Subscribe via RSS Feed

Tag: "ισότητα"

Με αφορμή το Athens Pride

lgbtpride19

της Ηλέκτρας – Λήδας Κούτρα

Το φετινό Athens Pride σκιάζεται από την επίμονη έλλειψη εκτέλεσης της απόφασης της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στην υπόθεση Βαλλιανάτος και άλλοι κατά Ελλάδας, που έκρινε ότι ο Νόμος για το σύμφωνο συμβίωσης δεν θα έπρεπε να αποκλείει τα ζευγάρια του ίδιου φύλου από τη νέα ρύθμιση.

Οι δε απειλές αφορισμού βουλευτών προκειμένου να μην ασκήσουν το νόμιμο δικαίωμά τους (που εν προκειμένω αποτελεί και υποχρέωση) του νομοθετείν, συνιστά παρέμβαση που υπονομεύει το ίδιο το δημοκρατικό πολίτευμα. Γι’ αυτόν τον λόγο πολλά ζευγάρια ξαναπροσφεύγουν στο ΕΔΔΑ, παραπονούμενα για έλλειψη σεβασμού στην απόφαση της ολομέλειας του Δικαστηρίου αυτού. Μεταξύ τους αρκετά ζευγάρια που το ένα μέρος τους είναι αλλογενές και αναγκάζεται να διαβιώνει σε συνθήκη παράνομης διαμονής, αποκοπής από την εργασία και διαρκούς τρόμου.

Η Εβίτα και η Έφη ζουν μαζί 33 χρόνια. Δεν μπορούσαν να είναι μαζί ούτε καν στο νοσοκομείο, όταν η μία υπέστη χειρουργική επέμβαση. Στα μάτια του νόμου είναι ξένες.

Ο Μοχάμεντ, Πακιστανός, και ο Ζεράρ, Αυστριακός που ζει μόνιμα στην Ελλάδα, ζουν μαζί εδώ και 3 χρόνια. Ο Μοχάμεντ κινδυνεύει ανά πάσα στιγμή να συλληφθεί και να κρατηθεί έως και 18 μήνες. Δεν κατόρθωσε να αποκτήσει πρόσβαση στη διαδικασία ασύλου, παρόλο που φθάσαμε μέχρι την πρεσβεία της Αυστρίας, μαζί με τον σύντροφό του, για να κατορθώσουμε να δώσουμε λύση στο πρόβλημα. Παραμένει φάντασμα για την Ελληνική Πολιτεία. Στην Αυστρία, έχει θεσμοθετηθεί ο gay γάμος, ενώ παράλληλα οι πολίτες της Ε.Ε. υποτίθεται ότι απολαμβάνουν ελευθερία, οι ίδιοι και οι οικογένειές τους, μετακίνησης κι εγκατάστασης σε άλλες Ευρωπαϊκές χώρες.

Πόσο σέβεται όμως η χώρα μας την ελευθερία αυτή στην πράξη, όταν για την Ελληνική Πολιτεία ο ομόφυλος σύντροφος είναι «ο κανείς»;

Η Σέβη και η Εύα είναι μόνο ενάμισι χρόνο μαζί, αλλά νιώθουν ότι θίγονται στην ελευθερία επιλογής τους, ιδίως μετά την παραγνώριση της απόφασης του ΕΔΔΑ στην απόφαση «Βαλλιανάτος και άλλοι». Παρατηρούν ότι στη χώρα μας οι στρέητ έχουν τρεις τρόπους να κατοχυρώσουν νομικά τη σχέση τους (θρησκευτικός γάμος, πολιτικός γάμος, σύμφωνο συμβίωσης), ενώ εκείνες κανέναν.

Τα πράγματα περιπλέκονται ακόμα περισσότερο στην περίπτωση των οικογενειών με ΛΟΑΤ γονείς. Οι οικογένειες αυτές υπάρχουν και διεκδικούν όχι την ύπαρξή τους –γιατί η ομογονεϊκότητα είναι στην πράξη δεδομένη- αλλά την κατοχύρωση των δικαιωμάτων τους. Και πρώτα την κατάλληλη προστασία και την άρση των διακρίσεων σε βάρος των παιδιών τους. Η γνωριμία μαζί τους θρυμματίζει τα στερεότυπα και αναδεικνύει ότι αυτό που «φτιάχνει» τις οικογένειες είναι η αγάπη κι η φροντίδα. Όχι το φύλο των γονιών κι οι προκατασκευασμένες αντιλήψεις μας.

Στη συντριπτική τους πλειοψηφία, οι λεσβίες δεν είναι out. Ειδικά οι μάνες, νιώθουν ότι απειλούνται να χάσουν την επιμέλεια των παιδιών τους. Δεν λείπουν και τα περιστατικά απολύσεων, αμέσως μετά την αποκάλυψη του ομοερωτικού σεξουαλικού προσανατολισμού των εργαζομένων.

Οι αμφι (bi-sexual) είναι μια από τις πιο παρεξηγημένες –και λιγότερο μελετημένες- ομάδες. Τους κοιτούν με καχυποψία και συχνά αποστροφή τόσο οι ετερό όσο και οι ομό.

Η πολλαπλότερα θυματοποιημένη ομάδα παραμένουν οι τρανς. Βία, συντριπτικοί αποκλεισμοί στην εργασία, στην παιδεία, στη στέγαση, υποχρέωση στείρωσης προκειμένου να καταγραφεί η αλλαγή φύλου, συνθέτουν τα «ανθρώπινα μεσάνυχτα» στα οποία ζούμε ακόμα.

Όσοι κι όσες ασχολούμαστε με την υποστήριξη των ομάδων αυτών γινόμαστε κι εμείς καμιά φορά θύματα αυθαιρεσίας. Προσωπικά το βίωσα όταν αστυνομικός στη Θεσσαλονίκη με έβαλε στο κρατητήριο πριν ένα χρόνο, επειδή είχα πάει να υπερασπιστώ τρανς «προσαχθείσα» που βρισκόταν κλειδωμένη σε κρατητήριο αστυνομικού τμήματος. Με συγκίνηση όμως διαπίστωσα ότι τα αντανακλαστικά κοινωνίας και φορέων λειτούργησαν άμεσα στην περίπτωσή μου. Μέσα σε μερικές ώρες, βγήκε δελτίο τύπου από τον Δικηγορικό Σύλλογο Θεσσαλονίκης, από σύσσωμη την κοινωνία των πολιτών, από Δικηγόρους, από δεκάδες οργανώσεις, κατατέθηκαν ερωτήσεις στη Βουλή από πληθώρα Βουλευτών, ενεργοποιήθηκε το Παρατηρητήριο για την Προστασία των Υπερασπιστών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Παγκόσμιου Οργανισμού κατά των Βασανιστηρίων, με παγκόσμια επείγουσα έκκληση για την Ελλάδα, ενώ βγήκε και δήλωση από την λοατ ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία μάλιστα οδήγησε και σε θέσπιση ήπιου δικαίου για την προστασία των υπερασπιστών.

Θεωρώ ότι η προσπάθεια που έγινε από την Ελληνική Δράση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα – «πλειάδες» προς υποστήριξη των ΛΟΑΤ έχει γίνει αντιληπτή. Το γεγονός ότι η οργάνωσή μας βραβεύτηκε χτες από την ΟΛΚΕ, κατόπιν διαδικτυακής ψηφοφορίας, αντικατοπτρίζει σε έναν βαθμό αυτήν την αναγνώριση. Τα βήματα, πάντως, που πρέπει να γίνουν για μια δικαιότερη και πιο συμπεριληπτική κοινωνία είναι πολλά και συχνά δύσκολα. Είναι όμως στο χέρι όλων μας, όσο και του καθενός και της καθεμιάς ατομικά, να φωτίσουμε αυτήν την προσπάθεια με το δικό μας φως.

*Η Ηλέκτρα – Λήδα Κούτρα είναι Δικηγόρος Αθηνών και Πρόεδρος της Ελληνικής Δράσης για τα Ανθρώπινα ΔΙκαιώματα – “πλειάδες” (ΜΚΟ)

Πηγή: toportal

 

Share

 1η Δράση Δρόμου για την Καμπάνια για τη Νομική Αναγνώριση της Ταυτότητας Φύλου

logo_access040214

Το Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών (Σ.Υ.Δ.) αναγνωρισμένο μη κερδοσκοπικό Σωματείο για την υποστήριξη των δικαιωμάτων της τρανς κοινότητας, με υπερηφάνεια ανακοινώνει την 1η δράση δρόμου στα πλαίσια της συμμετοχής του στην πανευρωπαϊκή καμπάνια που διοργανώνει η ευρωπαϊκή οργάνωση για τα δικαιώματα της τρανς κοινότητας TransgenderEurope (TGEU) για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου:

«ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΠΑΝΤΟΥ: Η ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΑΝΟΙΓΕΙ ΠΟΡΤΕΣ»

Όπως είχε αναφερθεί σε προηγούμενο Δελτίο Τύπου μας από τις 24 Απριλίου, σκοπός της καμπάνιας είναι η παρότρυνση των ευρωπαϊκών κοινωνιών να αναγνωρίσουν τις σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αντιμετωπίζουν οι τρανς άνθρωποι στην καθημερινή ζωή τους.

Η 1η Δράση Δρόμου μας, θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 8 Ιουνίου, ώρες: 12.00-20.00 μ.μ. στην Πλατεία Κοραή, στο κέντρο της Αθήνας, όπου μέλη μας, εθελοντές άλλων οργανώσεων και υποστηρικτές, θα βρίσκονται εκεί μαζί μας, για την ενημέρωση των πολιτών για το κρίσιμο θέμα της τρανς κοινότητας που είναι η Νομική Αναγνώριση της Ταυτότητας Φύλου.

Την Δράση Δρόμου, υποστηρίζει το ελληνικό γραφείο της Διεθνούς Αμνηστίας, η Ελληνική Δράση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα – «Πλειάδες», η Colour Youth, οι «Οικογένειες Ουράνιο Τόξο», η Θετική Φωνή, η Praksis, η Λεσβιακή Ομάδα Αθηνών, η ΟΛΚΕ, το AthensPride, η Homophonia – ThessalonikiPride, η Good asYou(th), η Λεσβιακή Ομάδα Θεσσαλονίκης και το ThessalonikiPride – Φεστιβάλ Υπερηφάνειας Θεσσαλονίκης. Τους/τις ευχαριστούμε από καρδιάς.

Διεκδικούμε την γρήγορη, προσιτή και διαφανή Νομική Αναγνώριση της Ταυτότητας Φύλου και τη δυνατότητα αλλαγής των εγγράφων των τρανς ανθρώπων χωρίς ιατρικές προϋποθέσεις. Η νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου, προστατεύει από τις διακρίσεις, προστατεύει την ιδιωτικότητα ενός ατόμου και αποτελεί την βάση για μια αξιοπρεπή ζωή.

Ευχαριστούμε ξανά την TransgenderEuropeγια τη χρηματοδότηση της εκτύπωσης του υλικού της καμπάνιας, το οποίο δημιουργήθηκε με την υποστήριξη του ιδρύματος Open Society Foundation, της Κυβέρνησης της Ολλανδίας και της Επιτροπής της Ε.Ε.

 

ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΔΙΕΜΦΥΛΙΚΩΝ (Σ.Υ.Δ.)

http://www.transgender-association.gr/

transgender.support.association@gmail.com

Πηγή: ΣΥΔ 

 

Share

Συλλογική ευθύνη: τα αναπαραγωγικά δικαιώματα στην Ευρώπη σε κρίση

london-protest-for-abortion-rights

των Rachael Fergusonκαι Gwyneth Lonergan

Τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών στην Ευρώπη βρίσκονται σήμερα σε κρίση. Τους τελευταίους μήνες η ισπανική κυβέρνηση συνέταξε έναν πολυσυζητημένο νόμο που θα μετατρέψει την άμβλωση σε αδίκημα, εκτός εάν η εγκυμοσύνη είναι αποτέλεσμα βιασμού ή υπάρχει κίνδυνος για τη ζωή ή την υγεία της εγκύου. Οι φεμινίστριες και οι σύμμαχοί τους έχουν αντιταχθεί σ’ αυτό το σχέδιο με διαδηλώσεις στην Ισπανία, καθώς και με διαδηλώσεις αλληλεγγύης στη Γαλλία, το Βέλγιο και την Ιρλανδία. Η κοινή γνώμη στην Ισπανία γενικά υποστηρίζει τη θέση των φεμινιστριών, καθώς οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το 70-80% του ισπανικού λαού αντιτίθεται στη νέα νομοθεσία.

Αν και ο ισπανικός νόμος έχει προσελκύσει τη διεθνή προσοχή, αποτελεί μόνο μέρος μιας ανησυχητικής, ελάχιστα καταγραμμένης τάσης στην Ευρώπη που απειλεί σοβαρά τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών.

Από το 2011 το ουγγρικό σύνταγμα ορίζει ότι η ζωή αρχίζει τη στιγμή της σύλληψης. Η φαρμακευτική άμβλωση είναι παράνομη στην Ουγγαρία και, για να έχει πρόσβαση σε χειρουργική άμβλωση, η γυναίκα πρέπει να αποδείξει ότι η εγκυμοσύνη θέτει σε κίνδυνο τη ζωή της, υπάρχουν σοβαρές ανωμαλίες του εμβρύου, η εγκυμοσύνη ήταν αποτέλεσμα εγκλήματος ή η ίδια βρίσκεται σε «κατάσταση κρίσης». Αλλά και σ’ αυτή την περίπτωση πρέπει να υποβληθεί σε υποχρεωτική συμβουλευτική στήριξη και τριήμερη «ανάκτηση ηρεμίας». Συγχρόνως, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ, η ουγγρική κυβέρνηση χρηματοδοτεί εκστρατεία αφίσας κατά των αμβλώσεων και οι γιατροί και οι νοσηλεύτριες αρνούνται όλο και συχνότερα να πραγματοποιήσουν αμβλώσεις.

Στην Πολωνία η δυνατότητα άμβλωσης έχει περιοριστεί σημαντικά ήδη από το 1993 με προϋποθέσεις νομιμότητας όμοιες με εκείνες της Ουγγαρίας. Οι γιατροί και οι φαρμακοποιοί στην Πολωνία μπορούν να αρνηθούν τη χορήγηση αντισύλληψης στις γυναίκες και η Καθολική Εκκλησία της χώρας κήρυξε πρόσφατα τον πόλεμο κατά της «ιδεολογίας του φύλου», η οποία στην περίπτωση αυτή σημαίνει την προσπάθεια να διδαχθεί βασική σεξουαλική αγωγή στα σχολεία.

Σε πρόσφατο δημοψήφισμα στην Ελβετία η πρόταση να υποχρεωθούν οι γυναίκες να πληρώνουν από ίδιους πόρους την άμβλωση απορρίφτηκε από το 70% των ψηφοφόρων· ωστόσο οι φεμινίστριες στην Ελβετία ανησυχούν και μόνο επειδή το ζήτημα τέθηκε σε δημοψήφισμα και, με δεδομένη τη νομοθεσία στην Ισπανία, είναι αποφασισμένες να μην επαναπαυτούν. Κατ’ αναλογία στη Γαλλία νόμος, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Απριλίου 2013, προβλέπει την οικονομική κάλυψη της άμβλωσης αποκλειστικά από το δημόσιο. Παρ’ όλα αυτά τους τελευταίους μήνες έχουμε γίνει μάρτυρες της εμφάνισης ενός ισχυρού ακροδεξιού κινήματος, το οποίο έχει συμπεριλάβει ως κύριο μέρος του ρεπερτορίου του τις επιθέσεις κατά της «ιδεολογίας του φύλου». Το κερασάκι σ’ αυτή την απαίσια τούρτα είναι η απόρριψη της Έκθεσης Estrela από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η οποία ζητούσε να γίνεται σεβαστή η σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία των γυναικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι γυναίκες να έχουν πρόσβαση στην απαιτούμενη φροντίδα υγείας, συμπεριλαμβανομένης της ασφαλούς και νόμιμης άμβλωσης.

Εντάσσοντας τις επιθέσεις στα συμφραζόμενά τους

Η αυξανόμενη απειλή κατά της αναπαραγωγικής υγείας των γυναικών μπορεί να γίνει πλήρως κατανοητή μόνο μέσα στα ευρύτερα πολιτικά και κοινωνικά συμφραζόμενα. Η οικονομική κρίση στην Ευρώπη και τα μέτρα λιτότητας, τα οποία εφάρμοσαν ως απάντηση οι κυβερνήσεις των κρατών, έχουν βαθύνει σημαντικά τις έμφυλες ανισότητες.

Οι γυναίκες έχουν πληγεί δυσανάλογα από τις περικοπές στο κράτος πρόνοιας για πολλούς λόγους. Είναι πιο πιθανό να εργάζονται σε τομείς που εξαρτώνται από την κρατική χρηματοδότηση. Επίσης οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να είναι φτωχές, ώστε να πληρούν τις προϋποθέσεις για κάποια μορφή κρατικής βοήθειας, πράγμα που τις καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτες στις περικοπές. Ο παραδοσιακός έμφυλος καταμερισμός εργασίας σημαίνει ότι οι γυναίκες πρέπει συχνά να επιφορτίζονται με το καθήκον της φροντίδας η οποία δεν παρέχεται πια από το κράτος. Τα συντηρητικά κόμματα, που ήρθαν στην εξουσία υπερασπιζόμενα τη λιτότητα, είναι συχνά υπέρμαχοι των «παραδοσιακών οικογενειακών αξιών». Το κυβερνών Λαϊκό Κόμμα της Ισπανίας, παραδείγματος χάρης, έχει ιστορικούς δεσμούς με την Καθολική Εκκλησία και άρα δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι αυτή έχει υποστηρίξει σθεναρά τον περιορισμό των αμβλώσεων.

Ασφαλώς οι συντηρητικές θρησκευτικές δυνάμεις, που είναι αντίθετες με το δικαίωμα των γυναικών στην άμβλωση, έχουν μακρά ιστορία· πράγματι ένας από τους επιφανέστερους πολέμιους των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων σήμερα στη Βρετανία είναι η καθολική ομάδα 40 Days For Life, η οποία διοργανώνει πικετοφορίες έξω από κλινικές αμβλώσεων. Με δεδομένους τους δεσμούς μεταξύ των συντηρητικών θρησκευτικών ομάδων και των συντηρητικών πολιτικών κομμάτων η αυξανόμενη απειλή κατά των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων είναι εύκολο να αποδοθεί σε ατυχή σύμπτωση. Ωστόσο αυτή η ερμηνεία αγνοεί τους τρόπους με τους οποίους ο σεξισμός είναι απαραίτητος για την εφαρμογή των μέτρων λιτότητας και τον τρόπο με τον οποίο η εργασία των γυναικών, ακόμη και το σώμα τους, μπορεί να υπόκειται στις δυνάμεις της αγοράς.

Καθώς οι κυβερνήσεις περικόπτουν τις παροχές προς τους αδύναμους, ιδιαίτερα τα παιδιά, τους αρρώστους, τα άτομα με ειδικές ανάγκες και τους ηλικιωμένους, η δεξιά ηθική περί οικογένειας, συνδεδεμένη με τα συντηρητικά οικονομικά, αντιλαμβάνεται με πρόσφορο τρόπο αυτή την εργασία ως «φυσική» για τις γυναίκες. Επομένως οι γυναίκες πρέπει να προσφέρουν απλήρωτη εργασία, για να διευκολύνουν τα μέτρα λιτότητας, επειδή αυτή η εργασία είναι μέρος του «φυσικού» τους ρόλου. Από αυτό το σημείο δεν απέχει πολύ να αρχίσει ο έλεγχος του άλλου «φυσικού» γυναικείου ρόλου – αυτού της μητρότητας – προς όφελος της οικονομίας.

Έτσι ο υπουργός Δικαιοσύνης της Ισπανίας φέρεται να χρησιμοποίησε τη μείωση των γεννήσεων και το οικονομικό τους κόστος για να δικαιολογήσει την προτεινόμενη νομοθεσία περιορισμού των αμβλώσεων, με το επιχείρημα ότι αυτή θα είχε «θετικές συνέπειες συνεργατικότητας» στην ισπανική οικονομία. Σε άλλες περιπτώσεις η νομοθεσία και οι εκστρατείες των ΜΜΕ μπορεί να αποθαρρύνουν τις γυναίκες, ιδιαίτερα τις γυναίκες με χαμηλό εισόδημα, να αποκτήσουν παιδιά, επειδή αυτά θεωρούνται οικονομική αφαίμαξη για την κοινωνία. Παραδείγματος χάρη, η πρόσφατη αναδιοργάνωση της χορήγησης επιδομάτων στη Βρετανία έχει περιορίσει σοβαρά τους διαθέσιμους πόρους για τους γονείς με χαμηλό εισόδημα που μεγαλώνουν παιδιά, ενώ ο δεξιός τύπος διαπομπεύει τις οικογένειες των «τρακαδόρων» με «πάρα πολλά» παιδιά.

