Subscribe via RSS Feed

Tag: "λατινική αμερική"

25η Νοεμβρίου: Η κληρονομία των τριών γυναικών που ανέτρεψαν έναν δικτάτορα

mirabal-butterflies-sisters

της Esra Dogan

Πολλοί γνωρίζουν ότι η 25η Νοεμβρίου είναι η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, αλλά πολύ λιγότεροι γνωρίζουν την ιστορία πίσω από αυτήν, την ιστορία των τριών γενναίων γυναικών ακτιβιστριών, των Aδελφών Μιραμπάλ, που έδωσαν τη ζωή τους για να τερματίσουν μια δικτατορία. Στις 25 Νοεμβρίου 1960, τρεις από τις τέσσερις αδελφές Μιραμπάλ, η Minerva, η Maria Teresa και η Patria, σκοτώθηκαν από τη δικτατορία του Rafael Leonidas Trujillo στη Δομινικανή Δημοκρατία, προκαλώντας διαμαρτυρίες που τελικά οδήγησαν στη δολοφονία του δικτάτορα στις 30 Μαΐου, 1961.

Ο Trujillo εξελέγη Πρόεδρος της Δομινικανής Δημοκρατίας το 1931 με δημόσια ψηφοφορία μετά από στρατιωτικό πραξικόπημα. Σύντομα μετατράπηκε σε έναν από τους πιο σκληρούς δικτάτορες στην ιστορίας της Λατινικής Αμερικής και κυβέρνησε τη χώρα κάτω από ένα τυραννικό καθεστώς για τρεις δεκαετίες. Για πολλά χρόνια ο Trujillo υποστηρίχθηκε από την αστική τάξη, η οποία εκτίμησε τις πολιτικές οικονομικής ανάπτυξης που εφάρμοσε και έκανε τα στραβά μάτια στις αυξανόμενες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Καθώς η διαφθορά αυξήθηκε σημαντικά, εκείνοι που επωφελήθηκαν περισσότερο από την οικονομική πρόοδο ήταν οι επιχειρηματίες του πελατειακού και διεφθαρμένου κύκλου του Trujillo και οι στρατιωτικοί που στήριζαν την τυραννία του.

Καθ΄ όλη τη διάρκεια της εξουσίας του, ο Trujillo έλεγχε το ραδιόφωνο, τον Τύπο και τις υπηρεσίες μεταφοράς και τηλεπικοινωνιών και χρησιμοποιούσε ένα εκτεταμένο δίκτυο μυστικής αστυνομίας και κατασκόπων για να καταστείλει κάθε αντιπολίτευση εναντίον του. Όποιος τολμούσε να μιλήσει εναντίον του φυλακιζόταν, βασανιζόταν ή δολοφονούνταν από αγνώστους. Ο Trujillo ήταν προσωπικά υπεύθυνος για τη δολοφονία τουλάχιστον 50 χιλιάδων ανθρώπων. Είχε δώσει απευθείας εντολή για τη γενοκτονία του Πάρσλει, που διεξήχθη από το Δομινικανό Στρατό το 1937 ενάντια στους Αϊτινούς που ζούσαν στη χώρα, με αποτέλεσμα το θάνατο περίπου 20 χιλιάδων ανθρώπων.

Ως σκληρός και μισογύνης δικτάτορας, ο Trujillo χρησιμοποιούσε την εξουσία του για τη συστηματική κακοποίηση γυναικών και κοριτσιών. Προσλάμβανε άντρες για να διατρέχουν την ύπαιθρο για νεαρά κορίτσια, τα οποία απήγαγε και βίαζε, καθώς και «επιλεγμένα» κορίτσια που προσκαλούνταν στα πάρτι που οργάνωνε ο ίδιος για να ασελγήσει πάνω τους. Μετά από μια τέτοια αποστολή οι αδελφές Μιραμπάλ, οι οποίες ήταν από αγροτική οικογένεια της μεσαίας τάξης, αναγκάστηκαν να συμμετάσχουν σε ένα από τα πάρτι του. Εκεί o Trujillo στόχευσε τη Minerva. Η Minerva απέρριψε τις σεξουαλικές προτάσεις του Trujillo, τον χαστούκισε στο πρόσωπο και έφυγε από το πάρτι με την οικογένειά της.

Ο Trujillo, εξοργισμένος από την συμπεριφορά της, προσπάθησε να κάνει τη ζωή της Minerva μια σκέτη κόλαση. Σύντομα, ο πατέρας της Minerva φυλακίστηκε και βασανίστηκε, με αποτέλεσμα να πεθάνει λίγο μετά την αποφυλάκιση του. Στο δεύτερο έτος της νομικής σχολής η Minerva αποκλείστηκε από τα μαθήματα έως ότου έδωσε μια δημόσια ομιλία που εκθείαζε τις αρετές του Trujillo. Ακόμα και όταν αποφοίτησε χρόνια αργότερα, της αρνούνταν να ασκήσει το επάγγελμα.

Η Minerva όχι μόνο αρνήθηκε να λυγίσει στις απαιτήσεις του Trujillo, αλλά κατά τα σχολικά της χρόνια πήρε ενεργά μέρος στο αντιστασιακό κίνημα ώστε να καταπολεμήσει την οργή του. Σύντομα οι αδελφές της Minerva, Maria Teresa και Patria, την ακολούθησαν στην αντίσταση. Μαζί με τους συζύγους τους τελικά σχημάτισαν μια ομάδα που ονομάστηκε «Κίνημα της 14ης Ιουνίου», από την ημερομηνία μιας σφαγής της οποίας ήτανε μάρτυρας η Patria. Μοίραζαν φυλλάδια και συνέλεγαν υλικά για όπλα και βόμβες για να χρησιμοποιηθούν για την επανάστασή τους. Εντωμεταξύ, φυλακίστηκαν και ανακρίθηκαν πολλές φορές και οι οικογενειακές τους περιουσίες κατασχέθηκαν, αλλά δεν λύγισαν. Σύντομα, αυτές οι τρεις αδελφές έγιναν ευρέως γνωστές με την κωδική ονομασία Las Mariposas (οι Πεταλούδες) μεταξύ της Δομινικανής κοινωνίας.

Το 1960 η ομάδα σχεδίαζε να δολοφονήσει το Truijillo, ωστόσο οι προθέσεις τους διέρρευσαν και όλα τα μέλη της ομάδας, συμπεριλαμβανομένων των τριών αδελφών και των συζύγων τους, ρίχτηκαν στη φυλακή. Λόγω της διεθνούς πίεσης, οι γυναίκες της ομάδας απελευθερώθηκαν. Ωστόσο, λίγο μετά την απελευθέρωση, ο Trujillo διέταξε να σκοτωθούν οι αδελφές Μιραμπάλ.

