Subscribe via RSS Feed

Tag: "ντοκυμαντέρ"

Ένα ντοκιμαντέρ για την κλειτορίδα

leclitoris

 

Τις τελευταίες μέρες κυκλοφόρησε στα σόσιαλ μίντια το ντοκιμαντέρ Le Clitoris (2016) της Lori Malépart-Traversy. Όπως αναφέρει η ιστοσελίδα Cartoon Brew, το ντοκιμαντέρ καταφέρνει, μέσα σε μόλις λίγα λεπτά, να απομυθοποιήσει επιστημονικές, κοινωνικές και ψυχολογικές αντιλήψεις για το εν λόγω μέλος του γυναικείου σώματος σε όλη την ιστορία. Επιπλέον, έρχεται να μας θυμίσει και πάλι ότι εκείνοι που μίλησαν για την κλειτορίδα και καθόρισαν τη σημασία της ανά τους αιώνες ήταν άντρες και πως είναι πια καιρός να ανακτήσουμε τον έλεγχο πάνω στα σώματα και τη σεξουαλικότητά μας.

Όπως λέει και το ίδιο το ντοκιμαντέρ, “Οι γυναίκες είναι τυχερές, έχουν το μοναδικό όργανο στο ανθρώπινο σώμα αφιερωμένο αποκλειστικά στην ευχαρίστηση: την κλειτορίδα!”

Για περισσότερες πληροφορίες για το ντοκιμαντέρ και τη δημιουργό, επισκεφτείτε την ιστοσελίδα Cartoon Brew, καθώς και τη σελίδα της δημιουργού στο Vimeo.

 

Share

Μια κουβέντα με την Ανιές Σκλάβου και τον Στέλιο Τατάκη, δημιουργούς του ντοκιμαντέρ «Βυζιά»

βυζια1

του Γιάννη Κοντού

Το αυτοχρηματοδοτούμενο ντοκιμαντέρ των Ανιές Σκλάβου και Στέλιου Τατάκη Βυζιά, μια πολύ ιδιαίτερη ματιά στα βυζιά και τον καρκίνο του στήθους που συνταιριάζει το «κοφτερό» χιούμορ με το σεβασμό στο δραματικό υπόβαθρο του ίδιου του βιώματος της ασθένειας, υπήρξε μια από τις πλέον πολυσυζητημένες ταινίες του φετινού Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Συναντηθήκαμε με τους δημιουργούς της λίγο πριν την αθηναϊκή της πρεμιέρα την Τετάρτη 15 Μαρτίου και ενόψει ενός κύκλου έξι προβολών, αποκλειστικά στον κινηματογράφο Ααβόρα, στις 18-19 & 25-26 Μαρτίου και 1-2 Απριλίου.

Υπήρξε κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων που φοβηθήκατε ότι δε θα τα βγάζατε πέρα με τις απαιτήσεις του θέματος;

(Ανιές Σκλάβου) Όχι, επειδή ήμαστε μια ομάδα, μαζί με την ανθρωπολόγο Λιόπη Αμπατζή, που είχε την αρχική ιδέα για ένα ντοκιμαντέρ σχετικά με τα βυζιά. Όταν είχε κάνει το μεταπτυχιακό της στην κοινωνική ανθρωπολογία, είχε δουλέψει πάνω στην εμπορευματοποίηση του γυναικείου σώματος, κυρίως στα μπαρ κονσομασιόν. Την περίοδο, κατά την οποία η ίδια νόσησε και μέσα στην προσπάθειά της να δει πώς θα αντιμετωπίσει την ασθένεια, συνειδητοποίησε ότι μέσω ενός ντοκιμαντέρ θα ήταν πολύ πιο εύκολο να περάσει αυτό που θα ήθελε από το να γράψει ένα κείμενο, η απήχηση του οποίου θα ήταν πολύ πιο περιορισμένη.

(Στέλιος Τατάκης) Ο τίτλος είναι κάτι που τραβάει…

(Ανιές) Στην πορεία θεωρήσαμε πως και η δική της ιστορία ήταν πολύ δυνατή, οπότε συζητώντας οι τρεις μας και μετά από πολύ brainstorming καταφέραμε να διαμορφώσουμε άξονες όπου θα κινούμασταν.

(Στέλιος) Η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν αν θα λειτουργήσουν οι τρεις αυτοί άξονες: η προσωπική ιστορία της Λιόπης, οι μικρότερες ιστορίες πολλών ανθρώπων και η «φωνή» των βυζιών.

Σας απασχόλησε το ενδεχόμενο ο τίτλος να εκληφθεί ως αρνητικά προβοκατόρικος;

(Ανιές) Η επιλογή του τίτλου ενείχε μια ιντριγκαδόρικη διάσταση. Σίγουρα, όμως, μέσα στο ντοκιμαντέρ είχαμε αποφασίσει να λέμε αλήθειες, πράγματα που δε λέγονται εύκολα, όπως δε μιλάμε εύκολα για το στήθος κι εμείς οι γυναίκες, πόσο μάλλον και για την ασθένεια. Συνεπώς και η ίδια η λέξη είναι ένα θέμα…

Ταμπού, ίσως;

(Ανιές) Είναι ένα ταμπού. Το «βυζαίνω» ως ρήμα μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε άνετα. Ένα παιδάκι βυζαίνει το δάχτυλό του ή το στήθος της μαμάς του, για παράδειγμα, αλλά «βυζαίνει το βυζί της μαμάς του» δε θα το πούμε εύκολα. Υπήρχε, λοιπόν, και μια ιδεολογική ματιά στην προσέγγισή μας, μια προσπάθεια απενοχοποίησης της λέξης.

Πρόκειται, άρα, για μια προσέγγιση δύο ταμπού, κατά κάποιο τρόπο.

(Ανιές) Κατά κάποιο τρόπο ναι, γιατί δεν είναι πολιτικά ορθή λέξη.

(Στέλιος) Είναι ένας επαναπροσδιορισμός της καθημερινής χρήσης της.

(Ανιές) Μέσα στο ντοκιμαντέρ λέμε πως πρέπει να μιλάμε γι’ αυτά που μας απασχολούν και, κυρίως με άξονα την ασθένεια, υπάρχουν πάρα πολλές ψυχολογικές διακυμάνσεις. Δεν μπορείς να είσαι μόνο μαχήτρια. Υπάρχουν στιγμές που ενδέχεται να εγκαταλείψεις τα όπλα, γιατί ο καρκίνος του μαστού δεν είναι μια ασθένεια, η οποία μόνο απειλεί τη ζωή σου, αλλά που, ακόμα κι όταν την ξεπεράσεις, μπορεί να αφήσει ένα σημάδι που ισοδυναμεί με την αφαίρεση της ταυτότητας, του φύλου, του ερωτισμού σου. Με μια μαστεκτομή μπορεί να χάσεις πολλά.

(Στέλιος) Μια γυναίκα ίσως αμφισβητήσει τη θηλυκότητά της.

Η μεγαλύτερη αρετή της συγκεκριμένης δουλειάς είναι ότι καταφέρνει να συνταιριάξει τη φαινομενικά πιο ανάλαφρη, απενοχοποιημένη προσέγγιση με το σεβασμό στη σοβαρότητα και στο δραματικό υπόβαθρο της ίδιας της εμπειρίας της ασθένειας. Πόσο καιρό χρειαστήκατε για να πετύχετε αυτές τις ισορροπίες;

(Στέλιος) Δε μας ενδιαφέρει να προβαίνουμε σε ακρότητες απλά και μόνο για να εντυπωσιάσουμε, μας ενδιαφέρει η επίδειξη σεβασμού προς το θέμα και τον άνθρωπο, χωρίς να εκβιάζουμε το συναίσθημα του θεατή. Αυτό μπορεί να προκύψει αυθόρμητα- ως ένα μειδίαμα, ένα σκίρτημα. Κάτι τέτοιο είναι από μόνο του αρκετό, χωρίς να χρειάζεται να πιέζεις τις καταστάσεις.

(Ανιές) Η αλήθεια είναι ότι δε μας πήρε πολύ χρόνο από τη στιγμή που αποφασίσαμε  να το προχωρήσουμε και μαζευτήκαμε οι τρεις μας. Οι άξονες είχαν, λίγο πολύ, αποφασιστεί αρκετά νωρίς, oπότε τα γυρίσματα ξεκίνησαν τον Ιούνιο του 2016 και ολοκληρώθηκαν αρχές Ιανουαρίου, μία μέρα πριν υποβληθεί η αίτηση για το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Δεν πρόκειται, άρα, για ένα εγχείρημα, το οποίο χρειάστηκε πολύ χρόνο για την υλοποίησή του. Η επιλογή, εξάλλου, να χρησιμοποιήσουμε τα βυζιά ως αφηγητές μας έδωσε αρκετή ελευθερία στο πώς θα θέσουμε τα θέματα που θέλαμε να θίξουμε, μιας και δεν επιθυμούσαμε να κάνουμε κάτι επιστημονικό, ούτε, όμως, και να πρόκειται αμιγώς για μια μαρτυρία. Θέλαμε να θέσουμε κάποια ζητήματα. Από κει και πέρα, ας ψαχτεί και ας σκεφτεί ο καθένας λίγο.

Τελειώνοντας το ντοκιμαντέρ, αφήνει μια συγκρατημένη αίσθηση χαρμολύπης.

(Ανιές) Έτσι είναι κι ζωή.

(Στέλιος) Τα πάντα συνοψίζονται στα δευτερόλεπτα του τέλους.

Θεωρείτε ότι είναι έτοιμο ένα μεγαλύτερο μέρος του κινηματογραφόφιλου κοινού στην Ελλάδα να παρακολουθήσει τέτοιου είδους ταινίες;

(Ανιές) Κρίνοντας από τη μικρή μέχρι τώρα πορεία του στη Θεσσαλονίκη, ήδη ανάμεσα σε μερικές δεκάδες ανθρώπους βρέθηκαν τέσσερις που άρχισαν να μιλάνε για δικές τους προσωπικές ιστορίες μπροστά σε αγνώστους. Η παρακολούθηση του ντοκιμαντέρ τους έκανε να το θελήσουν. Η ελληνική ταινία, είτε πρόκειται για ντοκιμαντέρ ή για φιξιόν, χρειάζεται το χρόνο της στην αίθουσα και το κλασικό προμόσιον από στόμα σε στόμα. Αν, επομένως, επικοινωνηθεί σωστά και παραμείνει σε μια αίθουσα, μπορεί, τελικά, πολύς κόσμος να καταφέρει να τη δει.

(Στέλιος) Μπορεί να δυσκολέψει κάποιους, να τους βαρύνει λίγο, αλλά αυτό θεωρητικά είναι και καλό, το να παίρνει, δηλαδή, κάποιος «δουλειά για το σπίτι». Και μας ενδιαφέρει άμεσα ο θεατής. Δεν κάνουμε κάτι απλώς για να είμαστε εμείς ευχαριστημένοι ή για να κάνει μια δουλειά μας «βόλτα» στα φεστιβάλ. Όταν βλέπουμε ένα ντοκιμαντέρ μας μονταρισμένο, είμαστε πιο σκληροί από τους θεατές. Εκθέτουμε και εκτιθέμεθα.

(Ανιές) Χρειάζεσαι τους θεατές για να υπάρξεις.

(Στέλιος) Είναι μια αμφίδρομη σχέση.

(Ανιές) Αυτό που θέλουμε να πετυχαίνουμε στις δουλειές μας είναι να καταλαβαίνει ο θεατής τι θέλουμε να πούμε, να μη χρειάζεται να κάνουμε μία ανάλυση πριν την προβολή και μία μετά. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, μάλλον κάτι έχεις χάσει.

Το ντοκιμαντέρ των Ανιές Σκλάβου και Στέλιου Τατάκη Βυζιά προβάλλεται αποκλειστικά στον κινηματογράφο Ααβόρα τα Σαββατοκύριακα 18-19 και 25-26 Μαρτίου, καθώς και την 1-2 Απριλίου στις 16:00. Κάθε προβολή θα συνοδεύεται από συζήτηση.

Περισσότερες πληροφορίες εδώ και εδώ 

Πηγή: εναντιοδρομίες

βυζια2

Share

Με αφορμή το 6ο Φεστιβάλ Εθνογραφικού Κινηματογράφου της Αθήνας: 9 γυναίκες που άλλαξαν την ανθρωπολογία

Margaret Mead with Trophy Heads

της Caroline Ervin

Θα πίστευε κανείς ότι η μελέτη των ανθρώπων – όλων των ανθρώπων, στο παρελθόν και το παρόν – θα ήταν λίγο πιο δίκαιη σε ζητήματα φύλου. Εξάλλου οι γυναίκες είναι το μισό της ανθρωπότητας. Μην αφήνετε όμως την κοινή λογική να θολώσει την κρίση σας! Από την αρχή της ανθρωπολογίας, ως επίσημου κοινωνικο-επιστημονικού κλάδου, τα μέλη της έκλιναν προς τον λευκό άντρα. Οι «πληροφοριοδότες» του ή τα ερωτηθέντα υποκείμενα από τους ξένους «ειδικούς» έχουν επίσης την τάση να κλίνουν προς τον άντρα. Για ποιο λόγο άλλωστε να πάρουν συνέντευξη από μερικές γυναίκες σχετικά με το τι κάνουν όλη την ημέρα, όταν θα μπορούσαν απλά να ρωτήσουν τους άντρες;

Αυτή η διευθέτηση όμως δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή για τις αποφασιστικές και ευφυείς γυναίκες της πρώιμης σύγχρονης ανθρωπολογίας. Ξεκινώντας από τα μέσα του 19ου αιώνα (το πρώτο κύμα της λεγόμενης φεμινιστικής ανθρωπολογίας) υπήρξε μια σοβαρή, αναπόφευκτη ώθηση όχι μόνο να συμπεριληφθούν περισσότερες γυναικείες φωνές στη μελέτη άλλων πολιτισμών, αλλά και να γίνει τουλάχιστον μια αναφορά στις γυναίκες σε αυτούς τους πολιτισμούς.

Αλλά οι γυναίκες που σήκωσαν το βάρος κατά τις πρώτες ημέρες της ανθρωπολογίας δεν ήταν σε καμία περίπτωση τέλειες. Ενώ μερικές συνέβαλαν στο να ανοίξει το μυαλό μας στην έννοια του φύλου, κάποιες άλλες εξακολουθούσαν να έχουν απλοϊκές απόψεις για τους άλλους πολιτισμούς.

Παρακάτω παρουσιάζουμε εννέα γυναίκες, των οποίων το έργο άλλαξε τον κλάδο της ανθρωπολογίας:

Alice Cunningham Fletcher, 1838-1923

anthro-fletcher1Φωτογραφία από Wikimedia Commons

anthro-fletcher2-1024x636Φωτογραφία από Wikimedia Commons

 Γεννημένη σε μια αστική οικογένεια, αλλά δίνοντας από νωρίς «σκληρή μάχη για τη ζωή», η Alice Fletcher είχε ήδη εξελιχθεί σε μια ενεργή φεμινίστρια και σουφραζέτα τη δεκαετία του 1870. Μέσω της κατάρτισής της στην αρχαιολογία (άτυπης λόγω φύλου) και του έργου της η Fletcher γνωρίστηκε με τους Ινδιάνους της Αμερικής ζώντας τελικά για ένα διάστημα με τη φυλή Omaha. Συνδυάζοντας το υποστηρικτικό της έργο και ενδιαφέρον για τους αυτόχθονες αμερικάνικους πολιτισμούς η Fletcher έκανε την πλέον αμφιλεγόμενη κίνηση, να πιέσει για την κατανομή ή το μοίρασμα της φυλετικής γης σε μεμονωμένα οικόπεδα. Υποστήριξε ότι η συλλογική γαιοκτησία εμποδίζει την πρόοδο και τον πολιτισμό των αυτόχθονων αμερικάνων (συγκαταβατική) και αποτρέπει τους λευκούς να σέβονται τα δικαιώματα που έχουν οι ιθαγενείς πληθυσμοί πάνω στη γη (ελαφρώς πιο έγκυρη).

Όταν δεν ήταν απασχολημένη υποστηρίζοντας την ανάγκη για μια τρομερή πολιτική γαιοκτησίας, εργαζόταν για τη διατήρηση διαφόρων πτυχών της ζωής των πολιτισμών που παρατηρούσε. Μαζί με τον μουσικό John Comfort Fillmore η Fletcher συγκέντρωσε τη μουσική των Ομάχα αποτυπώνοντάς την σε νότες και όχι ηχογραφώντας την (δεν εμπιστευόταν τον φωνογράφο). Ως μία από τις πρώτες γυναίκες ανθρωπολόγους της χώρας έγινε Αντιπρόεδρος του Αμερικάνικου Συλλόγου για την Πρόοδο της Επιστήμης και Πρόεδρος του Αμερικάνικου Λαογραφικού Συλλόγου, ενώ βοηθούσε παράλληλα στο ξεκίνημα του Αμερικάνικου Ανθρωπολογικού Συλλόγου.

Elsie Clews Parsons, 1875-1941

anthro-parsons1-741x1024Φωτογραφία ιδιοκτησία της οικογένειας Parsons (Wikimedia Commons)

Η Elsie Clews Parsons ήταν μια ακόμα ανθρωπολόγος της υψηλής κοινωνίας και σύζυγος μέλους του Κογκρέσσου, αλλά, ευτυχώς, δεν είχε υποστηρίξει οποιεσδήποτε πολιτικές που θα μπορούσαν να υφαρπάξουν γη από τους Ινδιάνους της Αμερικής. Αντίθετα, ενάντια στις επιθυμίες της μητέρας της, αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο Barnard το 1896 και απέκτησε διδακτορικό δίπλωμα στην εκπαίδευση από το Πανεπιστήμιο Columbia το 1899. Επτά χρόνια αργότερα αυτή η λαοπλάνα δημοσίευσε ένα «ριζοσπαστικό» βιβλίο υποστηρίζοντας την ανάγκη να υπάρξει άμεση επιμόρφωση πάνω στις σεξουαλικές σχέσεις καθώς και συζητήσεις για το προγαμιαίο σεξ και τους «δοκιμαστικούς γάμους». Το 1912 η Parsons έγραψε μια εθνογραφική μελέτη για τις γυναίκες της ανώτερης κοινωνικής τάξης της Νέας Υόρκης και τους έμφυλους ρόλους τους με τίτλο «Η παλιομοδίτη γυναίκα». Εκεί υποστήριξε ότι η ίδια η «γυναίκα» ήταν μια ξεπερασμένη κατηγορία που διατηρούνταν ζωντανή από εξίσου ξεπερασμένες τελετουργίες.

Τα επόμενα χρόνια ταξίδεψε, μελέτησε, κυνήγησε την περιπέτεια – και κατέληξε να διαμορφώσει τον κλάδο της ανθρωπολογίας. Έγραψε άρθρα σχετικά με τους πολιτισμούς της Αριζόνας και του Νέου Μεξικού, συγκέντρωσε λαογραφικά έθιμα της Καραϊβικής, χρηματοδότησε την έρευνα φοιτητών, δέχτηκε και απέρριψε εραστές και αντιτάχθηκε σθεναρά στους περιορισμούς στο να εργάζονται μαζί άνδρες και γυναίκες. Καλή φίλη με τον φημισμένο ανθρωπολόγο Franz Boas, η Parsons δίδαξε την Ruth Benedict και ήταν η προκάτοχος της υψηλού κύρους και επιρροής Margaret Mead, έτσι είναι λογικό που ασχολήθηκε με τους έμφυλους ρόλους και την επίδραση της κοινωνίας στους ανθρώπους. Επικεντρώθηκε σε μεγάλο βαθμό, επίσης, στον πολιτισμό των Ινδιάνων της Αμερικής. Το 1939 δημοσίευσε το «Pueblo Indian Religion», ένα δίτομο έργο που περιλαμβάνει μια τεράστια έρευνα. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Αμερικάνικου Ανθρωπολογικού Συλλόγου, αλλά πέθανε προτού μπορέσει να δώσει μια καταπληκτική εναρκτήρια ομιλία επισημαίνοντας ότι η ανθρωπολογία είναι δυνατόν να χρησιμεύσει ως εργαλείο για το ρατσισμό.

Maria Czaplicka, 1884-1921

anthro-czaplickaMaria Czaplicka (Wikimedia Commons)

Η Maria Czaplicka πήρε την πρώτη της ανώτερη εκπαίδευση σε ένα από τα «ιπτάμενα» ή «πλεούμενα» πανεπιστήμια της Πολωνίας – υπόγειες σχολές που επιδίωκαν να διατηρήσουν την πολωνική κουλτούρα και που αρχικά σκόπευαν να εκπαιδεύσουν γυναίκες, οι οποίες είχαν αποκλειστεί από τα νόμιμα πανεπιστήμια στον πρώσικο ή ρωσικό τομέα της Κοινοπολιτείας. Δεν επρόκειτο για αξιοκαταφρόνητα εγχειρήματα. Η Marie Curie ήταν μαθήτρια ενός τέτοιου προγράμματος και η ίδια η Czaplicka κατέληξε να σπουδάσει ανθρωπολογία στο Λονδίνο και στην Οξφόρδη, όπου τελικά έγινε η πρώτη γυναίκα καθηγήτρια ανθρωπολογίας.

Αλλά δεν άντεχε μια ζωή καθισμένη σε ένα γραφείο ή δίνοντας διαλέξεις πίσω από ένα πόντιουμ. Τον Μάιο του 1914, αφού εργάστηκε μερικά χρόνια ως συγγραφέας και βοηθός πλούσιων γυναικών, η Czaplicka διοργάνωσε την πιο γυναικεία αποστολή στον ποταμό Yenisei στη Σιβηρία για τη διεξαγωγή έρευνας πεδίου και μελέτης των τοπικών πολιτισμών. Η μετα-ανάλυση της βιβλιογραφίας σχετικά με την περιοχή, «Η Σιβηρία των Αβορίγινων: Μια Μελέτη στην Κοινωνική Ανθρωπολογία», εκδόθηκε πριν από το ταξίδι και αποτέλεσε τη βάση για την έρευνά της. Αυτή και η ομάδα της έμειναν πάνω από ένα χρόνο συγκεντρώνοντας πληροφορίες σχετικά με τις θρησκευτικές πεποιθήσεις αυτόχθονων της Σιβηρίας, φωτογραφίζοντάς τους και συλλέγοντας χειροποίητα αντικειμένα για το Μουσείο Pitt River πίσω στην Αγγλία.

Επιστρέφοντας στην Αγγλία έγραψε την προσωπική της άποψη για το ταξίδι, Ένας χρόνος στη Σιβηρία, αλλά ποτέ δεν δημοσίευσε την έρευνα πεδίου πέρα από μερικά άρθρα. Αφήνοντας τη θέση της στην Οξφόρδη το 1919 η Czaplicka αντιμετώπισε μια ζοφερή οικονομική κατάσταση. Δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει κανέναν άλλο ακαδημαϊκό διορισμό, ούτε θα μπορούσε να βρει άλλη υποτροφία για να ταξιδέψει. Το 1921, σε ηλικία μόλις 36 χρόνων, η Czaplicka αυτοκτόνησε.

Ruth Benedict, 1887-1948

Anthropologist Ruth BenedictCorbis

Η ανθρωπολόγος/ ποιήτρια Ruth Benedict ακολούθησε τα βήματα της μητέρας της για να αποκτήσει το πτυχίο της στο Πανεπιστήμιο Vassar το 1909, αλλά μόνο όταν σπούδασε υπό την καθηγεσία της Elsie Clews Parsons στη Νέα Σχολή Κοινωνικών Ερευνών απέκτησε την πρώτη της επαφή με την ανθρωπολογία. Χάρη στην Parsons και στον Alexander Goldenweiser, η Benedict σπούδασε στον καθηγητή Franz Boas στο Πανεπιστήμιο Columbia αποκτώντας το διδακτορικό της το 1923. Η διατριβή της επικεντρώθηκε στους ινδιάνικους πολιτισμούς της Βόρειας Αμερικής.

Η Benedict έδωσε μια νέα προοπτική στον κλάδο. Έβλεπε τους πολιτισμούς που μελετούσε ως άθροισμα πολλών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων των πνευματικών, θρησκευτικών και αισθητικών. Η πολυγραφότατη και γεμάτη περιέργεια συγγραφέας σπούδασε λαογραφία, εξέτασε το πώς η προσωπικότητα ενός πολιτισμού ορίζει τα μέλη της (πολιτισμός είναι η «προσωπικότητα με κεφαλαία γράμματα») και απέρριψε ρατσιστικές θεωρίες που προωθούν την ανισότητα. Συνεχίζοντας την επικέντρωσή της στους Ινδιάνους της Αμερικής, η Benedict μελέτησε τις φυλές Serrano, Zuni, Pima και Apache, εκτός από τις φυλές στην περιοχή των Μεγάλων Πεδιάδων.

