Subscribe via RSS Feed

Tag: "περιβάλλον"

Κίνημα αυτόχθονων γυναικών στη Βραζιλία σταματά την κατασκευή μέγα-φράγματος

munduruku

της Juliana Britto Schwartz

Σε μια ιστορική νίκη, μία από τις μεγαλύτερες ομάδες αυτόχθονων της Βραζιλίας κατόρθωσε να αναστείλει την κατασκευή ενός μέγα-φράγματος που απειλεί να καταποντίσει τα σπίτια τους. Η βραζιλιάνικη οργάνωση αυτόχθονων FUNAI οριοθέτησε οριστικά το έδαφος της φυλής Munduruku, παρέχοντας τη νομική βάση για την αναστολή της κατασκευής του φράγματος São Luiz στον ποταμό Tapajós.

Αυτά τα 700 τετραγωνικά μίλια γης – γνωστή ως Sawre Muybu – είναι τώρα νομικά αναγνωρισμένα ως το παραδοσιακό έδαφος των Munduruku και προστατεύονται στο πλαίσιο του Συντάγματος της Βραζιλίας, το οποίο παραχωρεί στους αυτόχθονες το δικαίωμα συναίνεσης πριν η κυβέρνηση μπορέσει να χρησιμοποιήσει τη γη τους.

Οι Munduruku αγωνίζονται για το δικαίωμα αυτό από το 1975, αντιστεκόμενοι/ες σε μια κυβέρνηση που ενδιαφερόταν περισσότερο για αμφισβητούμενη «πράσινη» ενέργεια και την επέκταση σε σχέση με την προστασία των αυτόχθονων κοινοτήτων. Το 2013 η οργάνωση FUNAI διενέργησε έρευνα επιβεβαιώνοντας το καθεστώς της Sawre Muybu ως έδαφος των Munduruku, αλλά απέτυχε να το δημοσιεύσει λόγω κυβερνητικής πίεσης. Σε απάντηση οι Munduruku ξεκίνησαν τη διαδικασία της «αυτο-οριοθέτησης» της γης τους, τοποθετώντας σημάδια και χαρακώματα για να μαρκάρουν το έδαφός τους. Οργάνωσαν συναντήσεις, συνέταξαν επιστολές, έχτισαν συμμαχίες και έκαναν καταλήψεις. Κατά τη διάρκεια των ετών βελτίωσαν τη στρατηγική τους και πήραν μαθήματα από τον αγώνα κατά του μεγα-φράγματος στο Belo Monte, το οποίο επίσης αφάνισε είδη και εκτόπισε χιλιάδες αυτόχθονες.

Οι γυναίκες έπαιξαν σημαντικό ρόλο σε αυτόν τον αγώνα, όπως συχνά συμβαίνει σε κινήματα για τα δικαιώματα γης και κατά της εξόρυξης πόρων. Το 2015 η Maria Leusa Kaba ταξίδεψε στο Παρίσι για τη Διάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή 2015, για να παραλάβει το Βραβείο Ισημερινού του ΟΗΕ για την εκστρατεία των Munduruku να αυτο-οριοθετήσουν τη γη τους.

«Εμείς η φυλή Munduruku κάνουμε την αντίθετη πορεία από αυτή που έκαναν οι Ευρωπαίοι πριν από 500 χρόνια, για να πούμε στον κόσμο ότι θα αντισταθούμε μέχρι τον τελευταίο άνθρωπο στην κατασκευή των υδροηλεκτρικών φραγμάτων στον ποταμό Tapajós», δήλωσε η Kaba στην παρακάτω ταινία μικρού μήκους για την εμπειρία της.

«Αυτό συμβαίνει σε μια συγκυρία που η Βραζιλία βρίσκεται σε πολιτική κρίση και έχει αρχίσει η διαδικασία καθαίρεσης της προέδρου της. Η νίκη για να σταματήσει η κατασκευή φραγμάτων στον ποταμό Tapajós μπορεί να έχει μικρή διάρκεια, αν οι συντηρητικοί, φιλικοί προς τις επιχειρήσεις πολιτικοί που καθοδηγούν τώρα τη διαδικασία καθαίρεσης πάρουν την εξουσία και πάρουν πίσω τα δικαιώματα γης.

Αλλά οι Munduruku έχουμε υποσχεθεί ότι ποτέ δεν θα σταματήσουμε να αγωνιζόμαστε για την Sawre Muybu και χαιρετίζω αυτή τη νίκη που κερδήθηκε με σκληρούς αγώνες».

YouTube Preview Image

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στο feministig και μπορείτε να το βρείτε εδώ

μετάφραση: Λίνα Φιλοπούλου

 

Share

Τι είναι ο οικοφεμινισμός; Δρόμοι για έναν αντισυστημικό οικοφεμινισμό

Yayo Herrero

του JuanTortosa

Συνέντευξη με την Yayo Herrerο, φεμινίστρια και οικολόγο, συγγραφέα, πανεπιστημιακή, ανθρωπολόγο, μηχανικό αγροτικής τεχνικής και συντονίστρια του μαζικού ισπανικού κινήματος Ecologistas en Accion (Οικολόγοι σε Δράση)

Τι είναι ο οικοφεμινισμός και ποια είναι η ιστορία του;

Ο οικοφεμινισμός είναι ένα πλατύ κίνημα γυναικών που γεννιέται από τη συνειδητοποίηση του γεγονότος ότι οι αγώνες για την οικολογία και το φεμινισμό περιέχουν τα κλειδιά της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και της βιωσιμότητας με ισότητα.

Η συμμετοχή των γυναικών στα κινήματα υπεράσπισης της γης ήταν και παραμένει ιδιαίτερα μεγάλη. Είναι γνωστός ο πρωταγωνιστικός τους ρόλος στις μάχες για την υπεράσπιση των δασών (ειδικά στο Chipko), στους αγώνες ενάντια στα φράγματα στο ποταμό  Narmada στην Ινδία, ή ενάντια στα τοξικά κατάλοιπα του LoveCanal που αποτέλεσε και την αφετηρία του κινήματος για τη περιβαλλοντική δικαιοσύνη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δραστηριοποιούνται επίσης στα τοπικά κινήματα υπεράσπισης κοινοτικών γαιών, στη μάχη για δημόσιους χώρους στις πόλεις ή για τις υγιεινές τροφές. Συμπερασματικά, οι φτωχές γυναίκες υπερασπίζονται το προστατευμένο περιβάλλον, επειδή εξαρτώνται άμεσα από αυτό για να μπορούν να ζήσουν.

Στα μέσα του περασμένου αιώνα, ο πρώτος οικοφεμινισμός αμφισβήτησε τις ιεραρχίες που είχε επιβάλλει η δυτική σκέψη, αναβαθμίζοντας τους όρους της διχοτομίας που ήταν πριν απαξιωμένοι: γυναίκα και φύση. Κατάγγειλε επίσης τη κουλτούρα στην οποία πρωταγωνιστούσαν οι άνδρες και η οποία προκαλεί γενοκτονικούς πολέμους, την καταστροφή και τη δηλητηρίαση των εδαφών και την εγκαθίδρυση δεσποτικών κυβερνήσεων. Αυτές οι πρώτες οικοφεμινίστριες άσκησαν κριτική στις συνέπειες της τεχνοεπιστήμης πάνω στην υγεία των γυναικών, και πάλεψαν ενάντια στο μιλιταρισμό και τη περιβαλλοντική υποβάθμιση, που αντιλαμβάνονταν ως εκδηλώσεις ενός σεξιστικού πολιτισμού. Η Γερμανίδα οικολόγος PetraKelly ήταν μια από τις εκπροσώπους τους.

Άλλα ρεύματα που έρχονταν κυρίως από το Νότο ακολούθησαν αυτό τον πρώτο, κριτικό της ανδρικότητας,  οικοφεμινισμό.  Αυτά τα ρεύματα θεωρούν ότι οι γυναίκες είναι φορείς του σεβασμού για τη ζωή και κατηγορούν τη δυτική «στρεβλή ανάπτυξη» ότι προκαλεί τη φτώχεια των γυναικών  και των ιθαγενών πληθυσμών, πρώτων θυμάτων της καταστροφής της φύσης. Ίσως πρόκειται για τον πιο γνωστό οικοφεμινισμό. Η Ινδή φεμινίστρια VandanaShiva, η Γερμανίδα MariaMies και η Βραζιλιάνα IvoneGuevara είναι τα πιο γνωστά πρόσωπα αυτού του μεγάλου κινήματος.

Ξεπερνώντας τον ουσιοκρατισμό αυτών των θέσεων,  άλλες κονστρουκτιβίστριες οικοφεμινίστριες (BinaAgarwal, ValPlumwood)  βλέπουν στην αλληλεπίδραση με το περιβάλλον τη βάση αυτής της ιδιαίτερης οικολογικής συνείδησης των γυναικών. Είναι ο σεξουαλικός καταμερισμός εργασίας, η κατανομή της εξουσίας και η περιουσία που υπέταξαντις γυναίκες και τη φύση στην οποία ανήκουμε όλες και όλοι μας. Οι απλουστευτικές διχοτομίες της δυτικής κουλτούρας μας πρέπει να σπάσουν ώστε να δημιουργήσουμε μια συμβίωση πιο ανεκτική και πιο ελεύθερη.

Τμήμα του φεμινιστικού κινήματος διέβλεψε στον οικοφεμινισμό ένα πιθανό κίνδυνο, με δεδομένη την ιστορικά κακή χρήση από μέρους της πατριαρχίας των σχέσεων μεταξύ γυναικών και φύσης.  Όμως, ο οικοφεμινισμός δεν θέλει να εγκωμιάσει τον εσωτερικό κόσμο ως κάτι το γυναικείο, να ξανακλείσει τις γυναίκες σε ένα αναπαραγωγικό χώρο, αρνούμενος τη πρόσβασή τους στο πολιτισμό, ούτε να τις καταστήσει υπεύθυνες για το τεράστιο καθήκον να σωθεί ο πλανήτης και η ζωή.  Θέλει μάλλον να κάνει ορατή την υποταγή, να αποκαλύψει τις ευθύνες και να κάνει συνυπεύθυνους τους άνδρες και τις γυναίκες στο έργο της επιβίωσης.

Υπάρχει αντικαπιταλιστικός οικοφεμινισμός και αναζητά τη σύγκλιση με άλλους αντισυστημικούς κοινωνικούς χώρους; Και αν ναι, ποια είναι τα κύρια στοιχεία αυτού του οικοφεμινισμού;

Στις προβιομηχανικές κοινωνίες, η έννοια της εργασίας αντιστοιχούσε στην ιδέα μιας δραστηριότητας που διεξαγόταν συνεχώς και που ήταν άρρηκτα δεμένη με την ανθρώπινη φύση. Ωστόσο, πριν από περίπου δυο αιώνες, εμφανίζεται μια νέα αντίληψη που σφυρηλατήθηκε στη βάση της μυθολογίας  της παραγωγής και της ανάπτυξης, και που συρρίκνωσε την προηγούμενη ευρεία  θεώρηση στο πεδίο της μισθωτής βιομηχανικής παραγωγής.

Αυτή η συρρίκνωση της ευρείας έννοιας της εργασίας στη σφαίρα της μισθωτής απασχόλησης αποκρύπτει το γεγονός ότι για να διαιωνιστούν η κοινωνία  και το κοινωνικοοικονομικό σύστημα  έχουν ανάγκη τη πραγμάτωση ενός μεγάλου καταλόγου καθηκόντων σχετικών με την ανθρώπινη αναπαραγωγή, τη φροντίδα των παιδιών, την περιποίηση των ηλικιωμένων, την ικανοποίηση των βασικών αναγκών, την πρόνοια για την υγεία, τη ψυχολογική υποστήριξη, τη διευκόλυνση της κοινωνικής συμμετοχής… Σε τελική ανάλυση, πρόκειται για ένα τεράστιο όγκο χρόνου εργασίας που αποσκοπεί να εξασφαλίσει την ικανοποίηση των ανθρώπινων αναγκών και την ευζωία των ανθρώπων και που, εξαιτίας του σεξουαλικού καταμερισμού εργασίας που έχει επιβάλλει η πατριαρχική ιδεολογία, αναγκάζονται να την επωμιστούν κυρίως οι γυναίκες  μέσα στο σπίτι.

Οι κλασικοί οικονομολόγοι, αν και δεν απέδιδαν καμιά οικονομική αξία σε αυτή την εργασία, τουλάχιστον  παραδέχτηκαν τη σημασία της οικογενειακής οικιακής εργασίας, και όρισαν το μισθό ως κόστος της ιστορικής αναπαραγωγής της εργαζόμενης τάξης.  Έτειναν να αναγνωρίσουν την αξία της οικιακής εργασίας, χωρίς ωστόσο να την ενσωματώνουν στα αναλυτικά πλαίσια της οικονομικής επιστήμης.

Αυτή η αντίφαση εξαφανίζεται σχεδόν εντελώς με τη νέο-κλασική οικονομία που θεσμοθετεί οριστικά το διαχωρισμό μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού χώρου, μεταξύ εμπορευματικής παραγωγής και οικιακής παραγωγής, περιθωριοποιώντας και αποκρύπτοντας τη τελευταία.

Είναι αυτή η διάκριση ρόλων που επέτρεψε στους άνδρες να αφιερωθούν πλήρως στην εμπορευματική εργασία χωρίς να είναι αναγκασμένοι να επωμιστούν τα καθήκοντα που σχετίζονται με τις φροντίδες σε πρόσωπα ή στην οικογένεια ή με τη διατήρηση  των συνθηκών υγιεινής του σπιτιού.  Έτσι, επιβλήθηκε ένας ορισμός της οικονομίας που δεν ενσωματώνει το σεξουαλικό καταμερισμό της εργασίας και δεν αναγνωρίζει το καθοριστικό ρόλο της οικιακής εργασίας στην αναπαραγωγή του καπιταλιστικού συστήματος.

Ωστόσο, παρόλο που η εργασία που συνδέεται με τις φροντίδες παρουσιάζεται συχνά ως ξεχωριστή από το παραγωγικό περιβάλλον, όμως εξασφαλίζει τη παραγωγή μιας «πρώτης ύλης» που είναι βασική για τη συμβατική οικονομική  διαδικασία: την εργατική δύναμη.

Στο πλαίσιο των δικών του παραγωγικών σχέσεων, το καπιταλιστικό σύστημα δεν μπορεί να αναπαράγει την εργατική δύναμη που χρειάζεται.  Η καθημερινή αναπαραγωγή, αλλά κυρίως η γενεαλογική, απαιτεί ένα τεράστιο όγκο χρόνου και ενέργειας που το σύστημα δεν είναι σε θέση να αμείψει.  Οι διαδικασίες μόρφωσης, κοινωνικοποίησης και φροντίδας στους ηλικιωμένους είναι πολύπλοκες και προκαλούν συναισθήματα και συγκινήσεις που επιτρέπουν στο κάθε άτομο να αναπτυχθεί με μια κάποια ασφάλεια.

Η αντικαπιταλιστική οικοφεμινιστική σκέψη θεωρεί ότι το κοινωνικο-οικονομικό σύστημα έχει τη μορφή ενός παγόβουνου.  Το τμήμα του που επιπλέει και είναι ορατό είναι η αγορά. Κάτω από την επιφάνεια υπάρχει μια πολύ μεγαλύτερη μάζα: η εργασία για τη συντήρηση της ζωής.  Αυτά τα δυο τμήματα του παγόβουνου είναι αρκετά διαφοροποιημένα. Το κυριότερο από αυτά είναι κρυμμένο από τα βλέμματα, αλλά και τα δυο είναι άρρηκτα δεμένα.  Πάνω στο βυθισμένο πάγο της οικιακής εργασίας  και της αναζωογόνησης των φυσικών συστημάτων,  στηρίζεται και ακουμπάει  το μπλοκ της μισθωτής απασχόλησης της συμβατικής οικονομίας. Η διατήρηση του   συστήματος επιβάλλει να παραμένει αόρατη η σφαίρα των δραστηριοτήτων που επικεντρώνονται στην ικανοποίηση των βασικών αναγκών και απορροφούν τις εντάσεις.

Μπορούμε να πούμε ότι υπάρχει μια βαθιά αντίφαση μεταξύ της διαδικασίας φυσικής και κοινωνικής αναπαραγωγής και της διαδικασίας συσσώρευσης του κεφαλαίου.

Αν  η κοινωνική αναπαραγωγή και συντήρηση της ζωής είχαν τον πρώτο λόγο στην οικονομία, τότε η δραστηριότητα θα κατευθυνόταν προς την άμεση παραγωγή αγαθών χρήσης και όχι ανταλλαγής, και η ευζωία θα γινόταν αυτοσκοπός.

Είναι αδύνατο να δίνεις προτεραιότητα ταυτόχρονα και στις δυο λογικές. Πρέπει  κατά συνέπεια να επιλέξεις τη μια από τις δυο.  Καθώς οι αγορές δεν έχουν για κύριο στόχο να ικανοποιούν τις ανθρώπινες ανάγκες, είναι μάταιο να ελπίζουμε ότι, μέσα σε αυτό το σύστημα, μπορούν να μετατραπούν σε προνομιούχο κέντρο της κοινωνικής οργάνωσης.

 Ποιοι θα έπρεπε να είναι λοιπόν οι στόχοι με προτεραιότητα;

Η κερδοφορία και η οικονομική ανάπτυξη πρέπει επιτέλους να πάψουν να καθορίζουν τη κατανομή του χρόνου, την οργάνωση του χώρου και τις διάφορες ανθρώπινες δραστηριότητες. Για να δημιουργήσουμε κοινωνίες βασισμένες στη ευζωία, είναι απαραίτητο να τις διαρθρώσουμε γύρω από τη κοινωνική αναπαραγωγή και την ικανοποίηση των αναγκών, χωρίς να μειώνουμε τη σημασία της βιοφυσικής βάσης που επιτρέπει στο είδος μας να ζει.