Στις 25 Νοεμβρίου του 1960, καθώς η Minerva, η Maria και η Patria  επέστρεφαν από μια επίσκεψη στους συζύγους τους στη φυλακή, η μυστική αστυνομία έστησε ενέδρα στο τζιπ τους σε ένα ορεινό πέρασμα. Οι αδελφές Μιραμπάλ στραγγαλίστηκαν και ξυλοκοπήθηκαν μέχρι θανάτου και τα σώματά τους ξανατοποθετήθηκαν στο τζιπ και ρίχτηκαν από έναν βράχο, για να φανεί ως ατύχημα.

Ο Trujillo σκέφτηκε ότι θα μπορούσε να γλιτώσει από τη δολοφονία των αδελφών Μιραμπάλ, όπως και με τις χιλιάδες πριν από αυτή. Ωστόσο, ο «θάνατος των Πεταλούδων» αποτέλεσε καταλύτη για την ανατροπή του, τροφοδοτώντας το πνεύμα της επανάστασης στην κοινωνία. Η ιστορία του αγώνα των αδερφών Μιραμπάλ και του θανάτου τους έσπρωξε τους ανθρώπους να βρουν το θάρρος να εξαφανίσουν τον δεσπότη. Οι ταραχές αυξήθηκαν και έξι μήνες αργότερα ο Trujillo δολοφονήθηκε από στρατιωτικούς ηγέτες.

Τον Φεβρουάριο του 1963 η Δομινικανή Δημοκρατία εξέλεξε μια δημοκρατική κυβέρνηση για πρώτη φορά μετά από καιρό και οι αδελφές Μιραμπάλ έγιναν σύμβολα για τη λαϊκή αντίσταση. Τα επόμενα χρόνια η μοναδική επιβιώσασα από τις αδελφές Μιραμπάλ, Doña Dede, αφιέρωσε τη ζωή της για να διαδώσει την κληρονομιά που άφησαν οι ηρωίδες αδελφές της και να μεγαλώσει τα έξι παιδιά τους, πολλά από τα οποία έλαβαν κυβερνητικές θέσεις όταν μεγάλωσαν. Το 1992 ίδρυσε το Ίδρυμα των Αδελφών Μιραμπάλ και στη συνέχεια ένα μουσείο στην μνήμη τους στην ιδιαίτερη πατρίδα τους Salcedo (το οποίο μετονομάστηκε σε Hermanas Mirabal προς τιμή τους το 2007). Και το 1999 η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών όρισε και επισήμως την 25η Νοεμβρίου, ημερομηνία δολοφονίας των Αδελφών Μιραμπάλ, ως τη Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών.

Σήμερα η κληρονομιά της γενναίας αντίστασης των αδελφών Μιραμπάλ μας υπενθυμίζει πως οι γυναίκες που επέλεξαν να υψώσουν το ανάστημα τους εναντίον της τυραννίας και της βίας μπορούν να ανατρέψουν την υπεροχή των δεσποτικών εξουσιαστών. Η Julie Alvarez, η συγγραφέας του βιβλίου Ο καιρός των πεταλούδων ήταν εξαιρετικά εύστοχη όταν χαρακτήριζε τις αδελφές Μιραμπάλ «φεμινιστικά ινδάλματα». Όπως είπε, «είναι μια υπενθύμιση ότι έχουμε επίσης και τις δικές μας επαναστάτριες ηρωίδες, τις δικές μας Τσε Γκεβαρά».

αγωνίστριες λατινικής αμερικής

Share

Ελ Σαλβαδόρ: 30 χρόνια κάθειρξη σε έφηβη θύμα βιασμού

elsalvador-protest

της Γεωργίας Μανώλη 

Για ακόμη μια φορά το Ελ Σαλβαδόρ παραβιάζει  τα ανθρώπινα δικαιώματα των γυναικών με το χειρότερο τρόπο. Δικαστήριο του Ελ Σαλβαδόρ καταδίκασε την 19χρονη Evelyn Hernández, θύμα βιασμού, σε 30 χρόνια κάθειρξη επειδή γέννησε νεκρό το παιδί του βιαστή της. Συγκεκριμένα, γυναίκα δικαστής απεφάνθει ότι η αποτυχία της Hernández να εξασφαλίσει προγεννητική φροντίδα ισούται με φόνο. Η Hernández ήταν ακόμη μαθήτρια όταν μετά το συστηματικό βιασμό από μέλος συμμορίας της περιοχής της, γέννησε στη τουαλέτα του σπιτιού της τον Απρίλη του 2016. Στη συνέχεια, λόγω πόνου στην κοιλιακή χώρα μεταφέρθηκε από τη μητέρα της στο νοσοκομείο, το οποίο κατήγγειλε στις αρχές ότι η έφηβη γέννησε το μωρό νεκρό.

Η αστυνομία, αφού βρήκε το έμβρυο στη τουαλέτα, προχώρησε σε σύλληψη και κράτηση της Hernández ενώ νοσηλευόταν για σοβαρές επιπλοκές, κρατώντας την δεμένη με χειροπέδες στο κρεβάτι του νοσοκομείου επί μια βδομάδα. Η δήλωση της ότι δεν γνώριζε ότι ήταν έγκυος μέχρι και τη γέννα δεν έγινε δεκτή από το δικαστήριο το οποίο αποδέχθηκε τους ισχυρισμούς του κατηγόρου, ότι η 19χρονη πέταξε το έμβρυο στη τουαλέτα και ότι δεν αναζήτησε προγεννητική φροντίδα επίτηδες γιατί δεν ήθελε το μωρό. Το δικαστήριο όχι μόνο καταδίκασε την Hernández χωρίς στοιχεία και χωρίς κάποια ιατρική έκθεση που να επιβεβαιώνει αυτές τις υποθέσεις, αλλά πρότεινε και την δίωξη της μητέρας της για συνέργεια σε έγκλημα.

Η δικαστική αυτή απόφαση δεν είναι ούτε η πρώτη και σίγουρα δεν θα είναι και η τελευταία. Το Ελ Σαλβαδόρ είναι μια από τις έξι χώρες (Χιλή, Νικαράγουα, Ονδούρας, Δομινικανή Δημοκρατία και Μάλτα) που απαγορεύουν την άμβλωση σε όλες τις περιπτώσεις (ακόμη και σε περιπτώσεις βιασμού, αιμομιξίας ή στη περίπτωση που κινδυνεύει η ζωή της μητέρας). Επιπλέον, η απόλυτη ποινικοποίηση της άμβλωσης το 1998, μετά από μια καμπάνια κατά των γυναικείων δικαιωμάτων αναπαραγωγής από λόμπι συνδεδεμένα με τη καθολική εκκλησία, συντέλεσε στη φυλάκιση πολλών, κυρίως φτωχών, γυναικών λόγω επιπλοκών κατά τη γέννα. Η εκπρόσωπος της Ένωσης Πολιτών για την Αποποινικοποίηση της Άμβλωσης, δήλωσε ότι η δικαστική αυτή άποψη «δείχνει πώς η δικαιοσύνη στο Ελ Σαλβαδόρ εφαρμόζεται χωρίς άμεσες αποδείξεις και χωρίς επαρκή στοιχεία που να διευκρινίζουν τι έχει κάνει μια γυναίκα» (Independent).