Ενώ εργαζόταν ως βοηθός του Boas, η Benedict συναντήθηκε με τη φοιτήτρια Margaret Mead και μεταξύ τους δημιουργήθηκε ένας δεσμός που θα διαρκούσε για μια ζωή. Παρά το γεγονός ότι δεν της άρεσε καθόλου να μιλάει σε κοινό, η συναρπαστική και πνευματώδης Benedict πήγε να εργαστεί ως λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Columbia και απέκτησε πλήρη καθηγεσία λίγο πριν από το θάνατό της.

Zora Neale Hurston, 1891-1960

Zora Neale HurstonCorbis

Zora Neale Hurston with MusiciansCorbis

Ίσως πιο ευρέως γνωστή ως μια βαθιά ταλαντούχα συγγραφέας της αναγέννησης του Χάρλεμ, η Zora Neale Hurston επίσης εκπαιδεύτηκε ως ανθρωπολόγος υπό τον Franz Boas. Όταν σπούδαζε στο Πανεπιστήμιο Barnard στη δεκαετία του 1920, ήταν η μόνη μαύρη φοιτήτρια στη σχολή και το 1928 ήταν η πρώτη που αποφοίτησε. Όταν επιδίωξε να πάρει μεταπτυχιακό τίτλο στο Πανεπιστήμιο Columbia, ο Boas ενθάρρυνε το ενδιαφέρον της στην αφροαμερικάνικη λαογραφία. Αυτή η έρευνα διαπότισε τη μυθοπλασία της, ιδίως η χρήση της διαλέκτου και της «ντοπιολαλιάς» σε έργα όπως Τα μάτια τους κοιτούσαν τον Θεό. Η Hurston μεγάλωσε στην πόλη Eatonville στη Φλόριντα, μια ολόκληρη κοινότητα μαύρων που ιδρύθηκε στον απόηχο του Εμφυλίου Πολέμου, και επέστρεψε πίσω για να καταγράψει τα λαογραφικά έθιμα, τα θρησκευτικά κηρύγματα και τη μουσική, την οποία άκουγε καθώς μεγάλωνε.

Δεν έμεινε, ωστόσο, στις ΗΠΑ. Εκτός από την έρευνά της στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας, η Hurston ταξίδεψε στην Καραϊβική για να μελετήσει τις πρακτικές βουντού. Το σημαντικότερο ανθρωπολογικό έργο της το 1935 Μουλάρια και άνθρωποι ήταν η πρώτη συλλογή μαύρης λαογραφίας από Αφροαμερικανό, είτε άντρα είτε γυναίκα, και το Πες στο άλογό μου αποτύπωνε τις εμπειρίες της στην Τζαμάικα και την Αϊτή. Επίσης πρωτοστάτησε σε ανθρωπολογικές θεωρίες και μεθόδους μέσα από τη μελέτη της για την αφρικανική διασπορά, τον εντοπισμό πολιτιστικών δεσμών μεταξύ των μαύρων στην Αφρική και εκείνων στην Ευρώπη και στις Αμερικές.

Margaret Mead, 1901-1978

Margaret Mead with Trophy HeadsBettmann/Corbis

Margaret Mead with Manus Mother and ChildBettmann/Corbis

Συνεχίζοντας το έργο των προκατόχων της, ιδιαίτερα του Franz Boas, της Ruth Benedict και της Elsie Clews Parsons, η επιρροή της Margaret Mead, ωστόσο, δεν μπορεί να υπερεκτιμηθεί. Η έρευνά της σε πολιτισμούς της Πολυνησίας – αποκαλύπτοντας μεταξύ άλλων μια πιο χαλαρή προσέγγιση στο προγαμιαίο σεξ – βοήθησαν στο να ξεκινήσει η σεξουαλική επανάσταση στην Αμερική και το δεύτερο κύμα του φεμινισμού. Αν τυχόν νομίζετε ότι μοναδικό επίκεντρο του έργου της ήταν το σεξ και το φύλο, ας μας επιτρέψετε να σας δώσουμε μερικά στοιχεία: Αυτή η γυναίκα είχε βαθιά γνώση της εκπαίδευσης, της προσωπικότητας, της διατροφής, της ψυχικής υγείας (και πολλών περισσότερων) καθώς έβρισκαν εφαρμογή στον πολιτισμό και στις σχέσεις.

Γεννήθηκε από προοδευτικούς προτεστάντες γονείς και διδάχτηκε τα πρώτα χρόνια από τη γιαγιά της. Η Mead ενθαρρύνθηκε από πολύ μικρή ηλικία όχι μόνο να παρατηρεί τον κόσμο γύρω της, αλλά και να κρατάει λεπτομερείς, εκτενείς σημειώσεις. Όταν η γεμάτη περιέργεια φοιτήτρια σπούδαζε στο Πανεπιστήμιο Barnard και πήρε ένα μάθημα που δίδασκε ο Boas (αργότερα θα έπαιρνε το μεταπτυχιακό και το διδακτορικό της στο Πανεπιστήμιο Columbia υπό την επίβλεψή του), τίποτε δεν μπορούσε να την σταματήσει. Γεννήθηκε για να γίνει ανθρωπολόγος.

Στο Σεξ και Ιδιοσυγκρασία διερεύνησε τους ρόλους της φύσης και της ανατροφής ανάμεσα σε πολιτισμούς στην Παπούα Νέα Γουινέα και ισχυρίστηκε ότι, πράγματι, το βιολογικό και το κοινωνικό φύλο είναι δύο διαφορετικές δυνάμεις. Στο Ενηλικίωση στη Σαμόα, το πρώτο και ίσως το πιο σημαντικό έργο της, αναφέρθηκε σε χαλαρές συμπεριφορές απέναντι στη σεξουαλική εξερεύνηση και στους ρόλους του βιολογικού/ κοινωνικού φύλου καθώς παίζουν έναν ευεργετικό ρόλο στην ανάπτυξη των έφηβων κοριτσιών.

Πέρα από όλα αυτά – μια καριέρα ταξιδιών και ανακαλύψεων, τρεις γάμους και ατελείωτες διαμάχες – διατήρησε ένα ειδύλλιο με την καθηγήτρια, φίλη και μέντορά της, Ruth Benedict, που κράτησε μια ολόκληρη ζωή. Μπορείτε να διαβάσετε τις ερωτικές επιστολές τους, αλλά σας προειδοποιούμε: μπορεί να συγκινηθείτε διαβάζοντάς τες.

Phyllis Kaberry, 1910-1977

Dr.Phyllis Kaberry. - December-1944Αρχείο Planet News

Γεννήθηκε στο Σαν Φρανσίσκο και μεγάλωσε στην Αυστραλία. Η Phyllis Kaberry ήταν περιπετειώδης από την αρχή. Τα πρώτα χρόνια που εξερευνούσε με τα αδέλφια της την προετοίμασαν καλά για μια καριέρα ως κοινωνική ανθρωπολόγος. Μετά την αποφοίτησή της από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, η Kaberry έγραψε τη μεταπτυχιακή της εργασία το 1934 για τους αυτόχθονες κατοίκους των νησιών πέρα από την Αυστραλία, συμπεριλαμβανομένης της Νέας Γουινέας, των νησιών Φίτζι και των νήσων του Σολομώντα. Συνέχισε την έρευνά της που κράτησε πάνω από έναν χρόνο διεξάγοντας έρευνα πεδίου στους ιθαγενείς στη Δυτική Αυστραλία, μια εμπειρία που θα διαμόρφωνε το πολύ σημαντικό έργο της, Αβορίγινες γυναίκες: ιερές και βέβηλες, που γράφτηκε κατά τη διάρκεια των σπουδών της στο Λονδίνο με τον Bronislaw Malinowski. Αποτελούσε μια καθ’ όλα αναγκαία επανεξέταση (ή μια άλλη θεώρηση) των αυτόχθονων γυναικών που προσπαθούσε να τις παρουσιάσει ως πραγματικά ανθρώπινα όντα με πραγματικά συναισθήματα. Τριάντα χρόνια μετά τη δημοσίευση, οι συνάδελφοι ερευνητές θα το χαιρέτιζαν ως τη μοναδική «πρωτοποριακή μελέτη για την κοινωνική θέση των γυναικών» στην Αυστραλία.

Δεν ήταν από τους ανθρώπους που θα χαλάρωνε μετά από ένα συναρπαστικό γεγονός. Η Kaberry συνέχισε να λαμβάνει επιχορηγήσεις, υποτροφίες και θερμές προσκλήσεις να διεξάγει έρευνα πεδίου και να δίνει διαλέξεις σε πανεπιστήμια του εξωτερικού. Μερικές από τις πιο ευτυχισμένες μέρες της ζωής της τις πέρασε ερευνώντας τον υποσιτισμό ανάμεσα στους ανθρώπους του βρετανικού Καμερούν (τώρα τμήματα της Νιγηρίας και του Καμερούν), όπου έγινε πολύ καλή φίλη με τις ντόπιες γυναίκες, πολλές από τις οποίες παραπονιούνταν ότι τα βόδια της γειτονικής φυλής τούς κατέστρεφαν τα αγροκτήματά τους. Η Kaberry προφανώς τις βοήθησε να οδηγήσουν τα βοοειδή μακριά από τη γη τους, κερδίζοντας έτσι τον τίτλο «Βασιλομήτωρ» από τις γυναίκες. Το διάστημα που έμεινε στην περιοχή την ενέπνευσε να γράψει το βιβλίο της Αυτόχθονες γυναίκες, στο οποίο εξέταζε την κοινωνική και οικονομική θέση των γυναικών και επιπλέον έριχνε φως σε θέματα βρεφικής θνησιμότητας και υποσιτισμού.

Επιπλέον, εκτός από το ότι υπηρέτησε ως αντιπρόεδρος του Βασιλικού Ανθρωπολογικού Ινστιτούτου της Μεγάλης Βρετανίας και της Ιρλανδίας και έγινε μέλος του προσωπικού του University College του Λονδίνου, ήταν πνευματώδης και με μεγάλη αίσθηση του χιούμορ. Διασκέδαζε πολύ μεταφέροντας τα παράπονα των Αφρικανών φιλενάδων της για τους τεμπέληδες άντρες του χωριού τους στις συζητήσεις με τους άντρες συναδέλφους της.

Mary Leakey, 1913-1996

Mary and Louis Leakey Studying Skull FragmentsBettmann / Corbis

Great Britain, London. Mary Leakey. 1948Keystone-Γαλλία / Getty Images

Εξαιρετική κυνηγός απολιθωμάτων, η Mary Leakey ενδιαφερόταν για την τέχνη και την αρχαιολογία  από την αρχή. Ο πατέρας της (ένας απίθανος μπαμπάς!) την έπαιρνε μαζί του για να δει αρχαίες ζωγραφιές σε σπήλαια στη Γαλλία, εκτός από τα μουσεία όπου συμμετείχε σε αρχαιολογικές ανασκαφές. Όταν πέθανε ο πατέρας της και η μητέρα της την πήγε πίσω στο Λονδίνο, η Leakey, αρρωστημένη από το καθολικό σχολείο, άρχισε να παρακολουθεί πανεπιστημιακά μαθήματα στην αρχαιολογία, την προϊστορία και τη γεωλογία. Τρία χρόνια αργότερα η Leakey (το γένος Nicol) ήταν ήδη αυθεντία στον πυρόλιθο και στην επιστημονική απεικόνιση, γεγονός που λειτούργησε τέλεια για τον μέλλοντα σύζυγο (και παντρεμένο εκείνη την περίοδο) Louis Leakey. Την προσκάλεσε στην Αφρική για να ζωγραφίσει τα εργαλεία που θα έβρισκε.

Παρά το γεγονός ότι δεν την ενδιέφερε καθόλου να κυνηγήσει μια τυπική εκπαίδευση, τα πήγε μια χαρά. Κατά τη διάρκεια της καριέρας της η Leakey κέρδισε πολυάριθμους τιμητικούς τίτλους χάρη στην απίστευτη δουλειά που η ίδια (και ο σύζυγός της Louis) έκανε (αν και ο γιος της ο Richard πιστώνει και την ίδια τη μητέρα του ως επιτυχία του Louis). Στην Αφρική ανακάλυψε τον Proconsul africanus (βρήκε ένα άθικτο κρανίο το 1948), τον Zinjanthropus boisei (επίσης γνωστό ως Australopithecus boisei [η ανακάλυψη του οποίου, το 1959, εξασφάλισε σε αυτήν και στο Louis χρηματοδότηση από το National Geographic Society]), τον Homo habilis (1960) και ένα απολιθωμένο ίχνος από πατημασιές πρϊστορικού ανθρώπου που εκτεινόταν για περίπου 27 μέτρα (1979).

Ένα πράγμα δεν άρεσε στην πρωτοποριακή αρχαιολόγο. Οι ερωτήσεις σχετικά με το φύλο της, για το οποίο είπε σε μία αμερικανίδα δημοσιογράφο ότι δεν είχε καμία σχέση με τη δουλειά της. «Ποτέ δεν χρειάστηκε να συνειδητοποιήσω το φύλο μου», της είπε η Leakey. «Ποτέ δεν ένιωσα σε μειονεκτική θέση».

Pearl Primus, 1919-1994

Pearla Primus With AssociatesJoseph Schwartz / Corbis

SingersReg Birkett / Keystone / Getty Images

Η Pearl Primus ήταν χορεύτρια, χορογράφος, ακτιβίστρια, δασκάλα και λέκτορας που βοήθησε να βρει ο χορός της Αφρικής και της Καραϊβικής το αμερικανικό κοινό. Πρωτίστως όμως ήταν επιστήμονας. Η Primus, που καταγόταν από την Τρινιδάδ, μετακόμισε με την οικογένειά της στη Νέα Υόρκη σε ηλικία δύο χρονών. Έκανε τις προπτυχιακές σπουδές της στη βιολογία και τις εισαγωγικές σπουδές στην ιατρική στο Hunter College, αλλά μιας και δεν προσλάμβαναν μαύρους στα εργαστήρια, έκανε αίτηση στο Εθνικό Συμβούλιο Νέων, έναν οργανισμό New Deal που την τοποθέτησε στην Ομάδα Νέου Χορού.

Είχε βρει ένα πάθος, ακόμη και αν αυτό σήμαινε ότι θα έβαζε την επιστήμη για λίγο σε αναμονή. Η Primus γρήγορα έγινε δασκάλα και έδινε παραστάσεις με τη δική της δουλειά. Χρησιμοποιούσε τον χορό για να πει οδυνηρές ιστορίες για τη ζωή των Αφρο-αμερικανών. Οι παραστάσεις το 1943 περιλάμβαναν το Strange Fruit (για το λιντσάρισμα) και Ο Νέγρος μιλάει για Ποτάμια (που απεικονίζουν τη ζωή των μαύρων που ζούσαν κατά μήκος του Μισισιπή). Μετά τις περιοδείες της και αφού ίδρυσε τη δική της εταιρεία, η Primus έλαβε μια υποτροφία για σπουδές χορού στην Αφρική, παντρεύτηκε έναν συνάδελφο χορευτή και έγινε η διευθύντρια του Κέντρου Παραστατικών Τεχνών στη Λιβερία. Ήταν μια πολυάσχολη περίοδος, αλλά το 1978 πήρε ένα διδακτορικό στην ανθρωπολογία (Αφρικανικές και Καραϊβικές σπουδές) από το Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης.

Τα δύο μεγάλα πάθη της συνδυάστηκαν. Εκτός από το να μοιράζεται αφροαμερικάνικεςς ιστορίες μέσα από τις παραστάσεις της, επέκτεινε την έρευνά της στην Καραϊβική και στη Νιγηρία, στη  Γκάνα, στο Ζαΐρ και στη Ρουάντα. Το δεξί και αριστερό της ημισφαίριο σε πλήρη λειτουργία, ήταν η τέλεια υποψήφια να συμμετάσχει στη «Μαύρη Παράδοση στον Αμερικανικό Χορό», ένα πρόγραμμα που επιδίωκε να διατηρήσει και να αναβιώσει τον μαύρο χορό.

Πηγή: stuff mom never told you

Μετάφραση-επιμέλεια: Λίνα Φιλοπούλου

***

Το Φεστιβάλ Εθνογραφικού Κινηματογράφου της Αθήνας θα πραγματοποιηθεί φέτος για 6η χρονιά από 26 έως 29 Νοεμβρίου στο Exile Room (Αθηνάς 12, 3ος όροφος, Μοναστηράκι). Οι προβολές (οι οποίες θα έχουν μόνο αγγλικούς υπότιτλους) θα γίνουν στο Exile Room (Αθηνάς 12, 3ος όροφος, Μοναστηράκι), η είσοδος θα είναι δωρεάν και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας. Ολόκληρο το πρόγραμμα του φεστιβάλ μπορείτε να το δείτε εδώ.

 

Εμείς έχουμε ξεχωρίσει τις γυναικείες παραγωγές του φεστιβάλ:

Τετάρτη 25.11 στις 20.00 (ειδική προβολή)

News From Home της Chantal Akerman

Υπάρχουν κάποιοι δημιουργοί που, συνειδητά ή όχι, συνέβαλαν στη διαμόρφωση, εξέλιξη και ανάδειξη της σχέσης του κινηματογράφου και οπτικής ανθρωπολογίας, και η πρωτοπόρος δημιουργός Σαντάλ Ακερμάν ανήκει σίγουρα σε αυτή την κατηγορία. Ο κυριότερος λόγος είναι ότι μερικές από τις ταινίες της έχουν μια στενή σχέση με την έννοια της «διασποράς» και αυτό το στοιχείο τράβηξε το ενδιαφέρον για το έργο της πέρα από το χώρο των κινηματογραφικών σπουδών.

Το News From Home, ίσως η ταινία της Ακερμάν με την μεγαλύτερη επιρροή σε αυτή τη διαδικασία, είναι ένα «επιστολικό ντοκιμαντέρ διασποράς» που βασίζεται στα γράμματα που στέλνει η μητέρα της σε αυτήν ενώ ζούσε στη Νέα Υόρκη, και δεν απο- τελεί μόνο μια πολύ σημαντική ταινία, αλλά και ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για το πώς μια ταινία μπορεί να επηρεάσει πολλές πτυχές του κόσμου μας πέρα από τον κινηματογραφικό.

Φέτος έχουμε την ευκαιρία να προβάλουμε την ταινία στην Αθήνα, επιθυμώντας μόνο η αφορμή να ήταν διαφορετική, και όχι η ξαφνική απώλεια της που μας συγκλόνισε τον περασμένο Οκτώβριο.

Η προβολή θα φιλοξενηθεί στο Auditorium του Γαλλικού Ινστιτούτου (Σίνα 31, Αθήνα).

Πέμπτη 26.11 στις 18.30

Κινέζοι Γεννημένοι στη Βρετανία

Σκηνοθεσία: ElenaBarabantseva & AndyLawrence. 48’ (Ηνωμένο Βασίλειο)

Ο Ντάνιελ και ο Κέβιν είναι δύο παιδιά Κινέζων μεταναστών στο Μάντσεστερ. Καταγράφοντας τις προσπάθειες να συμφιλιώσουν την βρετανική με την κινέζικη πλευρά τους, η ταινία αποκαλύπτει νέες διαστάσεις στο πώς τα αγόρια βιώνουν τον κόσμο τους.

στις 19.30

Τα Θηλυκά Είναι Εδώ

Σκηνοθεσία Ναταλία Κουτσούγερα. 45’ (Ελλάδα) – Παρουσία της σκηνοθέτριας

Η ταινία περιγράφει τις ζωές δυο κοριτσιών που χορεύουν freestyle hip-hop, popping, και house dance, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους οι διεθνείς διαγωνιστικοί χοροί χρησιμοποιούνται από τις γυναίκες της συγκεκριμένης σκηνής, εστιάζοντας στις εκφάνσεις της θηλυκότητας και του φύλου σ’ ένα ανδροκρατούμενο χώρο.

στις 21.45

Σε Έπαινο των Σκιών

Σκηνοθεσία: Kayla Reopelle & Εvan Raymond Spitzer. 34’ (Η.Π.Α., Γερμανία)

Η ταινία είναι η ποιητική απεικόνιση τριών νέων στη ζωή τους στα βόρεια της Νέας Υόρκης δίχως ηλεκτρικό, γκάζι, ίντερνετ και κινητά τηλέφωνα. Ο τρόπος ζωής τους, αν και αντισυμβατικός, προάγει την ερώτηση τού τι είναι απαραίτητο στις ζωές μας.

Ένα Πιάτο Σκουπίδια

Σκηνοθεσία: Adéla Košařová & Radka Mezníková. 12’ (Τσεχική Δημοκρατία)

Η ταινία είναι μια καταγραφή του φαινομένου «dumpster diving», η περισυλλογή δηλαδή φαγητού από κάδους απορριμμάτων πίσω από τα σουπερμάρκετ. Οι συμμετέχοντες προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν ξανά τα συχνά ακόμη βρώσιμα φαγητά και με τον τρόπο αυτό να διαμαρτυρηθούν ενάντια στην υπέρμετρη σπατάλη.

Μαύρο Κάρβουνο

Σκηνοθεσία: Tania Sofia Oliveira Prates. 9’ (Πορτογαλία)

Μια σφαιρική μελέτη πάνω σε μία από τις παραδοσιακές μεθόδους που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή κάρβουνου στην Πορτογαλία, που ήταν ιδιαίτερα διαδομένες στις τελευταίες δεκαετίες. Η διαδικασία ξεκινά από το κόψιμο των δέντρων και φτάνει μέχρι την πώληση του προϊόντος.

Παρασκευή 27.11 στις 16.00 (Θεματική Ενότητα)

Nobel Nok Dah

Σκηνοθεσία: Emily Hong & Miasarah Lai & Mariangela Mihai. 23’ (Η.Π.Α.)

Η ταινία προσφέρει μια αποκαλυπτική ματιά στις ζωές τριών προσφύγων από τη Μιανμάρ που συναντήθηκαν στη Νέα Υόρκη, ιχνογραφώντας αναλαμπές υποκειμενικότητας που κάνουν περίπλοκη όποια μόνη αφήγηση της προσφυγικής εμπειρίας.

Πώς Είναι η Ζωή Εδώ

Σκηνοθεσία: Marlene Wynants. 30’ (Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Σερβία)

Σε έναν οικισμό στα προάστια του Βελιγραδίου, οι οικογένειες Ρομά ζουν σε ακραία φτώχεια, συνέπεια των διακρίσεων και του αποκλεισμού. Η ταινία εξετάζει τον αγώνα της επιβίωσης στο περιθώριο της κοινωνίας και τα όνειρα για τη Δυτική Ευρώπη.

Ένα Ονειρικό Σχολείο στις Στέπες

Σκηνοθεσία: Güliz Sağlam. 55’ (Τουρκία) – Παρουσία της σκηνοθέτη

Η ζωή του Uluçay, ανάμεσα σε πραγματικότητα και όνειρο, στους μισοφωτισμένους διαδρόμους του νοσοκομείου και του χωριού, και ο κόσμος του Ahmet Uluçay, που έπρεπε να αντιμετωπίσει το γεγονός ότι είχε εγκεφαλικό όγκο πριν από 12 χρόνια.

στις 18.00 (Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά)

Η Νύφη του Καθρέφτη

Σκηνοθεσία: Δέσποινα Πανταζή

Στον ορεινό όγκο της Ροδόπης, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Βουλγαρία, κατοικούν οι Πομάκοι, παρά τη βίαιη αλλοίωση στην γλώσσα τους και άλλα πολιτισμικά στοιχεία. Το έθιμο του γάμου, όμως, φαίνεται να επιβίωσε.

στις 20.00 (Πανόραμα)

Εγώ και οι Άλλοι

Σκηνοθεσία: Θέλγεια Πετράκη. 53’ (Ελλάδα) – Παρουσία της σκηνοθέτη

Το ντοκιμαντέρ περιγράφει τον τελευταίο χρόνο του Ζαννείου Ιδρύματος Παιδικής Προστασίας και Αγωγής. Καταγράφοντας την καθημερινότητα του Ιδρύματος, διαπιστώνουμε ότι έπειτα από 130 χρόνια λειτουργίας βρίσκεται στην καλύτερή του μορφή.

στις 22.15 (Φοιτητικές)

Haraka Baraka: Η Μετακίνηση είναι Ευλογία

Σκηνοθεσία: Lana Askari. 27’ (Ηνωμένο Βασίλειο)

Έχοντας ζήσει στην Ολλανδία πάνω από 20 χρόνια, οι γονείς της δημιουργού επιστρέ- φουν στο Κουρδιστάν. Η ταινία τούς ακολουθεί, θίγοντας ταυτόχρονα την επανα-δι- απραγμάτευση του ανήκειν κατά τη διάρκεια μιας (φαινομενικά) διαχρονικής κρίσης.

Διάλογοι του Βάλτου

Σκηνοθεσία: Ildikó Zonga Plájás. 53’ (Ολλανδία)

Το Δέλτα του Δούναβη στη Ρουμανία είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Παρόλο που γίνονται προσπάθειες για να προστατευτεί η βιοποικιλότητα, η δοκιμασία των τοπικών κοινοτήτων σε μεγάλο βαθμό παραβλέπεται.

