Subscribe via RSS Feed

Tag: "οικονομία"

Το χάσμα πλούτου μεταξύ πλούσιων και φτωχών είναι το μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί ποτέ

davos_inequality

Η Margaret Mumbua, 46, οικιακή εργάτρια, πλένει ρούχα έξω από το σπίτι του εργοδότη της, Eastleigh Nairobi, Kenya, 2016. Φωτογραφία: Allan Gichigi/Oxfam

της Λίνας Φιλοπούλου

Καθώς οι ηγέτες κρατών και του επιχειρηματικού κόσμου συγκεντρώνονται για την ετήσια σύνοδο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, η έκθεση της φιλανθρωπικής οργάνωσης Oxfam, που σκόπιμα δημοσιοποιήθηκε μια μέρα πριν την έναρξη των διαδικαδιών στο Νταβός, τονίζει ότι η κρίση ανισότητας είναι πολύ μεγαλύτερη απ’ ό,τι φανταζόμαστε, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου ότι το χάσμα πλούτου μεταξύ πλούσιων και φτωχών είναι το μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί ποτέ, σε βαθμό που δεν μπορεί να επιτευχθεί ο στόχος που είχε τεθεί από την Παγκόσμια Τράπεζα το 2013 για εξάλειψη της ακραίας φτώχειας.

Η έκθεση αυτή εκτός του ότι παρουσιάζει ότι οι οκτώ πιο πλούσιοι άνθρωποι στον κόσμο, που όλως τυχαίως (;) είναι άντρες, κατέχουν πλούτο ισόποσο εκείνου 3,6 δισεκατομμυρίων ανθρώπων και ότι οι πλούσιοι γίνονται όλο και πλουσιότεροι, πληροφορεί επιπλέον ότι η ακραία ανισότητα σε όλο τον κόσμο έχει τεράστια επίδραση στη ζωή των γυναικών. Οι εργαζόμενες γυναίκες δεν αντιμετωπίζουν μόνο πολλαπλές διακρίσεις στο χώρο εργασίας τους, αναλαμβάνουν επιπλέον αποκλειστικά ένα δυσανάλογο βάρος μη αμειβόμενης εργασίας φροντίδας. Με τα σημερινά δεδομένα, μάλιστα, θα χρειαστούν 170 χρόνια, ώστε οι γυναίκες να κατορθώσουν να απολαύσουν ίση αμοιβή για ίση εργασία με τους άντρες.

Δείτε την έκθεση εδώ

 

Share

Ο νεοφιλελευθερισμός έχει κυριαρχήσει στο λεξιλόγιό μας

Lowrys-Going-to-Work-1-008

της Ντορίν Μάσεΰ

Σε μια πρόσφατη έκθεση, είχα μια ενδιαφέρουσα συνομιλία με μια από τις νεότερες εργαζόμενες στην γκαλερί. Καθώς γύρισε την πλάτη της είδα ότι στο πίσω μέρος του t-shirt έγραφε: «Εξυπηρέτηση πελατών». Έμεινα έκπληκτη. Ολόκληρη η συζήτηση φάνηκε να καταρρέει, η εμπειρία μου από αυτή υποβιβάστηκε σε ένα είδος εμπορικής συναλλαγής. Η σχέση μου με την γκαλερί και με αυτό το ελκυστικό άτομο μετατράπηκε σε μια εργαλειακή, αγοραία ανταλλαγή.

Το μήνυμα που υπογραμμίζει αυτή η χρήση του όρου «πελάτης» για τόσα πολλά διαφορετικά είδη ανθρώπινης δραστηριότητας είναι ότι σε σχεδόν όλες τις καθημερινές μας δραστηριότητες ενεργούμε ως καταναλωτές σε μια αγορά –και αυτή η αλήθεια δεν έχει προκύψει τυχαία, αλλά μέσω στρατηγικών των μάνατζερ  και τη ριζική αλλαγή της ονομασίας των θεσμικών πρακτικών.

Η υποχρεωτική άσκηση της «ελεύθερης επιλογής» -ενός προϊόντος, ενός νοσοκομείου, των σχολείων για τα παιδιά κάποιου– γίνεται τότε, ταυτόχρονα, ένα μάθημα για τις κοινωνικές ταυτότητες, επιβεβαιώνοντας κάθε φορά την ταυτότητά μας ως καταναλωτές.

Αυτό είναι ένα σημαντικό στοιχείο του τρόπου με τον οποίο ο νεοφιλελευθερισμός έχει γίνει μέρος της κοινής λογικής κατανόησης της ζωής. Το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούμε για να μιλήσουμε για την οικονομία είναι στην πραγματικότητα μια πολιτική κατασκευή, όπως έχουν υποστηρίξει ο Stuart Hall, ο Michael Rustin και εγώ στο Soundings manifesto.

Μια άλλη λέξη που ενισχύει τη νεοφιλελεύθερη κοινή λογική είναι η «ανάπτυξη», που επί του παρόντος θεωρείται ο συνολικός σκοπός της οικονομίας μας. Η παραγωγή ανάπτυξης και στη συνέχεια (ίσως) αναδιανομής μέρους αυτής, υπήρξε κοινός στόχος τόσο του νεοφιλελευθερισμού, όσο και της σοσιαλδημοκρατίας. Με μια πιο ωμή διατύπωση, αυτό συνεπάγεται τη δημιουργία συνθηκών ώστε η αγορά να παράγει ανάπτυξη, την αποδοχή ότι  αυτό θα οδηγήσει στην ανισότητα, και, στη συνέχεια, ότι η αναδιανομή ενός μέρους αυτής της ανάπτυξης θα συμβάλει στην αποκατάσταση της ανισότητας που έχει προκύψει από την παραγωγή της.

Ασφαλώς, αυτό δεν έχει σχέση με την αμφισβήτηση των μηχανισμών παραγωγής ανισότητας της ίδιας της αγοράς συναλλάγματος, και επίσης σημαίνει ότι οι κύριες γραμμές πάλης έχουν πολύ συχνά επικεντρωθεί κυρίως στα θέματα αναδιανομής. Επιπλέον, σήμερα ζούμε με τα απομεινάρια από τα περιορισμένα αναδιανεμητικά οφέλη που δημιουργήθηκαν από την εργασία στο πλαίσιο της σοσιαλδημοκρατίας. Παρόλα αυτά, η ανάπτυξη εξακολουθεί να θεωρείται ως απάντηση για τη λύση των προβλημάτων μας.

Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο η τρέχουσα αντίληψή μας για τη δημιουργία πλούτου και η δέσμευσή μας στην ανάπτυξή του, πρέπει να τεθεί σε αμφισβήτηση, έχει να κάνει με την σχέση μας με τον πλανήτη. Η περιβαλλοντική καταστροφή που επέφερε η επιδίωξη ανάπτυξης απειλεί να προκαλέσει μια καταστροφή της οποίας βλέπουμε ήδη τα αποτελέσματα. Και η τρίτη –και ίσως πιο σημαντική– ατέλεια αυτής της προσέγγισης είναι ότι ο αυξανόμενος πλούτος, κυρίως όπως μετράται σήμερα σε σταθερούς νομισματικούς όρους, έχει ελάχιστες πραγματικές συνέπειες για τα αισθήματα των ανθρώπων γύρω από την ευημερία,  από τη στιγμή που υπάρχει μια επάρκεια κάλυψης των βασικών αναγκών, όπως συμβαίνει στη Βρετανία. Στη διαδικασία της επιδίωξης «ανάπτυξης» με αυτούς τους όρους, ως μέσο για την επίτευξη στόχων και επιθυμιών της ζωής των ανθρώπων, οι οικονομίες επιδιώκουν μια χίμαιρα.

Αντί για μια αδιάκοπη αναζήτηση της ανάπτυξης, γιατί να μην μπορούσαμε να θέσουμε στο τέλος το ερώτημα: «τι είναι μια οικονομία;», «τι θέλουμε να παρέχει;».

Οι τρέχουσες φαντασιώσεις μας, προσδίδουν στην αγορά και τις παρεμφερείς μορφές της ένα ειδικό βάρος. Σκεφτόμαστε την «οικονομία» υπό το πρίσμα των φυσικών δυνάμεων, ως κάτι εντός του οποίου έχουμε κατά καιρούς παρέμβει,  και όχι κάτι ως που αφορά μια ολόκληρη ποικιλία κοινωνικών σχέσεων που χρειάζονται κάποιο είδος συντονισμού. Με αυτόν τον τρόπο, η «εργασία», για παράδειγμα, είναι κατανοητή με ένα πολύ περιορισμένο και εργαλειακό τρόπο. Όταν μόνο οι χρηματικές συναλλαγές αναγνωρίζονται ότι ανήκουν στην «οικονομία», το μεγαλύτερο μέρος της απλήρωτης εργασίας –όπως συμβαίνει στις οικογένειες και σε διάφορες τοπικές πραγματικότητες– δεν υπολογίζεται και δεν έχει αξία. Πρέπει να αμφισβητήσουμε  τη γνωστή κατηγοριοποίηση της οικονομίας ως ένα χώρο στον οποίο οι άνθρωποι εισέρχονται, προκειμένου να αναλάβουν απρόθυμα την ανεπιθύμητη και δυσάρεστη «εργασία», ανταλλάσσοντάς την με υλικά αγαθά που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για κατανάλωση.

Αυτή είναι μια άποψη που παρερμηνεύει το σημείο στο οποίο η ευχαρίστηση και η ικανοποίηση βρίσκονται στις ανθρώπινες ζωές. Η εργασία είναι συνήθως –και ασφαλώς πρέπει να είναι – μια κεντρική πηγή νοήματος και ικανοποίησης στην ανθρώπινη ύπαρξη. Και έχει –ή θα μπορούσε να έχει– ηθικές και δημιουργικές (ή αισθητικές) αξίες στον πυρήνα της. Μια επανεξέταση της εργασίας θα μπορούσε να μας οδηγήσει να αντιμετωπίσουμε πιο δημιουργικά, τόσο τις κοινωνικές σχέσεις εργασίας, όσο και τον καταμερισμό εργασίας εντός της κοινωνίας  (συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης κατανομής της κουραστικής εργασίας, καθώς και των δεξιοτήτων).

Υπάρχουν ένα σωρό άλλα παραδείγματα που σπάνια εξετάζονται σε σχέση με το οικονομικό τους λεξιλόγιο, για παράδειγμα η συγκεντρωμένη δέσμη όρων γύρω από την επένδυση και τις δαπάνες –όροι που κουβαλούν μαζί τους έμμεση ηθική χροιά. Η επένδυση συνεπάγεται μια δράση, ακόμα και μια θυσία, που πραγματοποιείται για ένα καλύτερο μέλλον. Αυτό προκαλεί ένα μελλοντικό θετικό αποτέλεσμα. Από την άλλη πλευρά, η δαπάνη φαίνεται ως κάτι εξωγενές, ένα κόστος, ένα βάρος.

Πάνω απ’ όλα, θα πρέπει να επαναφέρουμε στο οικονομικό λεξιλόγιο την πολιτική διαμάχη και να αμφισβητήσουμε τον ίδιο τον τρόπο που σκεφτόμαστε την οικονομία. Για να φανταστούμε κάτι νέο, πόσο μάλλον να γεννηθεί κάτι νέο, η τρέχουσα οικονομική «κοινή λογική» μας χρειάζεται να τεθεί ριζικά υπό αμφισβήτηση.

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στην Guardian και μπορείτε να το βρείτε εδώ

Πηγή: Red notebook

Μετάφραση: Αιμιλία Κουκούμα

 

Διαβάστε ακόμα

Δαγκώνοντας δηλητηριασμένα μήλα: γυναικεία επιχειρηματικότητα, χειραφέτηση και νεοφιλελευθερισμός

Πώς ο Φεμινισμός υποδουλώθηκε στον καπιταλισμό – και πώς να τον διεκδικήσουμε πίσω

.

Share

Η Γραμματέας Ισότητας για την κρίση

της Σίσσυς Βωβού

Ποια κρίση; Η Γραμματέας Ισότητας, έχει την δική της ερμηνεία για την κρίση, (όπως διαβάζουμε σε άρθρο της στο Protagon) που συνάδει απολύτως με το πνεύμα και το γράμμα της Νέας Δημοκρατίας η οποία και την διόρισε σ’ αυτή τη θέση: Δίνει, λοιπόν, την κοινωνιολογική της ανάλυση: «Πρόσφατα βιώσαμε το σοκ της εξόδου από μια φάση ‘ευημερίας’ χωρίς αντίκρισμα, από μια φούσκα συλλογικού ναρκισσισμού που εξέθρεψε το κυνήγι του εύκολου κέρδους».

Πρόκειται για ‘διαμάντια στο Πεντάγραμμο’:

-μια φάση ‘ευημερίας’ χωρίς αντίκρισμα (ποιοί και ποιες είχαν ‘ευημερία’ ξπου μετατράπηκε σε χωρίς αντίκρισμα; εμείς οι εργαζόμενες του βασικού μισθού που ήταν 620 καθαρά, εμείς οι μετανάστριες που δουλεύαμε σκληρά στα σπίτια ή ήμασταν θύματα τράφικινγκ, εμείς με τα μπλοκάκια και τη μερική απασχόληση που είχε θεσμοθετηθεί και επεκτεινόταν από το 2000, εμείς οι κακοποιημένες που δεν είχαμε θεσμούς και νόμους ούτε δομές στήριξης από την πολιτεία, εμείς που ήμασταν διαχρονικά θύματα σεξιστικής διαφήμισης για να πουληθούν προϊόντα, εμείς οι άνεργες που ήμασταν συστηματικά στην ανεργία 1,5 φορά περισσότερες απ’ ό,τι οι άνδρες, εμείς… εμείς…)

-από μια φούσκα συλλογικού ναρκισσισμού (ποιος οργάνωσε τους «Ολυμπιακούς» για να δείξει το εθνικό κλέος με υπέρογκες δαπάνες; ποιός αγόραζε άπειρα εξοπλιστικά συστήματα για να είμαστε οι πρώτοι στην Ευρώπη, ποιες τράπεζες πειθανάγκαζαν τις φτωχές γυναίκες να πάρουν ‘διακοποδάνειο’ για να είναι ‘ιν’, έστω και αν αμοίβονταν με το βασικό;

… που εξέθρεψε το κυνήγι του εύκολου κέρδους (πόσο εύκολο κέρδος ήταν για εμάς ο μισθός ή το ταμείο ανεργίας; Ή μήπως μπερδέψαμε την κυρία Σταμάτη με την κυρία Οσμάνογλου, για να πάμε και στα καθ’ ημάς, και δεν ξέρουμε ποιες και πόσες ήταν του εύκολου κέρδους και ποιες και πόσες της σκληρής καθημερινότητας και των διαρκών υποχρεώσεων;

Τέτοιες «βαθυστόχαστες» αναλύσεις μόνο από μυαλά της Νέας Δημοκρατίας ή και άλλων συγκυβερνώντων κομμάτων μπορούν να προκύπτουν. Με την ύψιστη ρήση του Πάγκαλου ότι «όλοι μαζί τα φάγαμε», αν προσθέσουμε «και όλες», θα βγάλουμε το συμπέρασμα της Γραμματέως Ισότητας για τις αιτίες της κρίσης. Ούτε καπιταλισμός ούτε νεοφιλελευθερισμός, ούτε επιθετική και άνιση παγκοσμιοποίηση βρίσκονται στον ορίζοντα τέτοιων αναλύσεων, που καταλήγουν στο από κοινού κυνήγι του εύκολου κέρδους, των αποπάνω και των αποκάτω, που όλοι και όλες μαζί ευθύνονται για την κρίση.

Κατά σύμπτωση, βέβαια, αυτοί που πληρώνουν την κρίση που είναι και κοινωνική και πολιτική και οικονομική είναι τα γνωστά υποζύγια, αυτό το τμήμα των «νάρκισσων» που είναι φτωχές, με βάση φυσικά τις πολιτικές επιλογές της κυβέρνησης στην οποία μετέχει η συγκεκριμένη και οι προηγούμενες Γενικές Γραμματείς, που με την ευκαιρία είναι μια κυβέρνηση που υπονομεύει την ισότητα των δύο φύλων που με τόσο καλά λόγια υπερασπίζεται η κ. Κόλλια στο άρθρο της.

Και τι να κάνουμε; Είναι το ερώτημα. Το άρθο του Φύλου Συκής για «τη διάσταση του φύλου στον προϋπολογισμό», την ανύπαρκτη δηλαδή διάσταση, δίνει κάποιες απαντήσεις για το τι μπορεί να συγκαλύπτει όποια συνάδει και συνερμηνεύει με την εταιρεία Σαμαράς και Σια…

Ας ευχηθούμε μετρημένες να είναι οι μέρες της, και τους (στην κυβέρνηση αυτής της χώρας), γιατί εκτός από το ότι είναι καταστροφική, είναι και εξοργιστική και προκλητική, όταν χρησιμοποιεί το πρώτο πληθυντικό πρόσωπο και ρίχνει τα βάρη αυτής της κρίσης στους ανθρώπους του μόχθου, της παραγωγής και της αναπαραγωγής.

 

Share

Μίζα: Η παρανυχίδα των εξοπλιστικών δαπανών

της Σίσσυς Βωβού

Το μεγάλο σκάνδαλο είναι οι εξοπλισμοί, και η παρανυχίδα του είναι ο Άκης και οι άλλοι μιζαδόροι. Ποιος θα πάει όμως την κυβέρνηση στα δικαστήρια γιατί αγοράζει συνεχώς εξοπλιστικά συστήματα εις βάρος των αναγκών της κοινωνικής πρόνοιας, της υγείας, της παιδείας; Μάλλον κανείς.

Ουδεμία έκπληξις με τις αποκαλύψεις για μίζες και διαφθορά στις αγορές οπλικών συστημάτων από τις ένοπλες δυνάμεις της Ελλάδας που γίνονται πρόσφατα, όπως και λίγο παλιότερα με τον Τσοχαντζόπουλο που ήδη έχει καταδικαστεί σε πρώτο βαθμό. Τώρα έχουμε κατηγορούμενους και καταδικασθέντες.

Σχετικά δημοσιεύματα υπήρχαν πάντα, χωρίς βέβαια να κατονομάζονται κάποιοι, αλλά με επαρκείς «φωτογραφήσεις». Ιδιαίτερα ας αναφέρουμε το βιβλίο του υποστράτηγου εν αποστρατεία Κωνσταντίνου Φράγκου, του 2008, υπό τον τίτλο «Αμύνεσθαι περί πάρτης», όπου αναφέρονται πολλά θέματα ακατάλληλων ή και άχρηστων οπλικών συστημάτων, κατά την κρίση του συγγραφέα, τα οποία επιλέγονταν λίγο ως πολύ με βάση τη μίζα που δινόταν για το καθένα. Η περίοδος που εξετάζεται στο βιβλίο είναι 1996-2006, με τα τρισεκατομμύρια δραχμές και αργότερα τα εκατομμύρια ευρώ να ζαλίζουν την αναγνώστρια καθώς παρελαύνουν μπροστά στα μάτια της.

Το σκάνδαλο είναι οι μίζες ή οι εξοπλισμοί;

Ο δυναμισμός των αγορών οπλικών συστημάτων της Ελλάδας δεν είναι άγνωστος στο αντιπολεμικό κίνημα διεθνώς, πράγμα που έθρεψε και τις καταγγελίες και τα αιτήματα για μείωση των εξοπλισμών.

Το διεθνές Ινστιτούτο SIPRI που έχει παρατηρητήριο των εξοπλισμών και βγάζει την έκθεσή του κάθε χρόνο τον Απρίλιο, εκτιμά ότι το 2012 οι στρατιωτικές δαπάνες στην Ελλάδα αυξήθηκαν, και ανήλθαν στα 5,087 δισεκατομμύρια ευρώ, από 4,824 δισεκατομμύρια ευρώ που ήταν το 2011. Αντίστοιχα, ως ποσοστό επί του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ), η εκτίμηση του SIPRI για τις στρατιωτικές δαπάνες στην Ελλάδα είναι ότι αυξήθηκαν στο 2,5% για το 2012, από 2,2% που ήταν το 2011 (3,3% το 2009).

