Subscribe via RSS Feed

Tag: "κοινωνική πρόνοια"

Θεραπεία μέχρι Θανάτου

 Μάθαμε ότι στο Δαφνί – γνωστός χώρος βασανιστηρίων και ηθελημένου πόνου – διαπράχτηκε σεξουαλική κακοποίηση γυναίκας τροφίμου από νοσηλευτή-προστάτη.

Αν οι γυναίκες σήμερα «απολαμβάνουν» τη σεξουαλική τους ελευθερία με το φόβο πάντα μήπως τις ακολουθεί κάποιος όταν γυρίζουν το βράδυ στο σπίτι τους, αν το 72% των γυναικών κακοποιήθηκαν κάποια στιγμή της ζωής τους από συγγενή, φίλο ή περαστικό τι να πούμε για τον βιασμό τροφίμου ψυχιατρικής κλινικής;

Το όλο θέμα παραλίγο να αποσιωπηθεί, εντός των τειχών. Κι αυτό γιατί κανείς δεν πίστεψε την κοπέλα. Αν μια γυναίκα κοινοποιήσει τον βιασμό της θα θεωρηθεί πουτάνα ή ψεύτρα. Αν μια γυναίκα με ψυχική εμπειρία βιαστεί, κανείς δε θα την πιστέψει, ο βιασμός της θα θεωρηθεί φαντασίωση ή παραλήρημα και θα τιμωρηθεί με καθήλωση ή αλόγιστη χρήση νόμιμων ψυχοτρόπων ουσιών. Ευτυχώς υπήρξαν αδιάψευστα σημάδια και έτσι έγινε ιατροδικαστική εξέταση που ευτυχώς η κοπέλα μπόρεσε και άντεξε. Ο δράστης ομολόγησε την πράξη του, πέρασε αυτόφωρο και τέθηκε σε διαθεσιμότητα.

Αλλά από που να αρχίσεις και που να τελειώσεις. Άνδρας πέθανε ακούσια από πυρκαγιά στο κρεβάτι της καθήλωσης στο Ψυχιατρείο της Τρίπολης.

Όταν οι περισσότερες γυναίκες ζουν όλη τους τη ζωή με την πλάτη κολλημένη στον τοίχο, τι να πουν οι γυναίκες που διαγνώστηκαν «ψυχασθενής». Ανασαίνουν ή μήπως και αυτό είναι ένα θαύμα; Το σίγουρο είναι ότι δε μας παίρνουν στα σοβαρά. Απαξίωση ή φόβος; Φόβος να πλησιάσεις το έτερο, όταν μάλιστα αυτό το έτερο έχει διαγνωστεί «ψυχωσική», «καταθλιπτική», «μανιακή», «υπομανιακή» κτλ.

Ας γυρίσουμε στη γυναίκα-τρόφιμο και στον άντρα που πέθανε από πυρκαγιά. Ο εφιάλτης συνεχίζεται για την μεν, το τραγικό τέλος ήρθε για τον δε. Παραδείγματα μέσα σε ένα περιβάλλον που θυμίζει ταινία splatter.

Μήπως ο κύριος νοσηλευτής πήρε το ρόλο του πολύ «προσωπικά»; Μήπως θεώρησε ότι μια «κοντινότερη» επαφή με την γυναίκα καλύπτει πλήρως το ρόλο του νοσηλευτή-προστάτη-θεραπευτή; Και έτσι θα έβρισκε η τρόφιμος την υγεία της;

Ή μήπως ήταν σίγουρος ότι η κοπέλα τελείως ευάλωτη λόγω της κατάστασής της ήταν ολόκληρη απροστάτευτη στις ορέξεις του;

Ή μήπως ήταν σίγουρος ότι την επόμενη μέρα θα την έβγαζε καθαρή λέγοντας ότι αυτή είναι η αρρώστια της; Ότι νομίζει ότι την βιάζουν δηλαδή; Και φυσικά ούτε γάτα ούτε ζημιά.

Ή μήπως οι κ.κ. ψυχίατροι και νοσηλευτές είναι σίγουροι ότι η ωμή και απροκάλυπτη βία της καθήλωσης είναι μια πολύ ωραία θεραπεία και την χρησιμοποιούν με τέτοια συχνότητα και μέχρι θανάτου;

Τώρα η ταινία splatter έχει μεσαιωνικό εσάνς.

Όλα αυτά τα θεωρούμε μέρος ενός μεγαλύτερου και ακόμα μεγαλύτερου εγκλήματος που τελείται εις βάρος των ζωών μας στο όνομα της «υγείας»

Αν οι προστάτες μας μας θεραπεύουν μέχρι θανάτου και εξευτελισμού, τότε ποιος θα μας προστατέψει από τους προστάτες μας;

 

Ομάδα Αυτοβοήθειας Ατόμων με Ψυχική Εμπειρία Χανίων

Πανελλήνια Επιτροπή (πρώην) Χρηστών και Επιζώντων της Ψυχιατρικής

 

Πηγή: για μια κριτική και ριζοσπαστική ψυχολογία

 

Share

8 του Μάρτη, 2013 Δεν μπορούμε να φέρουμε στον κόσμο ούτε το παιδί μας!

της Κατερίνας Στυψανέλλη

Μας κυνηγούν. Δεν μπορούμε να  φέρουμε στον κόσμο ούτε το παιδί μας. Μας καταργούν όλα τα ανθρώπινα δικαιώματα στη δημοκρατία, στην εργασία, στην κοινωνική ασφάλιση, στην απεργία, αλλά και το δικαίωμα στην αναπαραγωγή. Μας καταργούν το δικαίωμα στη μητρότητα, διατηρώντας το επίδομα μόνο όταν γεννήσουμε στα σπίτια μας, ή στο δρόμο ή στο χωράφι, προσπαθούν να δημιουργήσουν κίνητρα για να μηδενίσουν το κόστος των παρεμβάσεων που απαιτεί ο τοκετός, σαν αποτέλεσμα δημιουργούνται συνθήκες υψηλού ρίσκου, υψηλής αύξησης της περιγεννητικής θνησιμότητας, κινδύνου λοιμώξεων, κακών τεχνικών συρραφής του γυναικείου κόλπου και μειωμένη δυνατότητα μεταφοράς σε νοσοκομείο σε περίπτωση μη καλής έκβασης.

Οι γυναίκες φοβούνται να γεννήσουν πια, είτε στα δημόσια είτε στα ιδιωτικά νοσοκομεία, είτε στα σπίτια τους. Η κοινωνία δεν θα ανανεώνεται πια. Προσπαθούν να απομακρύνουν τις γυναίκες απ’ τα δημόσια νοσοκομεία, εκεί που υπάρχει ιατρική φροντίδα, η μαία που θα διδάξει τις αναπνοές, η σιγουριά ότι θα αντιμετωπισθεί η επιπλοκή της λοίμωξης από μια εξειδικευμένη ομάδα, η σιγουριά και η χαρά για την καινούργια ζωή που έρχεται, γίνεται με αυτές τις τακτικές ένα σκοτεινό παιχνίδι που παίζει η εξουσία εις βάρος της γυναίκας και των δικαιωμάτων της αλλά και των δικαιωμάτων του παιδιού. Ένα παιχνίδι που έχει κακές προεκτάσεις, βάζοντας σαν κορωνίδα το κέρδος με θύματα την γυναίκα και το παιδί, με υπαινιγμούς γενοκτονίας των νέων ανθρώπων, με θλιβερή ψυχική διάθεση για τις αναγκαστικές λύσεις του χαμηλότερου κόστους που μπορεί να είναι το σπίτι, ο δρόμος, ή κάποιο στρατιωτικό καταφύγιο.

Η ψυχική διάθεση της γυναίκας που θα γεννήσει χωρίς την ελεύθερη επιλογή της κάτω από τις οικονομικές πιέσεις που δέχεται, δημιουργεί ίσως μελαγχολική προσέγγιση προς το παιδί, έχουν σαν αποτέλεσμα να διαταράσσεται η βαθειά επικοινωνία παιδιού – μητέρας. Να η καταστροφή, να η γενοκτονία που προκαλείται στην περίοδο του μνημονίου στη σφαίρα «μητέρα-παιδί», με μοναδικό άξονα εξοικονόμηση χρημάτων και με την ανάλγητη θέση των μνημονιακών επιλογών απέναντι στην κοινωνία και στα ζητήματα που την απασχολούν, με την ανάλγητη θέση που προσπαθεί να δώσει λύσεις ρηξικέλευθες εις βάρος της σωματικής και ψυχικής υγείας της μητέρας και του παιδιού.

Τελικά η μόνη μας επιλογή είναι να πληρώσουμε τον τοκετό!

Εμείς σαν γυναίκες ζητούμε:

  • Δωρεάν και ίση πρόσβαση στις δημόσιες υπηρεσίες υγείας, για όλες ανεξαιρέτως τις γυναίκες, άνεργες, ανασφάλιστες, ανεξαρτήτου χρώματος και φυλής. Θέλουμε να προασπίσουμε το δημόσιο τομέα υγείας με κάθε τρόπο, μα και να τον βελτιώσουμε και να τον τελειοποιήσουμε, ενσωματώνοντας και τις εναλλακτικές δομές τοκετού, στα νοσοκομεία-μαιευτήρια.
  • Εξασφάλιση, κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο, της ελεύθερης επιλογής του τρόπου γέννησης (εναλλακτικοί τρόποι, π.χ. πισίνα) με ομάδα γιατρών, μαιών και ομάδες άμεσης παρέμβασης με ασθενοφόρα, στην περίπτωση μη καλής έκβασης του τοκετού.
  • Ελευθερία στο δικαίωμα της αναπαραγωγής. Να πάψουν να εκφοβίζουν τις γυναίκες με απολύσεις κατά την εγκυμοσύνης τους ή στα προβλήματά της.
  • Να σταματήσουν, να βιάζουν, εκβιάζουν, καταστρέφουν την υγεία μας –   ψυχική και σωματική – και των παιδιών μας, να παίζουν με τη ζωή μας, ενώ βουλιάζουμε όλες καθημερινά στην κατάθλιψη και στην ανέχεια, μέσα σην αφόρητη μνημονιακή καθημερινότητα.
  • Ζητούμε να πάρουμε τα χαμένα μας δικαιώματα πίσω (δημοκρατία, εργασία, κοινωνική ασφάλιση, συνδικαλισμός).
  • Ζητούμε ξανά την ήρεμη πραγματικότητα που είχαμε εμείς και τα παιδιά μας.
  • Ζητούμε να σταματήσουν οι φασιστικές επιθέσεις ενάντια στην ελληνική κοινωνία απ’ τους υπανθρώπους των  συμμοριών της Χ.Α., ενάντια στις εθνικές και σεξουαλικές μειονότητες.
  • Να ανατραπούν οι μαύρες πολιτικές του μεγάλου κεφαλαίου της Ε.Ε., του ΔΝΤ και της εσωτερικής τρόικας που τις εφαρμόζει.
  • Να γίνει άμεσα διαγραφή του χρέους, γιατί εμείς θεωρούμε ότι δεν χρωστάμε σε κανένα και τίποτα. Αντίθετα μας χρωστούν όσα με τις χειρότερες μορφές βίας μας άρπαξαν τα τελευταία χρόνια.

Εμείς οι γυναίκες ζητούμε χώρο και ανάσα να συνεχίζουμε τη ζωή μας. Ανάσα για να μεγαλώσουμε τα παιδιά μας και επιστροφή των καταργημένων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ζητούμε το δικαίωμά μας στη μητρότητα, ζητούμε ελεύθερη πρόσβαση στο δημόσια σύστημα υγείας.

Όλα αυτά θα υλοποιηθούν όταν ανατραπούν οι μνημονιακές πολιτικές και μεις υποσχόμαστε ότι θα συμβάλλουμε τα μέγιστα σε αυτό.

 

 

Share

Σκέψεις για ορισμένες αθέατες όψεις του σεξισμού

της Ντίνας Βαΐου*

Όσο προχωράμε βαθύτερα στην κρίση, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι τα μέτρα της νεοφιλελεύθερης υποτιθέμενης «διάσωσής» μας είναι τελικά ο στόχος. Στο πλαίσιο που διαμορφώνει ο καταιγισμός αυτών των όλο και πιο επαχθών μέτρων, αφ’ ενός καθιερώνεται και ενδυναμώνεται ένας κυρίαρχος λόγος που εστιάζει αποκλειστικά στις μακροοικονομικές πλευρές της κρίσης, οι οποίες μάλιστα αποτελούν διακυβεύματα μεταξύ «ειδικών»/ τεχνοκρατών, αποκομμένα από τη σφαίρα της πολιτικής διαπραγμάτευσης. Αφ’ ετέρου νομιμοποιείται η ιδέα της μίας και μοναδικής οδού (νεοφιλελεύθερης) «διάσωσης» μέσα από τη λιτότητα, την ύφεση και την τιμωρητική ρύθμιση της φτώχειας και του αποκλεισμού που αυτή η ίδια η διάσωση παράγει. Τα δικαιώματα και οι διεκδικήσεις θεωρούνται «κατάλοιπα του παρελθόντος», αν όχι τρομοκρατικά διαβήματα, ενώ είναι περισσότερο από αισθητή μια αυξανόμενη συντηρητικοποίηση, μέρος της οποίας είναι και η υιοθέτηση και προβολή ακραίων έμφυλων προτύπων, συμπεριφορών και λόγου και η έξαρση του σεξισμού που θα συζητήσουμε στο σημερινό Κρίση-μο Σεμινάριο.

Πολλές εκφάνσεις του σεξισμού μπορεί να εντοπίσει κανείς στην πολύπλευρη βία κατά των γυναικών στον ιδιωτικό και το δημόσιο χώρο, στις συνθήκες και τους όρους πρόσβασης/αποκλεισμού από την αγορά εργασίας, στην περιθωριοποίηση κάθε έμφυλης διεκδίκησης εν ονόματι των «μεγάλων και γενικών» προβλημάτων της κοινωνίας, αλλά και στις καθημερινές πρακτικές και συζητήσεις. Σε όλα τα παραπάνω η επίδραση της κρίσης είναι καταλυτική. Ακόμη και η πιο επιπόλαιη περιήγηση στα ΜΜΕ (έντυπα και ηλεκτρονικά) δίνει πλούσιο υλικό για όλα τα παραπάνω, ενώ δεν λείπουν και οι τεκμηριωμένες αναλύσεις για τις έμφυλες επιπτώσεις της κρίσης στην εργασία, την ανεργία, τα ασφαλιστικά, την κακοποίηση, την παρενόχληση στην εργασία, τον σεξιστικό λόγο των πολιτικών, συνδικαλιστών, δημοσιογράφων κλπ (βλ. την αρθρογραφία  της Μαρίας Καραμεσίνη, τη δουλειά για τις συζυγοκτονίες στο feministnet, το fylosykis.gr και πολλές άλλες συνεισφορές, τα κείμενα της Α. Ψαρρά, της Ε. Αβδελά, της Α. Αθανασίου και πολλών άλλων).

Στη σύντομη παρουσίασή μου όμως θέλω θα αναφερθώ σε ορισμένες λιγότερο φανερές ή εντελώς αθέατες πλευρές του σεξισμού που συνδέονται με τις «λεπτομέρειες της καθημερινότητας». Θα χρησιμοποιήσω ως σημείο εκκίνησης την απλήρωτη εργασία και φροντίδα των ηλικιωμένων και τις αναδιαρθρώσεις της. Και θα εστιάσω σε όλες εκείνες τις πρακτικές που θεωρούνται ταπεινές, επαναλαμβανόμενες, αυτονόητες και σε κάθε περίπτωση ανάξιες θεωρητικού και πολιτικού προβληματισμού, ακόμη και στην Αριστερά. Η γενικευμένη σιωπή γύρω από τα ζητήματα αυτά απαξιώνει όχι μόνο τις ίδιες τις πρακτικές φροντίδας, αλλά και τα συγκεκριμένα εν-σώματα υποκείμενα που εμπλέκονται σε αυτές. Ταυτόχρονα όμως κανονικοποιεί και εμπεδώνει τον σεξισμό.

Ποιοι και πώς φροντίζουν;

Λίγα λόγια για τις αναδιαρθρώσεις της φροντίδας ηλικιωμένων – κι όχι μόνο – που προέρχονται από την εμπλοκή μου σε μια σειρά έρευνες για το φύλο της μετανάστευσης και από μια δουλειά σε εξέλιξη επαν-επίσκεψης ορισμένων από τις πληροφορήτριες των προηγούμενων ερευνών.

Στο τέλος της δεκαετίας 1990, το τότε Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας παραδεχόταν ότι η φροντίδα ηλικιωμένων στην Ελλάδα είναι μια «οικογενειακή υπόθεση». Αυτή η ρητή επιβεβαίωση ενός κοινού τόπου από επίσημα χείλη εμπεριείχε ταυτόχρονα και την απόκρυψη, κάτω από την ομπρέλλα της οικογένειας, μιας ακριβέστερης εικόνας: ο τεράστιος όγκος της εργασίας φροντίδας για τους ηλικιωμένους (κι όχι μόνο) πραγματοποιείται μέσα από την απλήρωτη εργασία των γυναικών μελών της, με δια-γεννεακούς καταμερισμούς εργασίας μεταξύ γυναικών, και, πιο πρόσφατα, μέσα από τη χαμηλά αμειβόμενη εργασία μεταναστριών, με εθνοτικούς καταμερισμούς εργασίας, και πάλι μεταξύ γυναικών.