Αν και  πρόσφατα έχουν ξεκινήσει κάποιες προσπάθειες να αλλάξει ο νόμος και να αποδέχεται την άμβλωση έστω σε περιπτώσεις βιασμού ή τράφικινγκ, ωστόσο παρά τις κοινοβουλευτικές ακροάσεις των νομοθετικών προτάσεων κατά την άνοιξη του 2017 καμία αλλαγή δεν έχει γίνει μέχρι στιγμής ούτε έχει κατατεθεί σχετικό νομοσχέδιο από τη Νομοθετική Επιτροπή. Έτσι, το Ελ Σαλβαδόρ συνεχίζει να τιμωρεί τις γυναίκες ακόμα και όταν αποβάλουν και να ελέγχει το σώμα τους με το πιο κατάπτυστο τρόπο. Όμως, η Hernández, θύμα παραπάνω από μια φορές της πατριαρχικής σκληρότητα,ς μαζί με τη δικηγόρο της δήλωσαν ότι θα κάνουν έφεση και θα αγωνιστούν να αλλάξουν αυτή την τόσο άδικη απόφαση.

 

Διαβάστε ακόμη:

Το Ελ Σαλβαδόρ δεν απονέμει χάρη σε γυναίκες που έχουν φυλακιστεί για άμβλωση ή για αποβολή

Στον δρόμο της προσφυγιάς λόγω δίωξης για άμβλωση

Η στείρωση ως ευγονική των φτωχών

 

Share

Μαριτσού: η φωνή των ιθαγενών

maritsoy_mexiko

Η Μαρία ντε Χεσούς Πατρίσιο Μαρτίνες, υποψήφια των Ζαπατίστας για τις προεδρικές του 2018 στο Μεξικό | WIKIPEDIA – PETROHSW

της Χριστίνας Πάντζου

Λένε πως έχει το χάρισμα να ανακουφίζει τον πόνο των ανθρώπων. Οχι μόνο γιατί από τα 20 της έφτιαξε τα πρώτα της ιάματα με παραδοσιακά βότανα. Ούτε απλά γιατί μία δεκαετία αργότερα, μπροστά στην αδιαφορία των τοπικών αρχών για την υγεία των ιθαγενών κοινοτήτων, ίδρυσε ένα κέντρο υγείας προσφέροντας μέσω της παραδοσιακής ιατρικής φροντίδα και περίθαλψη στις πιο ευάλωτες κοινότητες του Τουξπάν, στο δυτικό Μεξικό.

Αλλά κυρίως γιατί με τους αγώνες της πασχίζει να θεραπεύσει και τις ρίζες της κακοδαιμονίας των ιθαγενών και των αποκλεισμένων της πατρίδας της: τη βία, τη φτώχεια, την ανισότητα, τη διαφθορά, την ψευδο-δημοκρατία.

Η Μαρία ντε Χεσούς Πατρίσιο Μαρτίνες («Μαριτσού» για τους φίλους της), γυναίκα, ιθαγενής, πρωτεργάτρια στη διάσωση της πανάρχαιας ιθαγενικής ιαματικής γνώσης, μητέρα τριών παιδιών, εξελέγη τον περασμένο Μάιο από το Εθνικό Ιθαγενικό Κογκρέσο (CNI) του Μεξικού -οργάνωση κοινοτήτων, συνοικιών και φυλών- και τον Ζαπατιστικό Εθνοαπελευθερωτικό Στρατό (EZLN) υποψήφιά τους για τις προεδρικές εκλογές του 2018, τις πρώτες στις οποίες επιτρέπεται η συμμετοχή ανεξάρτητων υποψηφίων.

Εάν καταφέρουν να συγκεντρώσουν τον απαιτούμενο από τον νόμο αριθμό των 850.000 υπογραφών, «η Μαριτσού που δεν προδίδει, δεν συνθηκολογεί, δεν παραδίδεται», όπως λένε οι σύντροφοί της, θα είναι η πρώτη ιθαγενής γυναίκα υποψήφια για την προεδρία του Μεξικού.

Η υποψηφιότητά της είναι μια πρωτοβουλία ξεχωριστής σημασίας σε μια χώρα που συνεχίζει να διεξάγει πόλεμο κατά των ιθαγενών και όπου η βία κατά των γυναικών και οι θηλεοκτονίες σημειώνουν από τα υψηλότερα ποσοστά στον κόσμο. «Είναι μια πράξη εξέγερσης κατά της “νεοφιλελεύθερης δημοκρατία της βιτρίνας” που κρύβει την όξυνση του ρατσισμού, του σεξισμού, της πατριαρχίας».

Το ζητούμενο για τη Μαριτσού, το ιθαγενικό κίνημα και τους Ζαπατίστας δεν είναι κάποια εκλογική νίκη στο πλαίσιο αυτού του σαθρού πολιτικού συστήματος, αλλά να φέρει στο προσκήνιο τη φωνή των κινημάτων αντίστασης του Μεξικού και τα δεινά που υφίστανται οι ιθαγενείς και οι πιο ευάλωτες και περιθωριοποιημένες ομάδες της χώρας: εκτοπισμοί από τα εδάφη τους που καταστρέφονται από μεγαλοεπενδύσεις σε ορυχεία, τουρισμό, υποδομές προς όφελος των μεγάλων επιχειρήσεων, ελάχιστη πρόσβαση σε εκπαίδευση, υγεία, εργασία, ακραία φτώχεια και ανείπωτη καταστολή και βία.

«Δεν το κάνουμε για τις ψήφους. Στόχος μας είναι να αναδείξουμε τα προβλήματα όλων των ανθρώπων σαν κι εμάς, που ανήκουμε στα πιο χαμηλά στρώματα», λέει προσδοκώντας μέσα από αυτή την καμπάνια να μπορέσει να δημιουργηθεί ένα δίκτυο ανάμεσα στις ιθαγενείς κοινότητες και το εργατικό κίνημα. «Για να δούμε πώς μπορούμε να διασώσουμε το Μεξικό που το στραγγαλίζουν μια χούφτα άνθρωποι. Κάποιοι λίγοι αποφασίζουν για κάποιους πολλούς. Κι αυτοί οι πολλοί πρέπει να ενώσουμε τις φωνές μας, να σκεφτούμε από κοινού και να βοηθήσουμε να γιάνει αυτό το νοσηρό Μεξικό. Να καταστρέψουμε το πολιτικό σύστημα και να το ξαναχτίσουμε από τα κάτω προς τα πάνω».