Οι ετερόδοξες θεωρήσεις της οικονομίας έχουν πολλά να προσφέρουν στην αναμόρφωση της οικονομικής επιστήμης. Η οικολογική οικονομία μας αποδείχνει ότι ένα σημαντικό μέρος της οικονομικής δραστηριότητας είναι επιβλαβές για τη ζωή, ότι καταναλώνει τεράστιους πόρους χωρίς να φέρνει την ευζωία, και ακόμα χειρότερα, ότι παράγει κακοζωία. Η φεμινιστική οικονομία φέρνει τα πάνω κάτω στη κατηγορία της εργασίας, αποκαλύπτοντας το κεντρικό ρόλο της ιστορικά περιφρονημένης και υποβαθμισμένης δραστηριότητας των γυναικών, παρόλο που αυτή στηρίζει τη καθημερινή ζωή.  Μαζί με άλλους χώρους της κριτικής οικονομίας, αυτές οι διαφορετικές θεωρήσεις και προσεγγίσεις είναι απαραίτητες για τη δημιουργία ενός νέου μοντέλου.

Το να παραδεχτούμε ότι είμαστε ευάλωτα όντα που χρειάζονται τη φροντίδα των άλλων στη διάρκεια του κύκλου της ζωής μας επιτρέπει να επανακαθορίσουμε και να συμπληρώσουμε τη σύγκρουση κεφαλαίου-εργασίας καθώς και να πούμε ότι αυτή η σύγκρουση  πάει πέρα από την ένταση μεταξύ του κεφαλαίου και της μισθωτής εργασίας και αντικατοπτρίζει τον ανταγωνισμό μεταξύ του κεφαλαίου και όλων των εργασιών, των αμειβόμενων και των μη αμειβόμενων.

Αν επιπλέον θυμηθούμε ότι, από οικολογική προοπτική, είναι επίσης χειροπιαστή η βασική αντίφαση που υπάρχει μεταξύ του παρόντος οικονομικού μεταβολισμού και της βιωσιμότητας της βιόσφαιρας, τότε γινόμαστε και πάλι μάρτυρες  της σημαντικής συνεργίας  μεταξύ του οικολογικού και του φεμινιστικού οράματος. Η οικολογική προοπτική αποδεικνύει πόσο φυσικά ανέφικτη είναι η αναπτυξιακή κοινωνία. Ο φεμινισμός κάνει προσγειώνει αυτή τη σύγκρουση μέσα στη καθημερινότητα της ζωής μας και καταγγέλλει τη πατριαρχική και ανδροκεντρική λογική  της συσσώρευσης και της ανάπτυξης. Η άλυτη και ριζική (από τη ρίζα) ένταση που υφίσταται μεταξύ του καπιταλιστικού οικονομικού συστήματος και της βιωσιμότητας της ανθρώπινης ζωής, είναι στη πραγματικότητα αδιάψευστος μάρτυρας της ουσιαστικής αντίθεσης μεταξύ του κεφαλαίου και της ζωής.

Το να βάλουμε ως στόχο της κοινωνίας και της οικονομικής διαδικασίας την ικανοποίηση των αναγκών και την ευζωία των ατόμων σε συνθήκες ισότητας ισοδυναμεί με μια σημαντική αλλαγή προοπτικής. Σημαίνει ότι άξονας και σπονδυλική στήλη της κοινωνίας, καθώς και των αναλύσεων, πρέπει να είναι τόσο η ικανοποίηση των βασικών αναγκών, που επιτρέπει στα άτομα να μεγαλώνουν, να αναπτύσσονται  και να ζουν με αξιοπρέπεια, όσο και η εργασία και οι κοινωνικά αναγκαίες παραγωγές. Σύμφωνα με αυτή τη νέα προοπτική, οι γυναίκες δεν είναι ούτε πρόσωπα δευτερεύουσας σημασίας ούτε εξαρτημένα, αλλά πρόσωπα ενεργά, παίκτριες της δικιάς τους ιστορίας, δημιουργοί πολιτισμών και αξιών της εργασίας διαφορετικών από εκείνες του πατριαρχικού και καπιταλιστικού μοντέλου.

Μετάφραση: Γιώργος Μητραλιάς

Πηγή: www.contra-xreos.gr

 

Διαβάστε ακόμα

Πώς η οικονομική ανάπτυξη στράφηκε κατά της ζωής

 

 

 

Share

Διακήρυξη των Αγροτισσών του Ευρωπαϊκού Συντονιστικού της Via Campesina για την 8η Μάρτη

Διακήρυξη των Αγροτισσών του Ευρωπαϊκού Συντονιστικού της Via Campesina για την 8η Μάρτη 2014

Evenstad, 6 Μαρτίου 2014

 Μέσα σ’ αυτόν τον χρόνο, το 2014, που έχει ανακηρυχθεί ως το έτος της οικογενειακής γεωργίας από τα Ηνωμένα Έθνη, οι γυναίκες των οργανώσεων-μελών του Ευρωπαϊκού Συντονιστικού της Via Campesina έχουμε συγκεντρωθεί στο Evenstad (Νορβηγία) για τη Διεθνή Ημέρα της Γυναίκας. Θέλουμε να δηλώσουμε τη σταθερή δέσμευσή μας για το δικαίωμα σε υγιεινά, επαρκή και καλής ποιότητας τρόφιμα για όλους τους πολίτες, στα πλαίσια ενός αγρο-οικολογικού και κοινωνικού τρόπου παραγωγής και διανομής.

Θέλουμε να διασφαλιστεί το δικαίωμα των αγροτών για την ισότιμη συμμετοχή σε αυτόν τον τρόπο παραγωγής, τη νομική αναγνώριση τους ως παραγωγών τροφίμων, την πρόσβαση στη γη, τους σπόρους και τα υπόλοιπα μέσα.

Χιλιάδες αγρότισσες σε όλη την Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο εργαζόμαστε σε μικρής κλίμακας αγροτικά έργα, τα οποία αποτελούν τη βάση πλούσιων και ποικιλόμορφων συστημάτων τροφίμων. Είμαστε ιστορικά οι θεματοφύλακες της γνώσης και της βιοποικιλότητας, και θα εξασφαλίσουμε τη διατήρηση της γης και τη ζωντάνια της υπαίθρου.

Με αυτόν τον τρόπο καταδικάζουμε τις επιθέσεις ενάντια στις αγροτικές κοινότητες, και ιδιαίτερα ενάντια στις γυναίκες εκ μέρους των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που απορρέουν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, την Παγκόσμια Τράπεζα, τις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών, όπως αυτή που τελεί υπό διαπραγμάτευση αυτή τη στιγμή με τις Ηνωμένες Πολιτείες, που είναι η αιτία της αναγκαστικής μετανάστευσης, ακόμη και πολυάριθμων θανάτων ανθρώπων που προσπαθούν να ξεφύγουν από αυτές τις καταστάσεις της φτώχειας.

Ένα άλλο μοντέλο παραγωγής τροφίμων, στα πλαίσια της Κυριαρχίας της Τροφής είναι απαραίτητο, για μια ριζοσπαστική κοινωνική μεταμόρφωση, σε μια διαδικασία στην οποία αξίες, όπως η ισότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα υπερισχύουν των συμφερόντων του κεφαλαίου, και των καπιταλιστικών και πατριαρχικών πολιτικών.

Με πιο απλά λόγια, μια πιο δίκαιη Ευρώπη μπορεί να επιτευχθεί μόνο εάν οι γυναίκες συμμετέχουν σε χώρους λήψης αποφάσεων.

Θα θέλαμε επίσης να καταδικάσουμε όλες τις μορφές πολιτικών των διακρίσεων και ιδιαίτερα θέλουμε να εκφράσουμε την υποστήριξή μας στις γυναίκες σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες που κινητοποιούνται για την υπεράσπιση των σεξουαλικών και αναπαραγωγικών δικαιωμάτων, τελικά για εμάς τις γυναίκες, για να έχουμε το δικαίωμα να αποφασίζουμε για το σώμα μας και τη ζωή μας.

Αυτή την 8η Μάρτη ας υπερασπίσουμε τα δικαιώματά μας ως γυναίκες και αγρότισσες στο δρόμο.

μετάφραση: Χριστίνα Κούρκουλα

 

Διαβάστε ακόμα

Δελτίο Τύπου της Via Campesina για την 8η Μάρτη

La Via Campesina: η διατροφική αυτάρκεια και ο παγκόσμιος φεμινιστικός αγώνας

 

 

Share

Δελτίο Τύπου της Via Campesina για την 8η Μάρτη

Δελτίο Τύπου της Via Campesina για την 8η Μάρτη, 2014

Harare, 7 Μαρτίου 2014

Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας: Παλεύουμε ενάντια στον καπιταλισμό, την πατριαρχία και για τα δικαιώματά μας!

Αύριο, 8η Μάρτη, Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, η Via Campesina επαναβεβαιώνει την αντι-καπιταλιστική και αντι-πατριαρχική στάση της. Εκφράζουμε την σταθερή απόφαση μας να παλέψουμε και να βγούμε στον δρόμο διαμαρτυρόμενες για ένα νέο όραμα του κόσμου, με βάση τις αρχές του σεβασμού, της ισότητας, της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης, της ειρήνης και της ελευθερίας. Είμαστε αποφασισμένες να συνεχίσουμε τον αγώνα μαζί με τις εργαζόμενες γυναίκες των αγροτικών και αστικών περιοχών.

Ο πρώτος εορτασμός της Διεθνούς Ημέρας Εργασίας των Γυναικών (τώρα Διεθνής Ημέρα της Γυναίκας) πραγματοποιήθηκε στις 19 Μαρτίου 1911 στην Γερμανία, την Αυστρία, τη Δανία και την Ελβετία, με συλλαλητήρια στα οποία οι γυναίκες απαίτησαν το δικαίωμα ψήφου, το δικαίωμα να κατέχουν δημόσιο αξίωμα, το δικαίωμα να εργάζονται και για την εξάλειψη των διακρίσεων λόγω φύλου.

Μόλις λίγες ημέρες αργότερα, στις 25 Μαρτίου, περισσότερες από 140 εργαζόμενες γυναίκες, ως επί το πλείστον μετανάστριες, πέθαναν σε πυρκαγιά σε εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας στη Νέα Υόρκη. Αυτή η καταστροφή είχε τεράστια επίδραση στην εργατική νομοθεσία στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως και στους επόμενους εορτασμούς της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας, κατά την οποία γίνεται αναφορά στις συνθήκες εργασίας που οδήγησαν σε αυτό το τραγικό συμβάν.

Από τότε μέχρι σήμερα οι γυναίκες ακούραστα εξακολουθούμε να αγωνιζόμαστε και να διεκδικούμε τα δικαιώματά μας. Η σημερινή κοινωνία, καπιταλιστική και πατριαρχική, στηριζόμενη στη διάκριση και την εκμετάλλευση, όχι μόνο των φυσικών πόρων και της γης, αλλά και της ίδιας της ανθρώπινης φυλής, χτίζει τον πλούτο και την ανάπτυξή της σε μια ανισότητα η οποία μ’ αυτόν τον τρόπο γίνεται απαραίτητη.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι γυναίκες της υπαίθρου, οι εργάτριες, οι αγρότισσες και οι γυναίκες ιθαγενείς, βρισκόμαστε σε ακόμη πιο υποδεέστερη μοίρα, εξαιτίας του απλού γεγονότος ότι είμαστε γυναίκες: διπλά εκμεταλλευόμενες, διπλά καταπιεσμένες.

Η βία προς τις γυναίκες, είτε είναι σεξουαλική, είτε σωματική ή ψυχολογική, είναι ευρύτατα διαδεδομένη στις κοινωνίες μας. Μια πρόσφατη έρευνα στην Ευρώπη έδειξε ότι το 1/3 των γυναικών έχουν αντιμετωπίσει τη βία με βάση το φύλο. Οι σημερινές περικοπές στην κοινωνική ασφάλιση, που επηρεάζει περισσότερο τις γυναίκες από τους άνδρες και οι οπισθοδρομικές αλλαγές στα δικαιώματα αναπαραγωγής είναι μορφές βίας κατά των γυναικών.

Εμείς οι γυναίκες αγωνιζόμαστε σκληρά για να αλλάξουμε τις κοινωνίες μας και να απαιτήσουμε την αποκατάσταση και την κατάργηση όλων των σεξιστικών πρακτικών. Ένα παράδειγμα είναι ο αγώνας στην Ασία για την αποκατάσταση και την αναγνώριση των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν από τον ιαπωνικό στρατό στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν οι γυναίκες συστηματικά αναγκάζονταν να εργαστούν ως σκλάβες του σεξ. Ακόμα και σήμερα ο οργανωμένος βιασμός συμβαίνει σε εμπόλεμες ζώνες και αποτελεί μια από τις πιο φρικτές μορφές βίας κατά των γυναικών.

Ως Via Campesina θα ενισχύσουμε την εκστρατεία μας για να σταματήσει η βία κατά των γυναικών.

Οι αγώνες μας και η δράση μας για την Κυριαρχία της Τροφής (διατροφική αυτάρκεια) έχει δώσει σ’ εμάς τις γυναίκες την ευκαιρία να κάνουμε ορατή την ιστορική συμμετοχή μας στην ανάπτυξη των διατροφικών συστημάτων σε παγκόσμια κλίμακα και τον ρόλο που έχουμε διαδραματίσει από τότε που επινοήθηκε η γεωργία. Ο ρόλος αυτός συνδέεται στενά με τη συλλογή και τη διάδοση των σπόρων και την προστασία και διατήρηση της βιοποικιλότητας και του γενετικού πλούτου, καθιστώντας μας τους βασικούς συναισθηματικούς και ηθικούς πυλώνες της κοινωνίας.

Οι αγρότισσες και οι εργάτριες γης, οι γυναίκες ιθαγενείς και οι γυναίκες της υπαίθρου θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για την προστασία της φύσης, τη Μητέρα Γη, τα τρόφιμα και την Κυριαρχία της Τροφής. Εμείς θα τα υπερασπιστούμε ενάντια στην εκμετάλλευση και τη βία σε όλα τα επίπεδα και όλες τις εκφάνσεις της, ενάντια στις πολυεθνικές εταιρείες και απέναντι σ’ ένα αυτοκαταστροφικό σύστημα εκμετάλλευσης.

Οι γυναίκες και οι άνδρες της Via Campesina απαιτούν τη δημιουργία χώρων συζήτησης και ανταλλαγής όπου θα μπορούν να αναπτύξουν ισχυρά εργαλεία για μια πολύμορφη και πλουραλιστική κοινωνία: εργαλεία για την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας ενάντια στα πολιτικά και πολιτισμικά ιδεώδη που μπλοκάρουν την πρόοδο προς την ισότητα των φύλων.

Οι οργανωμένες γυναίκες της υπαίθρου έχουν πεισθεί ότι δεν υπάρχει καμία πιθανότητα οπισθοδρόμησης στην πρόοδο και τις νίκες που έχουν πετύχει, και ακόμη λιγότερο στη νοοτροπία των γυναικών. Συνεχίζουν να αγωνίζονται για την «κυριαρχία της χώρας τους, της γης τους και του κορμιού τους», λέγοντας «όχι» στη βία κατά των γυναικών σε όλες τις μορφές της.

Απαιτούμε ισότητα στα δικαιώματα, σεβασμό της πολιτισμικής, έμφυλης και εθνοτικής πολυμορφίας, κοινωνική δικαιοσύνη για όλα τα έμβια όντα και το αναφαίρετο δικαίωμα να ζούμε με αξιοπρέπεια.

Δεσμευόμαστε να εμβαθύνουμε και να διευρύνουμε τη διαδικασία μας για τη συλλογική διαμόρφωση μιας πολιτικής πρότασης με στόχο τη δημιουργία της βάσης για τον «Λαϊκό Φεμινισμό της Υπαίθρου».

Παγκοσμιοποίηση του αγώνα, παγκοσμιοποίηση της ελπίδας

μετάφραση: Χριστίνα Κούρκουλα

Διαβάστε ακόμα

La Via Campesina: η διατροφική αυτάρκεια και ο παγκόσμιος φεμινιστικός αγώνας

 

Share

Πώς η οικονομική ανάπτυξη στράφηκε κατά της ζωής

της Βαντάνα Σίβα

Η απεριόριστη ανάπτυξη είναι μια φαντασίωση των οικονομολόγων, των επιχειρηματιών και των πολιτικών. Θεωρείται συνώνυμο της προόδου. Το «ακαθάριστο εγχώριο προϊόν» (ΑΕΠ) που δήθεν μετράει τον πλούτο των εθνών, αναγορεύτηκε στο ισχυρότερο δεδομένο και την κυρίαρχη έννοια της εποχής μας. Αλλά η οικονομική μεγέθυνση κρύβει τη φτώχεια που προκαλεί λόγω της καταστροφής του περιβάλλοντος, που με τη σειρά της στερεί από τις κοινότητες τα μέσα να καλύπτουν μόνες τις ανάγκες τους.

Η έννοια της ανάπτυξης δημιουργήθηκε ως ένας τρόπος να κινητοποιηθούν πόροι και άνθρωποι κατά τη διάρκεια του Β’ παγκοσμίου πολέμου. Το ΑΕΠ βασίζεται σε ένα τεχνητό και πλασματικό κριτήριο, σύμφωνα με το οποίο αν καταναλώνεις ό,τι παράγεις, δεν παράγεις τίποτα. Στην πραγματικότητα η «ανάπτυξη» μετράει τη μετατροπή της φύσης σε λεφτά και των φυσικών πόρων σε εμπορεύματα.

Υπό την έννοια αυτοί, οι θαυμαστοί φυσικοί κύκλοι της ανανέωσης του νερού και των τροφών θεωρούνται κατεξοχήν αντιπαραγωγικοί! Οι αγρότες του πλανήτη, που παρέχουν το 72% της τροφής μας, δεν παράγουν· αλλά κι οι γυναίκες που καλλιεργούν τη γη ή ασχολούνται με τα οικιακά, δεν παράγουν ανάπτυξη. Ένα θαλερό δάσος δε συνεισφέρει στη μεγέθυνση της οικονομίας, παρά μόνο αν υλοτομηθεί και τα δέντρα του πωληθούν ως ξυλεία. Μια υγιής κοινωνία υστερεί από άποψη ανάπτυξης σε σύγκριση με μια κοινωνία που έχει πληγεί από μια επιδημία, που αναπτύσσεται π.χ. μέσω των αυξανόμενων πωλήσεων φαρμάκων κ.λπ.

