Subscribe via RSS Feed

Tag: "ισότητα"

Όπου δεν υπάρχει ισότητα, δεν υπάρχει κι αγάπη

amor-y-feminismo-son-compatibles

της Εsra Dogan και της Ειρήνης Κωνσταντοπούλου

Σήμερα είναι του «Αγίου Βαλεντίνου»

Μια μέρα που θα είμαστε πολλαπλώς εκτεθειμένες στην εμπορευματοποίηση της «αγάπης». Τα περιοδικά, τα εμπορικά καταστήματα, τα εστιατόρια θα γιορτάζουν  την κατεξοχήν «τέλεια εικόνα της ετεροφυλοφιλικής αγάπης». Μια μέρα που οι διαφημίσεις, τα «facebook meme» και τα αστεία  θα φτάσουν στο απόγειο του σεξισμού.

Για μια ακόμη φορά θα μας υπενθυμίσουν ότι αν ένας άντρας είναι μόνος εξακολουθεί να είναι εντάξει, διότι αυτό μπορεί απλά να είναι ένας δείκτης της «εργένικης ζωής» του ή ένα μέρος τoυ μοναχικού του προφίλ. Σε κάθε περίπτωση δεν χάνει και πολλά, πάντοτε θα «δικαιούται το σεξ». Από την άλλη πλευρά, μια ακόμη μέρα που οι περισσότερες γυναίκες που είναι μόνες, θα αγχωθούν για την «μοναξιά» τους, σαν να υπάρχει κάτι που πηγαίνει στραβά με αυτές. Μια μέρα όπου η «αγάπη» θα οπτικοποιηθεί σε μια ακραία ρομαντική μορφή, μορφή που θα μας υπενθυμίζει το ότι η κοινωνία αντιλαμβάνεται τους έμφυλους ρόλους με double standard.

Θα μπορούσαμε να σας γράψουμε σελίδες για το πόσο απεχθανόμαστε τους έμφυλους ρόλους και τον σεξισμό μέσω του «εκρομαντισμού της αγάπης». Αλλά όχι σήμερα.

Μέσα στην πραγματικότητα της σύγχρονης πατριαρχίας, γνωρίζουμε πολύ καλά πώς οι αποκαλούμενες «σχέσεις αγάπης» μπορούν να θέσουν τις γυναίκες σε κίνδυνο. Είναι γεγονός ότι σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά, οι γυναίκες σκοτώνονται περισσότερο από τους συντρόφους τους, στο όνομα της αγάπης, παρά από τον καρκίνο. Κάθε μέρα μας υπενθυμίζεται πως η βία κατά των γυναικών είναι αληθινή και επιδημική.

Έχουμε επίγνωση ότι η βία έχει τις ρίζες της στην έλλειψη ισότητας των φύλων. Ο ίδιος ο τρόπος που δομούνται οι σχέσεις άνδρα-γυναίκας, αποδεικνύει ξεκάθαρα ότι υπάρχει μια τεράστια διαφορά. Διαφορετικά διδάσκονται να κοινωνικοποιούν τις συμπεριφορές τους τα φύλα και διαφορετικά αναμένεται να αντιδρούν. Και αυτή η διαφορά αναμφίβολα είναι που βρίσκεται πίσω από τις περιπτώσεις όπου εκδηλώνεται βία σωματική, συναισθηματική ή πράξεις που παραβιάζουν τις σαφείς γραμμές συγκατάθεσης.

Η πρόσφατη ιστορία των καταγγελιών του ηθοποιού Aziz Ansari, άνοιξε τεράστιες συζητήσεις, ιδιαίτερα στους φεμινιστικούς κύκλους στις Η.Π.Α καθώς και αλλού, για τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται το φλερτ. Η αφορμή αυτή μας ωθεί να ανοίξουμε την κουβέντα για τη συγκατάθεση πέρα από την παράμετρο των σχετικά σαφών γραμμών, του απλού ναι και του όχι, και να ξανασκεφτούμε τις σχέσεις εξουσίας στις ερωτικές και συντροφικές μας σχέσεις.

Θεωρούμε πολύ ενθαρρυντικό ότι αυτές οι συζητήσεις πάνω στη γκρίζα ζώνη των διαπροσωπικών σχέσεων θα προχωρήσουν περισσότερο. Αλλά δεν θα γράψουμε ούτε για αυτό εδώ. Τουλάχιστον όχι σήμερα.

Σήμερα ως φεμινίστριες ακτιβίστριες θα γράψουμε για την αγάπη. Δεν  θα σας μιλήσουμε για την αγάπη όπως έχει δραματοποιηθεί, θεοποιηθεί, ή εμπορευματοποιηθεί μέχρι τώρα. Φτάνει πια. Εμείς θα σας προκαλέσουμε να ξανασκεφτούμε και να ξανα-ορίσουμε τι είναι αληθινή αγάπη.

Ένα φεμινιστικό σύνθημα από την Τουρκία, για την ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου στάθηκε η αφορμή για αυτό το άρθρο. H αγάπη, λέει, απαιτεί ένα βασικό, ένα κύριο στοιχείο που δεν απαντάται σε κανένα λεξικό στον ορισμό της:

«Όπου δεν υπάρχει ισότητα δεν υπάρχει και αγάπη».

Με κάποιον που αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως υποδεέστερο σας, θα είχατε μάλλον μια κοντινή σχέση κύριου-υπεξούσιου, θα μπορούσε όμως αυτή η σχέση να λέγεται αγάπη;

Ως γυναίκες, για καιρό έχουμε αναζητήσει την αγάπη, και ως φεμινίστριες για καιρό έ-χουμε αγωνιστεί για την ισότητα. Σημαίνει όμως πράγματι αυτό ότι διεκδικήσαμε και τα δύο συγχρόνως; Οι ίδιες οι φεμινίστριες λέμε ότι ο φεμινισμός δεν είναι μόνο μια θεωρητική ιδεολογία για την ισότητα των φύλων,  αλλά κι ένας συνεχής αγώνας στην πράξη, μια διαρκής μάχη ενάντια σε  όλες τις  μορφές  καταπίεσης. Παρόλα αυτά έχουμε όντως αναρωτηθεί για την ισότητα στις ίδιες μας τις σχέσεις; Ως φεμινίστριες επί δεκαετίες λέμε ότι, «ό,τι είναι προσωπικό είναι και πολιτικό», αλλά γιατί στην πράξη αποτυγχάνουμε να μοιραζόμαστε στους φεμινιστικούς κύκλους την πιο ιδιωτική πλευρά της ζωής μας;

Η συντρόφισσα μας Dilara Gurcu, εδώ και ένα χρόνο μοιράστηκε τις παρατηρήσεις της από την Τουρκία, βασισμένη στο γεγονός ότι οι περισσότερες φεμινίστριες επιλέγουν τους συντρόφους τους από ακτιβιστικούς χώρους, αφού πιστεύουν ότι με αυτούς μοιράζονται παρόμοιες ιδέες και την ίδια μάχη για ισότητα. Με αφετηρία αυτές τις παρατηρήσεις ανέλυσε το πώς εν τέλει οι γυναίκες αυτές καταλήγουν να νιώθουν απογοητευμένες.

Μας λέει πως γνώρισε κομμουνιστές που ακόμα θεωρούν ότι οι δουλειές του σπιτιού είναι γυναικεία υπόθεση και πως από την καλή τους την καρδιά «βοηθούσαν» περιστασιακά, πως είδε αντικαπιταλιστές να πληρώνουν για να αγοράσουν σεξ και αναρχικούς να κρίνουν με ηθικολογίες τις φεμινίστριες που διαδήλωναν «ανήθικα» στους δρόμους. Λέει ακόμα πως άκουσε πάμπολλους ακτιβιστές να καταδικάζουν την συστημική καταπίεση αλλά να επιβάλλουν την ίδια ακριβώς καταπίεση στις συντρόφισσες τους.

Σας ακούγεται γνώριμο;

Εκτός κι αν ζούμε σε διαφορετικό κόσμο από εσάς, μπορούμε να σας διαβεβαιώσουμε ότι έχουμε δει και έχουμε ζήσει όλα τα παραπάνω και ακόμα περισσότερα.

Έχουμε δει αριστερούς να επικαλούνται την «γυναικεία απελευθέρωση» άλλα να παρενοχλούν γυναίκες. Ακούσαμε αναρχικούς να ζητάνε σεβασμό στο διαφορετικό, την ίδια στιγμή που επικρίνουν τις συντρόφισσες τους για την εξωτερική τους εμφάνιση. Αντιεξουσιαστές μας μίλησαν για ώρες για τις μορφές της εξουσίας, αλλά φαίνεται ακόμα να χρησιμοποιούν την σεξιστική γλώσσα της πατριαρχίας στις «αντρικές τους κουβέντες». Σταθήκαμε τέλος δίπλα σε πάμπολλους ακτιβιστές που καταδικάζουν το κράτος που τους στερεί την ελευθερία του λόγου, τη στιγμή που οι ίδιοι στις συζητήσεις επιδίδονται σε «mansplaining».

Η Gurcu μας ρωτάει «αγαπημένες μου αδελφές, που έχετε ετεροσεξουαλικό προσανατολισμό και επιλέγετε συντρόφους από τον ίδιο πολιτικό χώρο, παρατηρήσατε ποτέ τις σχέσεις σας από φεμινιστική οπτική; Ο σύντροφος σας μέσα στη σχέση, σας βλέπει ως ίση, ή θεωρεί ως πιο σημαντικά τις ιδέες και τα προβλήματα του; Αμφισβητεί ποτέ τον δικό του ‘ανδρισμό’, αρνούμενος να απολαμβάνει το προνόμιο του; Καταβάλλετε άραγε την ίδια πνευματική προσπάθεια για να κρατήσετε την σχέση σας; Εάν όχι, παρόλο που φαίνεστε να μοιράζεστε τον ίδιο πολιτικό αγώνα, αυτό δεν αλλάζει την πραγματικότητα ότι ο σύντροφος σας είναι ένας πατριάρχης και η σχέση που έχετε με αυτόν δεν λέγεται αγάπη.»

Ξέρουμε από εμπειρίες δικές μας και του φεμινιστικού κύκλου ότι πολλές φορές έχουμε βρεθεί παγιδευμένες σε άνισες σχέσεις, όταν θέλαμε τόσο πολύ να πιστέψουμε ότι ήταν αγάπη. Ότι επιλέξαμε συντρόφους για την πολιτική τους σκέψη, αλλά δυσκολευτήκαμε να καταλάβουμε την συμπεριφορά τους απέναντι μας. Ότι κουραστήκαμε τόσο πολύ κουβαλώντας το συναισθηματικό φορτίο και την ελπίδα ότι η ισορροπία στη σχέση μας θα μπορούσε να αλλάξει.

Ξέρουμε ότι είναι πιο δύσκολο να ζητάμε την ισότητα στην πιο ευαίσθητη πλευρά της ζωής μας και να εξετάσουμε τις σχέσεις μας από την φεμινιστική όψη. Όμως αυτό δεν είναι το πρόταγμά μας ως φεμινίστριες;

Υπάρχει λόγος που αρκετές αδελφές μας επιλέγουν να είναι μόνες, γιατί βαρέθηκαν να πολεμούν  τις καταπιεστικές σχέσεις. Πώς θα μπορούσαμε να παραβλέψουμε το ότι μας αξίζει η απόλυτη χειραφέτηση; Δεν είναι προτιμότερο να είμαστε μόνες από το να είμαστε σε σχέσεις που λείπει η αγάπη, δηλαδή η ισότητα;

 

Διαβάστε ακόμα

Δεν φταις εσύ, φταίει ο Άγιος Βαλεντίνος

Αποδομώντας τον Αγιο Βαλεντίνο: 14 μύθοι για τον έρωτα και την αγάπη

Καθένας με το ταίρι του 

 

Share

Το σχόλιο της Natalie Portman και το παράδειγμα της Σουηδίας

Natalie-Portman-Golden-Globes-All-Male-Director-Nominees

της Ιωάννας Βακάλη

«Και εδώ είναι οι αποκλειστικά αντρικές υποψηφιότητες για το βραβείο σκηνοθεσίας» ήταν το εύστοχο λακωνικό σχόλιο της ηθοποιού Natalie Portman στην 75η απονομή των βραβείων Χρυσές Σφαίρες φέρνοντας στο προσκήνιο την απογοητευτική πραγματικότητα της υποεκπροσώπησης των γυναικών στα βραβεία και πυροδοτώντας σχόλια και απορίες των απανταχού αδαών «Mα αφού είναι λίγες οι γυναίκες σκηνοθέτιδες, πως είναι δυνατόν να παίρνουν και βραβεία;» .

Το θέμα είχε θίξει παλιότερα η φεμινίστρια θεωρητικός κινηματογράφου Laura Mulvey στο έργο της Οπτικές και άλλες απολαύσεις σημειώνοντας μεταξύ άλλων σε σχέση με τις πρώτες έρευνες της δεκαετίας του 70 για τη γυναικεία παρουσία στον κινηματογράφο (μέχρι τότε οι γυναίκες ήταν σχεδόν αόρατες) «αυτές οι πρώτες μέρες της έρευνας για τη θέση των γυναικών στην ιστορία του κινηματογράφου γρήγορα εδραίωσαν το γεγονός ότι οι γυναίκες είχαν αποκλειστεί από την παραγωγή και τη δημιουργία των ταινιών, πιθανότατα σε βαθμό ανάλογο με τη διαβόητη εκμετάλλευση τους  ως σεξουαλικά αντικείμενα στην οθόνη»

Η υποεκπροσώπηση των γυναικών στη βιομηχανία του κινηματογράφου δεν είναι ένα τυχαίο γεγονός που προκύπτει από το χαμηλό ενδιαφέρον των γυναικών για τον κινηματογράφο, όπως άλλοι θα πουν και για την πολιτική. Αποτελεί το αποτέλεσμα μιας διαρκούς και στοχευμένης αποσιώπησης της γυναικείας φωνής στον κινηματογράφο όπως άλλωστε και σε όλους τους φορείς διαμόρφωσης της κυρίαρχης αντίληψης. Και αυτό πιστοποιείται πλέον από μία σειρά μελετών σε όλες τις προηγμένες χώρες που θέτουν ως εθνική επιδίωξη την ισότητα των ευκαιριών.

Στο πλέον πρόσφατο παράδειγμα, τον Δεκέμβριο του 2017 η UNESCO δημοσιοποίησε μια εξαιρετικά κατατοπιστική έρευνα συνολικής έκτασης 252 σελίδων με θέμα την αποτίμηση της εφαρμογής της Διεθνούς Σύμβασης για την Προστασία και την Προώθηση της Ποικιλομορφίας των Πολιτιστικών Εκφράσεων (2005) με τίτλο (Ανα)Σχηματίζοντας τις Πολιτιστικές Πολιτικές: Προωθώντας τη δημιουργικότητα για την ανάπτυξη.

Το ένατο κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στην ισότητα των φύλων και εντάσσεται στον τέταρτο στόχο της Διεθνούς Σύμβασης του 2005 περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων και θεμελιωδών ελευθεριών στο χώρο του πολιτισμού. Τα στατιστικά στοιχεία είναι άκρως αποκαλυπτικά της κατάστασης σχετικά με την έμφυλη ανισότητα στην πολιτιστική δημιουργία διεθνώς. Συγκεκριμένα για τον χώρο του κινηματογράφου, μόλις μία στις πέντε κινηματογραφικές ταινίες στην Ευρώπη σκηνοθετείται από γυναίκα, ενώ μόλις το 16% των επιδοτούμενων κινηματογραφικών ταινιών στην Ευρώπη καταλήγει σε σκηνοθέτιδες και το υπόλοιπο 84% σε άντρες σκηνοθέτες. Το καθεστώς μερικής απασχόλησης, εξάλλου, είναι γένους θηλυκού και στον χώρο του πολιτισμού: 27,7% για τις γυναίκες έναντι 17,5% για τους άνδρες συναδέλφους τους. Τον Ιούλιο του 2017 ο δημόσιος φορέας ραδιοτηλεόρασης της Μεγάλης Βρετανίας (BBC) αποκάλυψε ότι μόλις το ένα τρίτο των 96 ατόμων με τις υψηλότερες χρηματικές απολαβές ήταν γένους θηλυκού.

Σε μελέτη που πραγματοποιήθηκε στην Αυστρία, σημειώνεται ότι παρόλο που γυναίκες συνιστούν περίπου το 40% των σπουδαστών κινηματογραφικών ακαδημιών, τελικά στη βιομηχανία του κινηματογράφου παραμένουν ελάχιστες. Οι γυναίκες αποτελούν μόλις το ένα τέταρτο του συνόλου των αυστριακών σκηνοθετών και σεναριογράφων, ενώ το ποσοστό τους στον τομέα της παραγωγής είναι ακόμη μικρότερο. Η ανάλυση της FC Gloria, ενός δικτύου γυναικών στην αυστριακή βιομηχανία κινηματογράφου και οπτικοακουστικών μέσων, σε σχέση με την κατανομή χρηματοδοτικών πόρων μεταξύ ανδρών και γυναικών σε τρεις καίριους τομείς του κινηματογράφου – σενάριο, σκηνοθεσία και παραγωγή- μεταξύ του 2011 και 2015, αποκάλυψε μία αδιαμφισβήτητη ασυμφωνία. Μόλις το 22% όλων των κρατικών επιχορηγήσεων για τον κινηματογράφο δόθηκε σε ταινίες γυναικών σκηνοθετριών, σεναριογράφων και παραγωγών. Η διαφορά ήταν ακόμη μεγαλύτερη για τις τηλεταινίες, όπου μόνο το 12% της χρηματοδότησης κατανεμήθηκε σε παραγωγές όπου συμμετείχε γυναίκα σε μία τουλάχιστον από τις τρεις δημιουργικές θέσεις.

Και βεβαίως δεν είναι μόνο η Αυστρία που προβάλλει μέσω ερευνών την εθνική υποεκπροσώπηση των γυναικών σε δυναμικές κινηματογραφικές θέσεις. Πολλές ακόμη χώρες όπως η Βραζιλία, η Γερμανία, ο Καναδάς, η Γεωργία έχουν να επιδείξουν τη δική τους πραγματικότητα σε σχέση με την άνιση εκπροσώπηση των γυναικών στον χώρο του κινηματογράφου και της τηλεόρασης. Απίστευτη φωτεινή εξαίρεση αποτελεί η Σουηδία.

Ήταν το 2013 κατά τη διάρκεια της πεντηκοστής επετείου του Ινστιτούτου Σουηδικού Κινηματογράφου (SFI), όταν η Anna Serner, ανώτατο διοικητικό στέλεχος του Ινστιτούτου, ανακοίνωσε αυτό που έγινε γνωστό ως «Στόχος 50/50 μέχρι το 2020» στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Καννών. Εντελώς αναπάντεχα, ο στόχος επιτεύχθηκε το 2015 κιόλας, κάνοντας τη Σουηδία την πρώτη χώρα στον κόσμο που κατάφερε φυλετική ισότητα στην κυβερνητική χρηματοδότηση ταινιών. Αυτή η αξιοσημείωτη κατάκτηση επιτεύχθηκε με συστηματική στρατηγική, σύμφωνα με την οποία αναγνωρίστηκαν και μελετήθηκαν οι πιο κοινές παρεξηγήσεις και παρανοήσεις που εκλογικεύουν τη φτωχή παρουσία των γυναικών στην βιομηχανία του κινηματογράφου, ειδικά σε δημιουργικούς ρόλους –κλειδιά, ενώ εκπονήθηκαν σχέδια δράσης στοχευμένα σε κάθε μία από αυτές τις παρεξηγήσεις.

Μεταξύ των πρωτοβουλιών που συμπεριλήφθηκαν στην στρατηγική ήταν και οι ακόλουθες: μια ηλεκτρονική σελίδα με το όνομα Σκανδιναβές Γυναίκες στον Κινηματογράφο με στόχο να ενισχύσει την ορατότητα των γυναικών που εργάζονται στον χώρο του κινηματογράφου, ένα πρόγραμμα καθοδήγησης γνωστό ως «Mοviement», το οποίο στοχεύει να βοηθήσει τις γυναίκες σκηνοθέτιδες να αναπτύξουν ηγετικές ικανότητες και στρατηγικές καριέρας, πλείστα ερευνητικά σχέδια τα οποία προάγουν την αποδοχή της ισότητας μεταξύ των νέων σκηνοθετών, γυναικών και ανδρών, καθώς και ενίσχυση του τρέχοντος ελέγχου των χρηματοδοτικών αποφάσεων.

Πιστεύοντας ακράδαντα ότι η στόχευση στην ισότητα των φύλων συνδυάζεται με την ποιότητα, η Serner επισημαίνει ότι οι ταινίες που χρηματοδοτούνται από την SFI προβάλλονται στα διεθνή φεστιβάλ περισσότερο από ποτέ και επίσης κερδίζουν περισσότερα βραβεία. Και πολλές από αυτές τις ταινίες είναι από γυναίκες σκηνοθέτιδες. Πιστεύει πως όσο μεγαλύτερη ποικιλία φωνών που αφηγούνται ιστορίες στο σινεμά και όσο περισσότερο οι ταινίες καθρεπτίζουν την κοινωνία με όλες της τις ποικιλομορφίες τόσο περισσότερο ποιοτικό γίνεται το ίδιο το σινεμά. Δεν πιστεύει σε ποσοστώσεις ως λύση στη φυλετική ανισότητα. «Δεν κάνουμε ποσοστώσεις» υποστηρίζει, εξηγώντας πως το κριτήριο προτεραιότητας για τις χρηματοδοτικές αποφάσεις είναι πάντοτε η ποιότητα.

Ως μέρος της συνεχούς εργασίας για την προβολή της ισότητας των φύλων, το SFI ανακοίνωσε ένα καινούργιο σχέδιο δράσης τον Ιούλιο του 2016, τον Στόχο 2020: Η ισότητα των φύλων στην κινηματογραφική παραγωγή, μπροστά και πίσω από την κάμερα.

Επανερχόμενοι στην έρευνα της UNESCO, στο ίδιο κεφάλαιο της έρευνας, προτείνονται τέσσερις βασικοί άξονες για την αντιμετώπιση του χάσματος μεταξύ γυναικών και ανδρών στον χώρο του πολιτισμού: Η ένταξη της διάστασης του φύλου σε όλες τις πολιτικές και δράσεις στον πολιτιστικό τομέα, η ποσοτική και ποιοτική αναβάθμιση της στατιστικής καταγραφής της συμμετοχής των δύο φύλων στο χώρο του πολιτισμού, η διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης ανδρών και γυναικών σε χρηματοδότηση, καθώς και σε λοιπές ευκαιρίες δημιουργίας, απασχόλησης και προβολής και τέλος η ουσιαστική υποστήριξη των γυναικών ως δημιουργών και παραγωγών σύγχρονων πολιτιστικών εκφράσεων.

Το παράδειγμα της Σουηδίας, άλλωστε, συνιστά την απόδειξη ότι είναι εύκολα εφικτός ο στόχος της ισοτιμίας, αρκεί να υπάρχει ειλικρινής θέληση και στοχευμένες προς αυτή την κατεύθυνση δράσεις.