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

 

Διαβάστε ακόμα

Ιθαγενής Γυναίκα η Υποψήφια του EZLN για την Προεδρία του Μεξικό

Γυναίκες στα όπλα: οι Ζαπατίστας και οι Κούρδοι της Ροχάβα Διαμορφώνουν μια Νέα Πολιτική για το Φύλο

Share

«Αν με σκοτώσουν, τι θα πουν για μένα;»

justicia

της Ιουλίας Λειβαδίτη

Αυτή την Τετάρτη 3 Μάιου, η πανεπιστημιούπολη του Εθνικού Αυτόνομου Πανεπιστήμιου του Μεξικού ξημέρωσε με μια νεαρή κοπέλα νεκρή. Το σώμα της Lesby Berlín Osorio, 22 ετών, κειτόταν δίπλα σε ένα περίπτερο μπροστά από τη Σχολή Μηχανικών. Είχε στραγγαλιστεί με ένα καλώδιο τηλεφώνου. Όταν βρέθηκε, στο χέρι της κρατούσε ακόμα το λουρί του σκύλου της. Δύο ημέρες αργότερα, οι αρχές δεν έχουν βρει τον ένοχο. Οι ύποπτοι που εξετάζονται αυτή τη στιγμή είναι δυο: το αγόρι της και αυτή η ίδια. «Ήταν αλκοολική και κακή φοιτήτρια», «έκανε ναρκωτικά με φίλους της», «είχε φύγει από το σπίτι για να συζήσει με τον φίλο της», ανακοίνωσε την Πέμπτη η Εισαγγελία. Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν οργή σε μια χώρα που μαστίζεται από την έμφυλη βία και τις γυναικοκτονίες.

«Αν με σκοτώσουν, τι θα πουν για μένα;» αναρωτήθηκαν χιλιάδες Μεξικάνες στο τουίτερ, αγανακτισμένες με την πρώτη ανακοίνωση του Εισαγγελέα. Και το hashtag #SiMeMatan (#ΑνΜεΣκοτώσουν) με προσωπικές μαρτυρίες γυναικών που κάνουν εικασίες για τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους θα μπορούσαν να κριθούν αν βρίσκονταν δολοφονημένες, έχει γίνει ένα σύμβολο, όπως είχε γίνει και με το #MiPrimerAcoso (#ΗΠρωτηΜουΠαρενόχληση). Η πανεπιστημιακή κοινότητα έχει οργανώσει διαδήλωση με σκοπό να απαιτήσει δικαιοσύνη για την έμφυλη βία σήμερα Παρασκευή, σε μια χώρα όπου επτά γυναίκες δολοφονούνται κάθε μέρα. Και με τον πιο σκληρό τρόπο: στην πλειοψηφία τις έχουν απαγχονίσει, στραγγαλίσει, πνίξει, κάψει ή μαχαιρώσει, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής.

Περισσότερες πληροφορίες εδώ

Παρακάτω ένα πολύ δυνατό σκίτσο, που κυκλοφόρησε στα σόσιαλ μίντια, με τις λίγο πολύ γνωστές «δικαιολογίες»:

ανμεσκοτωσουν

«Έπινε», «Ηταν αντιδραστική», «Είχε γκόμενο», «Τρανς», «Δεν τελείωσε το σχολείο», «Φόρουσε μίνι», «Τσούλα», «Φτωχή», «Πρεζόνι», «Παράξενη», «Πόρνη», «Πήγαινε γυρεύοντας», «Ιθαγενής», «Ξένη», «Λεσβία», «Ζούσε μόνη της», «Έβγαινε κάθε βράδυ»

Share

Άλλη μια γυναικοκτονία συγκλονίζει την Αργεντινή

micaela garcia

της Γεωργίας Μανώλη

Για ακόμη μια φορά, μετά τη δολοφονία της 16χρονης Lucia Perez το φθινόπωρο του 2016, οι γυναίκες της Αργεντινής κατέβηκαν στους δρόμους για να διαδηλώσουν και να εκφράσουν τον αποτροπιασμό τους για μια γυναικοκτονία, αυτή της 21χρονης ακτιβίστριας των «Ni Una Menos», Micaela Garcia. Η 21χρονη φοιτήτρια εξαφανίσθηκε ενώ έφευγε από κλαμπ στην πόλη Gualeguay το βράδυ της 1ης Απριλίου. Μια εβδομάδα αργότερα το απογυμνωμένο της σώμα βρέθηκε πεταμένο έξω από τη πόλη.

Η κοινωνική κατακραυγή εναντίον των δυο ανδρών που απήγαγαν, βίασαν και στραγγάλισαν την Garcia ήταν τεράστια. Μεγαλύτερη ακόμη οργή όμως ξέσπασε μετά τη σύλληψη τους, καθώς διαπιστώθηκε ότι ένας εκ των δυο δραστών ήταν κατά συρροή βιαστής με ποινές κάθειρξης για προηγούμενες επιθέσεις, μέχρι και το 2020. Ωστόσο, ο κατά συρροή βιαστής ήταν έξω με αναστολή από τον Αύγουστο του 2016, μετά από απόφαση του δικαστή Carlos Rossi.  «Σ’ αυτή τη περίπτωση δυο άνθρωποι είναι υπεύθυνοι: ο δολοφόνος της Micaela και ο δικαστής που τον άφησε ελεύθερο παρά την προτροπή για το αντίθετο» δήλωσε η Fabiana Tuñez, Πρόεδρος του Εθνικού Συμβουλίου Γυναικών της Αργεντινής (Telesur). Σύμφωνα με τα media της Αργεντινής, ο δικαστής αγνόησε παντελώς τις παρατηρήσεις και τις αναφορές από τις σωφρονιστικές υπηρεσίες σχετικά με τη συμπεριφορά του κρατουμένου και προχώρησε κανονικά στην αναστολή των ποινών του.