Την ίδια περίοδο, «Οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες ανήλθαν στα 1,75 τρισεκατομμύρια δολάρια το 2012, σημειώνοντας πτώση της τάξης του 0,5% σε πραγματικούς αριθμούς από το 2011». Πρόκειται για την πρώτη παγκόσμια πτώση δαπανών από το 1998.

Οι πολιτικές λιτότητας επίσης προκάλεσαν μειώσεις στις στρατιωτικές δαπάνες στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης το 2012. Από την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008, 18 από τις 31 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού ΝΑΤΟ έχουν μειώσει τις στρατιωτικές δαπάνες κατά περισσότερο από 10% σε πραγματικούς αριθμούς.

Για να δούμε και τον «εχθρό», όμως: στην Τουρκία οι δαπάνες έχουν μειωθεί από το 2,6% το 2009 στο 2,3% του ΑΕΠ το 2012. Βέβαια κι εκεί οι μίζες και οι μιζαδόροι καλά κρατούν, πάντως η «εχθρά» φροντίζει να έχει μικρότερη αναλογία εξοπλισμών απ’ ότι η Ελλάδα.

Η Τρόικα ζήτησε από την Ελλάδα από την αρχή της έλευσής της, μεταξύ άλλων, μείωση των εξοπλισμών. Χαρά μεγάλη για το αντιπολεμικό κίνημα, μήπως και έστω από εξωτερική επέμβαση και παραβίαση της εθνικής ανεξαρτησίας, πράγματι μειωνόταν αυτή η συνεχής πηγή αφαίμαξης πόρων του δημοσίου για την ενίσχυση της μηχανής του θανάτου και για την στρατιωτικοποίηση της κοινωνίας. Εμείς, η περήφανη Ελλάδα, φαίνεται ότι αντιστεκόμαστε, αν κρίνουμε από τις ανακοινώσεις του SIPRI που είναι και η μόνη έγκυρη πηγή πληροφόρησης για το αντιπολεμικό κίνημα. Έστω κι αν αντιστεκόμαστε σε μια και μόνον απαίτηση της τρόικας, από τις αμέτρητες και αντικοινωνικές απαιτήσεις της.

Από τα παραπάνω βγαινει ότι το μεγάλο σκάνδαλο είναι οι εξοπλισμοί, και η παρανυχίδα του είναι ο Άκης και οι άλλοι μιζαδόροι. Ποιος θα πάει όμως την κυβέρνηση στα δικαστήρια γιατί αγοράζει συνεχώς εξοπλιστικά συστήματα εις βάρος των αναγκών της κοινωνικής πρόνοιας, της υγείας, της παιδείας; Μάλλον κανείς.

Μπορεί η κατάσταση αυτή να δείχνει και κάτι άλλο: Ότι είμαστε πλούσια χώρα. Για παράδειγμα, οι ΗΠΑ έχουν 4,2% του ΑΕΠ τους για εξοπλισμούς, η Σαουδική Αραβία με τα πετρέλαιά της έχει 8%, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν 5,5% (το 2011, δεν υπάρχει εκτίμηση για το 2012). Άρα, μπορούμε ίσως να νιώθουμε μια κάποια υπερηφάνεια.

Οι έμποροι όπλων

Το μεγαλύτερο και ανθηρότερο εμπόριο διεθνώς, είναι το εμπόριο όπλων και οπλικών συστημάτων, γνωστό αυτό. Όλες οι εταιρείες που ειδικεύονται στις κατασκευές όπλων, απ’ ότι φαίνεται, έχουν τους πλασιέ οι οποίοι μπαινοβγαίνουν στα διάφορα Πεντάγωνα (μαθαίνουμε ότι το ίδιο γίνεται και στο ελληνικό Πεντάγωνο), για τις δημόσιες σχέσεις, για τις επαφές, την ανθρώπινη επικοινωνία τέλος πάντων, ώστε να γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα. Δηλαδή, δεν πρόκειται για κανένα παράξενο φαινόμενο να παίρνουν μίζες οι χώρες που αγοράζουν όπλα, ούτε να δίνουν μίζες οι εταιρειες που πωλούν όπλα, και είναι τα καμάρια των χωρών τους. Η αυτάρκεια και η εγχώρια παραγωγή οπλικών συστημάτων είναι απλώς μια ουτοπία στο πλαίσιο του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού, και τέλος πάντων δεν ισχύει πουθενά.

Ο πατριωτισμός

Είναι γνωστό γιατί αγόραζαν όπλα και μάλιστα τα συγκεκριμένα, οι νυν κατηγορούμενοι ή καταδικασθέντες: Από πατριωτισμό. Πώς θα μπορούσαν να αφήσουν την Ελλάδα «αθωράκιστη» απέναντι στον συγκεκριμένο ή τον υποθετικό εχθρό; Είναι επίσης γνωστό ποιοι αποφασίζουν ή εγκρίνουν τα οπλικά συστήματα που θα αγορασθούν: συγκεκριμένες επιτροπές στρατιωτικών. Υπάρχουν κατηγορίες ότι στις επιτροπές αυτές συμμετέχουν «ημέτεροι» κάποιων από τους εκάστοτε υπουργούς οι οποίοι υπογράφουν για την αναγκαιότητα αγοράς των τάδε συστημάτων, τα οποία κοστίζουν τεράστια ποσά. Εξάλλου, ο κ. Τσοχαντζόπουλος, για παράδειγμα, δεν υπέγραφε μόνος του τις αγορές, ως υπουργός Εθνικής Άμυνας. Δίπλα στις δικές του υπογραφές υπήρχαν αυτές των εμπειρογνωμόνων.

Όπως λέει όμως ο Samuel Johnson, Άγγλος Πολιτικός Φιλόσοφος, «Ο πατριωτισμός είναι το τελευταίο καταφύγιο των απατεώνων». Τη ρήση αυτή την βλέπουμε να αναπαράγεται στο βιβλίο που αναφέρθηκε στην αρχή.

Είναι σωστό, άραγε, να θεωρήσουμε όλους τους πατριώτες απατεώνες; Γιατί να μην πιστέψουμε, για παράδειγμα, τον κ. Γιάννο Ππαντωνίου, υπουργό Άμυνας, όταν λέει στις 19/9/2003: «… Η Ελλάδα σήμερα διαθέτει Ένοπλες Δυνάμεις για τις οποίες πρέπει να είμαστε υπερήφανοι. Ένοπλες Δυνάμεις, ισχυρές, αξιόπιστες και αποτελεσματικές…».

Και γιατί, αντιθέτως, να πιστέψουμε τον αποχωρούντα πρόεδρο της ΕΑΒ κ. Μοσχοπαίδη, όταν λέει στην Καθημερινή της 14/6/01: «Γίνεται απομύζηση του Ελληνικού Δημοσίου μέσω σκανδαλωδών υπερκοστολογήσεων. Πέλαγος θυγατρικών εταιρειών απολύτως παθητικών, η διατήρηση των οποίων αποσκοπεί μόνο στο βόλεμα ‘ημετέρων’ και τη δυνατότητα συγκάλυψης αδιάφορων αδιαφανών συναλλαγών»; Είναι πραγματικός πατριώτης;

100 χρόνια από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο

Δεν είναι σε καμιά στιγμή κατάλληλο να ξεχνούμε τι κάνουν αυτά τα όπλα για την αγορά των οποίων πήρανε μίζες ο Άκης και τα άλλα παιδιά, όταν αγοράζονται και όταν είναι ετοιμοπόλεμα: Κάνουν πόλεμο, όταν «χρειάζεται». Όπως για παράδειγμα έκαναν τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, που φέτος τον Ιούνιο έχουμε την επέτειο των 100 χρόνιων από την έναρξή του, με συμβολική αιτία τη δολοφονία του πρίγκηπα της Αυστρίας από Σέρβους εθνικιστές. Ο πόλεμος αυτός είχε μόνο 9 εκατομμύρια νεκρούς (σε σύγκριση με τα 60 εκατομμύρια του Β΄Παγκοσμίπου Πολέμου), παρ’ όλα αυτά, παρά το ότι, δηλαδή, είχε μόνον 9 εκατομμύρια νεκρούς, θεωρείται ότι ήταν παράδειγμα προς αποφυγήν, και ότι πρέπει η ανθρωπότητα να πάρει τα μαθήματά της: Ποτέ πια Πόλεμος. Αυτό τουλάχιστον λέει το ευρωπαϊκό, πρωτίστως, αντιπολεμικό κίνημα, που οργανώνει τριήμερο εκδηλώσεων στο Σεράγεβο στις 6-9 Ιουνίου του χρόνου που μόλις καλωσορίσαμε, για να βγάλουμε τα μαθήματα από τον μιλιταρισμό και τον πόλεμο. Αυτό λένε και κομμάτια του γυναικείου κινήματος, που θα είναι εκεί με τις εκδηλώσεις τους. Επίσης εκδηλώσεις παντός είδους θα οργανωθούν σε κάθε γωνιά της Ευρώπης, ευελπιστούμε και στην Ελλάδα. Και η ευρωπαική εξουσία επίσης οργανώνει διάφορες εκδηλώσεις τόσο στο Σεράγεβο (σε διαφορετική ημερομηνία) όσο και αλλού, αυτό πάντως θεωρείται απλά ξέπλυμα των προγόνων της εξουσίας από τους απογόνους. Και στο διάλειμμα των εκδηλώσεων μπορεί να ασχολείται με τον ευρωστρατό.

Πηγή: rednotebook

 

Share

Για μια πραγματικά χαρμόσυνη χρονιά

της Ρένας Δούρου*

Με «χαρμόσυνα» νέα ξεκίνησε η νέα χρονιά. Είκοσι πέντε ευρώ για την εισαγωγή σε δημόσιο νοσοκομείο, ένα ευρώ ανά συνταγή τα φάρμακα ενώ την ίδια στιγμή γινόταν γνωστό ότι ένας καρκινοπαθής άνεργος συμπολίτης μας έχανε την μάχη για τη ζωή, καθότι ανασφάλιστος και αδυνατών να ακολουθήσει θεραπευτική αγωγή. Αυτό κατήγγειλε το Μητροπολιτικό Κοινωνικό Ιατρείο Ελληνικού… Στην ίδια κατηγορία, εκείνη των εν δυνάμει μελλοθάνατων, και χιλιάδες άλλοι, ανασφάλιστοι, που δεν έχουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε περίθαλψη, φάρμακα, θεραπεία. Μεταξύ τους βέβαια ξεχωρίζουν οι γυναίκες – τα πολλαπλά θύματα της κρίσης, καθώς είναι αναγκασμένες να την αντιμετωπίσουν παράλληλα σε δύο επίπεδα. Εργασιακό: οι εργαζόμενες βρίσκονται σε ακόμη μειονεκτικότερη θέση από απόψεως απολαβών, συνθηκών εργασίας, σε σχέση με την προ κρίσης περίοδο, καθώς το χάσμα σε σχέση με τους άνδρες, βαθαίνει με τη συρρίκνωση των μισθών ενώ η ανεργία τις πλήττει περισσότερο. Κοινωνικό: προωθούνται τα πατριαρχικά πρότυπα περί της επιστροφής της γυναίκας στη «θέση της», δηλαδή την οικογενειακή εστία υπό την εξουσία του πατέρα, αδελφού, συζύγου, με αποκλειστική ενασχόληση «τα του οίκου», την ανατροφή των παιδιών και τη φροντίδα της οικογένειας. Και ας μην διαφεύγει της προσοχής ότι στον «οίκο», στην οικογένεια έχει επιστρέψει και η ανδρική βία, ως απόρροια της υψηλής ανεργίας και των πολλαπλών αδιεξόδων που αυτή προκαλεί.

Στο σπιράλ της κρίσης, που είναι ακόμη σε εξέλιξη παρά τις δηλώσεις για «έξοδο από το τούνελ», για το ότι «αφήσαμε τα δυσκολότερα πίσω μας» ή για το ότι «δεν χρειαζόμαστε κάθε μήνα δανεικά», που αράδιασε προκλητικά στο πρωτοχρονιάτικο διάγγελμά του ο πρωθυπουργός, οι γυναίκες – οι εργαζόμενες, οι νέες, οι άνεργες, οι μητέρες, οι επιστημόνισσες, οι αγρότισσες -, βρίσκονται σε δεινή θέση, βιώνοντας πολλαπλασιαστικά τις συνέπειές της.

Οι εργαζόμενες βλέπουν τους μισθούς τους να συρρικνώνονται. Το ίδιο και τις συντάξεις τους, οι συνταξιούχες.

Οι νέες κι ειδικά οι διπλωματούχες βλέπουν την εργασία ως άπιαστο όνειρο και όσες έχουν δυνατότητα, ετοιμάζονται να μεταναστεύσουν.

Εκείνες που σκέφτονται να αποκτήσουν παιδί, το αναβάλλουν γιατί δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα για τα στοιχειώδη.

Το ενδιαφέρον είναι ότι πλέον αυτή η μοίρα παίρνει διαστάσεις. Σε όλο και περισσότερες χώρες της ΕΕ πλήττονται, με το πρόσχημα της κρίσης, τα δικαιώματα των γυναικών.

Έτσι στην Ισπανία προωθείται πλέον νέος νόμος περιορισμού των αμβλώσεων, σε περιπτώσεις βιασμού και απειλής της υγείας της εγκύου. Ενώ στην Ιταλία το 80% των γυναικολόγων αρνούνται να κάνουν άμβλωση επικαλούμενοι το δικαίωμα συνειδησιακής άρνησης… Την ίδια στιγμή μισθοί και συντάξεις παίρνουν την κάτω βόλτα – στη Γαλλία π.χ. η μέση ετήσια διαφορά των απολαβών μεταξύ ανδρών και γυναικών έχει φθάσει τα 446 ευρώ – μισός ελάχιστος μισθός δηλαδή. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, οι ανισότητες βαθαίνουν, η φτώχεια επεκτείνεται, η ανεργία αυξάνεται αλματωδώς.

Οι Ελληνίδες δεν είναι πλέον η εξαίρεση του κανόνα. Αλλά ο ίδιος ο κανόνας.

Οι κανόνες όμως φτιάχτηκαν για να παραβιάζονται – αυτός είναι ο νόμος των πραγμάτων. Και τον Μάιο στις ευρωεκλογές θα έχουμε την ευκαιρία να στείλουμε ηχηρό μήνυμα στην ευρωπαϊκή ελίτ για το πώς θέλουμε μια νέα κατάσταση πραγμάτων. Με νέους όρους. Γιατί οι ανισότητες, η φτώχεια, η ανεργία δεν αποτελούν νομοτέλειες. Αλλά είναι αποτέλεσμα εφαρμογής συγκεκριμένων, μονεταριστικών, νεοφιλελεύθερων πολιτικών. Πολιτικών που ανατρέπονται. Και θα ανατραπούν με συνειδητή φεμινιστική αριστερή δράση. Για να γίνει το 2014 πραγματική χαρμόσυνη χρονιά…

*Η Ρένα Δούρου είναι βουλεύτρια ΣΥΡΙΖΑ, Β΄Αθήνων

 

Share

Η διάσταση του φύλου στον Προϋπολογισμό του 2014

της Αφροδίτης Σταμπουλή*

Ο Προϋπολογισμός του 2014 που εγκρίθηκε πρόσφατα από την κυβερνητική πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, παρά τις θριαμβολογίες της συμπολίτευσης για την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος, είναι άλλος ένας Προϋπολογισμός φτώχειας και εξαθλίωσης όλο και μεγαλύτερων κομματιών του πληθυσμού της χώρας.

Ακόμα κι αν δεν είναι προφανής με την πρώτη ματιά η διάσταση του φύλου σε αυτήν τη γενικευμένη εξαθλίωση, όμως αυτή η διάσταση υπάρχει. Χαρακτηριστικά, η ΕΛΣΤΑΤ με την έρευνα της του 2012 για τον κίνδυνο φτώχειας, διαπιστώνει ότι αυτός είναι 24,3% για τις γυναίκες και 22,5% για τους άνδρες από 18 μέχρι 64 ετών και 18,3% για τις γυναίκες και 15,9% για τους άνδρες από 65 ετών και άνω.

Ο προϋπολογισμός του 2014 επαληθεύει προς το χειρότερο αυτή την πρόβλεψη της ΕΛΣΤΑΤ, καθώς η μείωση των δαπανών του Υπουργείου Παιδείας κατά 400 χιλιάδες ευρώ, 800 χιλιάδες από το 2012, περιλαμβάνει τους μισθούς των εκπαιδευτικών των ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ, γυναικών στην συντριπτική τους πλειοψηφία, οι οποίες δίδασκαν στα τμήματα Νοσηλευτικής, Νηπιοβρεφοκομίας, Κομμωτικής και Αισθητικής και οι οποίες είδαν τους κλάδους τους να καταργούνται και τις μαθήτριες τους να χάνουν ένα εφόδιο, με το οποίο θα μπορούσαν στο μέλλον να διεκδικήσουν μια θέση εργασίας. Περιλαμβάνει επίσης τους μισθούς 8.000 αναπληρωτών, από τους οποίους τα 2/3 αναπληρώτριες, οι οποίες εργάστηκαν τη σχολική χρονιά 2012-2013 και απλά δεν προσελήφθησαν για το 2013-2014.

Η μείωση των δαπανών μισθοδοσίας του Υπουργείου Οικονομικών κατά 350 εκατομμύρια ευρώ περιλαμβάνει τους μισθούς τετρακοσίων πενήντα καθαριστριών με τετράωρη απασχόληση που τέθηκαν σε διαθεσιμότητα, και τις αμοιβές άλλων εκατόν σαράντα πέντε των οποίων απλώς δεν θα ανανεωθούν οι μηνιαίες συμβάσεις. Αυτές οι γυναίκες, που εδώ και εβδομάδες αγωνίζονται για να συνεχίσουν να ζουν με αξιοπρέπεια από τη δουλειά τους, είχαν τη μεταχείριση που όλοι/ες είδαν στους δέκτες τους, μόλις αυτές έκαναν αισθητό το αίτημα τους στους υψηλούς προσκεκλημένους της κυβέρνησης: ΜΑΤ, δακρυγόνα και μια απ’ αυτές με σπασμένο χέρι στο νοσοκομείο. Αλλά και όλων των Υπουργείων οι καθαρίστριες θα «συμβάλουν» στη μείωση των αντίστοιχων δαπανών, μια που όπως φαίνεται ο κλάδος έχει προγραφεί γιατί το έργο τους πρέπει να το αναλάβουν ιδιωτικές εταιρείες που θα παίρνουν περισσότερα από το δημόσιο, θα πληρώνουν λιγότερα στις εργαζόμενες και θα τις μεταχειρίζονται περίπου όπως την Κούνεβα.

Την ίδια τύχη έχουν και οι υπόλοιπες εργαζόμενες υποχρεωτικής εκπαίδευσης, όπως αυτές στη σίτιση των βρεφονηπιακών σταθμών του ΟΑΕΔ, γυναίκες στη συντριπτική τους πλειοψηφία. Βέβαια, η μείωση των δαπανών του Υπουργείου Εργασίας δεν οφείλεται κυρίως στην απαλλαγή από τη μισθοδοσία αυτού του προσωπικού, αλλά στην περικοπή των δαπανών κοινωνικής ασφάλισης κατά 1,7 δισεκατομμύρια, που και αυτή αφορά, κατά το μεγαλύτερο ποσοστό της, ασφαλιστικές ρυθμίσεις, οι οποίες με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο γίνονται δυσμενέστερες για τις γυναίκες. Όπως, αντίστοιχα, η αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης για τις αγρότισσες στα 67 χρόνια προφανώς συμβάλλει στο να μειωθούν οι δαπάνες του ΟΓΑ.