Εθνικισμός και αναπαραγωγικά δικαιώματα

Ο έρπων εθνικισμός στην Ευρώπη επίσης απειλεί τα αναπαραγωγικά δικαιώματα των γυναικών. Η άνοδος της Άκρας Δεξιάς στην Ουγγαρία, συμπεριλαμβανομένου του κυβερνώντος κόμματος Fidesz, έχει καταγραφεί εκτενώς στον βρετανικό τύπο. Το ακροδεξιό κόμμα Jobbik είναι σήμερα το τρίτο μεγαλύτερο κόμμα στο κοινοβούλιο της χώρας. Τα τελευταία χρόνια γίναμε επίσης μάρτυρες της ανόδου της Άκρας Δεξιάς στη Γαλλία, όπως και της προθυμίας των συντηρητικών ομάδων να συμμαχήσουν με ακραίες χάριν κοινών επιδιώξεων. Οι διαδηλώσεις «υπέρ της οικογένειας», που φαινομενικά διοργανώθηκαν ενάντια στον γάμο ατόμων του ίδιου φύλου, έβριθαν από αντισημιτισμό και ξενοφοβία.

Οι διάφορες ακροδεξιές ομάδες στην Ευρώπη ανήκουν στους πιο ηχηρούς πολέμιους των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων των γυναικών· πράγματι, όπως συμβαίνει στη Γαλλία, αυτό μπορεί να προσφέρει κοινό πεδίο με τους υποστηρικτές του πολιτισμικού συντηρητισμού, που είναι λιγότερο ακραίοι, οδηγώντας σε προσωρινές συμμαχίες. Για τους εθνικιστές ο πρωταρχικός ρόλος των γυναικών είναι η αναπαραγωγή του έθνους – είτε βιολογικά, με την απόκτηση πολλών παιδιών, είτε κοινωνικά, με τη μεταβίβαση των «σωστών αξιών» στα παιδιά τους. Συγχρόνως, στο πλαίσιο της μονομανίας τους με την αναπαραγωγή του έθνους, οι εθνικιστές επίσης ανησυχούν πολύ αν θα αποκτήσουν παιδιά οι «σωστοί» άνθρωποι.

Ενώ τα δεξιά και ακροδεξιά κόμματα στην Ευρώπη επιχειρούν να περιορίσουν την πρόσβαση των γυναικών στην άμβλωση και την αντισύλληψη, τα κυρίαρχα ΜΜΕ δημιουργούν πανικό σε ό,τι αφορά τη γεννητικότητα των μεταναστών και/ή των μουσουλμάνων. Παραδείγματος χάρη, σύμφωνα με εκπομπή του BBC η αύξηση των γεννήσεων στη Βρετανία και η υπερφόρτωση των μαιευτηρίων του Εθνικού Συστήματος Υγείας οφείλονται στις μετανάστριες. Συνεπώς, ακόμη και όταν περιορίζεται η πρόσβαση στην άμβλωση και την αντισύλληψη, μπορεί να ψηφίζονται νόμοι που αποσκοπούν στην αποθάρρυνση των μεταναστριών να αποκτήσουν παιδιά. Στη Βρετανία ορισμένες κατηγορίες μεταναστριών πρέπει να πληρώνουν τη μαιευτική φροντίδα στο πλαίσιο του Εθνικού Συστήματος Υγείας, με αποτέλεσμα πολλές από αυτές να στερούνται αυτή τη φροντίδα και να θέτουν σε κίνδυνο τη ζωή τους και τη ζωή των βρεφών τους.

Αν εντάξουμε την επίθεση κατά των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων στα ευρύτερα συμφραζόμενά τους, υποχρεωνόμαστε να αμφισβητήσουμε την αξία υπεράσπισης της άμβλωσης σύμφωνα με τη λογική ότι οι γυναίκες θα πρέπει να έχουν δικαίωμα να «διαλέξουν». Άλλωστε πόσο χρήσιμη είναι η έννοια της ατομικής επιλογής, όταν ο κόσμος μέσα στον οποίο επιλέγουμε δεν εκτιμά την αναπαραγωγική εργασία; Όταν το «σωστό» είδος αναπαραγωγής καθορίζεται από την εθνικότητα και την τάξη; Η ιδέα της «Αναπαραγωγικής Δικαιοσύνης», την οποία πρωτοδιατύπωσαν έγχρωμες ριζοσπάστριες στις ΗΠΑ, όπως η Loretta Ross, έχει περισσότερο νόημα. Σύμφωνα με τη συλλογικότητα SisterSong η αναπαραγωγική δικαιοσύνη «για τις γυναίκες που υπερασπίζονται το σώμα τους σημαίνει τη μετατόπιση από την περιορισμένη έμφαση στη νομική πρόσβαση και την ατομική επιλογή (στην οποία επικεντρώνονται οι κυρίαρχες οργανώσεις) προς την ευρύτερη ανάλυση των φυλετικών, οικονομικών, πολιτισμικών και δομικών περιορισμών της δύναμής μας». Με άξονα αναφοράς την «Αναπαραγωγική Δικαιοσύνη» μπορούμε να κατανοήσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι νέες απειλές κατά των αναπαραγωγικών δικαιωμάτων στην Ευρώπη συνδέονται άρρηκτα με τα μέτρα λιτότητας που σαρώνουν την ήπειρό μας, καθώς και με την ανησυχητική άνοδο του ακροδεξιού εθνικισμού σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η επιτυχία του κινήματος κατά των αμβλώσεων στην Ισπανία καταδεικνύει πόσο εύθραυστα είναι τα δικαιώματα που απέκτησαν οι γυναίκες με τόσο σκληρούς αγώνες. Το δικαίωμά μας να επιλέγουμε μπορεί να αφαιρεθεί το ίδιο γρήγορα όπως αποκτήθηκε – όμως όσο η αναπαραγωγική εργασία θα θεωρείται ατομική επιλογή και όχι συλλογική ευθύνη δεν θα επιτύχουμε την αναπαραγωγική δικαιοσύνη.

Μετάφραση: Δήμητρα Κοκκινίδου

Πηγή: Red Pepper

 

 

Share

Οι γυναίκες εργάζονται 60 ώρες την εβδομάδα και αμείβονται για τις μισές

working woman multitasking copy

Περίπου 60 ώρες την εβδομάδα εργάζονται, κατά μέσο όρο, οι γυναίκες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ οι 26 από τις 60 αυτές ώρες αφορούν σε μη αμειβόμενη εργασία, όπως αποκάλυψε η πρόεδρος της ομάδας διοίκησης του Τομέα Γυναικών Μάνατζερ και Επιχειρηματιών (ΤΟΓΜΕ) Μακεδονίας της Ελληνικής Εταιρείας Διοίκησης Επιχειρήσεων (ΕΕΔΕ), Λιάνα Γούτα, κατά τον χαιρετισμό της στο 6ο διεθνές συνέδριο του φορέα, με τίτλο “Women on Leadership, twenty four seven”. Το συνέδριο πραγματοποιείται ταυτόχρονα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

«Οι εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών για την ίδια την γυναίκα, την οικογένεια και τον κοινωνικό της περίγυρο ήταν καταιγιστικές, αν αναλογιστεί κάποιος ότι όλους τους προηγούμενους αιώνες τής αναλογούσε αποκλειστικά ο ρόλος της συζύγου-μητέρας. Με τις μεγάλες αλλαγές των τελευταίων δεκαετιών και τη συμμετοχή της πλέον στην οικονομία, μια νέα ισορροπία έπρεπε να βρεθεί. Αν το ερώτημα είναι ‘αν έχει βρεθεί’, η απάντηση φοβάμαι πως είναι ‘Όχι ακόμα’. Και δεν μιλάμε βέβαια για τις εξαιρέσεις, για τις λιγοστές γυναίκες που ήδη τα κατάφεραν, αλλά μιλάμε για τον κανόνα, για τον μέσο όρο, για τις στατιστικές.

» Όχι ακόμα λοιπόν, αν κρίνει κάποιος από το χάσμα στις ίσες ευκαιρίες, που εξακολουθεί να υφίσταται ανάμεσα σε γυναίκες και άνδρες στην ηγεσία και τις υψηλές θέσεις ευθύνης», πρόσθεσε η κυρία Γούτα.

Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με έρευνα, που είχε διενεργηθεί πρόσφατα από το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος, για λογαριασμό του ΤΟΓΜΕ Μακεδονίας, στις μεγάλες επιχειρήσεις των χωρών μελών της Ευρώπης των 27, τις θέσεις διευθυνόντων συμβούλων, στη συντριπτική πλειοψηφία, κατέχουν άνδρες – σε ποσοστό 97,6% – ενώ στις συνθέσεις των διοικητικών συμβουλίων μόλις το 8,9% των μελών είναι γυναίκες.

Κι αυτό παρότι, σύμφωνα με στοιχεία που είχαν παρουσιαστεί το 2012 από στελέχη του Ελληνοβρετανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου, οι επιχειρήσεις με συμμετοχή γυναικών στις εκτελεστικές επιτροπές φαίνεται πως έχουν καλύτερες οικονομικές επιδόσεις από τις αμιγώς ανδροκρατούμενες.

Η έρευνα της McKinsey, που αφορούσε το διάστημα 2007-2009, έδειξε ότι οι επιχειρήσεις με μικτές (ως προς τη συμμετοχή των δύο φύλων) εκτελεστικές επιτροπές παρουσίασαν απόδοση ίδιων κεφαλαίων (ROE-Return on Equity) μεγαλύτερη κατά 41%, σε σχέση με τις αμιγώς ανδροκρατούμενες και μέσο περιθώριο λειτουργικού κέρδους (average EBIT margin) υψηλότερο κατά 56%.

Πηγή: έθνος

 

Share

Οι γυναίκες στις εκλογές

womens-vote-suppression

της Φλώρας Νικολιδάκη

Έχουμε εκλογές. Ούτε μία, ούτε δύο, τρεις παρακαλώ. Και μπορεί να προκύψουν και τέταρτες.

Η παρουσία των γυναικών στα ψηφοδέλτια είναι πλέον αισθητή. Όχι ακόμα αυτή που οι γυναίκες δικαιούνται. Αλλά καλύτερη από πριν.

Φαίνεται ότι η ποσοτική πλευρά, γίνεται πλέον κατανοητή. Όχι ότι δεν έχουμε φωτογραφίες από πάνελ, ακραιφνώς αρσενικά. Οι άνδρες δηλ. ακόμα αισθάνονται άνετα και φυσιολογικά όταν μόνοι τους συζητάνε για κάποιο θέμα και μάλιστα δημόσια. Άλλο όμως είναι το θέμα μου σήμερα:

-Οι γυναίκες που βρίσκονται στα πάμπολλα ψηφοδέλτια αυτών των εκλογών, πόσο θυμούνται ότι είναι γυναίκες?

-Είμαι βέβαιη ότι το θυμούνται όταν μόνες τους μεταξύ δουλειάς και σπιτιού, προσπαθούν να σταθούν και ως υποψήφιες, αλλά δεν εννοώ αυτό. Αναρωτιέμαι αν το θυμούνται όταν έχουν το δημόσιο λόγο και τη δημόσια εικόνα.

– Η πράξη λέει πως όχι. Είτε άνδρας, είτε γυναίκα, η υποψηφιότητα είναι ένα πράγμα μουντό και ουδέτερο από την άποψη του φύλου.

-Τι φταίει? Να αλλάξουν στάση οι άνδρες, είναι μια ανεδαφική σκέψη. Εμείς, οι γυναίκες, πρέπει να αποδείξουμε ότι η παρουσία μας είναι εντελώς απαραίτητη.

Μιλώντας από την πλευρά των αριστερών φεμινιστριών, έχω τη γνώμη ότι σήμερα που αναζητούνται νέες μορφές οικονομίας, ξεκαθαρίζει και η εικόνα για το ρόλο των γυναικών.

-Διεθνείς μελέτες έχουν αποδείξει ότι η παρουσία των γυναικών σε οικονομικά εγχειρήματα που ξεπερνούν την κάθετη ιεραρχία των τυπικών επιχειρήσεων, είναι πρωταγωνιστική.

-Η ομαδική δουλειά και η  συλλογικότητα είναι πολύ κοντά στις εμπειρίες των γυναικών. Αυτά τα δύο στοιχεία είναι το ζητούμενο σήμερα, σε οποιαδήποτε απόπειρα για τη δημιουργία οικονομικών μονάδων που θα κινούνται στα όρια του συστήματος, με σαφή κατεύθυνση να βγαίνουν από αυτό.

– Γιατί συμβαίνει αυτό? Γιατί οι γυναίκες δεν είναι ως φύλο μολυσμένες από την έπαρση του μεγέθους, της δύναμης, του “αρχηγού”. Διευκρινίζω την κατάσταση του “φύλου”, γιατί σίγουρα υπάρχουν άπειρες γυναίκες με ανδρικά χαρακτηριστικά στη σχέση τους κυρίως με το δημόσιο χώρο, την πολιτική και την οικονομία. Η κατάσταση αυτή είναι έντονη και μέσα στα κόμματα της αριστεράς. Τα γυναικεία στελέχη δεν έχουν τα χαρακτηριστικά του “φύλου”. Ελάχιστες εξαιρέσεις υπάρχουν.

-Νομίζω ότι η πορεία της προεκλογικής δραστηριότητας των κομμάτων της αριστεράς, μέχρι στιγμής με επιβεβαιώνει απολύτως.

Τι πρέπει να κάνουμε; Πρέπει να κατορθώσουμε να περιγράψουμε τη θέση του γυναικείου φύλου στην οικονομία. Να εμπλέξουμε το “φύλο” στην κρίση και την έξοδο από αυτήν όχι σαν το φτωχό συγγενή, αλλά σαν προϋπόθεση της ανατροπής.

 

Share

Συνήγορος του Πολίτη: ετήσια έκθεση για το 2013

της Σίσσυς Βωβού

Σε συνέντευξη Τύπου παρουσίασε την ετήσια έκθεσή του Συνηγόρου του Πολίτη η Συνήγορος κυρία Καλλιόπη Σπανού, υπό τον τίτλο «Η ορθή λειτουργία των θεσμών δεν αποτελεί πολυτέλεια». Η έκθεση, που περιλαμβάνει όλα τα ζητήματα με τα οποία ασχολήθηκε ο Συνήγορος το 2013, περιέχει συγκεκριμένες διαπιστώσεις και προτάσεις και παραδόθηκε στον πρόεδρο της Βουλής. Εμείς θα παρουσιάσουμε εδώ την ενότητα Φύλο και Εργασιακές Σχέσεις, ενώ το σύνολο βρίσκεται στην ιστοσελίδα της Αρχής.

Αναφέρεται στο Δελτίο Τύπου, ότι το 2013 η ανεξάρτητη αρχή συμπλήρωσε 15 χρόνια λειτουργίας και ο διττός, μεταρρυθμιστικός και εγγυητικός ρόλος της παραμένει επίκαιρος όσο ποτέ άλλοτε λόγω της βαθιάς οικονομικής και κοινωνικής κρίσης που βιώνει η χώρα. Αυτό αποδεικνύει άλλωστε και ο μεγάλος αριθμός αναφορών από τους πολίτες –μεγαλύτερος από κάθε άλλη χρονιά – που κατατέθηκαν στον Συνήγορο το 2013.

Φύλο και εργασιακές σχέσεις

Παρά τη ρητή υποχρέωση εφαρμογής των επιταγών του ευρωπαϊκού δικαίου, η ελληνική νομοθεσία υιοθετεί ρυθμίσεις για την ίση μεταχείριση μεταξύ ανδρών και γυναικών με σημαντική συνήθως καθυστέρηση. Ενδεικτικό παράδειγμα είναι η ρύθμιση του υπαλληλικού κώδικα που προέβλεπε ότι η χορήγηση άδειας ανατροφής τέκνων στους άνδρες μονίμους δημοσίους υπαλλήλους, προϋπέθετε να εργάζεται η σύζυγος ή να είναι για κάποιον λόγο ανίκανη να αντιμετωπίσει τις ανάγκες ανατροφής του παιδιού. Παρόμοια προϋπόθεση δεν ίσχυε για τις μητέρες. Η ανωτέρω ρύθμιση καταργήθηκε στο δημόσιο τομέα με το άρθρο 6 του νόμου 4210/2013, λίγο πριν εκπνεύσει η προθεσμία που είχε θέσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για άρση της διάκρισης. Ωστόσο, η διάκριση αυτή ακόμη διατηρείται στον ιδιωτικό τομέα.

Εναρμόνιση επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής

Στο πεδίο αυτό αναδεικνύεται η διαφοροποίηση των παρεχόμενων εκ του νόμου διευκολύνσεων, αναλόγως του εργοδότη, της σχέσης εργασίας ή του είδους της απασχόλησης. Πολλές από τις προτάσεις του Συνηγόρου έχουν υιοθετηθεί. Με τον Νόμο 4075/2012 χορηγήθηκε σε όλους τους εργαζόμενους γονείς το δικαίωμα λήψης τετράμηνης τουλάχιστον άδειας ανατροφής χωρίς αποδοχές μέχρι το παιδί να συμπληρώσει τα έξι χρόνια. Ωστόσο, οι αυτοαπασχολούμενοι γονείς και οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα που είναι σύζυγοι αυτοαπασχολούμενων γυναικών δεν έχουν καμία διευκόλυνση για την εναρμόνιση επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής και τούτο διότι, οι σχετικές διατάξεις των ΕΓΣΣΕ δεν δέχονται την αυτοαπασχόληση ως εργασία. Επίσης, το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης αποδέχθηκε τελικώς ότι η εξάμηνη ειδική άδεια είναι άδεια μητρότητας και όχι ανατροφής και διατύπωσε τη θέση ότι εάν η άδεια αυτή έχει ληφθεί από τη μητέρα δεν πρέπει να επηρεάζει τη χορήγηση πλήρους εννεάμηνης άδειας ανατροφής στον πατέρα δημόσιο υπάλληλο. Το θέμα χορήγησης αδειών ανατροφής στις περιπτώσεις δίδυμων και πολύδυμων κυήσεων, που έχει επανειλημμένως τεθεί από τον Συνήγορο, ρυθμίστηκε με τον Νόμο 4210/2013. Τέλος, το Υπουργείο Παιδείας εξέδωσε εγκύκλιο με την οποία επιλύει πολλά από τα προβλήματα εκπαιδευτικών κατά τη χορήγηση διευκολύνσεων για ανατροφή τέκνου: θεσμοθετεί την αθροιστική χορήγηση υπολοίπου διευκολύνσεων από προηγούμενο τέκνο, δίνει ένα επιπλέον τρίμηνο άδειας ανατροφής σε κάθε τέκνο μετά το πρώτο σε δίδυμες και πολύδυμες κυήσεις και ορίζει ότι δεν πρέπει να αφαιρείται η εξάμηνη άδεια μητρότητας από την εννεάμηνη άδεια ανατροφής του πατέρα εκπαιδευτικού.

Μοριοδότηση θέσης ευθύνης και χορήγηση επιδόματος θέσης ευθύνης κατά τη διάρκεια άδειας μητρότητας και ανατροφής

Προϊσταμένη σε φορέα του ευρύτερου δημόσιου τομέα που τελούσε σε αναρρωτική άδεια λόγω δίδυμης κύησης με επιπλοκές, ενημερώθηκε από την υπηρεσία της ότι, έπειτα από δίμηνη απουσία από τη θέση ευθύνης για οποιονδήποτε λόγο, βάσει νόμου, ορίζεται αντικαταστάτης και στη συνέχεια τόσο η μοριοδότηση όσο και το επίδομα θέσης ευθύνης προσμετρώνται στον αντικαταστάτη. Ο Συνήγορος, απευθυνόμενος στο Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης και στο ΓΛΚ, επισήμανε ότι, όσον αφορά την κατοχή θέσεων ευθύνης, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα, οι γυναίκες χρήζουν στήριξης, και πρέπει να μειωθούν με τη λήψη θετικών μέτρων τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν κατά την προσπάθεια πρόσβασης στις θέσεις αυτές και διατήρησής τους. Το Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης εξέδωσε εγκύκλιο που προβλέπει ότι το διάστημα κατά το οποίο ο επιλεγείς προϊστάμενος αναπληρώνεται νομίμως λόγω κωλύματος ή απουσίας του, μοριοδοτούνται και ο επιλεγείς προϊστάμενος και ο νόμιμος αναπληρωτής. Ωστόσο, το θέμα εστάλη προς γνωμοδότηση στο ΝΣΚ, όπου και εκκρεμεί.

Διαθεσιμότητα κατά τη διάρκεια της περιόδου προστασίας μητρότητας

Ο Συνήγορος επισήμανε στο Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης ότι, υπάλληλοι που βρίσκονται σε κατάσταση εγκυμοσύνης ή διανύουν το 18μηνο χρονικό διάστημα, εντός του οποίου ισχύει η προστασία από απόλυση λόγω μητρότητας, πρέπει να εξαιρούνται από το καθεστώς διαθεσιμότητας. Ωστόσο, το Υπουργείο υποστήριξε ότι εφόσον η διαθεσιμότητα επέρχεται ως αυτοδίκαιη συνέπεια κατάργησης της θέσης τους, δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής των διατάξεων περί προστασίας από απόλυση λόγω μητρότητας και ότι, το ενδεχόμενο απόλυσης δεν συνιστά βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας.