Η αντίδραση των γυναικών ήταν άμεση και οι κινητοποιήσεις μαζικές καθώς χιλιάδες γυναίκες κατέβηκαν σε διαδήλωση το Σάββατο 8 Απριλίου στο Buenos Aires, αλλά και σε άλλες πόλεις, όπως την Santa Fe και τη Rosario καθώς και σε άλλες μικρότερες. Με συνθήματα όπως «Ni Una Menos» (Ούτε μια λιγότερη), «Vivas Nos Queremos» (Μας θέλουμε ζωντανές), «Estado Responsable» (Το κράτος είναι υπεύθυνο) και  «Justicia por Micaela» (Δικαιοσύνη για τη Micaela) οι γυναίκες απαίτησαν να αποδοθεί δικαιοσύνη για το θύμα όχι μόνο με την παραδειγματική τιμωρία των βιαστών και δολοφόνων της αλλά και με τη τιμωρία του δικαστή Carlos Rossi. Η Micaela Garcia είχε συμμετάσχει στα κοινωνικά κινήματα και είχε ενεργή συμμετοχή στον αγώνα κατά της έμφυλης βίας. «H Micaela αγωνιζόταν για μια δικαιότερη κοινωνία και εμείς δεν θα εγκαταλείψουμε ποτέ αυτόν τον αγώνα» σχολίασε η Sandra Miguez, δημοσιογράφος και εκπρόσωπος του Δικτύου Δημοσιογράφων με Έμφυλο Όραμα (El Pais).

Την επόμενη μέρα των κινητοποιήσεων, ο Πρόεδρος της Αργεντινής Macri ζήτησε τη παραίτηση του δικαστή ενώ ο Υπουργός Δικαιοσύνης  Garavano δήλωσε ότι εάν δεν παραιτηθεί ο Rossi, θα πρέπει να καθαιρεθεί άμεσα από το Δικαστικό Συμβούλιο.

Σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες, στην Αργεντινή μια γυναίκα δολοφονείται κάθε 30 ώρες -από το 2008 μάλιστα, όταν ξεκίνησε και η καταγραφή των γυναικοκτονιών, έχουν δολοφονηθεί 3.000 γυναίκες. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά έμφυλης βίας αλλά αντίθετα σκιαγραφούν μια πανδημία γυναικοκτονιών. Παρόλο που ο όρος «γυναικοκτονία» έχει συμπεριληφθεί στο Ποινικό Κώδικα ήδη από το 2012, μόνο ένας δράστης έχει φυλακιστεί, μέχρι στιγμής, με την κατηγορία αυτή.

Ο αγώνας κατά της πατριαρχίας είναι ήδη δύσκολος αλλά δυσχεραίνεται ακόμα περισσότερο σε όλες τις περιπτώσεις, από την Αργεντινή έως την Ελλάδα, όταν οι ίδιοι οι θεσμοί και οι δικαστές αντί να αποδώσουν δικαιοσύνη υπέρ των γυναικών, συντελούν στην βία κατά των γυναικών και στην διαιώνιση μισογυνιστικών πρακτικών.

 

Διαβάστε ακόμα

«Η Αργεντινή και ο κόσμος όλος δεν θέλει ούτε μια γυναίκα λιγότερη»

 

Share

Στον δρόμο της προσφυγιάς λόγω δίωξης για άμβλωση

της Χριστίνας Πάντζου

Η Μαρία Τερέσα Ριβέρα πέρασε τέσσερα χρόνια σε ένα κελί του Ελ Σαλβαδόρ, καταδικασμένη επειδή απέβαλε.

Αποφυλακίστηκε πέρσι τον Μάιο, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο αναίρεσε την καταδίκη της σε κάθειρξη 40 ετών για φόνο, όπως χαρακτηρίζει τις περισσότερες αμβλώσεις η νομοθεσία της χώρας, η οποία από το 1997 τις απαγορεύει σε οποιαδήποτε περίσταση.

Ηλπιζε πως η απελευθέρωσή της θα της επέτρεπε να συμφιλιωθεί με όσα πέρασε, με τον χαμό του δεύτερου παιδιού της, με την άδικη ποινή της, με τα χαμένα χρόνια της φυλάκισής της και πως θα μπορούσε να ξεκινήσει μια νέα ζωή μαζί με τον 11χρονο γιο της. Αλλά η πραγματικότητα της υπό τον ασφυκτικό έλεγχο της Καθολικής Εκκλησίας χώρας διέψευσε τις ελπίδες της.

«Για όλους ήμουν η “φόνισσα” του μωρού μου. Κανείς δεν μου έδινε δουλειά. Με είχαν κι αυτοί καταδικάσει και σε κάθε μου βήμα έβρισκα εμπόδια και απόρριψη», λέει η 34χρονη γυναίκα.

Τον περασμένο Οκτώβριο ο γενικός εισαγγελέας προσέβαλε την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου: ανά πάσα στιγμή μπορεί να την έστελναν πίσω στη φυλακή. Ηταν τότε που αποφάσισε να φύγει από τη χώρα.

Στις 17 Μαρτίου η Μαρία Τερέσα Ριβέρα έγινε η πρώτη γυναίκα που πήρε άσυλο στη Σουηδία λόγω των διώξεων που υπέστη από έναν άδικο νόμο περί αμβλώσεων, ο οποίος τιμωρεί τις γυναίκες ακόμη και σε περιπτώσεις αποβολών, γέννησης νεκρού εμβρύου ή επιπλοκών στην κύηση.

«Οι σουηδικές αρχές αναγνώρισαν πως τα δικαιώματά της ως γυναίκας παραβιάστηκαν κατάφωρα και πως το κράτος, αντί να την προστατεύσει, την καταδίωξε νομικά και κοινωνικά. Θεώρησαν πως η ποινή της, ο χρόνος που πέρασε στη φυλακή και οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζει εάν επιστρέψει στο Ελ Σαλβαδόρ συνιστούν δίωξη», δήλωσε μιλώντας για μια ιστορική απόφαση η Καταλίνα Μαρτίνες, δικηγόρος και διευθύντρια Λατινικής Αμερικής του Κέντρου για τα Αναπαραγωγικά Δικαιώματα που στήριξε σε κάθε της βήμα τη Ριβέρα.

«Η χορήγηση ασύλου σε αυτή τη βάση αποτελεί ένα τεράστιας σημασίας προηγούμενο όχι μόνο για τις γυναίκες του Ελ Σαλβαδόρ αλλά συνολικά για τις γυναίκες σε ολόκληρο τον κόσμο».

Σύμφωνα με την Ομάδα Πολιτών για την Αποποινικοποίηση των Αμβλώσεων (CFDA), στο διάστημα 2000-2014 49 γυναίκες καταδικάστηκαν για πρόκληση άμβλωσης.

Ανάμεσά τους και 26 που εκτίουν ποινές κάθειρξης 30 έως 40 ετών.

Από τη Σουηδία, η Μαρία Τερέσα Ριβέρα έχει ξεκινήσει εκστρατεία ευαισθητοποίησης για τις καταχρήσεις αυτής της νομοθεσίας και την αποφυλάκιση των γυναικών θυμάτων της.

«Υποσχεθήκαμε η μία στην άλλη ότι όποια καταφέρει να φύγει από το Ελ Σαλβαδόρ θα μιλήσει εξ ονόματος όλων όσες βρίσκονται στη φυλακή. Υπάρχουν στα κελιά μητέρες που έχουν περισσότερα από δέκα χρόνια να δουν τα παιδιά τους. Δεν τους αξίζει να είναι στη φυλακή για εγκλήματα που δεν έκαναν».