Το λεγόμενο οικογενειοκεντρικό μοντέλο φροντίδας εμπεδώθηκε μετά τον Β’Παγκόσμιο Πόλεμο ως ένα καίριας σημασίας συστατικό των νοτιο-ευρωπαϊκών κρατών πρόνοιας, στο πλαίσιο του οποίου η φροντίδα ηλικιωμένων, παιδιών, ανήμπορων μελών επιτελείται από τις γυναίκες της οικογένειας – ως αγάπη, προσφορά και φροντίδα – ενώ το κράτος αποτελεί «τελική καταφυγή» (carer of last resort), συμβάλλει δηλαδή επιλεκτικά και μέσω χρηματικών μεταβιβάσεων (κυρίως συντάξεων και επιδομάτων) και οριακά μόνο μέσω παροχής υπηρεσιών.

Αυτό το μοντέλο μπαίνει σε κρίση από τη δεκαετία 1990, ως αποτέλεσμα ενός συνδυασμού δημογραφικών και οικονομικών εξελίξεων:

– έχουμε μια γενική άνοδο των εισοδημάτων – για την οποία 20  χρόνια αργότερα ενοχοποιούμαστε συλλογικά…

– το προσδόκιμο ζωής έχει ανέβει και οι ηλικιωμένοι άνω των 80 ετών αποτελούν μια ομάδα του πληθυσμού που διευρύνεται – πράγμα που αυξάνει τη ζήτηση για φροντίδα [ο πληθυσμός άνω των 80 ετών φτάνει το 29% του πληθυσμού 15-64 ετών ή το 3,6% του συνολικού πληθυσμού και παρουσιάζει αύξηση 43% μεταξύ 2000 και 2010]

– οι γυναίκες στην Ελλάδα, όπως και στις άλλες νοτιο-ευρωπαϊκές χώρες μπαίνουν δυναμικά στην εκπαίδευση και την αγορά εργασίας, ενώ με δημογραφικούς όρους το βάρος της φροντίδας πέφτει δυσανάλογα στις πλάτες γυναικών στην ηλικία 45 με 55 ετών που βρίσκονται στην ακμή της εργασιακής τους διαδρομής.

Έτσι, καταγράφεται ένα χρόνιο «έλλειμμα φροντίδας», που από τις αρχές της δεκαετίας 1990 καλύπτεται από μεγάλο αριθμό μεταναστριών, οι οποίες εν μέρει υποκαθιστούν την απλήρωτη εργασία των γυναικών της οικογένειας. Αυτό αποτελεί μια διευθέτηση κοινωνικά πιο αποδεκτή από την «εγκατάλειψη» ενός ηλικιωμένου σε οίκο ευγηρίας. Ταυτόχρονα συμβάλλει στην αναπαραγωγή του οικογενειοκεντρικού μοντέλου φροντίδας, καθώς η φροντίδα παραμένει στο πλαίσιο της οικογένειας και αποτελεί αντικείμενο καταμερισμού εργασίας μεταξύ γυναικών, αυτή τη φορά ντόπιων και μεταναστριών, ενώ και πάλι οι άνδρες, σύμφωνα με όλες τις έρευνες της δεκαετίας 2000, γενικά δεν εμπλέκονται.

Αυτή η προσαρμογή της φροντίδας, μεταξύ οικογένειας, αγοράς και κράτους, στηρίζεται σε δύο πυλώνες:

(α) από τη μια στις συντάξεις, που, αν και χαμηλές γενικά, διαμορφώνουν τις υλικές δυνατότητες αυτής της διευθέτησης και

(β) από την άλλη στη χαμηλά αμειβόμενη εργασία των μεταναστριών, με ή χωρίς χαρτιά, που κάνει τις υπηρεσίες τους προσβάσιμες ακόμη και σε χαμηλού-μεσαίου εισοδήματος νοικοκυριά σε όλη τη δεκαετία 1990 και 2000 και μέχρι την κρίση.

Η άφθονη προσφορά εργασίας από μετανάστριες συμβάλλει στην αύξηση της ζήτησης και μειώνει το έλλειμμα φροντίδας στην Ελλάδα (όπως και στην Ιταλία και την Ισπανία) – το μεταθέτει όμως στα νοικοκυριά των μεταναστριών, τόσο «εδώ», στην Ελλάδα, όσο και «εκεί», στους τόπους προέλευσης και οδηγεί σε δύσκολες και συχνά επώδυνες διευθετήσεις φροντίδας από απόσταση, σε δια-εθνικές προσαρμογές και καθημερινότητες που διαπερνούν τα εθνικά σύνορα.

Παράλληλα με τις αλλαγές που συμβαίνουν στον ιδιωτικό χώρο, από τη δεκαετία 1980 και ιδίως τη δεκαετία 1990, εντοπίζεται και μια διεύρυνση των υπηρεσιών προς ηλικιωμένους που προσφέρει το κράτος και/ή οι δήμοι: Φροντίδα στο σπίτι (1997) [αργότερα και πιλοτικά βοήθεια εξ αποστάσεως,  από το 2000], ΚΑΠΗ (από το 1984), αργότερα ΚΗΦΗ (για ηλικιωμένους που δεν είναι εντελώς αυτάρκεις και οι οικογένειες τους έχουν σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες 2000, 68 με 1534 εξυπηρετούμενους) και Λέσχες Φιλίας (Δήμος Αθηναίων – 24, με 5000 μέλη, με συμμετοχή 5 ευρώ το χρόνο). Οι σχετικές δομές προέβλεπαν αρχικά μια ευρεία γκάμα υπηρεσιών: υπηρεσίες πρωτοβάθμιας υγείας, κοινωνική και ψυχολογική στήριξη, φυσιοθεραπεία, βοήθεια στο σπίτι (για ηλικιωμένους που έμεναν μόνοι και δεν είχαν άλλη βοήθεια), οργανωμένες εκδρομές και ξεναγήσεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, εκπαιδευτικά προγράμματα κλπ.

Οι παροχές αυτές παρουσιάζουν σημαντικές γεωγραφικές διαφοροποιήσεις και ανισότητες, όπως και οι συγκεντρώσεις ηλικιωμένου πληθυσμού. Αλλά τα μεγαλύτερα ελλείμματα εντοπίζονται στις μεγάλες πόλεις και ιδιαίτερα στην Αθήνα και τις κεντρικές γειτονιές της, όπου έχει παραμείνει μεγάλος αριθμός ηλικιωμένων σε ιδιόκτητα διαμερίσματα, από τα οποία οι νεώτεροι έφυγαν σταδιακά (από τη δεκαετία 1980) προς τα προάστια.

Όμως η οργάνωση και χρηματοδότηση των σχετικών δομών προερχόταν από τα ΚΠΣ, η φροντίδα των ηλικιωμένων από το κράτος και τους δήμους ήταν δηλαδή ένα project με ημερομηνία λήξης, αφού η συνέχειά του δεν εξασφαλίστηκε από εθνικούς πόρους. Σταδιακές περικοπές προϋπολογισμών και προσωπικού, αύξηση των ενδιαφερόμενων (φτάνουν περίπου 146000 το 2012) και διοικητικές μετακινήσεις των αρμοδιοτήτων (από Υπουργείο σε Δήμους σε Υπουργείο) οδήγησαν τα περισσότερα ΚΑΠΗ σε μείωση των προσφερόμενων υπηρεσιών. Πάντως παραμένουν ιδιαίτερα δημοφιλή μεταξύ των ηλικιωμένων που συμμετέχουν, έστω και ως τόποι συνάντησης και οργάνωσης εορταστικών εκδηλώσεων και εκδρομών.

Στις συνθήκες της κρίσης, οι περικοπές μισθών και συντάξεων ήδη έχουν ανατρέψει τα δεδομένα της πρόσφατης εκδοχής του οικογενειοκεντρικού μοντέλου φροντίδας. Η χαμηλά αμειβόμενη εργασία των μεταναστριών δεν είναι πλέον γενικά προσιτή, η ανασφάλεια οδηγεί πολλά νοικοκυριά σε περικοπές δαπανών, συμπεριλαμβανόμενης και της βοήθειας για τη φροντίδα των ηλικιωμένων. Ταυτόχρονα, το κράτος και οι δήμοι περικόπτουν ακόμη πιο πολύ τις λιγοστές υπηρεσίες,  οδηγώντας στην ανεργία μεγάλο αριθμό γυναικών, μια και οι κοινωνικές υπηρεσίες από γυναίκες κυρίως στελεχώνονται  (βλ. και την πρόσφατη διαμαρτυρία των εργαζόμενων στη Φροντίδα στο Σπίτι -απλήρωτοι εδώ και μήνες – Η ΑΥΓΗ, 14/2/2013).

Έτσι, το βάρος της μοιάζει να επιστρέφει αποκλειστικά στην ποδιά των ντόπιων γυναικών και μάλιστα με πιο δυσμενείς όρους, καθώς η φροντίδα γίνεται πιο επαχθής σε συνθήκες ανέχειας και περικοπών στις οικογενειακές δαπάνες (ηλεκτρικό, θέρμανση, τηλέφωνο κλπ), αλλά και καθώς δυσκολεύει η πρόσβαση στη νοσοκομειακή και φαρμακευτική κάλυψη και σε όποιες υπηρεσίες επιβιώνουν από τις συγχωνεύσεις ασφαλιστικών ταμείων. Λίγοι άνδρες είναι πρόθυμοι να εμπλακούν, έστω κι αν η ανεργία έχει ανατρέψει τις καθημερινότητές τους.

Για τις μετανάστριες, οι περικοπές δαπανών από τα ντόπια νοικοκυριά δεν σημαίνουν μόνο ανεργία, αλλά και απώλεια των «χαρτιών» και έχουν δραματικές συνέπειες στις δυνατότητες φροντίδας της δικής τους οικογένειας, εντός και πέραν των συνόρων της ελληνικής επικράτειας. Μαζί με την άνοδο της ρατσιστικής βίας, η καθημερινότητα γεμίζει φόβο και ανασφάλεια.

Πού εντοπίζεται ο σεξισμός;

Τρία σημεία:

1.

Όπως γνωρίζουμε, τα ζητήματα ανεργίας, οι περικοπές σε μισθούς και συντάξεις και η κατεδάφιση των κοινωνικών υπηρεσιών βρίσκονται στο επίκεντρο των κοινωνικών διεκδικήσεων, αλλά και στο επίκεντρο της κριτικής που ασκείται από την Αριστερά στις μνημονιακές πολιτικές. Όμως η οργάνωση της φροντίδας, τα συγκεκριμένα σώματα και οι καταμερισμοί εργασίας που συνδέονται με αυτήν θεωρούνται τόσο αυτονόητα που δεν συγκαταλέγονται στις θεματικές των οικονομικών αναλύσεων.

Σε όλη την παρακαταθήκη αναλύσεων, που μάλιστα επικαιροποιούνται συνεχώς καθώς τα δεδομένα αλλάζουν με μεγάλες ταχύτητες, η υλικότητα και εν-σωμάτωση των αναδιαρθρώσεων της φροντίδας δεν αποτελούν καν αντικείμενο συζήτησης, εξαφανίζοντας έτσι από το πεδίο του αισθητού τα συγκεκριμένα ενσώματα υποκείμενα, τις μετανάστριες και ντόπιες γυναίκες που εμπλέκονται σε αυτήν.

2.

Η φροντίδα των ηλικιωμένων δεν συνάδει με τα ανδρικά [και γυναικεία?] πρότυπα που προβάλλονται, αναπαράγονται, εμπεδώνονται, μεταξύ άλλων και με τη δράση της ΧΑ και συμβάλουν στη σκλήρυνση έμφυλων ιεραρχιών. Οι μπρατσαράδες των γυμναστηρίων, έτοιμοι για καυγά, ξύλο και μαχαιρώματα, μπορεί να βοηθήσουν τον παππού να περάσει το δρόμο, αλλά μάλλον δεν γνωρίζουν καν, και σίγουρα δεν αναλαμβάνουν, το καθάρισμά του ούτε εμπλέκονται στις ιδιορρυθμίες της σύνθετης καθημερινότητάς του. Η φροντίδα δεν μπορεί όμως να συνδυαστεί ούτε με τη γοητεία του ξέκωλου και τα πρότυπα νεανικής και αψεγάδιαστης εμφάνισης των γυναικών που αποτελούν προσάρτημα των μπρατσαράδων. Ταυτίζεται μόνο με τις σιωπηλές μητέρες, αδελφές και συζύγους που σηματοδοτούν τις «οικογενειακές αξίες» και ταυτόχρονα τις επανανοημαδοτούν ως ανάχωμα στην κρίση και την «επέλαση» των ξένων.

3.

Οι αναδιαρθρώσεις της φροντίδας δεν αντιμετωπίζονται καν ως «παράπλευρη απώλεια» της κρίσης γιατί ο καταμερισμός στην απαιτούμενη υλική και συναισθηματική εργασία δεν τίθεται καν ως αίτημα. Η οικιακή εργασία και φροντίδα αποτελούσε κεντρικό ζήτημα φεμινιστικών αναλύσεων και διεκδικήσεων πριν 40+ χρόνια, ως μέρος της συζήτησης περί έμφυλων ιεραρχιών και ανισοτήτων. Περιέπεσε σε μερική τουλάχιστον απαξίωση, καθώς διαφορετικά ζητήματα απόκτησαν κεντρικότητα στον προβληματισμό. Ξαναήρθε στο προσκήνιο μέσα από τις μεταναστευτικές σπουδές, καθώς ένα μέρος της απλήρωτης εργασίας των γυναικών στο πλαίσιο της οικογένειας έγινε αμειβόμενη εργασία για τις μετανάστριες από τον παγκόσμιο νότο. Όμως και εδώ χρειάστηκε η τραγική ιστορία της Κ. Κούνεβα και οι συντονισμένες πιέσεις γυναικείων ομάδων, κινήσεων και πρωτοβουλιών για να τεθεί σε συζήτηση μία πλευρά της αθέατης αυτής εργασίας που, ως αμειβόμενη, είχε γίνει ορατή.

Η κρίση μοιάζει να ξαναφέρνει στο προσκήνιο παλιά ερωτήματα και οδηγεί αναγκαστικά στον επαναπροσδιορισμό τους. Όμως η κρίση εγγράφεται σε ένα προϋφιστάμενο και διαχρονικό υπόστρωμα σεξισμού και έμφυλων ανισοτήτων που δεν εξαλείφθηκαν ποτέ από την ελληνική κοινωνία, έστω και αν παροδικά περιορίστηκαν, τουλάχιστον στις πιο ακραίες μορφές τους. Τι δυναμικές θα τροφοδοτήσει η επάνοδος ακραίων μορφών σεξισμού, είναι ένα ανοιχτό ερώτημα, με όχι πολύ αισιόδοξες προοπτικές. Όμως η εκκωφαντική σιωπή, και της Αριστεράς, γύρω από τα ζητήματα που επιγραμματικά επιχείρησα να θίξω δεν βοηθάει στην κατανόηση σημαντικών πλευρών της κρίσης – και οικονομικών πλευρών. Κατά συνέπεια περιορίζει τις δυνατότητες συγκρότησης πολιτικών για την επιβίωση και ίσως το ξεπέρασμά της.