 

Βιβλιογραφία και πηγές:

Mulvey L.(2004), Οπτικές και άλλες απολαύσεις, Παπαζήσης, Αθήνα

Koening Kurt B.,(1989) Women Directors, The Emergence of a New Cinema, Greenwood Publishing Group, New York

http://unesdoc.unesco.org/images/0026/002605/260592e.pdf 

http://www.isotita.gr/ethniko-programma-drasis/

http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/natalie-portman-golden-globes-all-male-nominees-directors-oprah-video-a8147166.html

Share

Keep it Radical: Οι αποφάσεις που παίρνεις, καθορίζουν τελικά και το ποιος/α είσαι

thess rad pride

Δυο δρόμοι διασταυρώθηκαν σε ένα δάσος κι εγώ – εγώ πήρα τον λιγότερο ταξιδεμένο Και αυτό ήταν που έκανε όλη τη διαφορά

Ρόμπερτ Φροστ, Ο Δρόμος που δεν διάλεξα

της Κικής Σταματόγιαννη

Κά­ποιες φορές κα­λεί­σαι να περ­πα­τή­σεις στους δρό­μους που έχουν χα­ρά­ξει άλλες και άλλοι πριν από σένα. Και κά­ποιες άλλες φορές πάλι έρ­χε­σαι αντι­μέ­τω­πη/ος με την επι­λο­γή να ανοί­ξεις και­νού­ρια πε­ρά­σμα­τα. Η επι­λο­γή αυτή εμπε­ριέ­χει φυ­σι­κά το ρίσκο όλων των και­νού­ριων πραγ­μά­των. Θα πρέ­πει να αφή­σεις στην άκρη την ασφά­λεια του σί­γου­ρου και του δο­κι­μα­σμέ­νου, καθώς και τη λο­γι­κή του “έτσι το βρή­κα­με κι έτσι το πάμε κι ως να πε­θά­νου­με εμείς δεν το κου­νά­με”. Γιατί φτά­νει κά­πο­τε η στιγ­μή που αυτά “που βρή­κες” είναι κομ­μά­τια μιας άλλης επο­χής και πρέ­πει να τα αφή­σεις πίσω σου. Και να προ­χω­ρή­σεις.

Αυτό θα μπο­ρού­σε να συ­νο­ψί­σει εξαι­ρε­τι­κά την ιστο­ρία του RADical Pride, του 1ου Αυ­τό-ορ­γα­νω­μέ­νου Pride στη Θεσ­σα­λο­νί­κη, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στις 26/27 Μάη. Μια συλ­λο­γι­κό­τη­τα που απο­φά­σι­σε -σε μια στιγ­μή που όλα γύρω μας ρι­ζο­σπα­στι­κο­ποιού­νται- να πα­ρα­μεί­νει στον δρόμο της ρήξης με το σύ­στη­μα που γεννά και τρο­φο­δο­τεί την κα­τα­πί­ε­ση, τη βία και τον ρα­τσι­σμό. Οι πολ­λα­πλές ταυ­τό­τη­τες ση­μαί­νουν και πολ­λα­πλή κα­τα­πί­ε­ση .

Τα ερ­γα­στή­ρια και οι εκ­δη­λώ­σεις, που επι­λέ­χθη­καν να γί­νουν, έδω­σαν έμ­φα­ση στην πολ­λα­πλό­τη­τα των ταυ­το­τή­των που φέ­ρου­με. Τα πράγ­μα­τα είναι ήδη ζό­ρι­κα όταν αυ­το­προσ­διο­ρί­ζε­σαι ως άτομο που ανή­κει στην λο­ατ­κια+ κοι­νό­τη­τα. Τι γί­νε­ται, όμως, όταν πα­ράλ­λη­λα είσαι γυ­ναί­κα ή ανά­πη­ρος/η ή πρό­σφυ­γας ή ερ­γα­ζό­με­νος/η μέσα σε συν­θή­κες οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης; Μέσα από τις συ­ζη­τή­σεις έγινε προ­σπά­θεια να αγ­γι­χτούν και αυτά τα ζη­τή­μα­τα των πολ­λα­πλών ταυ­το­τή­των και της κα­τα­πί­ε­σης που συ­νε­πά­γο­νται οι ξε­χω­ρι­στές αυτές ταυ­τό­τη­τες, χωρίς φυ­σι­κά να ιε­ραρ­χη­θούν οι κα­τα­πιέ­σεις. Φε­μι­νι­στι­κό ερ­γα­στή­ρι για τη βία που ει­σπράτ­τουν κα­θη­με­ρι­νά οι γυ­ναί­κες, για τα τρο­μα­κτι­κά πε­ρι­στα­τι­κά βίας σε βάρος των τρανς γυ­ναι­κών σε όλο τον κόσμο, καθώς και την αντί­δρα­ση του κι­νή­μα­τος απέ­να­ντι σε όλο αυτό. Προ­βο­λή ντο­κι­μα­ντέρ και συ­ζή­τη­ση για το πα­ρα­γνω­ρι­σμέ­νο ζή­τη­μα της σε­ξουα­λι­κό­τη­τας των ανά­πη­ρων και ιδίως των λο­ατ­κια+ αν­θρώ­πων.

Μια από τις πρώ­τες προ­σπά­θειες να συ­ζη­τη­θεί ανοι­χτά το ζή­τη­μα των λο­ατ­κια+ προ­σφύ­γων μέσα στα στρα­τό­πε­δα και αυτό που μας ανα­λο­γεί σαν κί­νη­μα να κά­νου­με δρώ­ντας ως αλ­λη­λέγ­γυ­ες/οι προς την κα­τεύ­θυν­ση αυτή. Και τι έχει να πει ο αντί­πα­λος για όλα αυτά; Στο τέλος της πρώ­της μέρας του δι­η­μέ­ρου με­τρού­σα­με μια σβά­στι­κα σχε­δια­σμέ­νη πάνω στην αφίσα ακρι­βώς κάτω από το Στέκι Με­τα­ναστ(ρι)ών, πίσω από το μνη­μείο του Γρ. Λα­μπρά­κη, πολ­λές σκι­σμέ­νες αφί­σες πα­ντού στην πόλη, εμε­τι­κά σε­ξι­στι­κά σχό­λια σε αναρ­τή­σεις στα social media. Η δεύ­τε­ρη μέρα ση­μα­δεύ­τη­κε από ομο­φο­βι­κό λε­κτι­κό επει­σό­διο την ώρα της πο­ρεί­ας σε ένα από τα κε­ντρι­κό­τε­ρα ση­μεία της Θεσ­σα­λο­νί­κης. Μάλ­λον κά­ποιοι ενο­χλή­θη­καν από τη δράση του RADical Pride. Ωραία, λοι­πόν. Ας είναι.  Πο­λε­μά­με τον κα­πι­τα­λι­σμό και τις πα­τριαρ­χι­κές αντι­λή­ψεις (… αλλά η βροχή απο­δει­κνύ­ε­ται πιο ζό­ρι­κος αντί­πα­λος!)

Το πόσο ζω­ντα­νή είναι μια πο­ρεία φαί­νε­ται κά­ποιες φορές και από τα συν­θή­μα­τα που τη συ­νο­δεύ­ουν. Πέρα από τα γνω­στά και κα­θιε­ρω­μέ­να φω­νά­ξα­με με εν­θου­σια­σμό και το αυ­το­σαρ­κα­στι­κό: “Pride με ήλιο, Pride και με βροχή…” τη στιγ­μή που άρ­χι­σε να βρέ­χει κα­ταρ­ρα­κτω­δώς κατά τη διάρ­κεια της Πο­λύ­χρω­μης Πο­ρεί­ας Ελεύ­θε­ρης Έκ­φρα­σης. Πέρα από τον αυ­το­σαρ­κα­σμό, όμως, η συ­νέ­λευ­ση του RADical Pride έπρε­πε να απο­δεί­ξει την ικα­νό­τη­τά της και στην τα­χύ­τη­τα των αντα­να­κλα­στι­κών της. Μέσα σε λι­γό­τε­ρο από ένα 24ωρο άλ­λα­ξε ολό­κλη­ρο τον σχε­δια­σμό εβδο­μά­δων για τις εξω­τε­ρι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες στο πάρκο Ξαρ­χά­κου, τις οποί­ες και με­τέ­φε­ρε στη Σχολή Θε­τι­κών Επι­στη­μών του ΑΠΘ. Μπο­ρεί να σώ­θη­κε τε­λευ­ταία στιγ­μή η παρ­τί­δα, αλλά η με­τα­φο­ρά αυτή στέ­ρη­σε αρ­κε­τά και από την ορα­τό­τη­τα στον δη­μό­σιο χώρο (σε ένα δη­μό­σιο πάρκο με εύ­κο­λη πρό­σβα­ση από όλες και όλους) και από την πραγ­μα­τι­κή δυ­να­τό­τη­τα συμ­με­το­χής στα ερ­γα­στή­ρια και τις εκ­δη­λώ­σεις (δυ­σκο­λό­τε­ρη η πρό­σβα­ση στον χώρο των πα­νε­πι­στη­μί­ων, ιδίως κάτω από συ­νε­χή και δυ­να­τή βροχή). Γιατί είχε ση­μα­σία η συμ­με­το­χή στο RADical Pride; Το RADical Pride πήρε το ρίσκο της δύ­σκο­λης επι­λο­γής. Απο­φά­σι­σε να ορ­γα­νώ­σει κάτι στη­ρι­ζό­με­νο απο­κλει­στι­κά στον κόσμο των κι­νη­μά­των. Χωρίς “χρυ­σές” και “αρ­γυ­ρές” χο­ρη­γί­ες, χωρίς χρη­μα­το­δο­τι­κά ευ­ρω­παϊ­κά πα­κέ­τα, χωρίς σπόν­σο­ρες επι­κοι­νω­νί­ας, χωρίς “εθε­λο­ντές”. Απέ­να­ντι στα ιδρύ­μα­τα-τα­γούς του νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού απο­φά­σι­σε να αντι­πα­ρα­τά­ξει την αυ­τό-ορ­γά­νω­ση των ερ­γα­ζο­μέ­νων της ΒΙΟΜΕ. Απέ­να­ντι σε κάθε λογής Eldorado Gold (που είχε επι­λε­γεί ως “χρυ­σός χο­ρη­γός” από την ορ­γα­νω­τι­κή επι­τρο­πή του Athens Pride, για να απο­συρ­θεί μετά την κα­τα­κραυ­γή των αν­θρώ­πων του κι­νή­μα­τος) απο­φά­σι­σε να αντι­πα­ρα­τά­ξει τις αγω­νί­στριες και τους αγω­νι­στές του κι­νή­μα­τος S.O.S. Χαλ­κι­δι­κή. Επέ­λε­ξε να συ­μπα­ρα­τα­χθεί με αυτές και αυ­τούς που εδώ και χρό­νια βλέ­πουν να κα­τα­στρέ­φε­ται η γη τους και το τί­μη­μα για την αυ­το­νό­η­τη υπε­ρά­σπι­σή της είναι να σέρ­νο­νται οι ίδιοι/ες στα δι­κα­στή­ρια. Απέ­να­ντι στις πο­λυ­ε­θνι­κές εται­ρεί­ες επέ­λε­ξε να αντι­πα­ρα­τά­ξει τον κι­νη­μα­τι­κό κόσμο, τις πο­λι­τι­κές ορ­γα­νώ­σεις της αρι­στε­ράς, τις συλ­λο­γι­κό­τη­τες της αυ­το­νο­μί­ας, τις αντι­ρα­τσι­στι­κές κι­νή­σεις. Στον “εθε­λο­ντι­σμό” απο­φά­σι­σε να αντι­πα­ρα­τά­ξει τη συν­δια­μόρ­φω­ση, τη λήψη απο­φά­σε­ων από κοι­νού, την ενω­μέ­νη δράση ως απά­ντη­ση στον σε­ξι­σμό, την ομο­φο­βία και την τραν­σφο­βία.

Στο RADical Pride δεν κα­τέ­βη­καν οι χι­λιά­δες κό­σμου που συμ­με­τέ­χουν συ­νή­θως στην πο­ρεία των Pride στη Θεσ­σα­λο­νί­κη τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Αυτό που συ­νέ­βη όμως ήταν ότι συ­σπει­ρώ­θη­κε ένα κομ­μά­τι –κά­ποιες εκα­το­ντά­δες- κό­σμου απο­φα­σι­σμέ­νου για την κρι­σι­μό­τη­τα της επι­λο­γής να στη­ρι­χθεί το εγ­χεί­ρη­μα της αυ­τό-ορ­γά­νω­σης. Στις εκ­δη­λώ­σεις και στην πο­ρεία συμ­με­τεί­χαν όσες και όσοι πί­στε­ψαν στο γε­γο­νός ότι η δύ­να­μη και ταυ­τό­χρο­να η ευ­θύ­νη για να δια­χει­ρι­στού­με τα ζη­τή­μα­τα διορ­γά­νω­σης ενός Pride βρί­σκε­ται σε εμάς και όχι σε κά­ποιους άλ­λους. Κι αυτό δεν το λες μικρό πράγ­μα. Κι επει­δή έχει τη ση­μα­σία του για τις/τους ιστο­ρι­κούς του κι­νή­μα­τος στο μέλ­λον να θυ­μό­μα­στε αυτές και αυ­τούς που πήραν τη γεν­ναία από­φα­ση να στη­ρί­ξουν ορ­γα­νω­μέ­να το πρώτο εγ­χεί­ρη­μα αυ­τό-ορ­γά­νω­σης, καλό είναι να ανα­φερ­θούν: Pride Πά­τρας, lgbtqi+ Pride Κρή­της, ομάδα Sylvia Rivera, Κιου­ρί@, Blender (Πάτρα), Σό­δο­μα και Πό­μο­λα (Αλε­ξαν­δρού­πο­λη), Colour Youth (Αθήνα), ομάδα Πο­λυ­συ­ντρο­φι­κών, ομάδα Προ­σβα­σι­μό­τη­τας, Room 39, Επι­τρο­πή Ενά­ντια στην Εξό­ρυ­ξη Χρυ­σού Θεσ­σα­λο­νί­κης, ΣΕ ΒΙΟΜΕ, Αντιρ­ρη­σί­ες Συ­νεί­δη­σης, Αντι­ρα­τσι­στι­κή Πρω­το­βου­λία Θεσ­σα­λο­νί­κης, Κί­νη­ση Απε­λά­στε τον Ρα­τσι­σμό/ΔΕΑ, ΚΕ­ΕΡ­ΦΑ, Ξε­κί­νη­μα, νΚΑ, ΑΝΤΑΡ­ΣΥΑ, Δί­κτυο για τα κοι­νω­νι­κά και πο­λι­τι­κά δι­καιώ­μα­τα.

Γιατί έχει ση­μα­σία να πα­ρέμ­βει το RADical Pride στην πο­ρεία Υπε­ρη­φά­νειας του 6ου Thessaloniki Pride; Η ανοι­χτή συ­νέ­λευ­ση του RADical Pride έχει κα­τα­φέ­ρει μέχρι στιγ­μής -στα σχε­δόν δυο χρό­νια από τη δη­μιουρ­γία της- να συ­γκα­τα­λέ­γει στα μέλη της το πιο ελ­πι­δο­φό­ρο κι εν­θου­σια­στι­κό κομ­μά­τι της πρω­το­πο­ρί­ας του λο­ατ­κια+ κι­νή­μα­τος της Θεσ­σα­λο­νί­κης. Συ­γκα­τα­λέ­γει αυτές και αυ­τούς που διέ­βλε­ψαν αρ­κε­τά έγκαι­ρα ότι οι κλει­στές ορ­γα­νω­τι­κές δομές του Thessaloniki Pride, η ιε­ραρ­χι­κή λήψη απο­φά­σε­ων από λί­γους που απο­κλεί­ουν τη συμ­με­το­χή των πολ­λών, η κακή πρα­κτι­κή του “εθε­λο­ντι­σμού”, οι χο­ρη­γί­ες, ο life-style δι­καιω­μα­τι­σμός που δεν πα­τά­ει σε κα­νέ­να τα­ξι­κό κρι­τή­ριο και πα­ρα­βλέ­πει κα­θε­τί άλλο μπρο­στά στην “λο­ατ­κια+ ταυ­τό­τη­τα” θα οδη­γή­σουν στα­δια­κά σε εκ­φυ­λι­σμό. Ήδη η συμ­με­το­χή στο περ­σι­νό 5ο Thessaloniki Pride ήταν αρ­κε­τά μειω­μέ­νη σε σχέση με τις προη­γού­με­νες χρο­νιές.

Ο κό­σμος δεί­χνει να έχει κου­ρα­στεί με την προ­βο­λή και διεκ­δί­κη­ση απο­κλει­στι­κά λο­ατ­κια+ δι­καιω­μά­των χωρίς την πα­ρα­μι­κρή σύν­δε­ση με οτι­δή­πο­τε άλλο. Όσες και όσοι κά­να­με την επι­λο­γή να συμ­με­τέ­χου­με στη συ­νέ­λευ­ση του RADical Pride συμ­με­τέ­χου­με την ίδια στιγ­μή στο ευ­ρύ­τε­ρο κί­νη­μα της πόλης και επι­διώ­κου­με να κά­νου­με αυτή τη γέ­φυ­ρα που συν­δέ­ει τα επι­μέ­ρους κι­νή­μα­τα. Την ίδια στιγ­μή, όμως, ξέ­ρου­με ότι αν θέ­λου­με να έρ­θου­με σε επαφή και να συ­νο­μι­λή­σου­με με τον λο­ατ­κια+ κόσμο της πόλης, αν θέ­λου­με να γνω­ρί­σουν το εγ­χεί­ρη­μά μας, αν θέ­λου­με τέλος να πεί­σου­με για την ανά­γκη να πά­ρουν οι ίδιες/οι τις τύχες στα χέρια τους, θα πρέ­πει να εί­μα­στε εκεί όπου θα βρί­σκε­ται αυτός ο κό­σμος. Και αυτό το ση­μείο συ­νά­ντη­σης είναι η συ­γκέ­ντρω­ση και πο­ρεία του “θε­σμι­κού” 6ο Thessaloniki Pride στις 17 Ιούνη.

Είναι τε­ρά­στιο το ιδε­ο­λο­γι­κό χάσμα που μας χω­ρί­ζει από την ηγε­τι­κή ομάδα του “θε­σμι­κού” Thessaloniki Pride. Θέ­λου­με να πι­στεύ­ου­με, ωστό­σο, ότι είναι ελά­χι­στα όσα μας χω­ρί­ζουν από τον κόσμο που θα βρε­θεί στο Λ. Πύργο στις 17 Ιούνη. Και αυτό γιατί είναι ένας κό­σμος που δο­κι­μά­ζε­ται το ίδιο με εμάς από την οι­κο­νο­μι­κή κρίση και την ανερ­γία, πα­ρα­κο­λου­θεί το δράμα των προ­σφύ­γων και νιώ­θει αλ­λη­λεγ­γύη με αυ­τούς, φρι­κιά μπρο­στά στην τρο­μα­κτι­κή βία που ει­σπράτ­τουν οι γυ­ναί­κες σε κάθε γωνιά του πλα­νή­τη, δεν είναι –γι’ αυτόν τον κό­σμο- αό­ρα­τοι/ες οι ανά­πη­ρες/οι, νιώ­θει την ίδια ανη­συ­χία για την απο­κρου­στι­κή άνοδο της ακρο­δε­ξιάς.

Με αυτόν τον κόσμο θέ­λου­με να συ­νο­μι­λή­σου­με και να του προ­τεί­νου­με το δικό μας εγ­χεί­ρη­μα αυ­τό-ορ­γά­νω­σης και συμ­με­το­χι­κής δρά­σης. Θα εί­μα­στε λοι­πόν και εμείς στην πο­ρεία Υπε­ρη­φά­νειας του 6ου Thessaloniki Pride με το μπλοκ και το πανό του RADical Pride, που ελ­πί­ζου­με να συ­γκε­ντρώ­σει όλο τον κι­νη­μα­τι­κό κόσμο της πόλης και ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρους/ες. Κά­ποιες φορές έχει ση­μα­σία να επι­λέ­γεις τον δύ­σκο­λο δρόμο. “Κι αυτό είναι που κάνει τη δια­φο­ρά”.

Πηγή: rproject

 

Διαβάστε ακόμα

Athens Pride: Περί Eldorado Gold και άλλων…δεινών

Η αμερικανική μαρξιστική εμπειρία του ΛΟΑΤΚΙΑ+ κινήματος

Share

Αλλαγή φύλου στην ταυτότητα με μια απλή δήλωση

Τrans-Equality

της Σοφίας Φασουλάκη

«Στροφή» στη νομολογία κάνουν τα ελληνικά δικαστήρια ανάβοντας το «πράσινο φως» στα διεμφυλικά άτομα να αλλάξουν τις ληξιαρχικές πράξεις γεννήσεώς τους και να αποκτήσουν το επιθυμητό όνομα που αντιστοιχεί στο φύλο που βιώνουν και όχι στο φύλο με το οποίο γεννήθηκαν.

Ήταν μόλις το 2015, όταν διεμφυλικά άτομα ζήτησαν την τροποποίηση των πράξεων γεννήσεών τους και των ταυτοτήτων τους και τα δικαστήρια την αρνήθηκαν, κρίνοντας ότι για την επίτευξη του σκοπού ήταν απαραίτητη η προηγούμενη χειρουργική επέμβαση για αλλαγή φύλου. Έναν χρόνο αργότερα, η αντίληψη άλλαξε, με τα δικαστήρια να κρίνουν υπερβολική ακόμη και την ορμονοθεραπεία στην οποία καταφεύγουν τα τρανς άτομα, προκειμένου να προσεγγίσουν το φύλο που βιώνουν. Έχοντας στο πλευρό τους συνήθως τις μητέρες τους, ολοένα και περισσότερα διεμφυλικά άτομα τολμούν να κάνουν το επόμενο βήμα, ζητώντας από την κοινωνία να αποδεχθεί ότι μπορεί μεν να γεννήθηκαν αγόρια ή κορίτσια, αλλά ήδη από τα 4 ή τα 5 χρόνια τους ένιωθαν ότι βρίσκονται στο σώμα του αντίθετου φύλου.

Χειρουργεία

Όπως η περίπτωση ενός άνδρα που βρέθηκε στα δικαστήρια στα τέλη του Ιανουαρίου, διηγούμενος την προσωπική του πορεία. Από τα 17 του είχε γνωστοποιήσει στους οικείους του ότι ο τρόπος που ένιωθε το φύλο του δεν αντιστοιχούσε με την εμφάνισή του. Ότι από την παιδική του ηλικία οι επιλογές του προσιδίαζαν σε κορίτσι. Όπως ελέχθη μάλιστα στο δικαστήριο, από το 2013 ήταν υπό ψυχιατρική παρακολούθηση για την αντιμετώπιση της ταυτότητας φύλου, μπαίνοντας μάλιστα και σε ορμονοθεραπεία που τον βοήθησε να έρθει κοντά στο θηλυκό πρότυπο.

Δεν προχώρησε όμως σε εγχείρηση αλλαγής φύλου για την αφαίρεση των ανδρικών γεννητικών οργάνων του, γεγονός που για το δικαστήριο «δεν πρέπει να θεωρηθεί πρόβλημα για τις αλλαγές στη ληξιαρχική πράξη γέννησης, αφού μία τέτοια επέμβαση κρίνεται ως υπερβολική απαίτηση και πρακτική, η οποία παραβιάζει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, σύμφωνα με την οποία ο καθένας έχει το δικαίωμα στον σεβασμό της προσωπικής και της οικογενειακής του ζωής, του οίκου του και των επικοινωνιών του».