Όταν το νερό θεωρείται κοινόχρηστος πόρος, προστατεύεται και μοιράζεται δωρεάν σε όλους. Αλλά τότε δε συνεισφέρει στη μεγέθυνση της οικονομίας. Αν όμως η «κόκα κόλα» αναγείρει ένα εργοστάσιο, αρχίζει να καταβροχθίζει τους υδατικούς πόρους και να γεμίζει με χρωματιστό νερό πλαστικά μπουκάλια, δημιουργεί ανάπτυξη. Αλλά αυτή η ανάπτυξη θεμελιώνεται ση πρόκληση φτώχειας στη φύση και τις ιθαγενείς κοινότητες. Η άντληση υδάτων πέραν των δυνατοτήτων ανανέωσής τους και επαναδημιουργίας των υδατικών αποθεμάτων προκαλεί λειψυδρία· οι γυναίκες αναγκάζονται να διανύουν μεγαλύτερες αποστάσεις για να βρουν πόσιμο νερό. Στο χωριό Πλατσιμάντα της Κεράλα, όταν η διαδρομή προς το πόσιμο νερό έφτασε τα 10km, μια ντόπια γυναίκα, η Μαγιλάμα (Mayilamma) όρθωσε το ανάστημά της για να πει: «φτάνει πια! Δεν μπορούμε να περπατάμε άλλο. Το εργοστάσιο της “κόκα κόλα” πρέπει να κλείσει!». Το κίνημα που πυροδότησαν οι γυναίκες εντέλει πέτυχε πράγματι να κλείσει το εργοστάσιο.

Κάτι ανάλογο συμβαίνει με ένα άλλο δώρο της εξέλιξης: τους σπόρους. Οι αγρότες επέλεγαν, καλλιεργούσαν και διαφοροποιούσαν τους σπόρους, που είναι η βάση της παραγωγής τροφίμων. Ένας σπόρος αναπαράγεται, πολλαπλασιάζεται και εξασφαλίζει τους σπόρους της επόμενης χρονιάς και την τροφή της. Κι όμως, οι επιλεγμένοι από τους αγρότες σπόρους δε θεωρείται πως συνεισφέρουν στην ανάπτυξη. Δημιουργούν και ανανεώνουν τη ζωή, αλλά δεν οδηγούν σε κερδοφορία. Η ανάπτυξη αρχίζει από τη στιγμή που οι σπόροι μεταλλάσσονται, κατοχυρώνονται και «κλειδώνουν» γενετικά, εξαναγκάζοντας τους αγρότες να τους αγοράζουν κάθε χρόνο κι ακριβότερα.

Η φύση πτωχαίνει, η βιοποικιλότητα διαβρώνεται κι ένας ανοικτός, ελεύθερος πόρος αποκτά ιδιοκτήτη και μετατρέπεται σε κατοχυρωμένο εμπόρευμα. Η ετήσια αγορά σπόρων είναι συνταγή για βέβαιη χρεοκοπία των φτωχών Ινδών αγροτών. Κι από τον καιρό που δημιουργήθηκαν μονοπώλια σπόρων, οι χρεοκοπίες αγροτών πράγματι επεκτάθηκαν. Στην Ινδία από το 1995, έχουν αυτοκτονήσει πάνω από 270,000 υπερχρεωμένοι αγρότες.

Η φτώχεια επίσης επεκτείνεται όταν ιδιωτικοποιούνται δημόσιες υπηρεσίες. Η ιδιωτικοποίηση του νερού, του ηλεκτρισμού, της υγείας, της εκπαίδευσης, δημιουργεί ανάπτυξη. Αλλά δημιουργούν επίσης και φτώχεια, εξαναγκάζοντας τους ανθρώπους να δαπανούν μεγάλα ποσά, σε πράγματα που ήταν διαθέσιμα σε λογικές τιμές ως κοινά αγαθά. Όταν εμπορευματοποιηθεί και χρηματιστεί κάθε πλευρά της ανθρώπινης ζωής, αυτή θα γίνει ακριβότερη -και οι άνθρωποι φτωχότεροι.

Οι λέξεις οικονομία και οικολογία έχουν παρόμοια ετυμολογία: παράγονται από τη ελληνική λέξη «οίκος», που θα πει νοικοκυριό. Για όσο καιρό η οικονομία επικεντρωνόταν στο νοικοκυριό, αναγνώριζε και σεβόταν το γεγονός πως εξαρτιόταν από τους φυσικούς πόρους και το σεβασμό των ορίων της οικολογικής τους ανανέωσης. Ασχολιόταν με το πώς να ικανοποιήσει τις βασικές ανθρώπινες ανάγκες μέσα στα δεδομένα αυτά όρια. Εκείνα τα οικονομικά -που επικεντρώνονταν στην οικιακή οικονομία- ήταν επίσης γυναικοκρατούμενα. Αλλά σήμερα η οικονομία έχει αποσυνδεθεί από τους οικολογικούς περιορισμούς και από τις βασικές ανθρώπινες ανάγκες. Κι ενώ η καταστροφή του περιβάλλοντος δικαιολογούνταν στο όνομα της ανάπτυξης, η φτώχεια και η ανέχεια επεκτείνονταν. Η οικονομική μας πορεία δεν ήταν μόνο μη βιώσιμη· ήταν και άδικη.

Το κυρίαρχο μοντέλο της οικονομικής ανάπτυξης τελικά στράφηκε κατά της ίδιας της ζωής. Όταν η οικονομία μετριέται με αποκλειστικό κριτήριο τις κεφαλαιακές ροές, τότε οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι. Επιπλέον, ενώ οι εύποροι είναι πλούσιοι από χρηματικής άποψης, είναι πολύ φτωχοί από την άποψη της ανθρωπιάς.

Οι απαιτήσεις του κυρίαρχου μοντέλου της οικονομίας μάς οδηγούν απευθείας σε πολεμικές συρράξεις: για την διεκδίκηση πετρελαίου, νερού, τροφίμων… Η μη βιώσιμη ανάπτυξη εμπεριέχει τρεις μορφές βίας:

Τη βία κατά της Γης, που εκδηλώνεται ως οικολογική κρίση.

Τη βία κατά των ανθρώπων, που εκδηλώνεται ως φτώχεια, υπεξαίρεση και εκδίωξη.

Τη βία ως πόλεμο και σύγκρουση, καθώς προκειμένου να ικανοποιήσουν τις ακόρεστες ορέξεις, τους, οι ισχυροί ιδιοποιούνται τους πόρους στους οποίους βασίζεται η ύπαρξη των κοινωνιών και των κρατών μας.

Η αύξηση των χρηματικών ροών μέσω της καθιέρωσης του ΑΕΠ οδήγησε στην αποσύνδεση της οικονομίας από τις πραγματικές αξίες. Αλλά εκείνοι που έχουν σωρεύσει χρηματικούς πόρους είναι εις θέση να διεκδικούν τους βασικούς πόρους των ανθρώπων: τη γη και το νερό τους, τα δάση και τους σπόρους τους. Η δίψα τους είναι τέτοια που τους οδηγεί να κυνηγήσουν και την τελευταία σταγόνα ποσίμου ύδατος και την τελευταία σπιθαμή εδάφους. Αλλά αυτό το κυνήγι δεν πρόκειται να σηματοδοτήσει το τέλος της φτώχειας. Θα οδηγήσει στο τέλος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δικαιοσύνης.

Οι νομπελίστες οικονομολόγοι Τζόζεφ Στίγκλιτς (Joseph Stiglitz) και Αμάρτια Σεν (Amartya Sen) παραδέχτηκαν πως ο δείκτης του ΑΕΠ δεν εκφράζει όλες τις πλευρές της ανθρώπινης κατάστασης και υπογράμμισαν την ανάγκη να κατασκευαστούν νέα εργαλεία έκφρασης της ευημερίας των εθνών. Αυτός είναι ο λόγος που για να εκτιμούν την πορεία τους, κράτη σαν το Μπουτάν αντικατέστησαν τον δείκτη του ΑΕΠ με την «ακαθάριστη εγχώρια ευτυχία». Για να αναζωογονήσουμε την πραγματική ευημερία, χρειαζόμαστε δείκτες πέραν του ΑΕΠ και οικονομίες που να λειτουργούν διαφορετικά από τμήματα ενός παγκόσμιου σούπερ-μάρκετ. Χρειάζεται να θυμηθούμε πως μόνο η ζωή μπορεί να εξαγοράσει τη ζωή.

Πηγή: tvxs

 

Διαβάστε ακόμα

Δράσεις για την Ελεύθερη Διακίνηση των Σπόρων και των Τροφίμων: Το μήνυμα της Vandana Shiva

Η υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος και οι επιπτώσεις στις γυναίκες

 

Share

Διεθνής Ημέρα Αγρότισσας

Το 50% των τροφίμων, που παράγονται ετησίως στον κόσμο, το καλλιεργούν γυναίκες. Στην Αφρική, το ποσοστό αυτό ανεβαίνει στο 80%-90% και στην Ασία στο 60%, σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO).

Παρόλα αυτά, οι αγρότισσες της υφηλίου φτωχαίνουν και στερούνται ίσων ευκαιριών με τους άνδρες συναδέλφους τους. Στην Αφρική για παράδειγμα, αν και η παραγωγή τροφής είναι, όπως προαναφέρθηκε, σχεδόν εξολοκλήρου γυναικεία υπόθεση, οι γυναίκες κατέχουν μόλις το 1% της καλλιεργούμενης γης, ενώ βιώνουν περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζικές πιστώσεις (λιγότερο από το 10% των χρηματοδοτήσεων που δίδονται συνολικά σε μικρομεσαίους αγρότες), νέες τεχνολογίες και λιπάσματα, βάσει στατιστικών στοιχείων του Ερευνητικού Κέντρου Διεθνούς Ανάπτυξης.

Ακόμη και σε ανεπτυγμένες χώρες, υπάρχει σημαντική υστέρηση, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε το ΑΠΕ-ΜΠΕ από διάφορες πηγές, με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Αγρότισσας στις 13/10.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση για παράδειγμα, το 42% του αγροτικού πληθυσμού είναι γυναίκες. Ωστόσο, σε πολύ λίγες περιπτώσεις οι γυναίκες είναι ιδιοκτήτριες μονάδων αγροτικής παραγωγής (στοιχεία: Παγκόσμια Ένωση Αγροτών).

Με βάση μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας, εάν οι γυναίκες παγκοσμίως ελάμβαναν την ίδια εκπαίδευση με τους άντρες, οι αποδόσεις της αγροτικής γης θα αυξάνονταν κατά 22%.

Κατά την ίδια πηγή, αν οι γυναίκες τής υπαίθρου είχαν ίση πρόσβαση με τους άντρες στην ιδιοκτησία γης, τις νέες τεχνολογίες, τις οικονομικές υπηρεσίες και χρηματοδοτήσεις και τις αγορές, η αγροτική παραγωγή θα μπορούσε να αυξηθεί σε τέτοιο βαθμό, που ο αριθμός των ανθρώπων που πεινούν ανά τον κόσμο θα μειωνόταν κατά 100-150 εκατ. άτομα.

Σύμφωνα με όλους τους παραπάνω φορείς, ο ρόλος της αγρότισσας παγκοσμίως πρέπει να ενισχυθεί και να βοηθηθεί. Στις 15 Οκτωβρίου γιορτάζεται η Διεθνής Ημέρα Αγρότισσας, που καθιερώθηκε το 2007, με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, προκειμένου να υπενθυμίζει κάθε χρόνο τη συμβολή της γυναίκας στην αγροτική παραγωγή και την κοινωνία.

Στο πλαίσιο αυτό και με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα, το “ΑγρΟραμα” και τα “ΑγροΝέα” διοργανώνουν συνάντηση-συζήτηση στην Κοζάνη την Κυριακή 13 Οκτωβρίου, με θέμα την αγροτική κοινωνία και οικονομία και την ανάπτυξη συστημάτων κοινωνικής οικονομίας, ως αντίδοτο στην κρίση.

Πηγή: left.gr

 

 

Share

Δράσεις για την Ελεύθερη Διακίνηση των Σπόρων και των Τροφίμων: Το μήνυμα της Vandana Shiva

 

Καθώς πλησιάζει η Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής στις 16 Οκτώβρη, κινήματα πολιτών σε όλο τον κόσμο που αγωνίζονται ενάντια στα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα και τις μεγάλες πολυεθνικές που τα προωθούν, επιδιώκοντας να ελέγξουν την ανθρωπότητα μέσα από τον έλεγχο της τροφής με επικεφαλής την MONSANTO, οργανώνουν δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού ενάντια στον έλεγχο των τροφίμων και την καταστροφή της βιοποικιλότητας του πλανήτη.

Μια από τις μεγαλύτερες οργανώσεις κοινωνικής αντίστασης στο «πατεντάρισμα» και την απαγόρευση της Ελεύθερης Διακίνησης των Παραδοσιακών Ποικιλιών Σπόρων και των Τροφίμων είναι η SEEDFREEDOM με επικεφαλής την Ινδή φεμινίστρια και γνωστή ακτιβίστρια Δρ.Vandana Shiva, η οποία έρχεται στην Αθήνα στις 7 Οκτώβρη προσκαλεσμένη από την κοινότητα ΠΕΛΙΤΙ και τον δήμο Αθηναίων. Μαζί της και η Ινγκά Νιζνίκ από την οργάνωση «Κιβωτός του Νώε» από την Αυστρία.

Η Δρ.Vandana Shiva, με το παρακάτω γράμμα και το βίντεο στέλνει στους πολίτες σε όλο τον κόσμο, καλλιεργητές και καταναλωτές, μήνυμα κοινωνικής αντίστασης και ανυπακοής στους άδικους νόμους, εθνικούς ή κοινοτικούς που υπαγορεύονται από τα μεγάλα συμφέροντα των πολυεθνικών εταιρειών βιοτεχνολογίας, όπως είναι η MONSANTO, η BAYER, και άλλες, που απαγορεύουν την ελευθερία των σπόρων των παραδοσιακών ποικιλιών και των τροφίμων, προσπαθώντας να επιβάλλουν τις δικές τους γενετικά τροποποιημένες ποικιλίες σπόρων και ζωοτροφών, τα δικά τους λιπάσματα και φυτοφάρμακα.

Χριστίνα Κούρκουλα

 

Το γράμμα της Δρ.Vandana Shiva

Αγαπητοί υποστηρικτές της βιοποικιλότητας και της ελευθερίας,

Είναι καιρός να οργανώσουμε και να επικεντρώσουμε τις δυνάμεις μας στην απελευθέρωση των σπόρων μας και της τροφής μας από τα τοξικά, άπληστα και θανατηφόρα νύχια των πολυεθνικών εταιρειών όπως η Monsanto. Από τους νόμους που φτιάχνουν οι εταιρείες, κλέβοντας τις δημοκρατίες μας, με απώτερο σκοπό να κλέψουν τους σπόρους και την τροφή μας, την υγεία και την επιβίωσή μας, τον πολιτισμό μας και τη ζωή μας. Πρέπει να πάψουμε να αισθανόμαστε αδύναμοι όπως θέλουν οι εταιρείες για να μας κάνουν να πιστέψουμε ότι είναι παντοδύναμες και δεν έχουμε καμία δυνατότητα αλλαγής. Όμως έχουμε. Εμείς απλά πρέπει να συνενώσουμε τις συλλογικές προσπάθειές μας. Πρέπει να γίνουμε η αλλαγή που θέλουμε να δούμε.

Σας καλώ να ξετυλίξετε τις δημιουργικές σας δυνατότητες στη διάρκεια του Δεκαπενθήμερου Δράσης για την Ελεύθερη Διακίνηση των Σπόρων και των Τροφίμων, μεταξύ 2 και 16 Οκτώβρη.

Στις 2 Οκτώβρη εορτάζεται η γέννηση του Γκάντι. Ο Γκάντι μας άφησε κληρονομιά την ιδέα της «αυτο-οργανωμένης ελευθερίας» (Swaraj) και της «δύναμης της αλήθειας» (Satyagraha). Ας γιορτάσουμε λοιπόν στις 2 Οκτώβρη την παγκόσμια ημέρα της Satyagraha των Σπόρων. Μια μέρα όπου υπερασπιζόμαστε την ελευθερία του σπόρου και την ελευθερία των τροφίμων, ταυτοποιώντας κάθε νόμο που διαμορφώθηκε από τις μεγάλες πολυεθνικές για να υπονομεύσουν τις ελευθερίες αυτές, να ποινικοποιήσουν την βιοποικιλότητα, τη διάσωση και ανταλλαγή των σπόρων, τις καινοτομίες και τα δικαιώματα των αγροτών, με την ανάπτυξη παράνομων μονοπωλίων σπόρων μέσω των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και της υποστήριξης της ομοιομορφίας και της μονοκαλλιέργειας των ειδών.

Αφού ταυτοποιήσουμε τους νόμους που εξυπηρετούν τη δουλεία των σπόρων, ας δεσμευτούμε να μην υπακούουμε αυτούς τους ανήθικους και βάρβαρους νόμους που απειλούν τη ζωή στη γη, μαζί και τις ζωές μας και τις ζωές των παιδιών μας. Ο Γκάντι μας υπενθύμισε πριν από 100 χρόνια, ότι «Όσο παραμένει η αντίληψη ότι οι άδικοι νόμοι πρέπει να τηρούνται, τόσο θα υπάρχει και η δουλεία». Έχουμε ένα όνειρο, και το όνειρό μας είναι ότι κάθε σπόρος, κάθε μέλισσα, κάθε πεταλούδα, κάθε σκουλήκι, κάθε άτομο, κάθε παιδί θα ζήσει χωρίς χειραγώγηση, έλεγχο, πείνα και ασθένειες, ότι θα εξελίσσονται και θα συν-εξελίσσονται με ελευθερία, ευημερία και υγεία. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να υποβάλλεται στην αντίληψη ότι η νόμοι της Monsanto πρέπει να τηρούνται. Στο όνομα των νόμων της Γαίας, της ανανέωσης της ζωής με ελευθερία και της δικαιοσύνης των νόμων, είναι οικολογικό και ηθικό καθήκον μας να παρακούσουμε τους νόμους της Monsanto. Και καθώς αντιστεκόμαστε και δεν υπακούουμε στους καταστροφικούς νόμους της δικτατορίας των σπόρων, ας γιορτάσουμε την Ελεύθερη Διακίνηση των Σπόρων και των Τροφίμων υιοθετώντας τον Νόμο των Σπόρων και φτιάχνοντας Κήπους Ελπίδας (Gardens of Hope) – ιερά καταφύγια σπόρων – και Ζώνες Ελεύθερης Διακίνησης Σπόρων, χωρίς διπλώματα ευρεσιτεχνίας και γενετικά τροποποιημένα είδη.