Η στιγμή είναι πρόσφορη καθώς τον Φεβρουάριο το κυβερνών πρώην αντάρτικο FMLN κατέθεσε σχέδιο νομοθετικής τροποποίησης ώστε να επιτρέπεται η άμβλωση σε περιπτώσεις βιασμού, κινδύνου της ζωής της μητέρας ή μη βιώσιμου εμβρύου.

το κείμενο δημοσιεύτηκε αρχικά στην Εφημερίδα των Συντακτών

 

Διαβάστε ακόμα

Το Ελ Σαλβαδόρ δεν απονέμει χάρη σε γυναίκες που έχουν φυλακιστεί για άμβλωση ή για αποβολή

Οι αρχές του Ελ Σαλβαδόρ παίζουν ρώσικη ρουλέττα με τη ζωή μιας νέας γυναίκας

 

Share

Ιθαγενής Γυναίκα η Υποψήφια του EZLN για την Προεδρία του Μεξικό

uilhne1vcwa-andres-sanz

Μεταξύ 29ης Δεκεμβρίου και 1ης Ιανουαρίου έλαβε χώρα ο δεύτερος γύρος του πέμπτου συνεδρίου του Εθνικού Ιθαγενικού Κογκρέσου (C.N.I.), οι εργασίες του οποίου είχαν ξεκίνησαν τον περασμένο Οκτώβρη στην πόλη Σαν Κριστόμπαλ δε λας Κάσας της επαρχίας Τσιάπας. Στο τέλος των εργασιών του συνεδρίου, στο οποίο μετείχαν αντιπρόσωποι περίπου 66 εθνοτήτων, αποφασίστηκε η δημιουργία ενός Ιθαγενικού Συμβουλίου Διακυβέρνησης (Consejo Indígena de Gobierno) το οποίο μεταξύ άλλων θα έχει ως διακηρυγμένο στόχο του τη διακυβέρνηση της χώρας. Στη βάση αυτή αποφασίστηκε επίσης ότι τον ερχόμενο Μάιο θα ανακοινωθεί εκ μέρους του Κογκρέσου και του EZLN γυναίκα ιθαγενής υποψήφια για τις προεδρικές εκλογές του 2018. Η απόφαση αυτή, που σηματοδοτεί σταθμό για την κατεύθυνση του ιθαγενικού κινήματος, καθότι πρώτη φορά επιλέγεται η ανάληψη μιας τόσο κεντρικοπολιτικής πρωτοβουλίας με αναφορά στο σύνολο της χώρας, πάρθηκε ύστερα από πολύμηνη συμβουλευτική διαδικασία, στην οποία συμμετείχαν περί τις 523 κοινότητες προερχόμενες από 25 ομόσπονδα κρατίδια (σε σύνολο 31). Όσον αφορά δε το πολιτικό στίγμα της υποψηφιότητας, η διακήρυξη του συνεδρίου δίνει σαφή τόνο: «προσπαθούμε η αγανάκτηση, η αντίσταση, η εξεγερτικότητα να είναι παρούσες στις εκλογικές λίστες του 2018». Και συνεχίζει «αλλά δεν είναι καθόλου στόχος μας να συναγωνιστούμε με τα κόμματα και την πολιτική τάξη που ήδη μας χρωστάει τόσα: κάθε νεκρό, εξαφανισμένο, φυλακισμένο, κάθε έναν που του αποστέρησαν τα πάντα, κάθε πράξη καταστολής και κάθε περιφρόνηση. Να μην μας μπερδεύουν, δεν προσπαθούμε να συναγωνιστούμε με αυτούς γιατί δεν είμαστε ίδιοι, δεν είμαστε οι ψεύτικες και διεστραμμένες τους υποσχέσεις. Είμαστε η συλλογική φωνή των από τα κάτω και της αριστεράς, εκείνης που συνταράσσει τον κόσμο όταν η γη τρέμει με επίκεντρα της αυτονομίας και που μας κάνει τόσο περήφανα διαφορετικούς».

Ολόκληρη η διακήρυξη των CNI-EZLN μπορεί να διαβαστεί στα ισπανικά εδώ

Πηγή: encuentro

 

Share

Μπουένος Άιρες: πλέον αδίκημα η σεξουαλική παρενόχληση στο δρόμο

banner-11

της Γεωργίας Μανώλη

Στις 7 Δεκέμβρη του 2016, η τοπική κυβέρνηση του Buenos Aires (υπενθύμιση: η Αργεντινή διοικητικά είναι ομοσπονδιακό κράτος) ψήφισε την ποινικοποίηση της σεξουαλικής παρενόχλησης στο δρόμο. Η ποινικοποίηση αυτή περιλαμβάνει όλες τις μορφές της παρενόχλησης όπως την λεκτική παρενόχληση ή εξύβριση, την καταδίωξη ή την παρακολούθηση, τον δημόσιο αυνανισμό και την απρεπή επίδειξη γεννητικών οργάνων, την σωματική επαφή χωρίς συγκατάθεση και την φωτογράφιση γεννητικών οργάνων ή την προβολή ανάλογων φωτογραφιών επίσης χωρίς συγκατάθεση. Οι παραβάτες θα πληρώνουν πρόστιμο 1.000 πέσος πρόστιμο (60 ευρώ) και θα προσφέρουν 10 μέρες κοινωφελoύς εργασίας. Η απόφαση αυτή έγινε δεκτή τόσο με ενθουσιασμό όσο και με κάποιες επιφυλάξεις και αμφιβολίες από τις φεμινιστικές οργανώσεις της Αργεντινής. Η Raquel Vivanco, εκπρόσωπος της ΜΚΟ «Γυναίκες της Λατινοαμερικάνικης Μητέρας Πατρίδας» (MuMaLá) καλωσόρισε την απόφαση αυτή αφού «η σεξουαλική παρενόχληση στο δρόμο είναι η πιο κανονικοποιημένη μορφή της έμφυλης βίας» και έτσι «το γεγονός ότι οι γυναίκες πρέπει να σκαρφίζονται διάφορες στρατηγικές, όπως το να αλλάζουν πεζοδρόμιο ή να ντύνονται διακριτικά είναι από μόνο του μια μορφή σεξιστικής βίας  η οποία σκιαγραφεί την απουσία του κράτους». Η Vivanco σε εκδήλωση της MKO μάλιστα παρουσίασε, μια μέρα πριν τη ψήφιση του νομοσχεδίου, έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε 10 περιφέρειες της Αργεντινής και έδειξε ότι το 100% των γυναικών που ερωτήθηκαν, έχουν παρενοχληθεί κάποια στιγμή στο δρόμο. Ειδικότερα, το 50% απάντησε ότι δέχθηκαν σεξουαλικά σχόλια ενώ το 47% δήλωσε ότι τις είχε ακολουθήσει κάποιος άνδρας ενώ περπατούσαν στο δρόμο (Le Monde).