Το σκεπτικό

Λίγο πριν από την έλευση του 2017, ένα ακόμη δικαστήριο έκανε δεκτή την αίτηση μιας γυναίκας, η οποία όμως από πολύ μικρή ένιωθε άνδρας. «Ο όρος ταυτότητα φύλου αναφέρεται στην ατομική και εσωτερική εμπειρία του φύλου, η οποία μπορεί να μη βρίσκεται σε ευθεία αντιστοιχία με το φύλο που γεννιέται και εσωκλείει την προσωπική αίσθηση του σώματος και του φύλου, και τούτο μπορεί να εκφραστεί με το ντύσιμο, τον τρόπο ομιλίας και συμπεριφοράς», αναφέρει στην απόφασή του το Ειρηνοδικείο της Αθήνας, σημειώνοντας ότι η αλλαγή των στοιχείων της ταυτότητας της αιτούσας «συνιστάται ως απολύτως αναγκαία υπέρ της προάσπισης της καλής ψυχικής υγείας και υπέρ της περαιτέρω εξασφάλισης ποιότητας της ζωής της, κοινωνικά και προσωπικά.

Το να ζητείται η πρόκληση μόνιμης στειρότητας ή άλλης χειρουργικής επέμβασης, σαν προαπαιτούμενο της νομικής αναγνώρισης του επιθυμητού φύλου ενός ατόμου, δείχνει ότι δεν λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι ενός τέτοιου είδους επεμβάσεις είναι συχνά επιθυμητές από διεμφυλικά άτομα, συγχρόνως αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και εξαιρέσεις. Ακόμη, μία επέμβαση τέτοιου τύπου δεν είναι πάντοτε ιατρικώς δυνατή, διαθέσιμη και προσιτή από οικονομικής άποψης, ειδικώς όταν δεν καλύπτεται οικονομικά και ασφαλιστικά».

Με προσφυγή στη δικαιοσύνη

«Να διεκδικήσουν το δικαίωμά τους»

Για το δικαστήριο, η αναντιστοιχία στην εμφάνιση της γυναίκας με αυτό που δηλώνει επισήμως ότι είναι στην ταυτότητά της δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα στην καθημερινότητά της και μπορεί να προκαλέσει σοβαρή σύγχυση στις συναλλαγές της.

Η Ελλάδα μέχρι πρότινος συγκαταλεγόταν στις 21 από τις 38 χώρες που για να αναγνωρίσουν νομοθετικά τη δυνατότητα αλλαγής φύλου έθεταν ως προϋπόθεση τη στείρωση και τη χειρουργική επέμβαση. Αυτή η νομική πραγματικότητα όμως φαίνεται ότι αλλάζει, αφού έχουν ήδη εκδοθεί 6 διαφορετικές αποφάσεις σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, ενώ δύο εξ αυτών έχουν καταστεί αμετάκλητες από τα Πρωτοδικεία.

Για τον δικηγόρο Βασίλη Σωτηρόπουλο, ο οποίος έχει κερδίσει 3 από τις 6 αποφάσεις που άλλαξαν τη νομολογία, «ο νέος τρόπος με τον οποίο οι δικαστές ερμηνεύουν την έννοια “αλλαγή φύλου” επιτρέπει σε όλα τα διεμφυλικά άτομα να ζητήσουν τη διόρθωση των εγγράφων τους, χωρίς χειρουργικές επεμβάσεις και χωρίς ορμονική θεραπεία. Υπάρχουν ήδη έξι δικαστικές αποφάσεις των Ειρηνοδικείων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης που έκριναν ότι δεν χρειάζονται χειρουργεία για να διορθωθεί η ταυτότητα του ατόμου στο φύλο το οποίο πραγματικά βιώνει. Αυτό ήταν αποτέλεσμα μεγάλης μελέτης και προεργασίας από την πλευρά των δικηγόρων, διότι το κερδίσαμε με βάση κείμενα του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ταυτότητα φύλου. Είναι λοιπόν στο χέρι των διεμφυλικών να πάρουν την απόφαση και να διεκδικήσουν το δικαίωμά τους από το δικαστήριο».

Προστασία από κινδύνους

Το Γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο, με απόφαση του 2011, έκρινε ότι η εγχείρηση για την απόκτηση των χαρακτηριστικών του γυναικείου φύλου αποτελεί δραστική επέμβαση στην προστατευόμενη από το γερμανικό Σύνταγμα σωματική ακεραιότητα του προσώπου, με τεράστιους κινδύνους και παρενέργειες για την υγεία του.

Πηγή: Έθνος

 

Share

8 Μαρτίου: μια γυναικεία ιστορία αγώνα

image1

της Esra Dogan

Σήμερα είναι 8 του Μάρτη, η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας. Είναι η ημέρα κατά την οποία οι περισσότερες από εμάς τις γυναίκες θα λάβουν προσφορές σε καλλυντικά, ρούχα, οικιακές συσκευές από τις εταιρείες που θα κάνουν ουρά για να μας κάνουν να νιώσουμε ξεχωριστές και η ημέρα στην οποία θα λάβουμε φιλιά και λουλούδια από τους άντρες γύρω μας που θέλουν να νιώσουμε ότι μας σέβονται.

Όμως τι σημαίνει η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας και γιατί γιορτάζεται στις 8 Μαρτίου; Αμφιβάλλω εάν πέρα από λίγες/οι γνωρίζουν τη σημαντικότητα της προέλευσης της συγκεκριμένης ημέρας, η οποία βασίζεται σε παραπάνω από ένα ιστορικά γεγονότα και αμέτρητο αριθμό γυναικών παγκοσμίως που αγωνίστηκαν για τα δικαιώματά  τους.

Για την ακρίβεια, η καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας, υπήρξε η αποκορύφωση πάνω από ενός αιώνα αγώνων γυναικών μέσα στα σοσιαλιστικά, φεμινιστικά κι ενάντια στη δουλεία κινήματα. Εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες που δημιούργησαν και συμμετείχαν σε σωματεία, που κατέβηκαν σε απεργίες που διήρκησαν εβδομάδες, που βγήκαν στους δρόμους για να διαμαρτυρηθούν για τα δικαιώματά τους. Υπήρξαν γυναίκες των οποίων η αποφασιστικότητα να αντιταχθούν στον πόλεμο σε αλληλεγγύη με γυναίκες σε όλο τον πλανήτη, πυροδότησε την έναρξη μίας Επανάστασης. Υπήρξαν οι γυναίκες που συνελήφθησαν από την αστυνομία ή εξορίστηκαν λόγω της προσπάθειάς τους να κινητοποιήσουν τις μάζες. Πίσω από την 8η Μαρτίου βρίσκονται γυναίκες των οποίων τα ονόματα δεν πρέπει να ξεχάσουμε, καθώς κι αυτές των οποίων τα ονόματα δεν θα γνωρίσουμε ποτέ. Παρόλα αυτά, θα πρέπει να θυμόμαστε συνεχώς ότι το θάρρος τους ήταν που διαμόρφωσε την ιστορία του αγώνα μας.

Μακάρι να γινόταν να αναφέρω στο άρθρο αυτό τις ιστορίες όλων αυτών των γυναικών με λεπτομέρεια, αλλά είναι προτιμότερο να σας παρουσιάσω σύντομα την ιστορία του αγώνα των γυναικών, την οποία τείνουμε να υπονομεύουμε, και να σας ενθαρρύνω να μάθετε περισοτερα για τις γυναίκες που βρίσκονται πίσω από τα δικαιώματα που απολαμβάνουμε σήμερα και πίσω από την μάχη μας για ισότητα.

Η πρώτη Ημέρα της Γυναίκας στις Η.Π.Α. το 1909

Οπότε, ας ξεκινήσουμε από τις αρχές του 20ου αιώνα, στη Νέα Υόρκη, όπου η πρώτη καταγεγραμμένη Ημέρα της Γυναίκας διοργανώθηκε από τις Αμερικανίδες σοσιαλίστριες στις 28 Φεβρουαρίου 1909, οι οποίες είχαν προβεί σε διαμαρτυρίες υποστηρίζοντας το δικαίωμα των γυναικών να ψηφίζουν στις εκλογές. Αυτή η μέρα, η οποία είχε επιλεγεί προς τιμή των απεργιακών κινητοποιήσεων των εργατριών του 19ου και των αρχών του 20ου αιώνα, δεν απείχε πολύ χρονικά από τις κινητοποιήσεις του 1908 του International Ladies Garment Workers Union (Παγκόσμιου Σωματείου Γυναικών Εργατριών Ενδυμασίας), στις οποίες 15.000 γυναίκες είχαν διαδηλώσει υπέρ της οικονομικής ασφάλειας, υψηλότερων μισθών και λιγότερων ωρών εργασίας.

Χωρίς αμφιβολία, πίσω από το αλληλέγγυο κίνημα των γυναικών, μέσα στο οποίο τελικά δημιουργήθηκε η έμπνευση για την Ημέρα της Γυναίκας, βρίσκονται οι ρίζες του εργατικού κινήματος. Με την άνοδο του βιομηχανικού καπιταλισμού, όλο και περισσότερες γυναίκες εισήχθησαν στο εργατικό δυναμικό, ιδιαίτερα στη βιομηχανία της κλωστοϋφαντουργίας, αυξάνοντας σημαντικά τη γυναικεία παρουσία στο εργατικό κίνημα. Παρόλο που οι συγκεκριμένες γυναίκες απελευθερώνονταν από τα δεσμά των σπιτιών τους και αποκτούσαν οικονομική ανεξαρτητοποίηση, αντιτασσόμενες στον πατριαρχικό τρόπο ζωής που τους είχε επιβληθεί, γίνονταν θύματα στυγνής εκμετάλλευσης από τους καπιταλιστές που τις θεωρούσαν φτηνά εργατικά χέρια και πειθήνιες σε επισφαλείς συνθήκες εργασίας.

Καθόλου περίεργο που πολλές εξ’ αυτών που διαδήλωσαν στη Νέα Υόρκη για τα εργατικά τους δικαιώματα το 1908 ήταν νέες γυναίκες μετανάστριες από την Ευρώπη που είχαν φτάσει στις Η.Π.Α. για ένα καλύτερο μέλλον. Υποστήριζαν ενεργά τη σοσιαλιστική ατζέντα για δικαίωμα ψήφου των γυναικών σε παγκόσμιο επίπεδο και για εργατικά δικαιώματα που θα συμπεριλαμβάνουν τις γυναίκες.

Η εξέγερση των 20.000 το 1909 και η Πυρκαγιά στη Triangle Waist Company το 1911

Οι γυναίκες στο εργατικό κίνημα είχαν ένα αρκετά σημαίνοντα ρόλο στην ιστορία των σωματείων. Για παράδειγμα, η συντονισμένη απεργία που ξεκίνησε όταν οι μετανάστριες γυναίκες εργάτριες της Triangle Shirtwaist Company στη Νέα Υόρκη, αποχώρησαν από το εργοστάσιο το Νοέμβριο του 1909, διήρκησε 14 εβδομάδες και είναι γνωστή ως η Εξέγερση των 20.000, με τη συμμετοχή χιλιάδων που οργανώθηκαν ενάντια στις σκληρές συνθήκες των sweatshops στα οποία εργάζονταν. Η απεργία καταστάλθηκε βίαια, και παρότι  ήταν μόνο μερικώς πετυχημένη σε ό,τι αφορά τις απαιτήσεις των εργατριών, ήταν έμπνευση για όλα τα κινήματα που ακολούθησαν.

Δυστυχώς, η Triangle Shirtwaist Company είναι γνωστή περισσότερο για την τραγωδία που διαδραματίστηκε λιγότερο από 2 χρόνια αργότερα, όταν το κτίριο έπιασε φωτιά στις 25 Μαρτίου 1911, αφήνοντας 146 νεκρούς ανθρώπους, όλοι τους μετανάστες, 123 εκ των οποίων ήταν γυναίκες. Αποκαλύπτοντας τις φρικιαστικές συνθήκες εργασίας, αυτό το τραγικό περιστατικό όχι μόνο συνέβαλε στη παρουσία άνω των 100.000 ατόμων στη νεκρική πομπή των θυμάτων, αλλά και συνετέλεσε στην ψήφιση νομοθετικών αλλαγών στη Νέα Υόρκη που απαιτούσαν συγκεκριμένα μέτρα προστασίας και ασφάλειας για τον εργασιακό χώρο, θεσμοθέτηση κατώτατου μισθού για το εργατικό προσωπικό και παροχές για τους άνεργους.

image3Η Πρώτη Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας το 1911

Εντωμεταξύ, στην Ευρωπαϊκή ήπειρο, το εργατικό κίνημα ηγούμενο από τις γυναίκες στην κλωστοϋφαντουργία της Βόρειας Αμερικής, αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τις Ευρωπαίες γυναίκες σοσιαλίστριες για να οργανωθούν οι γυναίκες παγκοσμίως, προωθώντας την ιδέα μίας ετήσιας Ημέρας της Γυναίκας που θα προκηρυσσόταν παγκοσμίως. Το 1910, κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Συνεδρίου των Σοσιαλιστριών στην Κοπεγχάγη, οι Γερμανίδες πολιτικοί του Εργατικού κόμματος Clara Zetkin και Luise Ziets, πρότειναν τη εγκαθίδρυση μίας Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας εις μνήμη των γυναικών που μάχονταν για ισότητα. Αν και δεν είχε επιλεγεί κάποια συγκεκριμένη ημερομηνία, υποστηρίχθηκε η αρχή της μαζικής κινητοποίησης γυναικών σε συμφωνία με το ταξικά συνειδητοποιημένο εργατικό κίνημα των προλετάριων.

Εδώ πρέπει να ανοίξω μία παρένθεση και να μιλήσω για την Clara Zetkin, η οποία δικαίως θεωρείται ως η αρχιτέκτονας της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας. Η Zetkin, μία Γερμανίδα θεωρητική Μαρξίστρια, ακτιβίστρια και δημοσιογράφος, η οποία είχε ζήσει σχεδόν μία δεκαετία στο Παρίσι στην εξορία τη δεκαετία του 1880, αφού επέστρεψε στη Γερμανία, είχε γίνει μία από τις κύριες φιγούρες του αριστερού κόμματος SPD, μαζί με τη Rosa Luxemburg, και ήταν αυτή που ανέπτυξε το σοσιαλιστικό δημοκρατικό κίνημα των γυναικών στη Γερμανία. Η Zetkin ως γυναίκα που πίστευε ταυτόχρονα στην επαναστατική σοσιαλιστική ατζέντα, όσο και στα δικαιώματα των γυναικών, θεωρούσε τη γυναίκα της εργατικής τάξης ως την κινητήρια δύναμη στη μάχη για την απόκτηση ψήφου σε παγκόσμιο επίπεδο και την ισότητα για όλες και όλους. Οπότε, εξέφραζε ανοιχτά και ενεργά την ένταξη του γυναικείου κινήματος στο σοσιαλιστικό κίνημα της εργατικής τάξης, με βάση τα κοινά αιτήματα και στόχους, ενώ παράλληλα αρνείτο έντονα τη συμμαχία με φεμινίστριες της αστικής τάξης της εποχής, οι οποίες ενώ απαιτούσαν το δικαίωμα ψήφου, εθελοτυφλούσαν στην προαπαίτηση κατοχής τίτλου ιδιοκτησίας για την δυνατότητα ψήφου.

Συμπερασματικά, η κινητοποίηση των γυναικών εντός του εργατικού κινήματος, σύμφωνα με τις ιδέες της Zetkin και άλλων σοσιαλιστριών γυναικών στο συνέδριο της Κοπεγχάγης, ήταν το χαρακτηριστικό της πρώτης Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας, η οποία έλαβε χώρα στις 19 Μαρτίου 1911 στην Αυστρία, στη Δανία, στη Γερμανία και στην Ελβετία, όπου πάνω από ένα εκατομμύριο γυναίκες και άντρες παρευρέθηκαν, απαιτώντας το τέλος στη διάκριση βάσει φύλου στον εργασιακό χώρο και στο δικαίωμα ψήφου.

Με την έναρξη του Α’ Π.Π, η άνοδος τάσεων υπέρ του πολέμου εντός του σοσιαλιστικού κόμματος που έφερε ρήξη με τους εργάτες που ήταν συνδεδεμένοι με την Τρίτη Διεθνή είχε σημαντικές συνέπειες στην συνέχιση της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας. Η ύπαρξη και σημασία της όμως αναβίωσε με τις μετέπειτα εξελίξεις.

image4

Η Απεργία των Γυναικών στην Αγ. Πετρούπολη και η Ρωσική Επανάσταση του 1917

Όντως, το 1913 η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας αποτέλεσε το μηχανισμό για τα ειρηνευτικά κινήματα σε όλη την Ευρώπη, όπου οι γυναίκες διαδήλωναν ενάντια στον πόλεμο (Α’ Π.Π.) και εξέφραζαν παγκόσμια αλληλεγγύη με άλλες/ους ειρηνικές/ούς ακτιβίστριες/ιστές. Η χρονιά αυτή επίσης σηματοδότησε την οργάνωση της πρώτης Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας από Ρωσίδες που είχαν αναπτύξει μία αντιπολεμική πλατφόρμα. Την επόμενη χρονιά, οι διαδηλώσεις της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας στη Γερμανία έγιναν στις 8 Μαρτίου, επειδή συμπτωματικά ήταν Κυριακή. Όμως η ημέρα απέκτησε τη σημασία της το 1917, όταν Ρωσίδες εργάτριες της κλωστοϋφαντουργίας στο Πέτρογκαρντ (Αγία Πετρούπολη) προχώρησαν σε μαζική απεργία για “Ψωμί και Ειρήνη”, την τελευταία Κυριακή του Φεβρουαρίου σύμφωνα με το Ιουλιανό ημερολόγιο που τότε ακόμη χρησιμοποιούσε η Ρωσία (που αντιστοιχούσε με την 8η Μαρτίου στο Γρηγοριανό ημερολόγιο).

Η εξέγερση χιλιάδων γυναικών στο Πέτρογκαρντ που βγήκαν στους δρόμους για να γιορτάσουν την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας και να απαιτήσουν ένα τέλος στον πόλεμο και στον τσαρισμό, σύντομα γιγαντώθηκε, ανάβοντας τη σπίθα που οδήγησε στη Ρωσική Επανάσταση του Φλεβάρη του 1917, με το Ιουλιανό ημερολόγιο της Ρωσίας. Μόλις τέσσερις μέρες αργότερα, ο Τσάρος αναγκάστηκε να υποκύψει και η προσωρινή κυβέρνηση παραχώρησε το δικαίωμα ψήφου στις γυναίκες. Αργότερα, η 8η Μαρτίου κηρύχθηκε ως εθνική εορτή στη Σοβιετική Ρωσία το 1917, και μετά το τέλος τους Β’ Π.Π. γιορταζόταν επίσημα στις σοσιαλιστικές χώρες ως η Παγκόσμια Ημέρα των Εργαζόμενων Γυναικών.

image2

Η αναγνώριση της Ημέρας της Γυναίκας από τον Ο.Η.Ε. το 1977

Εν τω μεταξύ, στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη, η αναβίωση της 8ης Μαρτίου, η οποία γιορταζόταν περιστασιακά για περίπου μισό αιώνα, είναι συνδεδεμένη ουσιαστικά με την ανάπτυξη του δεύτερου κύματος του φεμινισμού τη δεκαετία του 1960 στη Βόρεια Αμερική και την παγκόσμια άνθιση του γυναικείου κινήματος τη δεκαετία του 1970, που επιζητούσε να επαναφέρει την καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας στη μνήμη των αγώνων των γυναικών εντός του κινήματος της εργατικής τάξης. Τελικά Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 1977 προσκάλεσε τα μέλη της να διακηρύξουν την 8η Μαρτίου ως την Ημέρα των Γυναικείων Δικαιωμάτων και της Παγκόσμιας Ειρήνης.

Ας επιστρέψουμε λοιπόν πίσω στο παρόν, στις 8 Μαρτίου 2017, τη μέρα που θα σημαδέψει η Παγκόσμια Απεργία των Γυναικών, στην οποία γυναίκες από πάνω από 40 χώρες θα ενώσουν τις φωνές τους, σηματοδοτώντας τη μεγαλύτερη πλατφόρμα αλληλεγγύης των γυναικών παγκοσμίως, είτε με την απεργία, είτε με την αποχή από έμμισθες ή άμισθες εργασίες, είτε με το να κατεβούν στους δρόμους, είτε με όποιο άλλο τρόπο μπορούν να δείξουν τη συμπαράστασή τους.

Σήμερα θα αντιταχθούμε στην προσπάθεια του καπιταλιστικού συστήματος και της πατριαρχικής κοινωνίας που προσπαθούν να παραμορφώσουν το νόημα αγώνων αιώνων από γυναίκες, ριζωμένες στο κίνημα της εργατικής τάξης, σε μία ημέρα εκπτώσεων, προσφορών καλλυντικών και δώρων λουλουδιών στις γυναίκες. Σήμερα δε θα γιορτάσουμε, αλλά θα τιμήσουμε αυτό τον αμέτρητο αριθμό γυναικών των οποίων οι αγώνες σηματοδότησαν την ιστορία της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας. Και θα συνεχίσουμε να γράφουμε ιστορία με τους αγώνες μας μέχρι την ημέρα που θα γιορτάσουμε τη νίκη μας.

Τα καλέσματα για τις πορείες σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Ηράκλειο

 

image5

 

Share

Τι εμποδίζει την ισότητα των φύλων;

blackdotpatternsample

των Laura Tyson και Jeni Klugman για το Project Syndicate

Πριν ένα χρόνο, τα Ηνωμένα Έθνη ενέκριναν τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ), ένας από τους οποίους στοχεύει στην ουσιαστική ισότητα των φύλων μέχρι το 2030. Η ενίσχυση γυναικών και κοριτσιών είναι ηθικώς σωστό και οικονομικώς έξυπνο. Πολλές πρόσφατες έρευνες επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει ουσιαστικό οικονομικό κόστος και κόστος στην ανθρώπινη ανάπτυξη που σχετίζεται με διαβρωτικές και έντονες διαφορές μεταξύ των φύλων σε οικονομικές ευκαιρίες και καταλήξεις

Μια πρόσφατη έκθεση της Επιτροπής Υψηλού Επιπέδου του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, την οποία έχουμε συγγράψει, προσδιορίζει δράσεις που κυβερνήσεις, επιχειρήσεις, μη-κυβερνητικές οργανώσεις και πολυμερείς αναπτυξιακοί οργανισμοί μπορούν να αναλάβουν τώρα, ώστε να μειώσουν αυτήν τη διαφορά μεταξύ των φύλων και να επιταχύνουν την εξέλιξη προς την επίτευξη του γενικού στόχου των ΣΒΑ για μια οικονομική ανάπτυξη χωρίς περιορισμούς. Η έκθεση δείχνει ότι μεγαλύτερη ισότητα μεταξύ των φύλων σε μια χώρα συνδέεται με καλύτερη εκπαίδευση και υγεία, υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα, πιο γρήγορη και πιο καθολική οικονομική ανάπτυξη και μεγαλύτερη διεθνής ανταγωνιστικότητα.

Μια ευρέως αναφερόμενη έρευνα του Παγκόσμιου Ινστιτούτου ΜακΚίνσεϊ βρήκε ότι η μείωση των ανισοτήτων μεταξύ των φύλων στα ποσοστά απασχόλησης, στη μερική αντί της πλήρους απασχόλησης και στην κατανομή της απασχόλησης θα προσέθετε 12-25% στο παγκόσμιο ΑΕΠ ως το 2025. Άλλες έρευνες, χρησιμοποιώντας μια ποικιλία μεθοδολογιών, βρίσκουν παρόμοια αναμενόμενα κέρδη, ιδίως σε χώρες με χαμηλά ποσοστά γονιμότητας, όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Γερμανία και σε χώρες (για παράδειγμα στον Περσικό Κόλπο) με χαμηλά ποσοστά συμμετοχής των γυναικών στο εργατικό δυναμικό.