Στις 12 Οκτώβρη θα οργανώσουμε παγκόσμια πορεία διαμαρτυρίας κατά της Monsanto, όπως κάναμε στις 25 του Μάη.

Η 16η Οκτώβρη είναι η Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής. Η Monsanto και άλλοι γίγαντες της βιοτεχνολογίας είναι τόσο ανόητοι και αλαζόνες ώστε να απονέμουν στον εαυτό τους το Διεθνές Βραβείο Τροφίμων του οποίου είναι οι χορηγοί εκείνη την ημέρα. Ας δώσουμε τα πραγματικά Βραβεία Τροφίμων σε πραγματικούς Ήρωες Τροφίμων στις τοπικές κοινωνίες μας, σ’ αυτούς που μας προσφέρουν πραγματικά υγιεινά τρόφιμα. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας, το 72% των τροφίμων που τρώνε οι άνθρωποι προέρχεται από μικρά αγροκτήματα και αγρόκηπους.

Μπορούμε να φθάσουμε το 72% στο 100% από την Διάσωση των Παραδοσιακών Σπόρων και την καλλιέργεια Κήπων της Ελπίδας παντού. Η βιομηχανική γεωργία που καθοδηγείται από τις εταιρείες έχει καταστρέψει το 75% της βιοποικιλότητας του πλανήτη με αποτέλεσμα την πείνα και τις ασθένειες. Ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι πεινούν, 2 δισεκατομμύρια υποφέρουν από ασθένειες που σχετίζονται με τα τρόφιμα. Αυτό το σύστημα διατροφής δεν μας εξασφαλίζει ζωή και υγεία. Είναι ένα εμπορευματικό σύστημα που καθοδηγείται από την απληστία και το κέρδος, και έχει εξαπολύσει το θάνατο και την καταστροφή. Πρέπει να σταματήσουμε αυτή την καταστροφή. Δεν υπάρχει χώρος για τα δηλητήρια και την δουλεία των πολυεθνικών στο διατροφικό σύστημα. Είμαστε ό, τι τρώμε.

Οι σπόροι μας και η τροφή μας είναι ζωτικής σημασίας για τη ζωή. Δεν είναι δυνατόν να επιτρέπουμε να συνεχίζεται η καταστροφή του πλανήτη και της υγείας μας. Δεν μπορούμε να επιτρέπουμε να συνεχίζεται η δουλεία των σπόρων και η δικτατορία των τροφίμων. Πρέπει να πάρουμε πίσω τους σπόρους μας, το φαγητό μας, την ελευθερία μας.

Με αγάπη και δύναμη για κάθε έναν από εσάς, να αξιοποιήσετε τις δυνάμεις σας στο έπακρο και να ξεδιπλώσετε στο μέγιστο βαθμό τις δυνατότητές σας για δράσεις δημιουργίας και συνεργασίας, ώστε μαζί να διαμορφώσουμε ένα διατροφικό σύστημα που θα προστατεύει τη ζωή στη γη, τη μικρή αγροτική παραγωγή, την υγεία μας και το μέλλον μας.

Vandana Shiva

Το βίντεο εδώ

 

Βασικές Ημέρες Διεθνούς Δράσης / Ιδέες Δράσης

 

2 Οκτ.: Satyagraha Σπόρων – Παγκόσμια Ανυπακοή των πολιτών ενάντια στους άδικους νόμους για τους σπόρους, στο πνεύμα του Γκάντι

12 Οκτ.: Παγκόσμια Πορεία Διαμαρτυρίας κατά της Monsanto – www.march-against-monsanto.com

16 Οκτ.: Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής και Αναγνώρισης των Ηρώων της Πραγματικής Τροφής –Αναζητήστε και τιμήστε τους Ήρωες της Πραγματικής Τροφής – Real Food Heroes – στην τοπική κοινωνία σας και στον κόσμο.

2-16 Οκτ.: Δράσεις για την Ελεύθερη Διακίνηση των Σπόρων – Δημιουργήστε Τράπεζες Σπόρων και Ζώνες παραδοσιακών, μη γενετικά τροποποιημένων Σπόρων – Δημιουργήστε Κήπους Ελπίδας – Οργανώστε Ανταλλαγές Σπόρων και δράσεις με Βόμβες Σπόρων.

 

Περισσότερες πληροφορίες για τον τρόπο συμμετοχής δείτε εδώ

Ιδέες για Δράσεις, δείτε εδώ και εδώ

 

Share

Η Γυναίκα ως παράγοντας ανάσχεσης της λεηλασίας της Φύσης

της Χριστίνας Κούρκουλα

Η λεηλασία της φύσης και οι συνακόλουθες επιπτώσεις της, η κλιματική αλλαγή, οι φυσικές καταστροφές, η ερημοποίηση και η εξάντληση των φυσικών πόρων πλήττουν μεν αδιάκριτα τις αναπτυσσόμενες και τις αναπτυγμένες χώρες σε όλη τη γη, σε δυσανάλογα μεγάλο βαθμό όμως πλήττουν τους φτωχούς πληθυσμούς που κυρίως είναι γυναίκες. Είναι πλέον ευρέως αποδεκτό ότι η κλιματική αλλαγή θα επηρεάσει και στο μέλλον τους φτωχούς επειδή είναι πιο ευάλωτοι και διαθέτουν λιγότερους πόρους για να προσαρμοστούν στις κλιματικές αλλαγές. Καθώς οι γυναίκες αποτελούν το 70% των ανθρώπων που ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας σε παγκόσμια κλίμακα, αυτές θα επηρεάζονται δυσανάλογα από τις επιπτώσεις της περιβαλλοντικής υποβάθμισης.

Σύμφωνα με έρευνες (Peterson, K.) οι γυναίκες και τα παιδιά κινδυνεύουν με θάνατο 14 φορές περισσότερο από τους άνδρες στις φυσικές καταστροφές. Επίσης, έχει υπολογιστεί ότι οι γυναίκες αποτελούν έως και το 80% των προσφύγων και των εκτοπισμένων πληθυσμών παγκοσμίως, ενώ συνήθως σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης το 70-80% αυτών που χρειάζονται βοήθεια είναι γυναίκες και παιδιά.

Παρόλα αυτά οι γυναίκες δεν είναι αδύναμες, οι διακρίσεις ανάμεσα στα φύλα καθορίζουν τον αυξημένο βαθμό των συνεπειών της περιβαλλοντικής υποβάθμισης γι’ αυτές. Σε μια μελέτη ανάλυσης των καταστροφών σε 141 χώρες διαπιστώθηκε ότι, όπου οι γυναίκες είχαν ίσα δικαιώματα, υπήρχε μικρή ή καμία διαφορά στον αριθμό των γυναικών ή των ανδρών που έχασαν τη ζωή τους, αλλά όπου τα δικαιώματα των γυναικών ήταν σε κίνδυνο, η γυναικεία θνησιμότητα ήταν υψηλότερη από εκείνη των ανδρών. Οι ερευνητές αναφέρουν επίσης περιπτώσεις όπου στην προσπάθεια διάσωσης επιζώντων δόθηκε προτεραιότητα στους άνδρες επιζώντες έναντι των γυναικών.[Neumayer, E., Plümper, T. (2007)]

Οι γυναίκες πολύ συχνά παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαχείριση, την προστασία και τη χρήση των φυσικών αποθεμάτων, ιδιαίτερα στις φτωχές αγροτικές κοινωνίες όπου έχουν ως πρωταρχική φροντίδα την ευθύνη της παραγωγής της τροφής για την οικογένεια τους και για την τοπική κοινότητα, την εξασφάλιση πόσιμου νερού και την εξεύρεση καύσιμης ύλης. Είτε εργάζονται σε μικρές γεωργικές εκτάσεις με οριακή απόδοση ή ως εργάτριες γης σε φυτείες, είναι πολύ πιθανό να επηρεαστούν από ακραία καιρικά φαινόμενα, από την επέκταση της καλλιέργειας σιτηρών για την παραγωγή βιοκαυσίμων και την εξάντληση του υδροφόρου ορίζοντα από την κατάχρηση της βιομηχανικής δραστηριότητας. Ενώ το 70% των εργατών γης σε όλο τον κόσμο είναι γυναίκες, μόλις το 2% κατέχει γη, έχοντας συχνά περιορισμένη πρόσβαση σε πληροφόρηση  και δομές λήψης αποφάσεων στην τοπική κοινότητα.

Οι γυναίκες όμως δεν είναι μόνο θύματα, είναι και φορείς αλλαγής καθώς εδώ και πολλά χρόνια έχουν μάθει να προσαρμόζονται στην κλιματική αλλαγή, ψάχνοντας αποτελεσματικούς τρόπους αντιμετώπισης των συνεπειών των φυσικών καταστροφών, για την εξασφάλιση του νερού, της ενέργειας και την προστασία της βιοποικιλότητας του τόπου τους. Έτσι, οργανώνονται σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, παίρνουν πρωτοβουλίες, διαμαρτύρονται και αντιστέκονται στην καταστροφή της βιοποικιλότητας των ειδών και των οικοσυστημάτων από πολυεθνικούς γίγαντες που λειτουργούν με μόνο κριτήριο την αύξηση της παραγωγής τους και τη μεγιστοποίηση του κέρδους τους.

Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τις γυναίκες και τους άνδρες με διαφορετικό τρόπο, μια παράμετρος που πρέπει να λάβουν υπόψη τους οι κυβερνήσεις στη διαμόρφωση πολιτικών αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής.

Σύμφωνα με τις πατριαρχικές αντιλήψεις του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος η φύση και η γυναίκα αποτελούν οντότητες υποδεέστερες, χειραγωγήσιμες και εκμεταλλεύσιμες. Η καπιταλιστική πατριαρχική θεώρηση του κόσμου αρνείται να εκτιμήσει σωστά τη γυναικεία εργασία και το περιβάλλον. Δεν είναι τυχαίο που στην σημερινή παγκόσμια οικονομική κρίση παρατηρείται αύξηση της βάναυσης κακοποίησης των γυναικών και της φύσης.

Και ενώ οι γυναίκες συμμετέχουν όλο και περισσότερο στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα που ευθύνεται για την κλιματική αλλαγή, ένας πολύ μικρός αριθμός κατέχει θέσεις επιρροής για να μπορούν να αμφισβητήσουν ή και να αλλάξουν καθιερωμένες καταστρεπτικές πρακτικές.

Μια ματιά στο φύλο αυτών που διευθύνουν τις πιο ρυπογόνες επιχειρήσεις του πλανήτη, με ελάχιστες προσπάθειες στο ενεργητικό τους να μειώσουν την συνεισφορά τους στην καταστροφή των οικοσυστημάτων, δείχνει ότι η απροθυμία των εταιρειών να μειώσουν το οικολογικό τους αποτύπωμα είναι γένους αρσενικού.

Σύμφωνα με συγκριτικά στοιχεία από τις 5 πιο ρυπογόνες βιομηχανίες στον κόσμο, οι επικεφαλείς είναι άνδρες, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό των γυναικών είναι μικρότερο από το 15% και μάλιστα σε χαμηλής ευθύνης διευθυντικές θέσεις.

Από την άλλη πλευρά, πρόσφατη έρευνα στις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές οργανώσεις της Ευρώπης, δείχνει ότι όλοι οι εκπρόσωποι τους σε συμβουλευτική ομάδα για θέματα περιβάλλοντος παρά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι άνδρες, παρότι τα 2/3 των εργαζομένων σε εθελοντική βάση σε αυτές τις οργανώσεις είναι γυναίκες.

Ως εκ τούτου, στην οποιαδήποτε προσπάθεια διαμόρφωσης πολιτικών εμείς οι γυναίκες πρέπει να διεκδικήσουμε:

  • Να ενσωματωθεί η διάσταση του φύλου (gender mainstreaming) στις εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές για το περιβάλλον, παίρνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες ανάγκες και τις δυνατότητες των γυναικών έναντι των ανδρών. Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τις γυναίκες και τους άνδρες με διαφορετικό τρόπο, και οι κυβερνήσεις πρέπει να συνυπολογίσουν αυτή την παράμετρο στη διαμόρφωση πολιτικών αντιμετώπισης των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής, γιατί οι πολιτικές που εμπεριέχουν τη διάσταση του φύλου, έχουν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να είναι αποτελεσματικές.
  • Να υπάρχει μέριμνα για την πρόσβαση των γυναικών στην πληροφόρηση και την ισότιμη συμμετοχή τους στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων για την προστασία και διαχείριση του περιβάλλοντος, του υδάτινου πλούτου και των φυσικών πόρων.
  • Να αναγνωριστεί η συμβολή των γυναικών στην προστασία του περιβάλλοντος μέσα από διαχρονικές πρακτικές ορθής χρήσης του φυσικού πλούτου και να αξιοποιηθεί κατάλληλα η συσσωρευμένη εμπειρία τους στην εξοικονόμηση πόρων (ρωτήστε τις γυναίκες – ξέρουν καλύτερα).

Αν δεν υπάρξει συγκεκριμένη δέσμευση για την επίτευξη της ισότιμης συμμετοχής των φύλων στην διαμόρφωση πολιτικών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και της δραματικής μείωσης της βιοποικιλότητας είναι πιθανό τα φαινόμενα αυτά να ενισχύσουν την ανισότητα των φύλων. Η ακραία φτώχεια και η πείνα που βιώνουν οι γυναίκες στον τρίτο κόσμο, αλλά και σε τμήματα πληθυσμού των αναπτυγμένων οικονομικά χωρών είναι πιθανό να αυξηθούν, τα κορίτσια θα έχουν μικρότερες πιθανότητες ακόμα και για την βασική εκπαίδευση, τα ποσοστά της παιδικής θνησιμότητας και η υγεία των μητέρων θα επιδεινωθούν, ενώ οι γυναίκες θα συνεχίσουν να επωμίζονται άνισα την διαχείριση της εξάντλησης των φυσικών πόρων του τόπου τους.

 

Πηγές:

Peterson, K. (no date) Gender Issues in Disaster Responses, cited in Soroptimist International of the Americas (2008) White Paper: Reaching out to women when disaster strikes. April 2008. Available: http://www.soroptimist.org/pdf/DisaterWhitePaper0408.pdf  [15 September 2009]

-Fouillet, A., Rey, G., Jougla, E., Frayssinet, P., Bessemoulin, P., Hémon, D. (2007) A predictive model relating daily fluctuation in summer temperatures and mortality rates. BMC Public Health 2007: 7: doi:10.1186/1471-2458-7-114

-Neumayer, E., Plümper, T. (2007) The gendered nature of natural disasters: the impact of catastrophic events on the gender gap in life expectancy, 1981–2002. Annals of the Association of American Geographers, 97 (3). pp. 551-566.

 

Share

Η υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος και οι επιπτώσεις στις γυναίκες

της Χριστίνας Κούρκουλα

Στις 5 Ιουνίου κάθε χρόνο γιορτάζουμε την Ημέρα του Περιβάλλοντος. Οι γυναίκες σε όλο τον πλανήτη και ιδιαίτερα οι γυναίκες του τρίτου κόσμου που βιώνουν με βίαιο συχνά τρόπο τις επιπτώσεις από την υπερθέρμανση του πλανήτη, την κλιματική αλλαγή, τις φυσικές καταστροφές και την σταδιακή εξάντληση των φυσικών πόρων λόγω της αλόγιστης κατανάλωσής τους από τον άνθρωπο, συνειδητοποιούν σταδιακά την ανάγκη της προστασίας της φύσης και της επιστροφής σε καταναλωτικά πρότυπα συμβατά και φιλικά προς το περιβάλλον. Οργανώνονται σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, παίρνουν πρωτοβουλίες, διαμαρτύρονται και αντιστέκονται στην καταστροφή της βιοποικιλότητας των ειδών και των οικοσυστημάτων από πολυεθνικούς γίγαντες που λειτουργούν με μόνο κριτήριο την αύξηση της παραγωγής τους και τη μεγιστοποίηση του κέρδους τους. Γυναίκες όπως η Ινδή ακτιβίστρια Vandana Shiva που αγωνίζεται για τη διάσωση των παραδοσιακών σπόρων και κατά των μεταλλαγμένων, η διευθύντρια της GreenPeace στην Αργεντινή Eugenia Testa που βρίσκεται φυλακισμένη σε μπουντρούμι γιατί κατήγγειλε τη σύμπραξη της κυβέρνησης της Αργεντινής με την εταιρεία εξορύξεων Barrick Gold, οι γυναίκες στις Σκουριές της Χαλκιδικής, παλιότερα οι γυναίκες της Κερατέας και πολλές άλλες επώνυμες κι ανώνυμες γυναίκες σε όλο τον κόσμο υψώνουν το ανάστημά τους απέναντι στη βαρβαρότητα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης του φυσικού περιβάλλοντος, βαρβαρότητας που έχει συχνά άμεσες επιπτώσεις στις ίδιες, στα παιδιά τους και στις τοπικές κοινωνίες. Στον παρακάτω πίνακα παρουσιάζονται συνοπτικά τα αποτελέσματα της υποβάθμισης του περιβάλλοντος στη ζωή των γυναικών του πλανήτη.