Η Χαμένη Γη

Σκηνοθεσία: Daria Fedyaeva. 29’ (Ρωσία)

Η Tatiana και ο Sergei ήρθαν στο χωριό όταν περισσότεροι από δύο χιλιάδες έμεναν εδώ. Υπήρχε ένα σχολείο, ένα νοσοκομείο, ένας κινηματογράφος. Υπήρχαν δουλειές. Τώρα, είναι οι τελευταίοι κάτοικοι του χωριού, βλέποντας τον τόπο τους να οδηγείται στην ίδια μοίρα με πολλά άλλα χωριά στη Ρωσία.

Σάββατο 28.11 στις 21.00

Trans X Istanbul

Σκηνοθεσία: Maria Binder. 109’ (Τουρκία, Γερμανία) – Παρουσία των συντελεστών

Χιλιάδες διεμφυλικές γυναίκες ζουν στις μεγάλες πόλεις της Τουρκίας και τα εγκλήματα εναντία τους σε μεγάλο βαθμό δεν διερευνώνται. Η Ebru, μια διεμφυλική γυναίκα από την Κωνσταντινούπολη, μάχεται ενάντια στην μετακίνηση και τις δολοφονίες των συντρόφισσών της. Θέλει να αλλάξει την τουρκική κοινωνία με χιούμορ, αυτο-ειρωνεία, και πολιτική οξύνοια.

στις 23.00

Περίεργα Πλάσματα: Η Κρυφή Ζωή μιας Αγγλικής Φάρμας Γαλακτοκομικών

Σκηνοθεσία: Kriston Jackson. 18’ (Αγγλία)

Γυρισμένο στα περίχωρα του Δάσους του Μπόλαντ στο Βόρειο Λάνκασιρ, το «Περίεργα Πλάσματα» είναι μια αισθητήρια εξερεύνηση της κρυφής ζωής ενός γαλακτοκομείου. Παρακολουθώντας την ιδιαίτερη συνύπαρξη του ανθρώπου με ένα από τα πιο σημαντικά πλάσματα στην ανθρώπινη ιστορία: την αγελάδα.

Κυριακή 29.11 στις 17.00 (Φοιτητικές)

Παιχνίδι της Πόλης

Σκηνοθεσία: Paloma Yáñez Serrano. 31’ (Ηνωμένο Βασίλειο, Αίγυπτος)

Η ταινία, γυρισμένη στο Κάιρο, είναι ένα ταξίδι που παρουσιάζεται σε δύο οθόνες, αντιπαραθέτοντας τους διαφορετικούς ρόλους που μπορούν να πάρουν τα παιδιά στην πόλη και αργότερα το πώς αυτοί οι ρόλοι μεταμορφώνονται καθώς αυτά μεγαλώνουν.

Το να Δουλεύεις Σημαίνει να Μεγαλώνεις. Οργανωμένα Εργαζόμενα Παιδιά και τα Αιτήματά τους

Σκηνοθεσία: Léa Klaue. 32’ (Νορβηγία, Βολιβία)

Ο Τζέραλντ, η Ρούμπεν, η Νέισα και οι φίλοι τους είναι παιδιά και έφηβοι που δουλεύουν ως οδηγοί χειραμαξών στην αγορά και ως παπαδοπαίδια στα νεκροταφεία στην περιοχή της Κοτσαμπάμπα στη Βολιβία. Είναι επίσης μέλη του εργατικού σωματείου για τα εργαζόμενα παιδιά της Βολιβίας, μέσω του οποίου υπερασπίζονται το δικαίωμά τους στην εργασία ενώπιον των αρχών

στις 18.00

Φάε τα Παιδιά σου

Σκηνοθεσία: Treasa O’Brien & Mary Jane O’Leary. 78’ (Ιρλανδία) – Παρουσία των σκηνοθετών

Μία πέρα για πέρα ακτιβιστική ταινία, μια πρόκληση που επιχειρεί να καταγράψει το αόρατο. Είναι ένα road trip και μια αποστολή δύο φίλων που μετανάστευσαν από την Ιρλανδία κατά τη διάρκεια της οικονομικής κατάρρευσης του 2008 και επιστρέφουν για να εξετάσουν την υποτιθέμενη αποδοχή στη χώρα του χρέους και της λιτότητας.

 ***

Επίσης, με δεδομένες τις ανάγκες που προκύπτουν στα κέντρα φιλοξενίας προσφύγων και ύστερα από επικοινωνία με τις ομάδες αλληλεγγύης που δραστηριοποιούνται στο κέντρο του Βοτανικού, θα τοποθετηθούν στους χώρους του Exile Room κουτιά συλλογής για τα παρακάτω είδη:

– είδη προσωπικής υγιεινής (σαμπουάν, σαπούνια, σερβιέτες, ξυραφάκια, χαρτιά υγείας, οδοντόκρεμες, οδοντόβουρτσες)

– βρεφικά είδη (γάλατα σε σκόνη, κρέμες σκόνη ή βαζάκια, πάνες, μωρομάντηλα)

– τρόφιμα έτοιμα όπως: μπισκότα, κράκερς, κριτσίνια, μπάρες δημητριακών, παξιμάδια, ξηρούς καρπούς, παστέλια, σταφίδες, αποξηραμένα φρούτα, ατομικούς χυμούς και ατομικά παστεριωμένα γάλατα

– φάρμακα για ενήλικες και παιδιά

Τα είδη θα παραδοθούν στο κέντρο φιλοξενίας προσφύγων Βοτανικού μετά τη λήξη του φεστιβάλ.

 

 

 

Share

Γνωρίστε τους νεαρούς γκέι άραβες που κάνουν πάταγο στο Τελ Αβίβ

ταινία για συγκρουση ταυτοτήτων γκέι παλαιστίνιων

Είναι η χειραφέτηση φαινόμενο καθολικό και αμιγές; Πώς χειρίζεται ένα υποκείμενο την κατάσταση στην οποία βιώνει τη χειραφέτηση ως προς μια καταπιεσμένη ταυτότητά του με όρους περαιτέρω καταπίεσης μιας άλλης; Ποιο είναι το πεδίο ελευθεριών που το ίδιο το υποκείμενο ορίζει με τις επιλογές του και πώς είναι να συνειδητοποιεί ότι το πεδίο αυτό λειτουργεί ταυτοχρόνως αυξητικά και μειωτικά ως προς αντικρουόμενες ταυτότητές του; Πόσο ετερόκλητη, μη γραμμική και μη συμπαγής μονάδα αντίληψης και ανάλυσης της πραγματικότητας είναι η υποκειμενικότητα; Φαίνεται ότι η ταινία, περί ης το άρθρο που ακολουθεί, έχει κάτι να πει ως προς τα παραπάνω ερωτήματα.

 ***

του Colin Crummy

Ο Fadi έχει ένα πρόβλημα. Κοιμάται διαρκώς με ακατάλληλους άντρες που γνωρίζει στα γκέι μπαρ του Τελ Αβίβ. Είναι όμορφα, γοητευτικά και καλά Εβραιόπουλα. Και ποιο είναι το πρόβλημα; Ότι εκείνος είναι ένθερμος Παλαιστίνιος εθνικιστής. «Έχω καψουρευτεί έναν Σιωνιστή» λέει ο Fadi στην καλύτερή του φίλη, τη Nagham, στο ντοκιμαντέρ Oriented. «Είμαι ερωτευμένος με τον εχθρό» λέει.

Οι κίνδυνοι των ερωτικών συναντήσεων στο Τελ Αβίβ είναι μερικά μόνο από τα πολύπλοκα κοινωνικά, πολιτισμικά, πολιτικά και προσωπικά διλήμματα που το Oriented παρουσίασε στην παγκόσμια πρεμιέρα του στο Sheffield Doc/Fest τον Ιούνιο στην Αγγλία. Η ταινία – ντεμπούτο του Βρετανού σκηνοθέτη Jake Witzenfeld, ακολουθεί τρεις εικοσάρηδες γκέι Παλαιστινίους που ζουν στη Γιάφα, έναν στιλάτο παραθαλάσσιο θύλακα στα νότια της πόλης. Ο Khader είναι ένας Παλαιστίνιος κοσμικός ακτιβιστής που ζει με τον Εβραίο γκόμενό του, τον David. Ο Naeem περνάει μια χαρά στη φούσκα του Τελ Αβίβ, αλλά δεν είναι όπεν στους γονείς του, ενώ ο Fadi δυσκολεύεται να συμβιβάσει τον βαθύ παλαιστινιακό εθνικισμό του με τη συνήθειά του να καψουρεύεται ένστολους Ισραηλινούς.

Την επόμενη της πρεμιέρας, οι σταρ της ταινίας, ζωηροί και ενημερωμένοι, μιλούν σε μια ηλιόλουστη καφετέρια. Ο Khader Abu Seif (28, εργάζεται στη διαφήμιση) φοράει πολύχρωμα ρούχα, φλερτάρει και μιλάει πολύ. Ο Fadi Daeem (27, νοσηλευτής) είναι ανέκφραστος, λακωνικός, τρυπημένος παντού και με γυαλιά ηλίου τύπου «στ’αρχίδια μου». Ο Naeem Jiryes (26, επίσης νοσηλευτής) είναι ειλικρινής, γλυκός, με μούσια και καπελάκι του μπέιζμπολ. Πολύ σύντομα φάνηκε γιατί ο Witzenfeld αποφάσισε να ακολουθήσει αυτούς τους τυπάδες για 18 μήνες. Οι τρεις νεαροί Παλαιστίνιοι είναι έξυπνοι, σαματατζήδες, έχουν πλάκα και τους αρέσουν τα ποτά. Ένας σερβιτόρος γίνεται αντικείμενο φλερτ (από τον Khader) και μετά κραξίματος επειδή αργεί με την παραγγελία (επίσης από τον Khader). «Θέλω να τον σκοτώσω» χαριτολογεί.

Ο Witzenfeld ανακάλυψε τα παιδιά μέσω του βίντεο με το όνομα ‘Qambata’ που είχαν ανεβάσει στο YouTube και το οποίο έγινε viral στον Αραβικό κόσμο, καθώς αναδείκνυε κάποια θέματα ταμπού, όπως η ομοσεξουαλικότητα και η έμφυλη ισότητα. Αποφάσισαν να το κάνουν ένα βράδυ που είχαν μεθύσει, λέει ο Khader, θέλοντας να προφέρουν τα αισθήματα μιας νέας γενιάς Αράβων. «Δεν είχαμε γκέι, λεσβιακό ή κουήρ πρότυπο για να ακολουθήσουμε. Αφού, λοιπόν, δεν έχουμε πρότυπο, ας γίνουμε εμείς».

Στο Oriented αυτή η πρόκληση στην παραδοσιακή Αραβική κουλτούρα εκδηλώνεται με την ιστορία του Naeem, ο οποίος αποφασίζει να κάνει coming-out στην οικογένειά του, που δεν καταλαβαίνει γιατί δεν θέλει να γυρίσει στο χωριό τους, να παντρευτεί και να κάνει οικογένεια. Ο Naeem πηγαίνει μαζί με τα παιδιά για φαγητό στο σπίτι των δικών του και εκεί ο πατέρας του προτείνει να θυσιάσει 10% της ευτυχίας του για να ακολουθήσει την παράδοση. Η Nagham, η φίλη του αγοριού, αντιτείνει: «Γιατί δεν θυσιάζετε εσείς 10% της ευτυχίας σας για να μπορεί να είναι κι αυτός ευτυχισμένος;».

Η ταινία αναδεικνύει πολιτισμικές εντάσεις σαν αυτήν μέσα από προσωπικές ιστορίες. Στο Τελ Αβίβ ξανά, ένα διαφορετικό είδος έντασης προκύπτει: τι κάνουν στο Ισραήλ οι νεαροί Παλαιστίνιοι, δεδομένου του μεγάλου φορτίου ιστορικής έντασης; Όντας Βρετανός, στρέιτ και Εβραίος που ζει στην πόλη, ο Witzenfeld παραδέχεται ότι δεν είχε αντιληφθεί τις πολύπλοκες, μεταβαλλόμενες ταυτότητες που ίσως χρειαστεί να διαχειριστούν οι άντρες αυτοί. Ο σκηνοθέτης καταγράφει τις ζωές τους μεταξύ του 2013 και του 2014 ενώ ξεσπούσαν νέες εντάσεις μεταξύ Ισραήλ και Γάζας. Το να ζουν στη φιλελεύθερη φούσκα του Τελ Αβίβ ενώ λίγο πιο κάτω μαίνεται η σύγκρουση με τους δικούς τους ανθρώπους, κατά δική τους ομολογία, τους γαμεί το μυαλό.

«Αυτή είναι η ζωή μας. Συνεχώς πολύ μπερδεμένη» λέει ο Fadi. «Κάνω κάτι και είναι σαν να υποστηρίζω το Ισραήλ, σαν να μην είμαι καλός Παλαιστίνιος. Τα πιο μικρά πράγματα, πού σπουδάζεις, πού δουλεύεις, πού βγαίνεις, με ποιους βγαίνεις. Ό,τι και να κάνουμε. Η Μαντόνα, που τη λατρεύουμε, ήταν στο Ισραήλ πριν έξι μήνες. Δεν πήγαμε και δεν θέλαμε να πάμε γιατί θα ήταν σαν να υποστηρίζουμε το να έρχονται καλλιτέχνες στο Ισραήλ κι έτσι να φαίνεται ότι είναι ένα καλό μέρος.»

Το Oriented, όμως, δεν μιλά μόνο για βλοσυρές διαμαρτυρίες και βραδιές στο σπίτι ενώ στην πόλη βρίσκεται η Μαντόνα. Η ταινία έχει έντονες ντοκιμαντο-σαπουνοπερέ ευαισθησίες, καθώς αντανακλά την ενέργεια της νιότης των ηρώων της. Οι περισσότερες πολιτικές συζητήσεις γίνονται, ενώ οι πρωταγωνιστές πίνουν τα κοκτέιλ τους και καπνίζουν. Ο σκηνοθέτης λέει ότι προσπάθησε να συλλάβει τον ακτιβισμό σε μια προσωπική διάσταση. «Η κοινωνική αλλαγή δεν είναι αυτό που διαβάζουμε στα βιβλία Ιστορίας. Είναι τα λόγια και οι πράξεις των ανθρώπων που ζουν την καθημερινότητά τους, είτε γαμιούνται, είτε βγαίνουν ραντεβού, είτε συζητούν για το πού θα βγουν». Όπως προσθέτει στεγνά ο Fadi, «εννοείται ότι δεν πρόκειται να αυτοπυρποληθούμε στη μέση της τοπικής αγοράς».

Παρ’όλα αυτά, τα παιδιά ξέρουν ότι η συμμετοχή σε μια ταινία όπως το Oriented τα εκθέτει. Ανησυχούν πώς θα το πάρουν στο σπίτι τους, αλλά και στη δουλειά τους. Μπορεί οι πολιτικές συζητήσεις να κυριαρχούν στο Τελ Αβίβ, αλλά για τους νεαρούς Παλαιστίνιους της πόλης είναι δύσκολο να εκφράσουν την πολυπλοκότητα όσων νιώθουν. «Δεν μας επιτρέπεται να μιλήσουμε για πολιτική, να εκφραστούμε υπέρ της Παλαιστίνης» λέει ο Naeem. «Είναι εκεί, κάτω από την επιφάνεια, αλλά δεν σου επιτρέπεται να εκφραστείς…να νιώσεις νόμιμος».

Πάντως, τα αγόρια του Oriented έχουν συνηθίσει τις αντιδράσεις. Το viral βίντεό τους στο YouTube είχε σχόλια όπως «λεσβίες, γκέι τσούλες», «προδότες», «Ισραηλινοί Άραβες». Έχουν την υποστήριξη κάποιων Ισραηλινών στο Τελ Αβίβ, κάποιες, όμως, φορές νιώθουν κυνικά, όπως τότε που ένας τύπος πλησίασε τον Khader στο δρόμο και κάγχασε «Λευτεριά στην Παλαιστίνη». «Χαλάρωσε, μωρή» παρατηρεί ο Fadi. «Μη φωνάζεις ‘Λευτεριά στην Παλαιστίνη’ όταν μας βλέπεις μπροστά σου.»

Έχουν επίσης συνηθίσει να τους κατηγορούν και ότι το παίζουν και ότι δεν το παίζουν θύματα. «Νομίζω ότι οι Παλαιστίνιοι παρουσιάζονται θυματοποιημένοι στις ταινίες» λέει ο Fadi. «Πολύ δύσκολα θα έβλεπαν έναν Παλαιστίνιο που δεν υποφέρει όπως αυτοί. Και το καταλαβαίνω αυτό. Δεν συγκρίνω τον πόνο μου με τον πόνο ενός εφήβου στη Γάζα.»

Ελπίζουν, ωστόσο, ότι με την ταινία θα βοηθήσουν Άραβες εφήβους να κάνουν coming-out. «Το όνειρό μας είναι να μπορέσουμε να προβληθεί η ταινία σε Αραβικές χώρες» λέει ο Naeem. «Σε αυτό το κοινό θέλω να φτάσει.» Ο Khader θέλει να δουν το Oriented γκέι Άραβες έφηβοι και να ταυτιστούν με αυτό όπως έκανε εκείνος με το Hedwig and the Angry Inch. «Σε έναν νεαρό γκέι Άραβα που ζει στην Καμπούλ και που θα δει την ταινία, δεν μπορώ να υποσχεθώ φοβερά γκλαμουράτα πάρτι. Αλλά όταν εγώ είδα το Hedwig ένιωσα ότι ταυτίζομαι. Εμπνεύστηκα. Ελπίζω 50 Άραβες έφηβοι να δουν το Oriented. Για μένα αυτό θα ήταν αρκετό.»

Μετάφραση – Εισαγωγή: Δημήτρης Βασιλειάδης

Πηγή: vice.com

 

Share

Yulia Matsiy: «Η Ρωσία είναι πολύ ομοφοβική χώρα»

mosca-protesta

του Γιάννη Κοντού

Περιθωριοποιημένοι από την άθεη πλειονότητα της LGBT κοινότητας στη Ρωσία και υφιστάμενοι θεσμικές διακρίσεις από το κράτος κι επιθέσεις από εθνικιστικές ομοφοβικές ομάδες, οι LGBT Χριστιανοί στη Ρωσία συνιστούν μια διπλή μειονότητα. Το ντοκιμαντέρ They hate me in vain- LGBT Christians in today’s Russia της Yulia Matsiy, ανεξάρτητης σκηνοθέτριας ρωσικής καταγωγής, σκιαγραφεί την καθημερινότητά τους. Με αφορμή την προβολή του στα πλαίσια του 8ου «Outview» Film Festival τη Δευτέρα 19 Μαΐου, παρουσία της Yulia Matsiy, συζητάμε με την σκηνοθέτρια.

Θα ήθελες να μου πεις περισσότερα για το εκπαιδευτικό σου υπόβαθρο; Τι σε προσέλκυσε στη δημιουργία ταινιών; Το να είσαι μια ανεξάρτητη δημιουργός κάνει τα πράγματα πιο απαιτητικά και δύσκολα;

Δεν μπορούσα να πραγματοποιήσω το όνειρό μου να γίνω σκηνοθέτρια όσο ήμουν στη Ρωσία- ήταν υπερβολικά δύσκολο. Ακόμα κι όταν μετακόμισα στην Ιταλία, εξακολουθούσα να νομίζω ότι ήταν αδύνατο για μένα. Έτσι, ξεκίνησα να σπουδάζω στο προπτυχιακό πρόγραμμα Γραφιστικού Σχεδίου στη Νέα Ακαδημία Καλών Τεχνών (ΝΑΒΑ) στο Μιλάνο. Μόνο τότε συνειδητοποίησα πως η υλοποίηση του ονείρου μου ήταν εφικτή στην Ιταλία. Άρχισα, λοιπόν, ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα στον Κινηματογράφο και τα Οπτικά Μέσα, κάνοντας πρακτική σε πολλές και διαφορετικές κινηματογραφικές παραγωγές, ενώ, παράλληλα, σκηνοθέτησα μικρού μήκους ταινίες. Έτσι, πέρυσι γύρισα την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία μου.

Υπάρχουν πολύ λίγες γυναίκες ανάμεσα στους σκηνοθέτες. Αυτό δεν αποτελεί έκπληξη. Ο δρόμος για την επιτυχία είναι εξαιρετικά πολύπλοκος, πιο δύσκολος απ’ ότι σε άλλα επαγγέλματα- και το ίδιο το επάγγελμα είναι περίπλοκο. Απαιτούνται «ατσάλινα» νεύρα, φυσική αντοχή, δύναμη θέλησης και τεράστια υπομονή.

Όχι μόνο αποφάσισες ν’ ασχοληθείς μ’ ένα λεπτό ζήτημα (την καθημερινότητα των LGBT ανθρώπων στη Ρωσία), αλλά και να εστιάσεις στους LGBT Χριστιανούς. Γιατί; Πώς αντιμετωπίζονται τα άτομα αυτά τόσο από κράτος και παρακρατικά στοιχεία, όσο και από την πλειονότητα της LGBT κοινότητας στη Ρωσία;

Είναι ένα ευαίσθητο ζήτημα, το οποίο, όμως, την ίδια στιγμή γνωρίζω. Έχω υπάρξει ακτιβίστρια επί πολλά χρόνια. Οι LGBT Χριστιανοί συνιστούν μια διπλή μειονότητα: αποτελούν υποκείμενα μίσους από την άθεη πλειονότητα της LGBT κοινότητας στη Ρωσία, καθώς κι απ’ τους υπόλοιπους Χριστιανούς. Το ζήτημα της θρησκείας είναι εξαιρετικά σημαντικό για πολλούς. Για τα LGBT άτομα είναι ένα ζόρικο θέμα, που συχνά προκαλεί εσωτερική και κοινωνική σύγκρουση. Είναι κάτι πολύ προσωπικό. Γι’ αυτό αποφάσισα να κάνω μια ταινία για το συγκεκριμένο κομμάτι της LGBT κοινότητας.

Πώς θα περιέγραφες τη ρωσική κοινωνία; Σε ποιο βαθμό είναι ομοφοβική και δυσανεκτική;

Η Ρωσία είναι γενικά πολύ ομοφοβική κι η κατάσταση επιδεινώνεται. Υπάρχουν βίαιες ομάδες, όπως η «Κάντε κατάληψη στους παιδόφιλους», οι οποίες προσποιούνται ότι μάχονται την παιδοφιλία, αλλά στην πραγματικότητα κατηγορούν τους ομοφυλόφιλους γι’ αυτό το έγκλημα, προκειμένου να νομιμοποιήσουν τη βία εναντίον τους. Το να κακολογείς ομοφυλόφιλους έχει εξελιχθεί σε μια ιδιαίτερα αγαπητή ασχολία. Πρόσφατα, το ίδιο άρχισε να ισχύει και για τa διεμφυλικά άτομα. Αλλά η Ρωσία είναι αχανής. Υπάρχουν και άνθρωποι, οι οποίοι δε συμμερίζονται τις ομοφοβικές αντιλήψεις.

Βιώνουν τα μέλη της LGBT κοινότητας των Χριστιανών ότι υπάρχει μια αντίφαση ανάμεσα στις επιταγές της πίστης τους και το σεξουαλικό τους προσανατολισμό;

Πρόκειται όντως για προσανατολισμό, όχι για επιλογή. Κι η πίστη, πάντως, δεν αφορά σε πολλούς- είναι κι αυτή ένα κάλεσμα. Η ανάγνωση κι η ερμηνεία της Βίβλου συχνά οδηγούν σε αντιπαράθεση. Υπάρχουν, ωστόσο, ορισμένες εκκλησίες και θεολόγοι που ισχυρίζονται πως ο Θεός δεν καταδικάζει την ομοφυλοφιλία στον κόσμο. Η ακόλαστη συμπεριφορά, ομοφυλοφιλική ή ετεροφυλοφιλική, μπορεί ν’ αποτελεί αντικείμενο κριτικής, όχι, όμως, η αγάπη κι η έκφρασή της. Δεν το γνωρίζουν όλοι αυτό. Αλλά ανάμεσα στους LGBT Χριστιανούς το πνεύμα της αγάπης και της υποστήριξης είναι έντονο. Οι άνθρωποι που συνάντησα στη Ρωσία και την Ουκρανία είναι υπέροχοι, γεμάτοι αγάπη κι ευγένεια, άνθρωποι με εσωτερική αρμονία, «οπλισμένοι» με τη δύναμη της πνευματικής γνώσης. Το κουράγιο τους είναι αξιοθαύμαστο.