Απολύσεις και άρνηση αποδοχής υπηρεσιών σε περίοδο προστασίας μητρότητας

Στο πλαίσιο διερεύνησης αναφορών, ο Συνήγορος έχει διαπιστώσει ότι η προστασία που παρέχεται από τον νόμο στην εγκυμοσύνη και στη μητρότητα έχει αρνητικό αντίκτυπο στην απασχολησιμότητα των γυναικών εργαζομένων σε αναπαραγωγική ηλικία. Με την παρέμβασή του, συχνά οι εργοδότες δείχνουν να συμμορφώνονται στις υποχρεώσεις τους. Εργοδότης απέλυσε βοηθό λογίστρια, μόλις εκείνη επέστρεψε στην εργασία της από εξάμηνα άδεια προστασίας μητρότητας, χωρίς να έχει παρέλθει το χρονικό διάστημα της προστασίας από απόλυση και χωρίς να αναφέρεται «σπουδαίος λόγος». Στις συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν, παρουσία του Συνηγόρου, στην οικεία Επιθεώρηση Εργασίας, ο εργοδότης ενημερώθηκε για τις ρητές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας και ανακάλεσε την απόλυση. Σε άλλες περιπτώσεις, ωστόσο, οι εργοδότες αρνήθηκαν να συμμορφωθούν στις συστάσεις του Συνηγόρου, με αποτέλεσμα να προταθεί η επιβολή προστίμων. Εκδοτική εταιρεία απέλυσε τρεις εργαζόμενες κατά το χρονικό διάστημα προστασίας από απόλυση λόγω μητρότητας, χωρίς να αναφέρει «σπουδαίο λόγο». Κατόπιν παράλειψης του εργοδότη να ανταποκριθεί στις συστάσεις του Συνηγόρου, η ανεξάρτητη αρχή εισηγήθηκε την επιβολή διοικητικού προστίμου.

Καταλήγουμε ότι η ανεξάρτητη αυτή αρχή είναι χρήσιμη και είναι σημαντικό ότι πραγματοποιεί συστηματική ενημέρωση του κοινού για την δραστηριότητά της, και ότι έχει εντάξει την διάσταση του φύλου στην ανάλυσή της, πράγμα που δεν απαντάται συχνά σε άλλους θεσμούς. Γι’ αυτό και προσφεύγουμε συχνά σε αυτήν, χωρίς πάντα να καταλήγουμε σε δίκαιη αντιμετώπιση των αδικιών και δίκαια πορίσματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στα δικαστήρια. Συγκεκριμένο απορριπτικό πόρισμα είχαμε τον Αύγουστο του 2012, σε προσφυγή Φιλιππινέζας οικιακής βοηθού για σεξουαλική παρενόχληση από εργοδότη. Η οικιακή βοηθός έχασε μια μακρόχρονη εργασία, την αποζημίωσή της, ενώ το αρνητικό πόρισμα την εμπόδισε να προχωρήσει στο δικαστήριο.

 

Share

Θεσμική υποβάθμιση της πολιτικής ισότητας των φύλων

της Μαρίας Στρατηγάκη*

Στις 6 Φεβρουαρίου 2014 ο αναπληρωτής υπουργός Εσωτερικών αποφάσισε να «συμπληρώσει» τους σκοπούς του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας (ΚΕΘΙ) με δράσεις για την καταπολέμηση των διακρίσεων «που υφίστανται ευπαθείς ομάδες και ιδίως λόγω φύλου, εθνικότητας (μετανάστριες), θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, ηλικίας, αναπηρίας, γενετήσιου προσανατολισμού».

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί την πρώτη θεσμική υποβάθμιση των πολιτικών ισότητας των φύλων στη Ελλάδα από την ίδρυση της Γενικής Γραμματείας Ισότητας στις αρχές της δεκαετίας του ‘80. Η «συμπλήρωση» αυτή (τι ευφημισμός!) περιλαμβάνει σε μία φράση δύο καταστροφικές για την ισότητα των φύλων έννοιες και προοπτικές.

Η πρώτη αφορά την υπαγωγή των γυναικών στις ευπαθείς ομάδες. Η υπαγωγή αυτή ρίχνει στον κάλαθο των αχρήστων την αντιμετώπιση των γυναικών ως του μισού του πληθυσμού και του φύλου ως δομικού στοιχείου συγκρότησης της κοινωνίας. Η έννοια της «ευπάθειας» παραγνωρίζει ακόμα και το γεγονός ότι οι γυναίκες είναι ενεργά υποκείμενα και ότι οι διακρίσεις που αντιμετωπίζουν λόγω φύλου εκτείνονται σε όλους τους τομείς της πολιτικής, πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής και όχι μόνο στις περιπτώσεις των ευπαθών κοινωνικών ομάδων στις οποίες προφανώς βρίσκονται και γυναίκες. Για παράδειγμα, ο σεξιστικός λόγος στη Βουλή απευθύνεται σε βουλευτίνες οι οποίες δεν μπορούν να θεωρηθούν ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού. Αραγε η δράση του ΚΕΘΙ για την προώθηση των γυναικών στην πολιτική ζωή θα σταματήσει, αφού οι γυναίκες πολιτικοί δεν είναι κοινωνικά ευπαθείς;

Η δεύτερη λανθασμένη αλλά και καταστροφική έννοια αφορά τη συμπερίληψη του φύλου μαζί με άλλους 6 (τουλάχιστον) παράγοντες διάκρισης, την εθνικότητα, τη θρησκεία, τις πεποιθήσεις, την ηλικία, την αναπηρία και τον γενετήσιο προσανατολισμό. Η συμπερίληψη εντελώς ανομοιογενών ομάδων που υφίστανται διακρίσεις κάτω από τον ίδιο φορέα άσκησης πολιτικής είναι ένα τεράστιο λάθος στρατηγικής στην αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων, αφού κάθε μία από αυτές τις μορφές ανισότητας έχει εντελώς διαφορετικά χαρακτηριστικά και κατά συνέπεια απαιτεί διαφορετικές πολιτικές και μορφές δημόσιας παρέμβασης. Ακόμα και κοινές πιθανόν εμπειρίες, π.χ. η βία κατά των γυναικών μέσα στην οικογένεια και η βία κατά των μεταναστών μέσα στα αστυνομικά τμήματα, είναι εντελώς διαφορετικά πράγματα. Πόσο μάλλον που καλείται να τα αντιμετωπίσει ένας φορέας με αβέβαιο μέλλον, με μηδαμινό τακτικό προϋπολογισμό και με 7 εργαζομένους αορίστου χρόνου. Εχει άραγε η πολιτική ηγεσία αποφασίσει, αντί να καταργήσει το ΚΕΘΙ, να το ενισχύσει με τον απαραίτητο τακτικό προϋπολογισμό ώστε να αποκτήσει ξεχωριστά τμήματα για κάθε ομάδα που υφίσταται διάκριση;

Δεν ξέρω ποιο πολιτικό πρόσωπο και γιατί ζήτησε αυτή τη «συμπλήρωση» και τι σκέφτεται να κάνει για τις ανισότητες λόγω ηλικίας, σεξουαλικών προτιμήσεων κ.λπ. Αυτό που ξέρω είναι ότι πλήττεται ανεπανόρθωτα η ισότητα των φύλων υπάγοντας τις γυναίκες στις ευπαθείς ομάδες και το φύλο στην ίδια κατηγορία με παράγοντες διάκρισης που συγκροτούν κοινωνικά μειονεκτούσες ομάδες. Οι λόγοι φαίνεται να λιγότερο οικονομικοί και περισσότερο ιδεολογικοί: άτακτη επιστροφή σε συντηρητικές ιδέες και αντιλήψεις για τη διάσταση του φύλου (προσωπικό χαρακτηριστικό αντί για δομικό στοιχείο) και για τις γυναίκες (ευπαθής ομάδα αντί για ενεργά υποκείμενα), όταν μάλιστα η οικονομική και κοινωνική κρίση απαιτεί άμβλυνση των έμφυλων στερεοτύπων και ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και την πολιτική ζωή.

Ακόμα και η Ευρωπαϊκή Ενωση που συγχωνεύει τις προτεραιότητες για να κάνει οικονομίες κλίμακας στην κοινωνική πολιτική, διατηρεί διακριτό το πεδίο της ισότητας των φύλων από το πεδίο της καταπολέμησης των διακρίσεων στο μεγαλύτερο (και για την Ελλάδα μοναδικό) εργαλείο άσκησης κοινωνικής πολιτικής, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (2014-2020). Ή μήπως το ΚΕΘΙ έχει σκοπό να χρησιμοποιήσει τα 14 Συμβουλευτικά Κέντρα για τις γυναίκες θύματα έμφυλης βίας που διαχειρίζεται (για λογαριασμό της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων) για να καλύψει όλες τις ανάγκες αντιμετώπισης της βίας στην κοινωνία μας, δηλαδή της βίας κατά των παιδιών, κατά των αναπήρων, κατά των υπερηλίκων, κατά των μεταναστών και κατά των ομοφυλοφίλων;

* Επίκουρη καθηγήτρια Κοινωνικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

 

Share

Μη με λες φεμινίστρια

της Κόντσα Καμπαγέρο*

«Αν βγήκε κάτι καλό απ’ αυτή την ερωτική απογοήτευση, είναι ότι μπόρεσα να γυρίσω στο σχολείο», μου λέει, η Λάουρα, μια εικοσιτετράχρονη μαθήτρια, με δάκρυα στα μάτια. «Παντρεύτηκα πολύ μικρή. Ήμουν πολύ ερωτευμένη. Ήταν μεγαλύτερός μου, καλός άνθρωπος, χαρούμενος και χωρίς φόβο για τη ζωή, αλλά δεν ήθελε να συνεχίσω το σχολείο. Δεν το έλεγε ανοιχτά. Έβρισκε προσκόμματα, δικαιολογίες, έλεγε ότι θα μπορούσα να συνεχίσω αργότερα, ότι δεν ήταν η κατάλληλη στιγμή, ότι με χρειαζόταν πλάι του». «Ύστερα με χώρισε –μου διηγείται. Μου ζήτησε συγγνώμη εκατό φορές. Σου λέω ήταν καλός άνθρωπος και το μοναδικό καλό που μου έμεινε ήταν ότι επιτέλους μπόρεσα να πραγματοποιήσω το όνειρό μου να τελειώσω το σχολείο».

Διδάσκω σε ένα νυχτερινό σχολείο. Οι περισσότεροι μαθητές είναι 22-23 χρονών και επέστρεψαν στις σπουδές τους ύστερα από πολύ καιρό. Είχαν εγκαταλείψει την εκπαίδευση για διαφορετικούς λόγους ο καθένας. Στην περίπτωση των αγοριών επειδή βρήκαν δουλειά και με την κρίση την έχασαν· στην περίπτωση των κοριτσιών επίσης υπάρχει κάποια επαγγελματική αποτυχία, αλλά σε γενικές γραμμές είχαν εγκαταλείψει το σχολείο είτε επειδή έπρεπε να φροντίσουν κάποιον άρρωστο στην οικογένειά τους, είτε επειδή έμειναν έγκυοι στην εφηβεία, είτε επειδή ερωτεύτηκαν και αυτό τους έκανε να χάσουν την επαφή με την πραγματικότητα.

Δεν είναι ιστορίες πριν από πενήντα χρόνια, αλλά ζωές του σήμερα, κρυφές επιτηδειότητες της ιστορίας που γράφεται με μικρά γράμματα. Χώροι ζωής όπου δεν έχει μπει ο ήλιος της συμμετρίας, της ισότητας, παρουσιάζονται σαν αναπόφευκτες, ιδιωτικές συγκρούσεις που βιώνονται ως ατομικές αποτυχίες. Ενώ συμβαίνουν αυτά, θεωρείται ένδειξη «καλού γούστου» η διακήρυξη του τέλους του φεμινισμού, ο ευτελισμός των λέξεων, η έξοδος από τη σύγκρουση διά της πλαγίας οδού. Κάποια διάσημη δηλώνει ότι δεν είναι φεμινίστρια, επειδή «της αρέσει να βάφει τα νύχια της και να της ανοίγουν την πόρτα». Άλλες, πιο τολμηρές, αρνούνται να χαρακτηριστούν φεμινίστριες «επειδή δεν αισθάνονται μνησικακία για τους άνδρες», «δεν είναι ακραίες» ή «επειδή λατρεύουν την οικογένειά τους». Τέλος υπάρχουν εκείνες που δηλώνουν ότι δεν είναι υπέρμαχοι «ούτε του φεμινισμού ούτε της φαλλοκρατίας», σαν να υπάρχει ουδέτερο έδαφος ανάμεσα στην ισότητα και στην καταπίεση.

Η Χάνα Αρέντ μας προειδοποίησε για τους κινδύνους της κοινοτοπίας του κακού, αλλά κανένας δεν μας προειδοποίησε για τις καταστροφικές συνέπειες της κοινοτοπίας του καλού. Ο φεμινισμός είναι κίνημα που επιδιώκει την ισότητα δικαιωμάτων ανδρών και γυναικών. Είναι από τα ελάχιστα ρεύματα ισοπολιτικής σκέψης που έχει εμποτίσει όλον τον πλανήτη και έχει δώσει ώθηση σε μια από τις μεγαλύτερες κοινωνικές αλλαγές στην ιστορία της ανθρωπότητας. Ο φεμινισμός είναι το πρώτο μάθημα δημοκρατίας και, εκεί όπου λείπει (ας ρωτήσουν τη Μαλάλα[1] ή τις φεμινίστριες στις αραβικές χώρες), η δημοκρατία λάμπει με την απουσία της. Γι’ αυτό η διακήρυξη ότι αυτό το ευεργετικό κίνημα είναι περιττό, «παλιομοδίτικο», ενοχλητικό ή ακραίο δεν δηλώνει μόνο βαθιά έλλειψη παιδείας, αλλά αρνείται και μεγάλο μέρος της κοινωνικής προόδου.

Ο ευτελισμός ή η δυσφήμιση του φεμινιστικού κινήματος επιπλέον σημαίνει ότι γυρίζουμε προς τα πίσω τους δείκτες του ρολογιού της ιστορίας. Αν ακυρώσουμε τον φεμινισμό ως μέσο για την επίτευξη της ισότητας, αφήνουμε χωρίς σημείο αναφοράς, χωρίς μέσο αλλαγής εκατομμύρια γυναίκες που εξακολουθούν να υφίστανται στυγνή καταπίεση, αλλά και μικρότερη καταπίεση που διαλύει τη ζωή τους.

Είναι αλήθεια ότι με τη διαβεβαίωση «εγώ δεν είμαι φεμινίστρια» εκφράζεται η άρνηση στις ετικέτες, ο τρόμος για τους «–ισμούς», η σφοδρή επιθυμία του ατομικισμού με βάση τον οποίο κινείται η σύγχρονη κοινωνία. Όμως δεν υπάρχει πιο ανόητος και αγελαίος τρόπος υπεράσπισης της ατομικότητας από την άκριτη αποδοχή των αντι-ετικετών τις οποίες κατασκευάζει η αγορά.

Η δυσφήμιση του φεμινισμού είναι στάση ανόητη, εχθρική και άδικη. Ανόητη γιατί, δυσφημώντας τον φεμινισμό, καταστρέφεις το εύθραυστο έδαφος όπου πατάς· άδικη και αχάριστη, γιατί δεν αναγνωρίζεις την αξία χιλιάδων γυναικών, που έδωσαν τη ζωή τους για να διευκολύνουν τον δρόμο σου σε αυτή την κοινωνία· και εχθρική, γιατί χωρίς το σημείο αναφοράς του φεμινισμού η ιστορία εκατομμυρίων γυναικών θα έπαυε να έχει νόημα. Το κομμένο νήμα της ζωής τους, τα χαμένα τους όνειρα θα ήταν άθροισμα ατομικών αποτυχιών, για τις οποίες ευθύνονται μόνο οι ίδιες. Πριν να πεις «εγώ δεν είμαι φεμινίστρια», σκέψου ότι αυτή είναι η δική σου επανάσταση, αυτή που άλλαξε την όψη των πόλεων και των χωριών, η πιο αποτελεσματική και αναίμακτη στην ιστορία της ανθρωπότητας, και αυτή που συνεχίζει να ενοχλεί, επειδή εξακολουθεί να διατηρεί όλη τη σημασία της.

*Concha Caballero: από τα λίγα πρόσωπα που, αφού πέρασε από την πολιτική, επέστρεψε στη θέση της ως καθηγήτρια δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Διετέλεσε κοινοβουλευτική εκπρόσωπος της Ενωμένης Αριστεράς στη βουλή της Ανδαλουσίας. Τώρα δηλώνει ευτυχής που έχει αποσυρθεί από την ενεργό κομματική δράση. Έχει σπουδάσει γλώσσα και λογοτεχνία. Τη συναρπάζει η συγκριτική λογοτεχνία. Έχει γράψει ένα βιβλίο με θέμα την Ανδαλουσία στη λογοτεχνία με τίτλο Σεβίλλη, πόλη των λέξεων. Συνεργάζεται με διάφορα μέσα ενημέρωσης ως αρθρογράφος και πολιτική αναλύτρια.

Μετάφραση: Δήμητρα Κοκκινίδου

Πηγή: Diario Andaluces


Σημ. μετφ.


[1] Μαλάλα Γιουσαφζάι: η νεαρή Πακιστανή που αγωνίζεται για το δικαίωμα των κοριτσιών στη μόρφωση στη χώρα της. Η δεκαπεντάχρονη τότε μαθήτρια έγινε παγκόσμια γνωστή, όταν, ενώ βρισκόταν στο σχολικό λεωφορείο, την πυροβόλησε ένας Ταλιμπάν στο κεφάλι (9-10-2012). Βλ. τη βιογραφία της, I am Malala: the girl who stood up for education and was shot by the Taliban, Weidenfeld & Nicolson, Λονδίνο, 2013.

 

 

Share

Η ΓΣΕΕ για τις 8 Μάρτη

8 Μάρτη: Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας

Μετά από τρία χρόνια περιδίνησης στα αλλεπάλληλα και αδυσώπητα μέτρα λιτότητας, το αποτέλεσμα είναι αφενός μεν ο οικονομικός μαρασμός της κοινωνίας, και αφετέρου η υποχώρηση των αρχών που στηρίζουν τη συνοχή του κοινωνικού ιστού, όπως κατ’εξοχήν είναι η ισότητα των φύλων.

Τα επίσημα στατιστικά στοιχεία απέχουν μακράν της πραγματικότητας, την οποία δεν έχουν μηχανισμούς να αποτυπώσουν, ώστε να καταφανεί ο αληθινός αριθμός των υποαπασχολούμενων γυναικών, των μειώσεων στις αμοιβές τους, αλλά και αυτών που έχουν αναγκασθεί να εγκαταλείψουν την εργασία τους για να ανταποκριθούν στις ανάγκες άμισθης υποστήριξης των αναγκών φροντίδας της οικογένειάς τους από το κλείσιμο των δημόσιων υποστηρικτικών δομών. Ακόμη και αυτά τα στοιχεία όπως τα πρόσφατα της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής φανερώνουν όμως τα τραγικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες όπως αυτό της ανεργίας που είναι κατ΄εξοχήν «γένους θηλυκού» με το ποσοστό να αγγίζει το 31,6%, αρκετά υψηλότερο από εκείνο των ανδρών (23,6%) ΕΛΣΤΑΤ Δεκέμβριος 2013. Στη σκιά των επίσημων στοιχείων βέβαια είναι και η ποσοτική και ποιοτική αύξηση των κρουσμάτων βίας κατά γυναικών, στο σπίτι, στη δουλειά, σε δημόσιους χώρους, στο διαδίκτυο. Και πώς άλλωστε όλα αυτά να μετρηθούν όταν η Ελλάδα έχει εξαιρεθεί από όλους του ευρωπαϊκούς μηχανισμούς αποτίμησης της προόδου στην ισότητα των φύλων λόγω της αυστηρής εφαρμογής των όρων του διεθνούς της μηχανισμού δανεισμού.

Η Πολιτεία οφείλει μια ειλικρινή ΣΥΓΝΩΜΗ στις γυναίκες για τη δραματική υποχώρηση του επιπέδου προστασίας τους και τις πράξεις ή παραλείψεις της στην άρση των στερεοτύπων που τις ωθούν σε εσωστρέφεια και περιθωριοποίηση. Οφείλει όχι μόνο να μην προχωρήσει στα νέα μέτρα που έχουν εξαγγελθεί για τη δήθεν μείωση του μη μισθολογικού κόστους με την κατάργηση των εισφορών κοινωνικής ασφάλειας υπέρ της οικογένειας, αλλά αντιθέτως να ενισχύσει τους σχετικούς πόρους του ΟΑΕΔ και των αρμόδιων Υπουργείων από τους οποίους καλύπτονται στοιχειωδώς οι προνοιακές παροχές και υπηρεσίες προς τις εργαζόμενες γυναίκες.

Η Γ.Σ.Ε.Ε. καλεί τις γυναίκες να απαντήσουν δυναμικά στις δυνάμεις που τις ωθούν στην εσωστρέφεια και την απομόνωση και να συστρατευθούν στα σωματεία για να ενισχύσουν με τη φωνή και την παρέμβασή τους, τη συλλογική δράση.

Για το σκοπό αυτό τις ενημερώνει ότι έχει στη διάθεσή τους για κάθε ζήτημα πληροφόρησης, στήριξης και συλλογικής δράσης:

  • τη Γραμματεία Γυναικών της Γ.Σ.Ε.Ε. και 12 δομές ισότητας σε αντίστοιχες δευτεροβάθμιες Οργανώσεις της (στα Εργατικά Κέντρα Έβρου, Θεσσαλονίκης, Κοζάνης, Ιωαννίνων, Βόλου, Φθιώτιδας, Πάτρας, Ηρακλείου και στις Ομοσπονδίες Επισιτισμού-Τουρισμού, Ιδιωτικών Υπαλλήλων, Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών και Τραπεζοϋπαλλήλων) τη λειτουργία των οποίων συντονίζει το ΙΝΕ/ΓΣΕΕ http://www.inegsee-isotita.gr/ https://www.facebook.com/domesIsotitasIneGsee
  • το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων της Γ.Σ.Ε.Ε. www.kepea.gr https://www.facebook.com/groups/154175534088/
  • το Δίκτυο Υπηρεσιών Πληροφόρησης & Συμβουλευτικής εργαζομένων του ΙΝΕ/Γ.Σ.Ε.Ε. http://www.inegsee.gr/diktyo-plhroforhshs.html

ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ

Ακολουθεί παράρτημα με τις εκδηλώσεις για τον εορτασμό της Ημέρας της Γυναίκας από τις Δομές Ισότητας των Δευτεροβάθμιων Οργανώσεων μελών της Γ.Σ.Ε.Ε.