[Στοιχεία πίνακα από WEDO (WOMEN’S ENVIRONMENT AND DEVELOPMENT ORGANIZATION), 2012]

 

Διαφορές ανάμεσα στα φύλα διεθνώς Επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή Επιπτώσεις λόγω των ανισοτήτων ανάμεσα στα φύλα
ΦΤΩΧΕΙΑ – Περισσότερο από το 50% από το 1,5 δισεκατομμύριο των ανθρώπων που ζουν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα είναι γυναίκες (πηγή:UNFPA-United Nations Population Fund) ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΣΟΔΕΙΑΣ Οι γυναίκες επωμίζονται αυξημένα βάρη εργαζόμενες στη γεωργία ενώ παράλληλα είναι υπεύθυνες και για την παραγωγή των τροφίμων της οικογένειάς τους.
ΝΕΡΟ– Κατά μέσον όρο οι γυναίκες και τα παιδιά σπαταλούν 8 τουλάχιστον ώρες την ημέρα για τη συλλογή νερού (πηγή: UN WOMEN) ΕΛΛΕΙΨΗ ΚΑΥΣΙΜΩΝ Πολλές γυναίκες στις αναπτυσσόμενες χώρες ξοδεύουν από 2 ως 9 ώρες καθημερινά για τη συλλογή καύσιμης ύλης και την προετοιμασία των οικογενειακών γευμάτων.
ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ – Σε παγκόσμιο επίπεδο οι γυναίκες υπουργοί κυβερνήσεων είναι το 16,7% , οι γυναίκες βουλευτές το 19,5% και οι γυναίκες αρχηγοί κρατών μόλις το 9% (πηγή: IPU – Inter-Parliamentary Union)

 

 

ΣΠΑΝΙΟΤΗΤΑ ΝΕΡΟΥ Οι αυξημένες υποχρεώσεις των γυναικών που διανύουν μεγάλες αποστάσεις για να εξασφαλίσουν την πρόσβαση σε πόσιμο νερό, υπονομεύουν την εκπαιδευτική και οικονομική τους αυτοτέλεια.
ΤΡΟΦΗ – Οι γυναίκες σε κάποιες χώρες παράγουν πάνω από το 60% των τροφίμων (πηγή:FAO)

 

 

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ Οι γυναίκες διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας στις φυσικές καταστροφές, όπως επίσης απειλούνται σε μεγαλύτερο βαθμό από σεξουαλική κακοποίηση.
ΑΛΦΑΒΗΤΙΣΜΟΣ – Τα δύο τρίτα από τα 774 εκατομμύρια των αναλφάβητων ενηλίκων διεθνώς είναι γυναίκες (πηγή: UNSTATS-United Nations Statistics)

 

 

ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Ως πάροχοι φροντίδας οι γυναίκες συχνά επιβαρύνονται με την φροντίδα των μικρών παιδιών, των ασθενών και των ηλικιωμένων ενώ παράλληλα δεν έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες  ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.
ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ – Οι γυναίκες κατέχουν μόλις το 2% της γης για αγροτική εκμετάλλευση στον πλανήτη (πηγή: UN WOMEN) ΕΚΤΟΠΙΣΗ Η αναγκαστική μετανάστευση σε πολλές περιπτώσεις πολεμικών συγκρούσεων επιδεινώνει την ευπάθεια των γυναικών.
  ΠΟΛΕΜΙΚΕΣ ΣΥΓΚΡΟΥΣΕΙΣ Ενώ οι άνδρες έχουν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να τραυματιστούν ή να σκοτωθούν σε συρράξεις, οι γυναίκες κινδυνεύουν από άλλες επιπτώσεις πολεμικών εχθροπραξιών όπως βιασμό, κακοποίηση,  άγχος και κατάθλιψη.

 

 

 

Share

Σκουριές: ΜΑΤ εναντίον γυναικών

της Σταυρούλας Πουλημένη

Γυναίκα 37 χρονών, περίπου 50 κιλά, μητέρα τριών ανήλικων παιδιών, άοπλη με λίγο τσουρέκι στη τσάντα και ένα φουλάρι στο λαιμό, ανέβηκε με άλλες εξήντα γυναίκες στο βουνό Κάκαβος για να υπερασπιστεί το δικαίωμα της στο φυσικό της περιβάλλον, το δάσος. Βρέθηκε σωριασμένη σε ένα χαντάκι με κάκωση στον αυχένα γιατί ….εμπόδισε δύο τζιπ της αστυνομίας να περάσουν. Τρεις γυναίκες αφού χτυπήθηκαν από τους άνδρες της αστυνομίας συνελήφθησαν γιατί….. απείλησαν την σωματική ακεραιότητα δύο διμοιριών ΜΑΤ και η μία κατηγορείται μεταξύ άλλων … ότι δάγκωσε το χέρι ενός αστυνομικού.

Οι παραπάνω προτάσεις δεν θα μπορούσαν να αποτελούν κομμάτι του ίδιου ρεπορτάζ γιατί φανερά αντίκεινται στην κοινή λογική. Και όμως στην Χαλκιδική αυτός ήταν ο τρόπος που η ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να τιμήσει την Παγκόσμια Μέρα για την Μητέρα. Επιστρατεύοντας δύο διμοιρίες των ΜΑΤ και την ομάδα ΟΠΚΕ για να χτυπήσει εξήντα γυναίκες, μητέρες οι περισσότερες. Θα μπορούσαν να είναι και οι δικές τους, αναρωτιέται κανείς και όμως η αστυνομία στην Χαλκιδική δεν κάνει διακρίσεις σε παιδιά και γυναίκες. Όλοι αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, με το ξύλο και τις συλλήψεις. Πρόκειται για τα νέα ήθη που έχει εγκαινιάσει ο Δένδιας στην χώρα με πειραματόζωο την Χαλκιδική. Η δημοκρατία έχει καταλυθεί στην Χαλκιδική, το χειρότερο όμως είναι ότι καταλύεται κάθε μέρα και με κάθε δυνατό τρόπο.

«Ανεβήκαμε στο βουνό πηγαίνοντας προς τις Σκουριές από την περιοχή Οξάρες. Στην διασταύρωση του δασικού δρόμου μας περίμεναν τρία τζιπ των ομάδων ΟΠΚΕ τα οποία ήθελαν να μας κόψουν τον δρόμο. Εμείς καταφέραμε να περάσουμε ενώ αυτοί μας φώναζαν ειρωνικά «Έτσι και αλλιώς θα σας σταματήσουν τα ΜΑΤ στο εργοτάξιο» Σε λίγη ώρα βρίσκουμε παρατεταγμένες δύο διμοιρίες των ΜΑΤ με πλήρη εξάρτηση. Δεν τους μιλάμε και καθόμαστε στην άκρη του δρόμου για πικ –νικ, τσουρέκι, καφέ ό,τι είχε η κάθεμια. Πέρασε περίπου μία ώρα και βλέπουμε τα ΜΑΤ να ανοίγουν δρόμο για να περάσουν δύο τζιπ της αστυνομίας τα οποία ερχόντουσαν κατά πάνω μας. Εμείς μπήκαμε μπροστά τους και είπαμε στους άνδρες της αστυνομίας ότι από την στιγμή που μας απαγορεύουν τον δρόμο προς το βουνό τουλάχιστον ας μην μας ενοχλούν. Ξαφνικά τα ΜΑΤ έρχονται κατά πάνω μας και χτυπούν μια 60χρονη συναγωνίστρια μας . Σε λίγη ώρα ακούμε τον διοικητή να φωνάζει «Κάντε στην άκρη, σας φορτώνουμε όλες» Και ενώ αρχίζουμε να οπισθοχωρούμε, τα ΜΑΤ ξεκινούν να μας σπρώχνουν με τις ασπίδες τους και τραβολογούν μία από μας για να την συλλάβουν» μας εξιστορεί η Λόλα Χρυσούλη (φωτο) η οποία μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο όπου οι γιατροί της διέγνωσαν κάκωση αυχένα και εκδορές στον λαιμό.

«Με έσπρωχναν ταυτόχρονα τρεις άνδρες των ΜΑΤ για να με συλλάβουν. Ο ένας από την κουκούλα, ο άλλος από το μαντήλι που είχα στο λαιμό, κόντεψε να με πνίξει. Ξαφνικά ο ένας αφήνει το χέρι του από πάνω μου και ο άλλος με ρίχνει στο χαντάκι δίπλα στο δρόμο» περιγράφει η Λόλα και καταλήγει: «Έχουμε έρθει ξανά αντιμέτωπες με τα ΜΑΤ στο βουνό, ποτέ ξανά όμως δεν ζήσαμε τέτοια βία. Δεν είμαστε ούτε οι γυναίκες νίντζα, ούτε οι μαύρες χήρες στην Τσετσενία. Είναι δυνατόν 50 κιλά άνθρωπος να απειλώ την σωματική ακεραιότητα ενός πάνοπλου άνδρα των ΟΠΚΕ;»

«Αναρωτιέμαι αν μου έχει απομείνει πλέον κάποιο δικαίωμα» αναρωτιέται η κα Κούλα, 54 χρονών το απόγευμα στο φυλάκιο της Ιερισσού όπου δεκάδες κάτοικοι κρατούν βάρδιες προκειμένου να προστατεύσουν το χωριό τους από τα ΜΑΤ τα οποία έχουν περικυκλώσει τις δύο εισόδους της Ιερισσού. «Θέλαμε να κάνουμε μια απλή βόλτα στον χώρο που ζούσαμε τόσα χρόνια» τονίζει η κα Κούλα ακόμη ενώ παράλληλα αναφέρει ότι κατά τη διάρκεια της συμπλοκής χτυπήθηκε στο στομάχι και στη συνέχεια στο κεφάλι καθώς αστυνομικοί την έριξαν με την βία στο δρόμο. « Είμαι περήφανη για τον αγώνα που δώσαμε σήμερα» λέει η Αναστασία Τζίτζου, 38 χρονών και προσθέτει «Όπως φαίνεται αυτοί φοβούνται ακόμη και τις γυναίκες». Αναφορικά με τον ρόλο των γυναικών στον αγώνα ενάντια στους χρυσοθήρες, η Αναστασία σημειώνει: « Μέσα μας έχει φουντώσει το αίσθημα της αδικίας, αυτό μας κάνει πιο δυνατές. Στον αγώνα αυτόν άλλαξε και ο ίδιος ο ρόλος μας ως γυναίκες. Πριν ήμασταν μόνο γυναίκες του νοικοκυριού τώρα έχουμε μεταμορφωθεί σε αντάρτισσες». Η βία δεν τους τρομάζει πλέον αλλά όπως λέει η Αναστασία «σε κάνει να εφευρίσκεις νέους τρόπους αντίστασης».

Οι τρεις συλληφθείσες γυναίκες μεταφέρθηκαν στο αστυνομικό τμήμα Πολυγύρου για να περάσουν αυτόφωρο. Να σημειωθεί ότι η μία από τις τρεις συλληφθείσες, μητέρα ανήλικων παιδιών που τραυματίστηκε ελαφρά στο χέρι δεν της επετράπη η μεταφορά στο νοσοκομείο μέχρι τις 8 το βράδυ ενώ για πολλές ώρες είχε απαγορευτεί και η επαφή των συνηγόρων με τις τρεις γυναίκες χωρίς να υπάρχει κάποιος λόγος που να το δικαιολογεί. Οι κατηγορίες που βαρύνουν τις τρεις συλληφθείσες είναι μεταξύ άλλων εξύβριση, αντίσταση κατά της αρχής, απείθεια και απόπειρα απελευθέρωσης.

Τις προηγούμενες μέρες πριν αλλά και μετά το Πάσχα σχεδόν καθημερινά κάτοικοι της Ιερισσού αλλά και άλλων χωριών της ΒΑ Χαλκιδικής ανεβαίναν στο βουνό προκειμένου να κάνουν αυτό το οποίο θα έπρεπε να κάνει το κράτος, να προστατεύσει τον φυσικό του πλούτο. Στο βουνό δεν υπάρχει κανένας έλεγχος της καταστροφής αιωνόβιων δένδρων τα οποία αφού αποψιλώνονται παραχώνονται κακήν κακώς στις ρεματιές. Όπως και τις προηγούμενες μέρες έτσι και χθες, την ώρα που οι γυναίκες δέχονταν την επίθεση των ΜΑΤ από την άλλη πλευρά του βουνού περίπου 500 κάτοικοι ανέβηκαν στον λάκο του Καρατζά προκειμένου να ελέγξουν αν συνεχίζονται οι εργασίες αποψίλωσης για τις οποίες η εταιρία δεν έχει πάρει ακόμη τις σχετικές άδειες και εγκρίσεις. Επιπλέον η εταιρεία προχωρά τις εργασίες μετατροπής των ρεμάτων, μοναδικής πηγής υδροδότησης των χωριών σε λίμνες τελμάτων. Με αφορμή μάλιστα την σημερινή συνάντηση στην Εισαγγελία εφετών με την συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων πλευρών σχετικά με τη νομιμότητα των εργασιών της εταιρείας, οι κάτοικοι ανέβηκαν στο σημείο διαπιστώνοντας ότι οι εργαζόμενοι της εταιρείας έκοβαν ανενόχλητοι δένδρα. Για ακόμη μία φορά όμως συνάντησαν πλήθος διμοιριών να τους περιμένουν. Και ενώ τρεις εκπρόσωποι των κατοίκων πραγματοποιούσαν με τον αστυνομικό διευθυντή Κεντρικής Μακεδονίας Β. Χονδρό και τον αστυνομικό διευθυντή Χαλκιδικής, τα ΜΑΤ περικύκλωσαν τους κατοίκους και ρίχνουν δακρυγόνα σε ευθεία βολή. Ακολούθησε πολύωρη σύγκρουση των κατοίκων με τα ΜΑΤ και τραυματισμούς κατοίκων. Να σημειωθεί ότι οι αστυνομικές αρχές προσέφεραν κάλυψη όλο το πρωί σε εργασίες παράνομης υλοτόμησης στην περιοχή, ενώ κατά την επίθεση των ΜΑΤ τραυματίστηκαν τουλάχιστον 7 άτομα.

«Τα τελευταία γεγονότα δείχνουν μια προσπάθεια των αστυνομικών αρχών να οξύνουν την κατάσταση. Πριν λίγες μέρες ενώ οι κάτοικοι είχαν ανεβεί στο βουνό για να σταματήσουν τις εργασίες αποψίλωσης αντιμετώπισαν από την πλευρά των ΜΑΤ άσεμνες χειρονομίες ακόμη και εικονικούς πυροβολισμούς . Επιπλέον εκείνη την ημέρα άνδρες της αστυνομίας φώναζαν ειρωνικά προς τους κατοίκους ότι αγαπούν την Ελληνικός Χρυσός και ότι θα αγοράζουν χρυσό όταν γίνει η επένδυση ενώ δεν δίστασαν να πετάξουν και πέτρες προς την πλευρά των κατοίκων» λέει ο Γ. Κυρίτσης συνήγορος των κατοίκων ενώ αναφορικά με τους φερόμενους ως τραυματίες αστυνομικούς από σκάγια όπλων τόνισε ότι «Επίσημη ενημέρωση από ιατρικές πηγές δεν αναφέρει σοβαρούς τραυματισμούς αστυνομικών. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι μαζί με τους διαδηλωτές υπήρξε ελαφρύς τραυματισμός αστυνομικού» . Οι κάτοικοι αρνούνται ότι υπήρξε πυροβολισμός από σκάγια (πληροφορία την οποία διέδιδε το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και το Υπουργείο Υγείας) και δηλώνουν ότι πρόκειται για προβοκάτσια.

Αναφορικά με την επίθεση που δέχτηκαν οι γυναίκες ο Γ. Κυρίτσης τονίζει ότι πρόκειται για βίαιη αντιμετώπιση μιας ειρηνικής διαμαρτυρίας που υπακούει στο πρόσταγμα της κυβέρνησης για συνέχιση του έργου με κάθε κόστος.

«Είναι ειρωνεία ο υπουργός Δημόσιας τάξης ο οποίος έχει καταλύσει κάθε έννοια Δημοκρατίας στην Χαλκιδική να μας μιλάει για την Δημοκρατία και το δικαίωμα στην διαμαρτυρία» τονίζει η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Κ. Ιγγλέζη σχετικά με τις δηλώσεις Δένδια για κουκουλοφόρους που θέλουν «να επιβάλλουν το δικό τους “δίκαιο” με κηνυγετικά όπλα και μολότοφ». Σχετικά με τους δήθεν πυροβολισμούς η κα Ιγγλέζη τονίζει ότι οι κάτοικοι της Χαλκιδικής δεν είναι ούτε κουκουλοφόροι ούτε κουμπουροφόροι. «Ας ασχοληθεί ο κ. Δένδιας με τους άνδρες της ΕΛΑΣ οι οποίοι προκαλούν συνέχεια τους κατοίκους. Την κατάσταση την έχει φτάσει στα άκρα η κυβέρνηση με την αστυνομοκρατία που επιβάλλει στην περιοχή με την αστυνομία να προστατεύει τα συμφέροντα μιας εταιρείας» καταλήγει.

Πηγή: antigold

 

Share

Ανοιχτή Επιστολή από τις Γυναίκες της Χαλκιδικής

Οι γυναίκες της Χαλκιδικής στέλνουν μήνυμα αξιοπρέπειας, αγώνα και αποφασιστικότητας. Καλούν όλες τις γυναίκες της Ελλάδας και του κόσμου να σταθούν στο πλευρό τους και να δηλώσουν τη συμπαράσταση και την αλληλεγγύη τους.

Από την πρώτη ήδη ημέρα συλλογής υπογραφών, πάνω από 1700 γυναίκες από την Ιερισσό, Ν.Ρόδα, Ουρανούπολη, Αμμουλιανή και Μ. Παναγία, έχουν προσυπογράψει το κείμενο. Η συλλογή υπογραφών συνεχίζεται σε ολόκληρη τη Χαλκιδική.

Θα υπάρχει συνεχής ενημέρωση για την πορεία συλλογής υπογραφών, ενώ μπορείτε να επικοινωνήσετε με τις αγωνιζόμενες γυναίκες της Χαλκιδικής στην ηλεκτρονική διεύθυνση sintfor@gmail.com

Ακολουθεί το κείμενο της επιστολής:

 

Ανοιχτή Επιστολή

Γυναικών που αγωνίζονται ενάντια στην καταστροφή της Χαλκιδικής από την επέκταση των μεταλλευτικών δραστηριοτήτων και την εξόρυξη χρυσού

“Είμαστε οι προγιαγιάδες που ζήσανε την κατοχή κι αποφασίσαμε ποτέ ξανά φασισμός. Είμαστε οι γιαγιάδες που ζήσανε τον εμφύλιο κι είπαμε ποτέ ξανά πόλεμος. Είμαστε οι μάνες που είδαμε τα παιδιά μας μετανάστες κι είπαμε πότε πια ρατσισμός. Είμαστε οι κόρες που ζήσαμε τη χούντα κι είπαμε ποτέ ξανά απολυταρχικό καθεστώς. Είμαστε οι εγγονές που δε ζήσανε ούτε κατοχή, ούτε εμφύλιο, ούτε μετανάστευση, ούτε χούντα και τώρα τα ζούμε όλα μαζί. Είμαστε οι δισέγγονες που ονειρεύονται, ελπίζουν, και απαιτούν ένα καλύτερο αύριο.