*Παρουσίαση στα ΚΡΙΣΗ-ΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ, Σεξισμός και ομοφοβία: «παράλληλες απώλειες» της κρίσης; 26/2/2013

 

Share

Ένας άνδρας στον ΟΗΕ για τις γυναίκες της Ελλάδας

του Παναγιώτη Δημητρά*

Στις 18 και 19 Φεβρουαρίου 2013, στη Γενεύη, η Επιτροπή για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών του ΟΗΕ (CEDAW) εξέτασε την εφαρμογή από την Ελλάδα της αντίστοιχης Σύμβασης για την Εξάλειψη Όλων των Μορφών Διακρίσεων κατά των Γυναικών. Στις 18 Φεβρουαρίου, έγινε η συνηθισμένη κλειστή άτυπη ενημέρωση μελών της Επιτροπής από Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) και ακολούθησε η προγραμματισμένη δημόσια συνεδρίαση της Επιτροπής για την ανεπίσημη ενημέρωση από τις ΜΚΟ και τους εθνικούς μηχανισμούς ανθρώπινων δικαιωμάτων (περίληψη του διαλόγου Επιτροπής με ΜΚΟ στην ιστοσελίδα). Τα μέλη της Επιτροπής εξέφρασαν την έκπληξή τους ότι για την Ελλάδα πήγε στη Γενεύη να τα ενημερώσει μόνος ένας άνδρας, ο γράφων ως εκπρόσωπος των τριών συνεργαζόμενων ΜΚΟ Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ), Ελληνική Ομάδα για τα Δικαιώματα των Μειονοτήτων (ΕΟΔΜ) και Συνεργαζόμενες Οργανώσεις και Κοινότητες για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα των Ρομά στην Ελλάδα (ΣΟΚΑΔΡΕ) που είχαν υποβάλει δύο εκθέσεις στην Επιτροπή (διαθέσιμες στην ιστοσελίδα της  μαζί με τις εκθέσεις της Ελλάδας και άλλων ΜΚΟ). Πού είναι οι γυναικείες οργανώσεις αναρωτήθηκαν κατ’ επανάληψη οι εμπειρογνώμονες της Επιτροπής (22 γυναίκες και ένας άνδρας που ήταν και ο εισηγητής για την Ελλάδα); Την επόμενη ημέρα, στις 19 Φεβρουαρίου, κατά το δημόσια διάλογο με την ελληνική αντιπροσωπεία υπό τη Γενική Γραμματέα Ισότητας των Φύλων (ΓΓΙΦ) Ζέττα Μακρή, η Επιτροπή ρώτησε επίσημα για την απουσία αυτή. Στέλεχος της ΓΓΙΦ απάντησε πως λόγω της οικονομικής κρίσης δεν υπήρχαν κρατικά κονδύλια για να καλυφθούν τα έξοδα συμμετοχής γυναικείων οργανώσεων στη συνεδρίαση της Επιτροπής, ως εάν το θέμα αφορούσε την απουσία των γυναικείων μη κυβερνητικών οργανώσεων από την κρατική αντιπροσωπεία! (περίληψη του δημόσιου διαλόγου της Επιτροπής με Ελλάδα στην ιστοσελίδα ). Στο γράφοντα πάντως ταξίδι και διαμονή κόστισαν το «ιλιγγιώδες» ποσό των 550 ευρώ… Στο πρόγραμμα της Επιτροπής για τις 18 Φεβρουαρίου υπήρχε και χρόνος διαλόγου με εθνικούς μηχανισμούς ανθρώπινων δικαιωμάτων, αλλά η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και ο Συνήγορος του Πολίτη επίσης έλαμψαν με την απουσία τους…

Τα βασικά ζητήματα που έθεσε η Επιτροπή στην Ελλάδα ήταν:

  • η πρόσβαση ιδίως των ευάλωτων και μεταναστριών γυναικών στη δικαιοσύνη,
  • οι επιπτώσεις της κρίσης και των περικοπών του προϋπολογισμού στα κοινωνικο-οικονομικά δικαιώματα των πολιτών,
  • η έλλειψη προόδου στην εφαρμογή προσωρινών ειδικών μέτρων για την επιτάχυνση της de facto ισότητας των γυναικών και την παροχή προστασίας στις κοινωνικά ευάλωτες ομάδες,
  • η ενδοοικογενειακή βία,
  • η απαγόρευση λειτουργίας μειονοτικών οργανώσεων στη Θράκη,
  • η διαιώνιση των στερεοτύπων σε βάρος των γυναικών,
  • η απουσία στοιχείων και αξιολόγησης για την υλοποίηση προγραμμάτων και την εφαρμογή των νόμων περιλαμβανόμενων καταδικών σε υποθέσεις ενδοοικογενειακής βίας, εμπορίας ανθρώπων και άλλων μορφών βίας κατά των γυναικών,
  • οι ποσοστώσεις φύλου,
  • το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας γυναικών σε σχέση με το αντίστοιχο των ανδρών,
  • οι αμβλώσεις ως μορφή αντισύλληψης σε συνδυασμό με την περιορισμένη χρήση αντισυλληπτικών και την απουσία σεξουαλικής εκπαίδευσης,
  • το υψηλότατο ποσοστό γεννήσεων με καισαρική,
  • ο αλκοολισμός και το κάπνισμα, καθώς και
  • η κατάσταση των γυναικών Ρομά και των γυναικών της μειονότητας στη Θράκη με έμφαση στη γενικευμένη πρακτική γάμων ανηλίκων και στην εφαρμογή της σαρίας χωρίς ουσιαστικό δικαστικό έλεγχο της συμβατότητας με το Σύνταγμα και τη Σύμβαση των αποφάσεων που βασίζονται στο ισλαμικό δίκαιο.

Οι απαντήσεις της ελληνικής αντιπροσωπείας είχαν μια πρωτοτυπία. Η Ζέττα Μακρή είναι το πρώτο κυβερνητικό στέλεχος επικεφαλής ελληνικής αντιπροσωπείας σε παρόμοια Επιτροπή του ΟΗΕ που έκανε -και μάλιστα επανειλημμένα- αναφορά σε κακώς κείμενα στην Ελλάδα. Η αρχική φράση στην εναρκτήρια παρουσίασή που έκανε (διαθέσιμης την ιστοσελίδα) έδωσε τον τόνο των επόμενων παρεμβάσεών της: «Δεν είναι πρόθεσή μου σήμερα να σας παρουσιάσω μια εξωραϊσμένη εικόνα της κατάστασης των γυναικών στην Ελλάδα. Η χώρα μας, όπως και σε όλες τις χώρες, έχει ακόμα πολύ δρόμο να διανύσει προκειμένου να επιτευχθεί το επίπεδο της ισότητας που όλοι επιθυμούμε για την κοινωνία μας». Αργότερα, αναφερόμενη μεταξύ άλλων στην περιορισμένη αποτελεσματικότητα της κατά 33% ποσόστωσης φύλου στα ψηφοδέλτια, επικαλέστηκε τη δική της εμπειρία να ψηφίζεται από περισσότερους άνδρες παρά γυναίκες και να βλέπει σε ένα δημοτικό ψηφοδέλτιο που ήταν επικεφαλής τις γυναίκες υποψήφιες να καταποντίζονται. Παρ’ όλα αυτά, δήλωσε δυο φορές αντίθετη με την εισαγωγή ποσόστωσης φύλου στις βουλευτικές έδρες και στα δημοτικά συμβούλια.

Σε άλλο μήκος κύματος κινήθηκε η υπόλοιπη ελληνική αντιπροσωπεία: όπως και στις εννέα προηγούμενες εξετάσεις της Ελλάδας από Επιτροπές του ΟΗΕ που έχει παρακολουθήσει ο γράφων, υπήρχε η γενική τάση να περιγράφονται προγράμματα, να απορρίπτεται κάθε κριτική ακόμα και να διαστρεβλώνεται η πραγματικότητα. Με επιμονή προσπαθούσαν υπηρεσιακά στελέχη να πείσουν πως στην Ελλάδα οι αμβλώσεις για μη ιατρικούς λόγους απαγορεύονται, άρα δεν μπορεί η χώρα να έχει στατιστικά στοιχεία για τον αριθμό τους. Ενώ το μεγάλο ποσοστό γεννήσεων με καισαρική τομή αποδόθηκε στο γεγονός πως οι Ελληνίδες σήμερα γεννούν σε μεγαλύτερη ηλικία από ότι παλαιότερα. Φυσικά οι καλά προετοιμασμένες εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ δεν πείθονταν αφού θύμισαν πως οι αμβλώσεις είναι νόμιμες και πως οι καισαρικές συνδέονται με οικονομικά συμφέροντα γιατρών. Επίσης, παρά τα συντριπτικά στοιχεία που υπάρχουν και είχε στη διάθεσή της η Επιτροπή ήδη από το 2006 για εκτεταμένη πρακτική γάμων ανηλίκων στις κοινότητες των Ρομά και της μειονότητας στη Θράκη, η αντιπροσωπεία ισχυρίστηκε πως η πρακτική αυτή δεν είναι γενικευμένη.

Ίσως τη σημαντικότερο σημείο του διαλόγου της ελληνικής αντιπροσωπείας με την Επιτροπή ήταν η αναφορά στο έργο των τριών ειδικών νομοπαρασκευαστικών επιτροπών για την επεξεργασία σχεδίων νόμου για την ουσιαστική ισότητα των φύλων, την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών και την τροποποίηση διατάξεων του οικογενειακού δικαίου περιλαμβανόμενης της κατάργησης της σαρίας και του αποκλεισμού των ομόφυλων ζευγαριών από το σύμφωνο συμβίωσης. Στέλεχος της ΓΓΙΦ ανέφερε επανειλημμένα πως οι τρεις νομοπαρασκευαστικές επιτροπές ολοκλήρωσαν το έργο τους και υπέβαλαν προτάσεις νομοθετικών ρυθμίσεων (που είναι δημοσιευμένες στην ιστοσελίδα της ΓΓΙΦ ). Την ευθύνη της κατάθεσης στη Βουλή για ψήφιση των σχετικών νομοσχεδίων έχει κυρίως το Υπουργείο Δικαιοσύνης, το οποίο μέχρι σήμερα δεν έχει απορρίψει τις προτάσεις, αλλά ούτε και τις έχει προωθήσει προς ψήφιση. Ο γράφων, στις ενημερώσεις της Επιτροπής, είχε τονίσει πως η ψήφιση αυτών των αλλαγών θα βελτιώσει σημαντικά την ισότητα των φύλων και τα δικαιώματα των ευάλωτων και μειονοτικών γυναικών στην Ελλάδα. Μετά την επανειλημμένη  στήριξη των προτάσεων αυτών από τη ΓΓΙΦ ενώπιον της Επιτροπής, ΕΠΣΕ, ΕΟΔΜ και ΣΟΚΑΔΡΕ έκαναν δημόσια έκκληση στην Επιτροπή να περιλάβει ειδική σύσταση προς την Ελλάδα για την άμεση προώθηση των προτάσεων των νομοπαρασκευαστικών επιτροπών στη Βουλή (διαθέσιμη στην ιστοσελίδα).

Στις αρχές Μαρτίου 2013 θα δημοσιοποιηθούν οι καταληκτικές παρατηρήσεις και συστάσεις της Επιτροπής για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατά των Γυναικών του ΟΗΕ προς την Ελλάδα: στην κοινωνία των πολιτών εναπόκειται να πιέσουν επίμονα και συστηματικά την κυβέρνηση και τα δημοκρατικά κόμματα να τις υλοποιήσουν…

*Ελληνικό παρατηρητήριο των συμφωνιών του Ελσίνκι (ΕΠΣΕ)

Πηγή: protagon.gr

 

 

Share

Άλλη μια προαναγγελθείσα συζυγοκτονία

της Σίσσυς Βωβού

Σάββατο βράδυ, 16 Φεβρουαρίου, στη Νίκαια, 46χρονος άνδρας σκότωσε με περισσότερες από 10 μαχαιριές την 34χρονη σύζυγό του μπροστά στα μάτια του 8χρονου παιδιού.

«Προσωπικές διαφορές» ανέφεραν οι αστυνομικοί, οι οποίοι έφθασαν μετά από κλήση των γειτόνων που άκουγαν τις κραυγές της γυναίκας, όταν όμως ήταν πολύ αργά για να την προλάβουν ζωντανή.

Ο φονιάς προσπάθησε να ξεφύγει για να μην συλληφθεί, πηδώντας από τον 2ο όροφο, με αποτέλεσμα τη μετονομασία του φόνου σε «τραγωδία» από πολλά μίντια, που δεν εννοούν ακόμα και ίσως δεν θα εννοήσουν ποτέ, ότι είτε ο φονιάς αυτοκτονήσει μετά την πράξη του, είτε προσπαθήσει να το σκάσει και τραυματιστεί, είτε εξαφανιστεί χωρίς να τραυματιστεί ο ίδιος, είτε συλληφθεί σώος και αβλαβής, ο φόνος παραμένει φόνος και μια γυναίκα χάνει τη ζωή της επειδή είχε την συνηθισμένη ατυχία να ζει σε μια σχέση κακοποίησης.

Δεν ήταν η πρώτη φορά βίαιης συμπεριφοράς στη συγκεκριμένη περίπτωση, όπως και σε πολλές άλλες. Όπως συνάγουμε από Δελτίο Τύπου του Χαμόγελου του Παιδιού, το οποίο εύλογα βλέπει αυτές τις υποθέσεις από τη σκοπιά του παιδιού πάντα, επρόκειτο για μια σχέση συστηματικής κακοποίησης, που με κατάλληλες πολιτικές και δομές στήριξης για τις γυναίκες, θα μπορούσε να είχε καταλήξει σε διαζύγιο αντί σε φονικό.

«Το Χαμόγελο Του Παιδιού» τον περασμένο Μάιο έλαβε ανώνυμη καταγγελία στη Γραμμή SOS 1056 και ενημέρωσε εγγράφως τις αρμόδιες αρχές για τη βίαιη συμπεριφορά του πατέρα προς τη σύζυγο του παρουσία του ανήλικου παιδιού τους.

Δυστυχώς δεν ελήφθησαν τα απαραίτητα μέτρα…. Μια ακόμη περίπτωση όπου οι ελλείψεις του συστήματος έφεραν ως αποτέλεσμα την αδυναμία προστασίας ενός ακόμη παιδιού….»

 

 

Share

Malpractice η Μάτσα; Τ’ ακούσαμε κι αυτό!

Η ομόφωνη απόφαση του ΔΣ του ΨΝΑ είναι η απαλλαγή από πειθαρχικές ευθύνες τόσο της Κατερίνας Μάτσα, διευθύντριας του 18 ΑΝΩ, όσο και του συγκατηγορουμένου της ψυχολόγου Σταύρου Κεβόπουλου. Υποστηρίζει όμως τη διερεύνηση της κατηγορίας περί κακής άσκησης ιατρικής (malpractice) και ζητεί από το υπουργείο Υγείας τη σύσταση επιτροπής εμπειρογνωμόνων. Το ακούσαμε κι αυτό…

της Μαρινίκης Αλεβιζοπούλου

«Έχεις δικό σου εκεί;» ήταν η πρώτη ερώτηση του ταξιτζή μόλις του είπα ότι πηγαίνω στο Δαφνί. Η κίνηση θέλει κουβέντα, βλέπετε, για να’ναι υποφερτή. Δεν απάντησα αμέσως. Σκεφτόμουν πως αν έλεγα ότι είμαι δημοσιογράφος, η κουβέντα θα ξέφευγε σε μονοπάτια που δεν μου είναι ευχάριστα. Από την άλλη ούτε ψέματα μου πήγαινε να πω. Επέλεξα τη μισή αλήθεια. «Είμαι κοινωνική λειτουργός (ψέμα) και πηγαίνω για να συμπαρασταθώ. Σήμερα συνεδριάζει το Δ.Σ του Ψ.Ν.Α για να αποφασίσει πιθανή πειθαρχική δίωξη της Κατερίνας Μάτσα, της διευθύντριας της Μονάδας Απεξάρτησης του 18 ΑΝΩ. Την ξέρετε;» τον ρώτησα. «Βεβαίως και την ξέρω. Να είστε καλά. Είναι θαυμάσιο το έργο που κάνετε. Χίλια μπράβο σας αξίζουν» μου είπε. Ομολογώ ότι ντράπηκα μάλλον περισσότερο απ’ ό,τι αν τελικά επέλεγα το απόλυτο ψέμα. Για την ακρίβεια, η ντροπή που ένιωσα ήταν αντίστοιχη αυτής που νιώθω όταν πρέπει να πω τι δουλειά κάνω στ’ αλήθεια.

Ο λόγος για τον οποίο διηγούμαι την μικρή πρωινή μου «περιπέτεια», ήταν η δεύτερή μου σκέψη μετά την ντροπή. Ξέρει ο ταξιτζής την Κατερίνα Μάτσα και το 18 ΑΝΩ και δίνει μάλιστα και συγχαρητήρια για το έργο τους (το οποίο μόλις είχα οικειοποιηθεί) την ώρα που ο πρώην υπουργός Υγείας Ανδρέας Λοβέρδος διατάζει χωρίς δεύτερη σκέψη ΕΔΕ και μάλιστα με το ερώτημα της παύσης κάθε υπευθύνου; (Το ιστορικό της υπόθεσης μπορείτε να το διαβάσετε εδώ). Και μερίδα συναδέλφων μου υιοθετεί άκριτα τα περί «κλοπιμαίων που βρέθηκαν στο 18 ΑΝΩ» και την δήθεν «ομερτά» που διέταξε η Κ. Μάτσα; Ο δε διοικητής του νοσοκομείου, δίχως καν να την καλέσει σε απολογία διαβιβάζει απευθείας την καταγγελία μιας νοσηλεύτριας στις εισαγγελικές αρχές;

Όσο απίστευτο φαινόταν σε μένα, τόσο και ακόμα περισσότερο φάνηκε στους εκατοντάδες ανθρώπους που μαζεύτηκαν εδώ, στον προαύλιο χώρο του Ψυχιατρείου. Σχεδόν σύσσωμη η θεραπευτική ομάδα του 18 ΑΝΩ, εκπρόσωποι φορέων απεξάρτησης και ψυχικής υγείας, εργαζόμενοι στο Ψ.Ν.Α, οικογένειες εξαρτημένων αλλά και απεξαρτημένοι του 18. Όπου γυρνούσες άκουγες σχεδόν μονότονα το ίδιο πράγμα: μα, δεν ντρέπονται λίγο; Τη Μάτσα;

Ώσπου βγήκε η απόφαση λίγο μετά τις 5 το απόγευμα. Ομόφωνη απαλλαγή από πειθαρχικές ευθύνες τόσο για την ίδια την Κατερίνα Μάτσα όσο και για τον συγκατηγορούμενό της ψυχολόγο Σταύρο Κεβόπουλο. Το πλήθος ξεσπάει σε χειροκροτήματα. Το «αλλά» ωστόσο δεν αργεί. Το δεύτερο μέρος της απόφασης που ψηφίστηκε κατά πλειοψηφία με αρνητική ψήφο από τους εκπροσώπους γιατρών και εργαζομένων, υποστηρίζει την προτροπή του πορίσματος για διερεύνηση της κατηγορίας περί κακής άσκησης Ιατρικής (malpractice).Έτσι, ζητά από το υπουργείο Υγείας τη σύσταση επιτροπής εμπειρογνωμόνων για να εξετάσει αν η Μάτσα, η εδώ και σχεδόν 40 χρόνια πρωτοπόρος στον τομέα της απεξάρτησης και της κοινωνικής επανένταξης, πρέπει να χάσει την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος.