Εκδηλώσεις Δομών Ισότητας των Δευτεροβάθμιων Οργανώσεων μελών της Γ.Σ.Ε.Ε. για τον εορτασμό της Ημέρας της Γυναίκας 

  • Η Δομή Ισότητας της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας υλοποιεί σεμινάριο ενδυνάμωσης σήμερα Παρασκευή 7 και αύριο Σάββατο 8 Μαρτίου με θέμα: «Από την προσωπική εμπειρία στη συλλογική δράση: η θέση των γυναικών στην παραγωγική διαδικασία».
  • Η Δομή Ισότητας του Εργατικού Κέντρου Έβρου συμμετέχει σε δράση για την εξάλειψη των στερεοτύπων. Το Σάββατο 8 Μαρτίου, μπροστά από το Δημαρχείο Αλεξανδρούπολης, θα στηθεί δέντρο, στα φύλλα του οποίου θα κρέμονται στερεότυπα τα οποία οι συμμετέχοντες καλούνται να τσαλακώσουν και να πετάξουν.
  • Η Δομή Ισότητας της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ελλάδας υλοποιεί σεμινάριο ενδυνάμωσης το Σάββατο 8 και την Κυριακή 9 Μαρτίου με θέμα: «Από την προσωπική εμπειρία στη συλλογική δράση: η θέση των γυναικών στην παραγωγική διαδικασία – επίκαιρα ζητήματα ασφαλιστικού και εργατικού δικαίου».
  • Η Δομή Ισότητας των Φύλων του Εργατικού Κέντρου Βόλου, διοργανώνει την Κυριακή 9 Μαρτίου εκδήλωση με θέμα «Εργαζόμενη Γυναίκα στην Πορεία του Χρόνου. Το Χθες και το Σήμερα».
  • Η Δομή Ισότητας του Εργατικού Κέντρου Έβρου συμμετέχει στη διοργάνωση εκδήλωσης για τη ζωή και το έργο της Μελίνας Μερκούρη στην Αλεξανδρούπολη με τίτλο «Μία γυναίκα σύμβολο».

Επίσης διοργανώθηκαν:

  • Η δομή Ισότητας των Φύλων του Εργατικού Κέντρο Βόλου διοργάνωσε εθελοντική αιμοδοσία την Πέμπτη 6 Μαρτίου στην είσοδο του Ε.Κ. Βόλου.
  • Η Δομή Ισότητας των Φύλων του Εργατικού Κέντρου Θεσσαλονίκης πραγματοποίησε την Πέμπτη 6 Μαρτίου ημερίδα δημοσιοποίησης της Δομής με θέμα «Η Γυναίκα Σήμερα και οι Πολλαπλοί της Ρόλοι».
Πηγή: ΓΣΕΕ

 

Share

Η εργασία των γυναικών σήμερα

της Μαρίας Καραμεσίνη*

Η ανάλυση της εργασίας των γυναικών στη σημερινή συγκυρία δεν μπορεί παρά να τοποθετηθεί στο πλαίσιο της ιστορικής κρίσης που βιώνει σήμερα η ελληνική κοινωνία, της σκληρής πολιτικής λιτότητας χωρίς τέλος και των σαρωτικών νεοφιλελεύθερων απορρυθμίσεων του θεσμικού πλαισίου της αγοράς εργασίας, των απολύσεων που τώρα πια απειλούν το σκληρό πυρήνα των εργαζόμενων στο δημόσιο τομέα, του ακρωτηριασμού των συλλογικών διαπραγματεύσεων και της πτώσης των μισθών, των μονομερών μεταβολών στο εργασιακό καθεστώς των εργαζομένων από την πλευρά των εργοδοτών και της παραβίασης στην πράξη των εργασιακών τους δικαιωμάτων, της αύξησης του αριθμού των νοικοκυριών χωρίς κανένα εργαζόμενο και του πληθυσμού χωρίς πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, της δραματικής συρρίκνωσης των εισοδημάτων και του βιοτικού επιπέδου των λαϊκών τάξεων, της εξάπλωσης της φτώχειας και της περιστολής των κοινωνικών δικαιωμάτων.

Σ’ αυτήν τη συγκυρία εκρηκτικής ανεργίας και συρρίκνωσης του κοινωνικού κράτους, που δοκιμάζει την κοινωνική συνοχή  και παραπέμπει τα άτομα στην οικογένεια για οικονομική, συναισθηματική και ψυχολογική στήριξη,  συντελείται ταυτόχρονα, και πρέπει ως φεμινίστριες να το υπογραμμίζουμε, μία συντηρητικοποίηση και αναδίπλωση της κοινωνίας προς πιο παραδοσιακά πρότυπα για τους ρόλους των δύο φύλων και μια δυσανεξία απέναντι στις φεμινιστικές διεκδικήσεις. Συντηρητικοποίηση που δεν περιορίζεται στον σεξισμό της Χρυσής Αυγής και την  ιδεολογία νέο-συντηρητικών και πατριωτικών κομμάτων και φορέων, αλλά διαπερνά οριζόντια το κοινωνικό σώμα και έχει διαβρώσει ακόμα και την ριζοσπαστική αριστερά. Στην καλύτερη περίπτωση, οι «δυσανεκτικοί» θεωρούν την ισότητα των φύλων σχεδόν κατακτημένη και τις εμμένουσες ανισότητες φύλου πρόβλημα «πολυτελείας» μπροστά στην καταβαράθρωση της κοινωνίας και της χώρας και την ανάγκη για αρραγές μέτωπο κοινωνικών αγώνων.

Το παράδοξο είναι ότι αυτή η συντηρητικοποίηση λαμβάνει χώρα μία ιστορική στιγμή που οι γυναίκες καλούνται να διαδραματίσουν έναν κεντρικό ρόλο στην κοινωνική αναπαραγωγή όχι μόνο μέσω της απλήρωτης εργασίας αλλά και της οικονομικής τους συμβολής στο οικογενειακό εισόδημα. Με την τεράστια υποχώρηση της ανδρικής απασχόλησης (22% μείωση μεταξύ 2008 και 2013), την εκτίναξη της ανεργίας των νέων στα ύψη και την υποχώρηση του κοινωνικού κράτους οι γυναίκες καλούνται όχι μόνο να φροντίσουν συντρόφους, παιδιά και ηλικιωμένους αλλά και να τους στηρίξουν οικονομικά με τη δουλειά, τη σύνταξη ή το επίδομά τους.  Όπως δείχνουν τα στατιστικά στοιχεία, σε πείσμα της παρατεταμένης ανόδου του γυναικείου ποσοστού ανεργίας, οι γυναίκες 30 έως 50 ετών αύξησαν σε πολύ μεγάλο βαθμό τη συμμετοχή τους στο εργατικό δυναμικό, την ίδια στιγμή που οι γυναίκες πάνω από τα 50 ωθούνταν στην πρόωρη συνταξιοδότηση και αποχώρηση από την αγορά εργασίας.

Αυτή η τεράστια κινητοποίηση των γυναικών προς αναζήτηση αμειβόμενης εργασίας – που δείχνει ότι οι γυναίκες αρνούνται να παίξουν ρόλο εφεδρικού στρατού εργασίας για το σύστημα – σημειώνεται τη στιγμή που η κρίση και οι ασκούμενες υφεσιακές πολιτικές έχουν επιφέρει δραματική συρρίκνωση της γυναικείας απασχόλησης (19% μείωση μεταξύ 2008 και 2013), αντιστρέφοντας πλήρως την ανοδική τάση των προηγούμενων δεκαετιών, και έχουν μειώσει το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών20-64 ετών κατά δέκα ποσοστιαίες μονάδες , επαναφέροντάς το στο επίπεδο του 1998. Οι γυναίκες δεν αποθαρρύνονται από τις απολύσεις, την μείωση των ευκαιριών απασχόλησης και την εκτίναξη  του γυναικείου ποσοστού ανεργίας (έφτασε  32% τον Νοέμβριο του 2013 από 12% τον Νοέμβριο του 2008). Διεκδικούν επίμονα το δικαίωμα στην αμειβόμενη εργασία.

Παράλληλα, οι γυναίκες που έχουν εργασία κινητοποιούνται δυναμικά για τη διατήρησή της. Οι καθαρίστριες του υπ. Οικονομικών δίνουν υποδειγματικό αγώνα και δεν διστάζουν να προκαλούν την τρόικα και την κυβέρνηση. Το ίδιο υποδειγματική ήταν η απεργία των διοικητικών υπαλλήλων των πανεπιστημίων – στην πλειονότητά τους γυναίκες – ενάντια στη διαθεσιμότητα. Η διαθεσιμότητα των εκπαιδευτικών επαγγελματικών λυκείων είναι άλλο ένα παράδειγμα του πώς ο δημόσιος τομέας έχει πάψει πλέον να αποτελεί για τις γυναίκες εργοδότη που δημιουργεί θέσεις σταθερής απασχόλησης, με καλές συνθήκες εργασίας και δικαιώματα. Επίσης, η κατάργηση κυρίως «γυναικείων» ειδικοτήτων από τα επαγγελματικά λύκεια και η μεταφορά τους στα ΙΕΚ (όπου ισχύουν δίδακτρα) στερούν από κορίτσια των λαϊκών τάξεων το δικαίωμα στην δωρεάν παιδεία, που αποτέλεσε ιστορικά την απαραίτητη προϋπόθεση για την οικονομική χειραφέτηση των γυναικών των χαμηλών και μεσαίων στρωμάτων μέσω της πρόσβασης στην απασχόληση.

Είναι λίγο-πολύ γνωστό ότι τα πρώτα χρόνια της κρίσης η μείωση των θέσεων εργασίας έπληξε περισσότερο τους άνδρες από τις γυναίκες. Αυτό που όμως πρέπει να υπογραμμιστεί είναι ότι, από τα μέσα του 2010 και την υιοθέτηση του πρώτου μνημονίου μέχρι σήμερα, η γυναικεία απασχόληση μειώθηκε αναλογικά το ίδιο με την ανδρική απασχόληση. Συνεπώς, οι πολιτικές λιτότητας και εσωτερικής υποτίμησης πλήττουν το ίδιο άνδρες και γυναίκες, με τη διαφορά ότι οι γυναίκες στο σημείο αφετηρίας βρίσκονταν σε χειρότερη θέση από τους άνδρες στην αγορά εργασίας, όπως και σήμερα. Έτσι οι ανισότητες φύλου στην απασχόληση και την ανεργία παραμένουν. Μάλιστα, τον τελευταίο χρόνο, η ψαλίδα μεταξύ του ανδρικού και γυναικείου ποσοστού ανεργίας διευρύνθηκε. Επίσης ενώ τα ποσοστά ανεργίας στους νέους έχουν φτάσει σε ιλιγγιώδη επίπεδα, τα ποσοστά στα κορίτσια 15-24 και 25-29 ετών (63% και 47%) είναι πολύ υψηλότερα αυτών των αγοριών (53% και 41%).

Η υπονόμευση της μονιμότητας της απασχόλησης στο δημόσιο τομέα και οι προσλήψεις με το σταγονόμετρο έχουν υπονομεύσει τις επαγγελματικές προοπτικές κυρίως των μορφωμένων γυναικών και των νέων κοριτσιών που μπαίνουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σε επιστημονικούς κλάδους των οποίων οι απόφοιτοι έχουν ως κύρια επαγγελματική διέξοδο τον δημόσιο τομέα. Ωστόσο, ένα άλλο μεγάλο μέρος του γυναικείου πληθυσμού – το πιο ευάλωτο – απασχολείται στον ιδιωτικό τομέα στον οποίο οι αμοιβές και τα εργασιακά δικαιώματα αφενός έχουν περιοριστεί με μνημονιακούς νόμους αφετέρου καταστρατηγούνται στην πράξη. Σε αυτόν τον τομέα οι γυναίκες θίγονται από την περιστολή των εργασιακών δικαιωμάτων και τον περιορισμό της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις εργασίας περισσότερο από τους άνδρες. Η ασυμμετρία οφείλεται αφενός στο ότι οι γυναίκες υπερ-αντιπροσωπεύονται στις ευέλικτες μορφές απασχόλησης και στους εργαζόμενους που αμείβονται με τις κατώτατες αποδοχές και είναι χαμηλόμισθοι, αφετέρου στο ότι αυτές είναι πιο υποχωρητικές από τους άνδρες στις ατομικές διαπραγματεύσεις μισθών και στους εκβιασμούς των εργοδοτών για επιβολή όρων και συνθηκών εργασίας που καταστρατηγούν δικαιώματα. Τέλος, η μητρότητα τις καθιστά περισσότερο ευάλωτες στις απόπειρες των εργοδοτών για περικοπές κόστους.

Τα στοιχεία του ΣΕΠΕ για γενικές παραβιάσεις δικαιωμάτων δεν αναλύονται κατά φύλο. Οι ετήσιες εκθέσεις πεπραγμένων του παρέχουν στοιχεία μόνο για εργατικές διαφορές που αφορούν την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών στην απασχόληση και την εργασία και τη νομοθεσία για τις γονικές άδειες. Αυτές οι διαφορές αυξήθηκαν από 11 το 2007 σε 79 το 2010, έπεσαν στις 38 το 2011 και ανέβηκαν στις 50 το 2012. Αυτές οι διαφορές, αποτέλεσμα καταγγελίας των εργαζομένων, αποτελούν πολύ μικρό μέρος των καταστρατηγήσεων δικαιωμάτων στην πράξη.

Η συντριπτική πλειονότητα των παραβιάσεων της νομοθεσίας αφορούν τη μητρότητα. Αφορούν τον απολύσεις εγκύων ή μητέρων κατά τη διάρκεια προστασίας της μητρότητας, τον εξαναγκασμό εγκύων σε παραίτηση, τη βλαπτική μεταβολή των όρων εργασίας σε προστατευόμενες μητέρες ή κατά την επάνοδο στην εργασία, τη μη χορήγηση της ειδικής παροχής προστασίας της μητρότητας κλπ.

Ο Συνήγορος του Πολίτη διερεύνησε τα τελευταία χρόνια ένα φαινόμενο που έχει πάρει διαστάσεις στην αγορά εργασίας: τη μονομερή επιβολή εκ περιτροπής και μερικής απασχόλησης σε εργαζόμενους με πλήρη απασχόληση. Ειδική έκθεση του Συνήγορου έχει εντοπίσει συχνά κρούσματα εφαρμογής της εκ περιτροπής απασχόλησης σε εργαζόμενες σε κατάσταση εγκυμοσύνης ή που είχαν μόλις επιστρέψει στην εργασία τους μετά την άδεια μητρότητας.

Συμπερασματικά, η οικονομική κρίση χρησιμοποιείται από τους εργοδότες ως μοχλός πίεσης σε ήδη εργαζόμενους ή σε όσους αναζητούν εργασία να αποδεχθούν δυσμενέστερους όρους απασχόλησης και εργασίας. Η αναζήτηση και η διατήρηση της θέσης εργασίας φέρνει τους εργαζόμενους και ιδιαίτερα τις γυναίκες σε εξαιρετικά αδύναμη θέση. Αυτό ισχύει ακόμα περισσότερο στις εγκύους, αυτές που επιστρέφουν από άδεια μητρότητας και, γενικότερα, σε όσες γυναίκες έχουν τις λιγότερες ευκαιρίες και τη μεγαλύτερη ανάγκη για δουλειά: γυναίκες με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, πολλές οικογενειακές υποχρεώσεις, μετανάστριες που παλεύουν για να αποκτήσουν τα ένσημα για νόμιμη παραμονή κλπ.

Οι φεμινίστριες οφείλουμε να αναδεικνύουμε τόσο τις διαφορετικές συνθήκες που καθιστούν γυναίκες και άνδρες λιγότερο ή περισσότερο ευάλωτους στις ανατροπές που φέρνει η κρίση, αλλά και τις διαφορές  μεταξύ των γυναικών ως προς τους όρους εργασίας και διαβίωσης ανάλογα με την τάξη, τη φυλή και την εθνική προέλευση. Οφείλουμε επίσης να αναγνωρίσουμε ότι η κρίση αποτελεί κρίσιμη περίοδο αναδιαπραγμάτευσης των σχέσεων φύλου στην κοινωνία προς το καλύτερο ή το χειρότερο, υποχώρησης ή αναζωπύρωσης της ιδεολογίας της ισότητας. Αυτό είναι και το πεδίο παρέμβασης.

*Πανεπιστημιακός, Πάντειο. Το κείμενο βασίζεται σε εισήγηση στην εκδήλωση του Φύλου Συκής «Η εργασία των γυναικών στη σημερινή συγκυρία», που πραγματοποιήθηκε στις 4/3/2014

 

Share

Η Γυναίκα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση

της Χριστίνας Κούρκουλα

Σήμερα σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο αναπτύσσεται μια νέα προβληματική για την διακυβέρνηση των πόλεων, με ερωτήματα για τον περιορισμό της σπατάλης χώρου και φυσικών πόρων, για τον τρόπο με τον οποίο οι πόλεις θα γίνουν πιο φιλικές στους πολίτες τους, τον ρόλο του δήμου και της περιφέρειας σε σχέση με τους δημότες και το κεντρικό κράτος, το είδος του δημάρχου που χρειάζεται η σύγχρονη πόλη, τον τρόπο αντιμετώπισης των γεωγραφικών, ιστορικών και κοινωνικο-οικονομικών ιδιαιτεροτήτων της πόλης, και άλλα πολλά.

Οι πόλεις που ξέρουμε και που ζούμε σχεδιάστηκαν με όραμα την κατασπατάληση ενέργειας και πόρων, και χαρακτηρίζονται από την άναρχη οικιστική και τεχνολογική ανάπτυξη, την κοινωνική και έμφυλη ανισότητα. Αυτό το μοντέλο είναι πλέον ξεπερασμένο. Το μέλλον για να είναι βιώσιμο απαιτεί αλλαγή στον τρόπο σκέψης, ανατροπή των στερεότυπων. Χρειαζόμαστε διαφορετικά μοντέλα διοίκησης της πόλης που να στηρίζονται σε έναν συνδυασμό αντιπροσωπευτικής και αμεσοδημοκρατικής συμμετοχικής διακυβέρνησης, και στη συνεργατικότητα και την κοινωνική αλληλεγγύη ανάμεσα σε διαφορετικές κατηγορίες δημοτών που συγκροτούν το ανθρώπινο δυναμικό της πόλης. Η κοινωνία των πολιτών πρέπει να έχει ενεργό ρόλο και άποψη για τη διαμόρφωση των πολιτικών και των σχεδιασμών σε τοπική κλίμακα.

Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, οι γυναίκες, είτε ως αιρετές είτε ως πολίτες, μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά, εφόσον διαμορφωθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις που θα ενθαρρύνουν τη συμμετοχή τους στα κοινά και την πρόσβασή τους στα κέντρα λήψης των αποφάσεων. Η συμμετοχή των γυναικών στα δημοτικά ή τα περιφερειακά συμβούλια μπορεί να φέρει την αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας του τοπικού κράτους, καθώς αυτό αποτελεί δημόσιο χώρο περισσότερο προσιτό στις γυναίκες, σε σύγκριση με την κεντρική πολιτική αρένα, η οποία κατά κανόνα αποτελεί τον κατεξοχήν ανδρικό πολιτικό προμαχώνα, που υπερασπίζονται σθεναρά και με επιθετική προσήλωση οι πατέρες του έθνους απέναντι στις γυναίκες συναδέλφους τους.

Θεωρητικά, η τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί να αποτελέσει με τις πολιτικές της για gender mainstreaming το εργαλείο μετουσίωσης της τοπικής κοινωνίας σε κοινωνία ισότιμη και κοινωνικά δίκαιη. Εντούτοις, στην ελληνική πραγματικότητα, τρισήμισι χρόνια μετά την εφαρμογή του Καλλικρατικού νόμου 3852/2010 στην διοίκηση των δήμων και των περιφερειών αυτής της χώρας, (σύμφωνα με τον οποίο τουλάχιστον το 1/3 του αριθμού των υποψηφίων δημοτικών ή περιφερειακών συμβούλων πρέπει να είναι γυναίκες, ενώ προβλέπεται και η δημιουργία υπηρεσιακής μονάδας «Άσκησης Κοινωνικής Πολιτικής και Πολιτικών Ισότητας των Φύλων») τα μέτρα και οι πολιτικές για την προώθηση της ισότητας ανδρών και γυναικών στη δημόσια σφαίρα της πόλης εξακολουθούν να είναι κενό γράμμα του νόμου.