Ωστόσο κάποιες φεμινίστριες δηλώνουν σκεπτικές ως προς τον νέο νόμο  όπως για παράδειγμα η δημοσιογράφος Mariana Carbajal η οποία αναρωτιέται αν τελικά η ποινικοποίηση είναι ο καλύτερος τρόπος για την εξάλειψη της σεξιστικής βίας, μιας βίας που είναι τόσο βαθειά ριζωμένη στην αργεντινίτικη κουλτούρα (Pagina/12). Προσθέτει μάλιστα ότι «δεν μπορώ να φανταστώ να τον εαυτό μου να πηγαίνει να καταγγείλει παρενόχληση στο δρόμο στην ίδια αυτή αστυνομία που δεν κάνει τίποτα όταν έρχονται γυναίκες στο τμήμα με μαυρισμένο μάτι αφού τις έχουν δείρει στο σπίτι τους». Επίσης, ενδεικτικό άλλωστε αυτής της σεξιστικής κουλτούρας κατά την Carbajal είναι η σεξιστική δήλωση του κεντροδεξιού Προέδρου της Αργεντινής, Mauricio Macri, το 2014 όταν ήταν μάλιστα δήμαρχος του Buenos Aires, ότι στις γυναίκες αρέσει να τους λένε ένα «piropo» όταν για παράδειγμα πηγαίνουν στο μανάβη για ψώνια ακόμα κι όταν είναι σχόλιο για «το πόσο ωραίος είναι ο κώλος τους» (Cultura Collectiva). Το piropo στα ισπανικά της Λατινικής Αμερικής είναι συνώνυμο του αντίστοιχου«cat-calling» στα αγγλικά και δεν έχει μετάφραση στα ελληνικά καθώς ακριβώς δεν υπάρχει ακόμα αντίστοιχος και ακριβής ορισμός για την σεξουαλική παρενόχληση στο δρόμο-ίσως η κοντινότερη μετάφραση να είναι το καμάκι. Παρεμπιπτόντως η φράση  «το πόσο ωραίος είναι ο κώλος σου» από έναν άγνωστο σε μια γυναίκα που βρίσκεται στο δημόσιο χώρο δεν αποτελεί φιλοφρόνηση ή φλερτ σε καμία γλώσσα. Αυτός ο Πρόεδρος κράτους λοιπόν, που πιστεύει ότι οι γυναίκες επιθυμούν τη σεξουαλική παρενόχληση στο δρόμο, δέχθηκε το Νοέμβρη στο Προεδρικό Μέγαρο συγγενείς των θυμάτων της σεξουαλικής βίας, ένα μήνα δηλαδή μετά την δολοφονία και την σεξουαλική κακοποίηση της 16χρονης Lucia Perez!

Οι φωνές αυτές, οι οποίες αμφιβάλλουν για την αποτελεσματικότητα της ποινικοποίησης, αναφέρονται και στα στοιχεία που δείχνουν ότι η έμφυλη βία έχει αυξηθεί από το 2008 κατά 78% και ότι μια γυναίκα δολοφονείται στην Αργεντινή ανά 30 ώρες παρά το νόμο του 2012 για την ενδοοικογενειακή βία και τα εγκλήματα τιμής (Global Citizen). Ο υπεύθυνος νομοθέτης ωστόσο για το νομοσχέδιο αυτό, Pablo Ferreyra, επιμένει ότι «επειδή κάποιες μορφές της δημόσιας σεξουαλικής παρενόχλησης είναι βαθειά ριζωμένες στην κουλτούρα μας αυτό δεν αποτελεί λόγο να ανεχόμαστε μια τέτοια κακοποίηση» και ότι ο νόμος αυτός συνοδεύεται και από ενημερωτικές και το κυριότερο εκπαιδευτικές καμπάνιες σχετικά με την έμφυλη βία και την παρενόχληση. Με δεδομένο ότι 230 γυναίκες έχουν δολοφονηθεί το 2016 μόνο στο Buenos Aires, ο νόμος αυτός αφενός είναι ένα θετικό βήμα προς την καταπολέμηση της έμφυλης βίας αφετέρου όμως καταδεικνύει το γεγονός ότι χρειάζεται πολλή δουλειά ακόμη για να ξεριζωθεί η πατριαρχία και ο σεξισμός από την κουλτούρα μιας οποιασδήποτε χώρας.

 

Share

«Θέλουμε να ζήσουμε!» φώναξαν χιλιάδες για τις γυναίκες στο Κίτο

vivas-nos-queremos-16-720x477

του Walker Vizcarra

Αυτό το Σάββατο, 26 Νοεμβρίου η πλατφόρμα διαφόρων οργανισμών «Θέλουμε να ζήσουμε», στόχος των οποίων είναι η εξάλειψη της βίας κατά των γυναικών, κινητοποίησε χιλιάδες ανθρώπους σε μια πορεία για τη ζωή στην πόλη του Κίτο.

Γυναίκες, άνδρες, νέοι, ηλικιωμένοι και παιδιά συνόδευσαν την πορεία που βγήκε από την περιοχή Arbolito μέχρι και την παραδοσιακή περιοχή «24 Μαΐου» στο ιστορικό κέντρο του Κίτο.

Μουσική, μηνύματα, τελετές, τραγούδια, παραστάσεις και ακόμη περισσότερα παρουσιάστηκαν κατά μήκος της πορείας «επειδή η ζωή των γυναικών, η ζωή μας, είναι πολύ σημαντική» – σύμφωνα με όσους βρέθηκαν εκεί.

Εδώ μερικές φωτογραφίες της ημέρας:

Πηγή: pressenza

This slideshow requires JavaScript.

 

Share

«Η Αργεντινή και ο κόσμος όλος δεν θέλει ούτε μια γυναίκα λιγότερη»

ar10

«Γυναίκες ντυθείτε στα μαύρα και φωνάξτε ότι η Αργεντινή και ο κόσμος όλος δεν θέλει ούτε μια γυναίκα λιγότερη»

Η 16χρονη Λουσία Πέρεζ βιάστηκε και δολοφονήθηκε με πολύ άγριο τρόπο στις αρχές του Οκτώβρη στην πόλη Mar del Plata της Αργεντινής από δύο άντρες, οι οποίοι προσπάθησαν να συγκαλύψουν την άγρια δολοφονία της κάνοντάς τη να φανεί ως θάνατος από υπερβολική δόση. Η ιατροδικαστική έρευνα έδειξε ότι το κορίτσι είχε ναρκωθεί με κοκαΐνη και ότι έφερε μώλωπες στα γεννητικά της όργανα.