Και ναι μεν, τα συνολικά προβλεπόμενα έξοδα για επιδόματα ανεργίας, προγράμματα απασχόλησης και προνοιακές παροχές κινούνται στα περσινά επίπεδα, αλλά χρειάζεται να καλύψουν τις ανάγκες όλο και περισσότερων συμπολιτών και κατά πλειοψηφία συμπολιτισσών μας, είτε είναι υπεύθυνες μονογονεϊκού νοικοκυριού με ένα τουλάχιστον παιδί με κίνδυνο φτώχειας 66%, όπως αναφέρει η ίδια έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ, είτε αποτελούν μονοπρόσωπο νοικοκυριό και έχουν κίνδυνο φτώχειας 24,1% έναντι κινδύνου φτώχιας 19,3% που έχει το μονοπρόσωπο νοικοκυριό, όταν αυτό το αποτελεί άνδρας.

Σ’ αυτό το πλαίσιο ήταν αναμενόμενο να μην έχει εκδοθεί η κοινή υπουργική απόφαση που θα παρείχε αποζημίωση άδειας μητρότητας στις αυτοαπασχολούμενες ένα χρόνο μετά την ψήφιση της σχετικής ευρωπαϊκής οδηγίας. Θα ήταν, όμως, παράλογο να περιμένουμε κάτι καλύτερο από μια κυβέρνηση η οποία την ισχύουσα νομοθεσία που προστατεύει τις νέες μητέρες επί δεκαοκτώ μήνες από την απόλυση στον ιδιωτικό τομέα «ξέχασε» να την επεκτείνει στις εργαζόμενες του δημόσιου τομέα που η ίδια θέτει σε διαθεσιμότητα ή απολύει.

Ομοίως, θα ήταν παράλογο, μέσα στη γενική κατάρρευση της δημόσιας περίθαλψης, πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας, για χάρη του στόχου της μείωσης των σχετικών δαπανών κατά 1 δισεκατομμύριο, να περιμένουμε να διασωθούν οι παροχές που αφορούν την αναπαραγωγική και σεξουαλική υγεία των γυναικών, παρά τις σχετικές προτροπές της Επιτροπής του ΟΗΕ για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών στην έβδομη περιοδική της έκθεση, όπου ζητά από την Κυβέρνηση να αυξήσει την πρόσβαση στη χρήση αποτελεσματικών και οικονομικών μεθόδων αντισύλληψης επιχορηγώντας την αγορά τους, να βελτιώσει την ποιότητα και την προσβασιμότητα των υπηρεσιών σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και να εγγυηθεί την πρόσβαση σε ευάλωτες ομάδες γυναικών.

Αντί γι’ αυτό, η Κυβέρνηση εμμένει στη ρατσιστική απόφαση του διπλασιασμού του κοινού ενοποιημένου νοσηλίου του τοκετού για τις ανασφάλιστες αλλοδαπές, θεωρώντας το ίσως σημαντικό παράγοντα ισοσκελισμού των προϋπολογισμών των νοσοκομείων. Επίσης, διατηρεί την επαίσχυντη Κοινής Υπουργικής Απόφασης που προβλέπει την επιβολή ελέγχου της οροθετικότητας σε γυναίκες οι οποίες, κατά την κρίση των από κοινού «επιχειρούντων» γιατρών και αστυνομικών, μπορεί και να εκδίδονται, με επακόλουθο τη δίωξη και πιθανόν τη φυλάκισή τους. Κι αυτό, παρά το ότι η κατηγορία για πορνεία των διαπομπευμένων και φυλακισμένων οροθετικών γυναικών, εξέπεσε στο δικαστήριο με αποτέλεσμα την αποφυλάκισή τους.

Πρόκειται για φυλάκιση σε χώρους που, όπως και για τις άλλες κρατούμενες, κάθε άλλο παρά πληρούν τα διεθνή πρότυπα και τους κανόνες των Ηνωμένων Εθνών και, φυσικά, δεν πρόκειται να βελτιωθούν, παρόλο που κι αυτό το ζητά η Επιτροπή του ΟΗΕ για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών, εφόσον μειώνεται κατά 14 εκατομμύρια η δαπάνη για τις φυλακές που προβλέπει ο προϋπολογισμός του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Πρόκειται, λοιπόν, για έναν προϋπολογισμό εξαθλίωσης για άλλη μια χρονιά και η εξαθλίωση κάνει ακόμη πιο εύκολη την έκλυση έμφυλης βίας, όπως προκύπτει από την αύξηση κατά 40% των κλήσεων στη γραμμή SOS της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, όσο σχετική και αν είναι η αξία αυτού του στοιχείου.

Και ναι μεν, οι δομές υποστήριξης και φιλοξενίας της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων χρηματοδοτούνται κατά 95% από ευρωπαϊκά προγράμματα και μόνο κατά 5% από εθνικούς πόρους –άρα, απειλούνται ελάχιστα από τη μείωση κατά 180.000 ευρώ του προϋπολογισμού της Γενικής Γραμματείας Ισότητας- όμως το πλαφόν στις προσλήψεις που επιβλήθηκε στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σε συνεργασία με τους οποίους λειτουργούν αυτές οι δομές, καθυστερεί τις αναγκαίες προσλήψεις προσωπικού, που και αυτό είναι γυναίκες στην πλειοψηφία του. Αν ο οικονομικός στραγγαλισμός των ΟΤΑ διαρκέσει και μετά το 2015, εκτός των άλλων θα κάνει αδύνατη και τη συνέχιση της λειτουργίας των δομών αυτών. Και βέβαια, η εξαθλίωση μειώνει ακόμη περισσότερο τη διεισδυτικότητα των πολιτικών ισότητας, για όσες ακόμα από αυτές τις πολιτικές που εξαγγέλλονται στο εθνικό πρόγραμμα για την ουσιαστική ισότητα, παρέχεται η δυνατότητα να ασκηθούν.

Φυσική κατάληξη των ανωτέρω και πολύ περισσότερων που δεν αναφέρονται στην συνοπτική παρουσίασή μου για τον προϋπολογισμό που ψηφίστηκε, είναι η απαίτηση ανατροπής αυτού του προϋπολογισμού και της πολιτικής που ενσαρκώνει, μαζί με την ανατροπή αυτής της κυβέρνησης.

* Βουλεύτρια Σερρών ΣΥΡΙΖΑ

 

Share

Το μνημόνιο βλάπτει σοβαρά τις… γυναίκες

της Ρένας Δούρου 

Καταλυτικά, για άλλη μία φορά, τα τελευταία τρία χρόνια, τα στατιστικά στοιχεία, σε ό,τι αφορά στην ανεργία γενικά, και στην ανεργία των γυναικών ειδικότερα. Με φόντο τη γενικευμένη άνοδο της ανεργίας σε όλες σχεδόν τις χώρες της ΕΖ και της ΕΕ, και με δεδομένη πλέον την πρωτιά της Ελλάδας (27.9%), που ξεπέρασε την Ισπανία (26.2%), σε συνολικό αριθμό ανέργων, τα απρόσωπα νούμερα αποκαλύπτουν, με τον κλινικό τους τρόπο, τους πιο αδύναμους κρίκους της κοινωνίας μας, εκείνες που πληρώνουν το υψηλότερο τίμημα των υφεσιακών πολιτικών. Τις γυναίκες. Το 32% είναι άνεργες και το ποσοστό αυτό εκτοξεύεται σε ό,τι αφορά τις νέες γυναίκες ενώ ο μέσος όρος των άνεργων νέων κάτω των 25 ετών, υπερβαίνει το 60% – 61.5%, συγκεκριμένα.

Το φαινόμενο της ανεργίας δεν είναι ένας απλός οικονομικός δείκτης. Αποτελεί τη σύγχρονη οικονομικο-κοινωνική παθογένεια που υπονομεύει τα ήδη αποσαθρωμένα θεμέλια της κοινωνίας μας, μετά από τρία χρόνια έντονων υφεσιακών πολιτικών, που καλλιεργούν και επιδεινώνουν τις συνέπειες της παγίδας χρέους, στην οποία έχουν ρίξει Τρόικα και κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου την Ελλάδα. Πρόκειται για έναν φαύλο κύκλο που «θερίζει» κυριολεκτικά εκατοντάδες χιλιάδες ζωές, αφαιρώντας τους την πρόσβαση σε ένα από τα πιο θεμελιώδη δημόσια δικαιώματα – αυτό της εργασίας. Και οδηγώντας στον κοινωνικό αποκλεισμό και το περιθώριο, με ό,τι καταστροφικές επιπτώσεις συνεπάγεται αυτό, χιλιάδες πολίτες.

Ανάμεσά τους οι γυναίκες, οι οποίες καλούνται να πληρώσουν ένα δυσανάλογο τίμημα, καθώς αυτό επιτείνεται από τις ήδη υφιστάμενες ανισότητες μεταξύ ανδρών και γυναικών σε πολλά επίπεδα. Πρώτον, ανισότητες σε ό,τι αφορά στις απολαβές: για ίδια προσόντα, με ίδια εμπειρία, οι γυναίκες αμείβονταν λιγότερο και σήμερα ακόμη λιγότερο… Δεύτερο, ανισότητες σε ό,τι αφορά ευρύτερα τα εργασιακά δικαιώματα σε συνδυασμό, π.χ., με τη μητρότητα. Με την ολοένα και μεγαλύτερη απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων που επιβάλλει σε τη μορφή «προαπαιτούμενου» η Τρόικα, το οποίο εκπληρώνει συνειδητά η σαμαροβενιζελική κυβέρνηση, ο συνδυασμός της απασχόλησης με την επιλογή της μητρότητας, καθίσταται ανυπέρβλητη σπαζοκεφαλιά. Με την πλάστιγγα να κλίνει, αρκετές φορές, στην αναβολή της απόκτησης παιδιού, όχι για λόγους φεμινιστικής ιδεολογίας αλλά… επιβεβλημένης ανάγκης. Ωράρια που δοκιμάζουν όχι μόνο τις μητέρες αλλά όλους τους εργαζόμενους, τεράστιες ελλείψεις σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, που βαφτίζονται «ευέλικτη εργασία», αποτρέπουν έτσι τις νέες γυναίκες από το να αποκτήσουν παιδί. Τρίτον, όλες οι προαναφερθείσες ανισότητες επιβαρύνουν ιδιαίτερα τις νέες γυναίκες, εκείνες που επιχειρούν να εισέλθουν στην αγορά εργασίας – μια απόπειρα που αποδεικνύεται τραυματική εμπειρία για τις περισσότερες από αυτές λόγω και των σεξιστικών διακρίσεων που ζουν και βασιλεύουν (και) στους εργασιακούς χώρους.

Το σύνολο αυτών των εμποδίων που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην πρόσβασή τους στο δικαίωμα της απασχόληση έχει, τέλος, και ευρύτερες κοινωνικές συνέπειες. Την επιστροφή δηλαδή σε απαρχαιωμένα κοινωνικά πρότυπα, που τα θεωρούσαμε ξεπερασμένα. Για παράδειγμα εκείνο που θέλει τη γυναίκα στο σπίτι, να ασχολείται με την ανατροφή των παιδιών και να μην αναζητά «περιπέτειες» εκτός της «οικιακής ασφάλειας». Ή εκείνο που θεωρεί ότι οι γυναίκες «κόβουν» θέσεις εργασίας από τους άνδρες…

Παρατηρούμε δηλαδή ότι οι μνημονιακές πολιτικές απορρύθμισης των εργασιακών σχέσεων συνδυάζονται άψογα με, αν δεν προϋποθέτουν κιόλας, την επιστροφή ενός κοινωνικού συντηρητισμού σε ό,τι αφορά στις σχέσεις των δύο φύλων, ο οποίος αναπαράγει πατριαρχικά πρότυπα άλλων εποχών.

Με λίγα λόγια: οι μνημονιακές πολιτικές, πέραν όλων των άλλων, ενισχύουν σεξιστικές συμπεριφορές, ανοίγουν το δρόμο στην επιστροφή πατριαρχικών πρακτικών, βλάπτοντας εντέλει σοβαρά τα θεμελιώδη δικαιώματα των γυναικών!

 

Share

«Σβήνει» η μονάδα νεογνών της Νίκαιας

της Χριστίνας Παπασταθοπούλου

Μια από τις σπουδαιότερες και παλαιότερες μονάδες νοσοκομείου πανελλαδικά, αφού λειτουργεί πάνω από 30 χρόνια, η Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου στη Νίκαια (ΜΕΝΝ), κινδυνεύει να βάλει λουκέτο οριστικά, καθώς οι δραματικές ελλείψεις προσωπικού (νοσηλευτικού και ιατρικού) έχουν καταστήσει «ασφυκτικές» τις συνθήκες λειτουργίας της.

Η ανησυχία και η αγωνία των εργαζομένων στο νοσοκομείο για το μέλλον της Μονάδας αλλά και του Νεογνολογικού Τμήματος κορυφώθηκε τις τελευταίες ημέρες, όταν έγινε γνωστό ότι η διοίκηση του νοσοκομείου ξαφνικά και ερήμην των εργαζομένων έστειλε λίστα με τα ονόματα και τις ειδικότητες του προσωπικού (γιατρών και νοσηλευτών) της νεογνικής μονάδας στην 2η Υγειονομική Περιφέρεια (ΥΠΕ).

Μια κίνηση που έδωσε «τροφή» στη φημολογία που διασπείρεται τελευταία, σύμφωνα με την οποία η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να κλείσει τη ΜΕΝΝ και να μεταφέρει το προσωπικό της στη Μονάδα του Αττικού Νοσοκομείου που υπολειτουργεί από το 2003.

Έκρυθμη κατάσταση

Οι εργαζόμενοι στο νοσοκομείο κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και προειδοποιούν πως οποιαδήποτε προσπάθεια αποδυνάμωσης του ήδη μειωμένου νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού θα θέσει σε κίνδυνο τη φροντίδα των νεογνών, χαρακτηρίζουν την κατάσταση στο νοσοκομείο έκρυθμη και επισημαίνουν ότι θα γίνει ακόμα δυσκολότερη στο τέλος του χρόνου, μετά τα νέα κύματα συνταξιοδοτήσεων.

Το θέμα έφτασε και στη Βουλή με επίκαιρη ερώτηση προς τον υπουργό Υγείας Αδ. Γεωργιάδη που κατέθεσε η βουλευτής Β΄ Πειραιώς της ΔΗΜΑΡ Μ. Γιαννακάκη και η οποία θα συζητηθεί τη Δευτέρα 15 Ιουλίου.

Ο Σύλλογος Εργαζομένων στο νοσοκομείο με επιστολή του προς τον διοικητή της 2ης ΥΠΕ Γ. Ευδοκιμίδη ενημερώνει για την ύπαρξη σοβαρότατου προβλήματος εξαιτίας του μειωμένου νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού και ειδικότερα για τη μονάδα προώρων, που θεωρείται από τις σπουδαιότερες μονάδες στην περιφέρεια και πρότυπο σε όλη την Ελλάδα και η οποία εξυπηρετεί πάρα πολλά περιστατικά με απόλυτο επαγγελματισμό και συνέπεια.

Τα περισσότερα από αυτά τα περιστατικά έχουν θετική έκβαση. Αναφέρει επίσης ο σύλλογος ότι τις τελευταίες ημέρες έχει προκύψει οξύτατο πρόβλημα με τις βάρδιες του προσωπικού, ιδιαίτερα στη Β΄ Παθολογική κλινική, όπου οι εργαζόμενοι δουλεύουν όλη τη βδομάδα χωρίς κανένα ρεπό εδώ και πάρα πολύ καιρό, στα όρια υπερκόπωσης.

Οι εργαζόμενοι είναι σε επαγρύπνηση και όπως αναφέρουν δεν θα επιτρέψουν καμία μετακίνηση προσωπικού, ενώ ζητούν από τον Γ. Ευδοκιμίδη να αντιμετωπίσει με τη δέουσα προσοχή το πρόβλημα τόσο για την υγεία των ασθενών όσο και για την υγεία του προσωπικού.

Λίγες μέρες μετά την κοινοποίηση της δραματικής εικόνας των ελλείψεων (κυρίως σε νοσηλευτικό προσωπικό) που απειλούν με κλείσιμο τη Β′ Παθολογική του Γ.Ν. Νίκαιας, μια νέα απειλή διαφαίνεται στον ορίζοντα, τονίζουν σε ανακοίνωσή τους οι εργαζόμενοι του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ στο νοσοκομείο. Εντονη και ύποπτη κινητικότητα έχει αναπτυχθεί από πλευράς 2ης ΥΠΕ, αναφορικά με τη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών του Γ.Ν. Νίκαιας, σημειώνουν, δίνοντας στη συνέχεια ενδιαφέροντα στοιχεία.

Η Μονάδα εφημερεύει κάθε μέρα σε 24ωρη βάση προκειμένου να εξυπηρετήσει διακομιδές νεογνών από όλη την Ελλάδα. Η δύναμη του Νεογνολογικού Τμήματος σε πλήρη ανάπτυξη είναι 26 θέσεων, αλλά λόγω των μεγάλων ελλείψεων προσωπικού καθίσταται επικίνδυνη η νοσηλεία πέραν των 20.

Μεγάλες ελλείψεις

Με το υπάρχον προσωπικό, απογευματινές και βραδινές βάρδιες υποστελεχώνονται, με αποτέλεσμα 2 νοσηλεύτριες να φροντίζουν περίπου 20 νεογνά, γεγονός άκρως επικίνδυνο.

Το υπάρχον ιατρικό προσωπικό αποτελείται από 8 μόνιμους γιατρούς διαφόρων βαθμών και 6 εκπαιδευόμενους. Το υπάρχον νοσηλευτικό προσωπικό αποτελείται από 21 νοσηλεύτριες -μόνιμο προσωπικό όλων των βαθμίδων- και 1 νοσηλεύτρια με τρίμηνη απόσπαση, εκ των οποίων οι 3 απουσιάζουν με μακροχρόνιες άδειες τοκετού μητρότητας.

Οι εργαζόμενοι επισημαίνουν, τέλος, πως σκέψεις ή ενέργειες που θα έχουν ως συνέπεια το κλείσιμο ή τη μείωση του προσωπικού του Νεογνολογικού Τμήματος και της Μονάδας Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών θα οδηγήσει σε μια ανυπολόγιστη τραγωδία.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

 

Share

Η επιχειρηματικότητα πάνω από όλα

της Δήμητρας Σπανού

Την προηγούμενη βδομάδα γίναμε και πάλι μάρτυρες του κατρακυλίσματος του δημόσιου λόγου σε σεξιστικού περιεχομένου φράσεις, οι οποίες δικαίως πήραν έκταση και σχολιάστηκαν αρνητικά. Αυτή που έμεινε ανεπαρκώς σχολιασμένη, ανάμεσα σε δηλώσεις υπεράσπισης του βιασμού και της αρρενωπότητας, ήταν η παρουσία για άλλη μια φορά της, περιβόητης πια, κυρίας Σούλας, ιδιοκτήτριας οίκου ανοχής, σε μεταμεσονύχτια εκπομπή της τηλεόρασης. Δεν είναι η πρώτη φορά που τα μέσα προβάλλουν εκείνη και το έργο της και όλα δείχνουν πως δεν είναι και η τελευταία.

Να θυμίσουμε πως ο συγκεκριμένος οίκος ανοχής έγινε πρώτη φορά γνωστός το καλοκαίρι, όταν αποφάσισε να γίνει χορηγός ερασιτεχνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Λάρισας. Η χορηγία έγινε αποδεκτή με ενθουσιασμό, ενώ  τα μέσα σχολίασαν το γεγονός ως πρωτότυπο, ευφάνταστο και χαριτωμένο. Πρόσφατα, επέστρεψε στο προσκήνιο, όταν η ιδιοκτήτρια δώρισε χρήματα σε σχολείο της Πάτρας,  για την αγορά φωτοτυπικού μηχανήματος και μιας βιβλιοθήκης, όμως η χορηγία δεν έγινε δεκτή από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Τη δεύτερη φορά η προβολή μεγάλωσε, καθώς διάφορα μέσα υποστήριξαν την αδικημένη φιλάνθρωπο. Η εικόνα που πλάστηκε είναι της αυτοδημιούργητης, που με βάσανα και κόπο έστησε μια νόμιμη και πετυχημένη επιχείρηση σε μια περίοδο που η χώρα διώχνει την επιχειρηματικότητα. Ένα success story δηλαδή που ξεφεύγει από τα συνηθισμένα, φρέσκο και πρωτότυπο. Γιατί η επιχειρηματικότητα είναι πάνω από όλα άλλωστε.