Στην περίπτωση των επιχειρήσεων, η ισότητα των φύλων είναι επίσης επιτακτική, γιατί οι γυναίκες συμβάλλουν σημαντικά σε όλα τα τμήματα της αλυσίδας αξίας. Η έκθεση των Ηνωμένων Εθνών αναφέρει πολυάριθμα οφέλη για τις εταιρείες που έχουν επιδιώξει την ισότητα των φύλων στην απασχόληση, στην αμοιβή και στην ηγεσία, συμπεριλαμβανομένου της ικανότητας να προσελκύουν, να παρακινούν και να διατηρούν ταλαντούχους εργαζομένους και να λύνουν πολύπλοκα προβλήματα με πιο ποικιλόμορφες ομάδες. Διάφορες άλλες νέες μελέτες βρίσκουν επίσης ότι οι εταιρείες με περισσότερες γυναίκες στις ανώτατες ηγετικές θέσεις και σε θέσεις διοίκησης έχουν υψηλότερες οικονομικές αποδόσεις.

Πάνω από το 90% των κοριτσιών παγκοσμίως τελειώνουν το δημοτικό και πιο πολλές γυναίκες από ότι άνδρες αποφοιτούν τώρα από το πανεπιστήμιο στις περισσότερες χώρες. Ακόμα όμως, παρά αυτών των ωφελειών, παραμένουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των φύλων σε όλα τα είδη εργασίας- είτε είναι επί πληρωμής είτε όχι, είτε είναι τυπική μορφή εργασίας είτε αδήλωτη, δημόσια ή ιδιωτική, γεωργική ή επιχειρηματική.

Παγκοσμίως, μόνο το 50% των γυναικών άνω των 15 βρίσκονται σε αμειβόμενη απασχόληση, σε σύγκριση με το 75% περίπου των ανδρών. Την ίδια στιγμή, οι γυναίκες κάνουν μη αμειβόμενες εργασίες τρεις φορές περισσότερο από ότι οι άνδρες. Όταν οι γυναίκες πληρώνονται, οι εργασίες τους τείνουν να αντικατοπτρίζουν στερεότυπα των φύλων και παρέχουν σχετικά χαμηλές αποδοχές, κακές συνθήκες εργασίας και περιορισμένες ευκαιρίες για πρόοδο στη σταδιοδρομία.

Ακόμα και όταν οι γυναίκες εκτελούν τις ίδιες ή ίσης αξίας δουλειές με τους άνδρες, πληρώνονται κατά μέσο όρο λιγότερο (αν και το μέγεθος της μισθολογικής διαφοράς ποικίλει σημαντικά ανά τον κόσμο). Οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται σε θέσεις ηγεσίας, σε επιχειρήσεις και σε κυβερνήσεις. Και, σε σύγκριση με τις επιχειρήσεις που ανήκουν σε άνδρες, οι εταιρείες που ανήκουν σε γυναίκες είναι μικρότερες, προσλαμβάνουν λιγότερο προσωπικό και επικεντρώνονται σε τομείς με περιορισμένες ευκαιρίες για κέρδος και ανάπτυξη.

Η έκθεση των Ηνωμένων Εθνών προσδιορίζει τέσσερις κύριους και αλληλένδετους παράγοντες που εμποδίζουν την ισότητα των φύλων σε όλες τις μορφές εργασίας και σε όλα τα επίπεδα ανάπτυξης: δυσμενή κοινωνικά πρότυπα, νόμοι που εισάγουν διακρίσεις, ανεπαρκής νομική προστασία, διακρίσεις μεταξύ των φύλων στη μη αμειβόμενη οικιακή εργασία και στις υπηρεσίες φροντίδας και άνιση πρόσβαση σε ψηφιακά, οικονομικά και περιουσιακά στοιχεία.

Τα κοινωνικά πρότυπα καθορίζουν τα οικονομικά αποτελέσματα για τις γυναίκες με διάφορους τρόπους: διαμορφώνουν τις αποφάσεις των γυναικών σχετικά με τις επαγγελματικές και εκπαιδευτικές ευκαιρίες που θα επιδιώξουν· επηρεάζουν την κατανομή της μη αμειβόμενης οικιακής εργασίας και τους μισθούς στις επί πληρωμής υπηρεσίες φροντίδας όπως στην περίθαλψη και στη διδασκαλία, όπου απασχολείται ένα υψηλό ποσοστό γυναικών· και αντικατοπτρίζουν και ενισχύουν διακρίσεις που στηρίζονται σε στερεότυπα βάσει φύλου και έμμεσες προκαταλήψεις που περιορίζουν τις αμοιβές και τις προοπτικές προαγωγής των γυναικών.

Σε πολλές χώρες, δυσμενή κοινωνικά πρότυπα είναι κωδικοποιημένα σε νόμους που περιορίζουν τις επαγγελματικές επιλογές των γυναικών και τη δυνατότητά τους να αποκτήσουν διαβατήριο, να ταξιδέψουν εκτός της πατρίδας τους, να ξεκινήσουν επιχειρήσεις και να κατέχουν ή να κληρονομούν περιουσία. Μία πρόσφατη ανάλυση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου δείχνει ότι αυτό το είδος νόμιμης διάκρισης σχετίζεται με το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο των γυναικών, με το μεγαλύτερο μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων και με τον λιγότερο αριθμό επιχειρήσεων που ανήκουν σε γυναίκες. Επίσης, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, 103 χώρες δεν υποχρεώνουν νομικά την καταπολέμηση των διακρίσεων λόγω φύλου στην πρόσληψη και 101 δεν απαιτούν ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας σε δουλειές του επίσημου τομέα.

Εκατοντάδες εκατομμύρια γυναίκες δουλεύουν άτυπα, χωρίς καμία προστασία, ούτε νομική ούτε πρακτική, των κοινωνικών και εργασιακών τους δικαιωμάτων. Στην Ινδία για παράδειγμα, περίπου 120 εκατομμύρια γυναίκες (γύρω στο 95% των γυναικών σε αμειβόμενη απασχόληση) δουλεύουν άτυπα, όπως και περίπου 12 εκατομμύρια γυναίκες στο Μεξικό (γύρω στο 60% των εργαζόμενων γυναικών). Οι άνθρωποι που δουλεύουν άτυπα συχνά δεν έχουν τη φωνή να απαιτήσουν καλύτερες συνθήκες εργασίας ή μισθό και αυτό ισχύει ιδίως για τις γυναίκες, που αντιμετωπίζουν και σεξουαλική παρενόχληση, βία και περιορισμούς στα δικαιώματα αναπαραγωγής τους.

Οι μεγάλες ανισότητες μεταξύ των φύλων στη μη αμειβόμενη εργασία και στην παροχή φροντίδας είναι ένας βασικός παράγοντας για τις μειωμένες οικονομικές ευκαιρίες των γυναικών. Η οικιακή εργασία και οι ευθύνες φροντίδας των γυναικών αντικατοπτρίζονται σε μια μεγάλη «χρηματική ποινή μητρότητας». Ανά τον κόσμο, γυναίκες με εξαρτώμενα παιδιά κερδίζουν, κατά μέσο όρο, λιγότερα από τις γυναίκες χωρίς εξαρτώμενα παιδιά και λιγότερα από τους πατεράδες με αντίστοιχα οικογενειακά και επαγγελματικά χαρακτηριστικά. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν κάποια αποδεικτικά στοιχεία «πρόσθετης αμοιβής πατρότητας»- μια θετική σχέση μεταξύ του μισθού ενός άνδρα και του αριθμού των παιδιών του.

Η μείωση και η ανακατανομή του χρόνου που χρειάζεται για μη αμειβόμενες υποχρεώσεις φροντίδας απαιτεί επενδύσεις και στον ιδιωτικό και στον δημόσιο τομέα- στις υποδομές, σε προσιτές υπηρεσίας φροντίδας, στην προσχολική εκπαίδευση, στην οικογενειακή άδεια και σε εργασιακούς χώρους φιλικούς προς την οικογένεια. Τέτοιες επενδύσεις είναι προς όφελος όχι μόνο για τα άτομα και τις οικογένειες, αλλά και για τις επιχειρήσεις και την οικονομία ως σύνολο, γιατί αυξάνουν τα ποσοστά συμμετοχής και παραγωγικότητας της γυναικείας εργατικής δύναμης, δημιουργούν αμειβόμενες θέσεις εργασίας στις υπηρεσίες φροντίδας και βελτιώνουν τη σχολική επίδοση των παιδιών, ενισχύοντας το μελλοντικό μορφωτικό επίπεδο και την παραγωγικότητά τους.

Με βάση στοιχεία από όλον τον κόσμο, η έκθεση των Ηνωμένων Εθνών παρέχει πολυάριθμα παραδείγματα από αποδεδειγμένα και πιθανά μέτρα για να αντιμετωπιστούν οι περιορισμοί στις οικονομικές ευκαιρίες των γυναικών. Στη φετινή ετήσια συνεδρίαση της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΔΝΤ, ηγέτες του κόσμου επεδίωξαν πολιτικές για να προωθήσουν μια πιο γρήγορη και πιο καθολική ανάπτυξη. Θα έκαναν καλά να φέρουν την ισότητα των φύλων σε πρώτη προτεραιότητα.

Πηγή: The Press Project

Μετάφραση για το TPP: Νικολέττα Αλεξανδρή

Share

Σ. Φεντερίτσι: Οι γυναίκες είναι το κλειδί για να επανακαθορίσουμε την σημασία των ταξικών αγώνων

silvia-federici-por-barbara

της Σταυρούλας Πουλημένης

«Θα χρησιμοποιήσω τον όρο γυναίκα και αυτό το θεωρώ πολύ σημαντικό». Με την φράση αυτή η ριζοσπάστρια φεμινίστρια και φιλόσοφος Σίλβια Φεντερίτσι,  ομότιμη καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο Hofstra στην Νέα Υόρκη ξεκίνησε την Τρίτη την ομιλία της σε μια κατάμεστη αίθουσα στο Κέντρο Αρχιτεκτονική του Δήμου Θεσσαλονίκης, γεμάτη από γυναίκες και άνδρες, καλεσμένη του Ινστιτούτου Ν. Πουλαντζάς και του Συλλόγου Φίλων του Ινστιτούτου στην πόλη μας . Η Σ. Φεντερίτσι προχώρησε στην δήλωση αυτή που θα εξηγούσε στην συνέχεια, απορρίπτοντας την απαγόρευση του όρου από πολιτικούς κύκλους στις ΗΠΑ.

Να αναφέρουμε πως η Σ. Φεντερίτσι την δεκαετία του `70 είχε έντονη δράση και συμμετοχή στην καμπάνια «Μισθός για την οικιακή εργασία» βοηθώντας στην κατανόηση της οικιακής εργασίας ως απλήρωτης εργασίας ενώ κατά την 8χρονη παραμονή της στην Νιγηρία όπου και δίδαξε, αγωνίστηκε για τα δικαιώματα των κοινοτήτων ενάντια στο πρόγραμμα Δομικής Προσαρμογής που είχε επιβάλλει το ΔΝΤ. Συνέδεσε τα έμφυλα ζητήματα με τις ταξικές διαιρέσεις αναλύοντας το πώς η είσοδος της γυναίκας στην εργασία δεν σήμαινε σε καμία περίπτωση την χειραφέτησή της αλλά την εγκαθίδρυση μιας νέας πατριαρχίας με νεωτερικό πρόσημο.

Παίρνοντας αφορμή από τον τίτλο της εκδήλωσης «Γυναίκες, σώμα και κοινωνική αναπαραγωγή» η Σ. Φεντερίτσι ξεκαθάρισε ότι δεν αποδέχεται την φυσικοποίηση  των κατηγοριών του φύλου καθώς συνιστούν μια κοινωνική κατασκευή αλλά, σύμφωνα με την ίδια,  με τον όρο γυναίκα  δηλώνεται μια συγκεκριμένη θέση στην καπιταλιστική οργάνωση της εργασίας.

«Το να μην αναφέρουμε τον όρο αυτό είναι σαν να κλείνουμε το στόμα μας για σημαντικά ζητήματα της εκμετάλλευσης. Η αναλυτική κατηγορία γυναίκες είναι το κλειδί για να κατανοήσουμε την λειτουργία της αναπαραγωγικής εργασίας στον καπιταλιστικό καταμερισμό της εργασίας, τους αγώνες και τους κόπους που κατέβαλλαν  οι γυναίκες στο πεδίο αυτό, τον σεξουαλικό διαχωρισμό της εργασίας  αλλά και να επανακαθορίσουμε την σημασία των ταξικών αγώνων».

silivia_2

Κινητήριος δύναμη της παγκόσμιας οικονομίας τα σώματα των γυναικών

Ο καπιταλισμός για την Σ. Φεντερίτσι χρησιμοποίησε μηχανισμούς για να διαιρεί τους ανθρώπους και να δικαιολογεί την απλήρωτη εργασία.

«Το να βλέπεις την ιστορία από την γυναικεία πραγματικότητα σημαίνει την αναγνώριση της αναπαραγωγική εργασίας ως πεδίο -κλειδί για την οργάνωση της κοινωνίας και για τον τρόπο που αυτή χρησιμοποιήθηκε για την πρωταρχική συσσώρευση του κεφαλαίου. Σημαίνει ότι κατανοείς πως ο καπιταλισμός που είναι συνδεδεμένος με τον ρατσισμό και τον σεξισμό πρέπει να υποτιμά την αναπαραγωγική εργασία με σκοπό να μειώνει ακόμη περισσότερο το εργατικό κόστος. Οι γυναίκες δεν αποτελούν όμως μόνο απλά ένα κομμάτι στον καταμερισμό της εργασίας αλλά και ένα μεγάλο τμήμα της αντίστασης σε αυτόν» τόνισε μεταξύ άλλων.

«Αν δούμε την παγκόσμια οικονομία τα τελευταία 40 χρόνια από την οπτική των γυναικών, θα καταλάβουμε πως η κινητήριος δύναμη της δεν ήταν οι νέες τεχνολογικές εφευρέσεις αλλά η  παγκόσμια επίθεση που δέχτηκαν τα σώματα των γυναικών,  μια επίθεση στην ανάγκη των ανθρώπων για αναπαραγωγή».

Η Σ. Φεντερίτσι αναφέρθηκε σε πολλά παραδείγματα  στον κόσμο όπως την μετεγκατάσταση βιομηχανικών ζωνών οι οποίες έγιναν χάρη στην εργασία των γυναικών. «Την ίδια στιγμή που ο καπιταλισμός άνοιγε τις πόρτες στην γυναικεία εργασία η μισθωτή εργασία έχανε όλα τα δικαιώματα με τα οποία ήταν συνδεδεμένη. Και ενώ οι γυναίκες απελευθερώνονταν με την είσοδό τους στην μισθωτή εργασία συνέχιζαν την απλήρωτη εργασία στο σπίτι» τόνισε απορρίπτοντας την θέση που συχνά λέγεται ότι οι γυναίκες έχουν πλέον εγκαταλείψει το σπίτι.

«Πράγματι κάποιες από τις οικιακές εργασίας έχουν εμπορευματοποιηθεί. Παρ’όλα αυτά ένα μεγάλο κομμάτι εργασίας έχει επιστρέψει στο σπίτι λόγω των περικοπών και την αποστέρηση πρόσβασης στα δημόσια αγαθά (φροντίδα, υγεία κ.α.)»

Μιλώντας για την κατάρρευση του κοινωνικού κράτους παγκοσμίως έφερε ως παράδειγμα την Ελλάδα τονίζοντας πως αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα συμπυκνώνει αυτό που έχει συμβεί σε παγκόσμιο επίπεδο εδώ και 40 χρόνια σε όλο τον κόσμο.

Η ζωή των γυναικών απέχει πολύ από το όραμα της χειραφέτησης

«Αν δούμε την ιστορία από την οπτική των γυναικών θα καταλάβουμε πως οι γυναίκες δεν αναπαρήγαγαν απλά μια οικογένεια αλλά δεκάδες εκατοντάδες εργαζομένους, σερβιτόρους, καθαρίστριες, εργάτριες τους σεξ κ.α.. Είναι οι γυναίκες αυτές που υπέστησαν τις περικοπές που έχει επιφέρει η διάλυση του κοινωνικού κράτους. Η ζωή των γυναικών μόνο άθλια μπορεί να χαρακτηριστεί και αυτό απέχει πολύ από το όραμα της χειραφέτησης» πρόσθεσε φέρνοντας ως παράδειγμα τις ΗΠΑ όπου ένα μεγάλο ποσοστό γυναικών πάσχει από κατάθλιψη λόγω του ελάχιστου χρόνου  που διαθέτουν για τον εαυτό τους.

Ταυτόχρονα σύμφωνα με στατιστικές ένα στα 4 παιδιά πάσχει από κάποιου είδους διαταραχή. «Ιατρικοποιούν το πρόβλημα της έλλειψης χρόνου των γονιών και αυτό γιατί η άμισθη εργασία στο σπίτι δεν αντισταθμίστηκε με δημόσιες δομές από το κράτος».

Τραγικές διαστάσεις  παίρνει  επίσης το φαινόμενο της αδυναμίας των γυναικών να φροντίσουν τα παιδιά τους με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να τα χάσουν. Στην Ιταλία π.χ. μόλις αποδειχτεί ότι οι γυναίκες χάνουν την δουλειά τους και κάνουν αίτηση για οικονομική ενίσχυση κινδυνεύουν να χάσουν και το ίδιο τους το παιδί από τις κοινωνικές υπηρεσίες του κράτους. Αντίστοιχες ρυθμίσεις έχουν περάσει και σε πολιτείες των ΗΠΑ που ορίζουν τους «ιδανικούς» γονείς.

«Αν για παράδειγμα στο αίμα μιας εγκύου γυναίκες βρεθούν ίχνη ναρκωτικών τιμωρείται με είκοσι χρόνια φυλακής» είπε η Φεντερίτσι επισημαίνοντας πως ενώ όλες αυτές οι πολιτικές παρουσιάζονται ως υπεράσπιση της ζωής των παιδιών ουσιαστικά αποτελούν πολιτικές που εμποδίζουν τις γυναίκες από το να κάνουν παιδιά για να μην είναι κοστοβόρες στο κράτος. «Εγώ το βλέπω ως μιας μορφής στείρωσης» δήλωσε.

Δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στους χιλιάδες πρόσφυγες που έχουν χάσει την ζωή τους στην Μεσόγειο η οποία έχει μετατραπεί σταδιακά σε ένα «νεκροταφείο ανθρώπων που η Ε.Ε. τους χειρίζεται ως σκουπίδια». «Πρέπει να ξεπεράσουμε τον τρόπο που διαχειρίζονται τις ζωές μας μέσα από τις γραμμές του φύλου και της εθνότητας και να ξαναχτίσουμε τον ιστό της κοινωνίας που έχει καταστραφεί από τα πολλά χρόνια καπιταλισμού» τόνισε.

Όσον αφορά την αυξανόμενη βία ενάντια στις γυναίκες διερωτήθηκε πως μπορούμε να έχουμε μεγάλους αγώνες όταν οι άνθρωποι που εμπλέκονται είναι τόσο διαχωρισμένοι μεταξύ τους και όταν επιτρέπονται τέτοια ποσοστά βίας εναντίον των γυναικών.

«Η βία αυτή δεν συνιστά μόνο μια παραβίαση των δικαιωμάτων αλλά αποτελεί υπονόμευση του ίδιου του αγώνα μας»

silvia

Τι να κάνουμε;

Η Σίλβια Φεντερίτσι δεν έμεινε μόνο σε διαπιστώσεις θεωρητικές και  πολιτικές αλλά προχώρησε και στην απάντηση του ερωτήματος “τι να κάνουμε;” καλώντας στην δημιουργία εναλλακτικών δρόμων στην καπιταλιστική ανάπτυξη.

«Μπορεί να μην μπορούμε  να αλλάξουμε την πολιτική του παγκόσμιου καπιταλισμού αλλά μπορούμε να αρνηθούμε ο πλούτος που παράγουμε να χρησιμοποιείται για τον πόλεμο». Αποτελεί τραγική ειρωνεία για την ίδια, πως «το  να μεγαλώνεις ένα παιδί δεν θεωρείται παραγωγική εργασία σε αντίθεση με το να φτιάχνεις ένα όπλο για να σκοτώσεις ένα παιδί»

Η Σ. Φεντερίτσι έφερε ως παράδειγμα κοινότητες της Λατινικής Αμερικής όπου άνθρωποι εκτοπισμένοι από τις πόλεις ξεκίνησαν να καλλιεργούν από μόνοι τους την αγροτική γη και μέσα από κολλεκτίβες δημιουργούν νέες μορφές ζωής και αναπαραγωγής πέρα από το κράτος και την αγορά.

Όπως είπε «Έχουν εφεύρει έναν άλλο τρόπο ζωής όχι εκκεινώντας από κάποια ιδεολογική συνειδητοποίηση αλλά από την ίδια την ανάγκη και  σήμερα βιώνουν την ευχαρίστηση του επανελέγχου της ζωής τους και της μεταξύ τους αλληλεγγύης. Αυτές οι πρακτικές δεν συνιστούν κάτι περιθωριακό καθώς εμπλέκουν χιλιάδες ανθρώπους με τις  γυναίκες να παίζουν κεντρικό ρόλο».

Εξάλλου όπως κατέληξε: «Αν δεν πάρουμε τις ζωές μας στα χέρια μας για να δομήσουμε διαφορετικά τον κόσμο μας θα είμαστε συνεχώς στο έλεος ενός συστήματος που το μόνο που θα δίνει θα είναι ψήγματα ‘ευημερίας΄ για λίγους τα οποία θα περιβάλλονται από την μιζέρια του κόσμου των άλλων».

Το βιβλίο της Σίλβια Φεντερίτσι Ο Κάλιμπαν και η Μάγισσα,Γυναίκες, σώμα και πρωταρχική συσσώρευση κυκλοφορεί από το 2011 (εκδόσεις των Ξένων) ενώ σε κυκλοφορία βρίσκεται από το 2012 και το τελευταίο βιβλίο της που αποτελεί συλλογή άρθρων της από το 1975 Revolution at Point Zero: Housework, Reproduciton and Feminist Struggle.

Πηγή: alterthess

Share

Μην παραπονιέσαι, δεν σου βάλαμε και μπούρκα!

maxwell

της Hélène Vernerey

Ο πατέρας μου έχει κάποια κοινά χαρακτηριστικά με τον Στρος-Καν, η μάνα μου καθολική και υποταγμένη δηλώνει ότι τάσσεται υπέρ της ισότητας των φύλων, όμως δεν την εφάρμοσε στην περίπτωσή μου, μοναδική κόρη της οικογένειας ανάμεσα σε τέσσερα αγόρια. Είναι αλήθεια ότι πιο εύκολα ζητάς βοήθεια από την κόρη σου παρά από τους γιούς σου, και μάλιστα όταν έχουν ως πρότυπο τον πατέρα τους, ο οποίος μια φορά προκειμένου να βοηθήσει την μάνα με τα πιάτα, τα έβαλε όλα στο πλυντήριο ρούχων. Και φανταστείτε ότι ήταν και μηχανικός! Έτσι, ήμουν εγώ αυτή που έπρεπε να πηγαίνω τα αδέλφια μου στο σχολείο, κατά συνέπεια έφτανα πάντα με καθυστέρηση σε όλες τις τάξεις του δημοτικού. Πάλι καλά που πήρα το απολυτήριο.

