από το οποίο μπορούσε να φτιαχτεί ένα υπέροχο φόρεμα· δεν σπατάλησε τίποτα απ’ όσα είχε αισθανθεί κι όταν πήρε τον έλεγχο αυτών των θυελλωδών συναισθημάτων, μπόρεσε να συμπυκνώσει και να κατευθύνει το απίστευτο ποιητικό της ταλέντο σε ένα υπέροχο αποτέλεσμα».

 

*Πρωινό τραγούδι

**Ξεχειμώνιασμα

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Πλαθ Σύλβια, 2012, Άριελ , εισαγωγή Κατερίνα Ηλιοπούλου, μτφ σημ. χρον. Κατερίνα Ηλιοπούλου & Ελένη Ηλιοπούλου, Εκδόσεις Μελάνι

Plath Sylvia, 1975, Lettere alla madre, c. Marta Fabiani Ed. Guanda

Plath Sylvia, 1966, The bell Jar, faber and faber

Πλαθ Σύλβια, 2007, Ο γυάλινος κώδων, μτφ Ελένη Ηλιοπούλου, Εκδόσεις Μελάνι

 



[1] Υπάρχουν διάφορες εκδοχές σχετικά με την προέλευση του όρου – κατά την επικρατέστερη ο  όρος εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο εξώφυλλο των Times  το Νοέμβριο του 1951 και αναφερόταν στους νέους που είχαν γεννηθεί το 1925-45 και τους χαρακτήριζε ο συντηρητισμός, η έλλειψη ιδανικών, η ατολμία.

 

Share

“Αντίστροφος σεξισμός” α λα γαλλικά

της 50ft queenie

**ΠΡΟΣΟΧΗ! Στο κείμενο γίνεται αναφορά σε σεξουαλική βία.**

Εδώ και κάποιες μέρες βλέπω ν’ αναπαράγεται σε διάφορες μεριές του ίντερνετ ένα γαλλικό δεκάλεπτο φιλμάκι με τίτλο Καταπιεσμένη πλειοψηφία. Οι δημιουργοί κάνουν μια προσπάθεια να “μεταφράσουν” την καταπίεση που δέχονται οι γυναίκες σε ένα φανταστικό σενάριο όπου ο κεντρικός χαρακτήρας είναι άντρας και μέσα στα δέκα λεπτά διάρκειας του φιλμ, ο πρωταγωνιστής υφίσταται σεξουαλική επίθεση, πειράγματα στον δρόμο κ.ο.κ.

Είχα πολλές ενστάσεις:

1. Σεξουαλική βία κατά των αντρών

Στα μισά περίπου του φιλμ, ο πρωταγωνιστής δέχεται επίθεση από κάποιες γυναίκες οι οποίες τον κακοποιούν σεξουαλικά. Αργότερα τον βλέπουμε στο αστυνομικό τμήμα όπου αντιμετωπίζεται ως ψεύτης και φταίχτης για την επίθεση αυτή.

Το κύριο πρόβλημά μου είναι πως αυτό είναι ένα σενάριο που πραγματικά συμβαίνει. Υπάρχουν πολλοί άντρες (και νεαρά αγόρια) που υφίστανται σεξουαλική κακοποίηση (στατιστικά από άτομα του οικείου τους περιβάλλοντος και όχι άγνωστες στον δρόμο -το ίδιο ισχύει και για τις γυναίκες) και αντιμετωπίζονται από την πατριαρχική μας κοινωνία όχι ως θύματα που τους αξίζει σεβασμός και υποστήριξη, αλλά ως ψεύτες και φταίχτες. Κι αυτό γιατί τα ίδια τα πατριαρχικά στερεότυπα που φτιάχνουν την κουλτούρα βιασμού μέσα στην οποία ζούμε, είναι και υπεύθυνα για τη θέαση των αντρών ως άτομα που δεν μπορούν να υποστούν σεξουαλική βία, παρά μόνο μπορούν να τη διαπράξουν. Έτσι, ένας άντρας – θύμα δεν είναι ένα απλό θύμα, αλλά και “προδότης” του πατριαρχικού μάτσο ρόλου του ως κακοποιητής. Στα μάτια της πατριαρχίας η γυναίκα – θύμα είναι κάτι απλό μιας και ο ρόλος του θύματος σεξουαλικής επίθεσης είναι συνυφασμένος με τον πατριαρχικό ρόλο της γυναίκας. Ο άντρας – θύμα είναι διπλά αφορισμένος.