Μέχρι πριν λίγο καιρό δεν ξέραμε πόσο τσούζουν τα χημικά, τί είναι το μααλόξ, τί σημαίνει ΜΑΤ, ΟΠΚΕ, ΕΚΑΜ. Μέχρι πριν λίγο καιρό πιστεύαμε ότι η ΕΛ.ΑΣ υπάρχει για να προστατεύει τους πολίτες. Πιστεύαμε ότι το κράτος και οι λειτουργοί του βρίσκονται εκεί για να προάγουν τα συμφέροντα των πολιτών και να διασφαλίζουν τα δικαιώματά τους.

Μας έριξαν χημικά, μας κυνήγησαν, μας χτύπησαν, μας συνέλαβαν, μας ανέκριναν, μπούκαραν στα σπίτια μας και στα σχολεία μας. Μας κατηγόρησαν ότι δε σεβόμαστε τους νόμους. Μας χαρακτήρισαν αμόρφωτες, απληροφόρητες, ανυπάκουες, ψεύτρες – μέχρι και τρομοκράτισσες!

Όλα αυτά τα αντέξαμε. Άλλωστε εμείς φέραμε τα παιδιά μας στον κόσμο με ανείπωτο πόνο και τα μεγαλώνουμε με απίστευτο κόπο. Δεν μας πτοούν οι τρομοκρατικές τους πρακτικές.

Τώρα όμως χτυπάνε τους εγγονούς, τους γιούς, τους πατεράδες, τους αδερφούς μας. Τους αρπάζουνε μες στη νύχτα μπροστά στα τρομαγμένα μάτια των παιδιών μας. Τους κλειδώνουν στις φυλακές σαν κοινούς εγκληματίες με κατασκευασμένες κατηγορίες.

 

Λένε ότι υπερασπίζονται τη νομιμότητα!

Καταπατώντας νόμους και δικαιώματα;

Λένε ότι προωθούν με κάθε κόστος τις επενδύσεις προς όφελος του λαού!

Ασκώντας βία και τρομοκρατία στο λαό;

Λένε ότι οι αποφάσεις της δικαιοσύνης πρέπει να είναι σεβαστές!

Προκαταβάλλοντας τες και αγνοώντας τες όταν δε συμφωνούν;

Λένε ότι υπερασπίζονται τη δημοκρατία!

Προσβάλλοντας το τεκμήριο της αθωότητας που είναι μια από τις θεμελιώδεις αρχές της;

 

Καλούμε τις γυναίκες όλης της Ελλάδας, όλου του κόσμου, να σταθούν δίπλα στον αγώνα μας. Σ΄ έναν αγώνα αξιοπρέπειας. Σ΄ έναν αγώνα για την προστασία του μέλλοντος των παιδιών μας, του περιβάλλοντος και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σ΄ έναν αγώνα όπου οι ζωές των παιδιών μας να είναι πάνω απ΄τα κέρδη των εταιρειών. Κάνουμε έκκληση σε όλες σας! Ζητάμε τη στήριξη, συμπαράσταση και αλληλεγγύη σας, με όποιο τρόπο μπορείτε!

Καταγγέλλουμε την κατασκευή ενόχων και την ποινικοποίηση κοινωνικών αγώνων. Καταγγέλλουμε την αστυνομική βία, την κρατική καταστολή και τις δικονομικές αυθαιρεσίες. Καταγγέλλουμε τις τηλεοπτικές δίκες και καταδίκες.

Απαιτούμε την αποφυλάκιση των πατεράδων, γιών και αδερφών μας. Απαιτούμε άμεση, δίκαιη, αμερόληπτη και διαφανή απόδοση δικαιοσύνης.

Σε κάθε άλλη περίπτωση θα μας βρούνε απέναντί τους. Εμάς, τις προγιαγιάδες, τις γιαγιάδες, τις μάνες, τις κόρες, τις εγγονές και τις δισέγγονες. Όλες μας!”

Πηγή: soshalkidiki

Share

Η 18η Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή στο Κατάρ και η διάσταση του φύλου στη διαμόρφωση πολιτικών για το περιβάλλον

της Χριστίνας Κούρκουλα

Στις 26 Νοέμβρη άρχισε στη Ντόχα του Κατάρ η 18η Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από περίπου 190 χώρες, για να διαπραγματευθούν τον περιορισμό των εκπομπών αερίων που ευθύνονται για το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Η διάσκεψη θα ολοκληρωθεί στις 7 Δεκεμβρίου, με τη συμμετοχή περισσότερων από 100 υπουργών, με την ελπίδα να καταλήξουν σε συμφωνία πηγαίνοντας ένα βήμα μπροστά τις διαπραγματεύσεις που άρχισαν το 1995 με πρωτοβουλία των Ηνωμένων Εθνών. Η νέα αυτή περιβαλλοντική συνάντηση πραγματοποιείται κάτω από την απειλή της αυξανόμενης υπερθέρμανσης του πλανήτη, και των επιπτώσεών της σε όλο τον κόσμο, ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες. Ανάμεσα στα σημαντικά θέματα που θα συζητηθούν είναι: η δεύτερη πράξη του πρωτοκόλλου του Κιότο με καθαρά συμβολική σημασία, το προσχέδιο των βασικών αρχών μιας συνολικής συμφωνίας μέχρι το 2015, και η παροχή οικονομικής βοήθειας στις πλέον ευάλωτες χώρες.

Γυναικείες οργανώσεις που ασχολούνται με την αειφόρο ανάπτυξη και το περιβάλλον παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την 18η διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή, καθώς η επιδείνωση των καιρικών φαινομένων λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη πλήττει κυρίως και σε μεγαλύτερο βαθμό τους πιο ευάλωτους πληθυσμούς που είναι οι γυναίκες και τα παιδιά. Μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια, οι εκπρόσωποι των οργανώσεων αυτών προσπαθούν με τη συμμετοχή τους να διασφαλίσουν την ενσωμάτωση της ισότητας των φύλων και των δικαιωμάτων των γυναικών στις πολιτικές και τις δράσεις που διαμορφώνονται για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Και ενώ αναγνωρίζουν ότι έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος σε σχέση με τις παραμέτρους αυτές, προσβλέπουν σε πιο αποτελεσματικούς τρόπους υλοποίησης των δεσμεύσεων των διαφόρων κρατών, μέσα από μια ολοκληρωμένη προσέγγιση της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, που θα ενσωματώνει την προώθηση της ισότητας των φύλων στην κοινωνική διάσταση του προβλήματος. Για να διαμορφωθούν όμως πολιτικές που θα προωθούν την ισοτιμία των γυναικών στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, οι γυναικείες οργανώσεις ζητούν να αναπτυχθούν και πρακτικές και πολιτικές που θα διασφαλίζουν τη συμμετοχή των γυναικών στις επίσημες διαπραγματεύσεις και την εκπροσώπησή τους σε διεθνείς οργανώσεις και οργανισμούς που διαμορφώνουν τις πολιτικές για το κλίμα.

Share

La Via Campesina: η διατροφική αυτάρκεια και ο παγκόσμιος φεμινιστικός αγώνας

της Esther Vivas

μετάφραση: Δέσποινα Σπανού και Δήμητρα Σπανού

Η Via Campesina είναι η κορυφαία διεθνής κίνηση μικρών αγροτών στον κόσμο. Προωθεί το δικαίωμα όλων των λαών στη διατροφική αυτάρκεια. Η Via Campesina ιδρύθηκε το 1993 στην αυγή του αντι-παγκοσμιοποιητικού  κινήματος και σταδιακά μετατράπηκε σε μια από τις βασικές οργανώσεις που ασκούν κριτική στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση. Η άνοδός της είναι μια έκφραση της αντίστασης των αγροτών απέναντι στην κατάρρευση του κόσμου της υπαίθρου που προκαλείται από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές και την εντατικοποίηση αυτών των πολιτικών, καθώς ενσωματώνονται στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (Antentas and Vivas, 2009a).

Από την ίδρυσή της, η Via Campesina προωθεί μια ταυτότητα των «γυναικών αγροτισσών» που είναι πολιτικοποιημένη, δεμένη με τη γη, την παραγωγή της τροφής και την υπεράσπιση της διατροφικής αυτάρκειας –χτισμένη σε αντιπαράθεση με το σημερινό αγροτοβιομηχανικό μοντέλο παραγωγής και μεταποίησης της τροφής (Desmarais, 2007). Η Via Campesina ενσαρκώνει ένα νέο είδος «αγροτικού διεθνισμού» (Bello, 2009), που μπορεί να ιδωθεί ως μια «αγροτική συνιστώσα» στη νέα παγκόσμια αντίσταση που παρουσιάζει το αντι-παγκοσμιοποιητικό κίνημα (Antentas and Vivas, 2009).

Το 1996, που συμπίπτει με τη Σύνοδο Κορυφής για τον Επισιτισμό του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων (FAO) στη Ρώμη, η Via Campesina υπογράμμισε τη σημασία της διατροφικής αυτάρκειας ως μια πολιτική εναλλακτική σε ένα βαθιά άδικο και εξοντωτικό σύστημα παραγωγής της τροφής. Αυτό δεν υπονοεί μια ρομαντική επιστροφή στο παρελθόν,  αλλά μάλλον ανακτά τις γνώσεις και τις παραδοσιακές πρακτικές, τις οποίες συνδυάζει με τις νέες τεχνολογίες και γνώσεις  (Desmarais, 2007). Όπως τονίζει ο McMichael (2006), υπάρχει μια «μυθοποίηση του μικρού» μέσω του αναστοχασμού πάνω στο παγκόσμιο σύστημα παραγωγής τροφής, που ενθαρρύνει δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις στην παραγωγή και διάθεση της τροφής.

Η φεμινιστική οπτική

Με την πάροδο του χρόνου, η Via Campesina έχει ενσωματώσει μια φεμινιστική οπτική, δουλεύοντας για να επιτευχθεί ισότητα των φύλων μέσα στις οργανώσεις που την αποτελούν και να χτίσει συμμαχίες με φεμινιστικές ομάδες, συμπεριλαμβανομένης της Παγκόσμιας Πορείας Γυναικών, μεταξύ άλλων.

Στην καρδιά της Via Campesina, ο αγώνας των γυναικών τοποθετείται σε δύο επίπεδα: την υπεράσπιση των γυναικείων δικαιωμάτων μέσα στις οργανώσεις και την κοινωνία συνολικά και τον αγώνα τους ως αγρότισσες μαζί με τους συνεργάτες τους ενάντια στο νεοφιλελεύθερο μοντέλο αγροτικής παραγωγής (EHNE and La Via Campesina 2009).

Η φεμινιστική δουλειά της Via Campesina έχει προχωρήσει σημαντικά από την εποχή της σύλληψής της. Στο πρώτο διεθνές συνέδριο στο Mons του Βελγίου το 1993, όλοι οι εκλεγμένοι συντονιστές ήταν άντρες. Στην τελική διακήρυξη, η κατάσταση των γυναικών της υπαίθρου δεν λήφθηκε υπόψη. Αν και αναγνωρίστηκε η ανάγκη να ενσωματωθούν οι ανάγκες των γυναικών στη δουλειά της Via Campesina, το συνέδριο απέτυχε να εφαρμόσει μηχανισμούς που θα εγγυώνται τη συμμετοχή των γυναικών στις διαδοχικές συναντήσεις. Έτσι, στο 2ο διεθνές συνέδριο στην Tlaxcala του Μεξικού το 1996, το ποσοστό των γυναικών που συμμετείχαν ήταν 20% επί του συνόλου: το ίδιο με το 1ο συνέδριο. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το ζήτημα, δημιουργήθηκε μια Γυναικεία Επιτροπή (που αργότερα έγινε γνωστή ως Γυναικεία Επιτροπή της Via Campesina) και εφαρμόστηκαν μέτρα που επέτρεψαν μεγαλύτερη συμμετοχή και αντιπροσώπευση.

Αυτή η κίνηση διευκόλυνε την ενσωμάτωση μιας φεμινιστικής ανάλυσης στη Via Campesina. Έτσι, όταν η Via Campesina παρουσίασε δημόσια τη θεωρία της για τη διατροφική αυτάρκεια στη Σύνοδο Κορυφής για τον Επισιτισμό του FAO στη Ρώμη το 1996, οι γυναίκες συνεισέφεραν με τα αιτήματά τους. Αυτά περιλάμβαναν την ανάγκη η τροφή να παράγεται τοπικά, ενώ πρόσθεταν τη διάσταση της «ανθρώπινης υγείας» στις «βιώσιμες αγροτικές πρακτικές», ζητώντας τη δραστική μείωση των επιβλαβών χημικών εισροών και υπερασπίζοντας την δραστική προώθηση της οργανικής γεωργίας. Οι γυναίκες επέμειναν επίσης ότι η κυριαρχία στην τροφή δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη μεγαλύτερη συμμετοχή τους στη χάραξη αγροτικών πολιτικών (Desmarais, 2007).

Το έργο της Γυναικείας Επιτροπής βοήθησε να προωθηθούν ανταλλαγές μεταξύ γυναικών από διαφορετικές χώρες , συμπεριλαμβανομένων ξεχωριστών συναντήσεων γυναικών που συμπίπτανε με τις διεθνείς συναντήσεις.  Μεταξύ του 1996 και του 2000, το έργο της εστίαζε κυρίως στη Λατινική Αμερική – μέσα από εκπαίδευση, ανταλλαγές και συζητήσεις – και έτσι η συμμετοχή των γυναικών της υπαίθρου αυξήθηκε σε όλα τα επίπεδα και δραστηριότητες της Via Campesina.

Τον Οκτώβριο 2000, λίγο πριν το 3ο Διεθνές Συνέδριο στη Bangalore της Ινδίας, διοργανώθηκε η 1η Διεθνής Συνέλευση Γυναικών Αγροτισσών. Αυτό επέτρεψε ακόμα μεγαλύτερη συμμετοχή γυναικών μέσα στην οργάνωση. Η Συνέλευση υιοθέτησε τρεις βασικούς στόχους: 1) να εξασφαλίσει τη συμμετοχή κατά 50% γυναικών σε όλα τα επίπεδα λήψης αποφάσεων και δραστηριοποίησης της Via Campesina, 2) να διατηρηθεί και να ενισχυθεί η Γυναικεία Επιτροπή και 3) να εξασφαλίσει ότι όλα τα κείμενα, οι εκπαιδευτικές δράσεις και οι ομιλίες της Via Campesina δεν θα έχουν σεξιστικό περιεχόμενο ή γλώσσα (Desmarais, 2007).

Τα μέλη του συνεδρίου συμφώνησαν να αλλάξουν τη θεσμική δομή ώστε να εξασφαλιστεί η ισότητα των φύλων. Όπως σημειώνει ο Paul Nicholson της Via Campesina: «διαπιστώθηκε ότι η ισότητα αντρών και γυναικών σε χώρους και θέσεις εκπροσώπησης στην οργάνωσή μας άνοιξε μια ολόκληρη εσωτερική διαδικασία αναστοχασμού πάνω στο ρόλο των γυναικών στον αγώνα για τα δικαιώματα των γυναικών της υπαίθρου. … Η διάσταση του φύλου αντιμετωπίζεται τώρα με πιο σοβαρό τρόπο, όχι μόνο στα πλαίσια της ισοτιμίας των ευθυνών, αλλά και ως ένας διάλογος με βάθος επάνω στις ρίζες και τα πλοκάμια της πατριαρχίας και της βίας κατά των γυναικών στον αγροτικό κόσμο.» (Food Sovereignty, Biodiversity and Cultures 2010: 8).

Αυτή η στρατηγική ανάγκασε τα μέλη των οργανώσεων που αποτελούν τη Via Campesina σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο να ξανασκεφτούν τη δουλειά τους μέσα από την έμφυλη διάσταση και να ενσωματώσουν νέα μέτρα ώστε να ενισχυθεί ο ρόλος των γυναικών (Desmarais, 2007). Η Josie Riffaud της Confédération Paysanne στη Γαλλία δηλώνει ότι: «η απόφαση ήταν επικριτική προς την έλλειψη της έμφυλης ισοτιμίας στην Via Campesina, όπως προβλέπεται στην οργάνωσή μου, την Confédération Paysanne. Εμείς εφαρμόζουμε αυτό το μέτρο.» (La Via Campesina, 2006: 15).

Ως τμήμα του 4ου Διεθνούς Συνεδρίου στο Sao Paulo της Βραζιλίας, τον Ιούνη 2004, η 2η Διεθνής Συνέλευση των Γυναικών Αγροτισσών έφερε κοντά περισσότερες από εκατό γυναίκες από 47 χώρες όλων των ηπείρων. Οι βασικές γραμμές δράσης που αναδείχτηκαν από τη συνάντηση ήταν η λήψη μέτρων ενάντια στη φυσική και σεξουαλική βία κατά των γυναικών, τόσο εθνικά όσο και διεθνώς και η απαίτηση ίσων δικαιωμάτων και η επένδυση στην εκπαίδευση. Στην τελική δήλωση αναφέρεται ότι: «Απαιτούμε το δικαίωμά μας σε μια αξιοπρεπή ζωή, σεβασμό στα σεξουαλικά και αναπαραγωγικά μας δικαιώματα και την άμεση υλοποίηση μέτρων για την εξάλειψη όλων των μορφών φυσικής, σεξουαλικής, λεκτικής και ψυχολογικής βίας. … Προτρέπουμε τα κράτη να υλοποιήσουν μέτρα που θα εξασφαλίζουν οικονομική αυτονομία, πρόσβαση σε γη, στην υγεία, στην εκπαίδευση και σε ίση κοινωνική θέση.» (2nd International Assembly of Women Farmers, 2004).

Τον Οκτώβριο 2006, το Παγκόσμιο Συνέδριο των Γυναικών της Via Campesina έλαβε χώρα στο Santiago de Compostela της Ισπανίας. Στις συμμετέχουσες  περιλαμβάνονταν γυναίκες από αγροτικές οργανώσεις στην Ασία, τη Βόρεια Αμερική, την Ευρώπη, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική. Σκοπός τους ήταν η ανάλυση και η συζήτηση της έννοιας της ισότητας στο χωράφι από μια φεμινιστική οπτική, καθώς και ένα πλάνο δράσεων ώστε αυτή να επιτευχθεί. Όπως τονίστηκε σε μια από τις παρουσιάσεις, της Sergia Galván, μέλος της Women’s Health Collective, από τη Δομινικανή Δημοκρατία, οι γυναίκες της Via Campesina έχουν τρεις προκλήσεις μπροστά τους:

1) να προχωρήσει η θεωρητική συζήτηση ώστε να ενσωματωθεί η διάσταση των γυναικών αγροτισσών στην ευρύτερη φεμινιστική ανάλυση,

2) να συνεχιστεί η αυτόνομη δουλειά ως μια ζωτικής σημασίας αναφορά για την παγίωση του κινήματος των γυναικών αγροτισσών

3) να ξεπεραστεί το αίσθημα ενοχής σε σχέση με τους άντρες στον αγώνα για υψηλότερες θέσεις εξουσίας (La Via Campesina, 2006).