Έτσι, βρισκόμαστε στη δυσάρεστη θέση να πρέπει να εξηγούμε και πάλι αυτό που θα έπρεπε να είναι αυτονόητο, ότι η πορνεία είναι βία, εκμετάλλευση και εξαναγκασμός και σίγουρα δεν είναι μια «επιχειρηματικότητα».

Ίσως είναι μάλιστα το χειρότερο είδος εκμετάλλευσης του ανθρώπινου –γυναικείου- σώματος αλλά και της προσωπικότητας. Αποτελεί μια μεγάλη βιομηχανία, με τεράστια κέρδη παγκοσμίως, που αντλούνται από την εκμετάλλευση της ανέχειας και της φτώχειας που ωθούν δεκάδες χιλιάδες γυναίκες –και άντρες- σε αυτήν ως τελευταία διέξοδο. Ένα μεγάλο κομμάτι της πορνείας άλλωστε είναι και το trafficking, η διακίνηση ανθρώπων, σε μεγάλο μέρος ανήλικων, για σεξουαλική εκμετάλλευση. Τα μεγάλα κέρδη της πορνείας είναι μάλλον και ο λόγος που σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις μαθαίνουμε για εξάρθρωση κυκλωμάτων ή το κλείσιμο παράνομων οίκων.

Οι δημοσιογράφοι, άντρες και γυναίκες, είτε στην τηλεόραση είτε σε άλλα μέσα, προσπάθησαν όλο αυτό το διάστημα να σχολιάσουν το θέμα με ψυχραιμία, να μοιάζουν απελευθερωμένοι και χωρίς ταμπού, πολλές φορές αφήνοντας να εννοηθεί πως αυτοί που δεν δέχονται τις χορηγίες είναι άνθρωποι συντηρητικοί.

Η πορνεία δεν αποτελεί σεξουαλική απελευθέρωση, αλλά το αντίθετο. Εκτός αν θεωρούμε ότι απελευθέρωση σημαίνει για τη γυναίκα, να αποτελεί ένα αντικείμενο κενό επιθυμιών που υπάρχει για να ικανοποιεί κάποιους άγνωστους και για τον άντρα, να αποτελεί μια σάρκα με ορμόνες που χρειάζεται τακτικό άδειασμα. Λυπάμαι που θα απογοητεύσω, όμως απελευθέρωση σημαίνει ισότητα, επιλογή και ισότιμη απόλαυση. Σημαίνει δύο –ή και περισσότερους- ανθρώπους που μπορούν ελεύθερα να συνευρεθούν χωρίς να δίνουν λογαριασμό σε κανέναν, πόσο μάλλον στην κυρία στο ταμείο.

Η προβολή από τα μέσα το μόνο που επιτυγχάνει είναι την απενοχοποίηση της πορνείας και των φαλλοκρατικών σεξουαλικών προτύπων που αυτή διδάσκει, ιδιαίτερα στους νέους, και κατ’ επέκταση τους ρόλους που τα φύλα οφείλουν να υιοθετούν. Φυσικά, κανένας και καμία από τους δήθεν απελευθερωμένους/ες δημοσιογράφους δεν κόπτεται για τις εργαζόμενες ή την σεξουαλική και οικονομική εκμετάλλευση που υφίστανται, ούτε και τους λόγους που τις ώθησαν σε αυτή την κατάσταση. Την στάση τους της είδαμε και στην περίπτωση των διωκόμενων οροθετικών, με την προβολή του ρατσιστικού και σεξιστικού κυβερνητικού λόγου, την βλέπουμε και τώρα. Ούτε που τους περνάει από το μυαλό να ασκήσουν την όποια κριτική στην πορνεία καθαυτή.

Ο θαυμασμός τους εξαντλείται στα αφεντικά, καθώς επιστρατεύουν την ακραία νεοφιλελεύθερη ρητορική που υπερασπίζεται κάθε «επιχειρηματικότητα», για τις ανάγκες της οποίας καθετί είναι ηθικό και προοδευτικό. Σύμφωνα με αυτή τη λογική, η πορνεία είναι απελευθέρωση, εφόσον είναι «επιλογή» δύο ενηλίκων. Όπως και η επιλογή των πορνοπελατών να κάνουν χρήση των υπηρεσιών των μετέπειτα διωκόμενων οροθετικών δεν είναι ηθική, όχι γιατί είναι πορνεία, αλλά γιατί δεν είναι μέρος αυτής της νόμιμης «επιχειρηματικότητας». Στην περίπτωση του οίκου ανοχής στη Λάρισα, σχολιάζεται ως αστειάκι το γεγονός ότι οι παίκτες της ποδοσφαιρικής ομάδας ενδεχομένως θα έχουν τα «μπόνους» τους. Για τους πορνοπελάτες στα σκοτεινά σοκάκια και τις πιάτσες ναρκωτικών, η μόνη μομφή είναι πως υπέκυψαν στις «αδυναμίες» τους και δεν ήταν αρκούντως προσεκτικοί.

Καμία γυναίκα δεν γίνεται πόρνη επειδή το ονειρεύτηκε. Κανένας γονιός δεν θα ήθελε η κόρη του σαν παιδί να του πει πως όταν μεγαλώσει θα ήθελε να γίνει ή δασκάλα ή μηχανικός ή πόρνη. Ακόμη και η ίδια η κυρία Σούλα έχει δηλώσει πως πόρνη έγινε από ανάγκη, πως ήταν η μοναδική της διέξοδος κάποια στιγμή στη ζωή της. Η ίδια μάλιστα, παραδέχεται πως δεν θέλει η εγγονή της να ακολουθήσει αυτό το δρόμο, γιατί «τα έχει όλα και δεν χρειάζεται», αφού η πορνεία είναι καταφύγιο των γυναικών χωρίς άλλη διέξοδο.

Όσο για το σχολείο που έμεινε χωρίς αναγκαίο εξοπλισμό, αλλά και κατ’ επέκταση την ερασιτεχνική ομάδα ποδοσφαίρου, η λύση είναι μια. Η εκπαίδευση και ο αθλητισμός είναι μέριμνα της πολιτείας. Στον καιρό της κρίσης, το κράτος έχει αποφασίσει να αποτραβηχτεί από τις υποχρεώσεις του προς τους πολίτες, γεγονός που έχει δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα σε αυτούς τους τομείς και ιδίως στα σχολεία. Αυτά τα κενά, όμως, βλέπουμε να προσπαθούν να καλύψουν πρωτοβουλίες εκπαιδευτικών, γονέων και μαθητών, με άλλες διαδικασίες και από τα κάτω, βασισμένες στην αλληλεγγύη και την αυτό-οργάνωση (π.χ. δωρεάν μαθήματα). Αυτές αποτελούν παραδείγματα προς μίμηση, όχι μόνο γιατί απαλύνουν τα προβλήματα, αλλά και γιατί εντάσσονται στις διεκδικήσεις για μια καλύτερη μόρφωση και περισσότερες κοινωνικές παροχές. Κατ΄αυτόν τον τρόπο αφενός προσφέρουν λύσεις και αφετέρου διαπαιδαγωγούν την κοινωνία σε έναν πιο συλλογικό τρόπο ζωής. Ούτε φιλανθρωπίες, ούτε χορηγίες, μόνο αλληλεγγύη και αγώνες χρειάζονται. Βέβαια, ελπίζουμε η άρνηση της φιλανθρωπίας να έγινε για όλους τους λόγους που αναφέρονται παραπάνω και να μην είναι μια υποκριτική στάση. Γιατί για την υποκρισία της ελληνικής κοινωνίας υπάρχουν πολλά να ειπωθούν.

Share

Οι δρόμοι του trafficking

του Τάκη Σκριβάνου

Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 ένας 50χρονος βοσκός κάπου στα βόρεια σύνορά μας αγόρασε από ένα σωματέμπορο μια 20χρονη, την κλείδωσε στο σπίτι και τη βίαζε επί μήνες, μέχρι που εκείνη κατάφερε να ξεφύγει και να κάνει γνωστή την ιστορία της. Από τότε το trafficking, που σημαίνει διακίνηση και εμπορία παιδιών, γυναικών και ανδρών με σκοπό τη σεξουαλική ή εργασιακή τους εκμετάλλευση ή ακόμη και την εμπορία οργάνων, έχει αλλάξει χώρες προέλευσης, πρόσωπα και διαδρομές, διατηρεί όμως τα (τεράστια) κέρδη του και μαζί με τα όπλα και τα ναρκωτικά παραμένει μία από τις κορυφαίες εγκληματικές δραστηριότητες παγκοσμίως.

Στα μπάρ της Πλ. Ατικής

Ένας πιτσιρικάς, γύρω στα 17-18, είχε κολλήσει και με κοίταζε. Έψαχνε για πελάτη. Ένας τύπος ηλικιωμένος σηκώθηκε και έφυγε με ένα άλλο παιδί. Μπροστά στο μπαρ μια οθόνη έδειχνε το δρόμο απ’ έξω. «Αν εμφανιστεί η αστυνομία, τα μικρά και όσοι δεν έχουν χαρτιά θα το σκάσουν από πίσω» λέει ο Κωνσταντής Καμπουράκης, τέως υπεύθυνος του γραφείου καταπολέμησης trafficking του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Λοιμωδών Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) και μέλος της ΜΚΟ Act Up, ο οποίος ανέλαβε την ξενάγησή μου στα στέκια της (ανήλικης πολλές φορές) ανδρικής πορνείας, γύρω από την πλατεία Αττικής.

Ήρθαμε σε συνεννόηση με εθελοντές από τις ομάδες Δρόμου και Βar to bar και της τηλεφωνικής γραμμής Lais (210 3303.306, για όλα τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα) και μας υπέδειξαν σε ποια σημεία να πάμε. Σε ένα από αυτά βρίσκονταν γύρω στα 50 άτομα. Οι μισοί ήταν πελάτες, όλοι Έλληνες, και οι άλλοι μισοί νέα παιδιά, έως 22-23 χρονών, κυρίως από τη Ρουμανία. Το «θέμα» μπορεί να γίνει στην τουαλέτα, στη γωνία, αν είναι αργά, ή σε διπλανά διαμερίσματα, με το αφεντικό να κάνει το deal και να παίρνει την προμήθειά του. Οι τιμές ξεκινούν από 10 ευρώ και αυξάνονται ανάλογα με τα γούστα και τις τσέπες.

Στο επόμενο μπαρ τα παιδιά είναι από το Ιράν. Το ίδιο σκηνικό κι εκεί. «Σ’ όλα αυτά τα παιδιά που βλέπεις τους τάξανε δουλειά στην Ελλάδα και η δουλειά ήταν αυτή. Όταν πρόκειται για παιδιά από Μπαγκλαντές, Πακιστάν ή Ινδία, τα φέρνουν 5-6 μαζί και τα βιάζουν ομαδικά στο μέσον της διαδρομής. Ενώ το γυναικείο trafficing έχει μάλλον σταθεροποιηθεί, το ανδρικό βρίσκεται σε έξαρση» λέει ο Κωνσταντής, ο οποίος έχει γίνει στόχος δολοφονικής απόπειρας το 2010, ενώ το 2008 έριξαν μολότοφ στο σπίτι του, όταν η Act Up άνοιξε έναν ξενώνα για αγόρια και άνδρες θύματα trafficking. Ο ξενώνας τελικά έκλεισε το 2009, έχοντας φιλοξενήσει 13 άτομα. Τον ξέρουν σε όλα αυτά τα μπαρ. «Δεν θα πω σε κανέναν “τι είναι αυτό που κάνεις, δεν είναι σωστό” και τέτοια. Με νοιάζει να μην κολλήσουν τίποτα. Αυτό που θέλω είναι αν στάξει το πουλί τους κάτι, να με πάρουν αμέσως τηλέφωνο». Φεύγοντας, μου έδειξε ένα τσοντάδικο που ήταν κλειστό εκείνη την ώρα. Κάποια από τα παιδιά που ψωνίζονται εκεί για 2 και 3 ευρώ κοιμούνται στις ράγες του τρένου παραδίπλα, κάτω από υπόστεγα και τέντες και μέσα σε βαρέλια.

Μαφίες

Μέχρι το 1991 τα θύματα trafficking στην Ελλάδα προέρχονταν κυρίως από τις Φιλιππίνες και τη Λατινική Αμερική. Η κατάρρευση των καθεστώτων στα ανατολικά κράτη άλλαξε την εικόνα. Χιλιάδες γυναίκες από Ρωσία, Ουκρανία, Αλβανία και αλλού κατέκλυσαν τα αθηναϊκά πορνεία και τα επαρχιακά παραπήγματα/κέντρα διασκέδασης και χιλιάδες Έλληνες απόκτησαν άμεση πρόσβαση σε ατελείωτο φθηνό πληρωμένο σεξ με νέα κορίτσια.

Τα χρόνια εκείνα η πιο οργανωμένη μαφία θεωρούνταν η ρωσική και η πιο σκληρή η αλβανική. Πρώτος κρίκος της αλυσίδας είναι ο «στρατολόγος», συχνά συγγενής, φίλος, ακόμη και σύζυγος, ο οποίος αναλαμβάνει να βρει κοπέλες από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες και να τους υποσχεθεί τίμια δουλειά στην Ελλάδα. Μετά, ένα «καλλιτεχνικό» ή «γραφείο ευρέσεως εργασίας» θα αναλάβει την έκδοση τουριστικής βίζας και εισιτηρίων. Στα σύνορα ή στο αεροδρόμιο κάποιος άλλος περιμένει τις κοπέλες, τις οποίες οδηγεί σε κάποιο σπίτι. Τότε αρχίζει το παραμύθι ότι οι κοπέλες έχουν ένα υποτιθέμενο υπέρογκο χρέος στο κύκλωμα, πολλών χιλιάδων ευρώ, και πρέπει να το ξεπληρώσουν («δεν με νοιάζει τι θα κάνεις, πήγαινε σε μπουρδέλο»). Ο εκβιασμός έχει πολλά πρόσωπα. Μπορεί να είναι απειλές για την οικογένεια ή τα παιδιά που βρίσκονται πίσω ή να βγει ένα πιστόλι και να απειληθεί η ζωή τους. Τους λένε ότι το κύκλωμα πληρώνει την αστυνομία και πως, αν καταφύγουν σε αυτήν, οι αστυνομικοί θα τις γυρίσουν πίσω στο σωματέμπορο.

Στις σκληρές περιπτώσεις, για να «σπάσει» το θύμα, βιάζεται και κακοποιείται αλλεπάλληλα. Και σχεδόν πάντα ένας Έλληνας έχει ηγετικό ρόλο. Αυτή είναι η κλασική δομή μιας μαφίας, ωστόσο τα τελευταία 2 χρόνια έχουν εμφανιστεί και μικρότερες ομάδες, κυρίως από Ρουμανία και Βουλγαρία, των 2-3 ατόμων, που διακινούν 5-6 κοπέλες. «Παλιότερα βρίσκαμε κορίτσια αλυσοδεμένα, που είχανε να φάνε μέρες. Κάποιες πήδηξαν από μπαλκόνια και φωταγωγούς και σκοτώθηκαν. Σήμερα η βία των κυκλωμάτων δεν έχει τέτοια ένταση, αν και στην επαρχία παραμένει σκληρή» λέει ένας αστυνομικός που γνωρίζει τα πράγματα.

Happy Trafficking

Από τις αρχές της δεκαετίας του ’00 εμφανίστηκε ο όρος happy (χαρούμενο) trafficking. «Διαχρονικά, ο τρόπος με τον οποίο τα κυκλώματα επιτυγχάνουν την εξουδετέρωση των θυμάτων τους είναι η άσκηση ψυχολογικής και σωματικής βίας. Εκεί όμως παρουσιάστηκε ένα πρόβλημα για τα ίδια τα κυκλώματα: πώς θα κυκλοφορήσει μια κοπέλα, από το να πάει να ψωνίσει μέχρι να παρουσιαστεί σε έναν πελάτη, με μελανιές στο πρόσωπο ή το σώμα; Αμέσως θα δημιουργήσει υπόνοιες ότι έχει κακοποιηθεί ή βασανιστεί. Γι’ αυτό, και με μοναδικό στόχο να συγκαλυφθεί η εγκληματική τους δραστηριότητα και να προστατευθούν από τυχόν δίωξή τους, τα ίδια τα κυκλώματα επιδιώκουν τα θύματά τους να μην έχουν επάνω τους σημάδια σωματικής κακοποίησης, εστιάζοντας στην ψυχολογική βία. Έτσι, μπορεί να δείτε κοπέλες να πίνουν τον καφέ τους, να συζητάνε και να γελάνε. Φυσικά, δεν είναι χαρούμενες. Δεν υπάρχουν χαρούμενοι δούλοι» λέει η αντιεισαγγελέας Εφετών Αθηνών Μαρία Μαλούχου.

Προσθέτοντας ότι το trafficking πλήττει την ίδια την αξία του ανθρώπου, αποτελώντας έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Η ελληνική αστυνομία αναφέρει στην ιστοσελίδα της ότι τα θύματα trafficking το 2011, υπολογίζοντας σε αυτά και τα θύματα εργασιακής εκμετάλλευσης, ήταν 97. Δεκατρείς ανήλικοι, 56 γυναίκες και 28 άνδρες. Τα περισσότερα θύματα ήταν από τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία και οι περισσότεροι δράστες Έλληνες. Το ΚΕΕΛΠΝΟ εκτιμά πως τα εν δυνάμει θύματα trafficking στην Ελλάδα, συμπεριλαμβάνοντας και αυτά που βρίσκονται σε ευάλωτη θέση, είναι από 13.000 έως 20.000. «Στα εν δυνάμει θύματα βρίσκονται πλέον και πολλές Ελληνίδες και Έλληνες, που θα γίνουν ακόμη περισσότερα όσο βαθαίνει η κρίση. Έχουμε συμφωνήσει με το Υπουργείο Παιδείας και από του χρόνου θα αρχίσει πιλοτικά ένα μάθημα στα σχολεία, με σκοπό την ενημέρωση και την πρόληψη» λέει ο Κωνσταντής Καμπουράκης.

Στην οδό Ιάσωνος, Μεταξουργείο

«Καλώς το αγόρι. Περίμενε λιγάκι, η κοπέλα είναι στο δωμάτιο». Ο τύπος ήτανε γύρω στα 60, καραφλός με φράντζα κι έφτιαχνε δαχτυλίδια καπνού. Κάθισα σε ένα καναπέ με καμιά 10αριά τρύπες από τσιγάρα και άναψα ένα. Στο μισοσκόταδο διέκρινα μια αφίσα της Σαμάνθα Φοξ στα νιάτα της. Μετά άνοιξε μια πόρτα και εμφανίστηκε μια όμορφη κοπέλα γύρω στα 25. Γυμνόστηθη. «Είναι καινούργια και πολύ καλή» είπε ο τύπος, «πέρασε να σε περιποιηθεί με την ησυχία σου. Μόνο 10 ευρώ». «Κοίταξε, είμαι δημοσιογράφος. Δεν έχω φωτογραφική, κάμερες και τέτοια, ούτε σκοπό να σε εκθέσω, να σε ρωτήσω μόνο…» και άρχισε να μιλάει: «Πάνω από 20 χρόνια την κάνω αυτή τη δουλειά. Τη δεκαετία του ’80 τα σπίτια ήταν ελάχιστα και τα δούλευαν Ελληνίδες, μεγάλες σε ηλικία γυναίκες. Το “μπαμ” έγινε το ’90, όταν πέσανε τα σοβιετικά κράτη και ανοίξανε τα σύνορα. Τα χρόνια μέχρι και το τέλος της δεκαετίας του ’00 ήτανε καλά, βγάλαμε πολλά λεφτά.