Η έλλειψη πόρων από την πλευρά της τοπικής αυτοδιοίκησης, η δυσκολία πρόσληψης εξειδικευμένου προσωπικού, αλλά πολύ πιο σημαντικό, η χαμηλή προτεραιότητα στην κλίμακα των αυτοδιοικητικών στόχων όσον αφορά την εξάλειψη της διάκρισης που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην καθημερινή τους ζωή (μ’ άλλα λόγια, «εδώ χανόμαστε, η ισότητα μας μάρανε») έχει αδρανοποιήσει οποιαδήποτε αγαθή πρόθεση για την ανάληψη πρωτοβουλίας και υλοποίησης των μέτρων που προβλέπει ο νόμος: δημοτικές και περιφερειακές «επιτροπές ισότητας», «γραφεία ισότητας» και συμβουλευτικά κέντρα έχουν συγκροτηθεί για να απαξιωθούν και να αδρανήσουν στη συνέχεια, ή στην καλύτερη περίπτωση ενεργοποιούνται περιστασιακά στο παρά πέντε για να τιμήσουν σχετικές επετείους, ιδιαίτερα τώρα που διανύουμε προεκλογική περίοδο.

Και όλα αυτά δεν είναι τυχαία, καθώς το γυναικείο φύλο στην Ελλάδα έχει ανεπαρκή εκπροσώπηση στα κέντρα λήψης αποφάσεων του τοπικού και περιφερειακού κράτους, ιδιαίτερα όσο ανεβαίνουμε την κλίμακα της ιεραρχίας. Την ίδια ώρα, σε άλλες χώρες της Ευρώπης οι γυναίκες παρουσιάζουν ικανοποιητική συμμετοχή στα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια, συμμετοχή που εμφανώς ξεπερνάει την αντίστοιχη συμμετοχή τους στα εθνικά κοινοβούλια (στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, οι γυναίκες εκλεγμένες στα τοπικά συμβούλια ανέρχονται στο 1/3 των μελών των συμβουλίων, ποσοστό που δεν το φθάνουν στο εθνικό τους κοινοβούλιο).

Οι γυναίκες στην χώρα μας είναι περισσότερες από τον μισό πληθυσμό (5.484.000  γυναίκες, 5.303.690 άνδρες κατά την τελευταία απογραφή του 2011), κάνουν το μεγαλύτερο μέρος της απλήρωτης εργασίας, είναι επιφορτισμένες με πολλαπλούς ρόλους στην οικογένεια, στον επαγγελματικό στίβο και στην τοπική κοινωνία. Η σημερινή κρίση έδειξε πως οι αλληλέγγυες δομές που ξεφυτρώνουν καθημερινά στα αστικά κέντρα υποστηρίζονται στην πλειοψηφία τους από τις γυναίκες, τις γυναίκες που εργάζονται άοκνα, με ομαδικό πνεύμα, επιτυγχάνοντας σπουδαία αποτελέσματα με πενιχρά μέσα. Παρόλα αυτά, η συμμετοχή τους στην τοπική αυτοδιοίκηση είναι εμφανώς υποβαθμισμένη, καθώς έρχονται αντιμέτωπες με θεσμικά και κοινωνικά εμπόδια. Τα στοιχεία για την Ελλάδα είναι αποκαλυπτικά:

(Αποτελέσματα εκλογών 2010, Δράσεις για τις περιφέρειες και τους δήμους, Εθνικό πρόγραμμα για την ουσιαστική ισότητα των φύλων, 2010-2013, υπ. Εσωτερικών, ΓΓΙΦ)

Η τοπική αυτοδιοίκηση αποτελεί το πιο πρόσφορο έδαφος για την ενθάρρυνση των γυναικών να συμμετέχουν στην διαμόρφωση των κανόνων διαβίωσης στην πόλη τους και την επίλυση προβλημάτων που συνδέονται με την καθημερινότητά τους, όπως είναι οι συνθήκες υγιεινής, η διαχείριση των απορριμμάτων, η υγεία, η κοινωνική πρόνοια και η φροντίδα των παιδιών και των ηλικιωμένων, η μετακίνηση των πολιτών, η ατμοσφαιρική ρύπανση, κ.ά.

Εντούτοις, αν δεν εφαρμοστούν διαδικασίες προσαρμοσμένες στις ανάγκες και τις επί μέρους υποχρεώσεις των γυναικών, που να ενθαρρύνουν τη συμμετοχή τους στο κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι της τοπικής κοινωνίας, αυτές θα συνεχίσουν να εξαιρούνται από τα τεκταινόμενα στο δημόσιο χώρο και από τις ηγετικές θέσεις, διαιωνίζοντας έτσι την περιθωριοποίησή τους.

Η τοπική αυτοδιοίκηση παίζει ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση του κατάλληλου αστικού περιβάλλοντος για την ευημερία των πολιτών, που να είναι προσβάσιμο, περιβαλλοντικά βιώσιμο και ασφαλές για όλους. Ο σχεδιασμός στη χρήση της γης μιας πόλης μπορεί συχνά να αψηφήσει, από πρόθεση ή μη, το γεγονός ότι οι γυναίκες χρησιμοποιούν τον δημόσιο χώρο διαφορετικά από τους άντρες. Πολλές φορές ο αστικός και ο περιαστικός χώρος εξυπηρετούν στερεοτυπικά τις ανδρικές δραστηριότητες, καθώς έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα την κυρίαρχη πατριαρχική αντίληψη για τη χρήση του δημόσιου χώρου από τους άνδρες. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι γυναίκες να νιώθουν λιγότερο ασφαλείς στους αστικούς δημόσιους χώρους σε σύγκριση με τους άνδρες. Η διευθέτηση του δημόσιου χώρου ανάλογα με το φύλο πρέπει να παίρνει υπόψη τη διαφορετικότητα των γυναικών ως προς τους κοινωνικούς τους ρόλους, τις ανάγκες και τις επιλογές τους σε συνδυασμό με την ηλικία τους, τη φυλή, ή τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους.

Η δημιουργία και η οργάνωση υποδομών σε τοπικό επίπεδο, εφόσον ανταποκρίνονται στις ανάγκες των γυναικών, αποτελούν ουσιαστικό παράγοντα που καθορίζει τον τρόπο και τον βαθμό χρήσης τους από τις γυναίκες. Η κακή συντήρηση των δημόσιων κοινόχρηστων χώρων, ο κακός φωτισμός, η έλλειψη καθαριότητας και ασφαλούς παραμονής, αποτελούν κριτήρια για να μην γίνεται χρήση από τις γυναίκες και τα κορίτσια που θα ήθελαν να χρησιμοποιήσουν τους χώρους αυτούς. Η χρήση των κοινωφελών υπηρεσιών των δήμων προσκρούουν συχνά στην ανάγκη των γυναικών και των κοριτσιών να νιώθουν ασφάλεια και άνεση στο δημόσιο χώρο (ωράρια λειτουργίας, συμπεριφορά του προσωπικού, όπως και μηνύματα σε τοίχους ή σε έντυπα με σεξιστικά υπονοούμενα μπορούν να δημιουργήσουν αναστολές στη συμμετοχή τους).

Οι γυναίκες συχνά προτιμούν η κατοικία τους να βρίσκεται κοντά σε υπηρεσίες, δίκτυα εξυπηρέτησης της οικογένειας, μαζικά μέσα μεταφοράς, κοντά στην εργασία τους και την εκπαίδευση των παιδιών τους ή τη δική τους, παράμετροι που πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη στον οικιστικό σχεδιασμό και την ανάπτυξη της πόλης.

Ακόμη και ο τρόπος που οι γυναίκες χρησιμοποιούν τα μαζικά μέσα μεταφοράς διαφέρει: το είδος της εργασίας τους, οι οικογενειακές και οικιακές υποχρεώσεις τους, η συχνή έλλειψη ιδιωτικού μεταφορικού μέσου από τις ίδιες, τις κάνει να περπατούν περισσότερο από τους άνδρες, να χρησιμοποιούν πιο συχνά τα μαζικά μέσα μεταφοράς, μεταφέροντας ψώνια, ή μικρά παιδιά, ενώ τα δρομολόγια των δημόσιων μέσων ως επί το πλείστον σχεδιασμένα να κινούνται με κατεύθυνση το κέντρο της πόλης, διαμορφώνονται χωρίς πρόβλεψη για τις διαφορετικές ανάγκες μετακίνησης των γυναικών.

Κατά κανόνα και το κέντρο της πόλης είναι διαμορφωμένο με τέτοιο τρόπο, ώστε να εξυπηρετεί συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών, κυρίως άντρες, ενώ αποθαρρύνει μητέρες με μικρά παιδιά σε καρότσια, ηλικιωμένες και άτομα με ειδικές ανάγκες να χρησιμοποιήσουν τους δημόσιους χώρους του.

Μια ουσιαστική προσπάθεια για την προώθηση της ισότητας των φύλων από την τοπική αυτοδιοίκηση προϋποθέτει την αποδοχή ότι συχνά θα είναι απαραίτητη η διαμόρφωση και υιοθέτηση διαφορετικής πολιτικής για γυναίκες και άνδρες σε πολλά θέματα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας πρέπει να βρεθούν εργαλεία μέτρησης, υπολογισμού και αξιολόγησης των διαφορών στις ζωές ανδρών και γυναικών και των επιπτώσεων που έχουν οι πολιτικές, τα προγράμματα και οι υπηρεσίες σε συγκεκριμένες ομάδες ανδρών και γυναικών. Ένα τέτοιο εργαλείο είναι η «ανάλυση φύλου» (Gender Analysis) την οποία χαρακτηρίζει ως «μια δυναμική διαδικασία η οποία αξιολογεί τις επιπτώσεις μιας πολιτικής ή ενός προγράμματος σε διαφορετικές γυναίκες και άνδρες και καθορίζει δράσεις για την αντιμετώπιση των ανισοτήτων που προκύπτουν από τους διαφορετικούς ρόλους γυναικών και ανδρών ή από την άνιση εξουσία των σχέσεων μεταξύ τους» (WHO 2002, Gender Analysis in Health:a review of Selected Tools, Dept. of Gender and Women’s Health, Switzerland).

Η ανάλυση φύλου αποτελεί πολύτιμο εργαλείο αξιολόγησης πολιτικών και πρακτικών ιδιαίτερα σε τομείς όπως είναι η υγεία και η ευημερία των γυναικών σε τοπικό επίπεδο. Εξυπηρετεί δε την ανάγκη να διερευνηθούν και να εντοπιστούν οι πηγές της ανισότητας και της κοινωνικής μειονεξίας και στη συνέχεια να διαμορφωθούν πολιτικές και να εκπονηθούν προγράμματα που θα περιορίζουν στο ελάχιστο τα εμπόδια και τις αρνητικές συνέπειες που δημιουργούν οι ανισότητες ανάμεσα στα φύλα, και θα αυξάνουν τη συμμετοχή και την εμπλοκή στα πεπραγμένα της τοπικής κοινωνίας όλων των μελών της, ανεξάρτητα από φύλο. Είναι επίσης ένας αξιόπιστος δείκτης του βαθμού στον οποίο οι υπηρεσίες του τοπικού κράτους α) καλύπτουν τις ανάγκες των πολιτών, ανδρών ή γυναικών, καταγράφοντας τις ανάγκες τους, τις εμπειρίες και τις δυνατότητές τους, και β) υποστηρίζουν τη λήψη σωστών αποφάσεων για την τοπική κοινωνία.

Σήμερα, για λόγους οικονομικούς, κοινωνικούς αλλά και περιβαλλοντικούς οφείλουμε να αναμορφώσουμε τις λειτουργίες της πόλης, να αναπτύξουμε μεγαλύτερη συνοχή του κοινωνικού της ιστού, με προϋπόθεση την ανοχή στη διαφορετικότητα, τη βελτίωση των προσφερομένων υπηρεσιών από το τοπικό κράτος, τη βελτίωση των μαζικών μέσων μεταφοράς, τον περιορισμό της ατμοσφαιρικής ρύπανσης μέσω της υιοθέτησης εναλλακτικών πηγών ενέργειας για τα δημόσια και τα ιδιωτικά κτίρια, την ενθάρρυνση της χρήσης μη ρυπογόνων μέσων μετακίνησης, την επανάκαμψη της φύσης στην πόλη.

Οι πολίτες επιζητούν πλέον πληροφόρηση, διαφάνεια, μείωση των κοινωνικών διακρίσεων, κοινωνική συνοχή. Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, άνδρες και γυναίκες, ντόπιοι και μετανάστες, πρέπει να συμμετέχουν ισότιμα στη διαμόρφωση της πολιτικής και στη λήψη των αποφάσεων.

Η αυξημένη εκπροσώπηση του γυναικείου φύλου εκεί όπου αποφασίζονται και διαμορφώνονται οι πολιτικές και οι υπηρεσίες, μπορεί να βοηθήσει να ακουστούν οι φωνές και οι προσδοκίες των γυναικών και να γίνουν σεβαστές από τις αρχές της τοπικής κοινωνίας. Παράλληλα, οι γυναίκες μπορούν να δράσουν ως καταλύτες στη διαδικασία της αλλαγής και στην βελτίωση των υφιστάμενων συνθηκών διαβίωσης. Η τοπική αυτοδιοίκηση οφείλει να γίνει ο φορέας που θα αντιμετωπίσει τις βασικές προτεραιότητες στην εξάλειψη της ανισότητας ανδρών γυναικών που έχουν να κάνουν με:

  • την εκπαίδευση και την κατάρτιση των κοριτσιών, εξασφαλίζοντας την ολοκλήρωση της εκπαίδευσής τους μέσα στην συγκεκριμένη οικονομική συγκυρία, όταν αυξάνονται τα ποσοστά εγκατάλειψης του σχολείου λόγω φτώχειας
  • την υγεία, με τη ανάπτυξη υπηρεσιών πρωτοβάθμιας υγειονομικής φροντίδας και πρόληψης για τις ίδιες τις γυναίκες και την οικογένειά τους
  • την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών, με δομές ενημέρωσης, πληροφόρησης, στήριξης και προστασίας των κακοποιημένων γυναικών, γιατί η έμφυλη βία αφορά όλη την τοπική κοινωνία
  • την αντιμετώπιση της φτώχειας, καθώς η αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος και η βελτίωση των υποδομών επηρεάζουν άμεσα τη ζωή των γυναικών που πλήττονται από τη φτώχεια σε μεγαλύτερο βαθμό από τους άνδρες και την βιώνουν με μεγαλύτερη ένταση όταν οι προσφερόμενες από το τοπικό κράτος υπηρεσίες είναι ανεπαρκείς.
  • τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των γυναικών και την εξάλειψη των διακρίσεων, διαμορφώνοντας τις συνθήκες για ίσες ευκαιρίες εξέλιξης στα κορίτσια και τις γυναίκες
  • την επαγγελματική αποκατάστασή τους και την οικονομική τους ενδυνάμωση, ενθαρρύνοντας τις γυναίκες να εμπλακούν σε συνεργατικά σχήματα κοινωνικής οικονομίας στα πλαίσια της βιώσιμης (αειφόρου) τοπικής ανάπτυξης. Η τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί να ενθαρρύνει την επαγγελματική αποκατάσταση των γυναικών με ευκαιρίες απασχόλησης και πολιτικές ίσων ευκαιριών σε περιβάλλον φιλικό προς αυτές.

Για να επιτύχουμε την ισότιμη συμμετοχή των γυναικών στα κοινά, χρειάζεται να αμφισβητηθούν από την τοπική αυτοδιοίκηση τα στερεότυπα και οι πρακτικές που οδηγούν στη διάκριση των γυναικών και στη συνακόλουθη περιθωριοποίησή τους. Και αυτό μπορεί να γίνει μόνο με ειλικρινή και διαρκή προσπάθεια για την ευαισθητοποίηση του κοινού και την εκπαίδευση των παιδιών και των εφήβων σε πολιτικές και πρακτικές που θα στοχεύουν στην εξάλειψη των διακρίσεων και των προκαταλήψεων κατά των κοριτσιών και των γυναικών. Άλλωστε «η έμμονη υποεκπροσώπηση των γυναικών στην κοινωνία των πολιτών, την πολιτική ζωή και την ανώτερη δημόσια διοίκηση αποτελεί δημοκρατικό έλλειμμα». (Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τον Χάρτη Πορείας για την Ισότητα μεταξύ Ανδρών και Γυναικών, 2006-2010).

 

Share

Αλέξης Τσίπρας: “Αν, και εφόσον, και αφού, τότε ίσως γάμος…αλλοιώς…άστα…”

της Μαρίνας Γαλανού

Όταν ανέλαβε την διακυβέρνηση της χώρας το 1981 ο Ανδρέας Παπανδρέου, μία απ’ τις πρώτες αλλαγές που έκανε, ένα χρόνο αργότερα, ήταν ο πολιτικός γάμος.

Σε καμμία περίπτωση δε θα υπερασπιστώ τον Παπανδρεϊσμό που ευθύνεται για πολλά στη χώρα μας, όμως για την εποχή εκείνη, ήταν μία σημαντική θεσμική αλλαγή.

Δεν περίμενε να γίνουν πρώτα οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές. Οι πρώτες που έκανε ήταν αυτές που έδιναν την κατεύθυνση σε τομές. Δεν λογάριασε τότε το πολιτικό κόστος από την εκκλησία και τις συντηρητικές δυνάμεις. Προχώρησε.

32 χρόνια μετά, ο Αλέξης Τσίπρας ερωτάται, κατ’ αναλογία, αν θα τολμήσει, όντας ήδη κοντά σε ποσοστά να αναλάβει την διακυβέρνηση, και όντας κόμμα της αριστεράς (όχι της σοσιαλδημοκρατίας), να κάνει βαθιές τομές για τον εκσυχρονισμό στην κατεύθυνση των ατομικών δικαιωμάτων.

Απαντά: “αφού σταθεροποιηθεί η κοινωνική και οικονομική ζωή”. Δηλαδή παραπέμπουμε στις καλένδες.

Αντιγράφω από την συνέντευξή του στο “Βήμα” την Κυριακή που μας πέρασε.

Ερωτ.: Μιλώντας για ρήξεις, υπάρχουν και οι ρήξεις για τα δικαιώματα. Το 1982 το ΠαΣοΚ τόλμησε και θεσμοθέτησε τον πολιτικό γάμο ευθυγραμμίζοντας το ελληνικό με το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα θεσμοθετήσει τον πολιτικό γάμο ομοφύλων για να επιτύχει μια αντίστοιχη ευθυγράμμιση της Ελλάδας με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ;

Απάντ.: «θα επιφέρουμε μια σειρά από θεσμικές τομές για την προάσπιση και τον εκσυγχρονισμό των ατομικών δικαιωμάτων. Αλλά όλα θα εξαρτηθούν και από τους πολιτικούς συσχετισμούς. Εάν διαθέτουμε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και για αλλαγές στο πεδίο των θεσμών, τότε, αφού σταθεροποιηθεί η κοινωνική και οικονομική ζωή, ασφαλώς θα τις προωθήσουμε». [Πηγή: Βήμα]

Παράλληλα αντιγράφω την προγραμματική θέση του ιδρυτικού Συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ:

13. 21. Καταπολεμούμε τη ρατσιστική και ομοφοβική βία, όλες τις διακρίσεις λόγω εθνικής καταγωγής, θρησκείας, χρώματος, αναπηρίας, ηλικίας, σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου, που ενδημούν σε πολλούς τομείς του κοινωνικού βίου και εγγυόμαστε την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου που νομιμοποιεί, άμεσα ή έμμεσα, τέτοιες διακρίσεις. Στο πλαίσιο αυτό στηρίζουμε απολύτως το δικαίωμα στον αυτοπροσδιορισμό σε σχέση με τη σεξουαλικότητα και την επιλογή φύλου, όπως και τη θέσμιση πολιτικού γάμου ομοφύλων με πλήρη και ίσα δικαιώματα, καθώς και την αναγνώριση της ταυτότητας φύλου. [Πηγή: Η ΑΥΓΗ].

Από την απόλυτη στήριξη, πήγαμε δηλαδή στο αφού θα σταθεροποιηθεί η κοινωνική και οικονομική ζωή. Και εάν.

Ακόμη, εμφανίζονται περίεργες απόψεις κάποιου Μάκη Λυκόπουλου ως εκπροσώπου της Θεματικής Επιτροπής Θρησκευμάτων, και ομοφοβικά και σεξιστικά υπονοούμενα σε βάρος υποψηφίων Δημάρχων για τον σεξουαλικό προσανατολισμό τους.

Τα πράγματα είναι πολύ απλά: Αν ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να πείσει ότι όσα έχουν διακηρυχθεί δεν είναι λόγια για ψηφαλάκια, πρέπει -έπρεπε ήδη δηλαδή- να προχωρήσει σε πράξεις.

Έστω για λόγους συμβολισμού (ναι το καταλαβαίνω ότι για λόγους συσχετισμών δεν θα ψηφιστεί, αλλά πρέπει να δοθεί ο τόνος), να καταθέσει τροπολογία στον νόμο του 1982 που θα αναφέρει “ανεξαρτήτως του φύλου των νυμφευθέντων”. Ο νόμος του 1982 σίγουρα χρειάζεται πολλές ακόμη αλλαγές, αλλά ας γίνει η αρχή με αυτό, ώστε αφενός μεν να πάρει σαφή θέση, αφετέρου να θέσει τα υπόλοιπα κόμματα προ των ευθυνών τους και να τα εξαναγκάσει να πάρουν σαφή θέση και αυτά.