Το Παγκόσμιο Συνέδριο Γυναικών της Via Campesina τόνισε την ανάγκη να ενισχυθεί περαιτέρω η διάρθρωση των γυναικών της Via Campesina και να δημιουργηθούν μηχανισμοί για μεγαλύτερη ανταλλαγή πληροφοριών και συγκεκριμένων πρωτοβουλιών αγώνα. Ανάμεσα στις συγκεκριμένες προτάσεις ήταν η άρθρωση μιας παγκόσμιας εκστρατείας για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών, η επέκταση της συζήτησης σε όλες τις οργανώσεις που αποτελούν τη  Via Campesina και η δουλειά για την αναγνώριση των ίσων δικαιωμάτων των αγροτισσών για την πρόσβαση σε γη, σε πίστωση, στις αγορές, καθώς και στα δικαιώματα διαχείρισης όλων αυτών (La Via Campesina, 2006).

Στο 5ο Διεθνές Συνέδριο στο Maputo της Μοζαμβίκης τον Οκτώβριο 2008, η Via Campesina φιλοξένησε την 3η Διεθνή Συνέλευση των Γυναικών. Η συνέλευση ενέκρινε την αρχή μιας καμπάνιας που θα στόχευε όλες τις μορφές βίας που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην κοινωνία (φυσική, οικονομική, κοινωνική, σεξιστική, πολιτισμική και πρόσβασης στην εξουσία) οι οποίες είναι παρούσες και στις αγροτικές κοινωνίες και τις οργανώσεις τους.

Μια δουλειά που στοχεύει στην επίτευξη μεγαλύτερης ισότητας των φύλων δεν είναι εύκολη. Παρά τη θεσμική ισότητα, οι γυναίκες αντιμετωπίζουν εμπόδια όταν ταξιδεύουν ή παρακολουθούν τις συγκεντρώσεις και τις συσκέψεις. Όπως σημειώνει η Annette Desmarais (2007:282), «Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους οι γυναίκες δεν συμμετέχουν σε αυτό το επίπεδο. Για παράδειγμα, ο καταμερισμός της εργασίας κατά φύλο σημαίνει ότι οι αγρότισσες έχουν μειωμένη πρόσβαση στους περισσότερους πολύτιμους πόρους και χρόνο ώστε να συμμετέχουν σε ηγετικές θέσεις σε αγροτικές οργανώσεις. Η εμπλοκή στην αναπαραγωγική, παραγωγική και κοινωνική εργασία καθιστά πολύ λιγότερο πιθανό για αυτές να διαθέτουν χρόνο για εκπαίδευση και μάθηση ώστε να γίνουν ηγέτες.»

Είναι ένας αγώνας ενάντια στο κύμα και παρά μερικές σαφείς νίκες, αντιμετωπίζουμε μια μεγάλη μάχη στις οργανώσεις μας και πιο γενικά.

Δημιουργώντας Συμμαχίες

H Via Campesina έχει καθιερώσει συμμαχίες με διάφορες οργανώσεις και κοινωνικά κινήματα σε διεθνές, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Μία από τις σημαντικότερες συμμαχίες της είναι με την Παγκόσμια Πορεία Γυναικών, ένα κορυφαίο διεθνές φεμινιστικό δίκτυο, με το οποίο έχει καλέσει σε κοινές συναντήσεις και δράσεις και έχει συνεργαστεί, μεταξύ άλλων στο Διεθνές Φόρουμ για την Διατροφική Αυτάρκεια που πραγματοποιήθηκε στο Μάλι το 2007.

Η αρχική συνάντηση μεταξύ των δύο παραπάνω δικτύων, έγινε υπό το αντι-παγκοσμιοποιητικό κίνημα με στόχο τη συμφωνία στη δημιουργία αντι-συνόδων και δράσεων εντός του Διεθνούς Κοινωνικού Φόρουμ. Η ενσωμάτωση μιας φεμινιστικής οπτικής μέσα στη Via Campesina δημιούργησε περισσότερη αλληλεγγύη, η οποία χτίζεται με την πάροδο του χρόνου. Στο Φόρουμ για τη Διατροφική Αυτάρκεια το 2007 στο Sélingué του Μάλι, μία συνάντηση έγινε με πρωτοβουλία κορυφαίων διεθνών κοινωνικών κινημάτων όπως η Via Campesina, η Παγκόσμια Πορεία Γυναικών, Το Διεθνές Φόρουμ των Ψαράδων και άλλων, με σκοπό την προώθηση στρατηγικών σε ευρύ φάσμα κοινωνικών κινημάτων (αγρότες, αλιείς, καταναλωτές) για τη διατροφική αυτάρκεια.

Οι γυναίκες ήταν βασικός καταλύτης αυτής της συνάντησης, ως διοργανώτριες αλλά και ως συμμετέχουσες. Το Nyéléni Forum στη Sélingué ονομάστηκε προς τιμή του μύθου μίας αγρότισσας από το Μάλι, που πάλεψε για να διεκδικήσει τα δικαιώματα της ως γυναίκα μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον. Απεσταλμένες από την Αφρική, την Αμερική, την Ευρώπη, την Ασία και την Ωκεανία που συμμετείχαν στη συνάντηση, αναγνώρισαν το καπιταλιστικό και πατριαρχικό σύστημα ως τους κύριους υπευθύνους για την καταπάτηση των δικαιωμάτων των γυναικών, επιβεβαιώνοντας παράλληλα τη δέσμευσή τους να το αλλάξουν.

Η Παγκόσμια Πορεία Γυναικών θεωρεί τη διατροφική αυτάρκεια ως αναφαίρετο ανθρώπινο δικαίωμα, ειδικά για τις γυναίκες. Η Miriam Nobre, συντονίστρια της διεθνούς γραμματείας της Παγκόσμιας Πορείας Γυναικών, συμμετείχε τον Οκτώβρη 2006 στο Διεθνές Συνέδριο των Γυναικών της Via Campesina στο διεθνές φεμινιστικό κίνημα. Η 7η Διεθνής Συνάντηση της Παγκόσμιας Πορείας Γυναικών στη Vigo της Ισπανίας τον Οκτώβρη 2008 διοργάνωσε ένα φόρουμ και μία έκθεση για τη διατροφική αυτάρκεια, προβάλλοντας έτσι τους συνδέσμους μεταξύ του φεμινιστικού κινήματος και των γυναικών αγροτισσών.

Η επιτυχία αυτής της συνεργασίας εγγράφεται στη διπλή συμμετοχή όσων γυναικών είναι ενεργά μέλη και στις δύο οργανώσεις. Οι εμπειρίες αυτές ενθαρρύνουν στενότερες σχέσεις και συνεργασίες μεταξύ των δύο δικτύων και ενδυναμώνουν τον φεμινιστικό αγώνα των γυναικών της υπαίθρου, που είναι κομμάτι ενός μεγαλύτερου αγώνα εναντίον του καπιταλισμού και της πατριαρχίας.

Συμπεράσματα

Το διατροφικό σύστημα έχει αποτύχει να εξασφαλίσει την διατροφική ασφάλεια των κοινοτήτων. Αυτή τη στιγμή, περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι υποφέρουν από την πείνα παγκοσμίως. Επίσης, το σύστημα αυτό έχει μία βαθύτατα αρνητική επίπτωση στο περιβάλλον, καθώς προωθεί ένα εντατικό αγροτοβιομηχανικό μοντέλο που έχει συμβάλει στην αλλαγή του κλίματος και την καταστροφή της βιοποικιλότητας. Το σύστημα αυτό είναι ιδιαιτέρως επιβλαβές για τις γυναίκες.

Η δημιουργία εναλλακτικών σε αυτό το μοντέλο απαιτεί την ενσωμάτωση της έμφυλης οπτικής. Η διατροφική αυτάρκεια, για να είναι μια εναλλακτική στο κυρίαρχο αγροτοβιομηχανικό μοντέλο, πρέπει να περιέχει μία φεμινιστική οπτική για να σπάσει την πατριαρχική και καπιταλιστική λογική.

Η Via Campesina, το μεγαλύτερο διεθνές κίνημα για την διατροφική αυτάρκεια προχωράει προς την εξής κατεύθυνση: να δημιουργήσει συμμαχίες με άλλα κοινωνικά κινήματα, ειδικά φεμινιστικές οργανώσεις όπως η Παγκόσμια Πορεία Γυναικών, με σκοπό την προώθηση της δικτύωσης και της αλληλεγγύης μεταξύ των γυναικών σε Βορά και Νότο, τις πόλεις και την ύπαιθρο, καθώς και μεταξύ αυτών και των συντρόφων τους. Όπως λέει και η ίδια η Via Campesina, «Παγκοσμιοποίησε τον Αγώνα, Παγκοσμιοποίησε την Ελπίδα.»

 

Βιβλιογραφία

The 2nd International Assembly of Women Farmers (2004) Declaration of the Second International Assembly of Women Farmers.

Antentas, JM. and Vivas, E. (2009a) “La Via Campesina to Global Justice” in Political Ecology, No. 38, pp. 97-99.

Bello, W. (2009). The Food Wars London. Verso.

Desmarais, Annette A. (2007) La Via Campesina. Globalization and the power of the peasantry Madrid. Editorial Popular.

La Vía Campesina EHNE and (2009) La Vía Campesina. The struggles of the peasantry and world.

La Via Campesina (2006) World Congress of Women of La Via Campesina.

McMichael, P. (2006) “Feeding the world: agriculture, development and ecology” en Panitch, L. y Leys, C. Socialist Register 2007. London. Merlin Press, pp. 170-194.

Food Sovereignty, Biodiversity and Cultures (2010) “Tour of the Peasant Struggles” in Soberanía alimentaria, biodiversidad y culturas, nº1, pp. 3-10.

This was originally part of a longer article first published in Food Movements Unite! Strategies to Transform Our Food System (Food First, 2011).

 

Πηγή: International Viewpoint

Share

Έκκληση για το δάσος των Σκουριών από γυναίκες της ΒΑ Χαλκιδικής – Το βίντεο της καταστροφής

Αλιεύσαμε από το διαδίκτυο τη μαρτυρία γυναικών που προχώρησαν σε διαμαρτυρία για την καταστροφή του δάσους των Σκουριών στη Χαλκιδική. Την αναδημοσιεύουμε λοιπόν, μαζί με τις φωτογραφίες και το βίντεο που τράβηξαν. Για την ιστορία, στη Χαλκιδική αυτή τη στιγμή συμβαίνει μια τεράστια οικολογική καταστροφή χάριν της υλοποίησης άλλης μιας επένδυσης που κρίνεται ως “ιδιαίτερα συμφέρουσα για την εθνική οικονομία”…

Χθες το πρωί, 12 Οκτωβρίου 2012, 50 γυναίκες όλων των ηλικιών από την Ιερισσό, τη Μ. Παναγία και τα Ν. Ρόδα, ανεβήκαμε στον Κάκαβο για να διαμαρτυρηθούμε για τα σχέδια της ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΧΡΥΣΟΣ/ELDORADO για την περιοχή μας και να δούμε με τα μάτια μας πόσο έχει προχωρήσει καταστροφή του δάσους.

Xωρίς να γνωρίζουμε αν η αστυνομία είναι ενήμερη για τις κινήσεις μας, χωρίς να γνωρίζουμε αν μας περιμένουν μπλόκα και συλλήψεις, χωρίς να γνωρίζουμε καν αν θα μας επιτραπεί να φτάσουμε μέχρι τις Σκουριές, οι δυο ομάδες από την Ιερισσό και τη Μ. Παναγία δώσαμε ραντεβού στο Χοντρό Δέντρο και ξεκινήσαμε την ανάβασή μας.

Αφήσαμε τα αυτοκίνητα εκεί που βρισκόταν παλιά το φυλάκιο του αγώνα, αυτό που με τόσο μίσος κατεδάφισαν στις 20 Μαρτίου οι 500 τραμπούκοι που έστειλε η εταιρεία να χτυπήσουν 30 από εμάς. Συνεχίσαμε με τα πόδια προς το χώρο όπου σήμερα η εταιρεία κόβει το δάσος – όπως έχουμε κάθε δικαίωμα, αφού ο δρόμος είναι δημόσιος δασικός και όχι ιδιοκτησία της εταιρείας.

Δεν μας σταμάτησαν. Προχωρήσαμε φωνάζοντας συνθήματα, βλέποντας γύρω μας τα πρώτα σημάδια της καταστροφής και γεμάτες αγωνία γι’αυτό που θα συναντήσουμε παρακάτω.

Αυτά που είδαν τα μάτια μας δεν περιγράφονται, οι δε φωτογραφίες και τα βίντεο που πήραμε είναι πολύ φτωχά για να δώσουν την εικόνα, τη μυρωδιά των φρεσκοκομμένων δέντρων και τον ήχο του βουνού που αντηχεί ολόκληρο από τα πριόνια και τα τρυπάνια. Η άδεια υλοτόμησης από το Δασαρχείο υποτίθεται ότι δόθηκε μόλις την Τετάρτη, 10 Οκτωβρίου, αλλά αυτή η κοσμογονία αποκλείεται να έγινε μέσα σε μόλις δυο μέρες. Είναι βέβαιο ότι η εταιρεία δούλευε και απο πριν χωρίς άδεια, αλλά ποιος είδε, ποιος έλεγξε, ποιος νοιάστηκε για τη νομιμότητα; Και ποιος θα νοιαστεί από εδώ και πέρα;

Σήμερα μαύρισαν οι ψυχές μας. Ο χώρος όπου πρόκειται να γίνει το εργοστάσιο έχει πλέον “καθαριστεί”, έτσι το λένε, έχει καθαριστεί από τη “βρωμιά” των αιωνώβιων δέντρων. Ατελείωτες στοίβες από κομμένους κορμούς βρίσκονται κατα μήκος του δρόμου για πολλές εκατοντάδες μέτρα και μέσα στο δάσος, όσο μακριά μπορεί να φτάσει το μάτι. Οι υλοτόμοι δουλεύουν πυρετωδώς βγάζοντας τα ξύλα με τα μουλάρια. Υλοτόμοι που οι περισσότεροι δεν είναι από την περιοχή μας, αφού οι δικοί μας δασικοί συνεταιρισμοί, προς τιμήν τους, αρνήθηκαν να πάνε.

Δεν υπήρξε καμμία συμπλοκή με τους εργαζόμενους της εταιρείας με τους οποίους δεν έχουμε, δεν θέλουμε να έχουμε καμμία αντιπαλότητα. Γνωρίζουμε τις δυσκολίες τους, δεν υπάρχει καμμια οικογένεια που να μην έχει τις ίδιες δυσκολίες, και οι δικές μας οικογένειες έχουν ανέργους, αλλά προσπαθούμε να επιβιώσουμε διαφορετικά χωρίς να καταστρέψουμε το σπίτι μας. Με ορισμένους προσπαθήσαμε να πιάσουμε κουβέντα, να τους εξηγήσουμε ότι καμμια δουλεια δεν είναι ντροπή αλλά για εμάς, ναι, το να καταστρέφεις τον τόπο σου, το μέλλον των παιδιών σου και το μέλλον των άλλων παιδιών, αυτό είναι ντροπή. Συναντήσαμε σφιγμένα χείλη από τους περισσότερους και ειρωνικά γελάκια από ελάχιστους. Σε γενικές γραμμές μας αντιμετώπισαν σαν μια πολύχρωμη θορυβώδη παρέλαση, ένα τσούρμο ενοχλητικές γυναίκες που ανήκουν στην κουζίνα και όχι στο βουνό. Βολική σκέψη για να αποφεύγονται οι προβληματισμοί.

Τέλος διασχίσαμε τα “κατεχόμενα”, το δρόμο με τα συρματοπλέγματα, τα ηλεκτρονικά συστήματα ανίχνευσης κίνησης και τις προειδοποιητικές πινακίδες, για να πάμε να δούμε το παλιό όρυγμα που θα είναι το κέντρο της μελλοντικής γιγαντιαίας εξόρυξης. Δεν καταφέραμε να το προσεγγίσουμε, γιατί ο χώρος ήταν αποκλεισμένος από συρματοπλέγματα και σεκιουριτάδες.  Χθες δεν υπήρχαν εκεί άλλοι εργάτες εκτός από της αρχαιολογίας, αλλά ξέρουμε ότι οι εργασίες προετοιμασίας του χώρου έχουν ήδη αρχίσει. Το πηγάδι θ’αρχίσει να κατασκευάζεται σύντομα.

Μας ακολουθούσαν διαρκώς και μας βιντεοσκοπούσαν διαρκώς, προσπαθώντας μάλλον να μας τρομοκρατήσουν, ξυπνώντας το φόβο της αστυνομίας, της ασφάλειας, του παρακράτους. Τι ήθελαν να μας πούν; Προσέχετε, σας ξέρουμε; Όμως εμείς δεν κρυφτήκαμε ποτέ, εμείς δεν φοράμε κουκούλες, τα πρόσωπα και τα ονόματά μας είναι γνωστά σε όλους.

Αναρωτιόμαστε: Για κάθε δέντρο που πρόκειται να κοπεί στην Αθήνα ή στα άλλα αστικά κέντρα, ξεσηκώνονται δεκάδες φορείς και ομάδες πολιτών για να αποτρέψουν την “καταστροφή”. Είναι δυνατόν οι ίδιοι άνθρωποι να είναι αδιάφοροι στη σφαγή χιλιάδων αιωνόβιων δέντρων, που έστω ότι είναι σε άλλη περιοχή της χώρας; Τόσο έχει στενέψει ο ορίζοντας των ανθρώπων λόγω της κρίσης;

Απευθυνόμαστε σε όλους τους Ιερισσιώτες, σε όλους τους Μεγαλοπαναγιώτες, σε όλους τους Χαλκιδικιώτες, σε όλους τους Έλληνες και μη. Τώρα είναι η ώρα να πονέσετε. Εμείς ήμασταν μάρτυρες των πρώτων σταδίων καταστροφής της Χαλκιδικής που όταν ολοκληρωθεί θα τη νοιώσετε όλοι. 3300 στρέμματα από αυτό το αρχέγονο δάσος θα αποψιλωθούν για να γίνει ο κρατήρας εξόρυξης, δρόμοι, εργοστάσια και χαβούζες τοξικών αποβλήτων. Η Χαλκιδική που ξέρατε δεν θα υπάρχει πια.