Μάλιστα. Η κατηγορία η οποία θα βάρυνε έναν χειρουργό που ξέχασε στην κοιλιά του ασθενή του ένα ψαλίδι, βαρύνει τη Μάτσα γιατί σεβάστηκε το ιατρικό απόρρητο, αντιμετώπισε το παράπτωμα των μελών της κοινωνικής επανένταξης θεραπευτικά και δεν κατέδωσε στα «αρμόδια όργανα» τους θεραπευόμενους.

Και να πεις ότι έχεις και σε κάτι να ελπίζεις… Δεν έχεις. Ακόμα κι αν αλλάξει γνώμη ο πρώην υπουργός, όπως άλλωστε το συνηθίζει (ποιος ξεχνάει ότι της προχτεσινής επίθεσης στον πρώην πρωθυπουργό είχε προηγηθεί το «θα γίνει μακελειό αν πειράξει κανείς τον Παπανδρέου»;) παραμένει πρώην. Αφήστε που και να αλλάξει γνώμη ο πρώην υπουργός, δεν αλλάζει η Κ. Μάτσα. Συνεχίζει να είναι η «εξτρεμίστρια του χώρου», όπως ουκ ολίγες φορές την έχει «φωτογραφήσει» ο πρώην υπουργός, η οποία φέρνει σοβαρές αντιστάσεις στην προώθηση του «ταχύρυθμου και εύκολου προγράμματος χορήγησης υποκατάστατων». Της μεθαδόνης, δηλαδή, που προωθούσε με σπουδή ο κ. Λοβέρδος.

Άραγε το σημερινό υπουργείο πώς σκοπεύει να κινηθεί;

Πηγή: unfollow

 

 

 

Share

Ταραχή στις γυναικείες φυλακές της Θήβας από θάνατο κρατουμένης

Ταραχή επικρατεί από το πρωί της Κυριακής στις γυναικείες φυλακές Θήβας, όπου, σύμφωνα με καταγγελία που έγινε στο protothema.gr, μία κρατούμενη βρέθηκε νεκρή στο κελί της.

Σύμφωνα με την καταγγελία, αν και η επίσημη διάγνωση για το θάνατο της κρατούμενης έκανε λόγο για πνευμονικό οίδημα, η πραγματικότητα είναι ότι η άτυχη γυναίκα ήταν χρόνια χρήστης ουσιών, η οποία έπεσε σε κώμα.

Η ίδια πηγή ανέφερε ότι οι υπόλοιπες κρατούμενες, όταν αντιλήφθηκαν την κατάσταση της συγκρατούμενής τους, προσπαθούσαν επί μισή ώρα να καλέσουν τις αρχές της φυλακής σε βοήθεια, χωρίς ωστόσο να τα καταφέρουν.

Όταν πια οι φύλακες αντιλήφθηκαν τι συνέβαινε, ήταν ήδη αργά, καθώς, εκτός των άλλων, δεν υπήρχαν ούτε καν τα απαραίτητα για την παροχή πρώτων βοηθειών.

Σύμφωνα πάντα με την καταγγελία που έγινε στο protothema.gr, δεν είναι η πρώτη φορά που μια γυναίκα πεθαίνει αβοήθητη στις φυλακές της Θήβας…

Πηγή: Πρώτο Θέμα

 

Share

Νέο τεστ Παπ θα ανιχνεύει τρεις καρκίνους

Το τεστ Παπ, που χρησιμοποιείται ως μέθοδος ρουτίνας για την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του τραχήλου, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί μελλοντικά ως βάση για την ανίχνευση και άλλων μορφών γυναικολογικού καρκίνου, των ωοθηκών και της μήτρας. Αυτό ανακοίνωσε μια ομάδα Αμερικανών επιστημόνων, μεταξύ των οποίων και ένας ελληνικής καταγωγής, ο Νικόλαος Παπαδόπουλος του πανεπιστημίου Τζον Χόπκινς.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Ισαάκ Κάιντ του Τζον Χόπκινς, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό «Science Translational Medicine» σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, χρησιμοποίησαν το σύνηθες κολποτραχηλικό επίχρισμα που συλλέγεται στο τεστ Παπ και κατάφεραν, μέσω ανάλυσης του DNΑ των κυττάρων που περιέχονται σε αυτό, να εντοπίσουν γενετικές αλλαγές που προκαλούνται στις περιπτώσεις καρκίνου των ωοθηκών και του ενδομητρίου.

Ανοίγει, έτσι, ο δρόμος για την επέκταση του τεστ Παπ, ώστε να «πιάνει» και άλλες μορφές της ασθένειας, αν και, σύμφωνα με τους ειδικούς, θα χρειαστούν αρκετά ακόμα χρόνια (ίσως δέκα έως 15), εωσότου το νέο τεστ χρησιμοποιηθεί ευρέως. Αν όμως αυτό συμβεί, εφόσον το τεστ αποδειχτεί όντως αποτελεσματικό μετά από πολλές κλινικές δοκιμές, τότε θα καλύψει ένα κενό που αφήνει το σημερινό τεστ Παπ, που εφηύρε ο Έλληνας γιατρός Γιώργος Παπανικολάου στα μέσα του προηγούμενου αιώνα και έκτοτε έχει γίνει διάσημο παγκοσμίως.

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν τεστ που αξιόπιστα να ανιχνεύουν έγκαιρα τους καρκίνους της μήτρας και των ωοθηκών, ώστε η αντικαρκινική θεραπεία να είναι πιο αποτελεσματική. Ιδίως ο καρκίνος των ωοθηκών έχει συχνά άσχημη πρόγνωση, επειδή συνήθως αργεί να διαγνωστεί, λόγω και της καθυστέρησης στην εκδήλωση των συμπτωμάτων του.

Το νέο τεστ (με την ονομασία PapGene) φιλοδοξεί να κάνει έγκαιρη διάγνωση, εντοπίζοντας το γενετικό ίχνος αυτών των καρκίνων (δηλαδή τις μεταλλάξεις των φυσιολογικών κυττάρων) με τη βοήθεια του αρχικού τεστ Παπ. Οι γιατροί θα κάνουν το κανονικό τεστ Παπ και, στη συνέχεια, θα χρησιμοποιούν σύγχρονες τεχνικές γενετικής ανάλυσης για να αναλύσουν το επίχρισμα που έχει ληφθεί. Επειδή το κολποτραχηλικό επίχρισμα συχνά περιέχει κύτταρα τόσο από τις ωοθήκες, όσο και από το ενδομήτριο, τα τυχόν καρκινικά κύτταρα από αυτές τις περιοχές θα ανιχνεύονται και θα αναλύονται ανάλογα.

Ο ερευνητής Λούις Ντίαζ, καθηγητής ογκολογίας του πανεπιστημίου Τζον Χόπκινς, δήλωσε ότι, όπως έδειξαν οι πρώτες δοκιμές σε μια ομάδα 46 γυναικών, το νέο τεστ «μπορεί να ανιχνεύσει το 100% των ενδομητριακών καρκίνων και το 40% των καρκίνων των ωοθηκών, ακόμα και στα πιο πρώιμα στάδια της νόσου -και μάλιστα χωρίς καθόλου παραπλανητικά θετικά αποτελέσματα». Έως το τέλος του 2013, θα έχει ολοκληρωθεί μια σειρά από δοκιμές αξιολόγησης του τεστ σε έναν μεγάλο αριθμό δειγμάτων από γυναίκες με καρκίνο των ωοθηκών ή της μήτρας.

Το αναβαθμισμένο τεστ Παπ αρχικά αναμένεται να κοστίζει γύρω στα 100 δολάρια (όσο περίπου κοστίζει και το τεστ DNA για τη διάγνωση του ιού HPV που προκαλεί καρκίνο του τραχήλου), αλλά η τιμή του θα πέσει δραστικά μετά την ευρεία χρήση του και τη βελτίωση της τεχνολογίας γενετικής ανάλυσης των δειγμάτων.

Πηγή: tvxs

Share

Σύσκεψη οργανώσεων για τα διπλά νοσήλια μεταναστών

Πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 8/1 σύσκεψη φορέων και ατόμων για την αντιμετώπιση της νέας διάταξης που εμφανίστηκε στα τέλη Νοεμβρίου, σύμφωνα με την οποία «μη μόνιμοι κάτοικοι της Ελλάδας, προερχόμενοι από Ευρωπαϊκή Ένωση ή Τρίτες χώρες», θα πληρώνουν διπλά νοσήλια στα ελληνικά νοσοκομεία.

Προφανώς αυτό φωτογραφίζει τουρίστες και παράνομους μετανάστες και μετανάστριες. Ειδικότερα η ενημέρωση μας ήρθε από κρατικό Μαιευτήριο στα τέλη Νοεμβρίου 2012. Στη σύσκεψη παρεβρέθηκαν μέλη της Ομάδας Δικηγόρων Αλληλέγγυων σε πρόσφυγες και μετανάστες, η Φεμινιστική Πρωτοβουλία για την εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών, η ομάδα Γυναίκες ενάντια στο Χρέος και τα μέτρα Λιτότητας, το Δίκτυο Κοινωνικής Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών και άτομα.

Συζητήθηκε η ανάγκη προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας για την προσβολή της διάταξης, με βάση τους νόμους και συνθήκες περί διακρίσεων. Συζητήθηκε επίσης η πιθανότητα προσφυγής στο Συνήγορο του Πολίτη. Ακόμα, θα δημιουργηθεί ολιγομελής επιτροπή από την αρχική ομάδα μας η οποία θα καλέσει και βουλευτές, βουλεύτριες, για να ζητήσει ραντεβού με τον υπουργό Υγείας με σκοπό να διαμαρτυρηθεί απευθείας σε αυτόν.

Ήδη ενημερωθήκαμε ότι ετοιμάζεται προσφυγή του ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Νίκου Χουντή στο Ευρωκοινοβούλιο, ενώ στο ελληνικό κοινοβούλιο έχει γίνει ερώτηση από την Μαρία Μπόλαρη, και αναμένεται η απάντηση.

Στη συνέχεια συζητήθηκε ότι με την ευκαιρία αυτού του απαράδεκτου νόμου, χρειάζεται να ξεκινήσει μια καμπάνια για τους ανασφάλιστους και ανασφάλιστες υγείας στη χώρα μας, που αριθμούν εκατομμύρια.

Ορίστηκε σύσκεψη φορέων για την Τρίτη 15 Ιανουαρίου, 6 μ.μ., στην αίθουσα των Αρχαιολόγων, Ερμού 134-136 Θησείο, 1ος όροφος. Στη σύσκεψη θα κληθούν σωματεία ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού, δομές αλληλέγγυας παροχής υγείας, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις που παρέχουν υπηρεσίες υγείας, σωματεία εργαζομένων, οργανώσεις μεταναστών και ομάδες και οργανώσεις γενικότερα, καθώς και πολιτικοί φορείς.

Η προσωρινή Επιτροπή

Διαδώστε το όπου μπορείτε!

 

Περισσότερα:

Πρόβα «απαρτχάιντ» ετοιμάζει η κυβέρνηση στα δημόσια μαιευτήρια

Ανακοίνωση πενταμελούς Επιτροπής Ιατρών ΕΙΝΑΠ Γ.Ν.Α. «ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ» για τον διπλασιασμό ΚΕΝ στους αλλοδαπούς

 

Share

Τα χωριά SOS ζητούν μητέρες επί πληρωμή

Καλό για τα παιδιά, καλό για άνεργες γυναίκες. Δημοσιεύοντας αυτή την ανακοίνωση, κατανοούμε ότι ο οργανισμός αυτός έχει τις δικές του αρχές και κριτήρια, τα οποία μπορεί και να μην συμπίπτουν με τα δικά μας, ιδιαίτερα στα σημεία που αναφέρονται στο μητρικό πρότυπο ή στο γεγονός ότι δεν καλούν άνδρες να προσφέρουν ανάλογες υπηρεσίες. Πάντως μέσα στην κρίση η παροχή τέτοιου είδους υπηρεσιών σίγουρα προσφέρει κατάλληλες διεξόδους σε ενήλικες και παιδιά, που βρίσκονται σε δύσκολη θέση.

Φ.Σ.

 

Τα Παιδικά Χωριά SOS Βάρης, βλέποντας να αυξάνεται ραγδαία ο αριθμός κάνει έκκληση για πλήρη απασχόληση ζευγαριών και μαμάδων που θα αφιερωθούν στη φροντίδα και την ανατροφή αυτών των παιδιών.

Σύμφωνα με τον διευθυντή του Παιδικού Χωριού SOS στη Βάρη, τα παιδιά που φιλοξενούνται γενικά στα Χωριά είναι είτε θύματα της οικονομικής κρίσης, είτε ορφανά, είτε εγκαταλελειμμένα ή και κακοποιημένα ακόμη.Η υποψήφια μητέρα πρέπει να διαθέτει εκτός από το μητρικό πρότυπο, να προσπαθεί για την ενσωμάτωση των παιδιών στην οικογένεια όπου θα βιώσουν την αποδοχή, την ασφάλεια και τη συλλογικότητα.

Υποκαθιστώντας τη φυσική μητέρα, αναλαμβάνει την κάλυψη των πρακτικών, παιδαγωγικών και ψυχοσυναισθηματικών αναγκών των παιδιών και διασφαλίζει το ζεστό οικογενειακό κλίμα.

Σημαντικό καθήκον και ευθύνη της Μητέρας των χωριών SOS είναι να διαπαιδαγωγήσει τα παιδιά που της έχουν ανατεθεί, ακολουθώντας σύγχρονες παιδαγωγικές μεθόδους με την άμεση υποστήριξη του Παιδαγωγικού προσωπικού προκειμένου τα παιδιά να προσαρμοστούν στην πραγματικότητα της ζωής και να ενσωματωθούν δημιουργικά στην κοινωνία.

Η καταλληλότητά της κρίνεται βάσει συγκεκριμένης διαδικασίας αξιολόγησης όπου εκτιμώνται οι διανοητικές, συναισθηματικές και πρακτικές της ικανότητες μέσα στα πλαίσια της εκπαίδευσης και πρακτικής της στον χώρο του Παιδικού Χωριού SOS.

Γι’ αυτό το λόγο λειτουργεί ανά τακτά διαστήματα Σχολή Μητέρων.

  • Αν αγαπάτε τα παιδιά και θέλετε να ασχοληθείτε με την ανατροφή τους
  • Είστε μεταξύ 32-45 χρονών
  • Χωρίς οικογενειακές υποχρεώσεις
  • Με καλή σωματική και ψυχική υγεία
  • Απόφοιτη Λυκείου

Με δυνατότητα συνεχούς παρουσίας σε ένα από τα Παιδικά Χωριά SOS στην Αθήνα ή Θεσσαλονίκη ή Αλεξανδρούπολη. Τα χωριά SOS προσφέρουν:

  • Ικανοποιητικό μισθό, ασφάλιση, άδεια και 8 ρεπό το μήνα.
  • Διαμονή σε σύγχρονη κατοικία
  • Συνεχή εκπαίδευση και επιμόρφωση
  • Συνεργασία και πλαισίωση από την Παιδαγωγική Ομάδα του Χωριού
  • Συναισθηματική ικανοποίηση με την ενασχόληση με παιδιά

Οι ενδιαφερόμενες μπορούν να απευθύνονται στο τηλέφωνο: 210 8650111 e-mail: soshr@sos-villages.gr

 

 

Share

Διαφορές Φύλου στη Φροντίδα Ασθενών

της Ουρανίας Γκοβίνα

Η σύγχρονη οικογένεια εξακολουθεί να είναι δομημένη με βάση τη διχοτόμηση δημόσιου χώρου, που θεωρείται γένους αρσενικού και ιδιωτικού χώρου, που θεωρείται γένους θηλυκού. Η φροντίδα των εξαρτημένων ατόμων της οικογένειας αποτελεί γυναικείο καθήκον και εντάσσεται στις μη αμειβόμενες εργασίες. Η ταύτιση της φροντίδας με τις γυναίκες και η έμφυλη κατανομή των ρόλων στην ιδιωτική ζωή αποτελεί ένα πολιτισμικό φαινόμενο. Το «φύλο της φροντίδας» κατασκευάζεται κοινωνικά από παλιά και συνδέεται με την υποδεέστερη θέση που οι γυναίκες εξακολουθούν να έχουν στην αγορά εργασίας. Η οικιακή εργασία παραμένει γυναικεία υπόθεση, εξωθώντας τις γυναίκες στο «διπλό ωράριο εργασίας», γεγονός που δημιουργεί μεγάλη σωματική και ψυχική επιβάρυνση. Οι μελέτες που διεξήχθησαν στη χώρα μας δείχνουν ότι, παρά τις τάσεις αλλαγής των παραδοσιακών στερεοτύπων στον οικιακό τομέα, η συμμετοχή των ανδρών στην καθημερινή οικογενειακή ζωή παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα.