Τώρα μας χτύπησε η κρίση. Μέχρι και τρία χρόνια πριν, το σεξ εδώ κόστιζε 20 ευρώ, τώρα το πήγαμε στα 10. Από αυτά, τα 5 τα παίρνει η κοπέλα, τα 2 εγώ και τα 3 μένουνε στο σπίτι. Όλα τα σπίτια τα έχουνε Ελληνίδες παλιές ιερόδουλες, γιατί χρειάζεται άδεια επαγγέλματος. Δίνουμε νοίκι € 2.500 το μήνα. Πού να βγουν αυτά τα λεφτά; Καμιά φορά παίρνουμε και 15 πελάτες μόνο όλη μέρα, άντε να φτάσουμε στους 50 το πολύ όλο το 24ωρο». Όταν εμφανίστηκε η κοπέλα, με ένα σωληνάριο λιπαντικής αλοιφής στο χέρι, μου ’κλεισε το μάτι και ψιθύρισε «μην τη ρωτήσεις τίποτα, δεν θα σου πει».

Έξω, ανακατεμένες παρέες πιτσιρικάδων, μεταναστών και κάποιοι μοναχικοί μπαινόβγαιναν στους οίκους ανοχής – εκείνο το απόγευμα στην Ιάσωνος λειτουργούσαν 23. Σε όλη την Αττική, κυρίως στο Μεταξουργείο, γύρω από την Αχαρνών και τη Λιοσίων, ξεπερνούν τους 350 και από αυτούς μόνο οι 4 λειτουργούν νόμιμα, όπως είπε πρόσφατα στη Βουλή ο υπουργός Δημόσιας Τάξης Νίκος Δένδιας. Πρόκειται για τους κλασικούς οίκους ανοχής, τα studios και τα διάφορα μασατζίδικα, που μπορεί να μην έχουν άδεια, έχουν όμως αναμμένα φωτάκια, φωτεινές επιγραφές, ιστοσελίδες και διαφημίσεις σε εφημερίδες.

Γ. Καμίνης: καθεστώς υποκρισίας

Το καθεστώς της νομιμοπαράνομης πορνείας στην Ελλάδα οφείλεται στον ισχύοντα νόμο (ΦΕΚ 2734/1999) που προβλέπει ότι για να είναι ένας οίκος ανοχής νόμιμος μεταξύ άλλων θα πρέπει «να απέχει τουλάχιστον 200 μέτρα από ναούς, σχολεία, νηπιαγωγεία, φροντιστήρια, παιδικούς σταθμούς, νοσηλευτικά ιδρύματα, κέντρα νεότητας, αθλητικά κέντρα, οικοτροφεία, βιβλιοθήκες, ευαγή ιδρύματα, πλατείες και παιδικές χαρές». Δηλαδή, να βρίσκεται εκτός πόλης.

Την ίδια ώρα, ο νόμος 3904/2010 έχει μετατρέψει σε πταίσμα τη λειτουργία ενός «σπιτιού» που δεν καλύπτει αυτές τις προϋποθέσεις, δηλαδή μια εξαγοράσιμη ποινή 30 ημερών ή σκέτο πρόστιμο. Έτσι, πηγαίνει η αστυνομία, κάνει μια μήνυση, ο δήμος σφραγίζει το σπίτι και το πράγμα ξαναρχίζει από την αρχή, με νέες μηνύσεις κ.λπ. Ο δήμαρχος Αθήνας Γιώργος Καμίνης λέει ότι «το καθεστώς λειτουργίας των οίκων ανοχής διέπεται από μια τεράστια υποκρισία. Προτιμάμε να έχουμε ένα φαινομενικά αυστηρό νόμο, που δίνει τη δυνατότητα σε όλους να παρανομούν, από το να έχουμε έναν πιο ρεαλιστικό και ισορροπημένο, που θα επιφέρει αμέσως τρεις αλλαγές: προάσπιση της δημόσιας υγείας, αυστηρότερο έλεγχο και εποπτεία της λειτουργίας των μονάδων αυτών, αλλά και ανακούφιση της γειτονιάς που σήμερα βιώνει την απόλυτη ασυδοσία. Και, βεβαίως, κάτι που για μένα είναι εξίσου σημαντικό: η υπαγωγή όλων αυτών των οίκων ανοχής σε αυστηρότερο έλεγχο θα αποκαλύψει τεράστια κυκλώματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης και trafficking, που σήμερα παραμένουν ατιμώρητα».

Η διακαιοσύνη που δεν αποδίδεται

Οι υποθέσεις trafficking οδηγούνται στη Δικαιοσύνη είτε από πληροφορίες που έχει η αστυνομία, είτε από καταγγελίες θυμάτων και ΜΚΟ. Τις περισσότερες φορές κάνουν 5, 6 ή και περισσότερα χρόνια για να εκδικαστούν. Η πολιτεία οφείλει να παρέχει προστασία στο θύμα, χωρίς τη μαρτυρία του οποίου στο δικαστήριο κανένα κατηγορητήριο δεν μπορεί να είναι ισχυρό. Συνήθως τα θύματα οδηγούνται σε ξενώνες φιλοξενίας, αλλά ποιος άνθρωπος μπορεί να ζει σε έναν ξενώνα για 6 χρόνια περιμένοντας μια δίκη; Έτσι, χωρίς να μπορούν παράλληλα να βρουν μια δουλειά, απελπίζονται και πολλές φορές γυρίζουν στην πατρίδα τους, με αποτέλεσμα αναβολή στην αναβολή και με τα θύματα αποστασιοποιημένα οι σωματέμποροι να μην καταδικάζονται ποτέ.

«Το trafficking δεν καταπολεμάται γιατί είναι μία πολύ επικερδής επιχείρηση, στην οποία συμμετέχει και ένας μεγάλος αριθμός κρατικών υπαλλήλων» λέει η Σίσσυ Βωβού, μέλος της Φεμινιστικής Πρωτοβουλίας για την Εξάλειψη της Βίας Κατά των Γυναικών, και προσθέτει: «Η Δικαιοσύνη αργεί πάρα πολύ. Μάλιστα όταν εμπλέκονται αστυνομικοί σπάνια καταδικάζονται, ενώ γενικά υποβαθμίζεται η όλη υπόθεση προκειμένου το δικαστήριο να μην αναγκαστεί να καταδικάσει έναν αστυνομικό». «Το νομικό μας πλαίσιο είναι άρτιο» λέει η Μαρία Μαλούχου. «Το κλειδί της επιτυχίας είναι η σωστή συλλογή του ανακριτικού υλικού. Που τελεί σε αναγκαία συνάρτηση με την επαρκή επιστημονική κατάρτιση, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στη γνώση των νόμων, αλλά απαιτούνται γνώσεις εγκληματολογίας, ψυχολογίας, κοινωνιολογίας, μια ολοκληρωμένη συγκρότηση. Από την άλλη, όσα κι αν είναι τα εργαλεία της πολιτείας, το πρόβλημα θα μεγιστοποιείται όσο μεγαλώνουν η δυστυχία και η ανέχεια».

Στο πεζοδρόμιο με την απειλή…βουντού

Καποδιστρίου, Λιοσίων, Πατησίων, Κυψέλη, Σωκράτους. Κάποιες είναι ανήλικες, στην πλειονότητά τους έρχονται από τη Νιγηρία και πολλές είναι θύματα ενός ιδιότυπου trafficking, που αποτελείται από μικρές ομάδες που τις απειλούν… με βουντού. Μια κοπέλα που φιλοξενούνταν σε ξενώνα έλεγε ότι «πριν φύγω από το χωριό μου στην Aφρική, έκοψαν λίγα από τα μαλλιά μου και μου είπαν ότι εκεί που θα πάω, στην Eυρώπη, δεν θα έπρεπε να μιλήσω σε κανένα για το πώς περνάω. Aλλιώς η τιμωρία μου, για την καταπάτηση της “ιερής” συμφωνίας, ήταν να πάθω μεγάλο κακό εγώ, η οικογένειά μου και όσοι έρχονται σε επαφή μαζί μου». Σε μια άλλη περίπτωση, όταν στις αρχές του ’12 ολοκληρώθηκε μια δίκη ύστερα από καταγγελία δύο Αφρικανών γυναικών, μάθαμε και στο περίπου πόσος είναι ο τζίρος και τι λεφτά μπορεί να βγάζει ένας σωματέμπορος. Η μία από τις κοπέλες δήλωσε στο δικαστήριο ότι «χρωστούσε» στο κύκλωμα € 60.000 και, όπως αποκαλύφθηκε σε κάποια τετράδια όπου σημείωναν τα κέρδη οι διακινητές της, μέσα σε ενάμιση χρόνο είχε «βγάλει» τα € 42.000.

Να ποινικοποιηθεί ο πορνοπελάτης

Στη Σουηδία, τη Νορβηγία και την Ισλανδία έχει απαγορευθεί πλήρως η πορνεία και διώκονται και οι πορνοπελάτες, που στη χώρα μας οι περιστασιακοί είναι περίπου 1.200.000 και οι τακτικοί 300.000, όπως τους υπολογίζει ο πανεπιστημιακός Γρηγόρης Λάζος στο βιβλίο του «Πορνεία και διεθνική σωματεμπορία στη σύγχρονη Ελλάδα» (Καστανιώτης). Το Ευρωπαϊκό Λόμπι Γυναικών δραστηριοποιείται για την πλήρη ποινικοποίηση της πορνείας, όμως στο ελληνικό φεμινιστικό κίνημα οι γνώμες διίστανται.

«Πορνεία για εμένα δεν εξασκεί μόνο αυτή που θα βγει στο πεζοδρόμιο, αλλά κι εκείνη που θα παντρευτεί κάποιον για τα λεφτά του ή θα ξαπλώσει με κάποιον άλλον για να “πάει μπροστά”. Κι όλα αυτά δεν μπορούν να απαγορευθούν με ένα νόμο» λέει η Σίσσυ Βωβού. Διαφορετική άποψη έχει η Μάτα Καλουδάκη, μέλος της Αδέσμευτης Κίνησης Γυναικών: «Δεν μπορώ να δεχτώ ότι μια γυναίκα γίνεται ιερόδουλη κατ’ επιλογή, γιατί η φτώχεια δεν είναι επιλογή. Καμία γυναίκα, αν της πρόσφερε κανείς τα μέσα να γίνει, ας πούμε, δικηγόρος, δεν θα επέλεγε να γίνει πόρνη. Πρέπει να καταργηθεί ο νόμος που ισχύει στη χώρα μας και η πορνεία να απαγορευθεί, γιατί η πορνεία δεν είναι επάγγελμα, δεν μπορεί να είναι. Και, φυσικά, θα πρέπει να διώκεται και ο πελάτης».

24ωρες γραμμές καταγγελιών/βοήθειας
210 6476.826 (τμήμα αντι-trafficing της ασφάλειας), 15900 (Γενική Γραμματεία Ισότητας των δύο φύλων), 1109 (οργάνωση-ξενώνας Α21, Θεσσαλονίκη), 197 (Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης)

[Φωτό: Αγγελική Μπιρμπιλή]

Πηγή: athensvoice

Share

Μήπως και στην οικονομία, το μικρό μέγεθος είναι πιο ανθρώπινο? Μέρος 2ο

της Φλώρας Νικολιδάκη

Ζούμε στην εποχή, που το γυναικείο φύλο σημειώνει τη μεγαλύτερη συμμετοχή στην οικονομία του καπιταλισμού, στο σύνολο της ιστορικής του πορείας. Υπάρχουν άραγε κάποια σημάδια που δείχνουν την επίδραση αυτού του γεγονότος, στις παγιωμένες ανδροκρατικές αντιλήψεις για την εργασία και την οικονομία?

Θέσαμε 4 ερωτήματα, σε 3 πολιτικά στελέχη που ασχολούνται συστηματικά με τη θεωρία της οικονομίας. Μετά τις απαντήσεις του Γιάννη Μηλιού στο πρώτο μέρος, διαβάστε παρακάτω τις απαντήσεις του Χρήστου Λάσκου

1. Το σύστημα της μαζικής παραγωγής αγαθών, δια της καθετοποιημένης διαδικασίας (Tailor), για μεγάλο χρονικό διάστημα απαιτούσε μεγάλες εγκαταστάσεις, σε συγκεκριμένο χώρο  και χιλιάδες εργατικά χέρια σε ενιαία λειτουργία με τα μηχανήματα. Αυτός ο τύπος παραγωγής είναι ακόμη και σήμερα κυρίαρχος, παρά την εισαγωγή της νέας τεχνολογίας. Πιστεύετε ότι στην εποχή μας, με δεδομένη την κρίση υπερσυσσώρευσης, θα μπορούσαν οι ανάγκες σε υλικά κυρίως αγαθά, να καλυφθούν με τοπικές, μικρές και προσαρμοσμένες στο χώρο,  λειτουργίες παραγωγής; Στην περίπτωση αυτή ποιος θα ήταν ο ρόλος της τεχνολογίας;

Νομίζω πως ο τύπος παραγωγής, που κυριάρχησε σε μεγάλο τμήμα του 20ού αι., αυτός που έμεινε στην ιστορία ως φορντιστικό-τεϋλοριστικό πρότυπο, σήμερα εμφανίζεται να επικρατεί κυρίως σε μέρος των αναδυόμενων οικονομιών, με την Κίνα ως χαρακτηριστικότερο παράδειγμα, που συνδυάζει στοιχεία αυτού του μοντέλου με συνθήκες άγριας πρωταρχικής συσσώρευσης. Αντίθετα, στην επικράτεια του ανεπτυγμένου καπιταλισμού  -και στην Ελλάδα- έχουμε εδώ και κάποιο καιρό την κυριαρχία μοντέλων οργάνωσης της παραγωγής, που από πολλές απόψεις βρίσκονται στους αντίποδες του φορντισμού.

Πράγμα που έχει επιπτώσεις, οι οποίες υπερβαίνουν κατά πολύ το στενό χώρο της παραγωγής. Χαρακτηριστικά θα μπορούσε να αναφερθεί η επίπτωση σε ό,τι αφορά τον τύπο του εργαζόμενου, που κυριαρχεί υπό τις νέες συνθήκες, και που χαρακτηρίζεται από επισφάλεια, χαμηλές αμοιβές και, ταυτόχρονα, σε αριθμούς πρωτοφανείς στην ιστορία του καπιταλισμού, υψηλή μόρφωση και πολύ ανεπτυγμένες δεξιότητες. Πρόκειται για μια πολυπληθή και δυνάμει εξαιρετικά παραγωγική –όχι μόνο και όχι κυρίως με τη στενά οικονομική έννοια- εργατική τάξη, η οποία, από τις ίδιες τις τωρινά κυρίαρχες ιδιότητες του ύστερου καπιταλισμού συμπιέζεται ασφυκτικά. Θα μπορούσαμε να πούμε πως η πρόβλεψη του Μαρξ σχετικά με τις παραγωγικές σχέσεις, που υποβοηθούν την εκκίνηση της κοινωνικής επανάστασης, λόγω των ακραίων περιορισμών που θέτουν στην ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων, ισχύει κατεξοχήν για την ζωντανή παραγωγική δύναμη, που αποτελεί η σύγχρονη παγκόσμια εργατική τάξη.

Ένα άλλο στοιχείο της παρούσας κατάστασης, άμεσα συνδεδεμένο με το προηγούμενο, είναι και η προϊούσα ραγδαία κατεδάφιση του κοινωνικού κράτους, που είχε συνδεθεί με την φορντιστική περίοδο. Γι’ αυτό –για «αντικειμενικούς», δηλαδή λόγους- η Αριστερά δεν μπορεί παρά να προσανατολιστεί σε κάτι πολύ περισσότερο από την υπεράσπισή του. Θέλω να πω πως η τωρινή φάση του καπιταλισμού, ιδίως μετά από το ξέσπασμα της καταστροφικής κρίσης υπερσυσσώρευσης, καλεί σε πολύ ριζικότερους κοινωνικούς μετασχηματισμούς και κάνει το αίτημα του κομμουνισμού όχι, απλώς, επίκαιρο, αλλά επιτακτικό.

Βάσει αυτών, λοιπόν, η παραγωγή δεν μπορεί παρά να λειτουργεί σε κλίμακα τέτοια που, εκτός των άλλων θα πρέπει να μην εμποδίζει τη δυνατότητα αυτοπραγμάτωσης αυτών που απασχολεί. Αντίθετα θα πρέπει να την ενδυναμώνει. Και είναι προφανές πως το εργοστάσιο της φορντιστικής εποχής είναι ό,τι περισσότερο αντίθετο σε μια τέτοια προοπτική. Η μικρή και προσαρμοσμένη όχι μόνο στο χώρο, αλλά και στους ανθρώπους, κλίμακα, δίνοντας μεγαλύτερο έδαφος στις αυξημένες γνώσεις και δεξιότητες, που διαθέτουν, εν τέλει, μπορεί να είναι και περισσότερα παραγωγική.

Αυτά, σε συνδυασμό με την οικολογική διάσταση της μικρής κλίμακας και τη δυνατότητα που παρέχει αυτή για δημοκρατική αυτοδιεύθυνση και κοινωνικό έλεγχο, την κάνουν, νομίζω, όχι μόνο κατάλληλη για την ικανοποίηση των κοινωνικών αναγκών ήδη από σήμερα, αλλά και  προνομιακή μορφή στην πορεία προς μια πραγματικά χειραφετημένη κοινωνία.

Από αυτήν την άποψη, είναι δεδομένο πως οι πρόσφατες τεχνολογικές εξελίξεις δίνουν μεγάλες δυνατότητες για το δημοκρατικό σχεδιασμό της παραγωγής από αυτοδιαχειριζόμενες μονάδες μικρής σχετικά κλίμακας. Κυρίως, όμως, θα πρέπει να κρατήσουμε πως η ίδια η τεχνολογία «παράγεται» από τις δομές που έρχεται να υπηρετήσει. Επομένως, η τεχνολογία είναι περισσότερο κοινωνική δημιουργία παρά αυτόνομο «τεχνικό» προϊόν.

2.Ποια είναι η θέση μιας χώρας όπως η Ελλάδα, στο σύστημα της οικονομίας κλίμακας; Η ερώτηση έχει σχέση με το γεγονός ότι ακόμη και πριν την κρίση, ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός της χώρας μας, δεν έφτανε τα 4.000.000 ανθρώπους.

Η Ελλάδα λόγω των γεωγραφικών της χαρακτηριστικών είναι σχεδόν υποχρεωμένη να επενδύσει σε δομές μικρής κλίμακας σε ό,τι αφορά κυρίως τον πρωτογενή της τομέα. Πράγμα που γίνεται ακόμη επιτακτικότερο αν σκεφτούμε πως οι τύποι αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων, στα οποία έχει μέλλον η χώρα μας, δεν είναι, προφανώς, το μαλακό σιτάρι ή το βαμβάκι, αλλά εξειδικευμένες και ποιοτικές καλλιέργειες, που δεν προσφέρονται για παραγωγική διαδικασία μεγάλης κλίμακας.

Ακόμη και στο βιομηχανικό τομέα φαίνεται πως οι προοπτικές που ανοίγονται δεν αφορούν δομές μεγάλης κλίμακας, αν σκεφτούμε επιπρόσθετα τα προβλήματα που έχουν σχέση με τις οικολογικές διαστάσεις της ανάπτυξης και τα ιδιαίτερα έντονα φαινόμενα οικονομικού υδροκεφαλισμού, που χαρακτηρίζουν την Ελλάδα.

Ο αριθμός που δίνετε για τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό δεν ευσταθεί. Λίγο πριν το 2008 είχε ξεπεράσει τα 5500000, με σημαντική, μάλιστα, συμμετοχή της γυναικείας εργατικής δύναμης.