Το φιλμ αγνοεί τα πραγματικά προβλήματα των αντρών μέσα στην πατριαρχία. Η επίθεση που υφίσταται ο πρωταγωνιστής εμφανίζεται ως κάτι φανταστικό που δεν συμβαίνει και αντιμετώπιση που έχει το φιλμάκι ενδυναμώνει την κυρίαρχη αφήγηση που θέλει τους άντρες βιαστές αλλά ποτέ θύματα.

2. “Φεμινιστική” κοινωνία

Προς το τέλος του δεκαλέπτου ο πρωταγωνιστής, έχοντας υποστεί τη μια ταπείνωση και βία μετά την άλλη, λέει “δεν αντέχω άλλο να ζω μέσα σ’ αυτήν τη φεμινιστική κοινωνία!”. Εδώ υπάρχει ένα μπέρδεμα που μόνο προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει.

Ο φεμινισμός δεν έχει στόχο την αντιστροφή των πατριαρχικών ρόλων και την καταπίεση των αντρών. Αυτό ισχύει μόνο μέσα στα μυαλά των MRAs και στο reddit. Μια “φεμινιστική κοινωνία” λοιπόν, δεν θα ήταν αυτό που παρουσιάζει το φιλμάκι, αλλά μια κοινωνία ισότητας, ισονομίας κι ελευθερίας έκφρασης.

(Σημείωση: Έχω ένσταση και με τη χρήση του όρου “μητριαρχία” σ’ αυτό το πλαίσιο, μιας και “μητριαρχία” ονομάζεται μια πραγματική ιστορική περίοδος με πραγματικά κοινωνικά δεδομένα που δεν έχουν καμία σχέση με τους εφιάλτες των MRAs και άλλων κακομοίρηδων.)

Είναι άκυρη η χρήση του όρου και το πρόβλημα μ’ αυτό δεν είναι απλώς σημειολογικό, αλλά ουσιαστικό, αφού ενδυναμώνει ένα από τα ισχυρότερα αρνητικά στερεότυπα που παλεύει να ξεφορτωθεί το κίνημα: τη φοβία κάποιων πως οι φεμινίστριες επιθυμούν την καταπίεση των αντρών.

3. Ισλαμοφοβία

Το φιλμάκι μας δείχνει τον πρωταγωνιστή να έρχεται σε επαφή με έναν άντρα ο οποίος φροντίζει τον παιδικό σταθμό της γειτονιάς. Ο άντρας αυτός φοράει κάτι σαν χιτζάμπ. Έχοντας υπόψη μας πως το φιλμάκι είναι γαλλικό, δεν μπορώ παρά να ανατριχιάσω με την ισλαμοφοβία του.

Ο μουσουλμάνος χαρακτήρας λοιπόν μας εμφανίζεται πολύ ήσυχος, λιγάκι χαζούλης και αφελής, μιλάει σιγά, έχει διαρκώς ένα παγωμένο χαμόγελο στα χείλη και ο πρωταγωνιστής ανησυχεί μήπως “καταπιέζεται” από τη γυναίκα του.