Μια μέρα έφαγα ένα καλό χέρι ξύλο από τον μεγάλο μου αδελφό, διότι ήθελε να του σιδερώσω το παντελόνι του. Βιαζόταν να προλάβει το τρένο. Δεν του το σιδέρωσα και έχασε το τρένο. Έφυγα στην Ελλάδα και παντρεύτηκα. Η πεθερά μου θεωρούσε ότι δεν ήξερα να πλένω τα πιάτα, αλλά το πραγματικό πρόβλημα ήταν ότι δεν ήμουνα ορθόδοξη και ότι δεν είχα προίκα. Αφού είχα το επώνυμο του πατέρα μου, έπρεπε να αλλάξω και να πάρω εκείνο του άντρα μου. Είναι έξυπνοι οι Έλληνες που το έχουν στη γενική πτώση, έτσι είναι σίγουροι ότι είμαστε ιδιοκτησία τους. Εάν είναι αλήθεια ότι το 10% της προσωπικότητάς μας επηρεάζεται από το όνομά μας, καλύτερα να μην ξαναπαντρευτώ ποτέ!

Λόγω των πολιτιστικών μας διαφορών, ο γάμος δεν κράτησε παρόλο που ο πεθερός μου ήταν πεπεισμένος ότι θα άλλαζα και θα σηκωνόμουν από το τραπέζι να γεμίζω το ποτήρι του γιου του μόλις το άδειαζε. Εκείνη την εποχή η σύζυγος έκανε υποχρεωτικά τη φορολογική της δήλωση μαζί με τον άντρα της, συνεπώς έπρεπε να τον παρακαλέσω να μου δώσει την επιστροφή φόρου. Για να πάω στη Γαλλία να δω τη μάνα μου, έπρεπε να μου δώσει άδεια για να πάρω και τον γιο μου μαζί. Οπότε μου ήταν δύσκολο να τσακωθώ μαζί του για το ότι δεν μου έδινε τη διατροφή. Επιπλέον, όταν ζήτησα επιδοτούμενο δάνειο σαν μονογονεϊκή οικογένεια, δεν μπορούσα να αποδείξω την ύπαρξη του γιου μου, διότι είναι εγγεγραμμένος στην οικογενειακή μερίδα του πατέρα του. Έπειτα έπρεπε να ξαναπάρω το επώνυμο του πατέρα μου, που δεν είναι εκείνο του γιου μου που μεγαλώνω μόνη μου. Μπορείτε να φανταστείτε τι ταλαιπωρία ήταν να αλλάξω όλα τα χαρτιά. Ακόμα και πριν ένα μήνα τσακώθηκα με μια υπάλληλο της cosmote που μου ζήταγε την πράξη διαζυγίου, για μια αλλαγή προγράμματος στο κινητό μου.

Η ισότητα των φύλων είναι ακόμα πολύ μακριά. Θα χαιρόμουν αν οι Ελληνίδες κατάφερναν να κάνουν κάτι γι’αυτό.

 

Share

Η στιγμή μιας γυναίκας

vivianmaierVivian Maier, Untitled, 1956 Photography by Vivian Maier

της Φλώρας Νικολιδάκη

-Μπαίνω στη Βαρβάκειο Αγορά. Αγοράζω κρέας και κατευθύνομαι στο ταμείο. Μια νέα γυναίκα γύρω στα 40, πίσω από τον πάγκο. Τυλίγει το πακέτο και το ζυγίζει. Ξαφνικά παρατηρώ ότι τρέχουν δάκρυα από τα μάτια της. Αισθάνομαι άσχημα, αλλά την κοιτώ πιο προσεκτικά. Παίρνω την απόφαση:

-Τι σας συμβαίνει?

-Αισθάνομαι ότι διαλύομαι

-Σας απολύουν?

-Όχι, είναι καλοί άνθρωποι, αν και η δουλειά έχει πέσει πολύ. Ο  άνδρας μου ήταν άνεργος πάνω από 2 χρόνια. Τα μόνα χρήματα ήταν τα δικά μου. Αλλά προσπάθησα πολύ να τον στηρίξω όλο αυτό τον καιρό και τα παιδιά μου. Και τώρα που τον ξαναπήραν στη δουλειά, έσπασα. Δεν το θέλω που κλαίω.

Είπα διάφορα και έφυγα. Όλα διπλά τα κάνουν οι γυναίκες τελικά σκέφτηκα. Διπλά τα ωράρια, διπλές οι προσπάθειες, διπλή και η κρίση.

-Τι καλά που κάναμε στο Φύλο Συκής και αποφασίσαμε ότι δεν έχουμε να κάνουμε τίποτα για την επέτειο της 8 Μάρτη. Τι να πούμε? Ακόμα μια φορά άλλες και επείγουσες είναι οι προτεραιότητες. Και το χειρότερο, άλλες είναι οι προτεραιότητες και των γυναικών που αναδείχνονται σε δημόσια αξιώματα. Κουβέντα δεν έχει ακουστεί εδώ και καιρό, αλλά για τις 8 του Μάρτη, σαν κουρδισμένα στρατιωτάκια αρχίσανε: -«Τα προβλήματα των αιρετών γυναικών», «Γυναίκες και εξουσία», «Ο σεξισμός στο Κοινοβούλιο» κλπ. κλπ. κλπ.  Θέματα καυτά  για την απλή εργαζόμενη γυναίκα με τους 200 ρόλους.

-Απομακρύνομαι από την Αγορά και σκέφτομαι την όλη κατάσταση. Πάλι eurogroup τη Δευτέρα, αγωνία και άγχος. Σκέφτομαι την κόρη μου. Μετά από 2 μήνες δουλειάς τους έδωσαν από 300 ευρώ και τους είπαν να μην τους ξαναενοχλήσουν μέχρι το Πάσχα. Σκέφτομαι τον εαυτό μου που μπαίνω στον 4ο χρόνο αναμονής της σύνταξής μου. Σκέφτομαι και αυτό το νεαρό παιδί που είδα σήμερα στον κάδο των σκουπιδιών.

-Θέλεις να σου φέρω κάτι μπουκάλια μπύρας, το ρώτησα.

-Ναι, σας ευχαριστώ.

-Ευγενικός, ούτε 25 χρονών, ελληνότατος. Δε σήκωσε το βλέμμα του να με κοιτάξει. Τα μάτια καρφωμένα κάτω.

-Όχι, πρέπει να είναι πολύ βολεμένος κανείς ή καμιά, για να μην καταλαβαίνει από πού πηγάζει η βιασύνη προς τη νέα κυβέρνηση. Είναι που το νερό φτάνει στο πηγούνι.

 

Share

Γιατί θα έπρεπε περισσότεροι άντρες να αγωνίζονται για τα δικαιώματα των γυναικών

φουστες

του Owen Jones

Για να σταματήσει η ζημιά που προκαλείται από τον επιθετικό ανδρισμό, οι άντρες πρέπει να αγκαλιάσουν το φεμινισμό – χωρίς να τον κλέψουν

Η Özgecan Aslan ήταν μια 20χρονη φοιτήτρια ψυχολογίας με όνειρα, φόβους και προσδοκίες, που βασανίστηκε και δολοφονήθηκε από έναν άντρα. Θα μπορούσε να έχει γίνει ακόμα ένα στατιστικό στοιχείο σε μια παγκόσμια πανδημία αντρικής βίας ενάντια στις γυναίκες, αλλά στην Τουρκία και το γειτονικό Αζερμπαϊτζάν, η Özgecan Aslan έχει μετατραπεί σε ίνδαλμα.

Σε όλο το Twitter, γυναίκες από την Τουρκία έχουν απαντήσει στο έγκλημα αυτό μοιραζόμενες τις δικές τους εμπειρίες παρενόχλησης, αντικειμενοποίησης και κακοποίησης. Συνέβη, όμως και κάτι ακόμα: άντρες βγήκαν στους δρόμους φορώντας μίνι φούστες, διαδηλώνοντας ενάντια στην αντρική βία κατά των γυναικών και ενάντια σε αυτούς που τη δικαιολογούν ή την υποβαθμίζουν.

Πριν αναλογιστούμε ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος με τον οποίο οι άντρες μπορούν να στηρίξουν τις γυναίκες, αξίζει να δούμε την κλίμακα της καταπίεσης των φύλων. Οι στατιστικές αποκαλύπτουν κάτι που μοιάζει με καμπάνια τρόμου. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, πάνω από το ένα τρίτο των γυναικών σε παγκόσμιο επίπεδο έχουν υποφέρει από την άσκηση βίας από έναν σύντροφο ή σεξουαλικής βίας από κάποιον άλλο άντρα. Τα Ηνωμένα Έθνη εκτιμούν ότι περίπου 133 εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες έχουν υποφέρει από ακρωτηριασμό των γεννητικών τους οργάνων, ενώ θεωρούν ότι σχεδόν όλοι από τα 4,5 εκατομμύρια ανθρώπων που “έχουν εξαναγκαστεί σε σεξουαλική εκμετάλλευση” είναι κορίτσια και γυναίκες. Στη Βρετανία, περίπου 1,2 εκατομμύρια γυναίκες υποφέρουν από οικιακή βία κάθε χρόνο, 400.000 δέχονται σεξουαλικές επιθέσεις, και 85.000 βιάζονται: για μια ακόμα φορά, προκαλείται δυστυχία από τους άντρες ενάντια στις γυναίκες σε μαζική κλίμακα.

Και έπειτα, υπάρχει και η οικονομική πλευρά. Η Christine Lagarde από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μιλάει για μια “ύπουλη συνωμοσία” ενάντια στις γυναίκες μέσα από νόμους που εμποδίζουν τις γυναίκες να δουλεύουν, συνωμοσία η οποία ποικίλει σε κλίμακα ανά τον κόσμο. Οι γυναίκες συγκεντρώνονται δυσανάλογα στις πιο χαμηλόμισθες, πιο ανασφαλείς και συχνά πιο ταπεινωτικές μορφές εργασίας – επίσης καταπιάνονται και με το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος της απλήρωτης οικιακής εργασίας και φροντίδας των παιδιών. Η καταπίεση των γυναικών είναι πράγματι συνολική.

Αλλά πώς μπορούν να μιλήσουν οι άντρες για μια μορφή καταπίεσης από την οποία επωφελούνται; Πάρτε αυτή τη στήλη. Είναι εγγενώς προβληματική. Δεν λείπουν οι άντρες που προσφέρουν τις γνώμες τους πάνω…στα πάντα. Είναι κυρίως οι άντρες αυτοί που εκπροσωπούν το έθνος και περνούν νόμους: περίπου 80% των βουλευτών είναι άντρες. Μια μελέτη το 2012 διαπίστωσε ότι πίσω από το 78% των πρωτοσέλιδων βρίσκονται άντρες δημοσιογράφοι, και 84% από όσους αναφέρονται σε κεντρικά άρθρα είναι επίσης άντρες. Ο εθνικός διάλογος διαμορφώνεται από τους άντρες – θέματα λαμβάνουν προτεραιότητα από άντρες και το πρίσμα κάτω από το οποίο αναλύονται είναι απόφαση που λαμβάνεται από άντρες. Πόσο μεγάλη φάρσα θα ήταν αν οι άντρες άρχιζαν να κυριαρχούν και στον διάλογο πάνω στη γυναικεία καταπίεση από τους άντρες.

Πράγματι, θα μπορούσε να υπάρχει μια διεστραμμένη ειρωνεία στους άντρες που τάσσονται υπέρ των γυναικών. Όπως το έχει θέσει η Αμερικανίδα κοινωνιολόγος Kris Macomber, οι άντρες είναι “μέλη της κυρίαρχης ομάδας· έχουν πρόσβαση σε κοινωνική και θεσμική εξουσία που οι γυναίκες δεν έχουν”. Με άλλα λόγια, η υποστήριξή τους στο φεμινισμό είναι χρήσιμη γι” αυτό ακριβώς ενάντια στο οποίο παλεύει ο φεμινισμός – την εξουσία τους. Οι φεμινίστριες μου έχουν συχνά εκφράσει την απογοήτευσή τους όταν άντρες επιδοκιμάζονται επειδή λένε κάτι που οι γυναίκες έχουν πει πολλές γενιές νωρίτερα.

Και έπειτα, υπάρχουν άντρες που αυτο-αναγορεύονται “φεμινιστές” ως ένας τρόπος για να αποδώσουν στον εαυτό τους μια ορισμένη μορφή “κουλ τύπου”, ή να κάνουν τον εαυτό τους πιο ελκυστικό στις γυναίκες: “Κοίτα πόσο ευαίσθητος είμαι και πόσο σε φροντίζω – είμαι μέχρι και φεμινιστής!” Ο σεξισμός αφθονεί στην αριστερά – όπως και σε ολόκληρη την κοινωνία – αλλά ο κίνδυνος είναι αριστεροί άντρες να αποφασίσουν ότι δεν θα ήταν δυνατόν να είναι σεξιστές, ακόμα και τη στιγμή που διακόπτουν μια γυναίκα για να επιβεβαιώσουν το φεμινισμό τους. Μια αριστερή φεμινίστρια μου έλεγε ότι μπορεί να καταλάβει ποια είναι η συμπεριφορά ενός άντρα απέναντι στις γυναίκες σε 5 λεπτά: “Σε διακόπτουν; Σε ακούν; Υποθέτουν ότι ξέρουν περισσότερα από εσένα;”

Επομένως, ποιος είναι ο ρόλος των αντρών σε όλα αυτά; Η απελευθέρωση των γυναικών είναι έργο των ίδιων των γυναικών, σε τελική ανάλυση, και οι μεγάλες πρόοδοι που έχουν γίνει ως σήμερα οφείλονται στην πάλη και τη θυσία των γυναικών: άλλες γνωστές κι άλλες διαγραμμένες από τα βιβλία της ιστορίας. Το γυναικείο κίνημα έχει αλλάξει τους άντρες προς το καλύτερο: είναι πιο πιθανό να έχουν γυναίκες και ομοφυλόφιλους/ες φίλους/ες, εν αντιθέσει με παλιότερα, να μιλούν για τα συναισθήματά τους (αν και όχι αρκετά), να έχουν μεγαλύτερο ρόλο στην ανατροφή των παιδιών, και τα λοιπά. Οι άντρες είναι τόσο εξοικειωμένοι με διάφορα προνόμια – όπως για παράδειγμα το να τους παίρνουν αυτομάτως πιο σοβαρά – που δεν συνειδητοποιούν καν ότι αυτά τα προνόμια υπάρχουν. Γι” αυτό είναι τόσο κρίσιμο οι άντρες να ακούν τις γυναίκες και τις εμπειρίες τους, και να μαθαίνουν.

Ωστόσο, οι άντρες θα σταματήσουν να σκοτώνουν, να βιάζουν, να τραυματίζουν και να καταπιέζουν τις γυναίκες μόνο αν αλλάξουν. Αυτό σημαίνει να αντιμετωπίσουν τις συμπεριφορές εκείνες μέσα στις τάξεις τους που καθιστούν δυνατή, π.χ. την αντικειμενοποίηση των γυναικών ή που κανονικοποιούν τη βία ενάντια στις γυναίκες. Η Καμπάνια Λευκή Κορδέλα (The White Ribbon Campaign) είναι ένα παράδειγμα που επιδιώκει να μετασχηματίσει τη συμπεριφορά των αντρών απέναντι σε αυτή τη βία. Αν οι άντρες δεν μιλήσουν, τέτοιες συμπεριφορές θα επιμένουν και ο τρόμος ενάντια στις γυναίκες θα συνεχίζεται.

Και ενώ οι άντρες δεν καταπιέζονται από την αντρική καταπίεση ενάντια στις γυναίκες, κάποιοι σίγουρα βλάπτονται από αυτή. Οι ομοφυλόφιλοι άντρες είναι ένα παράδειγμα: θεωρούμαστε ότι είμαστε πολύ σαν τις γυναίκες. Αλλά και κάποιοι ετεροφυλόφιλοι άντρες υποφέρουν από μια επιθετική μορφή αρρενωπότητας επίσης. Τα όρια του πώς πρέπει να συμπεριφέρεται ένας άντρας αστυνομεύονται επιθετικά τόσο από το σεξισμό όσο και από το ξαδερφάκι του, την ομοφοβία. Οι άντρες που δεν συμμορφώνονται με αυτό το στερεότυπο – που μιλούν για τα συναισθήματά τους, που αποτυγχάνουν στην αντικειμενοποίηση των γυναικών, που δεν παίζουν ξύλο αρκετά με άλλους άντρες – διατρέχουν τον κίνδυνο να κακοποιηθούν ως άνανδροι. “Σταμάτα να είσαι τόσο γυναικούλα” ή “Σταμάτα να είσαι τόσο αδερφή”. Αυτές οι συμπεριφορές δεν εξαναγκάζουν απλά πολλούς άντρες να παλεύουν με ψυχικές διαταραχές, ανίκανοι να μιλήσουν για τα συναισθήματά τους – είναι επίσης από τους βασικούς λόγους που η αυτοκτονία είναι η πρώτη αιτία θανάτου σε άντρες κάτω των 50 ετών. Αυτό είναι ένα από τα κεντρικά επιχειρήματα της Καμπάνιας ΑυτόςΓιαΑυτήν (HeForShe campaign), στην οποία πρωταγωνιστεί η Emma Watson (ΣτΜ: ηθοποιός και ακτιβίστρια), καμπάνια η οποία επιχειρεί να ενθαρρύνει τους άντρες να υποστηρίξουν τις γυναίκες.

Οπότε, ναι, αυτή η στήλη είναι προβληματική. Είμαι ένας ακόμα από τους άντρες που κυριαρχούν στις στήλες γνωμών των εφημερίδων. Οι φωνές των γυναικών δεν ακούγονται αρκετά. Και όταν ακούγονται, λαμβάνονται υπόψη λιγότερο σοβαρά από εκείνες των αντρών.

Πρέπει να είμαστε ταπεινοί: να ακούμε και να μαθαίνουμε. Αλλά αν οι άντρες δεν μιλήσουν, η πανδημία της βίας ενάντια στις γυναίκες θα συνεχιστεί.

μετάφραση: Ειρήνη Γαϊτάνου

Πηγή: το Περιοδικό

Αρχική δημοσίευση: Guardian

 

Share

Πολυπολιτισμικότητα, φεμινισμός και αντι-μεταναστευτική ατζέντα

feminism 2

της Ιουλίας Λειβαδίτη

Ο όρος πολυπολιτισμικότητα, στην κοινή του χρήση, αναφέρεται στο γεγονός ότι σε μια κοινωνία μπορεί να συνυπάρχουν άτομα από διαφορετικό εθνο-πολιτισμικό και θρησκευτικό υπόβαθρο. Όμως, η πολυπολιτισμικότητα, σε επίπεδο δημόσιας πολιτικής και ανάλυσης, αναφέρεται σε ένα πολιτικό πρόγραμμα που αξιώνει θεσμική αναγνώριση των διαφορετικών πολιτισμικών ταυτοτήτων ή/και διαφοροποιημένη αντιμετώπιση των μειονοτικών πολιτισμικών ομάδων από την πολιτεία. Στον ευρωπαϊκό δημόσιο διάλογο, κάθε συζήτηση για την «πολυπολιτισμικότητα» αναφέρεται κυρίως στα θέματα πολιτισμικής συστέγασης των μουσουλμανικών πληθυσμών που έχουν μεταναστεύσει πρόσφατα στην Ευρώπη και σε αυτή τη διάσταση θα επικεντρωθούμε και εδώ. Στο πλαίσιο αυτό προκύπτει το λεγόμενο «πολυπολιτισμικό δίλημμα», δηλαδή η πιθανή ένταση μεταξύ αιτημάτων μειονοτικών παραδόσεων ή θρησκειών και του μοντέλου της ισότητας των δύο φύλων, που τυπικά τουλάχιστον έχουν ενστερνιστεί οι ευρωπαϊκές κοινωνίες. Μια λύση στο δίλημμα αυτό είναι η απόρριψη οποιουδήποτε μειονοτικού αιτήματος θεωρείται ότι αποτελεί παραβίαση θεμελιωδών ανθρώπινων δικαιωμάτων. Αυτή η προσέγγιση μπορεί να επιλύει άμεσα (στη θεωρία τουλάχιστον) ζητήματα όπως ο γάμος ανηλίκων ή η κλειτοριδεκτομή, δεν απαντά όμως σε άλλα θέματα που έχουν απασχολήσει έντονα την κοινή γνώμη και τις πολιτικούς επιστήμονες, όπως η μαντίλα στη Γαλλία ή  οι κανονισμένοι γάμοι στη Μεγάλη Βρετανία και την Ολλανδία.

Η κριτική που έχουν ασκήσει οι φεμινίστριες στην πολυπολιτισμικότητα επικεντρώνεται στις πολιτικές που αποδίδουν εξουσίες στην ηγεσία των μειονοτικών κοινοτήτων, θεσμοθετώντας έτσι τη δύναμη των γηραιότερων και ισχυρότερων ανδρών της κοινότητας, συχνά εις βάρος των γυναικών. Αυτή η κριτική εντάσσεται στην ευρύτερη συζήτηση σχετικά με τις «μειονότητες μέσα στις μειονότητες», η οποία αφορά, εκτός από τις γυναίκες, τους ομοφυλόφιλους, τα άτομα με αναπηρία, τα παιδιά ή τους φτωχούς και έχει ως κεντρικό επιχείρημα τη θέση ότι ορισμένες πολυπολιτισμικές πολιτικές τελικά μπορεί να ενισχύουν τις υπάρχουσες ανισότητες ισχύος εντός μιας μειονοτικής κοινότητας. Είναι σημαντικό να επισημάνουμε ότι αυτή η κριτική δεν αρνείται ότι οι μειονοτικές ομάδες βρίσκονται όντως σε αδύναμη κοινωνικο-οικονομική θέση και πως θα πρέπει να αλλάξουν νόμοι και θεσμοί προς την κατεύθυνση αναγνώρισης και ένταξης αυτών των ομάδων στην κοινωνία. Το θέμα είναι ποιες είναι οι κατάλληλες δημόσιες πολιτικές, δηλαδή οι συμβατές με την προαγωγή της ισότητας των φύλων.

Ένας τρόπος να αποφευχθεί η ενίσχυση των ανισοτήτων εντός των μειονοτικών κοινοτήτων, είναι, σύμφωνα με την πολιτική επιστήμονα Anne Ρhillips, οι θρησκευτικές ή πολιτιστικές ομάδες να μην μπορούν να διεκδικούν αποκλειστική αρμοδιότητα για τη διευθέτηση θεμάτων οικογενειακού και κληρονομικού δικαίου των μελών τους, καθώς οι θρησκευτικοί και εθιμικοί κανόνες τείνουν να ερμηνεύονται με τρόπο επιζήμιο για τις γυναίκες[1]. Στο πλαίσιο αυτό όμως -σύμφωνα πάντα με την Anne Ρhillips, αν μια γυναίκα επιθυμεί η ίδια να ζήσει σύμφωνα με παραδοσιακούς/θρησκευτικούς κανόνες, η κεντρική πολιτεία οφείλει να σεβαστεί την επιλογή της, ακόμα και αν θεωρείται επιζήμια για την ίδια.