3.Με βάση το παραπάνω ερώτημα, θα μπορούσατε να μας περιγράψετε τον τρόπο που η σύγχρονη θεωρητική σκέψη αντιμετωπίζει την ανάγκη και το δικαίωμα μιας μικρής χώρας να υπάρχει με τις δικές της εθνολογικές, πολιτιστικές, γεωγραφικές και κοινωνικές ιδιομορφίες; Έχει το δικαίωμα μιας συμμετοχής στο παγκόσμιο γίγνεσθαι με βάση τα χαρακτηριστικά που σας ανέφερα, ή εξ’ ανάγκης (;) θα πρέπει ίσως και βίαια να συνδράμει με την ύπαρξή της σε κάποιο διαφορετικά σχεδιασμένο αποτέλεσμα;

Ήδη από την απάντηση στο προηγούμενο ερώτημα έχω τοποθετηθεί, νομίζω. Η Ελλάδα –και κάθε αντίστοιχη περίπτωση- έχει όχι μόνο «δικαίωμα» σε επιλογές, αλλά αυτές αποτελούν και το μοναδικό δρόμο για να ανταποκριθεί στις νέες συνθήκες, πολύ περισσότερο για να κινηθεί σε δρόμους καθολικής κοινωνικής χειραφέτησης.

Αυτό, ωστόσο, σε καμιά περίπτωση, δεν σημαίνει πως υπάρχουν επιλογές «αυτάρκειας» και «εθνικών δρόμων», του είδους, που ένας ορισμένος τριτοκοσμισμός όχι πολύ παλιά προέτασσε ως μονόδρομο σχεδόν. Το επισημαίνω γιατί η σύνολη συζήτηση στο εσωτερικό της αριστεράς στα χρόνια της κρίσης περιλαμβάνει και εθνικές επιλογές αυτοκτονικού, κατά τη γνώμη μου, απομονωτισμού.

Ο πολιτικός χώρος στον οποίο ανήκω με σαφήνεια και διεθνιστική «εμμονή» αντιλαμβάνεται πως το στοίχημα του  ριζικού κοινωνικού μετασχηματισμού, οι «ψίθυροι» για τον οποίο ακούγονται όλο και εντονότεροι τα τελευταία χρόνια, απαιτεί μεγάλες επικράτειες εφαρμογής –η μόνη περίπτωση όπου το «μεγάλο» είναι επιθυμητό και αναγκαίο. Αν ο σοσιαλισμός σε μια χώρα ήταν φενάκη στη δεκαετία του ’20 είναι σε πολλαπλάσιο βαθμό σήμερα.

Και μιλάω για σοσιαλισμό γιατί τα θέματα που θέτετε είναι σχετικά με τη σοσιαλιστική στρατηγική, αλλά και, ακόμη, γιατί το ζήτημα, όπως ήδη έχω πει, του ριζικού κοινωνικού μετασχηματισμού στο πλαίσιο της τετραπλής –οικονομικής, διατροφικής, ενεργειακής και, κυρίως, οικολογικής- κρίσης γίνεται επιτακτικό επί ποινή πλανητικής αποκάλυψης.

Δεδομένου πως ο σοσιαλισμός δεν είναι, εν τέλει και πριν απ’ όλα, παρά η δημοκρατία παντού, η προβληματική σας, έστω και αν δεν τον ονομάζει, τον υπαινίσσεται συνεχώς.

4.Τέλος θα μπορούσατε να μας περιγράψετε τη θέση της αριστεράς που εκπροσωπείτε για το προηγούμενο ερώτημα;

Σε συνέχεια των όσων ήδη ανέφερα, ο συντονισμός των κοινωνικών κινημάτων σε ευρωπαϊκή και μεσογειακή –καταρχήν- κλίμακα, οι ενωτικές πρωτοβουλίες της αριστεράς και του χώρου της ριζοσπαστικής οικολογίας,  η συνεργασία, ακόμη, των περιοχών που έχουν πολύ κοινά προβλήματα στην παρούσα φάση –όπως, π.χ., ο ευρωπαϊκός νότος, προτάγματα εφικτά και διεκδικήσιμα μπορούν να είναι η εκκίνηση για έναν προσανατολισμό σε κατεύθυνση εντελώς αντίρροπη αυτής που επιβάλλουν δια πυρός και σιδήρου οι κυρίαρχες τάξεις στον κόσμο και στην Ευρώπη.

Πολύ περισσότερο που οι επιλογές των κυρίαρχων είναι πολύ αμφίβολο κατά πόσο συμβάλλουν μεσοχρόνια στην ομαλή και διατηρήσιμη αναπαραγωγή του ίδιου του καπιταλισμού. Η αίσθηση του αδιεξόδου, που, με καταστρεπτικό τρόπο, έχει γίνει στοιχείο της συνείδησης του μέσου ανθρώπου στη σημερινό κόσμο, είναι αποτέλεσμα του πραγματικού συστημικού αδιεξόδου. Κι αυτό δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη καλό νέο. Γιατί τα κοινωνικά συστήματα, κατά την πτώση τους, ιστορικά παράγουν ακραία καταστρεπτικά αποτελέσματα για τους ανθρώπους που ζουν τους «ενδιαφέροντες καιρούς». Για να το πώς, αλλιώς, αν δεν γίνει κάτι άλλο θα υλοποιηθεί το κακό σενάριο.

Και, προκειμένου να γίνει κάτι άλλο, η αξιακή συνεισφορά του φεμινισμού και της οικολογίας είναι εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση. Και όχι μόνο η πρακτική εμπειρία ή το άμεσο «βίωμα» -καθοριστικότατη είναι και η ήδη υπάρχουσα επιστημονική παραγωγή στους τομείς αυτούς, με προεξάρχουσα αυτή των φεμινιστικών οικονομικών. Θα είχε πολύ ενδιαφέρον να μιλήσουμε και σχετικά με αυτά. Προφανώς, σε μια άλλη συνέντευξη και με τη συνδρομή του Τσακαλώτου, που «το έχει» πολύ.

 

Share

Mήπως και στην οικονομία, το μικρό μέγεθος είναι πιο ανθρώπινο?

της Φλώρας Νικολιδάκη

Ζούμε στην εποχή, που το γυναικείο φύλο σημειώνει τη μεγαλύτερη συμμετοχή στην οικονομία του καπιταλισμού, στο σύνολο της ιστορικής του πορείας. Υπάρχουν άραγε κάποια σημάδια που δείχνουν την επίδραση αυτού του γεγονότος, στις παγιωμένες ανδροκρατικές αντιλήψεις για την εργασία και την οικονομία?

Θέσαμε 4 ερωτήματα, σε 3 πολιτικά στελέχη που ασχολούνται συστηματικά με τη θεωρία της οικονομίας:

1. Τον κ. Γιάννη Μηλιό, καθηγητή του ΕΜΠ και στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ.

2. Τον κ. Χρήστο Λάσκο, οικονομολόγο, στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ

3. Τον κ. Τάκη Θανασούλα, οικονομολόγο, στέλεχος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ

 

Διαβάστε παρακάτω τις απαντήσεις του Γιάννη Μηλιού

 

1.Το σύστημα της μαζικής παραγωγής αγαθών, δια της καθετοποιημένης διαδικασίας (Tailor), για μεγάλο χρονικό διάστημα απαιτούσε μεγάλες εγκαταστάσεις, σε συγκεκριμένο χώρο  και χιλιάδες εργατικά χέρια σε ενιαία λειτουργία με τα μηχανήματα. Αυτός ο τύπος παραγωγής είναι ακόμη και σήμερα κυρίαρχος, παρά την εισαγωγή της νέας τεχνολογίας. Πιστεύετε ότι στην εποχή μας, με δεδομένη την κρίση υπερσυσσώρευσης, θα μπορούσαν οι ανάγκες σε υλικά κυρίως αγαθά, να καλυφθούν με τοπικές, μικρές και προσαρμοσμένες στο χώρο, λειτουργίες παραγωγής? Στην περίπτωση αυτή ποιος θα ήταν ο ρόλος της τεχνολογίας?

Η εισαγωγή νέας τεχνολογίας γίνεται λόγω της συνεχώς ανανεωνόμενης ανάγκης του κεφαλαίου για αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας. Δεν υπάρχει ουδέτερη τεχνολογία της οποίας η εισαγωγή θα μπορούσε να βελτιώσει τις συνθήκες που διαμορφώνει η εξέλιξη των καπιταλιστικών κοινωνικών σχέσεων, δηλαδή, η ταξική πάλη. Η κρίση (που όπως πολύ σωστά αναφέρετε είναι κρίση υπερσυσσώρευσης, δηλαδή έλλειψη υπεραξίας απαραίτητης για την αναπαραγωγή της κερδοφορίας του κεφαλαίου) θέτει τη δομή της παραγωγικής διαδικασίας σε αμφισβήτηση. Το κοινωνικό κίνημα του κόσμου της εργασίας αμφισβητεί την παρούσα δομή που το εξαθλιώνει αλλά και το κεφάλαιο αμφισβητεί το σημερινό βαθμό εκμετάλλευσης της εργασίας και προσπαθεί να τον αυξήσει. Μέσα στην πάλη αυτή εντάσσονται και τα τοπικά κινήματα, τα οποία αμφισβητούν τις φαραωνικού τύπου επενδύσεις κεφαλαίου οι οποίες υποβαθμίζουν το περιβάλλον. Σίγουρα η αντίσταση μπορεί να αναγκάσει το κεφάλαιο σε επενδύσεις μικρότερης κλίμακας. Αλλά είναι πολύ δύσκολο να εφαρμοστεί αυτό παντού μέσα στην καπιταλιστική κοινωνία. Χρειάζεται ένας βαθύτερος κοινωνικός μετασχηματισμός για να αμφισβητηθούν τα μεγέθη συγκέντρωσης κεφαλαίου.

2.Ποια είναι η θέση μιας χώρας όπως η Ελλάδα, στο σύστημα της οικονομίας κλίμακας? Η ερώτηση έχει σχέση με το γεγονός ότι ακόμη και πριν την κρίση, ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός της χώρας μας, δεν έφτανε τα 4.000.000 ανθρώπους.

Κανένα κράτος (δηλαδή καμία κυβέρνηση κράτους) δεν μπορεί να αποφασίσει μόνο του τη θέση του στην παγκόσμια ιεραρχία του καπιταλιστικού κόσμου. Είτε συμμετέχει σε έναν υπερεθνικό οικονομικό και νομισματικό σχηματισμό όπως η Ελλάδα, είτε όχι, όπως για παράδειγμα η Χιλή, δεν μπορούν οι κυβερνήσεις να αποφασίσουν τη «θέση» της χώρας. Η θέση αυτή «αποφασίζεται» μέσα από ιδιαίτερα πολύπλοκες διαδικασίες της καπιταλιστικής οικονομίας, μέρος των οποίων αποτελεί και ένας ειδικού τύπου ανταγωνισμός μεταξύ των κρατών, αλλά το σημαντικότερο ρόλο σε τελική ανάλυση τον παίζει η ταξική πάλη στο εσωτερικό κάθε κράτους. Αυτή η πάλη καθορίζει, σε τελική ανάλυση, και τις πολιτικές αποφάσεις για την προσπάθεια της χώρας προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση. Αν για παράδειγμα στην Ελλάδα προκύψει κυβέρνηση της Αριστεράς, είναι βέβαιο ότι η παραγωγική δομή της χώρας θα μεταρρυθμιστεί, η εξωτερική πολιτική θα αλλάξει, οι σχέσεις με τα άλλα κράτη θα μεταβληθούν, όλα αυτά προς μια κατεύθυνση υπέρ των συμφερόντων του κόσμου της εργασίας, όχι μόνο της Ελλάδας, αλλά και των άλλων κρατών. Η παραγωγική ανασυγκρότηση που θα προσπαθήσει να υλοποιήσει η κυβέρνηση της Αριστεράς έχει ως προτεραιότητες τον πρωτογενή τομέα, τον τομέα της ενέργειας, αλλά και τομείς εξειδίκευσης, τομείς προστιθέμενης αξίας.

3.Με βάση το παραπάνω ερώτημα, θα μπορούσατε να μας περιγράψετε τον τρόπο που η σύγχρονη θεωρητική σκέψη αντιμετωπίζει την ανάγκη και το δικαίωμα μιας μικρής χώρας να υπάρχει με τις δικές της εθνολογικές, πολιτιστικές, γεωγραφικές και κοινωνικές ιδιομορφίες? Έχει το δικαίωμα μιας συμμετοχής στο παγκόσμιο γίγνεσθαι με βάση τα χαρακτηριστικά που σας ανέφερα, ή εξ’ ανάγκης (?) θα πρέπει ίσως και βίαια να συνδράμει με την ύπαρξή της σε κάποιο διαφορετικά σχεδιασμένο αποτέλεσμα?

Κατ’ αρχήν υπάρχει ένα μεθοδολογικό ζήτημα στην ερώτηση όπως τίθεται. Όπως ανέφερα και πριν δε λαμβάνεται καμία απόφαση με τη «συναίνεση» του συνόλου των ανθρώπων που ζουν και δραστηριοποιούνται σε μία χώρα. Συνεπώς το υποκείμενο «χώρα», ειδικά με το ιδεολογικό πυρήνα ύπαρξής του ως έθνος, είναι σε μεγάλο βαθμό ένα κοινωνικά κατασκευασμένο υποκείμενο το οποίο, συνδέεται στην πραγματικότητα με τη θεσμική υπόσταση της κρατικής εξουσίας και υποστηρίζει την αναπαραγωγή του κεφαλαίου. Οι ελληνίδες εργαζόμενες-άνεργες έχουν περισσότερα κοινά συμφέροντα με τις γερμανίδες που βρίσκονται στην ίδια ταξική θέση παρά με τις συμπατριώτισσές τους που κατέχουν τα μέσα παραγωγής και συνεπώς τις εκμεταλλεύονται. Επίσης κάθε αναφορά στα «εθνικά θέσφατα», είναι αποδεδειγμένο ότι πέρα από την υφέρπουσα ρατσιστική ιδεολογία συμπεριλαμβάνει και την κοινωνική κατασκευή του φύλου. Για να έρθω στο ερώτημά σας, οι εθνολογικές ιδιομορφίες της Ελλάδας για παράδειγμα δεν αφορούν μόνο ένα σύνολο πολιτισμικών πρακτικών (που έχουν ομοιότητες και διαφορές με τις αντίστοιχες άλλων χωρών), αλλά υλοποιούνται επίσης στην καταπίεση των μειονοτήτων και την άθλια αντιμετώπιση των μεταναστών από το κράτος και τα παρακλάδια του, και οι κοινωνικές ιδιομορφίες υλοποιούνται μεταξύ άλλων και στη θέση της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία. Συνεπώς η αναπαραγωγή των «ιδιαιτεροτήτων μιας χώρας» είναι πάντα μέρος της αναπαραγωγής των ταξικών σχέσεων εξουσίας και κατ’ αυτήν την έννοια είναι απόλυτη ανάγκη συνεχίζεται ανεξάρτητα από την πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

4.Τέλος θα μπορούσατε να μας περιγράψετε τη θέση της αριστεράς που εκπροσωπείτε για το προηγούμενο ερώτημα?

Είμαι στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ και με την έννοια αυτή αγωνίζομαι για να γίνουν πράξη οι θέσεις του. Μιλώντας γενικότερα, συμφωνώ με όσους υπερασπίζονται την αλληλεγγύη των εργαζόμενων ανεξάρτητα από την εθνικότητά τους, το φύλο τους και κάθε ρόλο που επιβάλλεται να έχουν στην καπιταλιστική κοινωνία.

Share

Έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για το ποσοστό φτώχειας στη χώρα: θύμα τα μονογονεϊκά νοικοκυριά

της Δήμητρας Σπανού

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Στατιστικής Αρχής, το 21,4% του συνολικού πληθυσμού της Χώρας απειλείται από τη φτώχεια, όπως προκύπτει από τη δειγματοληπτική έρευνα εισοδημάτων και συνθηκών διαβίωσης των νοικοκυριών για το έτος 2011. Επίσης, το ποσοστό κινδύνου φτώχειας μαζί με όλες τις κοινωνικές μεταβιβάσεις (κοινωνικά επιδόματα, συντάξεις) ανέρχεται σε 24,8%. Αν όμως αυτά κοπούν, τότε ανέρχεται στο πραγματικά εντυπωσιακό 44,9%. Στη μείωση του ποσοστού φτώχειας συμβάλλουν κυρίως οι συντάξεις, με ποσοστό 20,1%, τις οποίες οι κυβερνήσεις του μνημονίου κάνουν ειλικρινή αγώνα για να εξαφανίσουν.

Μερικά από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν:

Σύμφωνα με την έρευνα, το κατώφλι του κινδύνου φτώχειας ανά άτομο βρίσκεται στα 6.591,00 ευρώ και για νοικοκυριά με δυο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά ηλικίας κάτω των 14 ετών στα 13.842,00 ευρώ. Τα νοικοκυριά που βρίσκονται σε κίνδυνο φτώχειας εκτιμώνται σε 901.194 και τα μέλη τους σε 2.341.400.

Ο κίνδυνος φτώχειας για παιδιά ηλικίας 0-17 ετών (παιδική φτώχεια) ανέρχεται σε 23,7% και είναι υψηλότερος κατά 2,3 ποσοστιαίες μονάδες από το αντίστοιχο ποσοστό του συνολικού πληθυσμού.

Ο κίνδυνος φτώχειας για άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών υπολογίζεται σε ποσοστό 23.6% και είναι αυξημένος κατά 2,3 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2010.

Ο πληθυσμός σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό ανέρχεται σε 3.403.000 άτομα.

Ο πληθυσμός που διαβιεί σε νοικοκυριά που δεν εργάζεται κανένα μέλος ή εργάζεται λιγότερο από 3 μήνες συνολικά το έτος ανέρχεται σε 837.300 άτομα, ενώ στο προηγούμενο έτος (2010) ανερχόταν σε 544.800 άτομα.

Ο πληθυσμός που απειλείται από τη φτώχεια είναι κυρίως:

– Άνδρες άνεργοι (48,4%)
– Μονογονεϊκά νοικοκυριά με, τουλάχιστον, ένα εξαρτώμενο παιδί (43,2%)
– Λοιποί μη οικονομικά ενεργοί (εκτός συνταξιούχων (30,0%)
– Νοικοκυριά με έναν ενήλικα ηλικίας 65 ετών και άνω (29,7%)
– Μονοπρόσωπα νοικοκυριά με μέλος θήλυ (25,8%)
– Παιδιά ηλικίας 0-17 ετών (23,7%)

Μερικά πρώτα σχόλια

Όλα τα παραπάνω στοιχεία είναι εντυπωσιακά και μιλούν από μόνα τους. Ειλικρινά προσπαθώ να καταλάβω ποιές ομάδες δεν κινδυνεύουν από τη φτώχεια. Όμως το πιο λυπηρό είναι τα ποσοστά φτώχειας για τα παιδιά και για τους ηλικιωμένους. Δύο ομάδες ευαίσθητες και ευάλωτες, που χρειάζονται τη φροντίδα και την πρόνοια,  αν και για πολύ διαφορετικούς λόγους. Είνια κρίμα για την κοινωνία μας αυτές οι ομάδες να υποφέρουν.

Έπειτα θα πρέπει να σημειωθεί πως αν και, όπως φαίνεται και παραπάνω, οι γυναίκες που μένουν μόνες βρίσκονται ανάμεσα στις ομάδες υψηλού κινδύνου, τα ποσοστά κινδύνου σε σχέση με τους άντρες έχουν μικρή διαφορά. Συνολικά για τις γυναίκες φτάνει το 21,9% ενώ για τους άντρες το 20,9% και για τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά 25,8% και 24,% αντίστοιχα.