Στη νότια κυρίως Ευρώπη που κυριαρχεί η δημόσια παροχή κοινωνικών υπηρεσιών, η ευθύνη για τη φροντίδα των ανήμπορων εξακολουθεί να βαρύνει σε μεγάλο βαθμό την οικογένεια και κυρίως τις γυναίκες. Σύμφωνα με κάποιες μελέτες, οι διαφορές που εμφανίζονται στα δύο φύλα οφείλονται εν μέρει στην ευαισθησία των γυναικών για τις ανάγκες των άλλων, η οποία οδηγεί στην ανάληψη της ευθύνης της φροντίδας, δίνοντας προσοχή σε άλλες «φωνές» και άλλες απόψεις. Οι γυναίκες όχι μόνο καθορίζουν τους εαυτούς τους σε ένα πλαίσιο ανθρώπινων σχέσεων, αλλά επίσης κρίνουν τους εαυτούς τους από την ικανότητά τους να ενδιαφέρονται. Η θέση της γυναίκας στον ανδρικό κύκλο ζωής είναι αυτή του ατόμου που γαλουχεί, που συμπαραστέκεται και που φροντίζει, δημιουργώντας ένα υποστηρικτικό πλαίσιο στο οποίο και η ίδια με τη σειρά της στηρίζεται. Και ενώ οι γυναίκες φροντίζουν με αυτό τον τρόπο τους άνδρες, το παράδοξο είναι ότι οι άνδρες τείνουν να υποτιμούν αυτή τη φροντίδα.

Οι θεωρίες του φύλου έχουν αυξηθεί κατά τη δεκαετία του 1980 και προήλθαν από τη φεμινιστική έρευνα που έχει τις ρίζες της στο πλαίσιο κοινωνικοποίησης του φύλου και της οπτικής του κοινωνικού ρόλου. Η κοινωνικοποίηση του φύλου υποστηρίζει ότι οι ρόλοι του φύλου είναι ενδογενείς ως σταθερά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας και απορρέουν από διαφορές του φύλου στην κοινωνικοποίηση κατά τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας. Αντίθετα, η οπτική του κοινωνικού ρόλου εξηγεί τις διαφορές φύλου ως προς τη συμπεριφορά σαν αποτέλεσμα της συνεχούς οικοδόμησης των κοινωνικών σχέσεων του ατόμου και των σχετικών απαιτήσεων του ρόλου από αυτές τις σχέσεις. Χρησιμοποιώντας το εννοιολογικό πλαίσιο της κοινωνικοποίησης του φύλου για την κατανόηση των φυλετικών διαφορών στην παροχή φροντίδας, θα περίμενε κάποιος η πρώιμη κοινωνικοποίηση του ρόλου και παράγοντες της προσωπικότητας να συνδέονται με μεγαλύτερη ανάμιξη των γυναικών σε καθήκοντα φροντίδας. Σε αντίθεση, μια προοπτική κοινωνικού ρόλου θα υπέθετε ότι οι γυναίκες είναι περισσότερο εμπλεκόμενες από τους άνδρες σε δραστηριότητες φροντίδας γιατί οι γυναίκες έχουν λιγότερους εναλλακτικούς ρόλους σαν αποτέλεσμα της περιορισμένης πρόσβασης σε διαφορετικούς κοινωνικούς τομείς. Όμως, η σχετική με το φύλο έρευνα έχει απομακρυνθεί από αυτές τις δύο απόψεις και έχει επικεντρωθεί σε ζητήματα σχετικά με την αδικία και την ταυτότητα. Αυτή η αντιμετώπιση οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι οι γυναίκες εκτελούν περισσότερα καθήκοντα φροντίδας από τους άνδρες και εκφράζουν περισσότερο στρες. Ευδιάκριτοι στρεσσογόνοι παράγοντες επηρεάζουν τις γυναίκες φροντιστές και τις κάνουν πιο ευάλωτες στο στρες. Γενικά, ο φεμινισμός δεν προωθεί την άποψη της φροντίδας σαν ένα παγκόσμιο στοιχείο της ταυτότητας των γυναικών ή σαν ανθρώπινη ποιότητα, ξέχωρα από τις πολιτισμικές και δομικές περιστάσεις που την πλαισιώνουν. Σύμφωνα με το φεμινισμό, η φροντίδα είναι μια διαδικασία που συντηρεί και διορθώνει τον κόσμο μας και επομένως, μια διαδικασία που θα έπρεπε να είναι υψηλής αξίας μέσα σε αυτόν.

Το φύλο του φροντιστή είναι σπουδαίος μεσολαβητικός παράγοντας στην αντίληψη της επιβάρυνσης, δεδομένου ότι αυτή εμφανίζεται να βιώνεται διαφορετικά από άνδρες και από γυναίκες κατά την παροχή φροντίδας. Εξαιτίας των σταθερών διαφορών στο ρόλο του φύλου και το μεγαλύτερο προσδόκιμο επιβίωσης των γυναικών, οι γυναίκες είναι πιο πιθανό από τους άνδρες να παρέχουν άμεση φροντίδα. Η σχέση ανάμεσα στο φύλο και την επιβάρυνση είναι συνηθισμένη στις διάφορες μελέτες. Η μεγαλύτερη επιβάρυνση που αντιλαμβάνονται οι  γυναίκες φροντιστές έχει περιγραφεί με τους όρους «γυναίκες μέσης ηλικίας» και «γενιά σάντουιτς», οι οποίοι αναφέρονται στους πολλαπλούς ρόλους των γυναικών ως μητέρες, εργαζόμενες, διαχειρίστριες σπιτιού και παροχείς βασικής συναισθηματικής υποστήριξης. Οι διαφορές του φύλου σε σχέση με την επιβάρυνση του φροντιστή μπορούν να καθοριστούν ως αποτέλεσμα κοινωνικοποίησης του ρόλου. Σε όλες τις μελέτες η πλειοψηφία των φροντιστών είναι γυναίκες (από 47-80%) και είναι εκείνες που  αντιλαμβάνονται μεγαλύτερη επιβάρυνση από αυτή των ανδρών. Ωστόσο, υπάρχουν έρευνες που υποστηρίζουν ότι τόσο η ηλικία όσο και το φύλο είναι πιθανό να μη συνδέονται με τις αρνητικές επιπτώσεις της φροντίδας. Όσον αφορά το φύλο, η βιβλιογραφία δεν είναι τόσο πειστική στις διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Υπάρχει όμως πλούσια έρευνα που υποστηρίζει ότι πιθανόν να υπάρχουν κάποιες διαφορές. Στις περισσότερες μελέτες το γυναικείο φύλο συνδέεται με μεγαλύτερη επιβάρυνση εξ αιτίας της φροντίδας, ενώ υπάρχουν κάποιες μελέτες που αναφέρουν μεγαλύτερη επιβάρυνση για τους άνδρες. Σε ελληνική μελέτη των Οικονόμου και συνεργατών, οι γυναίκες φροντιστές εμφανίστηκαν περισσότερο επηρεασμένες ψυχολογικά από τη νόσο και τη φροντίδα από ότι οι άνδρες, ίσως επειδή είναι πιο ευάλωτες και παραδοσιακά θεωρούνται οι φροντιστές που αναλαμβάνουν τα περισσότερα καθήκοντα φροντίδας.

Γενικότερα, θεωρείται όμως, ότι οι γυναίκες είναι προθυμότερες να αναφέρουν συμπτώματα από τους άνδρες, επειδή η «αδυναμία» θεωρείται κοινωνικά πιο αποδεκτή γι’ αυτές. Οι άνδρες σύζυγοι συζητούν ευκολότερα για την πίεση που αισθάνονται όντας άνδρες, επειδή παραδοσιακά οι υπευθυνότητες φροντίδας μέσα στην οικογένεια θεωρούνται καταλληλότερες για γυναίκες. Οι γυναίκες είναι πιθανότερο να συμμορφώνονται περισσότερο με τη συμπλήρωση ερωτηματολογίων, από τους άνδρες που ίσως είναι ολιγότερο διαθέσιμοι ή αρνούνται να παραδεχτούν ότι είναι επιβαρυμένοι ψυχολογικά. Οι διαφορές στην ψυχολογική καταπόνηση που παρατηρείται μεταξύ ανδρών και γυναικών μπορεί να βασίζονται βιολογικά στις ορμονικές διαφορές των φύλων, αλλά ενισχύονται μέσα από την κοινωνικοποίηση. Στην Ευρώπη, εξαιτίας παραδοσιακών κοινωνικών ρόλων που σχετίζονται με το φύλο, οι άνδρες εκλαμβάνονται σαν επιθετικοί και αποφασιστικοί, ενώ οι γυναίκες παθητικές, φιλικές και συναισθηματικές.  Η διαφορά μπορεί να εξηγείται από το γεγονός ότι, ενώ οι άνδρες φροντιστές μπορεί να βιώνουν την ίδια ψυχολογική καταπόνηση με τις γυναίκες, πιθανά δεν την αναγνωρίζουν γι’ αυτό και δεν την αναφέρουν. Μπορεί ακόμα οι άνδρες να αντλούν περισσότερη ικανοποίηση και αυτοεκτίμηση από την παροχή φροντίδας, επειδή εκπληρώνουν ένα ρόλο που δεν είναι κοινωνικά αναμενόμενος, ενώ οι γυναίκες που παραδοσιακά είναι φροντιστές, απλώς κάνουν το πρέπον. Επιπλέον, οι γυναίκες φροντιστές έχουν περισσότερες πιθανότητες από γυναίκες μη φροντιστές να αναφέρουν σοβαρά προβλήματα υγείας που απαιτούν ιατρική φροντίδα και δύο φορές περισσότερες πιθανότητες από τους άνδρες να βιώσουν συναισθηματικό στρες και σωματικό νόσημα. Οι γυναίκες που εργάζονται και οι γυναίκες σύζυγοι εμφανίζονται να υποφέρουν από μεγαλύτερη συναισθηματική καταπόνηση κατά την παροχή φροντίδας σε ασθενείς με καρκίνο από άνδρες που επίσης εργάζονται. Γενικότερα, μια από τις αιτίες της εξουθένωσης μπορεί να είναι η τάση της μεγαλύτερης εμπιστοσύνης των ασθενών σε γυναίκες φροντιστές για τους βασικούς και εντατικούς τύπους φροντίδας, εξαιτίας της «γυναικείας φύσης της φροντίδας». Οι άνδρες φροντιστές είναι πιθανότερο να αναζητήσουν βοήθεια και από τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας, ακόμα και όταν αναλαμβάνουν «βασικές» υπευθυνότητες φροντίδας. Εξάλλου, το ευρύτερο φάσμα ρόλων που οι γυναίκες αναλαμβάνουν κατά την πορεία της ζωής τους, όπως εργασία, ανατροφή παιδιών, διαχείριση σπιτιού κ.λ.π. μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη καταπόνηση.

Η ανεπίσημη φροντίδα εξασφαλίζει στις ανεπτυγμένες χώρες μεγάλη οικονομία κοινωνικών δαπανών, δεδομένου ότι υπηρεσίες ανεπίσημης φροντίδας που ευρέως φέρονται εις πέρας από γυναίκες, θα είχαν πολύ υψηλή αγοραστική αξία. Επομένως, η εγκατάσταση προγραμμάτων υποστήριξης που θα εγγυηθούν τη συνέχιση της ανεπίσημης φροντίδας και θα έχουν σαν άξονα τη «φροντίδα για τους φροντιστές» είναι απαραίτητη.

Το φύλο του φροντιστή μπορεί σε κάποιο βαθμό να καθορίσει το είδος των στρατηγικών που θα χρησιμοποιηθούν. Οι άνδρες πιθανά χρησιμοποιούν πιο ενεργητικές, αποτελεσματικές και μειωμένης έντασης συμπεριφορές αντιμετώπισης, ενώ οι γυναίκες προτιμούν να χρησιμοποιούν την κοινωνική υποστήριξη καθώς και συναισθηματικές συμπεριφορές αντιμετώπισης. Όμως, άλλη μελέτη σχετικά με την αντιμετώπιση καθημερινών στρεσσογόνων παραγόντων δεν έδειξε διαφορές ως προς το φύλο.

Σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα από το Χονγκ Κονγκ, οι φροντιστές πλέον στερούνται υποστήριξης λόγω μείωσης των συγγενικών δεσμών και μείωση της ποσότητας της διαθέσιμης υποστήριξης από τις οικογένειες οι οποίες είναι πλέον πυρηνικές. Τα ευρήματα έδειξαν ότι τα άτομα που φρόντιζαν ασθενείς είχαν μόνο ευκαιριακά συναισθηματική και πρακτική υποστήριξη από την οικογένεια και τους φίλους, αλλά αφειδώς ελάμβαναν υποστήριξη σε τομείς πληροφόρησης και εκπαίδευσης από κοινοτικούς νοσηλευτές. Η κοινωνικο-συναισθηματική υποστήριξη επομένως μπορεί και πρέπει να αποτελεί σημαντικό κλινικό στόχο νοσηλευτικών παρεμβάσεων εστιασμένων στην οικογένεια.

Συμπερασματικά, δοθέντος ότι η επιβάρυνση αποτελεί συνηθισμένο πεδίο έρευνας στην ανεπίσημη φροντίδα, η γνώση των διαστάσεών της και των προδιαθεσικών και μεσολαβητικών παραγόντων που την επιτείνουν μπορεί να συνεισφέρει στην πρόληψη ή στην έγκαιρη ανίχνευσή της προς όφελος των ασθενών, των φροντιστών και του συστήματος φροντίδας υγείας γενικότερα. Με τη μείωση της παραμονής στα ιδρύματα και την εναπόθεση της φροντίδας στην οικογένεια, το θέμα της επιβάρυνσης γίνεται υψίστης προτεραιότητας. Είναι γεγονός ότι η νοσοκομειακή φροντίδα του ασθενή μειώνεται, αλλά είναι πιθανό να δημιουργούνται άλλου είδους προβλήματα για το σύστημα φροντίδας υγείας, τα οποία προκύπτουν από την οικογενειακή επιβάρυνση, καθιστώντας αναγκαία την ανάπτυξη προγραμμάτων υποστήριξης.

 

Βιβλιογραφία

  1. Μαράτου-Αλιπράντη, Λ. (2000). «Οι ρόλοι των δυο φύλων στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία: Καταμερισμός ή συνέργεια;» Δομές και σχέσεις εξουσίας στη σημερινή Ελλάδα. Αθήνα: Ίδρυμα Σ. Καράγιωργα, σελ. 482-498.
  2. Συμεωνίδου, Χ. (2006). «Η κατανομή της απασχόλησης στην αγορά εργασίας και στο νοικοκυριό: αποτελέσματα Πανελλήνιας έρευνας». Σ. Κονιόρδος, Λ. Μαράτου-Αλιπράντη, Ρ. Παναγιωτοπούλου (επιμ.), Κοινωνικές Εξελίξεις στη Σύγχρονη Ελλάδα. Αθήνα: εκδ. Σάκκουλα. σελ. 413-448.
  3. Τσαούσης, Δ., (1984), Χρηστικό Λεξικό Κοινωνιολογίας, Αθήνα: Gutenberg.
  4. Iconomou G, Viha A, Kalofonos H, Kardamakis D (2001). Impact of cancer on primary caregivers of patients receiving radiation therapy. Acta Oncologica 40 (6), 766-771.
  5. Γκοβίνα Ο. (2009). Η επιβάρυνση της οικογένειας από τη φροντίδα ασθενή με καρκίνο προχωρημένου σταδίου. Διδακτορική Διατριβή

 

Share

Οι κατασταλτικές πρακτικές βλάπτουν σοβαρά την υγεία

της Ειρήνης Πετροπούλου

Το 1985, τη χρονιά που ανακαλύψαμε στην Ελλάδα την οροθετικότητα, δεν τόλμαγες να πεις ότι είσαι ομοφυλόφιλος. Αμέσως έβλεπες τον κόσμο γύρω σου να κρατά αποστάσεις μήπως και «κολλήσει AIDS» (όπως επικρατούσε τότε), αν και στην πορεία αποδείχτηκε ότι η άγνοια, η προκατάληψη, ο στιγματισμός, η περιθωριοποίηση και η βλακεία ήταν «κολλητικά» και όχι ο HIV αν τηρούσες κάποιες συγκεκριμένες πρακτικές προφύλαξης.