Εδώ προκύπτει το ζήτημα της ελευθερίας της βούλησης και της προσαρμοστικότητας των επιλογών μας και του πώς μπορούμε να γνωρίζουμε αν η επιλογή των γυναικών να ζήσουν σύμφωνα με παραδοσιακούς κανόνες είναι πραγματικά αυτόνομη και ελεύθερη και όχι προϊόν έμμεσων καταναγκασμών και επιρροών. Όπως έχει επισημάνει η φιλόσοφος Martha Νussbaum, «η συνήθεια, ο φόβος, η άγνοια, οι χαμηλές προσδοκίες και οι άδικες συνθήκες διαβίωσης παραμορφώνουν τις επιλογές των ανθρώπων, ή ακόμα και τις επιθυμίες τους για το πώς θέλουν να είναι η ζωή τους». Η αλήθεια είναι ότι δεν μπορούμε να ξέρουμε αν π.χ. η χρήση της μαντίλας από μια μουσουλμάνα είναι πλήρως αυτόνομη, όπως δεν μπορούμε να ξέρουμε ούτε αν η επιλογή μιας χριστιανής να ζήσει μια παραδοσιακά χριστιανική ζωή είναι απόλυτα ελεύθερη. Η επιρροή από το περιβάλλον δεν συνεπάγεται απαραίτητα εξαναγκασμό ή κάποιο είδος «ψευδούς συνείδησης». Σύμφωνα και με τον ορισμό περί αυτονομίας του φιλόσοφου Gerald Dworkin «δεν είναι ανάγκη να είσαι ο μοναδικός δημιουργός των πράξεών σου ούτε να έχεις καταλήξει στις αρχές σου και στα πιστεύω σου ανεπηρέαστος από το περιβάλλον σου για να θεωρηθείς ως αυτόνομος δρών».

Πολλοί παράγοντες επηρεάζουν το ποιοι είμαστε και τι κάνουμε, όμως, τα τελευταία χρόνια ο πολιτισμός παρουσιάζεται ως ο πιο καθοριστικός και ο λιγότερο συμβατός με την αυτόνομη δράση, παράγοντας κυρίως για τα άτομα που προέρχονται από μη-Δυτικές ή μειονοτικές κουλτούρες.  Όπως σημειώνει η φεμινίστρια φιλόσοφος Uma Narayan, οι Δυτικές φεμινίστριες πολλές φορές υποπίπτουν στο σφάλμα ενός απόλυτου δυαδικού διαχωρισμού μεταξύ Δυτικού και μη-Δυτικού πολιτισμού, προϋποθέτοντας ότι οι γυναίκες από μειονοτικές κοινότητες πειθαναγκάζονται από θρησκευτικές και πολιτισμικές πιέσεις σε τέτοιο βαθμό που να έχουν απολέσει την αυτονομία τους. Η Phillips, σε αυτόν τον λόγο περί «προστασίας» των γυναικών που ανήκουν σε πολιτισμικές μειονότητες εντοπίζει δυο προβληματικές θέσεις: πρώτον, ότι γίνεται μια αξιολογική ιεράρχηση των πολιτισμών (ο κυρίαρχος, ο «δικός μας» είναι ανώτερος, λιγότερο πατερναλιστικός και πατριαρχικός από τον μειονοτικό) και δεύτερον, ότι ενισχύονται τα στερεότυπα σχετικά με τη γυναικεία συμπεριφορά εν γένει (γίνεται  αντιληπτή ως παθητική και ετεροκαθοριζόμενη).

Δεν μπορούμε να προϋποθέτουμε λοιπόν ότι οι γυναίκες από συγκεκριμένους πολιτισμούς στερούνται αυτενέργειας, όμως η δυνατότητα καταπίεσης εξακολουθεί να υπάρχει και να βαραίνει περισσότερο τις γυναίκες που υφίστανται πολλαπλές περιθωριοποιήσεις. Ο τρόπος για να εξασφαλίσει η πολιτεία τη μεγαλύτερη δυνατή αυτονομία και ελευθερία επιλογών για τις γυναίκες αυτές δεν είναι να επιβάλλει καθολικές και  a priori απαγορεύσεις[2], αλλά να εισάγει θεσμικά μέτρα για  την οικονομική, κοινωνική και πολιτική ενδυνάμωση των γυναικών. Η πολιτεία πρέπει, μεταξύ άλλων, να προωθήσει την ουσιαστική συμμετοχή των γυναικών των μειονοτικών ομάδων στις διαβουλεύσεις με το κεντρικό κράτος, να τους εξασφαλίσει οικονομικούς πόρους και πραγματικές εκπαιδευτικές και  επαγγελματικές δυνατότητες, να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών και της σχολικής εκπαίδευσης σε θέματα ισότητας των φύλων, να ενημερώνει τις γυναίκες για τα δικαιώματά τους και να ενισχύει τα μειονοτικά γυναικεία υποστηρικτικά δίκτυα.

Στην Ευρώπη, παρά τις διάφορες συντηρητικές κορώνες, οι πολιτικές πολυπολιτισμικότητας που έχουν εφαρμοστεί είναι από ελάχιστες έως ανύπαρκτες. Ακόμα και στη Βρετανία, όπου έχουν εισαχθεί κάποιες νομοθετικές ρυθμίσεις για τη πολυπολιτισμική συστέγαση, η πολυπολιτισμικότητα ποτέ δεν αποτέλεσε επίσημη κρατική πολιτική. Παρά τα προβληματικά σημεία που παρουσιάσαμε παραπάνω, πρέπει να μας προβληματίσει ότι συχνά η επίκληση των προβλημάτων ή αποτυχιών της πολυπολιτισμικότητας αποτελεί έναν τρόπο επανεισαγωγής του ρατσιστικού λόγου στην πολιτική ατζέντα, μιας και η ξεκάθαρη αναφορά σε θέματα φυλετικής κατωτερότητας ή «μη-συμβατότητας» έχει ιδεολογικά απονομιμοποιηθεί. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η δημόσια συζήτηση για τη διακρισιακή μεταχείριση των γυναικών, ως ένα θέμα που αφορά αποκλειστικά ή κυρίως τους «άλλους» πολιτισμούς.

Άτομα και φορείς που κατά τ’ άλλα αδιαφορούν πλήρως για την έμφυλη ισότητα εκφράζουν έντονη ανησυχία για τη δυνητικά μειονεκτική θέση των Μουσουλμάνων γυναικών στην Ευρώπη. Όμως, αυτή η ανησυχία συχνά εξυπηρετεί άλλους σκοπούς και χρησιμοποιείται όχι για την υπεράσπιση των γυναικών αυτών, αλλά ως  επιχείρημα-διαπίστωση για την κατωτερότητα ή την αδυναμία προσαρμογής των μουσουλμανικών κοινοτήτων στις «ευρωπαϊκές» αξίες. Τέτοιες απόλυτες διαπιστώσεις, πέρα από ρατσιστικές και διχαστικές, έρχονται και σε αντίθεση με την πραγματικότητα, καθώς βλέπουμε ότι σε πολλές χώρες αναπτύσσονται μουσουλμανικές γυναικείες οργανώσεις και κινήματα που προωθούν φεμινιστικές ερμηνείες του Ισλάμ. Πέραν τούτου, πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι όχι μόνο το Ισλάμ, αλλά όλες οι θρησκείες και βασικά, οι περισσότεροι θεσμοί που μας περιβάλλουν είναι καταρχάς πατριαρχικοί. Όσοι από αυτούς τους θεσμούς έχουν αλλάξει, έστω και ελάχιστα, άλλαξαν επειδή οι γυναίκες πάλεψαν με νύχια και με δόντια για αυτό. Πρέπει να αποσυνδέσουμε το διάλογο υπέρ της έμφυλης ισότητας από την παραπάνω ρατσιστική και αντι-μεταναστευτική ατζέντα, ενώ συνεχίζουμε παράλληλα να αγωνιζόμαστε για την ισότητα σε όλα τα πολιτισμικά πλαίσια.

 

Βιβλιογραφία:

Dworkin, Gerald. The Theory and Practice of Autonomy. ΝέαΥόρκη: Cambridge University Press, 1988.

Narayan, Uma. “Essence of a Culture and a Sense of History: A Feminist Critique of Cultural Essentialism”. Hypatia 13, ν.2 (1998): 86-104.

Nussbaum, Martha C. Φύλο και Κοινωνική Δικαιοσύνη. Αθήνα: Εκδόσεις SCRIPTA, 2005.

Shachar, Ayalet. Multicultural Juristictions: Cultural Differences and Women´s Rights.Cambridge: Cambridge University Press, 2001.

Phillips, Anne. Multiculturalism Without Culture. Princeton Universtiy Press, 2009.

 

Σημειώσεις:

[1] Όπως συμβαίνει με το καθεστώς που διέπει την θέση του Μουφτή στην ελληνική έννομη τάξη, σύμφωνα με το οποίο οι Ελληνίδες μουσουλμάνες της περιοχής υπάγονται υποχρεωτικά και αποκλειστικά στη δικαιοδοσία θρησκευτικού δικαστηρίου για θέματα οικογενειακού και κληρονομικού δικαίου. Για περισσότερα σχετικά με το αυτό το θέμα βλ. Ιουλία Λειβαδίτη, «Φεμινιστικές Κριτικές της Πολυπολιτισμικότητας», Σύγχρονα Θέματα, Τεύχος 117, Απρίλιος-Ιούνιος 2012.

[2] Οι καθολικές και  a priori απαγορεύσεις έχουν νόημα όταν βλάπτεται η σωματική ακεραιότητα των ατόμων ή/και η ευζωία των ανηλίκων, όπως στις περιπτώσεις της κλειτοριδεκτομής και του γάμου ανηλίκων.

 

Share

Είμαι γυναίκα και στη χώρα μου γίνονται εκλογές

politicians

της Φλώρας Νικολιδάκη

Περπατάω βιαστικά στην Πανεπιστημίου. Έχω συνάντηση μα παλιούς φίλους για τις εκλογές. Δεν πρόλαβα να βγάλω τα ρούχα από το πλυντήριο. Δεν καθάρισα την άμμο των γατιών. Άλλη μια φορά δεν προλαβαίνω να βάψω τα μαλλιά μου. Πρέπει οπωσδήποτε να γυρίσω πίσω σε μερικές ώρες. Έρχεται η Κυριακή των εκλογών, πρέπει να προετοιμάσω μερικά πράγματα στο σπίτι, γιατί θα υπάρχει μεγάλη τρεχάλα από Δευτέρα. Σκέφτομαι και λίγο εκείνο το ανοίκειο τηλέφωνο από δικηγορικό γραφείο «να είστε σπίτι το μεσημέρι, για να σας φέρουμε ένα εξώδικο», «δεν πας καλά» της απάντησα.

-Φτάνω στου Μιχάλη. Το στέκι μας για πολλά χρόνια. Φοβερή μαγείρισσα η Βάσω, αλλά στο μυαλό μας το στέκι είναι «του Μιχάλη». Αγκαλιές φιλιά. Είχαμε καιρό να συναντηθούμε.  Τους κοιτάζω,  είμαι η μόνη γυναίκα στην παρέα. Είναι όλοι καλά, καλοβαλμένοι και ασφαλείς. Εκτός από έναν, αυτός χωρίζει. Το σύστημα καταρρέει.

Η συζήτηση ανάβει με τη μία. Για άλλη μια φορά, μεγάλα πράγματα συζητούνται χωρίς τις γυναίκες. Δεν έχω το κουράγιο ούτε καν να το βάλω στη συζήτηση. Δε χωράει. Ποτέ δε θα χωρέσει τελικά. Πάντα κάτι θα προηγείται, ειδικά τώρα.

-Απομακρύνομαι για λίγο από τη συζήτηση και κλείνομαι στις σκέψεις μου. Φέρνω διάφορες εικόνες στο μυαλό μου και αισθάνομαι ότι τα λόγια, είναι πράγματι περιττά.

-Σκέφτομαι το μέλλον. Θα συνεχίζουν πάντα έτσι? Θα ορκίζονται αιωνία πίστη και δεν θα είναι ποτέ συνεπείς? -Εμείς θα βάζουμε τις φωνές και τότε θα δικαιολογούνται κοκκινίζοντας?- Πως είναι δυνατό να ζούμε στη δημόσια ζωή αυτά που ζούμε και στην ιδιωτική?

-Κάτι πρέπει να γίνει κορίτσια. Ο χρόνος της νόμιμης και ομαλής πορείας της χώρας έκλεισε αισίως 41 χρόνια. Όλοι οι αριστεροί και προοδευτικοί άνδρες της χώρας, είχαν το χρόνο να δείξουν τον καλό τους εαυτό. Το ότι δεν έγινε, δεν είναι ούτε τυχαίο, ούτε ζήτημα διάθεσης ή πρόθεσης. Και το κακό προχωράει. Φτάνει μια γυναίκα να πάρει δημόσια θέση για να ξεχάσει τη φράση “γυναικείο φύλο”.

-Η λύση είναι πια κάτι παραπάνω από προφανής. Η πολιτική οργάνωση των γυναικών, είναι πλέον κοινωνική ανάγκη. Για να αποκτήσει βάθος το βήμα που όλες περιμένουμε να γίνει την Κυριακή. Για να καταγράψουμε τη συλλογική μας πείρα και να την αφήσουμε παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές. Για να μην ξεκινάει πάντα το κάθε νεόκοπο γυναικείο τμήμα του κάθε κόμματος από τη διαπίστωση του ρόλου των γυναικών στην κοινωνία και την πολιτική. Για να μην είναι τόσο εύκολο σε κάθε πολιτικό να αναφέρεται με άνεση σε πράγματα που δεν γνωρίζει. Για να κάνει ένα πραγματικά προοδευτικό βήμα η κοινωνία.

-Από Δευτέρα, λοιπόν.

 

Share

Στις πρώτες 100 μέρες!

homophobia

του Στρατή Γατελούζου

Η σχεδόν σίγουρη πολιτική ανατροπή που έρχεται στις 25 Γενάρη κορυφώνει και τη συζήτηση για τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων και των τρανς. Την τελευταία δεκαετία ιδρύθηκαν στην Ελλάδα δεκάδες ΛΟΑΤ οργανώσεις και ομάδες που διοργάνωσαν πολύ μεγάλο αριθμό δράσεων, εκδηλώσεων και φεστιβάλ με βασικό στόχο ακριβώς αυτόν: ΙΣΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ για τους γκέι, τις λεσβίες και τις/τους τρανς! Μέσα από τη συνεχή δράση του ΛΟΑΤ κινήματος, σημαντικό μέρος της κοινωνίας δείχνει να αλλάζει στάση απέναντί μας. Η ομοφυλοφιλία και η διεμφυλικότητα μέχρι και πριν δέκα χρόνια ήταν το απόλυτο ταμπού σχεδόν για το σύνολο της κοινωνίας. Τώρα πια όχι. Τώρα οι ΛΟΑΤ έχουν για σύμμαχό τους ένα μέρος κοινωνίας που έχει αφήσει οριστικά πίσω του τον κοινωνικό νεοσυντηρητισμό και τον οικονομικό νεοφιλελευθερισμό των δεκαετιών του ’90 και του 2000. Δεν είναι η πλειοψηφία. Όπως δεν ήταν πλειοψηφία και όσοι το 1980 υποστήριζαν το δικαίωμα στον πολιτικό γάμο. Όμως αποτελούν και τώρα -όπως και τότε- ένα υπολογίσιμο κομμάτι της κοινωνίας. Και μάλιστα δυναμικό, δημιουργικό και προοδευτικό.

Η βασική προϋπόθεση λοιπόν είναι εδώ. Η διάθεση για ουσιαστικές προοδευτικές ανατροπές σε κάθε πτυχή της κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής ζωής υπάρχει στο πιο δυναμικό κομμάτι της κοινωνίας! Δε διαθέτουμε άλλο χρόνο, για να περιμένουμε. Η επόμενη κυβέρνηση ας αφουγκραστεί αυτή την υπαρκτή κοινωνική αλλαγή και ας θεσπίσει στις 100 πρώτες μέρες τουλάχιστον τα 2 βασικά δικαιώματα για τις/τους ΛΟΑΤ, τον ομόφυλο γάμο με πλήρη και ίσα δικαιώματα και την αναγνώριση της ταυτότητας φύλου με δικαίωμα αλλαγής εγγράφων για τις/τους τρανς χωρίς ιατρικούς όρους!

Στις πρώτες 100 μέρες! Γιατί αυτά τα δύο δικαιώματα είναι ζωτικής σημασίας για χιλιάδες ανθρώπους. Γιατί τα ομόφυλα ζευγάρια χρειάζονται εδώ και τώρα νομική αναγνώριση για ζητήματα εργασιακά, ασφαλιστικά, ιατρικής περίθαλψης κ.α. Αλλά και για να μεγαλώσουν τα παιδιά τους ως ισότιμοι ομόφυλοι γονείς απέναντι στο νόμο. Η «επιστημονική κοινότητα» και όλες οι σχετικές έρευνες «συγκλίνουν πως τα παιδιά των ομόφυλων ζευγαριών είναι το ίδιο πιθανό όπως τα παιδιά των ετεροφυλόφιλων γονέων να ευημερήσουν». Άλλωστε υπάρχουν ήδη πολλά παιδιά στην Ελλάδα που μεγαλώνουν με ομόφυλους γονείς. Η προοδευτική κυβέρνηση που έρχεται, είναι αυτονόητο ότι πρέπει να μεριμνήσει για το δικαίωμα της αναγνώρισης και των δύο γονιών τους…

Ακόμα περισσότερο είναι κρίσιμο να αναγνωριστεί άμεσα η ταυτότητα φύλου για τις/τους τρανς, που αντιμετωπίζουν συστηματικά διακρίσεις στην καθημερινότητά τους (ενοικίαση σπιτιού, συναλλαγές σε υπηρεσίες, παιδεία, περίθαλψη), επειδή η ταυτότητά τους αναγράφει διαφορετικό φύλο από αυτό με το οποίο αυτοπροσδιορίζονται. Η άμεση θέσπιση του δικαιώματος στην αλλαγή εγγράφων χωρίς ιατρικούς όρους θα πρέπει να αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα για την επόμενη κυβέρνηση!

Παράλληλα, μετά τις 25 Γενάρη η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας επιβάλλεται να προγραμματίσει και να οργανώσει την εισαγωγή της σεξουαλικής αγωγής στα σχολεία με ισότιμη παρουσίαση όλων των σεξουαλικών προσανατολισμών και ταυτοτήτων φύλου. Για να σταματήσουν επιτέλους οι διακρίσεις εναντίον των ΛΟΑΤ παιδιών και να γαλουχηθεί η επόμενη γενιά με την αξία του σεβασμού στη διαφορετικότητα. Και για να ενημερώνονται οι μαθητές από έγκυρα χείλη για τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα και τη σεξουαλική υγιεινή.

Εφόσον «η ελπίδα έρχεται», ας αναλάβει η επόμενη κυβέρνηση να την κάνει και πραγματικότητα…

 

Share

Οι Κούρδοι της Συρίας ανακηρύσσουν την ισότητα των γυναικών αψηφώντας τους τζιχαντιστές

kurd

μαχήτρια των Μονάδων Λαϊκής Προστασίας, της πολιτοφυλακής των Κούρδων της Συρίας

επιμέλεια Τάσος Γιαννόπουλος

Διάταγμα 30 σημείων για την προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών τάσσεται κατά των σκοταδιστών του Ισλαμικού Κράτους και αναδεικνύει την κεντρική θέση της γυναίκας στην κουρδική κοινωνία

Οι Κούρδοι της Συρίας, αντιστεκόμενοι στην καταπάτηση των δικαιωμάτων των γυναικών από το Ισλαμικό Κράτος (ΙΚ), εξέδωσαν διάταγμα με το οποίο διακηρύσσουν την «ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών σε όλες τις σφαίρες της δημόσιας και της ιδιωτικής ζωής».

Οι μαχητές του ΙΚ στη Συρία και το Ιράκ καταπατούν βάναυσα τα δικαιώματα των γυναικών επιβάλλοντας κανόνες που βασίζονται σε μία άκρως ριζοσπαστική ερμηνεία του νόμου της Σαρία. Μερικές από τις ακραίες επιταγές των τζιχαντιστών είναι οι αναγκαστικοί γάμοι μεταξύ παιδιών, ο περιορισμός των μετακινήσεων και οι αυστηροί ενδυματολογικοί κώδικες.

woman-3

A Syrian Kurdish refugee woman (Reuters / Murad Sezer)

 Τώρα, και ενώ μαίνεται η πολιορκία του Κομπάνι από τους τζιχαντιστές, οι αρχές της αυτοοργανωμένης «δημοκρατίας της επαρχίας της Τζαζίρα (Jazira)» (η οποία είναι μία από τις Δημοκρατικές Αυτόνομες Περιοχές των Κούρδων) μιλούν ανοιχτά εναντίον της καταπίεσης ανακοινώνοντας ένα διάταγμα 30 σημείων το οποίο στοχεύει στην προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών, όπως ανέφερε στο Reuters ο επικεφαλής του Συριακού Παρατηρητηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Rami Abdulrahman.

Η αυτοργανωμέμνη περιοχή, στα βορειοανατολικά της Συρίας (επαρχία της Αλ Χασάκα), κέρδισε την de-facto αυτονομία της κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου. Ο Abdulrahman αποκαλύπτει ότι ο ένας από τους δύο ηγέτες της περιοχής είναι Κούρδος και ο άλλος Άραβας.

hasakaΣύμφωνα με το διάταγμα, οι γυναίκες είναι ίσες με τους άνδρες στα μάτια του νόμου. Έχουν το δικαίωμα να εργαστούν, να πληρώνονται για την εργασία τους, να χωρίζουν, να κληρονομούν. Το διάταγμα αναφέρει επίσης ότι οι γυναίκες δεν πρέπει να παντρεύονται μέχρι την ηλικία των 18, αποκηρύσσει την πολυγαμία, τις δολοφονίες για λόγους τιμής και κάθε είδους βία εναντίον των γυναικών.

Το διάταγμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, συμβολική και πρακτική, σε μία περίοδο που το ΙΚ έχει εξαπολύσει επίθεση εναντίον των γυναικείων (και κάθε είδους) δικαιωμάτων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η πρόσφατη (τον Αύγουστο του 2014) απαγωγή εκατοντάδων γυναικών και κοριτσιών της κοινότητας Γεζίντι τα οποία εξαναγκάστηκαν να παντρευτούν και να ασπαστούν το Ισλάμ, σύμφωνα με την αναφορά της Human Rights Watch (HRW). Όπως έγινε γνωστό, κορίτσια Γεζίντι πουλήθηκαν και αγοράστηκαν από τους μαχητές του ΙΚ ενώ βίντεο, του οποίου η γνησιότητα αμφισβητείται, δείχνει μία ομάδα μαχητών του ΙΚ να «σπάνε πλάκα» συζητώντας για τις αγοραπωλησίες των γυναικών αυτών.

Syrian_Kurdish_Area_Map

 με μοβ χρώμα οι περιοχές των Κούρδων στη Συρία. Δυτικά το Ain Al Arab όπου μαίνεται η πολιορκία του Κομπάνι από το ΙΚ και στα βορειοανατολικά η επαρχία της Hasakah – Χασάκα

Πηγή: left.gr

Διαβάστε ακόμα

Αλληλεγγύη στις γυναίκες που αντιστέκονται στο Κουρδιστάν

Η απεικόνιση των κουρδισσών μαχητριών στα μέσα ενημέρωσης

 

 

Share

Ανεπανόρθωτο πλήγμα δέχθηκε η ισότητα των φύλων στην Ελλάδα τα χρόνια της κρίσης

peri-isotitas

Απογοητευτικά είναι τα συμπεράσματα της έκθεσης για την ισότητα των δύο φύλων που έδωσε στη δημοσιότητα το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ. Η έκθεση κατατάσσει 142 χώρες σχετικά με το χάσμα μεταξύ γυναικών και ανδρών με τέσσερις δείκτες αυτούς της υγείας, της εκπαίδευσης, της οικονομικής συμμετοχής και της πολιτικής χειραφέτησης.