ΑΝΟΙΓΩ ΠΑΡΕΝΘΕΣΗ Η κουβέντα για τις θρησκείες και τον φεμινισμό είναι τόσο μεγάλη που θέλει δικό της ξεχωριστό ποστ και δεν θ’ αποπειραθώ να καλύψω τα πάντα εδώ. Όποι@ ενδιαφέρεται να διαβάσει σχετικά, θα μπουν αρκετά σχετικά λινκ στο τέλος του κειμένου και κάντε υπομονή ώσπου κάποια από μας να βρει τον χρόνο να γράψει το αντίστοιχο άρθρο και εδώ. ΚΛΕΙΝΩ ΠΑΡΕΝΘΕΣΗ

Η οπτική του μουσουλμάνου χαρακτήρα είναι απόλυτα δυτική (και Γαλλική, που είναι ακραία ισλαμοφοβική). Το ότι μια γυναίκα είναι μουσουλμάνα ή φοράει χιτζάμπ δεν σημαίνει αυτόματα πως είναι αφελής, ηλίθια ή θύμα.

Ως Κουήνη και φανατική άθεη μπορώ να πιστεύω ό,τι γουστάρω για το Ισλάμ, τη θρησκεία γενικά, τις εκκλησίες και τα μυαλά των θρησκευάμενων. Ως προνομιούχα, λευκή, διαθεματική φεμινίστρια όμως, οφείλω να κάνω ένα βήμα πίσω και να επιτρέψω στις μουσουλμάνες φεμινίστριες να μιλήσουν εκείνες πρώτα για τις εμπειρίες τους. Οφείλω ν’ ακούσω τη δική τους οπτική, να σεβαστώ τις προτεραιότητες των αιτημάτων που θέτουν οι ίδιες, να εκτιμήσω τη θέση τους και να τις θεωρήσω εξίσου ικανές μ’ εμένα τη δυτική να διαχειριστούν τους φεμινισμούς τους.

Σίγουρα δεν θα συμφωνήσουμε στα πάντα (εδώ δεν συμφωνούμε στα πάντα οι δυτικές -ούτε καν οι ελληνίδες- φεμινίστριες μεταξύ μας) αλλά η οπτική και η φωνή τους έχουν αξία και θέση μέσα στους φεμινισμούς μας.

Το φιλμάκι, κατά τη γνώμη μου, αναπαράγει την κυρίαρχη οπτική των γάλλων απέναντι στη μουσουλμανική μειονότητα της χώρας τους και ως τέτοια τη βρίσκω κακή και βλαπτική.

4. Συναίσθηση και προσωπική εμπειρία

Έχουμε αναφερθεί ξανά στο παρελθόν στην ιδέα πως οι άντρες δεν μπορούν να καταλάβουν τίποτα για τις γυναίκες εάν δεν παρουσιάσουμε τα πάντα μέσα από το πρίσμα “αυτή είναι η γυναίκα σου, η κόρη σου, η αδερφή σου”. Ομοίως, κάποι@ θεωρούν πως κανείς μπορεί να καταλάβει την καταστροφικότητα της πατριαρχίας και του σεξισμού ΜΟΝΟ αν του δείξεις έναν άντρα να κακοποιείται.

Εγώ βρίσκω αυτήν την ιδέα χαζή. Ναι, τίποτα δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πραγματική προσωπική εμπειρία, αλλά είναι άπειρα πράγματα από τα οποία δεν έχω και δεν θα μπορέσω ποτέ να έχω άμεση εμπειρία αλλά και πάλι μπορώ να υποψιαστώ και να φανταστώ.

Επιπλέον, όταν μιλάμε για ζητήματα που άπτονται της κοινωνικής δικαιοσύνης (σεξισμός, τρανσφοβία, ομοφοβία, ρατσισμός κ.ο.κ.) είναι απαραίτητο να μπορεί κανείς να καταλάβει τη σημαντικότητα του εκάστοτε προβλήματος χωρίς αναγκαστικά να έχει προσωπική εμπειρία, ειδικά αν καλείσαι να συμμετέχεις σ’ έναν αγώνα ως προνομιούχος.

Τέλος, καταλαβαίνω τι θα ήθελε να καταφέρει το φιλμάκι αυτό, απλώς νομίζω πως η προσπάθεια αυτή έγινε τόσο χοντροκομμένα και άκομψα που τελικά δημιουργεί περισσότερα προβλήματα παρά δίνει λύσεις.