Το μεγάλο πρόβλημα εντοπιζεται στα μονογονεϊκά νοικοκυριά καθώς ο κίνδυνος φτώχειας ανέρχεται σε 43,2%, τη στιγμή που για τις οικογένειες με δύο γονείς και ένα παιδί ανέρχεται σε 17,7%. Για αυτή την εξέλιξη δύο σύντομες σκέψεις: από τη μια η συντριπτική πλειοψηφία των μονογονεϊκών οικογενειών έχει γυναίκα αρχηγό. Δεύτερον, όσο προχωράει η κρίση ουσιαστικά τιμωρούνται κάποιες άλλες επιλογές πέρα από την παραδοσιακή οικογένεια – ασχέτως φύλου. Το διαζύγιο ή η επιλογή ανατροφής παιδιών εκτός γάμου, παρά τα όποια προβλήματα, όπως τα αυξημένα βάρη, αποτελούν μια συνειδητή επιλογή ενός μεγάλου μέρους της κοινωνίας. Μέσα από την έρευνα συμπεραίνουμε πως η μείωση των εισοδημάτων, η ανεργία, οι περικοπές, η απουσία κράτους πρόνοιας και οποιασδήποτε παρόμοιας δομής φαίνεται πως έχει χτυπήσει ασύμμετρα αυτή την επιλογή. Άραγε, αυτές οι οικογένειες πώς επιβιώνουν;

 

 

Share

Ελληνίδες ιερόδουλες στην Ρώμη

της Αθανασίας Συγγελλάκη, Ρώμη

Υπεύθ. Σύνταξης: Σταμάτης Ασημένιος

Αίσθηση προκάλεσε δημοσίευμα της ιταλικής εφημερίδα «Il Messaggero» που θέλει ολοένα και περισσότερες Ελληνίδες λόγω οικονομικής κρίσης να μεταβαίνουν στην Ιταλία για να εργασθούν ως ιερόδουλες.

Ελληνίδες ιερόδουλες άρχισαν να φθάνουν στην Ιταλία, γράφει ο τύπος στην Ρώμη. Συνέπεια της οικονομικής κρίσης, με φαινόμενα που, μέχρι πρότινος, έμοιαζαν εξωπραγματικά.
Δέκα, περίπου, Ελληνίδες, εντοπίσθηκαν, τις περασμένες ημέρες, από αστυνομικούς της ιταλικής πρωτεύουσας, σε οδικές αρτηρίες που καταλήγουν στο κέντρο της πόλης, όπως στην Tiburtina και την Cristoforo Colombo.
Σύμφωνα με νεώτερες πληροφορίες μας οι αστυφύλακες δεν μετέδωσαν τα σχετικά στοιχεία στην κεντρική αστυνομία. Φάνηκαν πιο ελαστικοί, επειδή επρόκειτο για ελληνίδες «πεταλούδες της νύχτας», προερχόμενες, δηλαδή, από διπλανή χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το όλο φαινόμενο, πιθανότατα, μπορεί να λάβει, με την πάροδο του χρόνου, μεγαλύτερες διαστάσεις.

Σπείρες που εκμεταλλεύονται τις ξένες γυναίκες

Μεταξύ των άλλων, πρέπει να εξακριβωθεί αν οι εκπορνευόμενες αυτές γυναίκες θα ανήκουν στις σπείρες Βούλγαρων και Αλβανών που εκμεταλλεύονται, πολύ συχνά, την ανάγκη των ιεροδούλων στην Ιταλία. Απρόβλεπτά, αρνητικά, επακόλουθα της κρίσης που πρώτα απ’ όλα, πλήττει τους ασθενέστερους κρίκους της κοινωνίας, τις γυναίκες.
Μέχρι πρόσφατα ήταν μολδαβές, ρουμάνες, αλβανές, αφρικανές. Τώρα, όλα δείχνουν ότι προστίθενται και κοπέλες από τα Γιάννενα, την Πάτρα και την Αθήνα.

Πηγή: Deutsche Welle

Share

Η κρίση ως πρόκληση για τις φεμινίστριες

της Μαρίας Καραμεσίνη*

Ζούμε στην Ευρώπη τη μεγαλύτερη από το 1929 δομική κρίση του αναπτυγμένου καπιταλισμού, οι δε λαοί των χωρών της ευρωπαϊκής περιφέρειας τη ζουν με ιδιαίτερα δραματικό τρόπο. Αυτή η κρίση είναι ακόμη σε εξέλιξη, εφόσον τα δομικά της αίτια δεν έχουν αντιμετωπιστεί ακόμα. Ανάμεσα στους κύριους πόλους της παγκόσμιας οικονομίας, η ΕΕ αποτελεί το κύριο προπύργιο της μονεταριστικής και νεοφιλελεύθερης ορθοδοξίας. Μετά από μία διετία μεγάλης ύφεσης 2008-2009 και μία σύντομη περίοδο ανάκαμψης, οι πολιτικές λιτότητας και διάλυσης του κοινωνικού κράτους, που εφαρμόζονται σήμερα στις περισσότερες χώρες μέλη της, έχουν βυθίσει την ΕΕ σε νέα ύφεση από το τέλος του 2011. Η επανεμφάνιση της ύφεσης έχει ως αποτέλεσμα την άνοδο της ανεργίας, την επιδείνωση της κρίσης χρέους και τον κλυδωνισμό της ευρωζώνης που κινδυνεύει με διάλυση.

Στο πλαίσιο αυτό, η ορθότητα της συνταγής της δημοσιονομικής εξυγίανσης αμφισβητείται όχι μόνο από τους πληττόμενους λαούς και τα κοινωνικά κινήματα, αλλά από έναν ολοένα αυξανόμενο αριθμό διανοοουμένων και πολιτικών δυνάμεων στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο. Πουθενά η αποτυχία της συνταγής και η ανάγκη για πολιτική εναλλακτική λύση δεν είναι πιο εμφανής από ό, τι στην Ελλάδα, με το τεράστιο κοινωνικό κίνημα διαμαρτυρίας των δύο τελευταίων χρόνων και το θεαματικό αποτέλεσμα του ΣΥΡΙΖΑ στις πρόσφατες εκλογές. Η ανάγκη για προοδευτική εναλλακτική λύση υπαγορεύεται επίσης – με αρνητικό τρόπο – από την απειλητική εκλογική άνοδο της ναζιστικής άκρας δεξιάς.

Ένα εναλλακτικό πολιτικό σχέδιο εξόδου από την κρίση δεν διαπνέεται εξ ορισμού από ένα όραμα για μια κοινωνία ισότητας των φύλων και γυναικείας απελευθέρωσης από όλες τις μορφές ανδρικής καταπίεσης στην ιδιωτική και δημόσια σφαίρα. Ούτε εμπεριέχει οπωσδήποτε προτάσεις άμεσου ή μακροπρόθεσμου πολιτικού, ιδεολογικού, οικονομικού και κοινωνικού μετασχηματισμού προς αυτή την κατεύθυνση. Για παράδειγμα, η φεμινιστική οπτική έλειψε από το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ στις δύο πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις, για λόγους που συνδέονται με την υποβάθμιση της ισότητας των φύλων και της απελευθέρωσης των γυναικών μεταξύ των στόχων του πολιτικού σχεδίου της ριζοσπαστικής αριστεράς και με την περιθωριοποίηση των φεμινιστριών στους κόλπους του.

Σε τί μας χρησιμεύει η οπτική του φύλου για την ανάλυση της κρίσης; Ποιες είναι οι διαφορετικές επιπτώσεις της ελληνικής κρίσης σε άνδρες και γυναίκες; Ποιες είναι οι προκλήσεις της εποχής μας για τις φεμινίστριες γενικά και τις αριστερές φεμινίστριες της Ευρώπης ειδικότερα; Αυτά είναι τα ζητήματα που θα επιχειρήσω να προσεγγίσω στη συνέχεια.

Ελληνική κρίση και διάσταση/οπτική του φύλου

Από τον Μάιο 2010, η Ελλάδα εφαρμόζει το πιο αυστηρό πρόγραμμα οικονομικής και δημοσιονομικής προσαρμογής στην ΕΕ και ένα από τα πιο αυστηρά που έχει ποτέ επιβάλει το ΔΝΤ στην ιστορία του. Η «θεραπεία σοκ» έχει οδηγήσει σε σωρευτική μείωση του ΑΕΠ κατά 17% μέσα σε δυόμισι χρόνια. Η ανεργία έχει φτάσει το 24,5% (επίσημα στοιχεία), οι ονομαστικοί μισθοί στον ιδιωτικό τομέα έχουν ήδη μειωθεί κατά περίπου 20%, ενώ στο δημόσιο τομέα κατά 35% περίπου, ένας αυξανόμενος αριθμός ανθρώπων δεν καλύπτεται από συλλογικές συμβάσεις εργασίας και υπηρεσίες υγείας και δεν ασφαλίζεται για σύνταξη και υγεία, η επισφαλής κατάσταση των μεταναστών έχει χειροτερέψει δραματικά – όχι μόνο από οικονομική άποψη – ενώ η φτώχεια επεκτείνεται ραγδαία.

Πριν την κρίση, η ανεργία των γυναικών ανέρχονταν στο 12%. Σήμερα έχει φθάσει στο 28%. Το ανδρικό ποσοστό ανεργίας ανέβηκε από το 5% στο 22%. Η ανεργία στις νέες γυναίκες 15-24 ετών ανέρχεται σήμερα στο 61% έναντι 46,5% στους νεαρούς άνδρες. Μια πραγματική κοινωνική καταστροφή, ενώ η ελληνική νεολαία συνειδητοποιεί ότι δεν υπάρχει μέλλον γι ‘αυτήν στη χώρα. Η ανεργία των γυναικών δεν τροφοδοτείται μόνο από απολύσεις. Πολύ μεγάλος αριθμός γυναικών, στις ηλικίες των 30, 40 και 50, που προηγουμένως δεν αναζητούσαν εργασία, μπήκαν στην αγορά εργασίας για να ενισχύσουν το συρρικνούμενο οικογενειακό εισόδημα. Οι περισσότερες εντάχθηκαν τις στρατιές των ανέργων.

Όσον αφορά την καταστροφική εξέλιξη της απασχόλησης, ενώ η κρίση ξεκίνησε από την οικοδομή και τη μεταποίηση, με πρώτο θύμα την ανδρική απασχόληση,  η τεράστια μείωση των εισοδημάτων που προέκυψε από την άνοδο ανεργίας και τις πολιτικές άγριας λιτότητας, περικοπών και φορολόγησης οδήγησε στη συρρίκνωση του τομέα των υπηρεσιών, που συγκέντρωνε το 79% των εργαζόμενων γυναικών πριν την έναρξη της κρίσης. Αυτή η συρρίκνωση έβαλε τη γυναικεία απασχόληση στο μάτι του κυκλώνα. Στο δημόσιο τομέα, οι απολύσεις συμβασιούχων έπληξαν πολύ περισσότερο τις γυναίκες απ’ ότι τους άνδρες, ο δραστικός περιορισμός των προσλήψεων έθαψε τις επαγγελματικές προοπτικές χιλιάδων νέων μορφωμένων γυναικών που επικρατούσαν έναντι των ανδρών στις προσλήψεις κατά τη δεκαετία του 2000, ενώ οι αλλαγές στο συνταξιοδοτικό σύστημα ώθησαν πρόωρα στη σύνταξη πολλές γυναίκες υπαλλήλους μέσης ηλικίας.

Η γυναικεία απασχόληση έχει μειωθεί κατά 14% από την αρχή της κρίσης, ενώ το ποσοστό του γυναικείου πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας που απασχολείται από 49% σε 42%. Αν και οι αντίστοιχες μειώσεις στους άνδρες ήταν ακόμα μεγαλύτερες, αυτό που έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία να τονίσουμε είναι ότι η τρέχουσα κρίση στην Ελλάδα και οι καταστροφικές πολιτικές που ακολουθούνται από το 2010 στο όνομα της εξόδου απ’ αυτήν όχι μόνο έχουν αντιστρέψει την τάση διαρκούς ποσοτικής και ποιοτικής βελτίωσης της συμμετοχής των γυναικών στην αμειβόμενη εργασία, που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1980, αλλά έχουν οδηγήσει σε ραγδαία οπισθοδρόμηση. Όσον αφορά τις μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις, οι άνδρες πλήττονται περισσότερο από τις μειώσεις στις υψηλές κλίμακες, ενώ οι γυναίκες από τις μειώσεις στις κατώτατες κλίμακες όπως και από τις θεσμικές αλλαγές που ρυθμίζουν τις κατώτατες αποδοχές: μείωση κατώτατου μισθού και βασικών μισθών συλλογικών συμβάσεων, αναστολή της επέκτασης συλλογικών συμβάσεων σε μη συνδικαλισμένους κλπ.

Διαφορετικές επιπτώσεις ανά φύλο παρατηρούνται επίσης και στις θεσμικές αλλαγές και περικοπές στους τομείς της ασφάλισης, της υγείας, της κοινωνικής φροντίδας. Ο κύριος στόχος της τελευταίας μεταρρύθμισης του συστήματος συντάξεων ήταν η αντιμετώπιση της οικονομικής του κατάρρευσης, με τη δραστική περικοπή των δικαιωμάτων των συνταξιούχων. Ενώ αυτές οι περικοπές αφορούν και τα δύο φύλα, η αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης θα είναι πολύ μεγαλύτερη στις γυναίκες, ενώ το νέο σύστημα υπολογισμού του ύψους της σύνταξης με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργάσιμου βίου τις τιμωρεί περισσότερο, διότι αυτές έχουν κατά μέσο όρο πολύ βραχύτερο ιστορικό εργασίας και ασφάλισης από τους άνδρες (υψηλότερος κίνδυνος και μεγαλύτερης διάρκειας ανεργίας, αποχωρήσεις από το εργατικό δυναμικό λόγω ανατροφής παιδιών, μεγαλύτερη συμμετοχή στην ανασφάλιστη εργασία κλπ.). Οι αναθεωρήσεις της λίστας φαρμάκων και διαγνωστικών εξετάσεων και της συμμετοχής των ασφαλισμένων είχαν σημαντικές επιπτώσεις για τις γυναίκες. Για παράδειγμα, η συμμετοχή των εγκύων στις εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου αυξήθηκε από 0% στο 25% και όλων των γυναικών για υπέρηχο μαστού και μικροβιολογικές εξετάσεις κολπικού υγρού από 0% στο 100%.

Από την άλλη, τα αλλεπάλληλα πακέτα μέτρων υπονομεύουν τη διαθεσιμότητα, προσβασιμότητα και ποιότητα των κοινωνικών υπηρεσιών για μια σειρά από λόγους: μειωμένη χρηματοδότηση, δραστικός περιορισμός του αριθμού των συμβασιούχων παντού, των αναπληρωτών και ωρομισθίων καθηγητών στα σχολεία, μη αντικατάσταση των μονίμων υπαλλήλων που βγαίνουν στη σύνταξη,  συγχωνεύσεις δημόσιων σχολείων και νοσοκομείων, καθυστέρηση πληρωμής προμηθευτών ιατρικού και υγειονομικού υλικού στα νοσοκομεία, περικοπή εφημεριών γιατρών κλπ. Οι δημόσιες υπηρεσίες φροντίδας παιδιών απειλούνται λόγω της δραστικής περικοπής των οικονομικών πόρων των δήμων, σε μια εποχή όπου οι μεσαίου εισοδήματος οικογένειες δεν μπορούν πλέον να αγοράσουν ιδιωτικές υπηρεσίες φροντίδας και αναζητούν μια θέση σε δημόσιο βρεφονηπιακό σταθμό ή νηπιαγωγείο. Μετατόπιση της κοινωνική ζήτησης από ιδιωτικές σε δημόσιες υπηρεσίες παρατηρείται και στον τομέα της εκπαίδευσης και της υγείας.

Η μείωση του εισοδήματος των μεσαίων τάξεων έχει αρνητικές επιπτώσεις και στην απασχόληση των γυναικών μεταναστριών ως καθαρίστριες και φροντίστριες παιδιών και ηλικιωμένων, ενώ είναι βέβαιο ότι οι υπηρεσίες υποκαθίστανται με απλήρωτη οικιακή εργασία και ότι το μεγαλύτερο μέρος της το επωμίζονται οι γυναίκες. Οι ίδιες κυρίως καλούνται να τα φέρουν βόλτα με το μειωμένο οικογενειακό εισόδημα και να απορροφήσουν τις τριβές, εντάσεις και την ενδοοικογενειακή βία που προκύπτουν από τη μακροχρόνια ανδρική ανεργία και την κρίση που αυτή επιφέρει στην ανδρική ταυτότητα. Ως εκ τούτου, η κρίση ενισχύει τη σημασία της καθολικής πρόσβασης στη δημόσια υγεία, εκπαίδευση και κοινωνική φροντίδα ως καθοριστικό δίχτυ προστασίας των φτωχότερων και των υπό εκπτώχευση κοινωνικών στρωμάτων από όλα τα αρνητικά επακόλουθα της δραστικής μείωσης των εισοδημάτων.

Αξίζει να θυμίσουμε ότι η ισότητα στην εκπαίδευση και την αμειβόμενη εργασία, η απασχόληση στο δημόσιο τομέα και η κοινωνική φροντίδα αποτέλεσαν ιστορικά και συνεχίζουν να αποτελούν κοινές για όλες τις χώρες προϋποθέσεις για την οικονομική ανεξαρτησία και την απελευθέρωση των γυναικών από την ανδρική εξουσία και καταπιεστικούς κοινωνικούς ρόλους και πρότυπα. Οι κατακτήσεις αυτές δεν ήταν το φυσιολογικό προϊόν μιας γενικής κοινωνικής εξέλιξης και των κοινωνικών αγώνων αλλά αποτέλεσμα μακρόχρονων αγώνων του γυναικείου κινήματος και των ίδιων των γυναικών για αλλαγή νοοτροπιών, εξουσιαστικών πρακτικών και καταπιεστικών θεσμών. Η σημερινή καταστροφική πορεία της απασχόλησης και η συντελούμενη διάλυση των εργασιακών δικαιωμάτων, του δημόσιου τομέα και του κοινωνικού κράτους στην Ελλάδα δεν προκαλεί μόνο γενική κοινωνική οπισθοδρόμηση. Υπονομεύει και τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίχθηκε τα τελευταία χρόνια η πρόοδος των γυναικών ως προς την οικονομική ανεξαρτησία και τον αυτοπροσδιορισμό.

Όπως και στην Ελλάδα, έτσι και στις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. η οικονομική κρίση έχει μέχρι σήμερα πλήξει περισσότερο την ανδρική απασχόληση, αλλά οι γυναίκες εξακολουθούν να βρίσκονται σε πολύ χειρότερη θέση στην αγορά εργασίας απ’ ότι οι άνδρες. Επίσης, παντού, η κρίση αντέστρεψε την τάση συνεχούς βελτίωσης της θέσης των γυναικών στην αγορά εργασίας, που παρατηρήθηκε τις προηγούμενες δεκαετίες. Οι γυναίκες κατά κανόνα πληρώνουν περισσότερο από τους άνδρες τις περικοπές στο κοινωνικό κράτος και τη συρρίκνωση της απασχόλησης στο δημόσιο τομέα, ενώ η ενδοοικογενειακή βία εις βάρος τους αυξάνεται – φαινόμενο γνωστό και από προηγούμενες κρίσεις

Προκλήσεις για τις φεμινίστριες

Αν ο φεμινισμός ως κίνημα στοχεύει στην ανατροπή των εξουσιαστικών σχέσεων μεταξύ ανδρών και γυναικών και της εκμετάλλευσης, καταπίεσης και υποτίμησης που υφίστανται οι γυναίκες μέσα στις ανδροκεντρικές-πατριαρχικές κοινωνίες, η σύγχρονη φεμινιστική σκέψη είχε ενσκήψει τις τελευταίες δεκαετίες στη μελέτη της διαπλοκής φύλου-τάξης-φυλής/εθνικής προέλευσης και των διαφορετικών εμπειριών καταπίεσης, εκμετάλλευσης και υποτίμησης που έχουν οι διαφορετικές ομάδες γυναικών από την ιδιωτική και δημόσια πατριαρχία. Η τρέχουσα παγκόσμια κρίση, προϊόν της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, οξύνοντας στο έπακρο τις ταξικές αντιθέσεις, τείνει να υπαγάγει τις αντιθέσεις φύλου στις τελευταίες.  Αποτελεί μία νέα πρόκληση όχι μόνο για τη φεμινιστική σκέψη αλλά και τη φεμινιστική πρακτική.