Τον Μάιο του 2012 ήλθαμε σ’ επαφή με μια άλλη – εξ ίσου σκληρή – πραγματικότητα: τη σύλληψη και δημοσιοποίηση των στοιχείων ατόμων που βρέθηκαν οροθετικά μετά από πογκρόμ δειγματοληπτικών ελέγχων βάσει μιας νέας υγειονομικής διάταξης περί προσωπικής ευθύνης του ατόμου με HIV/AIDS. Ο ασκός του Αιόλου ανοίγει και αρκετοί μιλούν για τη βία που ασκεί το Κράτος σε οριζόντιο και κάθετο επίπεδο όπου η διαπόμπευση και ο διασυρμός χρησιμοποιούνται ως εφαλτήριο στην άγνοια, το φόβο και την άτυπη ποινικοποίηση του νοσήματος με την αρωγή των ΜΜΕ και την αντιδεοντολογική αδιαφορία του μεγαλύτερου μέρους του τομέα της υγείας. 30 χρόνια μετά ο κοινωνικός κανιβαλισμός ζει και βασιλεύει παρά τις εξελίξεις της ιατρικής που βελτίωσαν την διάρκεια και την ποιότητα ζωής των ασθενών. Μπορεί η νόσος να έπαψε να είναι θανατηφόρος, αλλά στην Ελλάδα του σήμερα χρησιμοποιήθηκε ως πρόσχημα για να καταστρατηγηθούν θεμελιώδη δικαιώματα στο βωμό της δημόσιας υγείας. Ο τότε Υπουργός Υγείας κ Λοβέρδος αναφέρεται σε «υγειονομική βόμβα» χρησιμοποιώντας διάταξη που βασίστηκε σε κάποιο «ξεχασμένο» νόμο του 1940 με επικαιροποίηση το 2010 ώστε να καλύψει τις «ανάγκες» της προεκλογικής προπαγάνδας προς χάριν εντυπωσιασμού και σκοπιμότητας και εγείροντας την μήνιν οργανώσεων όπως το Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών, την ΠΡΑΚΣΙΣ, το Κέντρο Ζωής, τη Θετική Φωνή, την Ομοφυλοφιλική και Λεσβιακή Κοινότητα Ελλάδας κ. ά.

Πού βρισκόμαστε μετά την γκάφα του Μαΐου; Η Παγκόσμια Μέρα Κατά του AIDS (1η Δεκεμβρίου) επαναφέρει το θέμα στα ΜΜΕ τα οποία αντιμετωπίζουν τον απόηχο με πολύ χαλαρή διάθεση κρίνοντας ότι η ισχύουσα δημοσιοοικονομική κρίση χαίρει μεγαλύτερης σημασίας. Συνεπώς, η ουσιαστική μας πληροφόρηση γίνεται από τις οργανώσεις που ασχολούνται με το HIV/AIDS και από τις προσπάθειες άλλων ΜΚΟ να κρατήσουν το θέμα στην επικαιρότητα μιας και 13 άτομα βρίσκονται στη φυλακή με την κατηγορία της σκοπούμενης σωματικής βλάβης. Όλα χρήστριες ουσιών ή εργάτριες του σεξ, ενώ οι πελάτες αυτών είχαν την αμέριστη προστασία εφόσον τα στοιχεία τους ουδέποτε έγιναν γνωστά.

Όλα αυτά μας κάνουν ν’ αναρωτιόμαστε αν υπάρχει ουσιαστική δικαιοσύνη σ’ αυτή τη χώρα και ακόμα περισσότερο ποιος θα δώσει απάντηση σε μια σειρά άλλων ερωτημάτων, όπως:

  • Ποια είναι η θέση του ΚΕΕΛΠΝΟ, που διενήργησε τους δειγματοληπτικούς ελέγχους ως καθ’ ην αρμόδιος φορέας, αυτή τη στιγμή;
  • Ποια είναι η θέση των ιατρικών συλλόγων;
  • Γιατί η εισαγγελία στήριξε τις διώξεις σε μια αβάσιμη κατηγορία με δεδομένο ότι η υγειονομική διάταξη Λοβέρδου – όπως είναι γνωστή – δεν έχει ουσιαστική ισχύ λόγω μη επικύρωσης της;

Αυτά ήταν μερικά από τα ερωτήματα-σημεία που τέθηκαν κατά τη διάρκεια της επιστημονικής διημερίδας που έγινε στις 10 και 11 Δεκεμβρίου 2012 σε διοργάνωση του συλλόγου οροθετικών «Θετική Φωνή» και με τίτλο «Δικαιοσύνη, Νομοθεσία και HV/AIDS» με πάνελ από ειδικούς από Ελλάδα και εξωτερικό. Δυστυχώς, απουσίαζαν οι οροθετικές που αυτή τη στιγμή ζουν τη δική τους σκληρή πραγματικότητα. Αυτή του στιγματισμού και της χωρίς σεβασμό αντιμετώπισης της αξίας τους ως άνθρωποι. Η δική τους μαρτυρία θα επιβεβαίωνε τα συμπεράσματα της διημερίδας.

Για άλλη μια φορά βλέπουμε να χρησιμοποιούνται οι ευπαθείς ομάδες για τη δημιουργία αρνητικών προτύπων που διαιωνίζουν τα στερεότυπα.

Για άλλη μια φορά είδαμε να χρησιμοποιείται ο στιγματισμός ως μέσο ελέγχου με πρακτικές ολοκληρωτισμού.

Για άλλη μια φορά είδαμε τα ΜΜΕ σε ρόλο «εξολοθρευτή» να υποκαθιστούν τους μηχανισμούς της δικαιοσύνης.

Όταν:

Α) Οι φορείς της υγείας απέχουν οποιασδήποτε συνεργασίας με τις σχετικές ΜΚΟ και
Β) Η οροθετικότητα χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για καταστρατήγηση του Εργατικού Δικαίου και των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων,

Οι λύσεις που οφείλουμε να εφαρμόσουμε γίνονται συγκεκριμένες:

  1. Οι εκστρατείες ενημέρωσης του γενικού πληθυσμού κρίνονται αναγκαίες και χρήσιμες
  2. Εξ’ ίσου χρήσιμη είναι και η άμεση διδασκαλία του μαθήματος της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στα σχολεία και μάλιστα από τις τάξεις του δημοτικού εφόσον μπορεί να λειτουργήσει ως αρωγός κατά των διακρίσεων και των ταμπού
  3.  Άμεση εφαρμογή της Σύστασης 200 του Παγκόσμιου Οργανισμού Απασχόλησης, κύρωση της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα ΑΜΕΑ και επέκταση του νόμου 3304/2005 ώστε να καλύπτει και περιπτώσεις HIV+
  4. Ενημέρωση και εκπαίδευση του νοσηλευτικού προσωπικού και
  5. Επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση όπου παραβιάζεται το ιατρικό απόρρητο.

Το βασικότερο:

Είναι απαραίτητη η ύπαρξη ενός Κοινωνικού Κράτους που θα βοηθά και θα στηρίζει τις ευπαθείς ομάδες ώστε να μην οδηγηθούμε σε μια συντηρητική και κατασταλτική κοινωνία που θα πετά στον Καιάδα ψυχές και ζωές όταν αυτές κριθούν «άχρηστες».

Share

Ανοιχτή επιστολή προς τον Αναπληρωτή Υπουργό Εσωτερικών κ. Χ. Αθανασίου

Κύριε Υπουργέ,

Με μεγάλη δυσαρέσκεια πληροφορηθήκαμε ότι από σήμερα 6 Δεκεμβρίου αναστέλλεται η λειτουργία της Βιβλιοθήκης Θεμάτων Φύλου και Ισότητας της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, λόγω μεταφοράς της από τον αυτοτελή χώρο στον οποίο λειτουργεί σήμερα (Μοναστηράκι, Καπνικαρέας 19) στο κτήριο του ΚΕΘΙ (Εξάρχεια).

Οι υπογράφουσες/ντες πανεπιστημιακοί και ερευνήτριες/τές έχουμε αξιοποιήσει επανειλημμένα και πολλαπλά τις υπηρεσίες της Βιβλιοθήκης, η οποία, λειτουργώντας από το 1984 με πρότυπη συνέπεια και επιστημονική αρτιότητα, έχει αναδειχθεί σε πολύτιμη πηγή εκδόσεων και ιστορικών τεκμηρίων στα θέματα ισότητας και φύλου. Για 28 χρόνια, η Βιβλιοθήκη τροφοδότησε με ερευνητικό υλικό και στήριξε έρευνες και διπλωματικές εργασίες πολλών ερευνητών/τριών και φοιτητριών/ών στον φιλόξενο χώρο της στο Μοναστηράκι. Παράλληλα, οργάνωσε μεγάλο αριθμό δημόσιων παρουσιάσεων βιβλίων και ιστορικών αρχείων που δωρήθηκαν από πολίτες, οι οποίοι είχαν εμπιστοσύνη ότι τα αρχεία τους θα αξιοποιηθούν δημιουργικά και με επιστημονικά κριτήρια διεθνών προδιαγραφών. Πρόσφατα μάλιστα ξεκίνησε η υλοποίηση έργου ΕΣΠΑ για την αναβάθμιση της βιβλιοθήκης, τη χαρτογράφηση των ιστορικών αρχείων σχετικά με το γυναικείο και φεμινιστικό κίνημα, καθώς και την ψηφιοποίηση των σχετικών βιβλιογραφικών και ερευνητικών πηγών.

Η πρότυπη λειτουργία της Βιβλιοθήκης οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο ανθρώπινο δυναμικό της, δημοσίους υπαλλήλους που αφιερώθηκαν σε αυτό το έργο, και ιδιαίτερα στη συστηματική και επιστημονικά τεκμηριωμένη εργασία της προϊσταμένης της Βιβλιοθήκης κ. Λουκίας Μαυρομήτρου, η οποία έχει στηρίξει πολλές/ούς νέες/ους ερευνήτριες/ές στις εργασίες τους γύρω από τα θέματα φύλου και ισότητας.

Η μετακίνηση της Βιβλιοθήκης στον χώρο του ΚΕΘΙ, σε έναν χώρο που δεν επαρκεί για το σύνολο των τεκμηρίων της Βιβλιοθήκης και του Ιστορικού Αρχείου, θα σημάνει τη θεσμική υποβάθμισή της και την απώλεια της αυτοτέλειάς της ως υπηρεσία της ΓΓΙΦ.

Επειδή η λειτουργία των δημόσιων βιβλιοθηκών και ο σεβασμός στα βιβλία και τα ιστορικά τεκμήρια αποτελούν κρίσιμη πολιτισμική παρακαταθήκη για μια χώρα, και επειδή μια βιβλιοθήκη που εξειδικεύεται σε θέματα φύλου έχει ιδιαίτερη κοινωνική και επιστημονική συμβολή, καλούμε τον αρμόδιο Υπουργό κ. Χ. Αθανασίου να αποτρέψει αυτή την υποβάθμιση της Βιβλιοθήκης της ΓΓΙΦ. Το γεγονός ότι ο νέος χώρος που πρόκειται να τη στεγάσει είναι κι αυτός ενοικιαζόμενος, και μάλιστα με υψηλότερο κόστος ανά τετραγωνικό μέτρο από αυτόν που σήμερα στεγάζει τη Βιβλιοθήκη, ακυρώνει την επίκληση του επιχειρήματος περί δημοσιονομικών αναγκών. Λυπούμαστε που το επιχείρημα αυτό χρησιμοποιείται προσχηματικά για την περιστολή συγκεκριμένων δημόσιων υπηρεσιών, και ειδικότερα εκείνων που σχετίζονται με το φύλο και την ισότητα.

Η μεταφορά της Βιβλιοθήκης, με όλες τις δυσλειτουργίες και καθυστερήσεις που αυτή συνεπάγεται για την επισκεψιμότητα και χρήση της από το κοινό, αποτελεί μια ενέργεια χωρίς ορθολογική, επιστημονική, οικονομική, θεσμική, ή άλλη νομιμοποίηση. Η ενέργεια αυτή, αν ολοκληρωθεί, θα αποτελέσει μια θλιβερή προσθήκη στην ευρύτερη πολιτική απαξίωσης της πολιτικής της ισότητας εκ μέρους της σημερινής κυβέρνησης και της πολιτικής ηγεσίας που είναι αρμόδια για την ισότητα των φύλων.

 

ΥΠΟΓΡΑΦΕΣ

  1. Γιώργος Αγγελόπουλος (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
  2. Αθηνά Αθανασίου (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
  3. Σία Αναγνωστοπούλου (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
  4. Φωτεινή Ασημακοπούλου (Πανεπιστήμιο Αθηνών)
  5. Ντίνα Βαΐου (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο)
  6. Λίνα Βεντούρα (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
  7. Ευτυχία Βουτυρά (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
  8. Κώστας Γαγανάκης (Πανεπιστήμιο Αθηνών)
  9. Έφη Γαζή (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
  10. Χριστίνα Γεώργα (Αρχιτέκτων)
  11. Ευθυμία Γεωργιάδου-Κούντουρα (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
  12. Δήμητρα Γκέφου-Μαδιανού (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
  13. Γλαύκη Γκότση (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας)
  14. Λία Γυιόκα (ΑΠΘ)
  15. Κατερίνα Δέδε (Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών)
  16. Μπέση Δενδρινού (Πανεπιστήμιο Αθηνών)
  17. Άντα Διάλλα (Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών)
  18. Αλεξάνδρα Ζαββού (Εργαστήρι Σπουδών Φύλου, Πάντειο Πανεπιστήμιο)
  19. Μαρία Θανοπούλου (Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, ΕΚΚΕ)
  20. Κατερίνα Θεοδωράκη (Ερευνήτρια)
  21. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου (Πανεπιστήμιο Αθηνών)
  22. Νίκη Καλτσόγια (Ομότιμη, Πάντειο Πανεπιστήμιο)
  23. Σταύρος Ε. Καμαρούδης (Παν/μιο Δυτικής Μακεδονίας)
  24. Νέλλη Καμπούρη (Εργαστήρι Σπουδών Φύλου, Πάντειο Πανεπιστήμιο)
  25. Ιφιγένεια Κ. Καμτσίδου (ΑΠΘ)
  26. Κώστας Κανάκης (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)
  27. Βενετία Καντσά (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)
  28. Ευαγγελία Καραγιαννίδου (ΑΠΘ)
  29. Άννα Καραμάνου (π. Γ.Γ. Ισότητας Φύλων και πρόεδρος Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου)
  30. Βαγγέλης Καραμανωλάκης (Πανεπιστήμιο Αθηνών – ΑΣΚΙ)
  31. Μαρία Καραμεσίνη (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
  32. Δήμητρα Κογκίδου (ΑΠΘ)
  33. Αθηνά Κοτζάμπαση (ΑΠΘ)
  34. Σάσα Λαδά (ΑΠΘ)
  35. Μαρία Λαζαρίδου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
  36. Ιωάννα Λαλιώτου (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
  37. Μαίρη Λεοντσίνη (Πανεπιστήμιο Αθηνών)
  38. Μαρία Λιάπη (Κέντρο Γυναικείων Μελετών και Ερευνών ΔΙΟΤΙΜΑ)
  39. Ρούλη Λυκογιάννη (ΕΜΠ)
  40. Ελένη Μαραγκουδάκη (Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων)
  41. Άννα Ματθαίου (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
  42. Μαίρη Μικέ (ΑΠΘ)
  43. Ειρήνη Μίχα (ΕΜΠ)
  44. Βασιλική Μουτάφη (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)
  45. Αλεξάνδρα Μπακαλάκη (ΑΠΘ)
  46. Μιχ. Γ. Μπακογιάννης (ΑΠΘ)
  47. Άννα Μπίμπου (ΑΠΘ)
  48. Μαρία Μποντίλα (ΑΠΘ)
  49. Αλέκα Μπουτζουβή (Ερευνήτρια ιστορικός)
  50. Μαρία Νικολακάκη (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
  51. Ελένη Νίνα-Παζαρζή (Πανεπιστήμιο Πειραιά)
  52. Παύλος Πανταζής (ΑΠΘ)
  53. Μάρω Παντελίδου-Μαλούτα (Πανεπιστήμιο Αθηνών)
  54. Ελένη Παπαγαρουφάλη (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
  55. Λόης Παπαδόπουλος (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
  56. Πηνελόπη Παπαηλία (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
  57. Ζαΐρα Παπαληγούρα (ΑΠΘ)
  58. Μαρία Παραδείση (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
  59. Δόμνα Παστουρματζή (ΑΠΘ)
  60. Νέλλη-Ελένη Παυλίδου (ΑΠΘ)
  61. Θεοδοσία-Σούλα Παυλίδου (ΑΠΘ)
  62. Έλια Πετρίδου (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)
  63. Mαρίνα Πετρονώτη (Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών)
  64. Πολίνα Πρέντου (Μεταπτυχιακή φοιτήτρια, ΕΜΠ)
  65. Ευγενία Σηφάκη (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
  66. Αγγελική Σπυροπούλου (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
  67. Ροζαλία Σταθοπούλου (Εκπαιδευτικός)
  68. Χρυσούλα Στέκα (Ερευνήτρια)
  69. Δέσποινα Συρρή (Ερευνήτρια)
  70. Αγάπη Τσίκλη (Υποψήφια διδάκτωρ, ΕΜΠ)
  71. Λίζυ Τσιριμώκου (ΑΠΘ)
  72. Φωτεινή Τσιμπιρίδου (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
  73. Έμμυ Φρονίμου (Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών)
  74. Σαλώμη Χατζηβασιλείου (Αρχιτέκτων)
  75. Κωστής Χατζημιχάλης (Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο)
  76. Παύλος Χατζόπουλος  (Εργαστήρι Σπουδών Φύλου, Πάντειο Πανεπιστήμιο)
  77. Ελένη Χοντολίδου (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
  78. Δημήτρης Χριστόπουλος (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
  79. Ξένια Χρυσοχόου (Πάντειο Πανεπιστήμιο)

 

 

Share

Συρρίκνωση δικαιωμάτων για τις γυναίκες

Της Αφροδίτης Σταμπουλή

Η διάσταση του φύλου είναι κάτι που η κυβέρνηση υποβαθμίζει συστηματικά στο σύνολο του δημόσιου βίου, όπως φαίνεται από τη σύνθεσή της, όπως φάνηκε από τις προγραμματικές της δηλώσεις, όπως φαίνεται και από τον προϋπολογισμό της για το 2013.