Περισσότερο διάβασμα:

Being Black, Lesbian, and Muslim In The South | Advocate

The dangers of a gender essentialist approach to sexual violence | Feministing

Muslim Feminisms Forum: An Introduction | The Feminist Wire

I Am Not Your Wife, Sister Or Daughter. I Am A Person. | Thought Catalog

Gender and empathy: Men shouldn’t need to “imagine if it were your wife/daughter/mother” | Feministing

Outlaw Clothing: Burqas, Islamophobia and Women’s Rights | Feministe

Aren’t feminists just sexists towards men? | Finally, A Feminism 101 Blog

It’s not feminism that hurts men | The F Word

Πηγή: Καμένα Σουτιέν

 

Share

“Καταπιεσμένη πλειοψηφία”: ένας άντρας σε έναν μητριαρχικό κόσμο

επιμέλεια Δήμητρα Σπανού

Το φίλμ μικρού μήκους “Καταπιεσμένη πλειοψηφία”, της γαλλίδας ηθοποιού και σεναριογράφου Éléonore Pourriat, αφηγείται την ιστορία ενός άντρα, πατέρα ενός μωρού. Με τη διαφορά ότι ζει σε έναν κόσμο όπου οι ρόλοι των δύο φύλων είναι αντεστραμμένοι, με αποτέλεσμα να υφίσταται τον καθημερινό, ακόμα και ακραίο σεξισμό. Μέσω της αντιστροφής, η δημιουργός θίγει τη φυσικοποίηση που περιβάλλει την ανισότητα των δύο φύλων. Συμπεριφορές που μοιάζουν φυσιολογικές όταν πρόκειται για τη νόρμα, φαντάζουν ξένες ή ακόμα και γκροτέσκες όταν οι ρόλοι αντιστρέφονται.

Το φιλμ είναι στα γαλλικά, με αγγλικούς υπότιτλους.

YouTube Preview Image

 

 

Share

Γυναίκα στο φούρνο με Παστίτσιο

της Niemands Rose

Καθώς έβλεπα να βάζουν τον Παστίτσιο στον φούρνο του ημεδαπού φονταμενταλισμού, με το εικόνισμα του Χριστούλη, του πρώτου διδασκάλου της θρησκείας της αγάπης –μη μειδιάς, δεν επιτρέπεται πλέον!- να ευλογεί τις αποφάσεις των χριστιανορθόδοξων δικαστών που δρουν αμερόληπτα, αμερόληπτα ως προς τον 21ο αιώνα εννοώ, είπα να βάλω ένα χεράκι στο ξεφούρνισμα καθότι γυναίκα.

Από παιδί ένιωθα μια βαθιά απέχθεια προς την εκκλησία, ενώ οι νευρομυϊκές συνάψεις του εγκεφάλου μου δεν φάνηκαν ιδιαίτερα αποδοτικές στη μεταφορά της θεολογικής πίστης ως πληροφορία. Εκτός από τη φυσική μου προδιάθεση, που ελέγχεται, μεγάλωσα και σε ένα περιβάλλον από το οποίο απουσίαζε σχεδόν πλήρως το θρησκευτικό στοιχείο. Τι ευλογία… Η αθεϊα μου έγινε πια σχεδόν ακλόνητη, όταν ως δεκαπεντάχρονο πήρα και διάβασα το βιβλίο «Αντιγνώση: τα δεκανίκια του καπιταλισμού» (εκδόσεις Γαβριηλίδης) της Λιλής Ζωγράφου. Όμως στα δεκαπέντε σου είσαι έφηβη, κόρη, φίλη, μαθήτρια, συμμαθήτρια, είσαι η γκόμενα κάποιου, αλλά δεν είσαι Γυναίκα. Δεν είσαι Γυναίκα όπως είσαι είκοσι χρόνια μετά.