Αντιμετώπισες δυσκολίες ή κινδύνους κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων είτε από την πλευρά της κυβέρνησης, ή από μέλη εθνικιστικών ομάδων;

Προσωπικά όχι. Υπήρχε, όμως, ένα κλίμα παράνοιας και φόβου στον αέρα. Έτσι, όταν έκανα μια ταινία στη Μόσχα, όλα τα ρωσικά Μ.Μ.Ε. ενημέρωναν ότι επίκειτο η σύλληψη μιας ομάδας Ολλανδών κινηματογραφιστών. Έκαναν το ίδιο πράγμα μ’ εμένα- μια ταινία για τη ρωσική LGBT κοινότητα. Το υλικό τους κατασχέθηκε και διαγράφηκε κι οι ίδιοι απελάθηκαν στις χώρες τους. Υπήρξα πιο τυχερή.

Ποιος είναι ο στόχος του ντοκιμαντέρ σου; Να διαφωτίσει, να πληροφορήσει, να προωθήσει μια συζήτηση, να προκαλέσει; Θα προβληθεί ποτέ δημοσίως στη Ρωσία;

Δεν έχει προβληθεί στη Ρωσία ακόμη. Κάτι τέτοιο μπορεί να προκαλέσει προβλήματα σε κάποιους από τους ανθρώπους που εμφανίζονται. Από νομικής άποψης μπορώ να διοργανώσω την προβολή, αλλά το ζήτημα είναι ο ανθρώπινος παράγοντας, όχι τα ντοκουμέντα. Ελπίζω ότι κάποια μέρα, όταν η κατάσταση στη Ρωσία είναι διαφορετική, να μπορέσω να δείξω την ταινία.

Θα παρουσιάσεις την ταινία σου στα πλαίσια του Φεστιβάλ «Outview» στην Αθήνα. Τι ξέρεις για τον ελληνικό κινηματογράφο;

Όχι πολλά, ελπίζω να μάθω περισσότερα κατά τη διάρκεια του Φεστιβάλ. Θα είναι, επίσης, το πρώτο μου ταξίδι στην Ελλάδα.

Το ντοκιμαντέρ της Yulia Matsiy They hate me in vain- LGBT Christians in today’s Russia προβάλλεται, παρουσία της σκηνοθέτριας, τη Δευτέρα 19 Μαΐου, 22:30, στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιερά Οδός 48 & Μεγάλου Αλεξάνδρου 134-36), αίθουσα 2, στα πλαίσια του 8ου «Outview» Athens Queer Film Festival.

Το πλήρες πρόγραμμα του Φεστιβάλ βρίσκεται στο http://www.outview.gr/

Το μπλογκ του ντοκιμαντέρ είναι http://invanomiodiano.wordpress.com/english/

Πηγή: εναντιοδρομίες

 

 

Share

Η τυραννία της ιδανικής εικόνας

cindy

 

Η Jean Kilbourne, συγγραφέας και δημιουργός ντοκυμαντέρ, έχει εστιάσει τη δουλειά της στην αναπαράσταση των γυναικών, στα έμφυλα στερεότυπα και στην αντικειμενοποίηση του γυναικείου σώματος στη διαφήμιση, καθώς και στις επιπτώσεις στην εικόνα που έχουν οι ίδιες οι γυναίκες για τον εαυτό τους. Το παρακάτω βίντεο είναι το τρέιλερ για το ντοκυμαντέρ “Killing Us Softly 4”, που βασίζεται σε διαλέξεις της, με το κείμενο της ομιλίας μεταφρασμένο.

μετάφραση και επιμέλεια: Δήμητρα Ρωμανού

 

YouTube Preview Image

της Jean Kilbourne

Εδώ και περίπου 40 χρόνια μιλάμε για αυτό το θέμα. Έχουν βελτιωθεί τα πράγματα; Στην πραγματικότητα έχουν χειροτερεύσει.

Οι διαφημίσεις πουλούν κάτι περισσότερο από προϊόντα. Πουλούν αξίες, εικόνες, πουλούν έννοιες όπως αυτές της αγάπης, της σεξουαλικότητας, της επιτυχίας και κυρίως αυτή της «κανονικότητας» : μας λένε ποιες είμαστε και ποιες πρέπει να είμαστε.

Αλλά τι μας λένε οι διαφημίσεις για τις γυναίκες; Μας λένε πώς φαίνονται. Το πρώτο πράγμα που κάνουν οι διαφημιστές είναι να μας κατακλύζουν με την εικόνα της «ιδανικής γυναικείας ομορφιάς». Από πολύ νεαρή ηλικία πρέπει να σπαταλούμε χρόνο, χρήμα και πάνω απ’ όλα ενέργεια, αγωνιώντας να καταφέρουμε αυτή την εμφάνιση, νιώθοντας παράλληλα ντροπή και ενοχή όταν αποτυγχάνουμε. Και η αποτυχία είναι αναπόφευκτη. Γιατί η τελειότητα βασίζεται στην απόλυτα αψεγάδιαστη «ομορφιά». Στις διαφημίσεις οι γυναίκες δεν έχουν ποτέ γραμμές ή ρυτίδες, ουλές ή κοκκινάδες ή μαύρους πόρους. Αυτή η εικόνα δεν μπορεί να επιτευχθεί γιατί καμία δεν μοιάζει έτσι. Το τοπ μόντελ Σίντι Κρόφορντ είπε κάποτε «μακάι να έμοιαζα στη Σίντι Κρόφορντ». Όλες οι φωτογραφίες των γυναικών έχουν υποστεί φώτοσοπ.

Έχουμε μεγαλώσει σε ένα κόσμο που το γυναικείο σώμα μετατρέπεται σε διάφορα αντικείμενα. Γυναικεία σώματα γίνονται μέρη ενός ηλεκτρονικού παιχνιδιού, αυτοκινήτων …Αυτό επηρεάζει την αυτοπεποίθηση των γυναικών και δημιουργεί ένα κλίμα βίας εναντίον τους. Το να μετατρέπεις έναν άνθρωπο σε πράγμα είναι σχεδόν πάντα το πρώτο βήμα που δικαιολογεί τη βία κατά αυτού του ανθρώπου. Το συναντάμε στον ρατσισμό, την ομοφοβία επίσης. Το πρόσωπο χάνει τις ανθρώπινες ιδιότητές του και η βία γίνεται αναπόφευκτη. Τα γυναικεία σώματα διαμελίζονται στις διαφημίσεις, ενώ εστιάζεται ένα μόνο μέρος του σώματος. Τα γυναικεία σώματα μετρέπονται σε πράγματα ή μέρη πραγμάτων.

Από πολύ μικρά τα κορίτσια παίρνουν το μήνυμα ότι πρέπει να είναι «καυτά», «σέξυ», όμορφα, υπερβολικά αδύνατα, και επίσης λαμβάνουν το μήνυμα ότι θα αποτύχουν αν δε τα καταφέρουν.  Δεν είναι περίεργο ότι η ανορεξία εξαπλώνεται σαν επιδημία. Η ηθοποιός Kate Winslet μετά από μία φωτογράφισή της σε περιοδικό δήλωσε ότι έγιναν παρεμβάσεις στην εικόνα της χωρίς την άδειά της και είπε «δεν είμαι έτσι και δεν θα ήθελα να μοιάζω έτσι. Επέκτειναν το μήκος των ποδιών μου κατά 1/3.»

Η τυραννία της ιδανικής εικόνας μας αφορά όλες και πρέπει αναγνωριστεί ως δημόσιο ζήτημα.

 

Διαβάστε ακόμη

Η εικόνα της γυναίκας στα Μ.Μ.Ε.

ΜΜΕ και γυναίκα

Χαρούμενη και Χαμογελαστή

Video: Τι θα γινόταν αν αντιστρέφονταν οι έμφυλοι ρόλοι στις διαφημίσεις;

 

 

 

Share

Νίνα Μαρία Πασχαλίδου: «Η φεμινιστική πλευρά των τουρκικών σαπουνόπερων ήταν ο λόγος που γύρισα το ντοκιμαντέρ»

του Γιάννη Κοντού

Μπορούν οι τηλεοπτικές σαπουνόπερες, και πιο συγκεκριμένα οι τουρκικές, όχι μόνο να έχουν τεράστια απήχηση, από την Ελλάδα και τα Βαλκάνια, μέχρι τη Βόρεια Αφρική και τη Μέση Ανατολή, αλλά και να αποτελούν μια διαταξική χειραφετητική εμπειρία για ένα αξιοσημείωτο ποσοστό γυναικών-τηλεθεατριών; Την απάντηση σε αυτό το ερώτημα αναζητά η δημοσιογράφος και σκηνοθέτρια Νίνα Μαρία Πασχαλίδου μέσα από το απολαυστικό και εξαιρετικά διαφωτιστικό ντοκιμαντέρ Kismet, το οποίο πρωτοπαρουσιάστηκε, με ιδιαίτερη επιτυχία, στο περσινό Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Άμστερνταμ, ενώ έκανε την πανελλήνια πρεμιέρα του στο πρόσφατο 16ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, όπου το παρακολουθήσαμε. Με αφορμή την έξοδο του Kismet στις κινηματογραφικές αίθουσες στις 27 Μαρτίου, συνομιλούμε με την σκηνοθέτρια.

Τι σηματοδοτεί ο τίτλος του ντοκιμαντέρ;

«Κισμέτ» σημαίνει «πεπρωμένο» σε πολλές γλώσσες. Επίσης, είναι ένα κυρίαρχο θέμα σε όλες τις σειρές. Πολλοί αποδίδουν αυτά που συμβαίνουν στο  κισμέτ. Χρησιμοποίησα τη λέξη λίγο ανάποδα: η ταινία μιλάει για γυναίκες που αλλάζουν την μοίρα τους και παίρνουν τη ζωή τους στα χέρια τους, πέρα από παραδόσεις και προκαταλήψεις.

Πώς υπέπεσε, κατ’ αρχήν, στην αντίληψή σου το γεγονός ότι οι τουρκικές σαπουνόπερες, εντός συγκεκριμένων γεωγραφικών και κοινωνικο-οικονομικών πλαισίων, βοηθούν τις γυναίκες-τηλεθεάτριες να διεκδικήσουν δικαιώματα, πώς το ερμηνεύεις και σε ποιο βαθμό ισχύει; Συμβαδίζει με μία προϋπάρχουσα πολιτικοποίηση των συγκεκριμένων γυναικών, ή είναι ανεξάρτητο από αυτήν;

Oλοκλήρωνα το μεταπτυχιακό μου στην Ουάσιγκτον DC, όταν μια φίλη μου Τουρκάλα, η Νέσε, μου έδειξε ένα άρθρο για τις τουρκικές σαπουνόπερες με κεντρικό θέμα την επιρροή που έχουν στις γυναίκες κυρίως στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Το βρήκα πολύ ενδιαφέρον και ξεκίνησα να διαβάζω για αυτό το φαινόμενο. Όταν επέστρεψα στην Ελλάδα, είδα ότι και η γιαγιά μου, αλλά και πολύς ακόμη κόσμος, παρακολουθούσε τις τουρκικές σαπουνόπερες φανατικά. Αποφάσισα τότε να γυρίσω ένα ντοκιμαντέρ γι’ αυτό το θέμα και να εξερευνήσω τους τρόπους, με τους οποίους οι σειρές αυτές επηρεάζουν γυναίκες ανά τον κόσμο. Είναι φυσικό γυναίκες στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, όπου ακόμη διεκδικούν τα βασικά δικαιώματά τους, να επηρεάζονται όταν βλέπουν Μουσουλμάνες γυναίκες στην μικρή οθόνη να έχουν πρόσβαση τόσο σε υλικά αγαθά, που αυτές μόνο ονειρεύονται, αλλά και σε πρωτόγνωρες ελευθερίες. Επίσης, σε πολλές από αυτές τις χώρες, όπως στην Αίγυπτο για παράδειγμα, οι γυναίκες έχουν χάσει τα πρότυπά τους και στην αναζήτηση νέων προτύπων έχουν στρέψει τα βλέμματά τους στις τουρκικές σειρές.

Πόσο δύσκολο ήταν να εντοπίσεις τις συγκεκριμένες γυναίκες και να τις πείσεις να μοιραστούν τις εμπειρίες τους μπροστά από μια κάμερα;

Η έρευνα για την ανεύρεση των πρωταγωνιστών ήταν ιδιαίτερα απαιτητική. Στην Αίγυπτο, αλλά και στην Τουρκία, πραγματοποιήσαμε ρεπεράζ πολλών εβδομάδων, προκειμένου να συναντήσουμε γυναίκες από κάθε κοινωνική τάξη, από πολλές περιοχές, που εμπνέονται από τις σαπουνόπερες. Ήταν μια καταπληκτική εμπειρία διότι, ειδικά στην Αίγυπτο, σε μια περίοδο μετά την «Αραβική Άνοιξη», ήταν εντυπωσιακό να δει κάνεις την απουσία προτύπων και την ανάγκη για νέα είδωλα, τα οποία προέρχονται από την Τουρκία, με την μορφή τηλεοπτικών ηρωίδων. Ρόλοι που σπάνε ταμπού και ανοίγουν νέους ορίζοντες για τις γυναίκες. Σε άλλες χώρες είχαμε την ανεκτίμητη βοήθεια των συμπαραγωγών μας, οι οποίοι με την εμπειρία τους στήριξαν την έρευνα και προετοίμασαν την παραγωγή του ντοκιμαντέρ. Βοήθησε επίσης το γεγονός ότι είμαι γυναίκα, και μια γυναίκα ανοίγεται περισσότερο σε μια γυναίκα.

Ποιο είναι το κοινωνικό, οικονομικό, ηλικιακό και μορφωτικό υπόβαθρο των τηλεθεατριών των τουρκικών σαπουνόπερων και, ειδικότερα, όσων τις βιώνουν χειραφετητικά;

Θα νόμιζε κάποιος ότι τις τουρκικές σαπουνόπερες τις παρακολουθούν μόνο γυναίκες από κατώτερα στρώματα, αλλά αυτό δεν ισχύει. Τις βλέπουν γυναίκες απ’ όλα τα στρώματα και η ταινία εισχωρεί σε σπίτια γυναικών από κάθε μορφωτικό και κοινωνικό επίπεδο. Το να πιστεύει κάνεις κάτι τέτοιο είναι σαν να πιστεύει ότι οι γυναίκες με ανώτερο βιοτικό επίπεδο δεν κακοποιούνται, το οποίο επίσης είναι αναληθές.

Οι Ελληνίδες τηλεθεάτριες, με τις οποίες συνομίλησες- τόσο οι δύο που εμφανίστηκαν στο ντοκιμαντέρ, όσο και τυχόν άλλες- πώς βιώνουν τις τουρκικές σαπουνόπερες;

Τις παρακολουθούν φανατικά και έχουν επηρεαστεί και αυτές με κάποιον τρόπο. Η Παρασκευή αντλεί δύναμη από τον «Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή» για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα με τον άρρωστο αδερφό της, η Νιχάν τις παρακολουθεί μαζί με τον Έλληνα σύζυγό της, η Μαρίκα νοσταλγεί το παρελθόν.

Θεωρείς ότι είναι βάσιμη η εκτίμηση ενός δημοσιογράφου-αναλυτή, η οποία φιλοξενείται στο ντοκιμαντέρ σου, πως οι τουρκικές σαπουνόπερες συνιστούν τη «soft» εκδοχή της τουρκικής πολιτικής; Δεν είναι κάπως συνωμοσιολογικό αυτό;

Σίγουρα οι τουρκικές σαπουνόπερες είναι ένα είδος πολιτιστικής, επεκτατικής πολιτικής, όπως ήταν το «Dallas» και η «Δυναστεία» πολιτιστική επεκτατική πολιτική των ΗΠΑ. Αλλά δεν πιστεύω σε ακραία σενάρια, που λένε ότι η κάθε σαπουνόπερα γράφεται και χρηματοδοτείται από την ίδια την τουρκική κυβέρνηση, γιατί αυτό δεν ισχύει. Γνώρισα πολλούς σεναριογράφους, αλλά και παραγωγούς, οι οποίοι, όταν ξεκίνησαν αυτές τις σειρές, δε γνώριζαν καν ότι θα γίνονταν τόσο μεγάλη επιτυχία. Η φεμινιστική πλευρά τους ήταν ο λόγος που γύρισα αυτό το ντοκιμαντέρ εξαρχής. Δε με ενδιέφερε τόσο ο πολιτιστικός ιμπεριαλισμός, κυρίως γιατί αυτό είναι ένα θέμα που απασχολεί ως επί το πλείστον την Ελλάδα, καθώς και άλλες βαλκανικές χώρες. Το «Κισμέτ» είναι μια διεθνής παραγωγή και το κοινό του είναι παγκόσμιο. Η διάκρισή του στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Άμστερνταμ νομίζω ότι το έδειξε αυτό.

Το ντοκιμαντέρ της Νίνας Μαρίας Πασχαλίδου Kismet προβάλλεται από τις 27 Μαρτίου στους κινηματογράφους «Δαναός» και «Σπόρτιγκ».

Πηγή: εναντιοδρομίες

 

Διαβάστε ακόμη

«Κισμέτ»: Το ελληνικό ντοκιμαντέρ που φωτίζει τη αθέατη πλευρά των τουρκικών σίριαλ

 

 

Share

Γυναίκες στον αντιφασιστικό αγώνα τότε και τώρα: προλογίζοντας τα “Πουλιά στο βάλτο”

της Σοφίας Ξυγκάκη

«Διάβασα βιβλία, ξεφύλλισα βιβλία και λευκώματα, είδα φωτογραφίες. Ελάχιστα γράφουν για τις γυναίκες εκείνης της εποχής». Μ’ αυτά τα λόγια αρχίζει η ταινία Πουλιά στο βάλτο. «Ξεκίνησα χωρίς κανένα σχέδιο», λέει σε συνέντευξή της η Αλίντα Δημητρίου, και συνεχίζει «ξεκίνησα με επώνυμους από εκείνη την εποχή. Στο δρόμο μπερδεύτηκα. Τι δουλειά έχω εγώ με του επώνυμους; Έτσι βρήκα τις γυναίκες εκείνες που έφτιαξαν Ιστορία. Όλες εκείνες που περπατάνε  πλάι μας στις πλατείες, στην αγορά, στα μανάβικα και δεν έχουμε ιδέα τι έκαναν – και αυτό, γιατί ποτέ δεν ζήτησαν τίποτα».

Η τριλογία αυτή, της οποίας την πρώτη ταινία θα δούμε σήμερα, αποτελεί το αποτέλεσμα πολλών χρόνων έρευνας. Για την Αλίντα Δημητρίου η δεκαετία του ’40 ήταν η δεκαετία που καθόρισε την πορεία της χώρας μας. Όπως είχε πει,  προβλήματα σκηνοθετικά ή θεωρητικά δεν είχε, το ερώτημα που την απασχολούσε ήταν: «τι κάνω εγώ;» και είχε φτάσει η ώρα να κάνει κάτι.

Η Αλίντα Δημητρίου έγινε γνωστή στο ευρύ κοινό κυρίως από τις τρεις αυτές ταινίες∙ η σχέση της, όμως, με τον κινηματογράφο άρχισε πενήντα χρόνια πριν.

Το 1963, σε μια περίοδο ιδιαίτερα φορτισμένη πολιτικά, όταν ο ελληνικός εμπορικός κινηματογράφος παρουσίαζε ραγδαία άνοδο και η δύναμη βρισκόταν στα χέρια των παραγωγών που προωθούσαν σαχλές κωμωδίες ή ηθικοπλαστικά δράματα, να θυμηθούμε  την Ψεύτρα ή τον Νόμο 4000, στους κινηματογράφους προβάλλεται η μικρού μήκους ταινία 100 ώρες του Μάη του Δήμου Θέου, που ως θέμα της έχει τη δολοφονία του Λαμπράκη και την καταγγελία των παρακρατικών μηχανισμών που, δρώντας ανενόχλητοι, οδήγησαν σ’ αυτήν.

Η ταινία του Θέου, όπως επισημαίνει ο Γιάννης Σολδάτος στην Ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, έρχεται σε ρήξη με το κυρίαρχο πολιτικό και κινηματογραφικό κατεστημένο. Η Αλίντα Δημητρίου τη βλέπει, και τότε αποφασίζει να γίνει σκηνοθέτις.

Κατ’ αυτήν, κι όπως θα γράψει χρόνια αργότερα, το 1992, στην εισαγωγή του πολύ καλού και τεκμηριωμένου λεξικού ταινιών μικρού μήκους που έχει συντάξει, ο εθνικός κινηματογράφος που αναπτύσσεται μετά τον πόλεμο στη Δύση λειτουργεί ως φραγμός στην παντοδυναμία του Χόλυγουντ. Οι καλλιτεχνικές κινήσεις που αναπτύσσονται τότε στόχο έχουν την ανεξαρτητοποίηση από τα οικονομικά τραστ που ελέγχουν και καθορίζουν την παραγωγή. Μέσα από αυτές τις κινήσεις γεννήθηκε ο νεορεαλισμός στην Ιταλία, το free cinema στην Αγγλία, η νουβέλ βαγκ στη Γαλλία. Στην Ελλάδα, εξαιτίας της πολιτικής κατάστασης, θα μπορούσε να πει κανείς ότι οι μικρού μήκους ταινίες υπήρξαν ο δικός μας εθνικός κινηματογράφος καθώς ο κάθε  σκηνοθέτης καταργώντας, μεταξύ άλλων, τα ντεκόρ, τους ηθοποιούς-φίρμες, τα μεγάλα συνεργεία κατεβάζει το κόστος των ταινιών του και «διαμορφώνει το μυθικό επίπεδο μέσα από μια σειρά προβλημάτων που αντανακλούν την καθημερινή του  πραγματικότητα».* Κι αυτόν τον εθνικό κινηματογράφο η ίδια υπερασπίζεται ως δημιουργός, γυρίζοντας περισσότερες από πενήντα ταινίες.

Παράλληλα μελέτησε και έγραψε για τους Σοβιετικούς Μεντβέκιν και Βερτόβ, που γι’αυτήν αποτελούσαν σημείο αναφοράς.

Ο πρώτος, ο Αλεξάντρ Μεντβέκιν (1900-1989), με τα πολιτικοποιημένα μικρού μήκους φιλμ του και, κυρίως, με το σινε-τρένο με το οποίο γύριζε από πόλη σε πόλη προβάλλοντας ταινίες, μετά τον Μάη του ’68, υπήρξε πολύ σημαντικός και για τους γάλλους κινηματογραφιστές.

Ο δεύτερος, ο Τζίγκα Βερτόβ (1896-1954), αρνούμενος κάθε συμβιβασμό με τη θεατρική ή τη φιλολογική παράδοση, υπήρξε ο ανατρεπτικός πρωτοπόρος που δεν σταμάτησε να πειραματίζεται πάνω στην κινηματογράφηση της πραγματικότητας, και το φιλμ του Ο άνθρωπος με την κινηματογραφική μηχανή υπήρξε για πολλές γενιές το μανιφέστο του πειραματικού στρατευμένου σινεμά.

Άλλες σημαντικές επιρροές ήταν το γερμανικό ντοκιμαντέρ αλλά και το παγκόσμιο θέατρο που μελετούσε συστηματικά.

Μάλιστα το 1966, όταν φοιτούσε στη σχολή Σταυράκου, είχε παρουσιάσει με μεγάλη επιτυχία ένα δικό της μονόπρακτο έργο.

Αυτό αφηγείται την ιστορία ενός άντρα, καταδικασμένου σε θάνατο κατά τη διάρκεια του πολέμου, που οι Ναζί τον περιμένουν να γίνει καλά για να μπορέσει να στηθεί όρθιος για να εκτελεστεί. Ο γιατρός του, κάθε φορά που καλυτερεύει, του σπάει το πόδι για να αναβάλει την εκτέλεση.

Το 1974 στήνει μόνη της τις λέσχες κινηματογράφου και επίσης διοργανώνει σεμινάρια για το σινεμά.

Το 1977 γυρίζει την πρώτη της ταινία τους Καρβουνιάρηδες και στη συνέχεια, όπως είπαμε, περισσότερα από πενήντα ντοκιμαντέρ, ανάμεσά τους Το στιφάδο του Αγίου Πέτρου, για το αεροδρόμιο των Σπάτων, Το θέατρο στο βουνό, Ανθρώπινα δικαιώματα, Γυναίκες.

Από το 1992 έως το 2005 γύρισε δεκατρία βιομηχανικά ντοκιμαντέρ, κάνοντας εδώ μια τομή αφού μετέτρεψε τα, έως τότε, τυπικά  ντοκιμαντέρ του είδους, σε ανθρώπινες ιστορίες.

Η αριστερά, ο ρόλος της γυναίκας στην ελληνική ιστορία και κοινωνία την απασχολούσαν πάντα.

Στις γυναίκες βάσιζε το μέλλον, η κατανόηση, όμως, του παρελθόντος  θα φώτιζε αυτό το μέλλον και θα το σημασιολογούσε.

Δεν εντάχτηκε ποτέ σε κόμμα και πίστευε βαθιά σε μια αριστερά που έπρεπε να εμπνέει τους ανθρώπους και να τους γεμίζει με αξίες και οράματα.