Ο προϋπολογισμός βαθαίνει την ύφεση και εκτοξεύει την ανεργία στα ύψη, ανεργία που ήδη βρίσκεται στο 27% για τις γυναίκες (με 25% μέσο όρο) και 62% για τις νέες γυναίκες μέχρι 24 ετών (με 58% μέσο όρο). Η λύση που πρότεινε ο εποπτεύων τη Γενική Γραμματεία Ισότητας υφυπουργός Εσωτερικών συνοψίζεται σε προγράμματα για την καταπολέμηση της γυναικείας ανεργίας μέσω της ανάπτυξης της γυναικείας επιχειρηματικότητας. Τι προοπτικές έχουν όμως οι νέες επιχειρήσεις σε μια χώρα όπου καταστήματα κλείνουν καθημερινά, ενώ όλο και περισσότεροι κάτοικοι διαθέτουν όλο και λιγότερα χρήματα για να αγοράσουν οτιδήποτε, δεν φαίνεται να απασχολεί τον κ. υφυπουργό.

Ο προϋπολογισμός επίσης περικόπτει κεντρικά τις κοινωνικές δαπάνες και στραγγαλίζει τους ΟΤΑ με την παράνομη παρακράτηση θεσμοθετημένων πόρων τους, με τους οποίους ικανοποιούσαν σε τοπικό επίπεδο ορισμένες κοινωνικές ανάγκες, εξαναγκάζοντας τις γυναίκες να επιστρέψουν στους παραδοσιακούς τους ρόλους. Η φύλαξη των παιδιών και η φροντίδα των ηλικιωμένων και των αρρώστων παύουν να είναι ευθύνη της πολιτείας και έργο επαγγελματιών και ξαναγίνονται αυτονόητο «γυναικείο καθήκον» σύμφωνα με την κλασική πατριαρχική αντίληψη. Η μετατροπή της «βοήθειας στο σπίτι» σε «κατ’ οίκον φροντίδα συνταξιούχου» δεν σημαίνει μόνο τον αποκλεισμό των μη συνταξιούχων. Με προϋποθέσεις συμμετοχής α) την αναπηρία σε ποσοστό τουλάχιστον 67% ή ηλικία άνω των 78ετών και β) το να διαβιούν μόνοι ή με μέλος της οικογένειας που πληροί τις ίδιες προϋποθέσεις, σημαίνει ότι (αφού είναι συνηθισμένο το φαινόμενο στην κοινωνία μας η σύζυγος να είναι λίγα ή περισσότερα χρόνια νεότερη από τον σύζυγο) μια 75χρονη αυτοεξυπηρετούμενη αφήνεται να φροντίζει μόνη της έναν 77χρονο σύζυγο με αναπηρία μικρότερη του 67% μέχρι να κλείσει η ίδια τα 78. Οι υπάρχουσες δομές υποστήριξης των γυναικών θυμάτων βίας αφήνονται να κλείσουν υποχρηματοδοτούμενες. Όσο για τα χρηματοδοτούμενα από το ΕΣΠΑ προγράμματα, οι ήδη ελλειμματικοί ΟΤΑ δεν τολμούν να τα αναλάβουν έχοντας επίγνωση ότι δεν θα μπορέσουν να τα συνεχίσουν, όπως θα οφείλουν να κάνουν μετά το τέλος της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.

Η εισαγωγή νομοσχεδίου με τίτλο «Εφαρμογή της αρχή της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών κατά την άσκηση αυτοτελούς δραστηριότητας» (πρόκειται για εναρμόνιση με ευρωπαϊκή Οδηγία) φέρνει το καλό νέο ότι «στις αυτοαπασχολούμενες γυναίκες μπορεί να χορηγείται επίδομα μητρότητας ώστε να διακόπτουν τη δραστηριότητά τους για 14 εβδομάδες» – αν και η ευρωπαϊκή Οδηγία λέει πρέπει να χορηγείται. Το κακό νέο είναι ότι το ύψος του επιδόματος θα εξαρτηθεί από το τι μπορούν να πληρώσουν τα ξεπουπουλιασμένα από το PSI ταμεία, που χάνουν συνέχεια ασφαλισμένους και εισφορές. Όταν ο υφυπουργός Υγείας όλο καμάρι αναφέρει δεδομένα, που κατά την κρίση του επιβεβαιώνουν την «εξυγίανση» του ΕΟΠΥΥ, μεταξύ των οποίων η εξοικονόμηση 150 εκατ. ευρώ από φάρμακα, που τώρα αγοράζονται ιδιωτικά διότι αυτοί και αυτές που τα χρειάζονται δεν έχουν πια ασφάλιση, δεν μας λέει αν περιλαμβάνονται στο ποσό φάρμακα που αφορούν την αναπαραγωγική υγεία των γυναικών όπως το αντισυλληπτικό χάπι ή πολλά σκευάσματα τοπικής χρήσης, που είτε δεν ήταν από καιρό είτε παύουν καθημερινά να είναι συνταγογραφούμενα. Δεν μας λέει για το επίδομα τοκετού, που παρακρατείται πλέον από τα κρατικά νοσοκομεία ως νοσήλειο, όταν υπάρχει, και απαιτείται από τη λεχώνα (όχι ευτυχώς με όμηρο το νεογνό, πλέον) όταν δεν υπάρχει. Μάλλον ο προϋπολογισμός του υπουργείου δεν επιτρέπει επάνοδο στο προηγούμενο καθεστώς.

Η περικοπή του προϋπολογισμού της ΓΓΙΦ «μόνο» κατά 500.000 ευρώ, δηλαδή «μόνο» κατά 17,5%, πιθανόν να σημαίνει «μόνο» την απώλεια ορισμένων θέσεων συμβασιούχων. Όμως η ακύρωση προγράμματος παραγωγής καλλιτεχνικών έργων με θέμα την ισότητα με την αιτιολογία ότι έχει «περιορισμένο κοινωνικό όφελος» δείχνει μια μάλλον περίεργη αντίληψη του κοινωνικού οφέλους.

Σφαγιάζονται, λοιπόν, και όσο εξαρτάται από τον προϋπολογισμό, τα γυναικεία δικαιώματα, μαζί με τα διακαιώματα όλων των κατοίκων της χώρας, γυναικών και ανδρών, μεταναστών/τριών και Ελλήνων/ίδων, για να μειωθεί το έλλειμμα και να εξασφαλιστεί η δόση, η δόση που η κυβέρνηση κόπτονταν ότι αν δεν ερχόταν την περασμένη Δευτέρα, θα απειλούνταν η επιβίωσή μας. Νά όμως που η δόση δεν ήρθε ούτε αυτή τη Δευτέρα, μάλλον δεν θα έρθει ούτε την επόμενη Δευτέρα και ίσως κάτι να γίνει και να έρθει κάποια δόση πριν τη Δευτέρα Παρουσία, αλλά και τότε θα πρέπει να την ξοφλάμε με το μήνα και με ρήτρα… ξεπουληματικότητας. Στο μεταξύ, όλο και περισσότερες γυναίκες συνειδητοποιούν αυτό που λέει ο Μπρεχτ: «Είτε φταις είτε όχι, αν δεν μπορείς άλλο να παλέψεις, θα πεθάνεις». Και, με τη σιγουριά ότι δεν φταίνε, παλεύουν αποφασισμένες να ζήσουν.

Πηγή: Αυγή

Share

Η Πόλις εάλω;

της Λήδας Καζαντζάκη

Ερωτώ ζητώντας, απαιτώντας μια διαφορετική απάντηση από όλους όσοι διαδηλώνουν ότι «ανακαταλαμβάνουν την πόλι» μας, την πόλι της Αθήνας- αλήθεια πότε τους ανήκε;- και ότι «την επιστρέφουν στους δημότες της»- αλήθεια ποιους δημότες εννοούν, σε ποιους απευθύνονται;- ερωτώ ξανά.

Ερωτώ στηριζόμενη σε συγκεκριμένα, απτά παραδείγματα.

Θα αναφέρω ένα εξ αυτών που αφορά, δυστυχώς ακόμα και σήμερα κυρίως εμάς τις γυναίκες και τα παιδιά μας για τα οποία ακόμα και σήμερα φέρουμε επί της ουσίας εμείς οι γυναίκες τη συνολική ευθύνη της φροντίδας τους. Πρόκειται για το Δημοτικό Βρεφοκομείο της Αθήνας. Το οποίο είναι, μεταξύ άλλων, υπεύθυνο για 83 βρεφονηπιακούς σταθμούς και για πάνω από 5.000 βρέφη και προνήπια της Αθήνας. Ο φορέας αυτός υφίσταται από τον 19ο αιώνα και διακρινόταν μέχρι πρόσφατα για τις υποδειγματικές υπηρεσίες που προσέφερε στις εργαζόμενες.

Από το καλοκαίρι που ανέλαβα τη θέση της δημοτικής συμβούλου διαπιστώνω μια συνεχή απαξίωσή του από τη δημοτική αρχή. Λαμβάνει χώρα μέσω της αποψίλωσης του προσωπικού, που θέτει σε κίνδυνο την υγιεινή και την ασφάλεια των φιλοξενούμενων βρεφών και νηπίων. Ξεκίνησε με την απόλυση μεγάλου αριθμού(270) βρεφονηπιαγωγών αλλά και καθαριστριών που απασχολούνταν με σύμβαση εργασίας εδώ και 10 χρόνια στο βρεφοκομείο και διέθεταν έτσι την απαραίτητη εμπειρία για την άσκηση αυτού του τόσο σημαίνοντος λειτουργήματος. Τους οποίους η δημοτική αρχή προσπαθεί εν μέρει και κατ’ αρχήν να αντικαταστήσει με νέους που προσλαμβάνονται ακόμη(!) μέσω ευρωπαϊκών  προγραμμάτων(ΕΣΠΑ)και μέσω ΑΣΕΠ για 11 μήνες και στο μέλλον με εθελοντές, πρώην απολυμένους.  Με το ενδεικτικό αποτέλεσμα, στην τρομακτική πλειοψηφία των Σταθμών και κατά παράβαση του κανονισμού μια βρεφονηπιαγωγός-αντί για τρεις- να είναι υπεύθυνη για 20- αντί για 12 βρέφη!

Το μέγεθος της αναλγησίας και της ανευθυνότητας της δημοτικής αρχής φανερώθηκε κατάδηλα με την αποπομπή δυο μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του Βρεφοκομείου που ανήκαν στην παράταξη του δημάρχου.  Η οποία πραγματοποιήθηκε με έκτακτες και συνοπτικές διαδικασίες άλλων σκοτεινών εποχών, γιατί αυτοί οι δύο άνθρωποι, επί πολλά χρόνια ενεργά μέλη του Δ.Σ,  ψήφισαν, κατά της γραμμής της παράταξης της δημοτικής εξουσίας, υπέρ της παραμονής των εν λόγω συμβασιούχων επί ένα δίμηνο, υπέρ της ασφάλειας των παιδιών.

Πρόκειται για τη κλασσική  πολιτική  αποδόμησης των εργασιακών σχέσεων και των δικαιωμάτων των εργαζομένων που  τον απαιτούμενο γι’ αυτήν εμφύλιο πόλεμο μεταξύ των εργαζομένων και διαλύει τον κοινωνικό ιστό με βάση τις επιταγές ενός ωμού φιλελευθερισμού. Όπου οι άνθρωποι υπολογίζονται ως οικονομικά μεγέθη, οι ευαισθησίες εκλείπουν, οι όποιες τυχόν απώλειες θεωρούνται παράπλευρες και αμελητέες.

Πιστεύω ότι το μόνο όπλο  ενάντια στις συγκρούσεις που έντεχνα δρομολογούνται, στη νέα βαρβαρότητα που έρχεται να πλήξει πρώτα τους πλέον ευάλωτους, τα παιδιά μας, και κατόπιν εμάς τις ίδιες, είναι η αντιστροφή τους και μέσα από αυτήν η αποδυνάμωσή τους. Είναι η συσπείρωση εργαζομένων και απολυμένων, βρεφονηπιαγωγών, τραπεζοκόμων καθαριστριών και γονιών. Είναι η προάσπιση του δημόσιου χώρου που μας ανήκει και συστηματικά αποσπάται από τους πολίτες της. Με δράσεις ειρηνικές, καλλιτεχνικές εκδηλώσεις και συζητήσεις.

Για να δείξουμε ότι εμείς που αποτελούμε και χρηματοδοτούμε με τα τέλη μας το δήμο διαθέτουμε μια διαφορετική συνείδηση και αντίληψη του χώρου που μας περιβάλλει και των ανθρώπων με τους οποίους συνυπάρχουμε.

Για να μην αφήσουμε την Πόλι μας έκθετη σ’ αυτούς που θέλουν να την Αλώσουν.

 

 

Share

Η κρίση ως πρόκληση για τις φεμινίστριες

της Μαρίας Καραμεσίνη*

Ζούμε στην Ευρώπη τη μεγαλύτερη από το 1929 δομική κρίση του αναπτυγμένου καπιταλισμού, οι δε λαοί των χωρών της ευρωπαϊκής περιφέρειας τη ζουν με ιδιαίτερα δραματικό τρόπο. Αυτή η κρίση είναι ακόμη σε εξέλιξη, εφόσον τα δομικά της αίτια δεν έχουν αντιμετωπιστεί ακόμα. Ανάμεσα στους κύριους πόλους της παγκόσμιας οικονομίας, η ΕΕ αποτελεί το κύριο προπύργιο της μονεταριστικής και νεοφιλελεύθερης ορθοδοξίας. Μετά από μία διετία μεγάλης ύφεσης 2008-2009 και μία σύντομη περίοδο ανάκαμψης, οι πολιτικές λιτότητας και διάλυσης του κοινωνικού κράτους, που εφαρμόζονται σήμερα στις περισσότερες χώρες μέλη της, έχουν βυθίσει την ΕΕ σε νέα ύφεση από το τέλος του 2011. Η επανεμφάνιση της ύφεσης έχει ως αποτέλεσμα την άνοδο της ανεργίας, την επιδείνωση της κρίσης χρέους και τον κλυδωνισμό της ευρωζώνης που κινδυνεύει με διάλυση.

Στο πλαίσιο αυτό, η ορθότητα της συνταγής της δημοσιονομικής εξυγίανσης αμφισβητείται όχι μόνο από τους πληττόμενους λαούς και τα κοινωνικά κινήματα, αλλά από έναν ολοένα αυξανόμενο αριθμό διανοοουμένων και πολιτικών δυνάμεων στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο. Πουθενά η αποτυχία της συνταγής και η ανάγκη για πολιτική εναλλακτική λύση δεν είναι πιο εμφανής από ό, τι στην Ελλάδα, με το τεράστιο κοινωνικό κίνημα διαμαρτυρίας των δύο τελευταίων χρόνων και το θεαματικό αποτέλεσμα του ΣΥΡΙΖΑ στις πρόσφατες εκλογές. Η ανάγκη για προοδευτική εναλλακτική λύση υπαγορεύεται επίσης – με αρνητικό τρόπο – από την απειλητική εκλογική άνοδο της ναζιστικής άκρας δεξιάς.

Ένα εναλλακτικό πολιτικό σχέδιο εξόδου από την κρίση δεν διαπνέεται εξ ορισμού από ένα όραμα για μια κοινωνία ισότητας των φύλων και γυναικείας απελευθέρωσης από όλες τις μορφές ανδρικής καταπίεσης στην ιδιωτική και δημόσια σφαίρα. Ούτε εμπεριέχει οπωσδήποτε προτάσεις άμεσου ή μακροπρόθεσμου πολιτικού, ιδεολογικού, οικονομικού και κοινωνικού μετασχηματισμού προς αυτή την κατεύθυνση. Για παράδειγμα, η φεμινιστική οπτική έλειψε από το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ στις δύο πρόσφατες εκλογικές αναμετρήσεις, για λόγους που συνδέονται με την υποβάθμιση της ισότητας των φύλων και της απελευθέρωσης των γυναικών μεταξύ των στόχων του πολιτικού σχεδίου της ριζοσπαστικής αριστεράς και με την περιθωριοποίηση των φεμινιστριών στους κόλπους του.