Απευθυνόμαστε σε όλους τους ευαίσθητους ανθρώπους αυτής της χώρας. Πολεμάμε συμφέροντα δεκάδων δισεκατομμυρίων, ενάντια σε εταιρικούς κολοσσούς και σε ολόκληρο το διεφθαρμένο πολιτικό σύστημα και τον κρατικό μηχανισμό.

Τώρα είναι η ώρα να μας βοηθήσετε.

Πηγή: Παρατηρητήριο Μεταλλευτικών Δραστηριοτήτων

 

Share

Kάνοντας οικονομία στην τσέπη και το περιβάλλον

της Βέρας Σιατερλή

Συμπληρώσαμε και παραθέτουμε παρακάτω έναν εναλλακτικο – αντικαταναλωτικό καταλογο προϊόντων ενάντια στα χημικά:

Αποσμητικό ψυγείου: Τοποθετήστε στο ψυγείο ένα ανοιχτό κουτί σόδας μαγειρικής.

Απόφραξη αποχετεύσεων: Ξεβουλώστε με μία βεντούζα, κατόπιν ρίξτε ½
φλιτζάνι μαγειρική σόδα + ½ φλιτζάνι ξύδι + 2 λίτρα βραστό νερό και το
αφήνετε σκεπασμένο επί ένα λεπτό, …ή εναλλακτικά: ρίξτε αρκετό αλάτι
με βραστό νερό και αφήστε το για ένα βράδυ

Απωθητικό για κατσαρίδες: Τριμμένα φύλλα δάφνης και φλούδες αγγουριού

Απωθητικό για κουνούπια: Αρωματικά κεριά κίτρου ή έλαια κίτρου
(μελισσόχορτου) ή ξύδι

Απωθητικό για νηματώδεις: Φυτέψτε κατιφέδες

Απωθητικό για σαλιγκάρια (γυμνοσάλιαγκες): Κρεμμύδια και κατιφέδες

Απωθητικό για σκώρο: Ξυλάκια κέδρου σε βαμβακερά ξυλάκια

Αφαίρεση λεκέδων γενικά: σόδα, χυμός λεμονιού ή αλάτι

Βερνίκι παπουτσιών: Εσωτερικό από φλούδες μπανάνας

Γενικός καθαρισμός σπιτιού: Μαγειρική σόδα ή ξύδι

Γυάλισμα ανοξείδωτων: Ορυκτά έλαια ή ελαιόλαδο

Γυάλισμα ασημικών: 1 λίτρο ζεστό νερό + μια κουταλιά της σούπας
μαγειρική σόδα + 1 κομμάτι αλουμινόχαρτο + 1 κουταλιά της σούπας αλάτι
… ή εναλλακτικά: στάχτη και νερό ή σάλτσα τομάτας!

Γυάλισμα επίπλων: 1 κουταλιά σούπας λάδι λεμονιού σε ½ λίτρο ορυκτών ελαίων

Γυάλισμα ξύλου: 2 μέρη ελαιόλαδο + 1 μέρος λευκό ξύδι … ή εναλλακτικά:
αναμείξτε ½ φλιτζάνι χυμό λεμονιού σε 1 φλιτζάνι ξύδι ή ελαιόλαδο

Γυάλισμα χρωμίου: Τρίψιμο με ξύδι μύλου, γυάλισμα με baby oil.

Διάβρωση πόλων μπαταρίας αυτοκινήτου: Μαγειρική σόδα και νερό

Έντομα σε φυτά: Σαπουνόνερο από φυσικό σαπούνι στα φύλλα και μετά ξεβγάλετε

Καθαρισμός αλάτων: Μουλιάστε σε άσπρο ξύδι

Καθαρισμός καμένου λίπους: Μαγειρική σόδα

Καθαρισμός λεκάνης τουαλέτας: Πολτός βόρακα + χυμός λεμονιού …ή
εναλλακτικά: ρίξτε οινόπνευμα στη τουαλέτα + απολυμάνετε ρίχνοντας
προσεκτικά ένα σπίρτο

Καθαρισμός λιπών: Βόρακας σε υγρό, καθαρό πανί

Καθαρισμός μούχλας: Ίσα μέρη ξύδι και αλάτι

Καθαρισμός μπανιέρας και πλακιδίων: ¼ φλιτζανιού μαγειρική σόδα + ½
φλιτζάνι λευκό ξύδι + ζεστό νερό

Καθαρισμός τζαμιών: 2 κουταλιές της σούπας ξύδι σε 1 λίτρο νερό

Καθαρισμός φούρνου: 2 κουταλιές της σούπας υγρό σαπούνι, 2 κουταλάκια
του γλυκού βόρακας + ζεστό νερό

Καθαρισμός χαλιών: Ψέκασμα με σόδα φαγητού ή σιτάλευρο ή βόρακα και
σκούπισμα με ηλεκτρική σκούπα

Καθαρισμός χαλκού: Χυμός λεμονιού + αλάτι

Κρέμα ξυρίσματος: Πινέλο ξυρίσματος + φυσικό σαπούνι

Απορρυπαντικό πλυντηρίου: Αλκαλικό σαπούνι

Αποσκλήρυνση νερού: ¼ φλιτζανιού ξύδι

Αποσμητικό δοχείων απορριμμάτων: Χρησιμοποιημένες λεμονόκουπες

Αποσμητικό κατοικίδιων ζώων: ξύδι από μηλίτη

Αποσμητικό χώρου: Σιγοβράστε ξύλο κανέλας και γαρύφαλλα ή τρυπήστε ένα
πορτοκάλι με γαρύφαλλα

Λεκέδες από μελάνι: Κρύο νερό + 1 κουταλιά σούπας τρυγικό κάλιο + 1
κουταλιά σούπας χυμός λεμονιού

Λεκέδες ιδρώτα: Μαγειρική σόδα

Λεκέδες καφέ σε κούπες: Χοντρό αλάτι

Λεκέδες καφέ στην καφετιέρα: Ξύδι

Λεκέδες κρασιού: Αλάτι ή ούζο

Λεκέδες λαδιού: Τρίψτε το λεκέ με λευκή κιμωλία πριν πλύνετε το ρούχο

Λεκέδες σε fiberglass: πολτός μαγειρικής σόδας

Λεκέδες σε πορσελάνη: Μαγειρική σόδα

Λεκέδες σκουριάς σε ρούχα: Χυμός λεμονιού + αλάτι + Ήλιος

Λίπασμα: Φυτόχωμα + Καστανόχωμα + Κομπόστ

Μαλακτικό πινέλων: Ζεστό ξύδι

Μύγες: Γλάστρα με βασιλικό (συχνό πότισμα)

Μυρμήγκια: Καυτερό κόκκινο πιπέρι στην είσοδο της φωλιάς

Σκουριασμένες βίδες ή παξιμάδια: Αναψυκτικό με ανθρακικό

Χλωρίνη-λευκαντικό: Βόρακας

Χρώματα – ελαιοδιαλυτά, σπρέι: αντικαταστήστε με υδατοδιαλυτά χρώματα,
όχι σε σπρέι
Ψύλλοι σε κατοικίδια ζώα: Προσθέστε σταδιακά στη διαιτά τους μαγιά μπύρας

Οδοντόκρεμα: Σόδα φαγητού και λεμόνι, προαιρετικά και αλάτι

Καθαρισμός πατωμάτων: Σε κουβά με ζεστό νερό ρίχνετε ½ φλιτζάνι ξύδι

Απωθητικό παρασίτων: Αναμίξτε ½ φλιτζάνι ξύδι, ½ φλιτζάνι βόρακα και ζεστό νερό

Κόλλα για κολλάρισμα: Σε φιάλη ψεκασμού αναμίξτε 1 κουταλάκι σιτάλευρο
σε ένα ποτήρι νερό

Μαλακτικό ρούχων: Προσθέστε 1 φλιτζάνι ζεστό ξύδι ή ¼ φλιτζανιού σόδα
φαγητού στο τελευταίο τρίψιμο.

Share

Γυναίκες και περιβάλλον – μια διαχρονικά αρμονική σχέση


της Χριστίνας Κούρκουλα

Από μια πρώτη ματιά η σχέση του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον φαίνεται να είναι ανεξάρτητη από το φύλο ή την κοινωνική τάξη και να επηρεάζει αδιακρίτως τη ζωή όλων. Όμως, μια πιο προσεκτική διαχρονική εξέταση των πρακτικών και της καθημερινότητας των γυναικών σε διάφορες περιοχές του κόσμου δείχνει πως, από τότε που εμφανίστηκε ο άνθρωπος στον πλανήτη, οι γυναίκες έχουν συμβάλλει δυναμικά στην προστασία, τη διαχείριση και την ορθή χρήση των περιβαλλοντικών αγαθών. Πολλοί μελετητές έχουν αναλύσει ιστορικά τη σπουδαιότητα του ρόλου της γυναίκας–τροφοσυλλέκτη για την εξασφάλιση της τροφής και την ασφάλεια της κοινότητας, σε σύγκριση με τον άνδρα-κυνηγό.

Σε αρκετές περιοχές του πλανήτη, οι γυναίκες εξακολουθούν μέχρι σήμερα να διαχειρίζονται με σεβασμό και αγάπη την αγροτική γη, τα φυτά, τα ζώα, τα δάση, το νερό και τα άλλα περιβαλλοντικά αγαθά του τοπικού οικοσυστήματος, αφιερώνοντας χρόνο, ενέργεια και γνώση με σκοπό την επιβίωσή της οικογένειάς τους και της κοινότητας. Οι συσσωρευμένες εμπειρίες που μεταφέρονται από τη μητέρα στις κόρες αναδεικνύει τις γυναίκες σε πολύτιμη πηγή γνώσης και τεχνογνωσίας σε ό,τι αφορά τη διαχείριση και τη συνετή χρήση του περιβαλλοντικού πλούτου της περιοχής τους.

Όμως, οι γυναίκες αυτών των περιοχών πλήττονται πολύ περισσότερο συγκριτικά με άλλους πληθυσμούς της γης από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και της συρρίκνωσης της τοπικής βιοποικιλότητας, αν συνυπολογίσουμε την άνιση προσβασιμότητα σε αυτά τα περιβαλλοντικά αγαθά και στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων για τη διαχείρισή τους, μαζί με την περιορισμένη δυνατότητα τους να μετακινούνται από περιοχή σε περιοχή για την εξεύρεση νέων πόρων (γεγονός που συμβαίνει κατά κανόνα στις φτωχές αγροτικές περιοχές του πλανήτη).

Στο πεδίο της βιοποικιλότητας θα βρούμε πολυάριθμα δείγματα της γυναικείας γνώσης του τοπικού οικοσυστήματος και των ειδών του και της αφοσίωσης των γυναικών στη διατήρησή του μέσα από την καθημερινή πρακτική τους. Η βιοποικιλότητα παίζει καθοριστικό ρόλο στην προσαρμογή και τον μετριασμό ή την ανάσχεση της κλιματικής αλλαγής που βιώνουμε στις μέρες μας με δραματικό τρόπο και σε παγκόσμια κλίμακα. Οι άνθρωποι που ζουν σε αγροτικές περιοχές, ιδιαίτερα σε αναπτυσσόμενες χώρες, είναι περισσότερο ευάλωτοι γιατί εξαρτώνται για την επιβίωσή τους από τους εγχώριους φυσικούς πόρους. Η εξάλειψη πολλών από τα είδη της τοπικής χλωρίδας και πανίδας έχει δυσανάλογα βαριές επιπτώσεις στους φτωχούς πληθυσμούς αυτών των χωρών. Όσοι είναι επιφορτισμένοι με την ευθύνη να διασφαλίσουν αποθέματα νερού, τροφίμων και καύσιμης ύλης για την παρασκευή της τροφής και τη θέρμανση – που στη συντριπτική πλειοψηφία είναι γυναίκες κάθε ηλικίας – αντιμετωπίζουν ακόμα πιο οξυμένες τις δυσκολίες διασφάλισης αυτών των πόρων.

Συχνά, οι δυνατότητες παραγωγής και αναπαραγωγής από τις γυναίκες απειλούνται από την υποβάθμιση των τοπικών οικοσυστημάτων και την περιβαλλοντική μόλυνση, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται ο φόρτος δουλειάς είτε στα οικιακά ή στα επαγγελματικά τους καθήκοντα, καθώς και η υγεία και η ποιότητα ζωής των ίδιων των γυναικών, των παιδιών τους και των οικογενειών τους. Οι παράγοντες αυτοί λειτουργούν ανασταλτικά στη δυνατότητα των γυναικών να έχουν πρόσβαση και έλεγχο στους φυσικούς πόρους.

Βέβαια, όταν αναφερόμαστε στις γυναίκες, δεν σημαίνει ότι τις αντιλαμβανόμαστε ως μια ομοιογενή ομάδα, καθώς ένας αριθμός παραμέτρων όπως η κοινωνική τάξη, η εθνικότητα, η εκπαίδευση δημιουργούν σημαντικές διαφοροποιήσεις. Όμως σε γενικές γραμμές, για τις γυναίκες η κοινωνική σφαίρα και η περιβαλλοντική πρακτική συνδέονται μέσα από την καθημερινή αλληλεπίδραση με το περιβάλλον.

Οι ευθύνες των γυναικών στο οικογενειακό νοικοκυριό και στην τοπική κοινότητα ως διαχειρίστριες του οικογενειακού εισοδήματος και των περιορισμένων φυσικών πόρων της κοινότητάς τους τις βοηθούν να αναπτύσσουν στρατηγικές προσαρμοσμένες στην μεταβαλλόμενη περιβαλλοντική πραγματικότητα, ενώ παράλληλα αποτελούν γι’ αυτές σοβαρούς λόγους για την κινητοποίησή τους ενάντια στους παράγοντες που προκαλούν την περιβαλλοντική υποβάθμιση και τις αποστερούν είτε από τα φυσικά αγαθά για την ικανοποίηση των βασικών τους αναγκών, όπως συμβαίνει με τις γυναίκες των χωρών του Τρίτου κόσμου, είτε συνδέονται με την κατάχρηση των φυσικών πόρων και την ποιοτική υποβάθμιση του περιβάλλοντος, που πλήττεται από την ατμοσφαιρική ρύπανση, την ανεξέλεγκτη χρήση φυτοφαρμάκων και την παραγωγή γενετικά τροποποιημένων ειδών, προβλήματα που απασχολούν τις χώρες του Πρώτου κόσμου.

Οι γυναίκες, αν και είναι πιο ευάλωτες στις κλιματικές αλλαγές που πλήττουν τις περιοχές που ζουν, ταυτόχρονα είναι και αποτελεσματικοί φορείς ή παράγοντες μετριασμού της έντασης των κλιματικών αλλαγών και προσαρμογής σε αυτές. Συχνά κατέχουν αρκετή γνώση και εμπειρία που μπορεί να χρησιμεύσει στην άμβλυνση της κλιματικής αλλαγής, στη μείωση των καταστροφών και στην εφαρμογή των κατάλληλων στρατηγικών προσαρμογής στην περιβαλλοντική κρίση.

Έτσι, σε πολλές περιοχές της γης οι δράσεις των γυναικών προβάλλουν παράλληλα αιτήματα που συνδέουν την υγεία με την οικολογία, την ειρήνη με το περιβάλλον, τα ανθρώπινα δικαιώματα με τα μέσα βιώσιμης διαβίωσης.

Η ενεργοποίηση των γυναικών και η προβολή θέσεων από την οπτική του φύλου ενάντια στην περιβαλλοντική υποβάθμιση έχει συχνά βοηθήσει στη διαμόρφωση πολιτικών που εξασφαλίζουν τη συμμετοχή των γυναικών σε θεσμικά όργανα και φορείς για την προώθηση της προστασίας του περιβάλλοντος, και στην αναγνώριση της ανάγκης να ενσωματωθεί η διάσταση του φύλου σε αποφάσεις και πολιτικές που αφορούν το περιβάλλον.

Από την δεκαετία του ’80 μέχρι σήμερα έχουν δημιουργηθεί διεθνείς, περιφερειακές, εθνικές και τοπικές περιβαλλοντικές οργανώσεις με πρωτοβουλία γυναικών, συχνά στο περιθώριο διεθνών συνδιασκέψεων για το κλίμα, οι οποίες έχουν λειτουργήσει καταλυτικά στην ενδυνάμωση των γυναικών και στην ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στην προσπάθεια τοπικών κοινωνιών για βιώσιμη ανάπτυξη (π.χ. The Women’s Action Agenda for a Peaceful and Healthy Planet 2015, Gender and Water Alliance, The Gender and Climate Change Network, Diverse Women for Diversity, WOCAN – professional women agriculture and natural resource management, Women Leaders for the Environment, WEDO – Women’s Environment and Development Organization, κ. ά)

Γυναίκες σε όλο τον κόσμο διεκδικούν την ισότητα πρόσβασης στα περιβαλλοντικά αγαθά και στη λήψη αποφάσεων που αναφέρονται στο φυσικό περιβάλλον.

Η ισότητα των φύλων δεν είναι μόνο θέμα κοινωνικής δικαιοσύνης, είναι και η βασική παράμετρος στις οικονομίες των χωρών για την επιτυχία βιώσιμων αναπτυξιακών πρωτοβουλιών. Όπως έχουν τονίσει εμπειρογνώμονες σε θέματα ανάπτυξης, η βιώσιμη ανάπτυξη δεν είναι εφικτή αν δεν υπάρχει ισότητα στην κοινωνία.

Πρέπει λοιπόν να διαμορφωθούν στρατηγικές που να εμπεριέχουν τη διάσταση του φύλου στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών και ανθρωπιστικών κρίσεων που πλήττουν ιδιαίτερα τους πιο ευάλωτους πληθυσμούς της γης.

 

Πηγές

  • UN Women Watch 2009: Fact sheet – Women, Gender Equality and Climate Change
  • Women: Agents of Change for a Healthy Environment

by Irene Dankelman

  • Earthcare – women and the environment, by Carolyn Merchant
Share