Η τριλογία της, Πουλιά στο βάλτο, Η ζωή στους βράχους και Τα κορίτσια της βροχής, αποτελεί το πιο γνωστό της έργο και αγαπήθηκε πολύ από το κοινό. Συγκέντρωσε μαρτυρίες περίπου πενήντα γυναικών διαφορετικής προέλευσης, που όλες  θεωρούσαν πως ό,τι έκαναν ήταν καθαρή επιλογή τους και είχαν την ίδια επωδό «είμαστε έτοιμες και τώρα ακόμα, σ’ αυτή την ηλικία, να κάνουμε τα ίδια. Δεν μετανιώσαμε για τίποτα».

Σε αντίθεση με τα άλλα της ντοκιμαντέρ που γύρισε για την τηλεόραση, σε αυτές τις τρεις ταινίες παραγωγός ήταν η ίδια και ο άντρας της Σωτήρης Δημητρίου, και πολύ γενναιόδωρα τις πρόσφερε στον κόσμο, στις κινηματογραφικές λέσχες, στις τοπικές συλλογικότητες, στους φοιτητές – όλοι να έχουν πρόσβαση σε αυτές  και να τις βλέπουν ελεύθερα. Παίχτηκαν παντού στην Ελλάδα, γιατί, αφού δεν χρειάζεται άδεια, τα dvd περνούν από χέρι σε χέρι στους επόμενους. Δεν ήθελε να εμπορευτεί αυτές τις ταινίες, δεν ήθελε να βγάλει χρήματα από αυτές, γιατί ανήκουν στις επόμενες γενιές.

Πίστευε ότι οι κινηματογραφιστές πρέπει να φτιάξουν τη δική τους όχθη, έξω από τα κυρίαρχα κανάλια.

Η Έλλη Νικολάου, μάρτυρας των Πουλιών, που βρίσκεται απόψε μαζί μας, μας είπε: «Εμείς υπάρχουμε χάρη στην Αλίντα», εννοώντας ότι χάρη σ’ αυτήν ακούστηκαν οι φωνές τους, συμβάλλοντας έτσι στην τόσο σημαντική και για μας κατανόηση του παρελθόντος.

*Λεξικό ταινιών μικρού μήκους (1939-1992). Εκδόσεις Καστανιώτη, σελ 14.

 

Περισσότερα

Οι γυναίκες στον αντιφασιστικό αγώνα, τότε και τώρα

 

Share

Η Αλίντα Δημητρίου και το πολιτικό ντοκιμαντέρ

της Αφροδίτης Νικολαΐδου και του Σωτήρη Δημητρίου

Η Αλίντα Δημητρίου υπήρξε μια πολιτικοποιημένη κινηματογραφίστρια. Υπηρέτησε το πολιτικό ντοκιμαντέρ και ξεχώρισε ακριβώς γιατί δεν έμεινε σε μια περιγραφή των διαφόρων κοινωνικών, πολιτικών και ιστορικών θεμάτων αλλά σε κάθε της έργο πραγμάτωνε αυτό που ο Dana Polan βρίσκει ότι έχει το πραγματικά πολιτικό έργο τέχνης, ενσωματώνει δηλαδή, τη διαφορά ανάμεσα στο πώς τα πράγματα είναι και πώς μπορούν να γίνουν.

Η Αλίντα Δημητρίου έκανε πάνω από πενήντα ντοκιμαντέρ. Ασχολήθηκε με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη θέση των γυναικών, με ιστορικά γεγονότα που πήγαιναν κόντρα στην επίσημη ιστορία όπως είναι το Θέατρο στο Βουνό, με σημαντικά πρόσωπα όπως ο Δημήτρης Πικιώνης και η αρχιτεκτονική, ο Μανόλης Τριανταφυλλίδης και το γλωσσικό ζήτημα, η εκτόπιση παραδοσιακών επαγγελμάτων από την ανάπτυξη του καπιταλισμού, αλλά και με το ιδιαίτερο είδος του Βιομηχανικού Ντοκιμαντέρ που το μπόλιασε με την διακριτική ευαισθησία και κατανόηση για τον εργαζόμενο. Η Αλίντα Δημητρίου όμως ήταν πολιτικοποιημένη σε κάθε της δημιουργική πλευρά. Ασχολήθηκε και προέβαλλε με σθένος την μικρού μήκους ταινία που πολλοί ακόμα και σήμερα την θεωρούν προάγγελο της μεγάλου μήκους και όχι, όπως εκείνη, ένα αυτόνομο κινηματογραφικό είδος. Έτσι ολοκλήρωσε τη μεγάλη προσφορά της με το Λεξικό Ταινιών Μικρού Μήκους που όχι μόνο κατέγραψε συστηματικά τις ελληνικές μικρού μήκους ταινίες αλλά και μέσα από μια αναλυτική εισαγωγή έθεσε τις βάσεις και το θεωρητικό και ιστορικό πλαίσιο ώστε η ταινία μικρού μήκους να θεωρηθεί ένα αυτόνομο είδος. Είχε αναλάβει, επίσης, τη διανομή ταινιών για τις κινηματογραφικές λέσχες, στην περίοδο όπου αυτές βρίσκονταν σε άνθιση, στα 1975-80. Τέλος, έγραψε άρθρα και επήρε μέρος στην οργάνωση σεμιναρίων για τον κινηματογράφο.

Με την τριλογία της που ξεκινά να γυρίζεται το 2005 και ολοκληρώνεται το 2012, η Αλίντα Δημητρίου συνεχίζει μια παράδοση πολιτικού ντοκιμαντέρ που σχετίζεται με τις γυναικείες φωνές και που οι ρίζες του βρίσκονται στη δεκαετία του ’70. Τα πολύ κοντινά στα γυναικεία πρόσωπα που σχεδόν δεν σε αφήνουν να πάρεις ανάσα, η εναλλαγή των μαρτυριών των δύσκολων συνθηκών και των βασανισμών με ένα γρήγορο μοντάζ και η ‘ακατέργαστη’ αισθητική του κάδρου που οδηγείται κατ’ αρχήν από αυτές τις ίδιες τις γυναίκες, από τις εκφραστικές κινήσεις του προσώπου και του σώματος τους, από τις διακυμάνσεις και τονικότητα της φωνής τους δεν αφήνουν περιθώρια ούτε για συναισθηματισμούς αλλά ούτε και για αποστασιοποιημένες μη-πολιτικές εν τέλει, θέσεις. Η τριλογία της που ξεκινά το 2008 με την ταινία για την αντίσταση των γυναικών στην Κατοχή, Πουλιά στο Βάλτο, αναζωπυρώνει το πολιτικό και ακτιβιστικό ντοκιμαντέρ που από τότε μέχρι σήμερα εμπλουτίζεται συνεχώς με νέους τίτλους και αναδεικνύουν τις καταπιεσμένες και φιμωμένες φωνές της σύγχρονης κατάστασης. Ταυτόχρονα, εισάγει στον κινηματογράφο τη μεθοδολογία της προφορικής ιστορίας, με την οποία οι «χωρίς φωνή» μάρτυρες των γεγονότων αποκαλύπτουν μέσα από τα βιώματά τους πτυχές της ιστορίας, που συχνά ανατρέπουν τις αναφορές της επίσημης ιστορίας. Με τα ντοκιμαντέρ της Αλίντας Δημητρίου αποδεικνύεται ότι το κινηματογραφικό έργο και, δη το ντοκιμαντέρ, λειτουργεί αφενός ως τεκμήριο της ιστορίας (αντικείμενο της ιστορίας) αλλά και αντίστροφα ως διαμορφωτής της (υποκείμενο της ιστορίας).

Ταυτόχρονα, συνέβαλε αποφασιστικά να αναπτυχθεί στη χώρα μας ο στρατευμένος κινηματογράφος που στηριζόταν στην κατάργηση των συνθηκών της αίθουσας προβολής του εμπορικού κινηματογράφου με τη διεξαγωγή ανάλυσης και συζήτησης της ταινίας μετά την προβολή και την εναλλαγή των θέσεων μεταξύ θεατή και κριτικού. Οι ταινίες της προβάλλονταν σε στέκια και συλλόγους, στην Αθήνα και στην επαρχία, έξω από τα εμπορικά κυκλώματα προβολής και έξω από τα κανάλια της TV. Στην περίοδο που διερχόμαστε, περίοδο όπου συντελείται η μεγαλύτερη αλλαγή πολιτισμού στην ιστορία της ανθρωπότητας, επεδίωξε με τις ταινίες της να συμβάλλει στη διαμόρφωση του πολιτισμού και των αξιών μιας πιο ανθρώπινης κοινωνίας, σε αντιδιαστολή με τον κυρίαρχο λόγο. Γι’ αυτό αρνήθηκε να παραχωρήσει την τριλογία της στα κανάλια και στις εφημερίδες που της την ζήτησαν. Υπηρέτησε τον κινηματογράφο σαν όπλο ιδεολογικής αλλά και πολιτικής πάλης.

Εκείνα που την χαρακτήριζαν ιδιαίτερα ήταν η αξιοπρέπεια, η αγάπη και το πάθος. Πάθος δια τη ζωή και για τη δουλειά της. Έγραφε για τις γυναίκες της τριλογίας της. «Τι διδάχτηκα από αυτές τις γυναίκες; Πριν από όλα και πάνω απ’ όλα το ήθος τους. Ζήλεψα την αντοχή τους. Έγινα πιο κάθετη, πιο ασυμβίβαστη».

Η Αλίντα Δημητρίου γεννήθηκε στην Αθήνα το 1933 και έφυγε από τη ζωή τον περασμένο Ιούλιο. Ήταν μία ασίγαστη κινηματογραφίστρια και δεινή ερευνήτρια. Γνώριζε καλά και χρησιμοποιούσε τη σύγχρονη τεχνολογία του κινηματογράφου, ενώ ταυτόχρονα ενθάρρυνε συνεχώς τους νέους κινηματογραφιστές στην προσπάθεια να ανοίξουν νέους δρόμους με κοινωνικο-πολιτικό προσανατολισμό. Κυρίως όμως ήταν μια μαχήτρια με όπλο την κάμερα που επί σαράντα και πλέον χρόνια αποκαλύπτει την φωνή των από κάτω, των ξυπόλυτων. Από την αρχή της καριέρας της ρίχνει φως στην ανθρωπολογική προσέγγιση με το ιδιαίτερο κινηματογραφικό της ύφος το οποίο συνδιαλέγεται με cinema-verite και, συγκεκριμένα, με την παράδοση των Dziga Vertov και Jean Rouch.

ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ ΑΑΙΝΤΑΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

  • 1977 Καρβουνιάρηδες (30λ.)
  • 1978 Σπάτα (22λ.)
  • 1983 Φούρνοι (43λ.)
  • 1985 Θέατρο στο βουνό (47λ.)
  • ???? Άγγελος Προκοπίου
  • 1984 Πικιώνης
  • ???? Τριανταφυλλίδης
  • ???? 25η Μαρτίου
  • ???? Τσιγγάνοι
  • ???? Τυφλοί
  • ???? Ταινία μικρού μήκους 1η
  • ???? Ταινία μικρού μήκους 2η
  • ???? Δράμα
  • 1989 Προϊστορική έρευνα στην Ελλάδα (50λ.)
  • 1995 Αθήνα

Βιομηχανικά ντοκιμαντέρ (ημίωρα, ΔΕΗ)

  • 1994 Όλοι εμείς
  • 1995 Για μια στιγμή
  • 2003 Η ζωή στα σύρματα
  • ????Συγκολλήσεις
  • ????Μια γάτα κάποτε
  • ????…στο σπίτι μας
  • ????Ανάσα και πνοή
  • ????Πυρόσβεση
  • ????Πριν και μετά
  • ????Να προσέχεις
  • ????Εμείς και η φωτιά
  • ????Το σώμα μου

1988 Ανθρώπινα δικαιώματα (σειρά ημίωρων ντοκ)

  • Δικαίωμα στην οικογένεια
  • Δικαίωμα στην εργασία
  • Δικαίωμα στο συνδικαλισμό
  • Δικαίωμα στη δικαιοσύνη και τη σωματική ασφάλεια
  • Δικαίωμα στα γηρατειά
  • Δικαίωμα στην κατοικία
  • Ελευθερία της γνώμης, της έκφρασης και της συνείδησης
  • Δικαίωμα στον Πολιτισμό
  • Δικαίωμα στην μόρφωση

1990 Οι γυναίκες (σειρά ημίωρων ντοκ)

  • Γυναίκα και τιμή
  • Γυναίκα στην εργασία
  • Γυναίκα στην τέχνη
  • Γυναίκα στην αρχαιότητα
  • Γυναίκα αγρότισσα
  • Γυναίκα στα ελεύθερα επαγγέλματα

Ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους (Τριλογία)

  • 2008 Πουλιά στο βάλτο (104λ.)
  • 2009 Η ζωή στους βράχους (98λ.)
  • 2011 Κορίτσια της βροχής (120λ.)

 

Περισσότερα

Οι γυναίκες στον αντιφασιστικό αγώνα, τότε και τώρα

 

Share

Οι γυναίκες στον αντιφασιστικό αγώνα, τότε και τώρα

της Δήμητρας Σπανού

Με την εκδήλωση «Οι γυναίκες στον αντιφασιστικό αγώνα, τότε και τώρα», το Φύλο Συκής θέλησε να παρέμβει στη δημόσια συζήτηση που διεξάγεται για τον φασιστικό κίνδυνο στις μέρες μας, προβάλλοντας τη γυναικεία ματιά. Η εκδήλωση, που φιλοξενήθηκε με μεγάλη επιτυχία στο κατάμεστο Θέατρο Εξαρχείων την Κυριακή 3 Νοέμβρη, απέτισε φόρο τιμής στην Αλίντα Δημητρίου, που με το έργο της έδωσε φωνή στις γυναίκες της αντίστασης. Προβλήθηκε το ντοκυμαντέρ «Πουλιά στο βάλτο» για τις γυναίκες της ΕΠΟΝ, που αντιστάθηκαν με αυτοθυσία στο ναζιστικό τέρας, και συγκλονίζει με τις μαρτυρίες τους.

Την προβολή της ταινίας ακολούθησε συζήτηση, με συντονίστρια την Ελένη Λάλου, ιστορικό, και ομιλήτριες την  Έλλη Νικολάου, αγωνίστρια της ΕΠΟΝ και μάρτυρα στην ταινία και την Αγγελική Βαλσαμάκη, μέλος του Αντιφασιστικού Συντονισμού Αθήνας-Πειραιά· γυναίκες από διαφορετικές γενιές, με αγώνες σε διαφορετικές συγκυρίες.

Στο άνοιγμα της συζήτησης, η συντονίστρια αναφέρθηκε στην ιστορική έρευνα για την ταραχώδη περίοδο της αντίστασης, τονίζοντας ότι παρά τη συμβολή των γυναικών στην αντίσταση, η συμμετοχή τους συχνά απουσιάζει από τις κυρίαρχες αφηγήσεις, που κατασκευάζονται γύρω από την αντρική παρουσία και εμπειρία. Για τη σημερινή συγκυρία, στάθηκε στη μεγάλη συμμετοχή γυναικών στο αντιφασιστικό κίνημα και συσχέτισε την εμπλοκή τους με τον νέο-ναζιστικό λόγο της Χρυσής Αυγής και τα φασιστικά πρότυπα για τη θέση της γυναίκας. Η δυναμική εμπλοκή των γυναικών, που καθόρισε γεγονότα, σε όλους τους αγώνες, τονίστηκε και από τις τρεις ομιλήτριες.

Πόλεμος, κατοχή, εξορία, βασανιστήρια… «Σκοτώσαμε ή μάλλον θάψαμε τα όνειρά μας», δήλωσε η Έλλη Νικολάου, τονίζοντας την προσωπική θυσία για τον αγώνα, που δεν ανταμείφθηκε ποτέ. Παρόλα αυτά επέμεινε πως δεν μετάνιωσε για την εμπλοκή της. Σε αυτή την αυτοθυσία, που έφτανε μέχρι τον θάνατο, στάθηκε η Αγγελική Βαλσαμάκη, τονίζοντας τη διαφορά μεταξύ του τότε και του τώρα. Αλλά και στη συμμετοχή ως διαδικασία χειραφέτησης, που επέδρασε στις γυναίκες θετικά, ως απελευθερωτική πράξη. Ως τέτοια βοηθά τους αγώνες συνολικά να αποκτήσουν έναν οραματικό χαρακτήρα, καθώς βοηθά στην περιγραφή ενός καλύτερου κόσμου, ενός κόσμου ισότητας, τόσο τότε όσο και τώρα.

Η ίδια, ως αγωνίστρια στο σήμερα, στάθηκε στα διδάγματα που μπορούν να αντληθούν από την εαμική εμπειρία. Στις λανθασμένες αποφάσεις των ηγεσιών, τις πολιτικές του λαϊκού μετώπου και τον υποκριτικό αντιφασισμό των αποπάνω, ερωτήματα που ξανατίθενται και σήμερα από την κυρίαρχη ακροδεξιά ρητορική της κυβέρνησης. Ενώ η Έλλη Νικολάου διαπίστωσε με στενοχώρια πως τα κεκτημένα που οι δικοί τους αγώνες κέρδισαν τώρα χάνονται και για αυτό η σημερινή γενιά πρέπει να ξαναβγεί στους δρόμους.

 

Περισσότερα

Σοφία Ξυγκάκη: Γυναίκες στον αντιφασιστικό αγώνα τότε και τώρα: προλογίζοντας τα “Πουλιά στο βάλτο”

Αφροδίτη Νικολαΐδου και Σωτήρης Δημητρίου: Η Αλίντα Δημητρίου και το πολιτικό ντοκιμαντέρ

Έλλη Νικολάου: Δήλωση ή εξορία: το δίλημμα

Αγγελική Βαλσαμάκη: Ο λόγος στο αντιφασιστκό κίνημα

 

Share

«Κισμέτ»: Το ελληνικό ντοκιμαντέρ που φωτίζει τη αθέατη πλευρά των τουρκικών σίριαλ

Η δουλειά της Νίνας-Μαρίας Πασχαλίδου εντυπωσιάζει και διαγωνίζεται στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Άμστερνταμ (IDFA)

Είναι γνωστό ότι τα τουρκικά σίριαλ έχουν εκατομμύρια φανατικούς τηλεθεατές στα Βαλκάνια, τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και την Ασία. Αυτό που παραμένει ανεξερεύνητο είναι πώς αυτά καταφέρνουν να διεισδύουν στην κοινωνική και θρησκευτική πραγματικότητα των μουσουλμάνων γυναικών, ιδίως του αραβικού κόσμου, και να αλλάζουν τον τρόπο με το οποίο βλέπουν οι ίδιες τον εαυτό τους, υποστηρίζοντας τη συζήτηση για τα γυναικεία δικαιώματα, σε χώρες που κάτι τέτοιο φαντάζει εξωπραγματικό.

Είναι το θέμα που διερευνά το ντοκιμαντέρ «Κισμέτ» της δημοσιογράφου – σκηνοθέτιδας Νίνας Μαρίας Πασχαλίδου και διαγωνίζεται στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Άμστερνταμ (IDFA) από τις 20 Νοεμβρίου έως την 1η Δεκεμβρίου.

Το «Κισμέτ» γυρίστηκε στην Τουρκία, την Αίγυπτο, τα Αραβικά Εμιράτα, τη Βουλγαρία και την Ελλάδα. Βρέθηκε στα παρασκήνια γυρισμάτων δημοφιλών τουρκικών σειρών, συζήτησε με διάσημους πρωταγωνιστές για το φαινόμενο, αλλά και στα σπίτια απλών ανθρώπων προκειμένου να κουβεντιάσει με τις τηλεθεάτριες για την ταύτισή τους με τις ηρωίδες και την ελπίδα που αυτές τους δίνουν για χειραφέτηση.

Στο Κάιρο, για παράδειγμα, ακτιβίστρια, που είχε πέσει θύμα σεξουαλικής κακοποίησης, καταθέτει στον φακό της Νίνας Μαρίας Πασχαλίδου «πώς το σίριαλ «Φατμαγκιούλ» σπάει τα ταμπού και επηρεάζει τις γυναίκες να μιλήσουν ανοιχτά για τον βιασμό. Μια άλλη γυναίκα από τα Αραβικά Εμιράτα ομολογεί ότι μετά το συγκεκριμένο σίριαλ, αποφάσισε να χωρίσει τον σύζυγό της με τον οποίο την είχαν εξαναγκάσει να παντρευτεί όταν ήταν ανήλικη» σχολιάζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η σκηνοθέτης.

Από τις συνεντεύξεις του «Κισμέτ» δεν λείπουν οι ιμάμηδες, που τοποθετούνται εναντίον των τουρκικών σίριαλ και του νέου πολιτιστικού πρότυπου, που αυτά προβάλλουν. Καθόλου τυχαία, καθώς ένα τσουνάμι διαζυγίων έχει ξεσπάσει στον αραβικό κόσμο μετά τις τουρκικές σειρές. «Στην Αίγυπτο, οι γυναίκες τις παρακολουθούν ξεχωριστά από τους άνδρες. Αυτές οι σειρές μιλάνε ανοιχτά και με τον πιο εύκολο τρόπο στις μουσουλμάνες για θέματα γάμου, διαζυγίου, προσωπικών σχέσεων, έρωτα» παρατηρεί η Νίνα Μαρία Πασχαλίδου και προσθέτει: «Εξάγονται σε περισσότερες από 80 χώρες και τώρα, μετά τον «Σουλεϊμάν» σε ακόμα περισσότερες. Γεγονός είναι ότι η καινούργια τους δυνατή βιομηχανία, η τηλεοπτική, έχει βοηθήσει ακόμα και τον ανεξάρτητο τουρκικό κινηματογράφο, καθώς πρόκειται για πολύ γνωστούς ηθοποιούς, που παίζουν και στη μεγάλη οθόνη».

Στην Ελλάδα, τη δεκαετία του ΄60, τα σινεμά των προσφυγικών συνοικιών γέμιζαν από Μικρασιάτες που έσπευδαν να δουν στη μεγάλη οθόνη τη Χούλια Κότσιγιτ και τον Εντίζ Χουν, το τουρκικό πρωταγωνιστικό ζεύγος που είχε πολλά κοινά με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Δημήτρη Παπαμιχαήλ. Από τότε έχουν περάσει 40 χρόνια. Τι είναι αυτό που τραβάει σήμερα τις Ελληνίδες στα τουρκικά σίριαλ; «Είναι λίγο και θέμα μόδας, αλλά κυρίως ότι έσπασε ένα ταμπού εθνικό» εκτιμά η σκηνοθέτης και διευκρινίζει για το «Κισμέτ»: «Στην ταινία επικεντρωνόμαστε σε ένα ζευγάρι Τουρκάλας παντρεμένης με Έλληνα, ο οποίος μαθαίνει τουρκικά από τα σίριαλ, ενώ μια Ελληνίδα μικρασιαστικής καταγωγής, επηρεάζεται από το σίριαλ «Σουλεϊμάν”».

Το «Κισμέτ», είναι συμπαραγωγή της Forest Troop και της εταιρείας Anemon σε συνεργασία με το Arte, την ΕΡΤ, το Al Jazeera και άλλα κανάλια. Είναι η δεύτερη ταινία της Νίνας Μαρίας Πασχαλίδου, που συμμετέχει στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Άμστερνταμ. Η προηγούμενη ήταν το «Prism: Krisis Greece 2011», που συνυπέγραψε με τον Νίκο Κατσαούνη.

Πηγή: καθημερινή

 

το τρέιλερ:

 

Share

Μάικ Λέρνερ: “χωρίς την ελευθερία του λόγου, δεν μπορούμε να υπερασπιζόμαστε όλες τις υπόλοιπες ελευθερίες μας”

του Γιάννη Κοντού

Βλάσφημες «χούλιγκαν», αθώες αντί- Πούτιν πανκ διαδηλώτριες, ή μήπως πολύ περισσότερα; Το ντοκιμαντέρ των Μάικ Λέρνερ και Μαξίμ Ποζντορόφκιν Pussy Riot: A Punk Prayer αφηγείται την ιστορία των Pussy Riot, του πιο διάσημου γυναικείου ρωσικού πανκ συγκροτήματος, τρία μέλη του οποίου, η Ναντέζντα Τολοκονίκοβα, η Μαρία Αλιόχινα και η Γεκατερίνα Σαμούτσεβιτς  κατηγορήθηκαν, δικάστηκαν και καταδικάστηκαν σε διετή φυλάκιση για «χουλιγκανισμό, υποκινούμενο από θρησκευτικό μίσος», εξαιτίας μιας «άσεμνης» performance, μιας «πανκ προσευχής», που ανέβασαν στο ιερό του Καθεδρικού του Σωτήρα στη Μόσχα τον Φεβρουάριο του 2012. Οι Pussy Riot στοχοποιήθηκαν από τον ίδιο τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν, ο οποίος δήλωσε ότι το συγκρότημα «υπονόμευσε τα θρησκευτικά θεμέλια του έθνους», ενώ η δίκη προκάλεσε διεθνή κατακραυγή, με πολλούς «επώνυμους» καλλιτέχνες, ανάμεσά τους η Μαντόνα, ο Στινγκ και η Γιόκο Όνο, να σπεύδουν προς συμπαράσταση των διωκόμενων μελών του συγκροτήματος. Λίγες μέρες πριν την πανελλήνια πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ στα πλαίσια του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» (Πέμπτη, 26 Σεπτεμβρίου), κουβεντιάζουμε με τον Μάικ Λέρνερ, έναν από τους σκηνοθέτες του.