Να καταθέσει επίσης πρόταση νόμου για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου. Το ΣΥΔ, έχει ήδη θέσει υπόψη του ΣΥΡΙΖΑ και όλων των κοινοβουλευτικών κομμάτων, έτοιμη πρόταση νόμου για τη νομική αναγνώριση της ταυτότητας φύλου και την αλλαγή των εγγράφων των τρανς ανθρώπων χωρίς ιατρικές προϋποθέσεις, που μπορεί να κατατεθεί αυτούσια, με ελάχιστη νομοτεχνική επεξεργασία.

Τώρα, πριν τις εκλογές, σαφείς θέσεις και, κυρίως, πράξεις.

Οι ΛΟΑΤ, είναι το 10% του πληθυσμού. Και τα λόγια πλέον δεν πείθουν.

Και αυτό, βεβαίως, απευθύνεται όχι μόνο στο ΣΥΡΙΖΑ, αλλά σε όλα τα κόμματα.

Πηγή: transs

 

Share

Η Ευρωπαία Επίτροπος Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα υπογράφει την Κοινή Διακήρυξη για την δημοκρατία της ισότητας

της Σίσσυς Βωβού

Το Ευρωπαϊκό Λόμπι Γυναικών πραγματοποιεί μια καμπάνια για την ισότητα στην εκπροσώπηση γυναικών και ανδρών στους θεσμούς, υπό τον τίτλο Κοινή Διακήρυξη για την καμπάνια 50/50.

Ο τρόπος που αντιμετωπίζει την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως είναι αναμενόμενο από αυτή την οργάνωση, είναι ουδέτερος. Παρ’ όλα αυτά, το αίτημα της ισότητας στην εκπροσώπηση είναι σημαντικό για τις γυναίκες, που ενώ έχουμε κατακτήσει εδώ και πολλές δεκαετίες το δικαίωμα του εκλέγειν, παραμένει επί της ουσίας ελλειμματικό το δικαίωμα του εκλέγεσθαι, λόγω των μηχανισμών της ανδρικής εξουσίας, των νοοτροπιών που διέπουν την κοινωνία και άλλων παραγόντων.

Αναφέρουν στην ιστοσελίδα ως σημαντικό γεγονός ότι η Κρισταλίνα Γκεοργίεβα, υπεύθυνη για τη Διεθνή Συνεργασία, την Ανθρωπιστική Βοήθεια και την ανταπόκριση σε κρίσεις υπέγραψε την κοινή διακήρυξη και εξέφρασε την υποστήριξή της στα αιτήματα του Ευρωπαϊκού Λόμπι Γυναικών: την ίση εκπροσώπηση γυναικών από διαφορετικές προελεύσεις, σε όλους τους θεσμούς της ΕΕ.

Στο πλαίσιο της καμπάνιας αναφέρεται ότι «Δεν υπάρχει σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία χωρίς την Ισότητα των φύλων», ενώ υποστηρίζεται από μια διακομματική συμμαχία  πολλών ευρωβουλευτών/ευρωβουλευτριών, και σκοπεύει να αυξήσει την εγρήγορση για εο έλλειμμα της ίσης εκπροσώπησης στις θέσεις λήψης αποφάσεων. Ζητά από όλους τους εμπλεκόμενους να κάνουν συγκεκριμένα βήματα για να αυξήσουν τη συμμετοχή των γυναικών στις επερχόμενες εκλογές.

Τα αιτήματα της καμπάνιας:

Κάνουμε από κοινού έκκληση προς όλους όσοι λαμβάνουν αποφάσεις, άτομα και οργανισμούς που ενδιαφέρονται για την προώθηση της δημοκρατίας και της δικαιοσύνης, να υποστηρίξουν αυτή την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στη λήψη των αποφάσεων και την ισότητα των δύο φύλων σε όλα τα επίπεδα, και να διαπερνά τόσο τις χώρες όσο και τα πολιτικά κόμματα.

  • Κάθε Κράτος Μέλος να επιλέξει ως υποψηφίους μια γυναίκα και έναν άνδρα για το κολλέγιο των επιτρόπων και για όλες τις υψηλές θέσεις στους θεσμούς της ΕΕ.
  • Τα κράτη-μέλη και το Συμβούλιο της ΕΕ να προωθήσουν και να διασφαλίσουν την ισότητα του φύλου στο Διοικητικό Συμβούλιο και τις ανώτερες θέσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
  • Οι πολιτικές ομάδες του Ευρωκοινοβουλίου να επιλέξουν μια γυναίκα και άναν άνδρα υποψηφίους για την προεδρία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και να διασφαλίσουν την ισότητα των φύλων στην επιλογή των προέδρων μέσα στις επιτροπές, καθώς και στην συγκρότηση των Επιτροπών.
  • Τα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα να προωθήσουν και να διασφαλίσουν την εκπροσώπηση του φύλου στα δικά τους σώματα λήψης αποφάσεων και να προωθήσουν γυναίκες υποψηφίους για τις θέσεις λήψης αποφάσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
  • Τα εθνικά πολιτικά κόμματα να συντάσσουν τις εκλογικές τους λίστες με τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η ισότητα φύλου στα άτομα που θα εκλεγούν στις ευρωεκλογές του 2014.
  • Το Συμβούλιο της Ευρώπης να θέσει σε υψηλή προτεραιότητα την συμμετοχή γυναικών στα κέντρα αποφάσεών του.
Περισσότερα εδώ

 

Share

Τα γυναικεία δικαιώματα τον καιρό της κρίσης

της Σίσσυς Βωβού

Με αφορμή την προσπάθεια αντιδραστικής μεταρρύθμισης στην Ισπανία, για την αλλαγή του νόμου για την εθελούσια τεχνητή διακοπή κύησης και την απαγόρευσή της, ειπώθηκε σε όλους τους τόνους ότι την περίοδο της κρίσης έχουμε μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα περιστολής των δικαιωμάτων των γυναικών, καθώς και πολιτικές υποβάθμισης της ισότητας των δύο φύλων, σε συνθήκες, πρέπει να πούμε, που οι γυναίκες μεγαλουργούν στο δημόσιο χώρο. Αυτό συνδέεται επίσης με την άνοδο των ακροδεξιών, λαϊκιστικών, ακόμα και φασιστικών κινημάτων, και της ιδεολογίας πάνω στην οποία στηρίζονται τέτοιες κοινωνικές αναδιπλώσεις.

Σε ποια κατάσταση βρισκόμαστε σήμερα, ως προς τα αιτήματα, τα δικαιώματα και τις διεκδικήσεις των γυναικών; Θα επικεντρωθώ κυρίως στην Ελλάδα, και θα επιφυλαχθώ για συστηματική διατύπωση των γυναικείων διεκδικήσεων στο πλαίσιο της Ευρώπης, ενόψει και των ευρωεκλογών. Εξάλλου στο Alter Summit που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον Ιούνιο του 2013, μιλήσαμε για μια φεμινιστική Ευρώπη και συζητήσαμε σχετικά, στη συνέλευση των γυναικών.

Η οικονομική και κοινωνική κρίση η οποία εξελίσσεται με βάση τη νεοφιλελεύθερη κατεύθυνση της καπιταλιστικής οικονομίας, θίγει με συγκεκριμένους τρόπους τα δύο φύλα, στο έδαφος της προϊούσας πατριαρχικής δομής της.

● Στον τομέα της εργασίας, έχουμε εξέλιξη και γενίκευση του μοντέλου επισφάλειας και μερικής απασχόλησης, το οποίο εισήχθη πριν 20 χρόνια περίπου με σημαντικό επιχείρημα τη συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής για τις γυναίκες. Οι φεμινίστριες ποτέ δεν δεχθήκαμε αυτά τα επιχειρήματα, ζητώντας πάντα πλήρη και ποιοτική εργασία για όλους και όλες, και ως προς την οικογενειακή ζωή ζητούσαμε κατάλληλες δομές από μεριάς πολιτείας για την φροντίδα των παιδιών και όσων έχουν σχετική ανάγκη, καθώς και μοίρασμα των υποχρεώσεων φροντίδας ανάμεσα στα δύο φύλα και τους δύο γονείς, όπου υπήρχαν, ώστε να σπάνε οι στερεότυποι ρόλοι των δυο φύλων.

● Αν μιλήσουμε για την ανεργία, έχουμε φθάσει δυστυχώς ως γενική ανεργία στο 28%, που αυξάνεται. Το χάσμα μεταξύ ανδρικής και γυναικείας ανεργίας υπήρχε όταν η ανεργία ήταν στο 7% ή 9%, υπάρχει περίπου με τα ίδια ποσοστά και σήμερα. Η γυναικεία ανεργία παραμένει περίπου στα 3/2 της ανδρικής.

● Οι δομές κοινωνικής πρόνοιας, ιδιαίτερα αυτές που αφορούν τη φροντίδα τέκνων και ηλικιωμένων, αποδομούνται σήμερα ταχύτατα, με αποτέλεσμα να φορτώνονται τα βάρη στις πλάτες κατά προτίμηση των γυναικών. Εδώ όμως πρέπει να πούμε ότι αιτία του φαινομένου είναι κυρίως η πατριαρχική αντίληψη η οποία θέλει τον άνδρα να ξεκουράζεται, δικαίως βέβαια, μετά τη δουλειά του, και τη γυναίκα να μην ξεκουράζεται αλλά να συνεχίζει τη διπλή οικιακή δουλειά, προσφορά ή σκλαβιά.

● Η κοινωνική ασφάλιση υποβαθμίζεται, με αποτέλεσμα να έχουμε περισσότερο από 25% ανασφάλιστους συμπολίτες και συμπολίτισσες, αλλά οι γυναίκες πλήττονται ιδιαίτερα και σε μεγαλύτερο ποσοστό, αφού έχουν τόσο το «προνόμιο» στην ανεργία, όσο και ότι συχνά απασχολούνται σε εργασίες που δύσκολα ασφαλίζονται, π.χ. οικιακή καθαριότητα. Επίσης, πολλές φορές επαναπαύονται στην ασφάλιση του συζύγου ως προστατευόμενη μέλη. Στο θέμα της γέννησης των παιδιών, οι ασφαλισμένες γυναίκες έχουν την φροντίδα στη διάρκεια της κύησης, κατά τον τοκετό και στο επόμενο διάστημα, για τις ίδιες και τα βρέφη τους, με τις σημερινές δύσκολες έως ακατάλληλες συνθήκες στα νοσοκομεία που απομένουν. Οι ανασφάλιστες είναι πολύ μεγαλύτερο κομμάτι, αφού έχουν μεγαλύτερα ποσοστά ανεργίας, ή καλύπτονται από τον σύζυγο εάν κι αυτός έχει δουλειά. Εξαναγκάζονται λοιπόν να πληρώνουν 600 ευρώ για έναν φυσιολογικό τοκετό και 1.200 για καισαρική, κάτι δύσκολο έως αδύνατο στις σημερινές συνθήκες για τις άνεργες. Το αποτέλεσμα είναι να αποστερούνται του δικαιώματος να τεκνοποιήσουν εάν και εφόσον το επιθυμούν μέσα στις γενικότερες δυσκολίες. Για τις μετανάστριες, που είναι σε ακόμα υψηλότερα ποσοστά ανασφάλιστες, γνωρίζουμε ότι έχουν επιβληθεί τα διπλά νοσήλεια, τα οποία συμπεριλαμβάνουν και τον τοκετό, κάτι που οι γυναικείες οργανώσεις έχουμε καταγγείλει σε όλους τους τόνους ως ρατσιστική διάκριση.

● Το δικαίωμα στην τεχνητή διακοπή κύησης που είναι νομοθετικά κατοχυρωμένο από το 1986, φαλκιδεύεται μέσα στις σημερινές συνθήκες. Για τις ανασφάλιστες απαιτείται η καταβολή 300 ευρώ σε δημόσιο νοσοκομείο, ενώ πριν, όπως και για άλλες ιατρικές πράξεις, υπήρχαν τρόποι να εξασφαλιστεί η δωρεάν παροχή. Η υποβάθμιση των δομών υγείας επηρεάζει κατ’ αναλογία την αντισύλληψη και τις δομές ενημέρωσης και συμβουλευτικής.

● Στον τομέα της βίας κατά των γυναικών, που είναι σοβαρό και διαχρονικό πρόβλημα στο πλαίσιο της πατριαρχίας, η κατάσταση χειροτερεύει και παίρνει νέες μορφές. Το αδιέξοδο της οικονομικής κρίσης δυσκολεύει τις γυναίκες πολύ περισσότερο απ’ όσο στο παρελθόν να απεμπλακούν από μια βίαιη σχέση. Τα καλά νέα είναι οι δομές συμβουλευτικής και κάποια καταφύγια που έχουν ανοίξει σε πολλές περιοχές της χώρας, με χρήματα αποκλειστικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μια και δεν υπάρχει καμιά βούληση από μεριάς ελληνικής πολιτείας για τέτοιες δαπάνες. Χρειάζεται ενημέρωση για την ύπαρξη τέτοιων δομών, ώστε να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε όποιες τις χρειάζονται. Παραμένει το γεγονός ότι εκτός από στιγμές κρίσης, τα καταφύγια δεν μπορούν να προσφέρουν μακροχρόνια βοήθεια. Ο νόμος του 2006 για την ενδοοικογενειακή βία χρήζει αντικατάστασης από έναν νόμο που θα περιλαμβάνει όλα τα θέματα έμφυλης βίας. Μια σχετική νομοθετική επεξεργασία έχει γίνει, αλλά βρίσκεται στο συρτάρι και δεν έχει υποβληθεί για ψήφιση.

● Τα κακά νέα είναι η συντήρηση αν όχι ανάπτυξη της πορνείας και του τράφικινγκ, η διάδοσή τους σε μεγάλα κομμάτια της κοινωνίας, η «επιλογή» της πορνείας ως λύσης βιοπορισμού από γυναίκες σε οικονομικά αδιέξοδα και η αδυναμία απεμπλοκής μεταναστριών που βρίσκονται σε συνθήκες τράφικινγκ λόγω των αδιεξόδων για βιοπορισμό, ακόμα και στις λίγες περιπτώσεις που συλλαμβάνονται οι μαστροποί. Ρόλο προαγωγής της πορνείας και του τράφικινγκ παίζουν ακόμα και τηλεοράσεις, που σε νυχτερινές ώρες βάζουν σχετικές διαφημίσεις χωρίς καμιά αντίδραση από πλευράς δικαστικών αρχών. Οι βάρβαρες διώξεις και διαρκείς συλλήψεις των οροθετικών γυναικών που κατηγορούνται για πορνεία εξακολουθούν, παρά την αθώωση των διαπομπευμένων γυναικών από τα δικαστήρια.

● Οι μετανάστριες πλήττονται ιδιαίτερα αυτή την περίοδο από την ανεργία, που συνοδεύεται από έλλειψη ιατροφαρμακευτικης περίθαλψης και ζουν στα όρια, έχοντας χάσει κυρίως τις δουλειές φύλαξης ηλικιωμένων και παιδιών που εξασφάλιζαν εισόδημα σε πολλές από αυτές. Τα θέματα της νομιμοποίησης είναι επείγοντα έως ακραία, ενώ αναστάληκε και η λειτουργία του νόμου για την ιθαγένεια των παιδιών. Εξαιτίας όλων αυτών των προβλημάτων, οι γυναικείες μεταναστευτικές οργανώσεις έχουν συμπιεστεί και δύσκολα μπορούν πλέον να λειτουργήσουν για να διεκδικήσουν τα στοιχειώδη.

● Στον τομέα του σεξουαλικού προσανατολισμού και ταυτότητας φύλου, οι συνθήκες σήμερα είναι πολύ αντιφατικές. Από τη μια πλευρά ένα τέτοιο θέμα βγαίνει ως αίτημα και διεκδίκηση για αναγνώριση και ισότιμη αποδοχή με ένταση στο δημόσιο χώρο από ένα σφριγηλό κίνημα, από την άλλη όμως, με την ανάπτυξη των συντηρητικών λογικών και προπαντός του φασιστικού φαινομένου, παρουσιάζεται μια «τεκμηριωμένη» αντίθεση, επιθετικότητα, έως και δολοφονικές επιθέσεις απέναντι στο κίνημα αυτό και τους ανθρώπους που δηλώνουν αντίστοιχες ταυτότητες. Στον τομέα της νομοθεσίας, επίσης, υπάρχουν θετικές αλλά όχι ικανοποιητικές εξελίξεις.

● Οι φυλακισμένες γυναίκες, εκτός από τις ακατάλληλες και συχνά βασανιστικές συνθήκες κράτησης, υφίστανται διακρίσεις επίσης. Στις φυλακές δεν έχουν δικαίωμα για μεροκάματα, όπως οι άνδρες στις αγροτικές φυλακές, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να μειώσουν τη διάρκεια φυλάκισης. Υπάρχουν πολλές φυλακισμένες μητέρες ανηλίκων χωρίς άλλο γονέα, οι οποίες είτε στερούνται τα παιδιά τους είτε τα έχουν μαζί τους στη φυλακή. Δεν υπήρξε μέχρι στιγμής ιδιαίτερη μέριμνα της πολιτείας για το ευαίσθητο αυτό ζήτημα. Επίσης κρατούνται πολλές γυναίκες με σοβαρές μολυσματικές ασθένειες, με κίνδυνο για τη ζωή των ιδίων ή των συγκρατουμένων τους, αναλόγως των ασθενειών.

● Οι αγρότισσες υφίστανται σοβαρές διακρίσεις λόγω φύλου, κυρίως με βάση τις κοινωνικές νοοτροπίες και το έλλειμμα ενημέρωσης σε θέματα δικαιωμάτων και έμφυλης βίας. Οι εκατοντάδες γυναικείοι συνεταιρισμοί ανά την επικράτεια που μέχρι πρόσφατα αποτελούσαν ανεξάρτητη επαγγελματική δραστηριότητα, πηγή εισοδήματος και χώρο δημιουργίας των γυναικών, αυτή τη στιγμή δέχονται τη φορολογική επιδρομή της κυβέρνησης, και αναφέρεται ότι θα δυσκολευθούν να επιβιώσουν. Εξάλλου οι αγρότισσες δέχτηκαν, όπως και οι άντρες τους, την επίθεση της κυβέρνησης για την ηλικία συνταξιοδότησης, που ανέβηκε στα 67 χρόνια.

● Οι γυναίκες ρομά εξακολουθούν να βρίσκονται στον δικό τους κόσμο, στο πλαίσιο των κοινοτήτων τους, με γκετοποίησή τους από πλευράς πολιτείας και έλλειμμα ενδιαφέροντος για εκπαιδευτικά, στεγαστικά και εργασιακά θέματα για το σύνολο των κοινοτήτων. Το φαινόμενο των πρώιμων και μερικές φορές αναγκαστικών γάμων, σε ηλικία κάτω της νόμιμης, δεν έχει απασχολήσει την πολιτεία και τις κοινωνικές υπηρεσίες. Μεγάλο πρόβλημα είναι η παιδική εργασία, ιδίως μικρών κοριτσιών.

● Αυξάνονται με αλματώδεις ρυθμούς οι περιθωριοποιημένοι πληθυσμοί, κυρίως στις πόλεις, άστεγες, ουσιοεξαρτημένες, οροθετικές ή φορείς άλλων μολυσματικών ασθενειών. Το φαινόμενο που παροξύνεται με την κρίση, δεν αντιμετωπίζεται με ενδιαφέρον από την πολιτεία, παρά μόνον από κάποιες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις με μικρές δυνατότητες. Δεν υπάρχουν ξενώνες για ουσιοεξαρτημένες και οροθετικές γυναίκες, με αποτέλεσμα πολλές από αυτές να ζουν και να πεθαίνουν στο δρόμο και σπάνια να έχουν δυνατότητα επανένταξης σε κάποια «κανονική» ζωή.

● Ένα άλλο διαχρονικό πρόβλημα ανισότητας των δύο φύλων στην Ελλάδα είναι η ισχύς του νόμου της Σαρία στην θράκη για τα οικογενειακά ζητήματα. Με βάση τη Συνθήκη της Λωζάνης του 1923, μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, η ανισότητα αυτή είναι θεσμοθετημένη γι’ αυτές και οι αποφάσεις των Ελληνικών δικαστηρίων δεν την αμφισβητούν, με μια στρεβλή ερμηνεία της έννοιας του σεβασμού της πολιτισμικής ιδιαιτερότητας. Η Τουρκία έχει καταργήσει τον θρησκευτικό νόμο από το 1924 και η Θράκη παραμένει η μόνη περιοχή της Ευρώπης να ρυθμίζει τις οικογενειακές υποθέσεις έξω από τη νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελλάδας.

● Επίσης διαχρονικό, το πρόβλημα του αβάτου για τις γυναίκες στο Άγιον Όρος, σε περιοχή μιας ανεξάρτητης και κυρίαρχης χώρας που στο Σύνταγμα και τους νόμους της κατοχυρώνονται, έστω και με ελλείμματα, η ισότητα των δύο φύλων. Η παράδοση των 1000 χρόνων με βάση την οποία απαγορεύεται η πρόσβαση των γυναικών στην περιοχή αυτή, πρέπει να τερματιστεί.

● Τέλος, η παρουσία των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων των θεσμών, κοινωνικών κινημάτων, πολιτικών κομμάτων, οργανισμών, επιχειρήσεων, προχωρά με πολύ αργότερα βήματα απ’ ότι η συμμετοχή των γυναικών στα κοινωνικά δρώμενα κάθε είδους. Η θεσμοθέτηση ενός τρίτου γυναικών σε υπηρεσιακά συμβούλια είναι ένα θετικό βήμα και μια σταγόνα δικαιοσύνης για τις εργαζόμενες γυναίκες, αφορά όμως μικρούς πληθυσμούς. Στη Βουλή υπάρχουν 60 γυναίκες, δηλαδή μόλις 20%, ενώ στην κυβέρνηση υπάρχει μόνο μια υπουργός.