Σε τί μας χρησιμεύει η οπτική του φύλου για την ανάλυση της κρίσης; Ποιες είναι οι διαφορετικές επιπτώσεις της ελληνικής κρίσης σε άνδρες και γυναίκες; Ποιες είναι οι προκλήσεις της εποχής μας για τις φεμινίστριες γενικά και τις αριστερές φεμινίστριες της Ευρώπης ειδικότερα; Αυτά είναι τα ζητήματα που θα επιχειρήσω να προσεγγίσω στη συνέχεια.

Ελληνική κρίση και διάσταση/οπτική του φύλου

Από τον Μάιο 2010, η Ελλάδα εφαρμόζει το πιο αυστηρό πρόγραμμα οικονομικής και δημοσιονομικής προσαρμογής στην ΕΕ και ένα από τα πιο αυστηρά που έχει ποτέ επιβάλει το ΔΝΤ στην ιστορία του. Η «θεραπεία σοκ» έχει οδηγήσει σε σωρευτική μείωση του ΑΕΠ κατά 17% μέσα σε δυόμισι χρόνια. Η ανεργία έχει φτάσει το 24,5% (επίσημα στοιχεία), οι ονομαστικοί μισθοί στον ιδιωτικό τομέα έχουν ήδη μειωθεί κατά περίπου 20%, ενώ στο δημόσιο τομέα κατά 35% περίπου, ένας αυξανόμενος αριθμός ανθρώπων δεν καλύπτεται από συλλογικές συμβάσεις εργασίας και υπηρεσίες υγείας και δεν ασφαλίζεται για σύνταξη και υγεία, η επισφαλής κατάσταση των μεταναστών έχει χειροτερέψει δραματικά – όχι μόνο από οικονομική άποψη – ενώ η φτώχεια επεκτείνεται ραγδαία.

Πριν την κρίση, η ανεργία των γυναικών ανέρχονταν στο 12%. Σήμερα έχει φθάσει στο 28%. Το ανδρικό ποσοστό ανεργίας ανέβηκε από το 5% στο 22%. Η ανεργία στις νέες γυναίκες 15-24 ετών ανέρχεται σήμερα στο 61% έναντι 46,5% στους νεαρούς άνδρες. Μια πραγματική κοινωνική καταστροφή, ενώ η ελληνική νεολαία συνειδητοποιεί ότι δεν υπάρχει μέλλον γι ‘αυτήν στη χώρα. Η ανεργία των γυναικών δεν τροφοδοτείται μόνο από απολύσεις. Πολύ μεγάλος αριθμός γυναικών, στις ηλικίες των 30, 40 και 50, που προηγουμένως δεν αναζητούσαν εργασία, μπήκαν στην αγορά εργασίας για να ενισχύσουν το συρρικνούμενο οικογενειακό εισόδημα. Οι περισσότερες εντάχθηκαν τις στρατιές των ανέργων.

Όσον αφορά την καταστροφική εξέλιξη της απασχόλησης, ενώ η κρίση ξεκίνησε από την οικοδομή και τη μεταποίηση, με πρώτο θύμα την ανδρική απασχόληση,  η τεράστια μείωση των εισοδημάτων που προέκυψε από την άνοδο ανεργίας και τις πολιτικές άγριας λιτότητας, περικοπών και φορολόγησης οδήγησε στη συρρίκνωση του τομέα των υπηρεσιών, που συγκέντρωνε το 79% των εργαζόμενων γυναικών πριν την έναρξη της κρίσης. Αυτή η συρρίκνωση έβαλε τη γυναικεία απασχόληση στο μάτι του κυκλώνα. Στο δημόσιο τομέα, οι απολύσεις συμβασιούχων έπληξαν πολύ περισσότερο τις γυναίκες απ’ ότι τους άνδρες, ο δραστικός περιορισμός των προσλήψεων έθαψε τις επαγγελματικές προοπτικές χιλιάδων νέων μορφωμένων γυναικών που επικρατούσαν έναντι των ανδρών στις προσλήψεις κατά τη δεκαετία του 2000, ενώ οι αλλαγές στο συνταξιοδοτικό σύστημα ώθησαν πρόωρα στη σύνταξη πολλές γυναίκες υπαλλήλους μέσης ηλικίας.

Η γυναικεία απασχόληση έχει μειωθεί κατά 14% από την αρχή της κρίσης, ενώ το ποσοστό του γυναικείου πληθυσμού εργάσιμης ηλικίας που απασχολείται από 49% σε 42%. Αν και οι αντίστοιχες μειώσεις στους άνδρες ήταν ακόμα μεγαλύτερες, αυτό που έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία να τονίσουμε είναι ότι η τρέχουσα κρίση στην Ελλάδα και οι καταστροφικές πολιτικές που ακολουθούνται από το 2010 στο όνομα της εξόδου απ’ αυτήν όχι μόνο έχουν αντιστρέψει την τάση διαρκούς ποσοτικής και ποιοτικής βελτίωσης της συμμετοχής των γυναικών στην αμειβόμενη εργασία, που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1980, αλλά έχουν οδηγήσει σε ραγδαία οπισθοδρόμηση. Όσον αφορά τις μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις, οι άνδρες πλήττονται περισσότερο από τις μειώσεις στις υψηλές κλίμακες, ενώ οι γυναίκες από τις μειώσεις στις κατώτατες κλίμακες όπως και από τις θεσμικές αλλαγές που ρυθμίζουν τις κατώτατες αποδοχές: μείωση κατώτατου μισθού και βασικών μισθών συλλογικών συμβάσεων, αναστολή της επέκτασης συλλογικών συμβάσεων σε μη συνδικαλισμένους κλπ.

Διαφορετικές επιπτώσεις ανά φύλο παρατηρούνται επίσης και στις θεσμικές αλλαγές και περικοπές στους τομείς της ασφάλισης, της υγείας, της κοινωνικής φροντίδας. Ο κύριος στόχος της τελευταίας μεταρρύθμισης του συστήματος συντάξεων ήταν η αντιμετώπιση της οικονομικής του κατάρρευσης, με τη δραστική περικοπή των δικαιωμάτων των συνταξιούχων. Ενώ αυτές οι περικοπές αφορούν και τα δύο φύλα, η αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης θα είναι πολύ μεγαλύτερη στις γυναίκες, ενώ το νέο σύστημα υπολογισμού του ύψους της σύνταξης με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργάσιμου βίου τις τιμωρεί περισσότερο, διότι αυτές έχουν κατά μέσο όρο πολύ βραχύτερο ιστορικό εργασίας και ασφάλισης από τους άνδρες (υψηλότερος κίνδυνος και μεγαλύτερης διάρκειας ανεργίας, αποχωρήσεις από το εργατικό δυναμικό λόγω ανατροφής παιδιών, μεγαλύτερη συμμετοχή στην ανασφάλιστη εργασία κλπ.). Οι αναθεωρήσεις της λίστας φαρμάκων και διαγνωστικών εξετάσεων και της συμμετοχής των ασφαλισμένων είχαν σημαντικές επιπτώσεις για τις γυναίκες. Για παράδειγμα, η συμμετοχή των εγκύων στις εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου αυξήθηκε από 0% στο 25% και όλων των γυναικών για υπέρηχο μαστού και μικροβιολογικές εξετάσεις κολπικού υγρού από 0% στο 100%.

Από την άλλη, τα αλλεπάλληλα πακέτα μέτρων υπονομεύουν τη διαθεσιμότητα, προσβασιμότητα και ποιότητα των κοινωνικών υπηρεσιών για μια σειρά από λόγους: μειωμένη χρηματοδότηση, δραστικός περιορισμός του αριθμού των συμβασιούχων παντού, των αναπληρωτών και ωρομισθίων καθηγητών στα σχολεία, μη αντικατάσταση των μονίμων υπαλλήλων που βγαίνουν στη σύνταξη,  συγχωνεύσεις δημόσιων σχολείων και νοσοκομείων, καθυστέρηση πληρωμής προμηθευτών ιατρικού και υγειονομικού υλικού στα νοσοκομεία, περικοπή εφημεριών γιατρών κλπ. Οι δημόσιες υπηρεσίες φροντίδας παιδιών απειλούνται λόγω της δραστικής περικοπής των οικονομικών πόρων των δήμων, σε μια εποχή όπου οι μεσαίου εισοδήματος οικογένειες δεν μπορούν πλέον να αγοράσουν ιδιωτικές υπηρεσίες φροντίδας και αναζητούν μια θέση σε δημόσιο βρεφονηπιακό σταθμό ή νηπιαγωγείο. Μετατόπιση της κοινωνική ζήτησης από ιδιωτικές σε δημόσιες υπηρεσίες παρατηρείται και στον τομέα της εκπαίδευσης και της υγείας.

Η μείωση του εισοδήματος των μεσαίων τάξεων έχει αρνητικές επιπτώσεις και στην απασχόληση των γυναικών μεταναστριών ως καθαρίστριες και φροντίστριες παιδιών και ηλικιωμένων, ενώ είναι βέβαιο ότι οι υπηρεσίες υποκαθίστανται με απλήρωτη οικιακή εργασία και ότι το μεγαλύτερο μέρος της το επωμίζονται οι γυναίκες. Οι ίδιες κυρίως καλούνται να τα φέρουν βόλτα με το μειωμένο οικογενειακό εισόδημα και να απορροφήσουν τις τριβές, εντάσεις και την ενδοοικογενειακή βία που προκύπτουν από τη μακροχρόνια ανδρική ανεργία και την κρίση που αυτή επιφέρει στην ανδρική ταυτότητα. Ως εκ τούτου, η κρίση ενισχύει τη σημασία της καθολικής πρόσβασης στη δημόσια υγεία, εκπαίδευση και κοινωνική φροντίδα ως καθοριστικό δίχτυ προστασίας των φτωχότερων και των υπό εκπτώχευση κοινωνικών στρωμάτων από όλα τα αρνητικά επακόλουθα της δραστικής μείωσης των εισοδημάτων.

Αξίζει να θυμίσουμε ότι η ισότητα στην εκπαίδευση και την αμειβόμενη εργασία, η απασχόληση στο δημόσιο τομέα και η κοινωνική φροντίδα αποτέλεσαν ιστορικά και συνεχίζουν να αποτελούν κοινές για όλες τις χώρες προϋποθέσεις για την οικονομική ανεξαρτησία και την απελευθέρωση των γυναικών από την ανδρική εξουσία και καταπιεστικούς κοινωνικούς ρόλους και πρότυπα. Οι κατακτήσεις αυτές δεν ήταν το φυσιολογικό προϊόν μιας γενικής κοινωνικής εξέλιξης και των κοινωνικών αγώνων αλλά αποτέλεσμα μακρόχρονων αγώνων του γυναικείου κινήματος και των ίδιων των γυναικών για αλλαγή νοοτροπιών, εξουσιαστικών πρακτικών και καταπιεστικών θεσμών. Η σημερινή καταστροφική πορεία της απασχόλησης και η συντελούμενη διάλυση των εργασιακών δικαιωμάτων, του δημόσιου τομέα και του κοινωνικού κράτους στην Ελλάδα δεν προκαλεί μόνο γενική κοινωνική οπισθοδρόμηση. Υπονομεύει και τα θεμέλια πάνω στα οποία στηρίχθηκε τα τελευταία χρόνια η πρόοδος των γυναικών ως προς την οικονομική ανεξαρτησία και τον αυτοπροσδιορισμό.

Όπως και στην Ελλάδα, έτσι και στις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. η οικονομική κρίση έχει μέχρι σήμερα πλήξει περισσότερο την ανδρική απασχόληση, αλλά οι γυναίκες εξακολουθούν να βρίσκονται σε πολύ χειρότερη θέση στην αγορά εργασίας απ’ ότι οι άνδρες. Επίσης, παντού, η κρίση αντέστρεψε την τάση συνεχούς βελτίωσης της θέσης των γυναικών στην αγορά εργασίας, που παρατηρήθηκε τις προηγούμενες δεκαετίες. Οι γυναίκες κατά κανόνα πληρώνουν περισσότερο από τους άνδρες τις περικοπές στο κοινωνικό κράτος και τη συρρίκνωση της απασχόλησης στο δημόσιο τομέα, ενώ η ενδοοικογενειακή βία εις βάρος τους αυξάνεται – φαινόμενο γνωστό και από προηγούμενες κρίσεις

Προκλήσεις για τις φεμινίστριες

Αν ο φεμινισμός ως κίνημα στοχεύει στην ανατροπή των εξουσιαστικών σχέσεων μεταξύ ανδρών και γυναικών και της εκμετάλλευσης, καταπίεσης και υποτίμησης που υφίστανται οι γυναίκες μέσα στις ανδροκεντρικές-πατριαρχικές κοινωνίες, η σύγχρονη φεμινιστική σκέψη είχε ενσκήψει τις τελευταίες δεκαετίες στη μελέτη της διαπλοκής φύλου-τάξης-φυλής/εθνικής προέλευσης και των διαφορετικών εμπειριών καταπίεσης, εκμετάλλευσης και υποτίμησης που έχουν οι διαφορετικές ομάδες γυναικών από την ιδιωτική και δημόσια πατριαρχία. Η τρέχουσα παγκόσμια κρίση, προϊόν της νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης, οξύνοντας στο έπακρο τις ταξικές αντιθέσεις, τείνει να υπαγάγει τις αντιθέσεις φύλου στις τελευταίες.  Αποτελεί μία νέα πρόκληση όχι μόνο για τη φεμινιστική σκέψη αλλά και τη φεμινιστική πρακτική.

Στην τρέχουσα κρίση, η επίθεση στο δημόσιο τομέα και το κοινωνικό κράτος απειλεί καίρια της κατακτήσεις των γυναικών στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στις χώρες που εφαρμόζουν τις πιο σκληρές πολιτικές λιτότητας. Με αφορμή την κρίση χρέους της χώρας της, η αργεντίνα φεμινίστρια οικονομολόγος Βαλέρια Εσκιβέλ έγραφε ότι, σε συνθήκες δομικής κρίσης, θα πρέπει πρώτα να δημιουργηθεί ο αναγκαίος «πολιτικός χώρος» και «χώρος πολιτικής» ώστε οι όποιες εναλλακτικές λύσεις να καταστούν εφικτές. Εννοούσε ότι μόνο η κοινωνική και πολιτική παρέμβαση των μαζών μπορεί να διευρύνει τα κατεστημένα όρια άσκησης πολιτικής και να εκβάλει σε ριζοσπαστικές λύσεις. Το ερώτημα είναι αν φεμινίστριες στην Ευρώπη είναι σήμερα πρόθυμες να συμμετάσχουν, μαζί με άλλα προοδευτικά κοινωνικά κινήματα και πολιτικές δυνάμεις, στη δημιουργία αυτών των χώρων και στην αναζήτηση εναλλακτικών λύσεων.

Η πρόκληση για τις αριστερές φεμινίστριες είναι να δείξουν ότι σε καιρούς δομικής κρίσης του καπιταλισμού, δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον για την ισότητα των φύλων και τη γυναικεία απελευθέρωση εν απουσία ενός εναλλακτικού σχεδίου εξόδου από αυτήν. Είναι επίσης πρόκληση να πείσουν ότι αυτή η εναλλακτική λύση θα πρέπει να περιλαμβάνει την πλήρη αναδιοργάνωση όχι μόνο της παραγωγής, αλλά και της κοινωνικής αναπαραγωγής, καθώς και την αναμόρφωση των σχέσεων των δύο φύλων, των ρόλων φύλου και των αξιών στην οικογένεια, την οικονομία, την κοινωνία και την πολιτική ώστε η εναλλακτική λύση να είναι προς όφελος γυναικών και ανδρών.

Ήδη, πέραν της καταγγελίας των καταστροφών που προκαλούν οι νεοφιλελεύθερες συνταγές εξόδου από την κρίση, πάρα πολλές φεμινίστριες διεθνώς συγκλίνουν στην ανάγκη ενσωμάτωσης στα εναλλακτικά προγράμματα εξόδου από την κρίση της πρότασης δημιουργίας μιας «οικονομίας φροντίδας» μέσα από δημόσιες επενδύσεις στις κοινωνικές υποδομές. Ιδέα που θεμελιώνεται στην αρχή της «οικονομίας των αναγκών» και έρχεται να αντιμετωπίσει τις αυξανόμενες ανάγκες φροντίδας των ηλικιωμένων σε κοινωνίες με γρήγορη δημογραφική γήρανση. Άλλες φεμινίστριες εργάζονται πάνω στο τρόπο που προώθηση της «πράσινης οικονομίας» θα ευνοεί εξίσου άνδρες και γυναίκες. Όπως και τα υπόλοιπα κινήματα, στη κρίση που ζούμε, το φεμινιστικό κίνημα αντιμετωπίζει μεγάλες προκλήσεις. Η μεγαλύτερη είναι να δείξει ότι η ισότητα των φύλων δεν είναι είδος πολυτελείας για καιρούς οικονομικής άνθησης, αλλά απαράγραπτος στόχος πάλης στο σήμερα, στο όνομα των αρχών που θέλουμε να διέπουν την κοινωνία που επιδιώκουμε να οικοδομήσουμε.

*Ευρωπαϊκή Αριστερά, Θερινό Πανεπιστήμιο
Πορταριά, 17 -22 Ιουλίου 2012
Ημέρα για το Φύλο: Εναρκτήρια Ομιλία – 17 Ιουλίου 2012
Share