Πώς αποφάσισες να ασχοληθείς με αυτό το θέμα και ποιος ήταν ο στόχος σου; Πώς εξελίχτηκε η διαδικασία των γυρισμάτων αφότου φτάσατε στη Ρωσία; Συναντήσατε δυσκολίες ή βιώσατε εκπλήξεις;

Εμπνευστήκαμε να κάνουμε μια ταινία για τις Pussy Riot τη στιγμή που είδαμε τις φωτογραφίες τους στο βρετανικό τύπο. Μόλις μάθαμε για τη σύλληψή τους, ήμαστε αποφασισμένοι να αφηγηθούμε την ιστορία τους στον κόσμο. Η διαδικασία ήταν αρκετά ξεκάθαρη. Επικοινωνήσαμε με το συγκρότημα, με τις οικογένειές τους, τους δικηγόρους και τους φίλους τους και φύγαμε για τη Μόσχα, για να ξεκινήσουμε να καταγράφουμε την ιστορία τους. Το ίδιο το συγκρότημα πάντοτε ήθελε να υπάρχει μια διεθνής οπτική στην ιστορία τους και εμπιστεύτηκε την προσέγγισή μας. Δεν υπήρχαν τόσο πολλές δυσκολίες- το σύνηθες πρόβλημα αναζήτησης χρηματοδότησης. Εκπλαγήκαμε, πάντως, ιδιαίτερα, όταν πληροφορηθήκαμε ότι η ίδια η δίκη επρόκειτο να κινηματογραφηθεί από ένα κρατικό ειδησεογραφικό κανάλι. Όχι μόνο κινηματογράφησαν τη δίκη, αλλά και τράβηξαν πολύ ιδιαίτερες και σημαντικές στιγμές, όταν οι τρεις κατηγορούμενες συζητούσαν για τη συμφορά τους, χωρίς να έχουν ιδωθεί επί πολλές βδομάδες. Κινηματογράφησαν, επίσης, τη διαδικασία απίστευτα καλά, έτσι όλα αυτά συνέβαλαν στο να γίνει το ντοκιμαντέρ πολύ πλούσιο και ολοκληρωμένο.

Δεδομένης της ευαίσθητης, αν όχι αμφιλεγόμενης, φύσης του ζητήματος με το οποίο ασχοληθήκατε, αισθανθήκατε, σε οποιαδήποτε στιγμή, απειλούμενοι;

Καθόλου. Οι ξένοι δημοσιογράφοι τείνουν να αντιμετωπίζονται πολύ καλά στη Ρωσία και, μολονότι δε συμπεριφέρονται στους ντόπιους δημοσιογράφους τόσο προσεκτικά, σίγουρα δεν είχαμε προβλήματα, ούτε νιώσαμε απειλή από το κράτος σε οποιαδήποτε χρονική στιγμή.

Στη Ρωσία έχουν κυρίως προβληθεί ως χούλιγκαν, υποκινούμενες από θρησκευτικό μίσος. Σε πολλές Δυτικές χώρες, ως αθώες αντι-Πούτιν πανκ διαδηλώτριες. Ποια είναι η εντύπωσή σου για τις Pussy Riot ως καλλιτεχνών και ως πολιτικών υποκειμένων, στο βαθμό που έχεις επικοινωνήσει μαζί τους;

Όλη η ιδέα της δημιουργίας της ταινίας ήταν ότι τόσο στη Ρωσία, όσο και ανά τον κόσμο, η ιστορία τους είχε προβληθεί με πολύ λανθασμένο τρόπο. Θέλαμε να κάνουμε μια ταινία που θα έδειχνε τις Pussy Riot όχι ως ένα πανκ συγκρότημα που ενοχλεί την κοινωνία, αλλά ως καλλιτέχνιδες και φιλοσόφους που έχουν αναπτύξει μία πολύ πρωτότυπη και αποτελεσματική προσέγγιση στην πρόκληση δημόσιου διαλόγου σχετικά με μια σειρά από ζητήματα, στα οποία περιλαμβάνονται οι πολιτικές σχέσεις ανάμεσα στην εκκλησία και το κράτος, ο ρόλος των γυναικών εντός της ορθόδοξης εκκλησίας, θέματα ισότητας των φύλων και LGBT δικαιωμάτων. Η εντύπωση που αποκομίσαμε γνωρίζοντας αυτές τις γυναίκες  ήταν πόσο ικανές είναι να θέτουν ζητήματα, πόση ηθική εξουσία ασκούσαν στο δικαστήριο και πόσο αστείες είναι.

Υπάρχουν όρια στην ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης- και της ελευθερίας έκφρασης, γενικότερα;

Θέλαμε πολύ οι άνθρωποι να δουν την ταινία όχι ως μια επίθεση στο πόσο καταπιεστική είναι η Ρωσία, αλλά πόσο εύθραυστες είναι κάποιες ελευθερίες σε όλο τον κόσμο. Ο λόγος που οι Pussy Riot έχουν γίνει οι πιο διάσημες Ρωσίδες στον κόσμο και ο λόγος που η «Πανκ Προσευχή» έχει γίνει το πιο διαβόητο και επιδραστικό κομμάτι performance art στην ιστορία της τέχνης, είναι ότι η ελευθερία της έκφρασης και η ελευθερία του λόγου είναι οι πιο σημαντικές ελευθερίες που έχουμε. Χωρίς την ελευθερία του λόγου, δεν μπορούμε να ξεκινήσουμε να υπερασπιζόμαστε όλες τις υπόλοιπες ελευθερίες μας, όσο σημαντικές κι αν είναι. Έχουν κερδηθεί δύσκολα- συνήθως μέσω επανάστασης και πολέμου- και πολύ εύκολα χάνονται- συνήθως μέσω της υπογραφής βλακωδών νομοθετικών διαταγμάτων από μια ληθαργική και καλά χειραγωγημένη πολιτική τάξη. Και βλέπουμε πολλούς παραλληλισμούς ανάμεσα στις Pussy Riot και τον Μπράντλεϋ Μάνινγκ, τον Έντουαρντ Σνόουντεν, τον Τζούλιαν Ασάνζ, το κίνημα «Occupy», τους ακτιβιστές της Μέσης Ανατολής και την Αιγυπτιακή Επανάσταση στην πλατεία Ταχρίρ και άλλες ριζοσπαστικές φεμινιστικές/ ακτιβιστικές κοινότητες και ομάδες σε όλο τον κόσμο. Φαίνεται ότι οι νέοι άνθρωποι παντού έχουν την ενέργεια και τη διορατικότητα να αντισταθούν στην ανατριχιαστική τυραννία που συνεχίζει να απομειώνει την ελευθερία παντού.

Ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός είναι προφανής, ίσως με διαφορετικούς τρόπους και σε διαφορετικό βαθμό, σχεδόν σε όλο τον κόσμο: από τη Ρωσία μέχρι τις Η.Π.Α., και από πολλές χώρες της Μέσης Ανατολής μέχρι την Ελλάδα. Γιατί νομίζεις ότι συμβαίνει αυτό και πώς μπορεί να ξεπεραστεί;

Μεγάλο θέμα! Κατά τη γνώμη μου, ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός είναι άλλη μια μορφή της πατριαρχικής ηγεμονίας, η οποία εκδηλώνεται με τον συνήθη βίαιο και αντιδημοκρατικό τρόπο. Στην τελική, μιλάμε για αγώνα για την εξουσία ανάμεσα στην εκκλησία και το κράτος- όχι ανάμεσα στο κράτος και μια δίκαιη κοινωνία. Πάντοτε υπάρχουν δυο διαφορετικές ομάδες που προσπαθούν να κυριαρχήσουν στην ατζέντα. Στην πραγματικότητα βλέπω πολύ λίγες διαφορές ανάμεσα στις δύο πλευρές: και οι δύο έχουν πολύ ιδιοτελή συμφέροντα και μια απόλυτη άγνοια του τι δικαιοσύνη, ισότητα και ελευθερία σκέψης και δράσης πραγματικά σημαίνουν. Ευτυχώς, όμως, έχουμε ανθρώπους σαν τις Pussy Riot που μας βοηθούν να καταλάβουμε τι συμβαίνει και να εμπνεύσουν την αλλαγή μέσω του ακτιβισμού.

Έχει προβληθεί το ντοκιμαντέρ σας στη Ρωσία;

Όχι ακόμα. Θα προβληθεί το Δεκέμβριο ως κομμάτι του ARTDOC Φεστιβάλ στη Μόσχα και αναμένουμε με ανυπομονησία μια θερμή και ενθουσιώδη υποδοχή στη ρωσική πρωτεύουσα.

 

Το ντοκιμαντέρ Pussy Riot: A Punk Prayer των Μάικ Λέρνερ και Μαξίμ Ποζντορόφκιν κάνει την πανελλήνια πρεμιέρα του στα πλαίσια του 19ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αθήνας «Νύχτες Πρεμιέρας» την Πέμπτη, 26 Σεπτεμβρίου, στον κινηματογράφο Odeon Όπερα 1 στις 20:30. Επαναληπτική προβολή: Παρασκευή, 27 Σεπτεμβρίου, Δαναός 2, 22:00.

Η φωτογραφία που συνοδεύει την ανάρτηση είναι του Ιγκόρ Μούχιν.

Πηγή: εναντιοδρομίες

Share

Ζωή Μαυρουδή: “ήταν σαν πάνω σ’ αυτές τις γυναίκες να εκτονωνόταν ένα ολόκληρο σύστημα”

του Γιάννη Κοντού

Λίγο πριν τις εθνικές εκλογές της 6ης Μαΐου 2012 δεκάδες οροθετικές γυναίκες προσάγονται, υφίστανται εξαναγκαστικούς ιατρικούς ελέγχους για HIV, συλλαμβάνονται, προφυλακίζονται και διαπομπεύονται από πολλά Μ.Μ.Ε. Το χρονικό της ζοφερής αυτής υπόθεσης εξιστορεί το ντοκιμαντέρ Ερείπια, Οροθετικές γυναίκες, Το χρονικό μιας διαπόμπευσης, σε σκηνοθεσία Ζωής Μαυρουδή. Λιτό και περιεκτικό, καταφέρνει μέσα σε 52 λεπτά να ρίξει φως σε όλες τις πτυχές του ζητήματος. Στο ντοκιμαντέρ φιλοξενούνται συνεντεύξεις με δύο από τις διαπομπευμένες γυναίκες, δύο από τις μητέρες, γιατρούς, δικηγόρους, ακαδημαϊκούς, δημοσιογράφους και ακτιβίστριες που έδωσαν σκληρό αγώνα για την αποφυλάκισή τους. Μία μέρα μετά τη δημοσιογραφική προβολή του και τη συνέντευξη τύπου στην ΕΣΗΕΑ, κουβεντιάζουμε με την σκηνοθέτρια.

«Αιφνιδίασε αυτή η ιστορία πάρα πολλούς ανθρώπους, ακόμα και Έλληνες. Ήταν πρωτοφανής περίπτωση στα παγκόσμια χρονικά του HIV», είναι μια από τις πρώτες επισημάνσεις της.

Η δικιά σου επιλογή ήταν προϊόν οργής, κατ’ αρχήν, όπως είπες στη συνέντευξη τύπου.

Η αφορμή για το ντοκιμαντέρ ήταν ο θυμός. Εξοργίστηκα, έχασα τον ύπνο μου. Νιώθεις ότι κάτι έχει αλλάξει και έχει αλλάξει με έναν τρόπο που δεν μπορείς να μην κάνεις κάτι γι’ αυτό.

Σε εξέπληξε; Τόσο ως γεγονός, όσο και ως προς το επίπεδο της κάλυψής του από ένα μεγάλο αριθμό Μ.Μ.Ε. είτε κυρίαρχων ή λιγότερο κυρίαρχων;

Ναι, με εξέπληξε. Με αιφνιδίασε. Ενώ είχαν δημοσιευτεί και στο παρελθόν φωτογραφίες και προσωπικά δεδομένα με άλλες αφορμές, ήταν και η στιγμή που επιλέχτηκε να γίνει κάτι τέτοιο. Ενώ στη χώρα μας μιλούσαμε για μια πολύ κρίσιμη ιστορική στιγμή, όπου υπήρχαν τόσα πολλά που έπρεπε να ειπωθούν, να συζητηθούν με νηφαλιότητα και να γίνει ένας δημόσιος διάλογος, ξαφνικά συμβαίνει αυτό το πράγμα και ένιωθες ότι εκτονωνόταν ένα μίσος και μια σύγχυση, που τα είχαμε εσωτερικεύσει. Σαν πάνω σ’ αυτές τις γυναίκες να εκτονωνόταν ένα ολόκληρο σύστημα. Τις βάλανε κανονικά στην μπούκα του κανονιού. Ήταν μία ολομέτωπη επίθεση. Δεν περίμενα ότι θα γίνει με αυτό τον τρόπο. Περιμένεις ότι θα γίνει εναντίον ανθρώπων που είναι πολιτικοποιημένοι, που έχουν μία δράση, κάποια παρουσία στα πράγματα, που κάνουν κάτι, το οποίο αποτελεί απειλή για κάποιους ανθρώπους μέσα στο σύστημα. Εδώ πρόκειται για ανθρώπους που δεν έκαναν τίποτα. Ήταν εντελώς αμέτοχοι, ανήμποροι άνθρωποι. Άνθρωποι που δεν έχουν φωνή. Είναι σαν να πηγαίνεις στα αγάλματα και να τα βανδαλίζεις. Ως προς την κάλυψη από τα Μ.Μ.Ε., δε νομίζω ότι υπάρχει κάτι ανάλογο. Υπάρχει κάτι στο να μιλάς για θέματα σεξουαλικής φύσης, με αυτό τον τρόπο, που είναι απόλυτα χυδαίο. Είναι το αποκορύφωμα μιας σειράς παραβιάσεων, και βέβαια του νόμου για τα προσωπικά δεδομένα. Βλέπεις μια πλήρη αγριότητα των τακτικών κάποιων Μ.Μ.Ε.. Δεν είναι απλώς αδιάκριτα, τσαπατσούλικα, πρόχειρα- είναι άγρια. Είναι ένα Κολοσσαίο, μια αρένα.

Κανιβαλισμός, με μια λέξη. Θεωρείς ότι, ανάμεσα στους άλλους λόγους που ήδη αναφέραμε, υπήρχαν και οι μικροκομματικές σκοπιμότητες ή πολιτικοί υπολογισμοί προεκλογικού/ ψηφοθηρικού χαρακτήρα;

Υπήρχε ξεκάθαρη πολιτική σκοπιμότητα. Αν και υπήρχαν λόγοι να πιστεύει κανείς ότι οι τότε υπουργοί, και ιδίως ο Ανδρέας Λοβέρδος, ήταν αποφασισμένοι να λάβουν τέτοια μέτρα, όπως η εξαναγκαστική ιατρική εξέταση, επειδή έγινε πολύ γρήγορα και με τρόπο πολύ πρόχειρο, είχε το χαρακτήρα μιας σπασμωδικής ενέργειας. Σαν να μην υπήρχε απόλυτος έλεγχος της κατάστασης από όσους το έκαναν. Αυτός είναι κι ένας λόγος που δεν πρέπει ποτέ να κάνεις κάτι τέτοιο. Όχι μόνο γιατί είναι ανήθικο ή παράνομο, αλλά και γιατί δεν μπορείς να ελέγξεις τις συνέπειές του. Γι’ αυτό και η υπόθεση αυτή έχει ουσιαστικά καταρρεύσει.

Ωστόσο ένα χρόνο μετά, και κάτι παραπάνω, το θέμα έχει, λίγο πολύ, ξεχαστεί.

Πολύ γρήγορα συνέβη αυτό. Και οι συλλήψεις των δύο γυναικών που έγιναν τον Αύγουστο του 2012 δεν καλύφτηκαν τότε. Οι δε αποφυλακίσεις ή δεν καλύφτηκαν καθόλου, ή έλαβαν ελάχιστη δημοσιότητα και στα γρήγορα. Υπήρχαν, πάντως, πολλοί που αρθρογράφησαν σωστά και νηφάλια γι’ αυτή την ιστορία. Το θέμα, πάντως, ήταν χαώδες και ήταν τόσες οι πλευρές που έπρεπε να θιγούν, νομικές και ιατρικές, αλλά και το ίδιο το ρεπορτάζ, που τα ίδια τα Μ.Μ.Ε. έχασαν το νήμα. Όχι ότι έκαναν μια ειλικρινή προσπάθεια να καλύψουν το ζήτημα, να ενημερώσουν και να καταλάβουν τι συνέβαινε, αλλά ήταν πολύ δύσκολο να μιλήσεις με το σωστό τρόπο γι’ αυτή την υπόθεση. Σε μπέρδευαν τα γεγονότα και το εύρος τους. Ήταν αφορμή για τρομολαγνεία και να καλυφτεί κάτι που υποτίθεται ότι αποτελούσε έκτακτη ανάγκη, ενώ υπάρχουν άλλες έκτακτες ανάγκες που είναι, ακόμα και στον τομέα της υγείας, πολύ πιο σημαντικές.

Πώς κατάφερες να κερδίσεις την απαιτούμενη εμπιστοσύνη των γυναικών, με τις οποίες συνομίλησες και επικοινώνησες, ώστε να σου ανοιχτούν;

Mε τη βοήθεια της Πρωτοβουλίας Αλληλεγγύης υπέρ των διωκόμενων οροθετικών γυναικών. Ήταν αποφασιστική η προσφορά τους σε αυτό. Γιατί ήδη γνώριζαν και την υπόθεση και τις κοπέλες μέσα από τις φυλακές. Με έφεραν, λοιπόν,  σε επαφή μαζί τους. Αν και βέβαια χρειάστηκε χρόνος για να γίνει κάτι τέτοιο. Η εμπιστοσύνη ήταν δανεική, σε μεγάλο βαθμό.

Στο ρώτησα, επειδή μου έκανε εντύπωση μια αποστροφή του λόγου μιας από τις δύο διωκόμενες που μίλησαν στο ντοκιμαντέρ σου ότι «θέλω να τα πω σωστά». Δεν αρκούσε, δηλαδή, μόνο η εξομολόγηση, το μοίρασμα, αλλά και να αποδοθούν σωστά, ώστε να ανταποκρίνονται στο προσωπικό τους βίωμα και αυτό που θα μεταφερθεί παραπέρα να είναι ακριβές, τελικά.

Ένας άνθρωπος που έχει διαπομπευθεί με αυτό τον τρόπο ένιωθε το βάρος της ανάγκης να εξηγήσει γιατί υποφέρει, ενώ προφανώς δε χρειαζόταν να το κάνει αυτό. Ένιωσα κι εγώ την αγωνία του ανθρώπου που δεν μπορεί να μοιραστεί τον πόνο του, δεν μπορεί να βρει τα λόγια να πει τι έχει περάσει. Αλλά κανένας δεν μπορεί να βρει αυτά τα λόγια. Πρέπει να πας στον Όμηρο, για να σου τα δώσει, ή στον Σοφοκλή. Πώς μπορείς να μιλήσεις για την προσωπική σου τραγωδία σωστά; Δεν μπορείς.

Δεν επαρκούν οι λέξεις, έτσι κι αλλιώς. Και η γλώσσα, γενικότερα. Από την επικοινωνία σου, τόσο με τις γυναίκες, όσο και με τις μητέρες, αποκόμισες την εντύπωση ότι βίωναν ενοχικά ό,τι τους συνέβη; Ότι κατηγορούσαν είτε τον εαυτό τους ή τις κόρες τους; Mια από τις δύο μητέρες, σε μια πολύ σύντομη φράση της, είπε «ο θεός μας τιμωρεί, γιατί δεν είμαστε καλοί άνθρωποι».

Δε θεωρώ ότι οι μητέρες πίστευαν ότι αυτό ήταν μια δίκαιη τιμωρία για τις κόρες τους. Δεν υπήρχε λόγος να το πιστεύουν αυτό. Όταν μιλάς σε έναν άνθρωπο γι’ αυτό το θέμα, πρέπει να το ανοίξεις και στο μέλλον. Προσπάθησα να ανοίξω ένα παράθυρο στον τρόπο, με τον οποίο σκεφτόταν αυτή η γυναίκα.

Πώς τα καταφέρνουν μετά την αποφυλάκισή τους;

Προσπαθούν να μαζέψουν τα κομμάτια της ζωής τους. Άλλες είναι σε μονάδες απεξάρτησης, άλλες στα σπίτια τους. Έχουν όλες αποφυλακιστεί και προσπαθούν να ξεπεράσουν αυτό που τους συνέβη και να αντιμετωπίσουν τη δυσκολία της κατάστασής τους, η καθεμία με τον τρόπο της. Το σημαντικό σε αυτή την υπόθεση είναι ότι έχουμε στη χώρα μας μια κατάσταση που γεννά συνεχώς τέτοια προβλήματα. Αυτό που μας περιμένει είναι πολύ μεγάλο στον τομέα της δημόσιας υγείας.

Και όχι μόνο. Ήδη απ’ ό,τι διαβάζω, με βάση τα στατιστικά στοιχεία του Ιουνίου, 1.400.000 άνθρωποι είναι άνεργοι- επισήμως, τουλάχιστον.

Και πόσοι ανασφάλιστοι…

Πλέον, ολοένα και ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού σπρώχνονται προς το περιθώριο και δεν πρόκειται μόνο για άτομα που κάποιος θα ενέτασσε στις λεγόμενες ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, όπως πριν από μερικά χρόνια. Οπότε η κατάσταση επιδεινώνεται και δεν ξέρω κατά πόσο αυτή η τάση είναι αναστρέψιμη.

Μιλώντας με την Μαριανέλλα την Κλώκα από τη «Θετική Φωνή» για το ντοκιμαντέρ, μου είπε ότι «είμαστε όλοι εν δυνάμει ευάλωτες ομάδες». Και γι’ αυτό είναι τόσο παράλογο να δείχνεις το δάχτυλο σε μία ευάλωτη ομάδα, γιατί εν δυνάμει είναι όλοι οι άνθρωποι ευάλωτοι σε πράγματα που υπό κανονικές συνθήκες λειτουργίας του κράτους πρόνοιας δε θα συνέβαιναν. Υπάρχει μια παράλογη αυταρέσκεια στο να δείχνεις έναν τοξικομανή σήμερα στην Ελλάδα και να λες «κοίταξέ τον αυτόν».

Πιστεύεις ότι, παρά τις όποιες αλλαγές, αργές έστω, η ελληνική κοινωνία παραμένει στην ουσία της μία πατριαρχικά δομημένη κοινωνία;

Ούτε λίγο, ούτε πολύ όλες οι κοινωνίες είναι πατριαρχικές. Υπάρχει, πάντως, μια χροιά επίθεσης απέναντι στις γυναίκες για λόγους που προϋποθέτουν δυναμικές που προέρχονται από εποχές, κατά τις οποίες οι γυναίκες δεν είχαν κανένα από τα προνόμια και τα δικαιώματα που έχουν σήμερα. Όταν μιλάς για «ιερόδουλες» που θα «μολύνουν» οικογενειάρχες, μιλάς για μια άποψη για τη δομή της οικογένειας και της κοινωνίας που έχει λίγη σχέση με ό, τι συμβαίνει σήμερα. Η σύλληψη ιερόδουλων, γιατί υποτίθεται ότι εκκολάπτεται μια μεγάλη επιδημία σε οίκους ανοχής, είναι πράγματα που συνέβαιναν σε προηγούμενους αιώνες.

Είναι η λογική του κυνηγιού μαγισσών, Απλώς τότε ήταν περιβεβλημένο με θρησκευτικό μανδύα, ενώ σήμερα έχει πιο «σύγχρονες» διαστάσεις, σε ό, τι αφορά τον τρόπο, με τον οποίο εκδηλώνεται. Πιστεύεις ότι θα καταφέρει το ντοκιμαντέρ σου να συμβάλει στη διατύπωση του δημόσιου αντίλογου για τη συγκεκριμένη υπόθεση που επιδιώκεις;

Το ελπίζω. Ελπίζω ότι, κατ’ αρχάς, θα ακουστεί η φωνή των γυναικών- και όχι μόνο η φωνή τους, αλλά και ο τρόπος που μίλησαν. Νομίζω ότι με ένα ντοκιμαντέρ αυτό κάνεις, δίνεις την αφορμή για έναν αντίλογο, γιατί λείπει ο αντίλογος. Είναι εύκολο να την ξεχάσεις μια τέτοια υπόθεση. Είναι κάτι τόσο αποτρόπαιο που η πρώτη σου αντίδραση είναι «αυτό δε θέλω να το ξανακούσω, θέλω να αποστρέψω το βλέμμα μου από κάτι τέτοιο». Γιατί δεν ξέρεις πώς να το επεξεργαστείς. Εκεί είναι, νομίζω, που πρέπει να ρίχνεις το φακό. Σε κάτι που κανένας δε θέλει να κοιτάξει. Κάτι που κανένας δε θέλει να θυμάται. Αυτό πρέπει να του θυμίζεις.