Βάζω να ακούσω Portishead καθώς γράφω αυτές τις αράδες και τους ακούω με τον ίδιο τρόπο που βγαίνεις έξω στον καθαρό αέρα γιατί μέσα είναι αποπνικτικά. Γιατί ασφυκτιώ ως γυναίκα στην ούγια της βαλκανικής χερσονήσου και το θέμα που γράφω. Μας πνίγει το λιβάνι περισσότερο κι από την αιθάλη. Give me a reason to love you, give me a reason to be a woman. Βάζω ένα ποτό. Σε λίγο θα θελήσω να βγω έξω να καπνίσω. Θα πρέπει να νιώθω ευγνωμοσύνη που δε φοράω τσαντόρ, που μου επιτρέπεται η κατανάλωση αλκοόλ και καπνού; Ακούω το γκρουπάκι από το Μπρίστολ, και μετά το πρόσωπο της Beth Gibbons θα μεταμορφωθεί σε Marianne Faithfull, Patti Smith, PJ Harvey, Amy Winehouse σε ένα morphing πανκ μορφών, συμβόλων της γυναικείας χειραφέτησης. «Punk ain’t dead» που έγραφε και το τισέρτ που φορούσε κρυφά το κοριτσάκι στο Persepolis, το animation που εκτυλίσσεται στο Ιράν και με το οποίο ταυτίζομαι ανατριχιαστικά.

«Η ουσιαστική, η μεγάλη αντίπαλος του χριστιανισμού ήταν η γυναίκα» γράφει η Λιλή Ζωγράφου στα Μαριακά, το κεφάλαιο στην Αντιγνώση που επικεντρώνεται στο γυναικείο ζήτημα στον χριστιανισμό. Επικαλείται τον G.Thomson για να μας εξηγήσει γιατί τα ράσα μοιάζουν με φουστάνι (έι, εσύ με το μαύρο, το ριχτό, πήρε φωτιά το τσαντάκι σου, κατά το γνωστό ανέκδοτο με τον αγιασμό στην Μύκονο): «οι ιερείς φορούν χιτώνες ή ράσα που είναι στην πραγματικότητα γυναίκεια ενδύματα» για να μην πληγώσουν το δημόσιο αίσθημα, να δώσουν περιθώριο στην ανθρωπότητα να συνηθίσει τον εκτοπισμό της Ιέρειας και τον σφετερισμό του προνομίου του ιερατείου από τους αρσενικούς πλέον ομολόγους της.

Έγραφε τολμηρά η Λιλή Ζωγράφου, σχεδόν προκλητικά. Και πώς αλλιώς δηλαδή όταν ξέρεις πως μπορείς να βαστάξεις τον φεμινισμό, όταν δεν τρέμεις μη συνθλίψει την θηλυκότητά σου, μη σε μετατρέψει σε ανδρογυναίκα, σε μια σεξουαλικά απωθητική οντότητα. Πια μιλάμε διαρκώς για κοινωνικές ανισότητες, ενώ την ίδια στιγμή βρίσκουμε τρε μπανάλ να μιλήσουμε για τις διακρίσεις ανάμεσα στα δύο φύλα. Λες και το θέμα είναι λυμένο. Πια έχουν όλα πέσει στο τραπέζι, αλλά η εκκλησία ξεγλιστράει από κάθε συζήτηση. Η εκκλησία εξακολουθεί να μη φορολογείται, ο διαχωρισμός εκκλησίας-κράτους δεν φαίνεται να αποτελεί τμήμα της υποτιθέμενης ατζέντας μεταρρυθμίσεων –εδώ επιτρέπεται ακόμα να γελάς- και μάλιστα δίνεται ένα στίγμα όταν καταδικάζεται σε 10 μήνες φυλάκιση με αναστολή ο δημιουργός της σατιρικής σελίδας «Γέροντας Παστίστιος» για «καθύβριση θρησκεύματος» ενώ κατά διαστήματα στα ένθετα των εφημερίδων βρίσκεις τα πονήματα του Παϊσιου…