Η παραπάνω συνοπτική καταγραφή βασικών τομέων της ζωής των γυναικών γίνεται με στόχο την εγρήγορση για θέματα γυναικείων δικαιωμάτων και ενδεχομένως την αντιμετώπισή τους από μια κυβέρνηση της αριστεράς που οφείλει να τα εντάξει στις προτεραιότητές της. Όπως λέμε, η ισότητα των δύο φύλων και τα γυναικεία δικαιώματα δεν είναι πολυτέλεια για να ασχολούμαστε με αυτά όταν έχουμε λύσει όλα τα άλλα, είναι βασικές ανάγκες του πληθυσμού και μέτρο πολιτισμού μιας κοινωνίας. Και ο αγώνας για αυτές τις ιδέες, είναι και γενικότερος προοδευτικός και αντιφασιστικός αγώνας.

 

 

Share

Μαντλήν Κολάμπ, η μοναδική γυναίκα ψαράς στη Γάζα

του Charlie Andreasson

Την έχω δει να στέκεται εκεί στην άκρη του λιμανιού, πάνω από μία φορά, να κοιτάζει τις βάρκες στο λιμάνι και στη συνέχεια προς τον ορίζοντα. Και θυμάμαι τον εαυτό μου, όταν ως παιδί έπαιρνα το ποδήλατό μου και κατέβαινα στο λιμάνι και στεκόμουν στην προβλήτα και κοίταζα για πολλή ώρα τα σκάφη που χάνονταν πέρα από τον ορίζοντα  και αναρωτιόμουν τί ήταν πέρα από αυτή τη γραμμή. Αναρωτήθηκα για μια στιγμή, αν κι εκείνη κάνει το ίδιο. Αλλά αυτή δεν είναι παιδί, είναι μια νεαρή, ενήλικη γυναίκα. Μια  δυνατή γυναίκα.

Ζήτησα από έναν καλό φίλο να κανονίσουμε μια συνάντηση με την Μαντλήν Κολάμπ, 19 ετών, τη μοναδική γυναίκα ψαρά της Γάζας, για μια συνέντευξη. Αργότερα, μου αποκάλυψε πως δεν δίνει συνεντεύξεις. Εδώ και σχεδόν δύο χρόνια έχει απορρίψει όλα τα αιτήματα από  δημοσιογράφους, επειδή, όπως λέει, αυτοί γράφουν μόνο για την καριέρα τους.  Αποφάσισε όμως να κάνει μια εξαίρεση όταν έμαθε ότι συμμετέχω στην ανακατασκευή της Κιβωτού της Γάζας και ως εκ τούτου στην εργασία για την Παλαιστίνη. Από τη σταθερή ματιά της κατάλαβα ότι ήταν σοβαρή και ένιωσα τιμή και ευγνωμοσύνη.

Όταν η Μαντλήν ήταν έξι ετών συνόδευε ήδη τον πατέρα της , όταν ψάρευε, και ήξερε από νωρίς ποιό θα ήταν το επάγγελμά της. Αγαπάει τη δουλειά της. Έχει την αίσθηση της ελευθερίας όταν βρίσκεται στη θάλασσα και επισημαίνει ότι κανείς δεν την ανάγκασε να γίνει ψαράς και ότι οι άλλοι ψαράδες την αντιμετωπίζουν ως ισότιμη συνάδελφο. Τόνισε ότι οι γυναίκες σε όλο τον κόσμο θεωρούν ότι είναι δύσκολο να τα καταφέρουν σε έναν εξαιρετικά ανδροκρατούμενο κλάδο, όπως η αλιεία. Είπε ότι κι αυτή έχει αγωνιστεί για τα δικαιώματά της και  ενώ στην αρχή αντιμετωπίστηκε με επιφύλαξη  αυτό έχει αλλάξει τώρα.

Η Μαντλήν είναι η μεγαλύτερη από τέσσερα παιδιά. Ψαρεύει με το νεότερο από τα δυο αδέλφια της σε μια Hasaka, μια μικρή ανοικτή βάρκα με εξωλέμβια μηχανή. Παλιότερα είχε μια βάρκα με κουπιά. Τώρα έχει την ευκαιρία να πάει σε πιο βαθιά νερά και να ψαρέψει καλύτερα αλιεύματα. Εκτός αυτού, είναι ασφαλέστερο. Συχνά της επιτίθενται ισραηλινά περιπολικά σκάφη και λέει ότι είναι συνηθισμένη να βλέπει τις σφαίρες  να πέφτουν γύρω από το σκάφος. Συχνά φοβάται ότι θα συλληφθεί, αλλά όταν οι ισραηλινοί στρατιώτες ανακάλυπτουν ότι υπάρχει γυναίκα στο σκάφος την διατάζουν να γυρίσει πίσω στο λιμάνι, προφανώς αβέβαιοι για το πώς να χειριστούν την πρωτόγνωρη κατάσταση.

Τη ρώτησα για την κλιμάκωση της βίας. Τον Ιανουάριο πραγματοποιήθηκαν δεκατρείς επιθέσεις σε αλιείς, μια στο όριο των έξι ναυτικών μιλίων και  άλλες τρεις σε απόσταση μικρότερη των τριών ναυτικών μιλίων από την ακτή. Ξέρει από εμπειρία ότι, αν και επιτρέπεται οι ψαράδες να φτάσουν στα έξι μίλια, το ισραηλινό ναυτικό τους κρατά μέσα στα πέντε μίλια, και όταν παλιότερα τους επέτρεπαν να πάνε μόνο μέχρι τα τρία μίλια, στην πραγματικότητα τους σταματούσαν στα δύο. Αλλά η Μαντλήν πιστεύει ότι τώρα επιτίθενται τόσο κοντά στη στεριά επειδή είναι μια υψηλή περίοδος για την αλιεία  και το Ισραήλ θέλει να καταστήσει δύσκολο στους Παλαιστίνιους ψαράδες να συντηρήσουν τον εαυτό τους. Με αυτή την άποψη συμφωνούν και οι ψαράδες που συνελήφθησαν προσωρινά και κατασχέθηκαν οι βάρκες και τα εργαλεία τους. Και ο ισραηλινός στρατός γνωρίζει ότι μπορεί να συνεχίζει τις καταχρήσεις, αφού ο κόσμος δεν διαμαρτύρεται.

Αλλά τι θα έκανε αν δεν υπήρχε αποκλεισμός; Θα έφευγε από τη Γάζα; Η Μαντλήν δεν δίστασε . Θα έμενε. Η Παλαιστίνη είναι το σπίτι της. Αλλά θα ψάρευε σε πιο βαθιά νερά, μακριά από τα υπερεαλλιευμένα και ρηχά νερά. Και εύχεται να μπορέσει η παγκόσμια κοινότητα να κάνει το Ισραήλ να σταματήσει τον παράνομο και απάνθρωπο αποκλεισμό. Οι ίδιοι οι αλιείς δεν μπορούν. Και όπως ορθώς επισημαίνει η Μαντλήν, έχουν το δικαίωμα να αλιεύουν στα δικά τους νερά. Αυτή τη στιγμή, τα πάντα είναι σαν ένα σκοτεινό όνειρο και το μέλλον φαίνεται δυσοίωνο. Ελπίζει ότι μια μέρα θα απελευθερωθούν από τον αποκλεισμό. Και το να ελπίζουν είναι το μόνο πράγμα που μπορούν να κάνουν.

Το τηλέφωνό της χτύπησε. Κάποιος αναρωτήθηκε πού ήταν. Η Μαντλήν  δεν απομακρυνόταν για μεγάλο χρονικό διάστημα, και με ρώτησε αν είχα περισσότερες ερωτήσεις. Πήρα μερικές φωτογραφίες της και την ευχαρίστησα για το χρόνο της. Πριν φύγει  προσφέρθηκε να βοηθήσει στον επιστροφή  της Κιβωτού της Γάζας πίσω στο νερό.

Αλλά νομίζω ότι θα την ξαναδώ  να στέκεται στην άκρη του λιμανιού. Και μετανοιώνω που ποτέ δεν την ρώτησα,  τι σκέφτεται όταν   κοιτάζει προς τον ορίζοντα .

Πηγή: Gazaark

 

Share

Σαρία: Το μονοπάτι που οδηγεί στο… Μεσαίωνα

της Ευαγγελίας Κιρκινέ

21.5.2007 «Ιερονομική άδεια γάμου παρθένος»

 «Η παρούσα είναι ιερονομική άδεια με την οποία βεβαιώνεται ότι η Μ…., παρθένος….δεν έχει κανένα νομικό ή ιερονομικό κώλυμα για να τελέσει το γάμο της μετά του Ο….Η εμπρόθεσμη δωρεά αιτήσεως λύσεως γάμου μόνον 61 χρυσές λύρες»[1]

Όχι, το απόσπασμα αυτό δεν είναι από κάποια οπισθοδρομική Σαουδική Αραβία ή από το Πακιστάν. Είναι από την Ελλάδα και πιθανώς δεν υπάρχει άλλη επίσημη πράξη στην ελληνική επικράτεια που να έρχεται σε τέτοια κατάφωρη αντίθεση με το Ελληνικό Σύνταγμα , άρθρο 4, παράγ. 1 και το οποίο ορίζει ότι «οι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου. Οι Έλληνες και οι Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις». Στη Θράκη όμως εφαρμόζεται η σαρία (το μονοπάτι που οδηγεί στην πηγή), το εθιμικό ισλαμικό δίκαιο,  η οποία συνιστά την απόλυτη έκφραση της θεσμοποιημένης έμφυλης ανισότητας. Με την εφαρμογή του αναχρονιστικού αυτού νομικού απολιθώματος συνταγματικά κατοχυρωμένα δικαιώματα  γυναικών και παιδιών παραβιάζονται, ισονομία και ισοπολιτεία καταστρατηγούνται, διεθνείς και ευρωπαϊκές συμβάσεις καταπατούνται.

Αυτό το φονταμενταλιστικό νομικό κατάλοιπο που λέγεται σαρία  δεν βρίσκει εφαρμογή σε κανένα από τα 27κράτη μέλη της ΕΕ, σε κανένα από τα 46 του Συμβουλίου της Ευρώπης ούτε στις χώρες εκείνες που σχηματίστηκαν από τη διάλυση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στις οποίες ζουν συμπαγείς μουσουλμανικοί πληθυσμοί ούτε βέβαια και στην Τουρκία όπου έχει καταργηθεί από το 1926. Εννοείται ότι σε κανένα άλλο κοσμικό (!) κράτος της Ευρώπης δεν υπάρχει περίπτωση να επιτραπεί η υποκατάσταση του αστικού του κώδικα, του κοσμικού της δικαίου, από τον Ιερό νόμο οποιασδήποτε θρησκείας[2]. Κατά συνέπεια, δεν υπάρχει και καμία χώρα που να επιτρέπει την άσκηση δικαστικής εξουσίας από ένα θρησκευτικό λειτουργό (χωρίς νομικές γνώσεις), το Μουφτή. Υποστηρίζεται ότι η Ελλάδα δεσμεύεται από τη Συνθήκη της Λωζάνης ως προς την εφαρμογή της σαρία ή την αναγνώριση του μουφτή ως ιεροδίκη, έγκριτοι νομικοί όμως υποστηρίζουν ότι κάτι τέτοιο δεν  ευσταθεί. Πουθενά η Συνθήκη δεν περιέχει τέτοια ρητή δέσμευση. Σύμφωνα με το άρθρο 42, η Ελλάδα οφείλει να σέβεται τα έθιμα της μειονότητας ως προς τις οικογενειακές υποθέσεις των μελών της[3] χωρίς να ορίζονται οι τρόποι με τους οποίους αυτό θα εφαρμοστεί.

Η σαρία ρυθμίζει μία σειρά ζητημάτων που αφορούν οικογενειακές και κληρονομικές υποθέσεις και την δικαιοδοσία  επί των θεμάτων αυτών την ασκεί ο μουφτής. Υποτίθεται δε ότι οι αποφάσεις του μουφτή ελέγχονται ως προς τη συνταγματικότητά τους από το Πρωτοδικείο. Σχετική έρευνα όμως αποκαλύπτει ότι σε ένα σύνολο χιλιάδων αποφάσεων των δύο τελευταίων δεκαετιών μόνο μία (!) κρίθηκε αντισυνταγματική επί της ουσίας[4] ενώ πλήθος άλλων παραβίαζαν θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα.

Ας δούμε όμως τι προβλέπει η σαρία για τα ζητήματα τα οποία ρυθμίζει και γιατί η εφαρμογή της συνιστά καταπάτηση συνταγματικών διατάξεων και διεθνών υποχρεώσεων της χώρας μας. Και η καταπάτηση αυτή συντελείται εν έτει 2014 σ΄ένα ευρωπαϊκό κράτος!

Η σαρία ορίζει σχετικά με το γάμο μουσουλμάνων

  • ο άνδρας μουσουλμάνος δικαιούται να παντρευτεί μη μουσουλμάνα, ενώ η γυναίκα όχι
  • επιτρέπεται καταρχήν η πολυγαμία για τον άντρα (πλέον μόνον «όταν συντρέχουν ειδικοί λόγοι»)
  • το δικαίωμα στο χωρισμό ασκείται μόνο από τον άντρα. Η γυναίκα μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις έχει δικαίωμα να ζητήσει διαζύγιο (σχιζοφρένεια, στειρότητα, εγκατάλειψη)
  • ο άντρας πληρώνει ένα ποσό για τη νύφη “ως εγγύηση” το οποίο και επιστρέφει αν τη χωρίσει
  • μέχρι το 2002 επιτρεπόταν οι γάμοι δια αντιπροσώπων
  • επιτρέπονται οι γάμοι ανηλίκων (από 12 ετών)
  • η επιμέλεια των παιδιών ρυθμίζεται αυτόματα και όταν το αγόρι γίνει 7 και το κορίτσι 9 αυτή περνάει από τη μητέρα στον πατέρα και τον παππού από την πλευρά του πατέρα. Αν η μητέρα θεωρηθεί υπεύθυνη για τη διάλυση του γάμου, τότε η επιμέλεια των παιδιών περνάει κατευθείαν στον πατέρα (ή στη μητέρα του πατέρα). Αν ξαναπαντρευτεί, η μητέρα χάνει την επιμέλεια των παιδιών της οριστικά.
  • στην κληρονομιά, οι γιοι λαμβάνουν το διπλάσιο μερίδιο από τις αδερφές τους και η σύζυγος παίρνει μόνο το 1/8. Όταν υπάρχουν μόνο κόρες κληρονόμοι τότε συμμετέχουν στη νομή της κληρονομιάς άνδρες συγγενείς, ενώ αν δεν υπάρχουν καθόλου παιδιά  και ο πατέρας του αποθανόντος είναι εν ζωή, αυτός θα πάρει τα 3/4 της κληρονομιάς, περιορίζοντας το μερίδιο της συζύγου στο 1/4.

Είναι προφανές ότι οι ρυθμίσεις αυτές παραβιάζουν τα διεθνώς κατοχυρωμένα θεμελιώδη δικαιώματα των γυναικών και των παιδιών. Επιπλέον να επισημανθεί ότι κατά την εκδίκαση των υποθέσεων από το μουφτή δεν θεωρείται απαραίτητη η παρουσία των διαδίκων (συνήθως των γυναικών) έτσι πολλές αποφάσεις παίρνονται χωρίς τη συμμετοχή των γυναικών στη διαδικασία, επομένως χωρίς να έχουν δικαίωμα αντίλογου και δυνατότητα πρόσβασης στην απόφαση διότι αυτή  δημοσιεύεται στην Οθωμανική γλώσσα η οποία είναι άγνωστη για όλους/ες. Το δικαίωμα για μια δίκαιη δίκη καταστρατηγείται και αυτό μαζί με τα δικαιώματα στην ισονομία και την ισοπολιτεία.

Φεμινιστικές οργανώσεις και ελάχιστοι πολιτικοί χώροι[5] έχουν θέσει μετ’ επιτάσεως το ζήτημα της κατάργησης του θεοκρατικού αυτού νομικού καταλοίπου αλλά η έκκληση αυτή γίνεται “εις ώτα μη ακουόντων”. Τόσο η πολιτεία όσο και η συντηρητική ελίτ ης μειονότητας  για διαφορετικούς λόγους η κάθε πλευρά (με κοινή όμως στόχευση τον έλεγχο και τη χειραγώγηση του μειονοτικού πληθυσμού) συντηρούν αυτό το καθεστώς εντείνοντας την περιθωριοποίηση και τη γκετοποίηση της κοινότητας  και νομιμοποιώντας  την παραβίαση θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δύο είναι τα κεντρικά επιχειρήματα υπέρ της εφαρμογής της σαρία (πέρα από τη Συνθήκη της Λωζάνης) τα οποία όμως συχνά αναιρούνται από τους ίδιους τους φορείς τους. Το πρώτο σχετίζεται με την άποψη ότι η σαρία συνιστά έκφραση του σεβασμού του πολιτισμού και της παράδοσης της μειονότητας και το δεύτερο ότι τα μέλη της μειονότητας έχουν την επιλογή να προσφύγουν στα αστικά δικαστήρια για τις υποθέσεις τους εφόσον το επιθυμούν. Το πόσο προσχηματικός και υποκριτικός είναι ο λόγος περί σεβασμού του πολιτισμού της μειονότητας και πόσο ψευδεπίγραφη η  δυνατότητα επιλογής των αστικών δικαστηρίων το αποδεικνύουν με τον πιο γλαφυρό τρόπο τόσο η ίδια η πολιτεία και οι παράγοντές της όσο και η δικαιοσύνη με τις αποφάσεις της. Πιο συγκεκριμένα πριν λίγες ημέρες αποφασίστηκε από το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, μετά από πρόταση των μουφτήδων, η κωδικοποίηση και μετάφραση της σαρία στα ελληνικά και στα αραβικά προς διευκόλυνση του δικαιοδοτικού έργου των ιεροδικών[6]. Η κίνηση αυτή, η οποία σαφώς ενισχύει και στηρίζει πολιτικά το καθεστώς της εφαρμογής του ισλαμικού νόμου στη Θράκη, παρουσιάστηκε από το υπουργείο και από τα ΜΜΕ ως μία εκσυγχρονιστική πρωτοβουλία στο πλαίσιο του σεβασμού των δικαιωμάτων της μειονότητας. Παράγοντας όμως του ίδιου υπουργείου, και συγκεκριμένα ο Γενικός Γραμματέας Θρησκευμάτων του υπουργείου Παιδείας Γιώργος Καλαντζής, τον περασμένο Νοέμβριο στο συνέδριο «Η Συνθήκη της Λωζάνης 90 χρόνια μετά: οι μειονοτικές ρυθμίσεις» που διοργανώθηκε στην Κομοτηνή από το ΕΛΙΑΜΕΠ και το Πρόγραμμα Εκπαίδευσης των Παιδιών της Μουσουλμανικής Μειονότητας στη Θράκη απαίτησε, εκβιάζοντας με την αποχώρησή του, από ομιλητή της μειονότητας να κάνει την εισήγησή του στα ελληνικά και όχι  στη μητρική του γλώσσα, τα τουρκικά, πράγμα  το οποίο δυστυχώς δέχθηκε η οργανωτική επιτροπή[7]. Είναι λοιπόν παραπάνω από εμφανής η επιλεκτική έκφραση του «σεβασμού» στα δικαιώματα της μειονότητας η οποία εξαρτάται από το εκάστοτε  πολιτικό διακύβευμα. Αντίστοιχα και ό,τι αφορά το δεύτερο επιχείρημα περί δυνατότητας επιλογής της μειονότητας για προσφυγή στα αστικά δικαστήρια έρχεται ο ίδιος ο Άρειος Πάγος με απόφασή του να ακυρώσει επί της ουσίας την όποια τυπική ισχύ αυτού του δικαιώματος. Πιο συγκεκριμένα,  τον περασμένο Νοέμβριο ο Άρειος Πάγος για υπόθεση μέλους της μειονότητας, το οποίο είχε επιλέξει να συντάξει δημόσια διαθήκη σύμφωνα με το δικαίωμά του το οποίο απορρέει από το ελληνικό αστικό δίκαιο, αποφάνθηκε ότι ως μειονοτικός οι υποθέσεις του διέπονται από και πρέπει να ρυθμιστούν σύμφωνα με  τις αρχές της σαρία[8]. Άρα η δημόσια διαθήκη του ακυρώνεται από το ανώτερο δικαστήριο του «κοσμικού» μας κράτους και παρακάμπτεται με τον πιο προκλητικό -για μια δημοκρατία- τρόπο η βούληση και η επιθυμία μέλους της μειονότητας στον πολιτισμό της οποίας υποτίθεται μέσω της σαρία αποδίδεται σεβασμός. Δε μιλάμε λοιπόν για επιλογή αλλά για ξεκάθαρη επιβολή και μάλιστα με δικαστική επικύρωση. Τα νεώτερα για την υπόθεση (ακόμη μία καταδίκη για την Ελλάδα μάλλον) θα τα μάθουμε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) όπου προσέφυγε φυσικά η σύζυγος του θανόντος. Και όλα αυτά δεν συμβαίνουν στα χρόνια και στους τόπους του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς αλλά στην Ευρώπη του 2014 η οποία Ευρώπη νίπτει τα χείρας της και πετάει το μπαλάκι στην ελληνική κυβέρνηση. Η απροθυμία της ελληνικής πολιτείας  να εφαρμόσει ενιαίο δίκαιο για όλους/ες τους/τις πολίτες/ιδες της και να προασπίσει τα δικαιώματα γυναικών και παιδιών, να πράξει δηλαδή το αυτονόητο για ένα σύγχρονο δημοκρατικό κράτος, συνιστά άλλη μια πηγή αισχύνης  για τον πολιτισμό και την (παραπαίουσα  έτσι κι αλλιώς) δημοκρατία μας.