Στην τρέχουσα κρίση, η επίθεση στο δημόσιο τομέα και το κοινωνικό κράτος απειλεί καίρια της κατακτήσεις των γυναικών στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στις χώρες που εφαρμόζουν τις πιο σκληρές πολιτικές λιτότητας. Με αφορμή την κρίση χρέους της χώρας της, η αργεντίνα φεμινίστρια οικονομολόγος Βαλέρια Εσκιβέλ έγραφε ότι, σε συνθήκες δομικής κρίσης, θα πρέπει πρώτα να δημιουργηθεί ο αναγκαίος «πολιτικός χώρος» και «χώρος πολιτικής» ώστε οι όποιες εναλλακτικές λύσεις να καταστούν εφικτές. Εννοούσε ότι μόνο η κοινωνική και πολιτική παρέμβαση των μαζών μπορεί να διευρύνει τα κατεστημένα όρια άσκησης πολιτικής και να εκβάλει σε ριζοσπαστικές λύσεις. Το ερώτημα είναι αν φεμινίστριες στην Ευρώπη είναι σήμερα πρόθυμες να συμμετάσχουν, μαζί με άλλα προοδευτικά κοινωνικά κινήματα και πολιτικές δυνάμεις, στη δημιουργία αυτών των χώρων και στην αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων.

Η πρόκληση για τις αριστερές φεμινίστριες είναι να δείξουν ότι σε καιρούς δομικής κρίσης του καπιταλισμού, δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον για την ισότητα των φύλων και τη γυναικεία απελευθέρωση εν απουσία ενός εναλλακτικού σχεδίου εξόδου από αυτήν. Είναι επίσης πρόκληση να πείσουν ότι αυτή η εναλλακτική λύση θα πρέπει να περιλαμβάνει την πλήρη αναδιοργάνωση όχι μόνο της παραγωγής, αλλά και της κοινωνικής αναπαραγωγής, καθώς και την αναμόρφωση των σχέσεων των δύο φύλων, των ρόλων φύλου και των αξιών στην οικογένεια, την οικονομία, την κοινωνία και την πολιτική ώστε η εναλλακτική λύση να είναι προς όφελος γυναικών και ανδρών.

Ήδη, πέραν της καταγγελίας των καταστροφών που προκαλούν οι νεοφιλελεύθερες συνταγές εξόδου από την κρίση, πάρα πολλές φεμινίστριες διεθνώς συγκλίνουν στην ανάγκη ενσωμάτωσης στα εναλλακτικά προγράμματα εξόδου από την κρίση της πρότασης δημιουργίας μιας «οικονομίας φροντίδας» μέσα από δημόσιες επενδύσεις στις κοινωνικές υποδομές. Ιδέα που θεμελιώνεται στην αρχή της «οικονομίας των αναγκών» και έρχεται να αντιμετωπίσει τις αυξανόμενες ανάγκες φροντίδας των ηλικιωμένων σε κοινωνίες με γρήγορη δημογραφική γήρανση. Άλλες φεμινίστριες εργάζονται πάνω στο τρόπο που προώθηση της «πράσινης οικονομίας» θα ευνοεί εξίσου άνδρες και γυναίκες. Όπως και τα υπόλοιπα κινήματα, στη κρίση που ζούμε, το φεμινιστικό κίνημα αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις. Η μεγαλύτερη είναι να δείξει ότι η ισότητα των φύλων δεν είναι είδος πολυτελείας για καιρούς οικονομικής άνθησης, αλλά απαράγραπτος στόχος πάλης στο σήμερα, στο όνομα των αρχών που θέλουμε να διέπουν την κοινωνία που επιδιώκουμε να οικοδομήσουμε.

*Ευρωπαϊκή Αριστερά, Θερινό Πανεπιστήμιο
Πορταριά, 17 -22 Ιουλίου 2012
Ημέρα για το Φύλο: Εναρκτήρια Ομιλία – 17 Ιουλίου 2012
Share

Kάνοντας οικονομία στην τσέπη και το περιβάλλον

της Βέρας Σιατερλή

Συμπληρώσαμε και παραθέτουμε παρακάτω έναν εναλλακτικο – αντικαταναλωτικό καταλογο προϊόντων ενάντια στα χημικά:

Αποσμητικό ψυγείου: Τοποθετήστε στο ψυγείο ένα ανοιχτό κουτί σόδας μαγειρικής.

Απόφραξη αποχετεύσεων: Ξεβουλώστε με μία βεντούζα, κατόπιν ρίξτε ½
φλιτζάνι μαγειρική σόδα + ½ φλιτζάνι ξύδι + 2 λίτρα βραστό νερό και το
αφήνετε σκεπασμένο επί ένα λεπτό, …ή εναλλακτικά: ρίξτε αρκετό αλάτι
με βραστό νερό και αφήστε το για ένα βράδυ

Απωθητικό για κατσαρίδες: Τριμμένα φύλλα δάφνης και φλούδες αγγουριού

Απωθητικό για κουνούπια: Αρωματικά κεριά κίτρου ή έλαια κίτρου
(μελισσόχορτου) ή ξύδι

Απωθητικό για νηματώδεις: Φυτέψτε κατιφέδες

Απωθητικό για σαλιγκάρια (γυμνοσάλιαγκες): Κρεμμύδια και κατιφέδες

Απωθητικό για σκώρο: Ξυλάκια κέδρου σε βαμβακερά ξυλάκια

Αφαίρεση λεκέδων γενικά: σόδα, χυμός λεμονιού ή αλάτι

Βερνίκι παπουτσιών: Εσωτερικό από φλούδες μπανάνας

Γενικός καθαρισμός σπιτιού: Μαγειρική σόδα ή ξύδι

Γυάλισμα ανοξείδωτων: Ορυκτά έλαια ή ελαιόλαδο

Γυάλισμα ασημικών: 1 λίτρο ζεστό νερό + μια κουταλιά της σούπας
μαγειρική σόδα + 1 κομμάτι αλουμινόχαρτο + 1 κουταλιά της σούπας αλάτι
… ή εναλλακτικά: στάχτη και νερό ή σάλτσα τομάτας!

Γυάλισμα επίπλων: 1 κουταλιά σούπας λάδι λεμονιού σε ½ λίτρο ορυκτών ελαίων

Γυάλισμα ξύλου: 2 μέρη ελαιόλαδο + 1 μέρος λευκό ξύδι … ή εναλλακτικά:
αναμείξτε ½ φλιτζάνι χυμό λεμονιού σε 1 φλιτζάνι ξύδι ή ελαιόλαδο

Γυάλισμα χρωμίου: Τρίψιμο με ξύδι μύλου, γυάλισμα με baby oil.

Διάβρωση πόλων μπαταρίας αυτοκινήτου: Μαγειρική σόδα και νερό

Έντομα σε φυτά: Σαπουνόνερο από φυσικό σαπούνι στα φύλλα και μετά ξεβγάλετε

Καθαρισμός αλάτων: Μουλιάστε σε άσπρο ξύδι

Καθαρισμός καμένου λίπους: Μαγειρική σόδα

Καθαρισμός λεκάνης τουαλέτας: Πολτός βόρακα + χυμός λεμονιού …ή
εναλλακτικά: ρίξτε οινόπνευμα στη τουαλέτα + απολυμάνετε ρίχνοντας
προσεκτικά ένα σπίρτο

Καθαρισμός λιπών: Βόρακας σε υγρό, καθαρό πανί

Καθαρισμός μούχλας: Ίσα μέρη ξύδι και αλάτι

Καθαρισμός μπανιέρας και πλακιδίων: ¼ φλιτζανιού μαγειρική σόδα + ½
φλιτζάνι λευκό ξύδι + ζεστό νερό

Καθαρισμός τζαμιών: 2 κουταλιές της σούπας ξύδι σε 1 λίτρο νερό

Καθαρισμός φούρνου: 2 κουταλιές της σούπας υγρό σαπούνι, 2 κουταλάκια
του γλυκού βόρακας + ζεστό νερό

Καθαρισμός χαλιών: Ψέκασμα με σόδα φαγητού ή σιτάλευρο ή βόρακα και
σκούπισμα με ηλεκτρική σκούπα

Καθαρισμός χαλκού: Χυμός λεμονιού + αλάτι

Κρέμα ξυρίσματος: Πινέλο ξυρίσματος + φυσικό σαπούνι

Απορρυπαντικό πλυντηρίου: Αλκαλικό σαπούνι

Αποσκλήρυνση νερού: ¼ φλιτζανιού ξύδι

Αποσμητικό δοχείων απορριμμάτων: Χρησιμοποιημένες λεμονόκουπες

Αποσμητικό κατοικίδιων ζώων: ξύδι από μηλίτη

Αποσμητικό χώρου: Σιγοβράστε ξύλο κανέλας και γαρύφαλλα ή τρυπήστε ένα
πορτοκάλι με γαρύφαλλα

Λεκέδες από μελάνι: Κρύο νερό + 1 κουταλιά σούπας τρυγικό κάλιο + 1
κουταλιά σούπας χυμός λεμονιού

Λεκέδες ιδρώτα: Μαγειρική σόδα

Λεκέδες καφέ σε κούπες: Χοντρό αλάτι

Λεκέδες καφέ στην καφετιέρα: Ξύδι

Λεκέδες κρασιού: Αλάτι ή ούζο

Λεκέδες λαδιού: Τρίψτε το λεκέ με λευκή κιμωλία πριν πλύνετε το ρούχο

Λεκέδες σε fiberglass: πολτός μαγειρικής σόδας

Λεκέδες σε πορσελάνη: Μαγειρική σόδα

Λεκέδες σκουριάς σε ρούχα: Χυμός λεμονιού + αλάτι + Ήλιος

Λίπασμα: Φυτόχωμα + Καστανόχωμα + Κομπόστ

Μαλακτικό πινέλων: Ζεστό ξύδι

Μύγες: Γλάστρα με βασιλικό (συχνό πότισμα)

Μυρμήγκια: Καυτερό κόκκινο πιπέρι στην είσοδο της φωλιάς

Σκουριασμένες βίδες ή παξιμάδια: Αναψυκτικό με ανθρακικό

Χλωρίνη-λευκαντικό: Βόρακας

Χρώματα – ελαιοδιαλυτά, σπρέι: αντικαταστήστε με υδατοδιαλυτά χρώματα,
όχι σε σπρέι
Ψύλλοι σε κατοικίδια ζώα: Προσθέστε σταδιακά στη διαιτά τους μαγιά μπύρας

Οδοντόκρεμα: Σόδα φαγητού και λεμόνι, προαιρετικά και αλάτι

Καθαρισμός πατωμάτων: Σε κουβά με ζεστό νερό ρίχνετε ½ φλιτζάνι ξύδι

Απωθητικό παρασίτων: Αναμίξτε ½ φλιτζάνι ξύδι, ½ φλιτζάνι βόρακα και ζεστό νερό

Κόλλα για κολλάρισμα: Σε φιάλη ψεκασμού αναμίξτε 1 κουταλάκι σιτάλευρο
σε ένα ποτήρι νερό

Μαλακτικό ρούχων: Προσθέστε 1 φλιτζάνι ζεστό ξύδι ή ¼ φλιτζανιού σόδα
φαγητού στο τελευταίο τρίψιμο.

Share

Η κοινωνική οικονομία

της Φλώρας Νικολιδάκη

Σε συνέχεια του άρθρου του σ. Γ. Μηλιού που δημοσιεύθηκε στην Αυγή στις 26.08.2012, θέλω να διατυπώσω ορισμένες σκέψεις, που φιλοδοξούν να συγκροτηθούν σε πρόταση, σχετικά με τις μορφές και τις δυνατότητες που μπορεί να έχει η Κοινωνική Οικονομία στην εποχή μας, σαν πρόταση της μαχόμενης κοινωνίας, της πλειοψηφίας δηλ., να οργανώσει με διαφορετικό τρόπο τη ζωή της, αμφισβητώντας στην πράξη το κύριο συστατικό του κοινωνικο-οικονομικού σχηματισμού που ονομάσθηκε καπιταλισμός:

Δημιουργία κέρδους-πλούτου για λίγους , με μέσο τη συντριβή των μυώνων και των νευρώνων (Κ.Μάρξ 1ος τόμος του Κεφαλάιου), των συναισθημάτων και της λογικής των πολλών ανθρώπων, που βρίσκονται σε σχέση εξάρτησης με την παντοδυναμία του κεφαλαίου, και της καταστροφής της φυσικής διαδικασίας παραγωγής της γής.

Η αφετηρία της σκέψης είναι το γεγονός ότι στην εποχή μας η ανθρώπινη κοινωνία διαθέτει γνώσεις εμπειρία και δεξιότητα, όχι σαν κάτι σπάνιο, ειδικό και κλειστό, αλλά σαν κτήμα των πολλών εκατομμυρίων των ανθρώπων. Και επι πλέον, πράγμα εξ ίσου σημαντικό,  εκατομμύρια  ανθρώπων διαθέτουν πλέον την αναγκαία υλική βάση για να αναλάβουν την αυτοεξυπηρέτησή τους στους τομείς της διατροφής και της ένδυσης.

Φαντάζομαι λοιπόν ένα μοντέλο οικονομίας, που θα ήθελα να γίνει η οικονομική πρόταση της ριζοσπαστικής αριστεράς, το οποίο συνδυάζει  τους τομείς της «Κεντρικής Οικονομίας», δηλ. ενέργεια, τηλεπικοινωνίες, μεταφορές, χημική βιομηχανία και βιομηχανία παραγωγής αυτοματισμών και σύνθετων μηχανημάτων, έρευνα κλπ με τη δημιουργία  της Οικονομίας της Βάσης, σαν πρόδρομο για την εξέλιξη της οικονομίας στη σοσιαλιστική κοινωνία.

Το κράτος στην πρόταση της ριζοσπαστικής αριστεράς θα έπρεπε να ρυθμίζει τα έσοδά του από τους τομείς της «Κεντρικής Οικονομίας», ενώ οι «Συλλογικές Μορφές Βάσης» θα αναλάμβαναν τ ους τομείς που έχει πλέον τη δυνατότητα να δημιουργήσει και να διαχειριστεί η κοινωνία.

Στην εποχή λοιπόν του ακραίου και απάνθρωπου ανταγωνισμού, η ριζοσπαστική αριστερά πρέπει να προτείνει το συνδυασμό της Κεντρικής Οικονομίας, ως Δημόσιας Οικονομίας, με τον αυτοδιαχειριζόμενο τομέα της οικονομίας, ως Κοινωνική Οικονομία. Η πρόταση αυτή θα ισορροπήσει την επαναστατικότητα της πρότασης για την οικονομία, εξασφαλίζοντας το στόχο που είναι ο σοσιαλισμός, με την καθημερινή πρακτική της κοινωνίας, ΣΗΜΕΡΑ, προς άμεσο όφελος της. Η αντίληψη αυτή διορθώνει τα σημερινά κενά της πρότασής μας για την οικονομία, που δίνουν τη δυνατότητα στον αντίπαλό μας, κάθε φορά που προτείνουμε κάτι προς άμεσο όφελος της κοινωνίας, να ρωτάει: δηλ. θέλετε να γυρίσουμε πίσω?

Προς το παρών θέλω να αναπτύξω το ζήτημα της διατροφής όπως σχετίζεται με τη σημερινή οικονομία, και όπως θα πρέπει να γίνει σύμφωνα με την πρόταση για τους αυτοδιαχειριζόμενους τομείς της οικονομίας.

Σήμερα, από τον κλάδο της οικονομίας που παράγει, μεταποιεί και προμηθεύει την τροφή στους καταναλωτές, το καπιταλιστικό κράτος έχει το μεγαλύτερο έσοδο. Μετατρέποντας το τρόφιμο σε αναλώσιμο, και τους καταναλωτές σε μηχανές, και ένα μεγάλο μέρος της ιατρικής σε σέρβις των «μηχανών» που μασάνε-χωνεύουν και αφοδεύουν, μπορεί το σημερινό καπιταλιστικό κράτος να «κρατάει» την ανθρώπινη διατροφή, στο επίπεδο του καπιταλιστικής οικονομίας με ότι σημαίνει αυτό: υπερεκμετάλλευση του τροφίμου από την παραγωγή του μέχρι την κατανάλωσή του με σκοπό το κέρδος.

Η έξοδος του κλάδου διατροφής από τον επίσημο ιστό της οικονομίας είναι ώριμη και αναγκαία. Σε όλη την προηγούμενη περίοδο είχαμε δείγματα γραφής και από το κίνημα και από μεμονωμένους ανθρώπους που δείχνουν το δρόμο και τη δυνατότητα: μικροκαλλιεργητές, ομάδες γυναικών, συλλογικές κουζίνες, η εμφάνιση της Τράπεζας Τροφίμων, το αλληλέγγυο εμπόριο, «το κίνημα της πατάτας» κλπ κλπ.

Η έξοδος του κλάδου διατροφής από τον επίσημο ιστό της οικονομίας, σημαίνει προσβασιμότητα των ανθρώπων στη διατροφή ανεξαρτήτως οικονομικής κατάστασης, σημαίνει ποιοτική τροφή, φυσική τροφή και μια μεγάλη κόντρα στα μεταλλαγμένα τρόφιμα και την μονοπώληση των τροφίμων.

Από την εμπειρία μας, όσων έχουμε ασχοληθεί στην πράξη με το ζήτημα, αποδεικνύεται ότι μπορεί να φτάσει στο πιάτο μας, φαγητό καθαρό, καλομαγειρεμένο και υγιεινό (πράγμα που το εισπράττει η οικονομία από τον τομέα της υγείας), με ελάχιστα χρήματα. Αυτό που πρέπει να ανατραπεί είναι η σημερινή πραγματικότητα που θέλει σε άμεσους, έμμεσους και ειδικούς φόρους το 80% του τζίρου της διατροφής μας και μένει ένα 20%, για να αμειφθεί η περί τη διατροφή εργασία και να αγορασθούν οι πρώτες ύλες. Πράγμα που σημαίνει ότι η σταθερή τιμή σε ότι τρώμε είναι οι φόροι και η μεταβλητή τιμή η ποιότητα.

Ετσι το τρόφιμο αναδεικνύεται στην εποχή μας μέσο κοινωνικού διαχωρισμού. Στα Σ/Μ, με λίγη παρατηρητικότητα βλέπουμε γυναίκες να αγοράζουν πολύ συχνά λουκάνικα αντί για κρέας. Ενώ όλο και περισσότεροι καταναλωτές αγοράζουν τρόφιμα με μόνο κριτήριο την τιμή. Τι μπορεί να σκέφτεται ο γονιός όταν αναγκάζεται να αγοράσει γάλα με φίρμα Σ/Μ, που γράφει ότι παρασκευάζεται στη Γερμανία? Ενώ δίπλα φιγουράρει το βιολογικό γάλα καλής ελληνικής φάρμας με την τριπλάσια τιμή?

Εμείς όμως μπορούμε μια χαρά να φτιάξουμε και το ψωμί, και το φαγητό. Και να συνδεθούμε με τους παραγωγούς, και να γίνουμε κύριοι του εαυτού μας τουλάχιστον στην τροφή μας, ανοίγοντας ένα καινούργιο δρόμο προς την οικονομία του μέλλοντος. Ξέρουμε ότι η αντίδραση θα είναι λυσσαλέα, αλλά για να δούμε, ποιοι θα τα βγάλουν πέρα με γυναίκες κυρίως, που θα αποφασίσουν να προστατέψουν την υγεία της οικογένειάς τους?

πηγή: Αυγή 04/09/2012

Share