Ο μισογυνισμός είναι σύμφυτος με τον χριστιανισμό, είναι εδραιωμένος τόσο στο δόγμα, όσο και στην εκκλησιαστική λειτουργία. Τον συναντάς στο άβατο του Αγίου Όρους που τηρείται απαρέγκλιτα μέχρι σήμερα, στο άβατο του «ιερού» των ναών, στον αποκλεισμό από την θεία κοινωνία όταν η γυναίκα έχει περίοδο. Ακόμη και ως βρέφος το θηλυκό θεωρείται υποδεέστερο, μιαρό: το κοριτσάκι το ευλογεί ο παπάς έξω από το «ιερό» όταν σαραντίσει, ενώ το αγοράκι, ο άνδρας, μπορεί να προχώρησει στα ενδότερα του ναού. Η κατωτερότητα του γυναικείου φύλου διατρανώνεται σε κάθε περίσταση, στηριγμένη σε ένα μισογυνικό δόγμα, γεννημένο σε μια πατριαρχική κοινωνία που δέχεται ως μητέρα του Μεσσία μόνο μία άσπιλη κι αμόλυντη αειπαρθένο και που φορτώνει στην πρωτόπλαστη Εύα το βάρος του προπατορικού αμαρτήματος, την απώλεια του παραδείσου. Γι’ αυτό ο κόσμος είναι αγγελικά πλασμένος, γιατί εκχωρήθηκε η κυριαρχία στους άνδρες…

(popaganda, 19/1/ 2014)

Πηγή: Niemands Rose

 

Διαβάστε ακόμα

Βιβλιοκριτική: “Τα φώτα στο βάθος” της Niemands Rose

 

 

Share

«Γιατί είμαι φεμινίστρια»: Συνέντευξη της Σιμόν ντε Μποβουάρ

επιμέλεια Δήμητρα Σπανού

Ζούμε σε μια εποχή που η ισότητα μεταξύ των φύλων κεκτημένη –τουλάχιστον σε κάποια μέρη του κόσμου- και ο φεμινισμός εύκολα κατατάσσεται σε εκείνες τις ιδέες που θεωρούνται ξεπερασμένες. Είναι όμως έτσι; Κοιτάζοντας τα διλήμματα και τα ερωτήματα που απασχόλησαν λίγο προηγούμενες τέτοιου είδους βεβαιότητες μπορεί και να κλονίζονται.

Το Φύλο Συκής, με αφορμή την επέτειο των γενεθλίων της Σιμόν ντε Μποβουάρ στις 9 Γενάρη, αναδημοσιεύει εδώ μια συνέντευξή της στη γαλλική τηλεόραση από το 1975 με τίτλο «Γιατί είμαι φεμινίστρια». Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, η γνωστή φιλόσοφος αναλύει το σκεπτικό της για μια σειρά από ζητήματα σχετικά με το τι σημαίνει να είσαι γυναίκα, όπως το πώς χτίζεται η θηλυκότητα ως προϊόν της κοινωνίας και η σημασία και τα προβλήματα της αποκλειστικής ενασχόλησης με το νοικοκυριό, την επιρροή του σημαντικού της έργου «το δεύτερο φύλο» και την απήχηση που είχε σε άντρες, γυναίκες και στην αριστερά, τη σχέση του καπιταλισμού με την πατριαρχία, την αναγκαιότητα ενός κινήματος για τη γυναικεία χειραφέτηση και άλλα πολλά. Εντέλει, παρακολουθώντας την διαπιστώνει κανείς /καμία ότι παρότι οι καιροί αλλάζουν και έκτοτε έχουν συντελεστεί πολλά θετικά βήματα για τις γυναίκες, πολλά ζητήματα παραμένουν τραγικά επίκαιρα.

Το βίντεο διάρκειας 49:44΄ είναι στα γαλλικά, με αγγλικούς υπότιτλους

 

YouTube Preview Image

 

Διαβάστε ακόμα

Σιμόν ντε Μποβουάρ: Γυναίκα δε γεννιέσαι, γίνεσαι

 

Share