Ελπίζω να καταφέρει να επιτελέσει αυτή του τη λειτουργία. Δεν ξέρω κατά πόσο η ελληνική κοινωνία είναι έτοιμη να ακούσει έναν αντίλογο γι’ αυτό το θέμα, έστω κι αν είναι άρτια δομημένος.

Το ελπίζω κι εγώ. Όταν ξεκινάς ένα ντοκιμαντέρ, δεν ξέρεις πού θα πάει. Το πίστεψα πολύ ότι έπρεπε να γίνει κάτι και το πίστεψαν μαζί μου κι άλλοι άνθρωποι. Σε αυτό είμαι πολύ τυχερή, ότι δηλαδή μου συμπαραστάθηκαν πολλοί άνθρωποι που το πιστεύουν εξίσου μ’ εμένα. Αν δεν είχα μια ομάδα ανθρώπων να στηρίζει και να προωθεί, δε θα το είχα κάνει. Αναφέρθηκα στην Πρωτοβουλία, αλλά θέλω να πω και για τους συντελεστές, το UNFOLLOW, το OmniaTv και την Θεοδώρα την Οικονομίδου, χωρίς τους οποίους δε θα σου μιλούσα σήμερα, καθώς επίσης και για τους χρηματοδότες, το Union Solidarity International και το Unite the Union.

Έχεις κυρίως θεατρικό υπόβαθρο. Η ανάγκη ενασχόλησης με τη σκηνοθεσία, στο κινηματογραφικό επίπεδο, προέκυψε λόγω του συγκεκριμένου ζητήματος και των συναισθημάτων που σου προκάλεσε, ή προϋπήρχε;

Πίστεψα ότι ένα ντοκιμαντέρ ήταν ο καλύτερος τρόπος να αποδοθεί αυτή η υπόθεση. Γενικότερα στη δουλειά μου έχω ασχοληθεί με θέματα που έχουν να κάνουν με γυναικείους χαρακτήρες, αλλά πρέπει πάντοτε να βρίσκεις το σωστό μέσο για να προσεγγίσεις ένα θέμα. Το ντοκιμαντέρ έχει μια αμεσότητα ως είδος. Είναι δύσκολο να τη βρεις αλλού.

 

Το ντοκιμαντέρ κάνει την επίσημη πρεμιέρα του την Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου στο Μουσείο Μπενάκη, στο κτίριο της οδού Πειραιώς στις 7 το απόγευμα, με ανοικτή είσοδο για το κοινό. Θα ακολουθήσει συζήτηση με την σκηνοθέτρια και τους υπόλοιπους συντελεστές. Την Τρίτη, 17 Σεπτεμβρίου, θα προβληθεί στη Θεσσαλονίκη, στην Αίθουσα Τελετών του Α.Π.Θ., σύντομα θα βγει στους κινηματογράφους, ενώ θα διατεθεί δωρεάν και μέσω διαδικτύου.

Περισσότερες πληροφορίες για το ντοκιμαντέρ Ερείπια μπορείτε να αναζητήσετε στο επίσημο site http://ruins-documentary.com

Πηγή: εναντιοδρομίες

 

Share

ΕΡΕΙΠΙΑ – Οροθετικές γυναίκες. Το χρονικό μιας διαπόμπευσης: το ντοκυμαντέρ

Ένα ντοκιμαντέρ για τη συγκλονιστική υπόθεση ποινικοποίησης του HIV στην Ελλάδα. Η εξιστόρηση της δίωξης των οροθετικών γυναικών, οι οποίες προσήχθησαν από την Ελληνική Αστυνομία, υπέστησαν εξαναγκαστικούς ελέγχους για ΗΙV, προφυλακίστηκαν για κακούργημα, και τελικά διαπομπεύτηκαν, όταν οι φωτογραφίες και τα προσωπικά τους δεδομένα δημοσιοποιήθηκαν στα ΜΜΕ, λίγες μέρες πριν τις εθνικές εκλογές της 6ης Μαΐου 2012.

 

Πρεμιέρα

Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου 2013 στις 19:00

Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138 & Ανδρονίκου, Αθήνα

Η πρεμιέρα είναι ανοικτή στο κοινό.

 

YouTube Preview Image

 

Η Ζωή Μαυρουδή, η Irate Greek, το Omnia TV και το περιοδικό UNFOLLOW παρουσιάζουν:

ΕΡΕΙΠΙΑ

Οροθετικές γυναίκες. Το χρονικό μίας διαπόμπευσης

Σκηνοθεσία: Ζωή Μαυρουδή

Οπερατέρ, Ήχος: Γιάννης Χήνος

Μοντάζ: Antonio Rochira

Πρωτότυπη Μουσική: Fruto5

Συνθέτης: Diamanda Galás, “This is the Law of the Plague” (Plague Mass, live 1991)

Mιξάζ: Νίκος Τσινές

Τρέιλερ: @menacius

Γραφικά, Υπότιτλοι: Νεφέλη Αλεπουδέλη, @menacius

Βοηθός Σύνταξης: Μαριάννα Ρουμελιώτη

Εκτέλεση Παραγωγής: Θεοδώρα Οικονομίδου (@IrateGreek), Λουκάς Σταμέλλος (@potmos)

Βοηθός Παραγωγής: @ypopto_mousi

Δημόσιες Σχέσεις: Θεοδώρα Οικονομίδου, Ναταλία Κλώσσα

Web Design: @ypopto_mousi@SpecKtator_

Συνεργείο Λονδίνου

Οπερατέρ: Antonio Rochira

Φωτιστής: Bryan Romaine

Ήχος: Nicholas Payne

 

Διαβάστε περισσότερα στην ιστοσελίδα του ντοκιμαντέρ, αναζητήστε το στο facebook και στο twitter.

 

Share

“Λέγε με Κούτσου”: ένα ντοκιμαντέρ για τη συνεχιζόμενη μάχη εναντίον της ομοφοβίας στην Ουγκάντα

του Γιάννη Κοντού

Η Ουγκάντα είναι μία από τις 76 χώρες στον κόσμο, όπου η ομοφυλοφιλία είναι παράνομη. Σα να μην έφτανε αυτό, από το 2009 έχει εισαχθεί προς συζήτηση στη Βουλή της χώρας ένα δρακόντειο νομοσχέδιο, το οποίο προτείνει την επιβολή της θανατικής ποινής στους οροθετικούς γκέι άντρες και τριετή φυλάκιση σε όσους δεν καταδίδουν έναν δηλωμένο ομοφυλόφιλο. Το νομοσχέδιο αυτό έχει, ευτυχώς, μέχρι σήμερα μείνει στα χαρτιά, κυρίως χάρη στις άοκνες προσπάθειες του LGBT (lesbian, gay, bisexual, trans-gender) ακτιβιστή Ντέιβιντ Κάτο, του πρώτου ανοιχτά δηλωμένου γκέι στην Ουγκάντα, και του συνταξιούχου Αγγλικανού επισκόπου Κρίστοφερ Σενιόντζο. Ο Ντέιβιντ Κάτο δολοφονείται τον Ιανουάριο του 2011.

Το ντοκιμαντέρ Λέγε με Κούτσου, σε σκηνοθεσία Κάθριν Φέρφαξ- Ράιτ και Μάλικα Ζουχάλι- Ουόρολ, καταγράφει τον τελευταίο χρόνο της ζωής και του έργου του γενναίου αυτού ακτιβιστή. Έχει προβληθεί σε δεκάδες κινηματογραφικά φεστιβάλ παγκοσμίως, κερδίζοντας πολυάριθμα βραβεία, ενώ η ελληνική του πρεμιέρα έγινε στο φετινό Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, όπου απέσπασε το βραβείο της Διεθνούς Αμνηστίας. Το Λέγε με Κούτσου είναι το opening film του “Outview” LGBT Φεστιβάλ, το οποίο ξεκινά την Πέμπτη, 18 Απριλίου, στο Ινστιτούτο Θερβάντες. Με αφορμή την αθηναϊκή πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ, κουβέντιασα με μία εκ των σκηνοθετριών του, την Μάλικα Ζουχάλι- Ουόρολ.

Πώς, κατ’ αρχήν, αποφασίσατε να ασχοληθείτε με αυτό το ζήτημα;

Μαζί με την Κάθριν ερευνούσαμε LGBT ιστορίες ανά τον κόσμο, συνειδητοποιώντας ότι σε κάθε κοινωνία υπάρχουν διαφορετικές εμπειρίες. Σημαντική έμπνευση υπήρξε η περίπτωση του Βίκτορ Μουκάσα, ενός τρανς LGBT ακτιβιστή από την Ουγκάντα, ο οποίος μήνυσε τον Γενικό Εισαγγελέα για αστυνομική παρενόχληση, όταν το σπίτι του δέχτηκε επιδρομή από την αστυνομία το 2008, και κέρδισε την υπόθεση. Αυτό απέδειξε ότι υπήρχε στη χώρα ένα δικαστικό σύστημα αρκετά ανεξάρτητο, ώστε να επιτρέπει στα μέλη της τοπικής LGBT κοινότητας να διεκδικούν και να επανακτούν τα συνταγματικά τους δικαιώματα. Ταυτόχρονα, υπάρχουν και Μ.Μ.Ε. εξίσου ανεξάρτητα, που είναι διατεθειμένα να καλύψουν ειδησεογραφικά τέτοιες υποθέσεις.

Πώς γνωρίσατε τον Ντέιβιντ Κάτο;

Ο Ντέιβιντ ήταν ο πρώτος άνθρωπος με τον οποίο μιλήσαμε πριν φτάσουμε στην Ουγκάντα. Ένας ανοιχτός και ζεστός άνθρωπος, ο οποίος αντιλαμβανόταν τον ρόλο που τα Μ.Μ.Ε. έπρεπε να διαδραματίσουν. Μας έφερε σε επαφή με άλλους, οι ιστορίες των οποίων ένιωθε ότι είναι σημαντικές, και μας βοήθησε να οικοδομήσουμε σχέσεις με άλλα μέλη της κοινότητας.

Η δολοφονία του θα πρέπει να σας προκάλεσε σοκ…

Περνούσαμε πολύ καιρό μαζί του. Αισθανόμασταν ότι είχαμε αρχίσει να τον γνωρίζουμε πολύ καλά. Όταν δολοφονήθηκε, νιώσαμε σαν να δολοφονήθηκε ένας φίλος. Ο αντίκτυπος του θανάτου του ήταν τέτοιος, που διακόψαμε για κάποιο διάστημα τα γυρίσματα. Το μόνο που θέλαμε να κάνουμε ήταν να θρηνήσουμε την απώλειά του. Η συνέχιση της κινηματογράφησης, όμως, ήταν ηθική υποχρέωση απέναντί του.

Κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων αισθανθήκατε απειλή είτε από τις Αρχές, ή από μεμονωμένα άτομα;

Ως επί το πλείστον, δε νιώθαμε απειλή, ήμασταν προστατευμένες. Μέλη της τοπικής LGBT κοινότητας, όμως, δέχονται απειλές.

Πώς είναι η κατάσταση σήμερα, τόσο σε θεσμικό επίπεδο, όσο και στο επίπεδο της κοινωνίας; Ποια είναι η στάση των Μ.Μ.Ε.;

Το νομοσχέδιο ακόμη εκκρεμεί. H ελευθερία του Τύπου στην Ουγκάντα είναι ισχυρή. Το ζήτημα της ομοφυλοφιλίας δεν είναι ευαίσθητο, δεν προκαλεί ντροπή, δε συγκαλύπτεται, ούτε είναι αμφιλεγόμενο, ενώ οι ομοφοβικοί πολιτικοί που πρότειναν το νομοσχέδιο ήταν περήφανοι που είχαν το δικαίωμα να “περάσουν” όποιον νόμο ήθελαν. Υπάρχουν, επίσης, ανεξάρτητες εφημερίδες που υποστηρίζουν την LGBT κοινότητα. Σε ό,τι αφορά την κοινωνία, η ομοφοβική στάση διαρκώς αλλάζει. 10-15 χρόνια πριν δεν υπήρχε. Παλαιότερα η ομοφυλοφιλία θεωρείτο απλώς παραξενιά, σήμερα είναι κάτι το διαβολικό. Αυτό οφείλεται στην άνοδο του χριστιανικού φονταμενταλισμού- τόσο του εγχώριου, όσο και του εισαγόμενου, ευαγγελικής προέλευσης, από τις Η.Π.Α. Τα επίπεδα της ομοφοβίας  συναρτώνται με το κατά πόσο το ζήτημα συζητείται. Όσο περισσότερο συζητείται, τόσο πιο επικίνδυνο γίνεται και, συνακόλουθα, τόσο πιο θορυβώδης γίνεται και η αντίθεση σε αυτό.

Βοήθησε σε κάτι το ντοκιμαντέρ; Ποιος είναι ο απώτερος στόχος σας;

Δύσκολο να εκτιμήσω ποιος είναι ο αντίκτυπος της ταινίας. Η LGBT κοινότητα, πάντως, έχει δυναμώσει πολύ και έχει εμπλακεί περισσότερο στη συζήτηση σχετικά με το νομοσχέδιο, ενώ έχει και την υποστήριξη μελών του Κοινοβουλίου. Αρκετοί ακτιβιστές έχουν, ωστόσο, αναγκαστεί να φύγουν- είναι πολύ επικίνδυνο να συνεχίζεις να μένεις στην Ουγκάντα. Για μας το πιο σημαντικό ήταν να κάνουμε μια καλή ταινία, που θα διευκόλυνε τους θεατές να ταυτιστούν με τους χαρακτήρες, όχι γιατί είναι γκέι ή μαύροι, αλλά γιατί είναι άνθρωποι: μια ανθρώπινη ιστορία για ένα ζήτημα καθολικού ενδιαφέροντος. Θέλαμε, επίσης, να καταδείξουμε την ανηθικότητα των διώξεων και να τροφοδοτήσουμε τη συζήτηση, ενώ συνεργαζόμαστε και με οργανισμούς και φορείς με πιο ξεκάθαρους στόχους, όπως η Διεθνής Αμνηστία.

 

Το ντοκιμαντέρ Λέγε με Κούτσου θα προβληθεί στα πλαίσια του Φεστιβάλ “Outview”, που φιλοξενείται στο Ινστιτούτο Θερβάντες (Μητροπόλεως 23), την Πέμπτη, 18 Απριλίου, στις 9 το βράδυ, Αίθουσα 1. Επαναληπτική προβολή: Δευτέρα, 22 Απριλίου, 22:15, Αίθουσα 2

Πηγή: εναντιοδρομίες

 

Share

Η διαπόμπευση συνεχίζεται: συνέντευξη με τη Ζωή Μαυρουδή

της Μαριάννας Ρουμελιώτη 

Πριν περίπου ένα χρόνο, 26 γυναίκες οδηγούνται ξημερώματα σε κτίρια της Ασφάλειας. Βρίσκονται να φέρουν τον ιό του HIV και σε λίγες ώρες τις βλέπουμε όλες στις οθόνες της τηλεόρασης και των υπολογιστών, ως οροθετικές ιερόδουλες που κατηγορούνται σε βαθμό κακουργήματος για βαριά σκοπούμενη σωματική βλάβη.

Δείχνουν τις φωτογραφίες τους παντού και η διαπόμπευση συνεχίζεται για μέρες. Αυτές οι γυναίκες θα δεχθούν από ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας και κυρίως των ΜΜΕ, τον απόλυτο ρατσισμό. Σήμερα έχουν αποφυλακιστεί οι 19, ενώ οι 8 έχουν ήδη αθωωθεί. Για τις 19 εκκρεμεί η δίκη, ενώ η κατηγορία έχει μετατραπεί από κακούργημα σε πταίσμα. Η αθώωση των 8 όπως και η απελευθέρωση των 19, δυστυχώς, πήρε μικρότερη διάσταση από τη διαπόμπευσή τους.

Ο τότε Υπουργός Υγείας Α. Λοβέρδος δήλωνε στο ραδιόφωνο πως «η υγειονομική βόμβα του AIDS δεν βρίσκεται πλέον μέσα στο γκέτο των αλλοδαπών όπως συνέβαινε μέχρι πρότινος, ξέφυγε από το γκέτο τώρα. Προσωπικά, αλλά και όλες οι αρμόδιες αρχές, προσπαθήσαμε πολύ γι’ αυτό, για να μην ξεφύγει. Γι’ αυτό φώναζα τους τελευταίους μήνες: μην πηγαίνετε με παράνομα εκδιδόμενες αλλοδαπές…». Όπως φάνηκε στην πορεία η συγκεκριμένη δήλωση του υπουργού περιείχε πολλές ανακρίβειες. Ήταν παράνομα εκδιδόμενες, ήταν αλλοδαπές, μιλούσαμε όντως για υγειονομική βόμβα; Μερικά από αυτά τα ερωτήματα απαντιούνται στο ντοκιμαντέρ της Ζωής Μαυρουδή.

Η Ζωή Μαυρουδή, ηθοποιός και σεναριογράφος στο επάγγελμα, αποφάσισε με την υποστήριξη του σωματείου Unite the Union και του οργανισμoύ Union Solidarity International να γυρίσει ένα ντοκιμαντέρ για την υπόθεση αυτή. Μιλήσαμε μέσω skype, καθότι η Ζώη μένει στο Λονδίνο, και συζητήσαμε για αυτό το ντοκιμαντέρ.

Πώς αποφάσισες να κάνεις αυτό το ντοκιμαντέρ;

Ήθελα να εξερευνήσω τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβη αυτή η ιστορία. Τα γεγονότα αυτής της υπόθεσης, όπως καλύφθηκαν από τα ΜΜΕ, δημιούργησαν μια τρομερή σύγχυση σε σχέση με τις συνθήκες κράτησης, προφυλάκισης κτλ. Ήθελα λοιπόν να διερευνήσω τελικά τι έγινε πραγματικά. Είναι μια ιστορία με πάρα πολλές παραμέτρους και σίγουρα κάτι πολύ διαφορετικό από ό,τι συνέβαινε ως εκείνη τη στιγμή στην Ελλάδα.

Τι θυμάσαι από τις μέρες που δημοσιεύτηκαν οι φωτογραφίες των γυναικών;

Δεν ήμουν στην Ελλάδα όταν έγινε αυτό, το παρακολουθούσα από το εξωτερικό και συνεπώς δεν είδα όλη τη γκάμα της τηλεοπτικής κάλυψης. Είδα όμως κάποιες από τις τηλεοπτικές εκπομπές, έμαθα ότι δημοσιεύτηκαν οι φωτογραφίες και είδα τα εξώφυλλα και τις αναρτήσεις στο ίντερνετ. Πρώτα στο site της Ελληνικής Αστυνομίας και μετά σε ένα σωρό άλλα site, τα οποία συνεχίζουν να έχουν τις φωτογραφίες παρότι πολλές από τις γυναίκες αυτές έχουν αθωωθεί και έχουν καταρρεύσει οι κατηγορίες της πορνείας. Δηλαδή βλέπεις ακόμα το άρθρο να λέει «οι ιερόδουλες με AIDS» και από κάτω οι φωτογραφίες των γυναικών που έχουν αθωωθεί. Αυτό ισχύει μέχρι και σήμερα. Η διαπόμπευση συνεχίζεται, η διαπόμπευση δε σταμάτησε τη στιγμή που έπαψαν να δείχνουν τις φωτογραφίες τους οι τηλεοράσεις, ούτε καν τη στιγμή που αθωωθήκαν.

Η διαπόμπευση, και αυτό είναι κάτι που πρέπει να καταλάβουμε, μόλις συμβεί είναι σαν το κουτί της Πανδώρας. Είναι κάτι που δεν μπορείς να το πάρεις πίσω. Από τη στιγμή που διαπόμπευσες αυτές τις κοπέλες δεν μπορείς να το σβήσεις.

Τι άλλαξε ή τι έγινε διαφορετικό μέσα σου μετά τις συνεντεύξεις που πήρες από τις γυναίκες αυτές;

Κατάλαβα καταρχάς πως λειτουργεί το ψέμα. Το ψέμα και η παραπληροφόρηση είναι ένα παράδοξο πράγμα, είναι ταυτόχρονα απλό και εξαιρετικά περίπλοκο. Όταν αρχίσεις και το εξερευνάς καταλαβαίνεις ότι είναι πάρα πολύ περίπλοκο και είναι πάρα πολύ δύσκολο να το αποδομήσεις.

Κατάλαβα επίσης πως η συγκεκριμένη υπόθεση αγγίζει πολλές διαφορετικές πληθυσμιακές ομάδες και πως είναι πάρα πολύ περίπλοκη. Όπως μου είπε και ένας από τους νομικούς που μίλησα, η δικογραφία είναι ογκωδέστατη και πολλές από τις αρχικές κατηγορίες δεν μπορούσαν να σταθούν τελικά και στην πορεία καταρρίπτονταν.

Μέσα σε όλη αυτή την περιπλοκότητα, βλέπεις πως χάνεται η αλήθεια. Πως χάνεται η αλήθεια και πως εξατμίζονται όλες αυτές οι προσωπικές ιστορίες των γυναικών αυτών.

Κατάλαβα επίσης την αγανάκτηση των ανθρώπων που εργάζονται στον τομέα της υγείας. Την αγανάκτησή τους για το πόσο πίσω πήγε τη δουλειά τους αυτή η ιστορία. Πόσο κλόνισε την εμπιστοσύνη, πόσο κόπο κατέβαλαν για να μπορέσουν να μαζέψουν τα σπασμένα των πολιτικών. Τέλος, κατάλαβα πόσο πολύ έχει σημαδευτεί μια για πάντα η ζωή αυτών των γυναικών και των οικογενειών τους.

Μπορείς να μοιραστείς μαζί μας κάποια μικρή ιστορία γυρίζοντας αυτό το ντοκιμαντέρ; Τι είναι αυτό που σε συγκλόνισε πιο πολύ σαν ιστορία;

Νομίζω αυτό που με συγκλόνισε πιο πολύ σαν ιστορία ήταν αυτή μιας μητέρας που μου εξομολογήθηκε ότι η κόρη της την πήρε τηλέφωνο από τη φυλακή για να της πει ότι είναι άρρωστη. Δεν της είπε ότι είναι στη φυλακή, της είπε «είμαι άρρωστη». Δηλαδή προσπάθησε να επικοινωνήσει με την οικογένειά της μέσα από μια κατάσταση κράτησης για να της κάνει αυτήν την ανακοίνωση. Κάτι που θα έπρεπε κανονικά να έχει γίνει σε ιδιωτικό χώρο με υποστήριξη της ίδιας και της μητέρας της. Δεν της δόθηκε όμως αυτή η επιλογή.

Κάτι αντίστοιχα συγκλονιστικό μου είπε και άλλη μια κοπέλα. Μου είπε ότι δεν καταλάβαινε γιατί την κρατούσαν. Ρώτησε τους αστυνομικούς γιατί την κρατάνε. Αναρωτιόνταν αν την κρατάνε επειδή είναι άρρωστη. Υπάρχουν κοπέλες που καταλάβανε μετά από ενάμιση μήνα που κρατούνταν, τι είχε συμβεί. Αυτό νομίζω είναι αυτό που με έχει συγκλονίσει περισσότερο από όλα. Ότι αυτοί οι άνθρωποι όχι μόνο συνελήφθησαν κάτω από συνθήκες εκτός κάθε νομιμότητας, αλλά ότι δεν τους δόθηκε καν η δυνατότητα, όπως μου είπε και ένας νομικός, να υπάρχουν ως υποκείμενα σε αυτήν την υπόθεση. Δηλαδή διαπομπεύτηκαν, τους αφαιρέθηκε η αξιοπρέπεια και η δύναμή τους σε όλα τα επίπεδα. Όπως διαδραματίστηκε αυτή η ιστορία, τους αφαιρέθηκε κάθε δυνατότητα να διεκδικήσουν το δίκιο τους και την αξιοπρέπειά τους. Τους αφαιρέθηκε το δικαίωμα να μπορούν να πουν στις μανάδες τους ότι έχουν αυτόν τον ιό. Ή ακόμα και να επιλέξουν να μην το πουν.

Για ποιους λόγους θεωρείς πως έγιναν οι συγκεκριμένες συλλήψεις και μετά η διαπόμπευση;

Σχεδόν όλοι οι άνθρωποι με τους οποίους μίλησα είχαν την άποψη, που εκφράστηκε με σθένος, ότι αυτές οι συλλήψεις και η διαπόμπευση έγινε καθαρά για πολιτικούς λόγους. Για τη συγκέντρωση ψήφων πριν τις εκλογές από τους συγκεκριμένους πολιτικούς, τον Λοβέρδο και τον Χρυσοχοΐδη. Κάποιες βδομάδες πριν τις συλλήψεις ψηφίστηκε η υγειονομική διάταξη.