 


[4] Κτιστάκις Γιάννης, 2006, «Ιερός Νόμος του Ισλάμ και μουσουλμάνοι έλληνες πολίτες. Μεταξύ κοινοτισμού και φιλελευθερισμού», Εκδόσεις Σάκκουλα: Αθήνα-Θεσσαλονίκη

Share

Νέες αφετηρίες

της Ρένας Δούρου *

Έχει γραφτεί και ξαναγραφτεί η διαπίστωση ότι οι γυναίκες είναι τα πολλαπλά θύματα της οικονομικής κρίσης. Θύματα σε όλα τα επίπεδα – πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό.

Στο πολιτικό επίπεδο, ο ευτελισμός του πολιτικού λόγου πλήττει πρώτα καίρια και κύρια τις γυναίκες. Και μάλιστα εκείνες που εκτίθενται περισσότερο, με τη διεκδίκηση αλλαγών χειραφέτησης μέσα από συλλογικές δράσεις. Τις εργαζόμενες, τις νέες, τις άνεργες, τις μητέρες των μονογονεϊκών οικογενειών, τις αγρότισσες, τις συνταξιούχες, όλες όσες «δεν κάθονται στα αυγά τους» και διεκδικούν ισότητα, κοινωνική δικαιοσύνη, Δημοκρατία. Και ούτε βέβαια είναι τυχαίο ότι η ραγδαία συρρίκνωση της τελευταίας συνεπάγεται την επιστροφή, λιγότερο ή περισσότερο κεκαλυμμένης, της πατριαρχίας.

Κάνουν έτσι ξανά την εμφάνισή τους στερεότυπα που έχουν να κάνουν με τη θέση της γυναίκας και την επιστροφή της στην «εστία», εκεί όπου «ανήκει», προκειμένου να ασχολείται με όσα «ταιριάζουν» στη γυναικεία φύση: την οικογένεια, την ανατροφή των παιδιών, κοκ. Με τον τρόπο αυτό, υποστηρίζεται εμμέσως πλην σαφώς, η αγορά εργασίας θα ανοίξει για τους άνδρες ανέργους… Όλα τα παραπάνω στέλνουν ένα μήνυμα: εκείνο της συντηρητικοποίησης των κοινωνιών, μέσα από την «παρότρυνση» προς τις γυναίκες να υιοθετήσουν παρωχημένα πρότυπα, εγκαταλείποντας δικαιώματα που κατακτήθηκαν ύστερα από πολυετείς αγώνες. Το παράδειγμα της Ισπανίας με την αυστηροποίηση και ουσιαστικά κατάργηση του δικαιώματος των αμβλώσεων, είναι χαρακτηριστικό.

Μπροστά σε αυτή την επιθετική συντηρητικοποίηση που επιχειρεί ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός, προκειμένου να επιβιώσει, χρειάζεται συσπείρωση, συλλογική δράση και συνειδητοποίηση ότι τα γυναικεία δικαιώματα δεν είναι πολυτέλεια αλλά η απαραίτητη προϋπόθεση εξόδου από την κρίση χωρίς εκπτώσεις στα πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα.

Χρειάζεται να συνειδητοποιήσουν οι πάντες την ανάγκη για περισσότερη γυναικεία χειραφέτηση. Για περισσότερη συμμετοχή των γυναικών στα κοινά και στη διαμόρφωση του δημόσιου λόγου.

Όχι γιατί δήθεν ο γυναικείος λόγος και η γυναικεία παρέμβαση είναι πιο «τρυφεροί» ή «πιο ανθρώπινοι» (sic). Αλλά γιατί σήμερα, η υπέρβαση μιας κρίσης, που πλέον είναι κρίση Δημοκρατίας, με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης, ισότητας και αλληλεγγύης, απαιτεί, ως ασφαλιστική δικλείδα, την προστασία και την εμβάθυνση των δικαιωμάτων των γυναικών, εκείνων των lgbt, των μεταναστών, και όλων των κοινωνικών ομάδων, που υφίστανται ποικίλες μορφές καταπίεσης.

Ένα τέτοιο πρόταγμα συνεπάγεται, πρακτικά, μεγαλύτερη συμμετοχή γυναικών με λόγο χειραφέτησης και ρήξης απέναντι στα βαθιά ριζωμένα στερεότυπα της «καλής μητέρας, συζύγου, αδελφής», σε όλες τις βαθμίδες της εξουσίας και των κέντρων λήψης των αποφάσεων. Οι εκλογικές μάχες που έχουμε μπροστά μας – ευρωεκλογές, αυτοδιοικητικές εκλογές – και η συμμετοχή σε αριστερά ψηφοδέλτια, μπορεί να είναι πεδία για νέες αφετηρίες αγώνα για τα δικαιώματα των γυναικών. Για την ισότητα και την ελευθερία. Γιατί όπως είπε και ένας σπουδαίος, στην πράξη φεμινιστής, ο Νέλσον Μαντέλα το 1994: «η ελευθερία δεν μπορεί να επιτευχθεί εκτός κι αν οι γυναίκες έχουν χειραφετηθεί από όλες τις μορφές καταπίεσης».

* Η Ρ. Δούρου είναι βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ στη Β’ Αθήνας και υποψήφια για την Περιφέρεια Αττικής.

 

Share

“Αντίστροφος σεξισμός” α λα γαλλικά

της 50ft queenie

**ΠΡΟΣΟΧΗ! Στο κείμενο γίνεται αναφορά σε σεξουαλική βία.**

Εδώ και κάποιες μέρες βλέπω ν’ αναπαράγεται σε διάφορες μεριές του ίντερνετ ένα γαλλικό δεκάλεπτο φιλμάκι με τίτλο Καταπιεσμένη πλειοψηφία. Οι δημιουργοί κάνουν μια προσπάθεια να “μεταφράσουν” την καταπίεση που δέχονται οι γυναίκες σε ένα φανταστικό σενάριο όπου ο κεντρικός χαρακτήρας είναι άντρας και μέσα στα δέκα λεπτά διάρκειας του φιλμ, ο πρωταγωνιστής υφίσταται σεξουαλική επίθεση, πειράγματα στον δρόμο κ.ο.κ.

Είχα πολλές ενστάσεις:

1. Σεξουαλική βία κατά των αντρών

Στα μισά περίπου του φιλμ, ο πρωταγωνιστής δέχεται επίθεση από κάποιες γυναίκες οι οποίες τον κακοποιούν σεξουαλικά. Αργότερα τον βλέπουμε στο αστυνομικό τμήμα όπου αντιμετωπίζεται ως ψεύτης και φταίχτης για την επίθεση αυτή.

Το κύριο πρόβλημά μου είναι πως αυτό είναι ένα σενάριο που πραγματικά συμβαίνει. Υπάρχουν πολλοί άντρες (και νεαρά αγόρια) που υφίστανται σεξουαλική κακοποίηση (στατιστικά από άτομα του οικείου τους περιβάλλοντος και όχι άγνωστες στον δρόμο -το ίδιο ισχύει και για τις γυναίκες) και αντιμετωπίζονται από την πατριαρχική μας κοινωνία όχι ως θύματα που τους αξίζει σεβασμός και υποστήριξη, αλλά ως ψεύτες και φταίχτες. Κι αυτό γιατί τα ίδια τα πατριαρχικά στερεότυπα που φτιάχνουν την κουλτούρα βιασμού μέσα στην οποία ζούμε, είναι και υπεύθυνα για τη θέαση των αντρών ως άτομα που δεν μπορούν να υποστούν σεξουαλική βία, παρά μόνο μπορούν να τη διαπράξουν. Έτσι, ένας άντρας – θύμα δεν είναι ένα απλό θύμα, αλλά και “προδότης” του πατριαρχικού μάτσο ρόλου του ως κακοποιητής. Στα μάτια της πατριαρχίας η γυναίκα – θύμα είναι κάτι απλό μιας και ο ρόλος του θύματος σεξουαλικής επίθεσης είναι συνυφασμένος με τον πατριαρχικό ρόλο της γυναίκας. Ο άντρας – θύμα είναι διπλά αφορισμένος.

Το φιλμ αγνοεί τα πραγματικά προβλήματα των αντρών μέσα στην πατριαρχία. Η επίθεση που υφίσταται ο πρωταγωνιστής εμφανίζεται ως κάτι φανταστικό που δεν συμβαίνει και αντιμετώπιση που έχει το φιλμάκι ενδυναμώνει την κυρίαρχη αφήγηση που θέλει τους άντρες βιαστές αλλά ποτέ θύματα.

2. “Φεμινιστική” κοινωνία

Προς το τέλος του δεκαλέπτου ο πρωταγωνιστής, έχοντας υποστεί τη μια ταπείνωση και βία μετά την άλλη, λέει “δεν αντέχω άλλο να ζω μέσα σ’ αυτήν τη φεμινιστική κοινωνία!”. Εδώ υπάρχει ένα μπέρδεμα που μόνο προβλήματα μπορεί να δημιουργήσει.

Ο φεμινισμός δεν έχει στόχο την αντιστροφή των πατριαρχικών ρόλων και την καταπίεση των αντρών. Αυτό ισχύει μόνο μέσα στα μυαλά των MRAs και στο reddit. Μια “φεμινιστική κοινωνία” λοιπόν, δεν θα ήταν αυτό που παρουσιάζει το φιλμάκι, αλλά μια κοινωνία ισότητας, ισονομίας κι ελευθερίας έκφρασης.

(Σημείωση: Έχω ένσταση και με τη χρήση του όρου “μητριαρχία” σ’ αυτό το πλαίσιο, μιας και “μητριαρχία” ονομάζεται μια πραγματική ιστορική περίοδος με πραγματικά κοινωνικά δεδομένα που δεν έχουν καμία σχέση με τους εφιάλτες των MRAs και άλλων κακομοίρηδων.)

Είναι άκυρη η χρήση του όρου και το πρόβλημα μ’ αυτό δεν είναι απλώς σημειολογικό, αλλά ουσιαστικό, αφού ενδυναμώνει ένα από τα ισχυρότερα αρνητικά στερεότυπα που παλεύει να ξεφορτωθεί το κίνημα: τη φοβία κάποιων πως οι φεμινίστριες επιθυμούν την καταπίεση των αντρών.

3. Ισλαμοφοβία

Το φιλμάκι μας δείχνει τον πρωταγωνιστή να έρχεται σε επαφή με έναν άντρα ο οποίος φροντίζει τον παιδικό σταθμό της γειτονιάς. Ο άντρας αυτός φοράει κάτι σαν χιτζάμπ. Έχοντας υπόψη μας πως το φιλμάκι είναι γαλλικό, δεν μπορώ παρά να ανατριχιάσω με την ισλαμοφοβία του.

Ο μουσουλμάνος χαρακτήρας λοιπόν μας εμφανίζεται πολύ ήσυχος, λιγάκι χαζούλης και αφελής, μιλάει σιγά, έχει διαρκώς ένα παγωμένο χαμόγελο στα χείλη και ο πρωταγωνιστής ανησυχεί μήπως “καταπιέζεται” από τη γυναίκα του.

ΑΝΟΙΓΩ ΠΑΡΕΝΘΕΣΗ Η κουβέντα για τις θρησκείες και τον φεμινισμό είναι τόσο μεγάλη που θέλει δικό της ξεχωριστό ποστ και δεν θ’ αποπειραθώ να καλύψω τα πάντα εδώ. Όποι@ ενδιαφέρεται να διαβάσει σχετικά, θα μπουν αρκετά σχετικά λινκ στο τέλος του κειμένου και κάντε υπομονή ώσπου κάποια από μας να βρει τον χρόνο να γράψει το αντίστοιχο άρθρο και εδώ. ΚΛΕΙΝΩ ΠΑΡΕΝΘΕΣΗ

Η οπτική του μουσουλμάνου χαρακτήρα είναι απόλυτα δυτική (και Γαλλική, που είναι ακραία ισλαμοφοβική). Το ότι μια γυναίκα είναι μουσουλμάνα ή φοράει χιτζάμπ δεν σημαίνει αυτόματα πως είναι αφελής, ηλίθια ή θύμα.

Ως Κουήνη και φανατική άθεη μπορώ να πιστεύω ό,τι γουστάρω για το Ισλάμ, τη θρησκεία γενικά, τις εκκλησίες και τα μυαλά των θρησκευάμενων. Ως προνομιούχα, λευκή, διαθεματική φεμινίστρια όμως, οφείλω να κάνω ένα βήμα πίσω και να επιτρέψω στις μουσουλμάνες φεμινίστριες να μιλήσουν εκείνες πρώτα για τις εμπειρίες τους. Οφείλω ν’ ακούσω τη δική τους οπτική, να σεβαστώ τις προτεραιότητες των αιτημάτων που θέτουν οι ίδιες, να εκτιμήσω τη θέση τους και να τις θεωρήσω εξίσου ικανές μ’ εμένα τη δυτική να διαχειριστούν τους φεμινισμούς τους.

Σίγουρα δεν θα συμφωνήσουμε στα πάντα (εδώ δεν συμφωνούμε στα πάντα οι δυτικές -ούτε καν οι ελληνίδες- φεμινίστριες μεταξύ μας) αλλά η οπτική και η φωνή τους έχουν αξία και θέση μέσα στους φεμινισμούς μας.

Το φιλμάκι, κατά τη γνώμη μου, αναπαράγει την κυρίαρχη οπτική των γάλλων απέναντι στη μουσουλμανική μειονότητα της χώρας τους και ως τέτοια τη βρίσκω κακή και βλαπτική.

4. Συναίσθηση και προσωπική εμπειρία

Έχουμε αναφερθεί ξανά στο παρελθόν στην ιδέα πως οι άντρες δεν μπορούν να καταλάβουν τίποτα για τις γυναίκες εάν δεν παρουσιάσουμε τα πάντα μέσα από το πρίσμα “αυτή είναι η γυναίκα σου, η κόρη σου, η αδερφή σου”. Ομοίως, κάποι@ θεωρούν πως κανείς μπορεί να καταλάβει την καταστροφικότητα της πατριαρχίας και του σεξισμού ΜΟΝΟ αν του δείξεις έναν άντρα να κακοποιείται.

Εγώ βρίσκω αυτήν την ιδέα χαζή. Ναι, τίποτα δεν μπορεί να υποκαταστήσει την πραγματική προσωπική εμπειρία, αλλά είναι άπειρα πράγματα από τα οποία δεν έχω και δεν θα μπορέσω ποτέ να έχω άμεση εμπειρία αλλά και πάλι μπορώ να υποψιαστώ και να φανταστώ.

Επιπλέον, όταν μιλάμε για ζητήματα που άπτονται της κοινωνικής δικαιοσύνης (σεξισμός, τρανσφοβία, ομοφοβία, ρατσισμός κ.ο.κ.) είναι απαραίτητο να μπορεί κανείς να καταλάβει τη σημαντικότητα του εκάστοτε προβλήματος χωρίς αναγκαστικά να έχει προσωπική εμπειρία, ειδικά αν καλείσαι να συμμετέχεις σ’ έναν αγώνα ως προνομιούχος.

Τέλος, καταλαβαίνω τι θα ήθελε να καταφέρει το φιλμάκι αυτό, απλώς νομίζω πως η προσπάθεια αυτή έγινε τόσο χοντροκομμένα και άκομψα που τελικά δημιουργεί περισσότερα προβλήματα παρά δίνει λύσεις.

Περισσότερο διάβασμα:

Being Black, Lesbian, and Muslim In The South | Advocate

The dangers of a gender essentialist approach to sexual violence | Feministing

Muslim Feminisms Forum: An Introduction | The Feminist Wire

I Am Not Your Wife, Sister Or Daughter. I Am A Person. | Thought Catalog

Gender and empathy: Men shouldn’t need to “imagine if it were your wife/daughter/mother” | Feministing

Outlaw Clothing: Burqas, Islamophobia and Women’s Rights | Feministe

Aren’t feminists just sexists towards men? | Finally, A Feminism 101 Blog

It’s not feminism that hurts men | The F Word

Πηγή: Καμένα Σουτιέν

 

Share

“Καταπιεσμένη πλειοψηφία”: ένας άντρας σε έναν μητριαρχικό κόσμο

επιμέλεια Δήμητρα Σπανού

Το φίλμ μικρού μήκους “Καταπιεσμένη πλειοψηφία”, της γαλλίδας ηθοποιού και σεναριογράφου Éléonore Pourriat, αφηγείται την ιστορία ενός άντρα, πατέρα ενός μωρού. Με τη διαφορά ότι ζει σε έναν κόσμο όπου οι ρόλοι των δύο φύλων είναι αντεστραμμένοι, με αποτέλεσμα να υφίσταται τον καθημερινό, ακόμα και ακραίο σεξισμό. Μέσω της αντιστροφής, η δημιουργός θίγει τη φυσικοποίηση που περιβάλλει την ανισότητα των δύο φύλων. Συμπεριφορές που μοιάζουν φυσιολογικές όταν πρόκειται για τη νόρμα, φαντάζουν ξένες ή ακόμα και γκροτέσκες όταν οι ρόλοι αντιστρέφονται.

Το φιλμ είναι στα γαλλικά, με αγγλικούς υπότιτλους.

YouTube Preview Image

 

 

Share

Δεν υπάρχει παιδική λογοτεχνία για ΛΟΑΤ οικογένειες στην Ελλάδα

από τις οικογένειες ουράνιο τόξο

Μέχρι τώρα, δηλαδή.

Έχουμε γράψει και εικονογραφήσει ένα βιβλίο για να γεμίσουμε αυτό το κενό. Μία ιστορία – ποίημα με δύο αβγουλάκια που μιλάνε για διαφορετικές μορφές οικογένειας, με ένα απλό αλλά ζεστό μήνυμα: άσχετα με το πώς μοιάζει η οικογένεια, το βασικό που χρειάζεται ένα παιδί για να μεγαλώσει χαρούμενο είναι αγάπη.

Ακόμα κι αυτό είναι πολύ μεγάλο ρίσκο για ελληνικούς εκδοτικούς οίκους. Στη χώρα μας οι μη-ετεροκανονικές οικογένειες είναι αόρατες, ακόμα διεκδικούμε βασικά ΛΟΑΤ δικαιώματα και η ομοφοβία είναι βαθιά ριζωμένη στην κουλτούρα μας. Γι’αυτό πιστεύουμε ότι το βιβλίο αυτό πραγματικά μας χρειάζεται. Η ομαδα Οικογένειες Ουράνιο Τόξο,  αποφασισμένη να κάνει αυτό το βιβλίο πραγματικότητα, έχει επιλέξει να ακολουθήσει το δρόμο της αυτοέκδοσης.

Αλλά χρειαζόμαστε τη βοήθειά σας για να το κάνουμε αυτό!

Μία ομάδα φοιτητών από το Κεντάκι που μας συνάντησαν κατά τη διάρκεια ταξιδιού τους στην Ελλάδα, συγκινήθηκαν από το έργο αυτό και αποφάσισαν να μας βοηθήσουν με το να στήσουν μία σελίδα για δωρεές για τα έξοδα του βιβλίου.

http://www.gofundme.com/RainbowFamilies

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για το βιβλίο εδώ.

Σκοπός είναι να εκδοθεί το βιβλίο στα μέσα του Φεβρουαρίου. Κάθε ευρώ μετράει! Θα μας βοηθήσει πολύ αν μοιραστείτε τη σελίδα με ανθρώπους ή ομάδες που θα ενδιαφέρονται για αυτό. Ευχαριστούμε 🙂

«Τα δύο μικρά αυγά»:

 Δράση με παιδιά και γονείς.

Στο αντιρατσιστικό φεστιβάλ διαβάσαμε με συνοδεία φλάουτου την ιστορία  «Τα δύο μικρά αυγά»  που μιλά και για άλλες μορφές οικογένειας και όχι μόνο για την πυρηνική . Την ώρα της ανάγνωσης παιδιά και γονείς μπορούσαν να κοιτούν την εικονογράφηση του βιβλίου ενώ ταυτόχρονα δύο μεγάλες κούκλες –αυγά αναπαριστούσαν κουκλοθεατρικά όσα ακούγονταν.

Στο τέλος της ανάγνωσης μιλήσαμε με τα παιδιά για την γονεϊκότητα , όλοι συμφώνησαν ότι η αγάπη είναι το απαραίτητο στοιχείο που ενώνει μια οικογένεια και  ότι τα μωρά και γενικά τα παιδιά είναι ευαίσθητα και θέλουν φροντίδα, αγάπη, και αποδοχή από τους γονείς τους για να μεγαλώσουν ευτυχισμένα. Η Δράση τελείωσε με μια εικαστική δράση: τα παιδιά πήραν από ένα αυγό το ζωγράφισαν ώστε να το προσωποποιήσουν, είπαν ότι το αυγό αυτό είναι το παιδί τους και υποσχέθηκαν ότι θα το αγαπούν και θα το φροντίζουν.

Πηγή: οικογένειες ουράνιο τόξο

 

Share