Σύμφωνα με την έκθεση το χάσμα μεταξύ των φύλων σχετικά με την συμμετοχή και τις ευκαιρίες στην οικονομία ανέρχεται σήμερα στο 60% σε όλο τον κόσμο, έχοντας κλείσει κατά 4% μονάδες από το 2006, όταν το Φόρουμ ξεκίνησε για πρώτη φορά αυτή τη μέτρηση. Με βάση αυτή την τροχιά, και με όλα τα άλλα να παραμένουν ίσα, θα χρειαστούν 81 έτη για τον κόσμο ώστε να κλείσει τη ψαλίδα, εκτιμά η έκθεση.

Σε 142 χώρες, η διαφορά μεταξύ των φύλων είναι πιο περιορισμένη όσον αφορά την υγεία και την επιβίωση. Το χάσμα αυτό ανέρχεται σε 96% σε παγκόσμιο επίπεδο, με μόλις 35 χώρες να έχουν κλείσει εντελώς τη ψαλίδα. Μάλιστα τρεις χώρες  έχουν κλείσει το χάσμα κατά τους τελευταίους 12 μήνες. Το χάσμα του μορφωτικού επιπέδου είναι το επόμενο πιο περιορισμένο, καθώς βρίσκεται στο 94% σε παγκόσμιο επίπεδο. Εδώ, 25 χώρες έχουν κλείσει το χάσμα εντελώς. Ενώ το χάσμα μεταξύ των φύλων ως προς την οικονομική συμμετοχή και τις ευκαιρίες υστερεί πεισματικά την ώρα που το χάσμα για πολιτική χειραφέτηση, ο τέταρτος πυλώνας που μετράται, εξακολουθεί να είναι ακόμα μεγαλύτερο, μόλις στο 21%.

Ραγδαία αύξηση της ανισότητας στην Ελλάδα στα χρόνια της κρίσης

Η Ελλάδα βρίσκεται στην 91η θέση μετά την Κίνα, την Ουγκάντα την Γουατεμάλα και τη Σλοβακία ενώ ακολουθούν σε χειρότερη μοίρα η Ουγγαρία, το Αζερμπαϊτζάν και η Κύπρος.

Η Ελλάδα έλαβε 0.678 πόντους όταν το 0.00 αντιπροσωπεύει την ανισότητα και το 1.00 την απόλυτη ισότητα. Αυτό που έχει όμως ενδιαφέρον είναι η “κατρακύλα” της χώρας από το 2006. Συγκεκριμένα το 2006 βρισκόταν στην 69η θέση της κατάταξης, το 2010 στην 58η ενώ η ραγδαία κάθοδος εντοπίζεται το 2012 όπου η Ελλάδα πέφτει στην 82η θέση, το 2013 στην 81η και το 2014 στην 91η θέση.

Όσον αφορά τους επιμέρους δείκτες η χώρα βρίσκεται στην 87η θέση όσον αφορά στη συμμετοχή και τις ευκαιρίες στην οικονομία, στην 53η θέση όσον αφορά την εκπαίδευση, στη 55η όσον αφορά την υγεία. Το χαμηλότερο δείκτη συναντάμε όσον αφορά την πολιτική χειραφέτηση. Η Ελλάδα βρίσκεται στην 108η θέση.

Στη κορυφή οι Σκανδιναβικές χώρες, στο πάτο η Υεμένη

Σύμφωνα με την έκθεση οι σκανδιναβικές χώρες βρίσκονται στη κορυφή εκείνων που κλείνουν την ψαλίδα στο δρόμο προς την ισότητα των φύλων. Στη πρώτη δεκάδα βρίσκονται η Ισλανδία, η Φινλανδία, η  Νορβηγία και η Σουηδία ενώ ακολουθεί η Δανία, η Νικαράγουα, η Ρουάντα, η Ιρλανδία, η Φιλιππίνες και το Βέλγιο. Η Γερμανία βρίσκεται στη 12η θέση, η Γαλλία στη 16η θέση και το Ηνωμένο Βασίλειο στην 26η θέση. Οι ΗΠΑ βρίσκονται στον αριθμό 20 μετά από τη βελτίωση τόσο λόγω της μείωσης του χάσματος των μισθών όσο και του αριθμού των γυναικών στις κοινοβουλευτικές και υπουργικές θέσεις. Η Ρωσία είναι στο νούμερο 75, η Κίνα στο 87 και η Ινδία στο 114. Στις δύο τελευταίες θέσεις είναι το Πακιστάν και η Υεμένη.

“Μεγάλο μέρος της προόδου σχετικά με την ισότητα των δύο φύλων κατά τα τελευταία 10 χρόνια έχει έρθει από το ότι περισσότερες γυναίκες εισέρχονται στην πολιτική και το εργατικό δυναμικό. Ενώ οι περισσότερες γυναίκες και οι περισσότεροι άνδρες έχουν ενταχθεί στο εργατικό δυναμικό κατά την τελευταία δεκαετία, περισσότερες γυναίκες από ότι άνδρες εισήλθαν στο εργατικό δυναμικό σε 49 χώρες. Και στην περίπτωση της πολιτικής, σε παγκόσμιο επίπεδο, υπάρχουν σήμερα 26% περισσότερες γυναίκες βουλευτίνες και 50% περισσότερες γυναίκες υπουργοί από ό,τι πριν από εννέα χρόνια”, δήλωσε ο Saadia Zahidi, επικεφαλής του προγράμματος ισότητας των φύλων στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ και επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης

Η πρόοδος όμως δεν έχει γίνει ακόμη και στους τέσσερις πυλώνες, αυτούς της οικονομίας, της πολιτικής, της υγείας και της εκπαίδευσης. Στο μορφωτικό επίπεδο, την υγεία και την επιβίωση, αν και πολλές χώρες έχουν ήδη αγγίξει την ισότητα, η τάση είναι πραγματικά αντίστροφη σε ορισμένα μέρη του κόσμου. Στην πραγματικότητα, σχεδόν το 30% των χωρών έχουν μεγαλύτερα κενά στην εκπαίδευση και πάνω από το 40% των χωρών έχουν μεγαλύτερα κενά στην υγεία και την επιβίωση από ό, τι πριν από εννέα χρόνια.

Από τις 111 χώρες που συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση κατά τα τελευταία εννέα χρόνια, οι 105 έχουν περιορίσει τις διαφορές μεταξύ των φύλων τους ενώ σε άλλες έξι οι προοπτικές για τις γυναίκες έχουν επιδεινωθεί. Πρόκειται για τη Σρι Λάνκα, το Μαλί, την Κροατία, την ΠΓΔΜ, την Ιορδανία και την Τυνησία.  Επιπλέον οι χώρες με τις περισσότερες απώλειες σε σχέση με τις προηγούμενες επιδόσεις τους είναι:η Ιορδανία όσον αφορά την συμμετοχή στην οικονομία, η Αγκόλα όσον αφορά το μορφωτικό επίπεδο, η Ινδία όσον αφορά την υγεία και η Μποτσουάνα όσον αφορά τη πολιτική χειραφέτηση.  Η περιοχή με τη μεγαλύτερη αλλαγή είναι η Λατινική Αμερική, ακολουθούμενη από τη Βόρεια Αμερική, την υποσαχάρια Αφρική, την Ασία, τον Ειρηνικό, τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική. Η Ευρώπη έχει δείξει την μικρότερη αλλαγή.

Πηγή: alterthess

 

ΥΓ: Αναδημοσιεύουμε το άρθρο, αλλά διαφωνούμε με το “ανεπανόρθωτο”. Είναι στο χέρι μας να διεκδικήσουμε περισσότερα, να διεκδικήσουμε αλλαγή και κοινωνική δικαιοσύνη.

 

Share

Μία επίθεση, ένα νομοσχέδιο και μία δήλωση: Μπροστά στις γκιλοτίνες του αύριο

IMG_2080

του Βασίλη Γεωργακόπουλου

Με αφορμή την πρόσφατη επίθεση ξυλοδαρμού σε ομόφυλο ζευγάρι, το «αντιρατσιστικό» νομοσχέδιο και τις δηλώσεις του Δ. Κουτσούμπα, ένα σχόλιο για μια συζήτηση που βρίσκεται σε παρατεταμένη αναβολή.

Σχεδόν δύο εβδομάδες μετά τον άγριο ξυλοδαρμό ομόφυλου ζευγαριού σε πολυσύχναστη πλατεία του Παγκρατίου από «άγνωστη» ρατσιστική ομάδα και μετά από την έντονη συζήτηση σχετικά με την ψήφιση του κατ’ επίφαση αντιρατσιστικού νομοσχεδίου της κυβέρνησης, τίποτα δεν έχει αλλάξει (όχι πως είχαμε τέτοιες προσδοκίες) και τίποτα δεν είναι όπως παλιά. Η ψηφοφορία της 5ης Σεπτέμβρη ενσωμάτωσε και με το παραπάνω τις δημόσιες πιέσεις Εκκλησίας και υπερσυντηρητικών κύκλων, επιβεβαιώνοντας ακόμα μία φορά την προσπάθεια επιβολής της κανονικοποίησης ενός πλαισίου δημόσιας συζήτησης με έντονα ακροδεξιό χαρακτήρα, που αντλεί εδώ και καιρό νομιμοποίηση από τις «αντικειμενικές συνθήκες» που έχει δημιουργήσει η κρίση.

Η υπερσυντηρητική κεφαλαιοποίηση της κοινωνικής ανασφάλειας από το κράτος και την ελληνική ακροδεξιά έχει αρχίσει ήδη να βγάζει καρπούς και οι νεόκοπες κοινωνικές ταυτότητες της περιόδου διαχέουν το ομοφοβικό και ρατσιστικό τους μίσος στις γειτονιές της Αθήνας. Τα παραδοσιακά οπισθοδρομικά στοιχεία της ελληνικής πολιτικής κουλτούρας κερδίζουν ξανά έδαφος και αναιρούν δικαιώματα και κεκτημένα χρόνων, τόσο σε εργασιακό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Σκοταδιστικές προκαταλήψεις αναπαράγονται σε δηλώσεις και συζητήσεις με τον πλέον επίσημο και ακραία ρατσιστικό τρόπο. Όλα ολισθαίνουν προς τα πίσω και στο βάθος δεν φαίνονται ακόμα αναχώματα.

Μέσα σ’ αυτήν την έξαρση συντηρητικού πανικού, ακούσαμε τον γενικό γραμματέα του ΚΚΕ να δηλώνει αναφερόμενος στους ομοφυλόφιλους πως ο σεξουαλικός τους προσδιορισμός «είναι δική τους προσωπική υπόθεση, δεν είναι δημόσια ούτε πρέπει να γίνει». Δήλωση που δε διαφέρει πολύ απ’ την σχετικά διευρυμένη αντίληψη «εγώ με τους γκέι δεν έχω πρόβλημα, αρκεί να μην τους βλέπω». Η δημόσια σφαίρα ήταν πάντα το πεδίο άσκησης της κυρίαρχης πολιτικής και μέχρι σήμερα λίγα έχουν αλλάξει σε σχέση με τον έμφυλο προσδιορισμό του. Η θηλυπρέπεια δεν χωράει στον επιθετικό ανδρισμό που χαρακτηρίζει τους πολεμοχαρείς συνειρμούς της πολιτικής και οι ίδιοι λόγοι που απορρέουν και κατευθύνονται απ’ την κυρίαρχη ιδεολογία μοιάζουν να μην αφήνουν ανεπηρέαστη την παραδοσιακή αριστερά, που συνεχίζει να αναπαράγει στο εσωτερικό της αυτές τις αντιλήψεις πιο ισχυρές από πριν, συμπαρασυρόμενη απ’ τη συνολική κοινωνική μετατόπιση.

Πάντως, η πάγια θέση του ΚΚΕ για την ομόφυλη σεξουαλικότητα ήταν πάντα η ίδια, δεν πέσαμε απ’ τα σύννεφα. Όπως εύστοχα σημειώνει η Ε. Βαρίκα[1], οι ντετερμινιστικές αντιλήψεις για την Ιστορία και την ταξική πάλη, με όλους τους βιολογικούς συνειρμούς και τις ανασταλτικές προκαταλήψεις για τον ιστορικό ετεροκαθορισμό της κοινωνικής συμπεριφοράς που εμπεριέχουν, συντήρησαν μέχρι σήμερα εντός της Αριστεράς συστηματικές έμφυλες διακρίσεις και δημιούργησαν πολλές φορές πρόσφορο έδαφος ανοχής σε σεξιστικές συμπεριφορές. Δεν είναι τυχαία η φαινομενικά οικονομίστικη αντίληψη περί «δευτερευόντων ζητημάτων» που κυριαρχεί στη σύγχρονη κουλτούρα των οργανώσεων της ελληνικής αριστεράς. Και δεν χρειάζεται να μπούμε σε μια περιπτωσιολογική περιγραφή για να καταλήξουμε στη δυσκολία της να αντιμετωπίσει τις πολιτικοκοινωνικές δυναμικές των νέων μορφών των κοινωνικών σχέσεων.

Το σύγχρονο κράτος χρησιμοποιεί πολλαπλές μορφές καταπίεσης των κοινωνικών αντιστάσεων και δεν διστάζει να στοχεύει στα σώματά μας για να το πετύχει. Η σεξουαλικότητα γίνεται εργαλείο διαχείρισης της κοινωνικής συμπεριφοράς, οριοθετώντας το αποδεκτό απ’ το Άλλο, το λευκό απ’ το σκουρόχρωμο, το αντρικό απ’ το θηλυπρεπές, το γηγενές απ’ το ξένο. Η διατήρηση της «εθνικής καθαρότητας» φέρεται ως η μόνη εγγύηση για την έξοδο απ’ το χάος και πρέπει να πολεμηθεί ό,τι τη μολύνει. Ακόμα και όταν οι κοινωνικές ανισότητες δεν μπορούν να φυσικοποιηθούν με γνώμονα βιολογικά κριτήρια, αρκεί η επιστροφή στις θρησκευτικές προκαταλήψεις.

Πράγματι, φαίνεται πως όσα δεν φτάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια και όταν το καθεστωτικό μπλοκ δεν καταφέρνει να ορθολογικοποιήσει πλήρως τη φυσικότητα της κοινωνικής ανισότητας, όπως έχει καταφέρει στο παρελθόν με «επιτυχία» (βλ. δίωξη και διασυρμός οροθετικών γυναικών θυμάτων πορνείας) κωδικοποιώντας τον ανεπιθύμητο ξένο σε μολυσμένο επικίνδυνο σώμα, καταστρατηγεί θεϊκές εντολές και κυνηγάει μάγισσες. Έτσι σήμερα, ο εσωτερικός εχθρός έχει επιλεχθεί για τη θυσία. Στο τέλος, μπροστά στο θέαμα ή θα κλείσουμε το δρόμο για τη γκιλοτίνα ή θα βρεθούμε ανάμεσα στο πλήθος που θα παρακολουθεί ηδονικά.

 

[1] E. Varikas, «Today, more than ever: A comment on the so called “secondary” issues facing the Left in a period of crisis», Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης, εκδ. Θεμέλιο, Αθήνα 2013.

 

Διαβάστε ακόμα

Πορεία ευαισθητοποίησης από το Δίκτυο ελληνικών LGBTQ οργανώσεων: φωτογραφίες

Πορεία ευαισθητοποίησης για αντιρατσιστικό, σύμφωνο συμβίωσης, ομοφοβικές και τρανσφοβικές επιθέσεις

 

Share

Γιατί δεν προχωρούν οι γυναίκες στην εργασία; Ρώτα ένα διεμφυλικό άτομο

women_science copy

της Jessica Nordell

Πενήντα χρόνια μετά το βιβλίο της Μπέτυ Φρίνταν The Feminine Mystique και σαράντα χρόνια μετά το TitleIX[1], το ερώτημα γιατί οι γυναίκες μένουν πίσω σε θέματα καριέρας βασανίζει τους ερευνητές και όχι μόνο. Αν και οι γυναίκες εισέρχονται στην αγορά εργασίας σε ποσοστά αντίστοιχα με αυτά των αντρών, ανελίσονται πιο αργά και σπάνια φθάνουν στην κορυφή. Εκπροσωπούνται σε μικρότερα ποσοστά στην κορυφή της ιεραρχίας σε όλους τους τομείς από τις επιστήμες, έως τις τέχνες και τις επιχειρήσεις.

Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι υπάρχει κάτι «διαφορετικό» στις γυναίκες – ότι οι γυναίκες μένουν στάσιμες εξαιτίας επιλογών τους ή των γνωσιακών και συναισθηματικών χαρακτηριστικών τους, έμφυτων ή κοινωνικών. Ως ένα άλλο ενδεχόμενο προτείνεται ότι τα εμπόδια για την πρόοδο των γυναικών βρίσκονται στο περιβάλλον τους – αντιμετωπίζουν εμπόδια αποκλειστικά και μόνο εξαιτίας του φύλου τους[2].

Παρά το γεγονός ότι προκαταλήψεις τέτοιου είδους έχουν αποδειχθεί πειραματικά, είναι δύσκολο να μελετηθούν στον πραγματικό κόσμο: με το ίδιο τρόπο που είναι δύσκολο να απομονωθεί η επίδραση ενός μόνο περιβαλλοντικού ρύπου στην ανθρώπινη υγεία, είναι σχεδόν αδύνατο να απομονώσουμε το φύλο ως μεταβλητή στον πραγματικό κόσμο και να παρακολουθήσουμε πως επηρεάζει την καθημερινή εμπειρία ενός ατόμου.

Αυτό ίσχυε μέχρι τώρα. Τα διεμφυλικά άτομα προσφέρουν εντελώς νέους τρόπους προσέγγισης του ζητήματος. Επειδή σήμερα τα διεμφυλικά άτομα παραμένουν στο ίδιο επάγγελμα (και μερικές φορές ακριβώς στην ίδια θέση εργασίας) μετά την επέμβαση επαναπροσδιορισμού φύλου, έχουν τη μοναδική ικανότητα να σκιαγραφήσουν τη διαφορά μεταξύ του πώς οι άντρες και οι γυναίκες βιώνουν το χώρο εργασίας. Η εμπειρία τους είναι ότι πιο κοντινό μπορούμε να έχουμε στην επιστημονική μεθοδολογία: απομονώνοντας και αλλάζοντας τη μεταβλητή του φύλου και διατηρώντας σταθερές όλες τις άλλες μεταβλητές (δεξιότητες, επάγγελμα, προσωπικότητα και ταλέντα), τα άτομα αυτά αποκαλύπτουν πως ακριβώς η εξωτερική εμφάνιση του φύλου επηρεάζει τις καθημερινές σχέσεις. Εάν θέλουμε πραγματικά να καταλάβουμε τις γυναίκες στην εργασία θα πρέπει να ακούσουμε προσεκτικά τις τρανς γυναίκες και τους τρανς άντρες: μπορούν να μας πουν περισσότερα στο χώρο εργασίας από οποιονδήποτε άλλον.

Ο Ben Barres βιολόγος στο Stanfordο οποίος έζησε και εργάστηκε σαν Barbara Barres έως και μετά τα 40, στη μεγαλύτερη διάρκεια της καριέρας του υπέστη διακρίσεις αλλά δεν τους έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα, θεωρώντας τες μικρά περιστατικά (όταν για παράδειγμα έλυσε ένα δύσκολο μαθηματικό πρόβλημα ένας καθηγητής είπε «μάλλον θα ζήτησες από τον φίλο να στο λύσει»). Όταν ωστόσο έγινε Ben παρατήρησε αμέσως μία διαφορά στην καθημερινή εμπειρία του: «οι άνθρωποι που δεν ξέρουν ότι είμαι διεμφυλικός μου φέρονται με πολύ μεγαλύτερο σεβασμό», λέει. Τον άκουγαν με μεγαλύτερη προσοχή και αμφισβητούσαν λιγότερο συχνά το κύρος του. Έπαψαν να τον διακόπτουν στις επαγγελματικές συσκέψεις. Σε ένα συνέδριο, ένας άλλος επιστήμνας είπε «ο Ben έδωσε μία σπουδαία διάλεξη σήμερα – άλλωστε η δουλειά του είναι τόσο καλύτερη από της αδερφής του» (ο επιστήμονας δεν ήξερε ότι ο Ben και η Barbara ήταν το ίδιο πρόσωπο). «Αυτός είναι ο λόγος που οι γυναίκες δεν διακρίνονται στον ακαδημαϊκό χώρο σε αξιόλογα ποσοστά» έγραψε, απατώντας στην περίφημη γκάφα του Larry Summers ο οποίος είχε πει ότι οι γυναίκες είναι εγγενώς λιγότερο ικανές στις σκληρές επιστήμες. «Δεν είναι η φροντίδα των παιδιών. Δεν είναι οι οικογενειακές υποχρεώσεις» λέει. «Αυτή η σκέψη μου έχει έρθει εκατομμύρια φορές: με παίρνουν περισσότερο στα σοβαρά».

Η εμπειρία αυτή όπως αποδεικνύεται είναι συνηθισμένη για τους τρανς άντρες. Για το βιβλίο της Just One of the Guys? Transgender Men and the Persistence of Gender Inequality, η κοινωνιολόγος Kristen Schilt πήρε συνέντευξη από δεκάδες διεμφυλικούς FTM (γυναίκες που έγιναν άντρες). Ένας από αυτούς επεσήμανε ότι όταν εκφράζει μία άποψη σε μία επαγγελματική σύσκεψη, τώρα όλοι κρατούν σημειώσεις. Ένας άλλος παρατήρησε ότι «όταν ήμουν γυναίκα, όσα στοιχεία κι αν παρουσίαζα, οι άλλοι έλεγαν ‘είσαι βέβαιη γι’ αυτό;’. Είναι τόσο παράξενο να μην χρειάζεται να υπερασπιστείς τις θέσεις σου». Όταν πρότειναν γυναίκες για προαγωγές οι άλλοι άντρες έλεγαν «α δεν την είχα σκεφτεί αυτή» – μπορούσαν πλέον να δίνουν πλέον προαγωγές σε γυναίκες γιατί οι άλλοι έπαιρναν τη συμβουλή τους περισσότερο στα σοβαρά. Χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους  τα οποία οι άλλοι θεωρούσαν αρνητικά όταν ήταν γυναίκες, τώρα αντιμετωπίζονταν ως θετικά. «Με θεωρούσαν επιθετική» είπε ένας από τους ερωτώμενους. «Τώρα θεωρούν ότι ‘παίρνω τα ηνία’. Λένε ‘μου αρέσει το πώς παίρνεις τα ηνία’».

Οι επιπτώσεις της μετάβασης FTM (από γυναίκα σε άντρα) δεν είναι πάντα θετικές. Η φυλή, όπως φαίνεται, μπορεί να επισκιάσει τον παράγοντα του φύλου όσον αφορά το πόσο οι άλλοι σε εκτιμούν. Οι μαύροι τρανς άντρες για παράδειγμα, διαπίστωσαν ότι τους έβλεπαν ως «επικίνδυνους» μετά τη μετάβαση. Ένας είπε ότι «από ενοχλητική μαύρη» έγινε «τρομακτικός μαύρος» και πλέον του ζητούν πάντα να παίζει τον «ύποπτο» σε εκπαιδευτικές ασκήσεις.