Η διάταξη αυτή αναφερόταν στους τοξικομανείς και τα εκδιδόμενα άτομα ως ευπαθείς ομάδες και αναφερόταν στην ανάγκη υποχρεωτικής τους εξέτασης, όπως και στην ανάγκη εξέτασης και περιορισμού των λαθρομεταναστών. Ο κος Λοβέρδος καυχήθηκε σε ορισμένες συνεντεύξεις ότι η διάταξη θα του έλυνε τα χέρια ώστε να εξετάζει ανθρώπους ενάντια στη θέλησή τους.

Η εν λόγω υγειονομική διάταξη είναι έτσι κι αλλιώς ένα πολύ κακογραμμένο κείμενο με πάρα πολλές ασάφειες και είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς αν τηρήθηκε ακόμα και η ίδια στη συγκεκριμένη υπόθεση. Για παράδειγμα, το θέμα του ιατρικού απορρήτου, όπως μου εξήγησαν πολλοί γιατροί, είναι κάτι που δεν μπορεί να παρακαμφθεί και όμως παρακάμφθηκε. Ένα άλλο παράδειγμα είναι ότι ο HIV δεν αναφέρεται σε αυτή την υγειονομική διάταξη επαρκώς ως μια από τις ασθένειες οι οποίες αποτελούν υγειονομικό κίνδυνο. Και φυσικά δεν θεωρείται ούτε από τους διεθνείς οργανισμούς και τις διεθνείς υγειονομικές διατάξεις ο HIV μια επείγουσα απειλή για τις δυτικές χώρες.

Θεωρείς το συγκεκριμένο συμβάν μεμονωμένο περιστατικό;

Στην Ελλάδα υπάρχει προϊστορία. Είχαμε περιπτώσεις ποινικοποίησης του ιού του HIV στον τομέα της εργασίας. Αλλά κατά τη γνώμη μου η υπόθεση αυτή δεν μπορεί να συσχετιστεί με παλιότερα τέτοια θέματα, ακόμα και με ελληνικές υποθέσεις που έφτασαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Αυτή την υπόθεση μπορώ μόνο να τη συσχετίσω με την άνοδο του αστυνομικού κράτους στη χώρα γενικότερα. Στο κομμάτι της έρευνας και των συνεντεύξεων μιλήσαμε και με έναν ειδικό στα θέματα της υποσαχάρειας Αφρικής και μπορούμε να πούμε πως αυτό που βλέπουμε σήμερα στην Ελλάδα είναι μια κατάσταση απαρτχάιντ.

Υπάρχει βεβαίως και η άποψη ότι υπάρχουν στην Ελλάδα θεσμικά προβλήματα τα οποία μπορούμε να καταλογίσουμε στις ελληνικές αρχές, θέματα σχετικά με την οργάνωση στο Υπουργείο Υγείας και το ΚΕΕΛΠΝΟ, υπάρχει και το προηγούμενο με την ποινικοποίηση της ασθένειας σε μεμονωμένες περιπτώσεις ατόμων σε προσωπικές ή εργασιακές σχέσεις, αλλά αυτή η υπόθεση δε νομίζω ότι μπορεί να εξηγηθεί σε σχέση με οτιδήποτε άλλο. Αυτή είναι η προσωπική μου άποψη, αλλά φυσικά στο ντοκιμαντέρ δείχνουμε και άλλους λόγους για τους όποιους μπορεί να συμβαίνει όλο αυτό.

Γιατί πιστεύεις ότι πούλησε τόσο αυτό το γεγονός στα ΜΜΕ;

Νομίζω ότι είναι σαφές πια ότι όταν γίνεται κάποια κίνηση από μια επίσημη αρχή, τα ΜΜΕ αναπαράγουν άκριτα τις αποφάσεις αυτές. Αυτό συνέβη και στη συγκεκριμένη περίπτωση. Βέβαια αυτή τη φορά είχε μια πολύ άγρια έκφανση όλο αυτό το πράγμα. Όπως μου είπε μια ακτιβίστρια που ασχολήθηκε με το θέμα, έβλεπες να συζητιέται το θέμα της καταπάτησης των δικαιωμάτων και παράλληλα να δείχνουν τις φωτογραφίες των γυναικών χωρίς να προστατεύονται τα πρόσωπα τους για παράδειγμα. Το πώς έπαιξε όλο αυτό στα ΜΜΕ ήταν ένας παραλογισμός.

Τι ελπίζεις να πετύχεις με την δημιουργία αυτού του ντοκιμαντέρ;

Πιστεύω ότι έχουμε χρέος ως πολίτες, δεν θα πω δημοσιογράφοι, γιατί δεν είμαι επαγγελματίας δημοσιογράφος και δεν το ασκώ αυτό ως επάγγελμα, να παίρνουμε στα χέρια μας την εξερεύνηση της αλήθειας. Εδώ υπήρχε μια τρομερή παραπληροφόρηση και κάποια στιγμή φοβήθηκα ότι η ιστορία αυτή θα εξατμιστεί, θα ξεχαστεί. Θέλω λοιπόν να κάνω ότι μπορώ για να μη ξεχαστεί, να υπάρχει ως σημείο αναφοράς. Μακάρι να κάνουν κι άλλοι έρευνες για το συγκεκριμένο θέμα, μακάρι το κρατικό κανάλι που αναπαρήγαγε και αυτό τις φωτογραφίες, να κάνει κι αυτό μια δική του έρευνα. Μέχρι τώρα δεν έχω δει κάτι. Στο βαθμό που μπορούμε ως άνθρωποι, ως πολίτες, ως ομάδες, ανεξάρτητοι από αυτά τα μέσα, οφείλουμε, πιστεύω, να συνεισφέρουμε στο να μην ξεχνιούνται αυτά τα γεγονότα. Και πολύ φοβάμαι στην Ελλάδα συμβαίνουν τόσα πολλά και με τέτοια συχνότητα που έχουμε αρχίσει να απελπιζόμαστε και να χάνουμε τον έλεγχο. Πρέπει όμως να μην ξεχνάμε ότι μπορούμε και πρέπει να καταγράψουμε την ιστορία της χώρας μας όπως διαδραματίζεται. Ζούμε σε μια εποχή που η διανομή της πληροφορίας μας επιτρέπει να το κάνουμε και οφείλουμε να το κάνουμε. Και αυτό λοιπόν προσπαθήσαμε να κάνουμε με αυτό το ντοκιμαντέρ. Να δημιουργήσουμε ένα ιστορικό, ένα ντοκουμέντο, ένα χρονικό αυτής της υπόθεσης.

 

Πηγή: enfo.gr

 

Share

Άννα Βιχ: ένας ερωδιός από τη Γερμανία

του Γιάννη Κοντού

Ένα ντοκιμαντέρ και μια έκθεση που, από ευτυχή συγκυρία, συμπίπτουν, φωτίζουν την προσωπικότητα και το έργο μιας ξεχωριστής φωτογράφου που επέλεξε να μετακομίσει στην Ελλάδα στα μέσα της δεκαετίας του ’70, αλλά δυστυχώς “έφυγε” πρόωρα, δεκαπέντε χρόνια πριν: της Γερμανίδας Άννας Βιχ. Μεγαλωμένη στη μεταπολεμική Γερμανία και εμφορούμενη από το πνεύμα αμφισβήτησης της δεκαετίας του ’60, η Άννα Βιχ εργάστηκε στην Ελλάδα ως φωτογράφος, καθηγήτρια φωτογραφίας, μοντέζ αρνητικού και ηθοποιός. Χαρακτηριστικός υπήρξε ο ρόλος της ορνιθολόγου που υποδύθηκε στην ταινία του Σταύρου Τορνέ Ένας ερωδιός από τη Γερμανία. Η φωτογραφική ματιά της, αντισυμβατική, εστίαζε στις παραμελημένες πτυχές της νεοελληνικής καθημερινότητας: στα αδέσποτα, στους δρόμους, στα λιόδεντρα του Ελαιώνα, στη μαγεία της θάλασσας. Οι περισσότερες εκθέσεις της φιλοξενήθηκαν στο Ινστιτούτο Γκέτε.

Το ντοκιμαντέρ του Σταύρου Καπλανίδη Άννα Βιχ- Φωτογράφος, που πρωτοπροβλήθηκε στο πρόσφατο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, θα κάνει την αθηναϊκή του πρεμιέρα την Τετάρτη, 17 Απριλίου, στο Ινστιτούτο Γκέτε (Ομήρου 14-16), παρουσία του σκηνοθέτη. Μετά την ολοκλήρωση της προβολής, θα εγκαινιαστεί, στον ίδιο χώρο, η αναδρομική έκθεση στη φωτογραφική δουλειά της Άννας Βιχ, η οποια θα διαρκέσει μέχρι τις 22  Μαΐου. Με αφορμή το δίπτυχο αφιέρωμα στην Άννα Βιχ, είχα μια αφοπλιστικά σύντομη και περιεκτική συνομιλία με τον Σταύρο Καπλανίδη.

Τι σας ώθησε να γυρίσετε το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ στην παρούσα συγκυρία;

H περιπέτεια της ζωής. Η ανάγκη… Η επιθυμία ξεπερνάει τη συγκυρία.

Θα θέλατε να μου περιγράψετε την Άννα Βιχ ως άνθρωπο και ως φωτογράφο;

Μια φωτογράφος που αντιτάχτηκε με την τέχνη της στις πολιτικές και αισθητικές επιλογές της μεταπολιτευτικής Ελλάδας, όπου κυριαρχούσε το κιτς και ο λαϊκισμός των ιλουστρασιόν περιοδικών.

Πόσο καιρό διήρκεσαν τα γυρίσματα του ντοκιμαντέρ; Συναντήσατε κάποια δυσκολία στη συγκέντρωση του υλικού σας;

Είχα στα χέρια μου ολόκληρο το αρχείο της. Φωτογραφίες και χειρόγραφα κείμενά της. Χρειάστηκα 4 χρόνια για να φτάσω στο αποτέλεσμα της ταινίας.

Ανατρέχοντας στο διαδίκτυο, διαπίστωσα με έκπληξη ότι δεν έχουν γραφτεί πολλά για την Άννα Βιχ, μολονότι το έργο της υπήρξε ξεχωριστό και πολυδιάστατο. Πώς το ερμηνεύετε;

Εσείς;

Πόσο επίκαιρες παραμένουν η ματιά και ο προβληματισμός της, σε μια εποχή γενικευμένης κρίσης και ταυτοτικού αναστοχασμού;

Την ερώτηση μπορείτε να την απευθύνετε σ’ αυτούς που είδαν ή θα δουν την ταινία. Η δική τους απάντηση ενδιαφέρει.

 

Πηγή: Εναντιοδρομίες

 

Share

Ναχίντ Πέρσον Σαρβεστάνι, μια θαρραλέα ντοκιμαντερίστρια

του Γιάννη Κοντού

Η Ναχίντ Πέρσον Σαρβεστάνι είναι η σημαντικότερη Ιρανο-σουηδή ντοκιμαντερίστρια, και μια από τις πλέον καταξιωμένες διεθνώς. Αριστερίστρια ακτιβίστρια κατά την περίοδο της κυριαρχίας του Σάχη στο Ιράν, αναγκάζεται να εγκαταλείψει την πατρίδα της μετά την άνοδο το 1979 του Χομεϊνί στην εξουσία, όταν αυτός, απεμπολώντας το φαινομενικά επαναστατικό του προσωπείο, αρχίζει να διώκει κάθε λογής αντιφρονούντα. Αφήνοντας πίσω της νεκρούς συντρόφους και συγγενείς, ανάμεσά τους και τον εκτελεσμένο από το καθεστώς νεότερο αδερφό της Ρόσταμ, καταφεύγει με την μόλις ενός έτους κόρη της στη Σουηδία, όπου με την πάροδο του χρόνων εξελίσσεται σε μια επιτυχημένη δημιουργό ντοκιμαντέρ. Τα πιο γνωστά από αυτά είναι Η πορνεία πίσω από την μαντήλα (2004), που καταπιάνεται με ένα θέμα ταμπού για την ιρανική κοινωνία, εκείνο της γυναικείας πορνείας, και το Η βασίλισσα κι εγώ (2009), ένα αναπάντεχο πορτρέτο μιας βασικής πολιτικής της αντιπάλου, της συζύγου του έκπτωτου Σάχη του Ιράν.

Η ενοχή που αισθάνεται για τον θάνατο του αδερφού της παραμένει, ωστόσο, βαθιά καταχωνιασμένη. Οι διαδηλώσεις που ακολουθούν την αμφιλεγόμενη εκλογή Αχμαντινετζάντ το 2009 ξυπνούν, όμως, τις απωθημένες μνήμες και ξεκινά την αναζήτηση παλιών συντροφισσών και τη διερεύνηση των ακριβών περιστατικών του θανάτου του αδερφού της. Η συγκλονιστική της κατάδυση στις προσωπικές της μνήμες, αλλά και στη συλλογική μνήμη μιας ολόκληρης κοινωνίας, αποτυπώνεται στο ντοκιμαντέρ Η κλεμμένη μου επανάσταση (2013). Με αφορμή την πρόσφατη προβολή του στο 15ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, κουβέντιασα με την δημιουργό.

Ως φοιτήτρια αποδράσατε από το Ιράν το 1979. Μπορείτε να μου πείτε κάτι περισσότερο για το οικογενειακό και το προσωπικό σας υπόβαθρο;

Είναι τόσο πολλά… Προέρχομαι από μια εργατική οικογένεια. Από τα δεκαεφτά μου ήμουν μέλος αριστερίστικης οργάνωσης. Θέλαμε να αλλάξουμε τον κόσμο. Στην αρχή υπήρχε ελπίδα, ήμασταν πολλοί νέοι άνθρωποι στην αντιπολίτευση. Επικράτησαν, όμως, οι Ισλαμιστές, ήταν πιο οργανωμένοι, μας έκλεψαν την επανάσταση, και έπειτα από λίγο διάστημα δεν νιώθαμε ασφαλείς. Ο μόνος τρόπος για να εγκαταλείψω τη χώρα ήταν παράνομα, με ένα φουσκωτό μέσω Ντουμπάι, μαζί με την κόρη μου που τότε ήταν ενός χρόνου. Της έκλεινα το στόμα με το χέρι μου για να μην κλαίει. Πολλοί πνίγηκαν στον Περσικό Κόλπο. Η επιλογή ήταν μεταξύ της ελπίδας και του θανάτου. Στο Ντουμπάι με συνέλαβαν, με φυλάκισαν και μου ζητήθηκε να φύγω. Φύγαμε παράνομα.

Γιατί στη Σουηδία;

Ήταν η μόνη χώρα που δεχόταν πρόσφυγες. Κρύα και μικρή. Για μένα το σημαντικότερο ήταν να είμαι ελεύθερη, στην αρχή μου φαινόταν σαν παράδεισος. Στο Ιράν ήμουν δημοσιογράφος, εκεί άρχισα να καθαρίζω σπίτια, νοσοκομεία, να φροντίζω αρρώστους. Οι Ιρανοί είμαστε περήφανοι άνθρωποι, όπως εσείς, πολεμάμε για ισότητα. Οι Σουηδοί δε μας καταλάβαιναν, ψυχροί άνθρωποι.

Πόσο δύσκολο ήταν να ενσωματωθείτε σε μια καινούρια κοινωνία; Αντιμετωπίσατε ρατσιστική συμπεριφορά;

Ήταν πολύ δύσκολο. Έπρεπε να δουλεύω χωρίς να κοιμάμαι. Δε σκεφτόμουν την επιτυχία. Ήθελα απλώς να κάνω τη δουλειά μου. Ήταν καλύτερο να εκφράζω τους ανθρώπους μου μέσα από εικόνες. Κάποιοι Σουηδοί μου φέρονταν λιγότερο ρατσιστικά, άλλοι περισσότερο, κυρίως άτομα μεγάλης ηλικίας. Δυσκολευόμουν να βρω δουλειά. Άλλαξα το όνομά μου για να μπορώ να επιστρέφω στο Ιράν. Με στενοχωρεί που, ακόμη και σήμερα, με σέβονται περισσότερο στη Σουηδία, όταν καταλαβαίνουν ποια είμαι.

Το πιο πρόσφατο ντοκιμαντέρ σας είναι μια εξαιρετικά συγκινητική και επώδυνη κατάδυση στην προσωπική και τη συλλογική μνήμη. Υποθέτω ότι το γύρισμά του θα ήταν μια σκληρή διαδικασία.

Ήταν, δεν ήξερα τίποτα για τον αδερφό μου. Όταν το έμαθα, ήταν λες και είχε μόλις συμβεί. Ήμουν μόνη, έκλαιγα και ήθελα να μιλήσω με τους γονείς μου. Αισθανόμουν ένοχη για το θάνατό του, ήμουν μεγαλύτερή του, τον είχα πείσει να γίνει μέλος της οργάνωσης. Ήθελα να πω στην αστυνομία: “Πάρτε εμένα”…

Πώς ξεπεράσατε αυτή την ενοχή;

Όταν συνάντησα τις παλιές φυλακισμένες και μου αφηγήθηκαν τα μαρτύρια που υπέστησαν όλοι, όχι μόνο οι ακτιβιστές, η ενοχή μου μειώθηκε και η κατανόηση αυξήθηκε. Όλες τους ζουν φυσιολογικές ζωές, οι γείτονές τους εξεπλάγησαν μαθαίνοντας ότι ήταν φυλακισμένες.

Είστε φεμινίστρια;

Ασφαλώς. Γυναίκες και άντρες έχουν τα ίδια δικαιώματα.

Παρακολουθείτε τον ιρανικό κινηματογράφο; Τι τον κάνει τόσο ιδιαίτερο;

Δεν τον παρακολουθώ και τόσο. Μερικές ταινίες είναι πολύ καλές. Οι Ιρανοί έχουν τόσα να πουν. Όταν υφίστασαι καταπίεση, κάνεις πολύ καλλιτεχνικές και ποιητικές ταινίες, γιατί δεν μπορείς να δείξεις αυτή την καταπίεση.

Συναντήσατε δυσκολίες στη διάρκεια των γυρισμάτων στο Ιράν;

Ως γυναίκα, όταν γύριζα μόνη την “Πορνεία πίσω από τη μαντήλα”, αισθανόμουν πως ο,τιδήποτε θα μπορούσε να συμβεί κάθε λεπτό. Ήταν επικίνδυνο. Οι γείτονες δεν ήταν άνθρωποι εμπιστοσύνης. Ακόμα και στο δρόμο ήταν επικίνδυνο, μερικές φορές με ακολουθούσε περιπολικό. Μια φορά με οδήγησαν στο τμήμα. Είχα κρύψει τις κασέτες πίσω από τα καθίσματα. Αν τις έβλεπαν, θα μπορούσαν να με βάλουν φυλακή, παρότι έχω διπλή υπηκοότητα ( σημ. ιρανική και σουηδική). Το καθεστώς ήταν πολύ αναστατωμένο. “Θα έπρεπε να ντρέπεσαι, ως Ιρανή, που γυρνάς τέτοια ταινία”, μου είπαν.

Ποιο είναι το κίνητρό σας, όταν γυρίζετε ντοκιμαντέρ; Έχει κάποιο από αυτά προβληθεί στο Ιράν και, αν ναι, ποιες ήταν οι αντιδράσεις;

Στόχος μου είναι να δείξω πώς πραγματικά είναι οι άνθρωποί μου και να επηρεάσω κοινό και καθεστώτα να κάνουν κάτι, ώστε να αλλάξει η κατάσταση στο Ιράν. Στο Ιράν χρησιμοποιούνται ταινίες μου για εκπαιδευτικούς σκοπούς, όπως το “Πορνεία πίσω από τη μαντήλα”. Είναι ένας τρόπος να είμαι δραστήρια, συμβάλλοντας, ελπίζω, στην αλλαγή.

Δουλεύετε πάνω σε κάτι καινούριο;

Ηρεμώ! Ήμουν άρρωστη μετά το γύρισμα του ντοκιμαντέρ και θα πάω διακοπές.

*Περισσότερες πληροφορίες για την Ναχίντ Πέρσον Σαρβεστάνι και το έργο της μπορείτε να αναζητήσετε εδώ  

Πηγή: εναντιοδρομίες

 

Share

Ντοκυμαντέρ: A Woman’s Womb

Αλιεύει η Δήμητρα Σπανού

Με αφορμή την δημοσίευση σε διάφορα μέσα της ανατριχιαστικής περίπτωσης των υποχρεωτικών στειρώσεων στο Περού, βρήκαμε και παρουσιάζουμε ένα ντοκυμαντέρ για το ζήτημα. Παρουσιάζεται το ιστορικό των υποχρεωτικών στειρώσεων που έλαβαν χώρα μεταξύ 1995 και 2000 και εφαρμόστηκαν σε 300.000 γυναίκες και 30.000 άντρες. Στόχος της κυβέρνησης ήταν υποτίθεται ο έλεγχος της πληθυσμιακής αύξησης, με θύματα τις φτωχές/ους και αγράμματες/ους ιθαγενείς Κέτσουα, όμως στην υπόθεση εμπλέκονται κυβερνητικοί φορείς, μη κυβερνητικές οργανώσεις, θρησκευτικές οργανώσεις, διεθνείς οργανισμούς και την εξωτερική πολιτική ισχυρών κρατών. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα αναπαραγωγικά και σεξουαλικά δικαιώματα των γυναικών, το γυναικείο σώμα και το ερώτημα για το ποιός τα ελέγχει. Άλλωστε, αυτό που αναδεικνύεται είναι πως παρόμοια εγχειρήματα έχουν πραγματοποιηθεί και σε άλλες χώρες αυτού του κόσμου. Το πιο συγκλονιστικό κομμάτι όμως, είναι οι μαρτυρίες των ίδιων των γυναικών για τις εγχειρήσεις και τη ζωή τους μετά.

*Το ντοκυμαντέρ είναι στα αγγλικά, δυστυχώς χωρίς υπότιτλους

 

A Woman’s Womb

Σκηνοθεσία: Mathilde Damoisel | Παραγωγή: Tancrede Ramonet | Έτος Παραγωγής: 2010

Πηγή: culture unplugged

 

Share

The Nigerian Connection

Αλιεύει η Δήμητρα Σπανού

Μια έρευνα σχετικά με την κατάσταση των Αφρικανών γυναικών που παγιδεύονται σε έναν ιστό οργανωμένου εγκλήματος, πορνείας και λαθρεμπορίου, μεταξύ των πατρίδων τους στην Αφρική και την Ιταλία. Δύο ντοκυμαντερ (στα αγγλικά) από το aljazeera όπου η Juliana Ruhfus διερευνά το ζήτημα της διακίνησης ανθρώπων.

The Nigerian Connection I

Κάθε χρόνο δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι από την δυτική Αφρική μεταναστεύουν στην Ευρώπη ελπίζωντας σε μια καλύτερη ζωή. Κάποιοι από αυτούς καταλήγουν έρμαια των κυκλωμάτων οργανωμένου εγκλήματος, τα οποία πατάνε πάνω στις ελπίδες και την απόγνωση των θυμάτων τους. Στη νότια Ιταλία, οι γυναίκες είναι εκείνες που βιώνουν την πιο σκληρή εκμετάλλευση καθώς εγκλωβίζονται από το trafficking και την αναγκαστική πορνεία. Η δημοσιογράφος επισκέπτεται το γκέτο του Destra Volturno και μιλάει με διάφορους εμπλεκόμενος/ες, μεταξύ των οποίων είναι η τοπική αστυνομία, παράνομοι μετανάστες και θύματα αναγκαστικής πορνείας, καθώς και γυναίκες που κατάφεραν να ξεφύγουν. Συζητούν για τον πόλεμο των συμμοριών και τις μεθόδους που χρησιμοποιούν για να ελέγχουν τους μετανάστες και τις μετανάστριες, υποχρεώνοντάς τους/τες να συμμετέχουν σε εγκληματικές δραστηριότητες.

 

The Nigerian Connection II

Στο δεύτερο μέρος, η Juliana Ruhfus ακολουθεί αντίστροφα το μονοπάτι του trafficking, φτάνοντας πίσω στη Νιγηρία. Εκεί όπου οι γυναίκες προσπαθώντας να ξεφύγουν από τη φτώχεια έρχονται σε επαφή και τελικά μπλέκουν με τα οργανωμένα κυκλώματα διακίνησης ανθρώπων. Συνάπτουν συμφωνία, η οποία περιλαμβάνει και θρησκευτικές τελετές -βουντού, ενώ υποχρεώνονται να πληρώσουν υπέρογκα ποσά. Όταν φτάσουν στην Ευρώπη ανακαλύπτουν πως η πορνεία είανι μονόδρομος για να καταφέρουν να ξεπληρώσουν τα χρέη τους.

 

Share