Τι συμβαίνει όμως όταν γίνεται το αντίθετο, όταν ένας άντρας γίνεται γυναίκα;  Η Joan Roughgarden είναι βιολόγος στο Stanford που έζησε και εργάστηκε ως Jonathan Roughgarden μέχρι και λίγο μετά τα πενήντα και η εμπειρία της ήταν σχεδόν αντιδιαμετρικά αντίθετη από αυτή του Barres. Σύμφωνα με τα λόγια της «Οι άντρες θεωρούνται επαρκείς μέχρις αποδείξεως του εναντίου, ενώ μία γυναίκα θεωρείται ανεπαρκής μέχρι εκείνη να αποδείξει το αντίθετο». Σε μία συνέντευξη, η Roughgarden επεσήμανε επίσης ότι αν αμφισβητούσε μία μαθηματική ιδέα οι άλλοι θεωρούσαν ότι αυτό συνέβαινε επειδή δεν την καταλάβαινε. Άλλες τρανς γυναίκες είδαν αλλαγές όχι μόνο στο πώς οι άλλοι αντιλαμβάνονταν τις ικανότητές τους αλλά και την προσωπικότητά τους. Στη δουλειά που κάνει η Schiltμε τρανς γυναίκες για ένα επόμενο βιβλίο της, είδε ότι οι συμπεριφορές που οι τρανς γυναίκες είχαν ως άντρες τώρα θεωρούνταν απωθητικές. Εκείνο που άλλοτε θεωρούνταν «αναλαμβάνω τα ηνία» τώρα ήταν «επιθετικό» και έπρεπε να προσαρμοστούν: οι τρανς γυναίκες γρήγορα μάθαιναν ότι το «να συνεχίσεις με τον ίδιο τρόπο βλάπτει την καριέρα σου».

Αντίθετα με όσους και όσες από εμάς έχουν εμπειρία του κόσμου μόνο από τη σκοπιά του ενός φύλου, όσοι και όσες συμμετείχαν στην έρευνα της Schilt μπόρεσαν να δουν πολύ καθαρά ότι «οι άντρες πετυχαίνουν στην εργασία σε υψηλότερα ποσοστά από τις γυναίκες εξαιτίας έμφυλων στερεοτύπων που δίνουν προτεραιότητα στην ‘αρρενοπώτητα’ και όχι επειδή έχουν περισσότερες ικανότητες ή δεξιότητες». Οι προκαταλήψεις είναι δύσκολο να αναγνωριστούν. «Μέχρι κάποιος να τις βιώσει» έγραψε ο Barresστην απάντησή του στον Summers, «απλώς δεν πιστεύει ότι υπάρχουν». Και ο κόσμος τείνει να πιστεύει ότι το πρόβλημα βρίσκεται αλλού: «όλοι θεωρούν ότι υπάρχουν προκαταλήψεις εκεί έξω ‘αλλά εγώ δεν είμαι τέτοιος άνθρωπος’» λέει η Schilt.

Ωστόσο, λέει η Schilt, οι προκαταλήψεις είναι βαθιά ριζωμένες και λιγότερο αντιληπτές. Το να τις αντιμετωπίσουμε θα χρειαστεί περισσότερα από το να περιμένουμε απλώς την παλαιά φρουρά να αποσυρθεί. Η «φαντασίωση μίας δημογραφικής μεταβολής απλά δεν υπάρχει» λέει η ερευνήτρια. «Είναι θέμα κουλτούρας. Έχει να κάνει με την κοινωνική οργάνωση γύρω από τα φύλα και τους διαχωρισμούς με βάση αυτά -δωμάτια αντρών, δωμάτια γυναικών– είμαστε τόσο βέβαιοι για αυτές τις διαφορές. Και δεν είναι μόνο οι άντρες που έχουν αυτές τις ιδέες αλλά και οι γυναίκες». Οι εμπειρίες διεμφυλικών ατόμων αναδεικνύουν αυτούς τους παράγοντες με έναν εντελώς καινούργιο και ξεκάθαρο τρόπο.

Βεβαίως το δείγμα είναι πολύ μικρό και δεν υπάρχει απόλυτη συμφωνία ως προς το αίτιο-αιτιατό. Ο Chris Edwards ανώτερο στέλεχος διαφημιστικής εταιρίας λέει ότι μετά τη μετάβαση του ανέθεσαν περισσότερες ευθύνες – πιστεύει ωστόσο ότι η συμπεριφορά του άλλαξε εξαιτίας της τεστοστερόνης. Έγινε λιγότερο ντροπαλός και περισσότερο εξωστρεφής – και στη δουλειά θεωρούσαν πλέον ότι είχε ηγετικές ικανότητες. Όντως, κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι τρανς άντρες βιώνουν αυτά τα οφέλη στην εργασία, εν μέρη γιατί μετά τη μετάβαση νιώθουν πιο άνετα και είναι περισσότερο χαρούμενοι και η αυτοπεποίθηση που έχουν οδηγεί σε μεγαλύτερες επαγγελματικές επιτυχίες. Αν ωστόσο αυτή η θεωρία είναι σωστή, θα περίμενε κανείς ότι και οι τρανς γυναίκες οπλισμένες με την ίδια αυτοπεποίθηση θα απολάμβαναν τα ίδια οφέλη. Στην πράξη ωστόσο φαίνεται ότι ισχύει το αντίθετο.

Για να καταλάβουμε σε βάθος τις εμπειρίες των διεμφυλικών ατόμων σε σχέση με τις έμφυλες διακρίσεις στην εργασία, χρειάζεται περισσότερη έρευνα. Τα περιθώρια ωστόσο μπορεί και να στενεύουν, αφού πλέον μπορεί κάποιος να αλλάξει φύλο σε όλο και μικρότερη ηλικία. Με τα κατάλληλα φάρμακα τα διεμφυλικά άτομα μπορούν σε σε νεαρή πλέον ηλικία να εμποδίσουν την ανάπτυξη των δευτερογενών έμφυλων χαρακτηριστικών. (Τέτοιες θεραπείες είναι προσβάσιμες στις ΗΠΑ από το 2009.) Ένα παιδί λοιπόν που ταυτίζεται με το αντίθετο φύλο από αυτό που έχει γεννηθεί και αναζητά θεραπεία, μπορεί πλέον να βιώνει τον κόσμο, στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής του, από την σκοπιά αυτού και μόνο του φύλου.

Ο αριθμός ωστόσο των τρανς ατόμων που συζητά το θέμα των προκαταλήψεων και των διακρίσεων στην εργασία είναι ήδη σχετικά μικρός – αισθάνονται ότι υπάρχουν πολύ σοβαρότερα ζητήματα να ασχοληθούν. Όταν τη ρώτησαν πως αντιδρούν οι άνθρωποι όταν περιγράφει τη διαφορετική συμπεριφορά που δέχεται ως γυναίκα, η  Roughgarden απλά λέει «δεν θίγω το θέμα». Η Schilt υποστηρίζει ότι δεν είναι ευθύνη των τρανς ατόμων να διορθώσουν τις έμφυλες προκαταλήψεις. Η Roughgarden συμφωνεί. «Προσπαθούμε να έχουμε μια ζωή» λέει, «να ζήσουμε τους πραγματικούς μας ρόλους, δεν μπορούμε να καθόμαστε σε μια καφετέρια και να παραπονιόμαστε για το πως είναι ο κόσμος. Αυτός είναι ο κόσμος και πρέπει να ζήσουμε σε αυτόν».

μετάφραση: Βαγγελιώ Σουμέλη

Πηγή: NewRepublic

 

[1] Αναφορά στη μεταρύθμιση της νομοθεσίας για την εκαίδευση που έγινε στις ΗΠΑ το 1972, σύμφωνα με την οποία οι γυναίκες θα έχουν ισότιμη πρόσβαση στην εκπαίδευση.

[2] Έχει διαπιστωθεί, για παράδειγμα ότι τόσο οι γυναίκες όσο και οι άντρες αποδίδουν την επιτυχία των γυναικών συχνότερα στην τύχη, ενώ η επιτυχία των αντρών αποδίδεται συχνότερα στις ικανότητές τους. Οι γυναίκες επίσης ανταμείβονται λιγότερο όταν μοιράζονται τις απόψεις τους και αναλαμβάνουν ηγετικούς ρόλους. Μία μελέτη έδειξε ότι μία γυναίκα που κάνει αίτηση για υποτροφία έπρεπε να είναι 2,5 φορές περισσότερο παραγωγική από ότι ο μέσος άντρας για να θεωρηθεί εξίσου κατάλληλη.

 

Share

Σεξισμός και αντιφασισμός

revolucionfeminista

του Δημήτρη Τσίρκα

Η παρουσία της Ουρανίας Μιχαλολιάκου κατά την ορκωμοσία της στο δήμο Αθηνών έδωσε τροφή για ένα μπαράζ σεξιστικών και ρατσιστικών σχολίων για την εμφάνιση και το βάρος της. Το ανησυχητικό είναι πως αρκετά απ’ αυτά προέρχονταν από πολλούς και πολλές που τοποθετούν τους εαυτούς τους στον αριστερό ή τον αναρχικό χώρο. Τώρα πόσο αντιφασιστική είναι μία τοποθέτηση που αναπαράγει όλα τα ιδεολογήματα του κυρίαρχου (σεξιστικού) λόγου για την εμφάνιση μίας γυναίκας, που αξιολογεί ένα πρόσωπο με βάση αυτή την εμφάνιση και όχι τις πολιτικές πράξεις και απόψεις του, είναι ένα ερώτημα που παραμένει αναπάντητο. Βρισκόμαστε ενώπιον μίας ακόμη εκδήλωσης του “ο σκοπός αγιάζει τα μέσα”. Προκείμενου να πληγεί ένα μέλος της ΧΑ χρησιμοποιούνται μέσα και επιχειρήματα που κατεξοχήν μεταχειρίζεται η ναζιστική οργάνωση, ακόμη και ρατσιστικά ή σεξιστικά.

Φυσικά θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος πως οι ναζιστές είναι οι πρώτοι διδάξαντες του ρατσισμού και του σεξισμού. Αυτοί είναι που θέτουν στο κέντρο της πολιτικής τους τη φυλετική καθαρότητα, την άρια εμφάνιση και τη ρωμαλέα σωματοδομή. Όταν λοιπόν προκύπτει κραυγαλέα απόκλιση της δικής τους εμφάνισης απ’ τα φυλετικά και σωματικά πρότυπα που οι ίδιοι προάγουν, δεν μπορεί παρά κάτι τέτοιο να στραφεί εναντίων τους. Όταν κηρύττουν την άρια ομορφιά και ευρωστία και οι ίδιοι είναι “χοντροί και άσχημοι” είναι εύλογο, θα υπέθετε κανείς, να κριθούν και να γελοιοποιηθούν με τα δικά τους κριτήρια. Και θα έκανε λάθος διότι αν κάτι τέτοιο ενοχλεί προσωπικά αρκετούς νεοναζί, όπως η Ουρανία, η ενόχληση αυτή συνοδεύεται από μεγάλο κόστος για το αντιφασιστικό στρατόπεδο. Η προσωπική απαξίωση ορισμένων φασιστών εξαιτίας της εμφάνισης τους έγινε μέσα στο πλαίσιο της αποδοχής των δικών τους κριτηρίων για τους ανθρώπους, για το ποια σώματα αξίζουν και ποια είναι ανάξια και χρήζουν χλεύης. Έτσι, σημαντικό μέρος των φασιστικών αντιλήψεων φτάνει να διεισδύει και να εξαπλώνεται μέσα στο ίδιο το αντιφασιστικό κίνημα με όφελος το περιστασιακό πικάρισμα λίγων χρυσαυγιτών. Πρόκειται περί ανόητης και επικίνδυνης πολιτικής στάσης.

Όσο έντονη και αυθόρμητη λοιπόν και να είναι η επιθυμία και η τάση να χλευαστεί η εμφάνιση της Ουρανίας Μιχαλολιάκου ή του Παναγιώταρου – που σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό είναι, καθώς όλοι και όλες ζούμε σε ένα σεξιστικό και ρατσιστικό κόσμο και έχουμε σε κάποιο βαθμό εσωτερικεύσει τ’ ανάλογα πρότυπα – οφείλουμε να την καταστείλουμε και να μην πέσουμε στην παγίδα της υιοθέτησης των χρυσαυγίτικων μέτρων για τους ανθρώπους, ακόμα και όταν αυτά στρέφονται κατά μεμονωμένων χρυσαυγιτών και μπορούν να δώσουν μία φαινομενικά εύκολη ευκαιρία “κοροϊδίας” των φασιστών. Οι ναζιστικές απόψεις δεν έλκουν την ισχύ τους απ’ τα πρόσωπα που κατά καιρούς τις εκφράζουν αλλά απ’ τους πολλαπλούς διαχωρισμούς και ανισότητες που παράγουν δομικά οι εκμεταλλευτικές κοινωνίες και τις ιδεολογικές αποκρυσταλλώσεις τους. Η σεξιστική και ρατσιστική απαξίωση της Ουρανίας συνεισφέρει επιτελεστικά στην αναπαραγωγή αυτών των διαχωρισμών διευρύνοντας το έδαφος ανάπτυξης των πιο ακραίων ιδεολογικών εκφράσεων τους, όπως ο ναζισμός. Όταν λοιπόν κοροϊδεύεις το βάρος και την εμφάνιση της Ουρανίας μπορεί να στενοχωρείς την Ουρανία, ασυνείδητα όμως ενισχύεις την ιδεολογία της Ουρανίας.

Το κείμενο αναδημοσιεύεται από το facebook

 

Share

Κόλαφος για διακρίσεις εναντίον ομόφυλων ζευγαριών

athens-pride-20141

του Δημήτρη Αγγελίδη

Σε μια παραδοχή – βόμβα για τον απαξιωτικό τρόπο που αντιμετωπίζει η Ελλάδα την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου στο θέμα του αποκλεισμού των ομόφυλων ζευγαριών από το Σύμφωνο Συμβίωσης, όπως και εκατοντάδες άλλες αποφάσεις του Δικαστηρίου, προβαίνει σε αποστολή εσωτερικού εγγράφου απευθυνόμενο στο κύριο προσωπικό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους η πάρεδρος του Συμβουλίου Ουρανία Πατσοπούλου, μέλος της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στο Συμβούλιο της Ευρώπης.

Σημαντικό έγγραφο

Το έγγραφο, που βρίσκεται στη διάθεση της «Εφ.Συν.» (με ημερομηνία 26 Ιουνίου 2014), έχει εξαιρετικά βαρύνουσα σημασία, λόγω της θέσης της κ. Πατσοπούλου, η οποία έχει αποσπαστεί στο Στρασβούργο με αρμοδιότητα ακριβώς να παρακολουθεί τις ελληνικές υποθέσεις που φτάνουν στο Δικαστήριο.

Όσα παραδέχεται αδειάζουν πλήρως τη νομική επιχειρηματολογία της ελληνικής κυβέρνησης στο θέμα του Συμφώνου Συμβίωσης και αφήνουν έκθετη την κυβέρνηση, ενώ αναδεικνύουν την εικόνα της Ελλάδας ως πρωταθλήτριας στη μη εκτέλεση των αποφάσεων του ΕΔΔΑ.

«Το γεγονός ότι η απόφαση αυτή παραμένει ανεκτέλεστη και ούτε έχει γίνει κάποιο ουσιαστικό βήμα για την εκτέλεσή της μέχρι σήμερα, είναι πράγματι πολύ λυπηρό, δεδομένου ότι η πολύ καλή αυτή απόφαση του ΕΔΔΑ αποτελεί μια ευκαιρία για τη χώρα μας να προχωρήσει και να κάνει, επιτέλους, αυτό που θα έπρεπε να είχε κάνει εδώ και καιρό: να αναγνωρίσει την ύπαρξη των ομόφυλων ζευγαριών – τα οποία μέχρι σήμερα εξακολουθεί να αγνοεί– και να ρυθμίσει νομικά την πολιτική κ.λπ. τους κατάσταση», γράφει η κ. Πατσοπούλου.

Πρόσφατα, ο εκπρόσωπος της ελληνικής κυβέρνησης Ιωάννης Σακελλαρίου, πρόεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, είχε δηλώσει στην Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης πως η Ελλάδα αδυνατεί να υποβάλει σχέδιο δράσης για τη συμμόρφωση της χώρας μας με την καταδικαστική απόφαση του ΕΔΔΑ, επικαλούμενος την πρωτάκουστη επιχειρηματολογία πως «απαιτούνται τροποποιήσεις του αστικού κώδικα και ειδικότερα του οικογενειακού δικαίου, οι οποίες προϋποθέτουν τη σε βάθος μελέτη του εθνικού δικαίου […] ». Κι αυτό ενώ, αμέσως μετά την καταδικαστική απόφαση του ΕΔΔΑ τον Νοέμβριο, ο ένας κυβερνητικός εταίρος, το ΠΑΣΟΚ (όπως επίσης ο ΣΥΡΙΖΑ, η ΔΗΜΑΡ, η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου αλλά και η Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή του υπουργείου Δικαιοσύνης) δήλωνε πως αρκεί μια τροπολογία, που αφαιρεί τη λέξη «ετερόφυλων» («συμφωνία δύο ενηλίκων ετερόφυλων προσώπων») από τον νόμο για το Σύμφωνο Συμβίωσης.

Παρατηρητήριο του Ελσίνκι

Το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι έχει προειδοποιήσει το ΠΑΣΟΚ και προσωπικά τον υπουργό Εξωτερικών Ευάγγελο Βενιζέλο πως, αν δεν πάρει πρωτοβουλία μέχρι τις 2 Ιουλίου για την ψήφιση της σχετικής τροπολογίας στο Α΄ Τμήμα Διακοπών της Βουλής, η οργάνωση θα καταθέσει στο ΕΔΔΑ νέες προσφυγές 160 ομόφυλων ζευγαριών. Μέχρι σήμερα, απ’ όσο είναι γνωστό, το ΠΑΣΟΚ δεν έχει καταθέσει σχετική τροπολογία.

Αλλά το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο Σύμφωνο Συμβίωσης. Στη συνέχεια της επιστολής της, η κ. Πατσοπούλου αναφέρεται σε στοιχεία που σοκάρουν για τον τρόπο που το ελληνικό κράτος αντιμετωπίζει τα ανθρώπινα δικαιώματα.

«Δυστυχώς, η Ελλάδα δεν εκτελεί όχι μόνον αυτή την απόφαση, αλλά και πολλές άλλες αποφάσεις του ΕΔΔΑ. Αυτή τη στιγμή εκκρεμούν ανεκτέλεστες 500 περίπου αποφάσεις του Δικαστηρίου αυτού κατά της Ελλάδας!! [sic] Γεγονός που, παρά το περιορισμένο του μεγέθους και του πληθυσμού της χώρας μας την κατατάσσει, δυστυχώς, μεταξύ των 5 χωρών του Συμβουλίου της Ευρώπης (47 σύνολο) με τις περισσότερες εκκρεμείς (ανεκτέλεστες) αποφάσεις !! [sic] Και μάλιστα τη μοναδική, μαζί με τη γειτονική Ιταλία, εκ των παλιών μελών του ΣΤΕ (των λεγομένων και «δυτικών χωρών») – είπε μήπως κανείς ότι η Ελλάδα είναι χώρα που δεν σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα;»

Όχι ότι δεν έχει φροντίσει η κυβέρνηση να μας πει και να μας δείξει με κάθε τρόπο πώς αντιλαμβάνεται τα ανθρώπινα δικαιώματα («δεν μας ενδιαφέρουν τα ανθρώπινα δικαιώματα» δήλωνε πολύ χαρακτηριστικά στην Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου ο γ.γ. της κυβέρνησης Τ. Μπαλτάκος, ενάμιση χρόνο πριν απομακρυνθεί από τη θέση του). Οταν όμως φτάνει στο σημείο να το παραδέχεται με τόσο ρητό και κατηγορηματικό τρόπο ένας άνθρωπος που γνωρίζει όσο λίγοι την κατάσταση στο ΕΔΔΑ, τότε τα πράγματα δεν μπορεί παρά να είναι εξαιρετικά σοβαρά.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

 

Share

«Καμία ένδειξη» για ψυχικές διαταραχές που σχετίζονται με την ομοφυλοφιλία, λένε οι επιστήμονες

athens_pride_2013

Έπειτα από ανασκόπηση της βιβλιογραφίας των τελευταίων δεκαετιών, επιτροπή ειδικών που διόρισε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνει την κατάργηση από την επίσημη λίστα των ασθενειών πέντε ψυχικών διαταραχών που υποτίθεται ότι συνδέονται με την ομοφυλοφιλία.

Οι προτάσεις της επιτροπής, οι οποίες θα πρέπει τώρα να εξεταστούν και να εγκριθούν από τον ΠΟΥ πριν εφαρμοστούν, αφορούν τη Διεθνή Ταξινόμηση των Νοσημάτων (ICD), το πιο ευρέως χρησιμοποιούμενο διαγνωστικό εγχειρίδιο, το οποίο χρησιμοποιείται στις περίπου 170 χώρες-μέλη του ΠΟΥ.

Ο κώδικας F66.0 του ICD αναφέρεται στη «διαταραχή σεξουαλικής ωρίμανσης», η οποία αφορά άτομα που υποφέρουν από άγχος ή κατάθλιψη λόγω αβεβαιότητας για τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους.

Σύμφωνα με τις νέες συστάσεις, η ασθένεια θα πρέπει να καταργηθεί και τα άτομα που έχουν διαγνωστεί ότι πάσχουν από αυτήν, θα πρέπει απλά να αντιμετωπίζονται ως ασθενείς με άγχος ή κατάθλιψη.

Το ίδιο θα έπρεπε να ισχύσει και για τις υπόλοιπες τέσσερις διαταραχές του ICD που συνδέονται με τον σεξουαλικό προσανατολισμό, προτείνει η επιτροπή στην έκθεσή της.

«Δεν δικαιολογείται από άποψη κλινικής πράξης, δημόσιας υγείας ή έρευνας να υπάρχει διαγνωστική ταξινόμηση που βασίζεται στον σεξουαλικό προσανατολισμό» γράφει η επιτροπή στην έκθεσή της.

Όπως σχολιάζει στην ιστοσελίδα του «Science» η Σούζαν Κόκραν του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες, επικεφαλής της επιτροπής, οι εν λόγω ασθένειες θα πρέπει να καταργηθούν όχι μόνο επειδή δεν έχουν επιστημονική βάση και κλινική χρησιμότητα, αλλά και επειδή είναι ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ο κώδικας F66.0, για παράδειγμα, βασίστηκε στην ψυχαναλυτική θεωρία του Φρόιντ, στην οποία η ομοφυλοφιλία θεωρείται «ανώριμη» φάση της σεξουαλικής ανάπτυξης. Όμως, η επιστημονική βιβλιογραφία των τελευταίων δεκαετιών δεν δίνει στήριξη στη «γραμμική» σεξουαλική ανάπτυξη που περιέγραψε ο Φρόιντ, και επομένως θα ήταν άστοχο να χαρακτηριστεί ψυχικά ασθενής ένας νέος που νιώθει αντικρουόμενες σεξουαλικές επιθυμίες ή μια γυναίκα που αντιλαμβάνεται έπειτα από χρόνια γάμου ότι έλκεται από γυναίκες.

Η διάγνωση της ομοφυλοφιλίας ως ασθένειας εξαλείφθηκε εξάλλου από το ICD τo 1990, ενώ η Αμερικανική Ένωση Ψυχιατρικής την αφαίρεσε από το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών (DSM) το 1970.

Οι συστάσεις της επιτροπής θα πρέπει τώρα να επανεξεταστούν από τον ΠΟΥ και τελικά να εγκριθούν κατά πλειοψηφία από τις 170 χώρες-μέλη του οργανισμού.

Οι προτάσεις αναμένεται να συναντήσουν σθεναρές αντιστάσεις από χώρες στις οποίες η ομοφυλοφιλία θεωρείται ασθένεια ή έγκλημα -πρόσφατα, εξάλλου, η Ρωσία, η Ουγκάντα και η Νιγηρία ψήφισαν νόμους κατά των ομοφυλόφιλων.

Πηγή: τα Νέα

 

Share