Φεμινιστικές οργανώσεις της Αργεντινής κάλεσαν σε γυναικεία απεργία την Τετάρτη 19 Οκτωβρίου με το σύνθημα «Αν η ζωή μου δεν έχει αξία, αναπαράξου χωρίς εμένα».

Στο κάλεσμα αυτό ανταποκρίθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες γυναίκες. Την ίδια μέρα διοργανώθηκαν συγκεντρώσεις σε πάρα πολλές άλλες χώρες σε ένδειξη αλληλεγγύης (Χιλή, Μεξικό, Οθρουγουάη, Βολιβία, Περού, Βραζιλία, Παραγουάη, Κόστα Ρίκα, Ονδούρες, Εκουαδόρ, Βενεζουέλα, Γουατεμάλα, Ισπανία, Βέλγιο, ΗΒ, Γαλλία).

#NiUnaMenos #MiércolesNegro #nosqueremosvivas

Περισσότερα εδώ (στα ισπανικά)

 

This slideshow requires JavaScript.

 

 

 

 

Share

Η πόλη των εκτοπισμένων γυναικών

colombia

Οικισμός του δήμου Τουρμπάκο, νότια της τουριστικής Καρταχένα- οικισμός γυναικών Γυναίκες της LMD σχηματίζουν έναν κύκλο γύρω από το κοινοτικό τους κέντρο που έγινε στόχος εμπρησμού | @ligademujeres.org

της Χριστίνας Πάντζου

Αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους λόγω της ατέρμονης βίας της σύρραξης ανάμεσα σε παραστρατιωτικούς, τον στρατό και τα αριστερά αντάρτικα που στοιχειώνει την Κολομβία εδώ και περισσότερα από 50 χρόνια.

Οι συμφωνίες ειρήνης προχωρούν, αλλά εκείνες παραμένουν κάποιες από τα έξι εκατομμύρια εκτοπισμένους της χώρας.

Τώρα μένουν σε έναν οικισμό του δήμου Τουρμπάκο, νότια της τουριστικής Καρταχένα, σε σπίτια που έχτισαν μόνες τους με τα ίδια τους τα χέρια, τούβλο το τούβλο.

Σε μια «γειτονιά της περηφάνιας των γυναικών», όπως την αποκαλούν.

Όλες τους είναι μέλη της Ένωσης Εκτοπισμένων Γυναικών (LMD), γυναίκες μόνες, επικεφαλής νοικοκυριών, επιζώσες σφαγών, βιασμών και άλλων εγκλημάτων πολέμου.

colombia1

Μέλη της Ενωσης Εκτοπισμένων Γυναικών (LMD) @ligademujeres.org

Η ιστορία τους πάει χρόνια πίσω, το 1998, όταν έχοντας καταφύγει σε άθλιες παραγκουπόλεις της Καρταχένα για να σωθούν από τη βία των επαρχιών τους, συνάντησαν τη νομικό και ακτιβίστρια Πατρίσια Γκερέρο και οργανώθηκε ο πρώτος πυρήνας οκτώ γυναικών που διεκδίκησαν να εγγυηθεί το κράτος θεμελιώδη δικαιώματά τους που καταπατήθηκαν, την αναγνώρισή τους ως εσωτερικών προσφύγων, την επανεγκατάστασή τους σε ασφαλείς τόπους που οι ίδιες να αποφασίσουν.

Έτσι, γεννήθηκε το σχέδιο για την πρώτη πόλη εκτοπισμένων γυναικών, όπου σήμερα φιλοξενούνται 300 γυναίκες με τα παιδιά τους και εφαρμόζονται παραγωγικά προγράμματα που εγγυώνται τη διατροφική τους αυτάρκεια.

Η ιδέα μιας κοινότητας γυναικών συνάντησε πολλά εμπόδια, προκαταλήψεις ακόμη και μίσος.

Το κοινοτικό τους κέντρο έγινε στόχος εμπρησμού, στα χωράφια που καλλιεργούν «άγνωστοι» πέταξαν ακρωτηριασμένα μέλη πτωμάτων και ο σύντροφος μιας από αυτές τις γυναίκες δολοφονήθηκε την ώρα που φρουρούσε το εργοστάσιο που παράγει τα γκρι τούβλα τα οποία χρησιμοποιούν για να χτίσουν τα σπίτια τους.

Μάταια τις εκφόβισαν: ξανάχτισαν το κοινοτικό κέντρο, έχτισαν τα σπίτια τους, ξανάστησαν μια ζωή που νόμιζαν πως είχε τελειώσει γι’ αυτές.

colombia2

Χτίζοντας την πόλη των εκτοπισμένων γυναικών Χτίζοντας την πόλη των εκτοπισμένων γυναικών | @ligademujeres.org

«Μάθαμε πώς να χτίζουμε μόνες μας, πώς να δουλεύουμε το μυστρί και το σίδερο. Μας έβαλαν κάθε είδους τρικλοποδιές, μας έλεγαν ότι δεν ήμασταν ικανές, αλλά αποδείξαμε πως είμαστε και χτίσαμε μόνες μας τα σπίτια μας», έλεγε στο BBC η Εβερλίδες Αλμάνσα, που φέρει στην πλάτη της 59 χρόνια βίας.

Ο πατέρας της δολοφονήθηκε όταν εκείνη ήταν 9 ετών, έπειτα ήρθε η σειρά δύο ξαδέλφων της κι αργότερα ενός ανιψιού της.

«Οι ένοπλες ομάδες έμπαιναν στα κτήματα όπου δούλευαν οι αγρότες, τους έδεναν και τους βίαζαν μπροστά στις γυναίκες. Κάθε που άκουγα κάποιον θόρυβο, έπαιρνα τη μοναχοκόρη μου και τρέχαμε στα βουνά, μη μου την πειράξουν».

Η κόρη της δολοφονήθηκε πριν από λίγα χρόνια, αλλά η 14χρονη εγγονή της Ναγέλις μεγαλώνει διαφορετικά.

«Για μας είναι πιο εύκολο γιατί δεν χρειάστηκε να περάσουμε όσα πέρασαν εκείνες. Τους είμαστε ευγνώμονες γιατί μας προσφέρουν μια καλύτερη, μια αξιοπρεπή ζωή».

Η Ναγέλις είναι συντονίστρια μιας ομάδας νέων της LMD που θέλουν να συνεχίσουν το έργο που ξεκίνησαν οι μητέρες και οι γιαγιάδες τους.

Ίσως όμως το πιο σημαντικό να είναι πως τα αγόρια που μεγαλώνουν σε αυτόν τον οικισμό αναπτύσσουν μια πιο ισορροπημένη αντίληψη για τις σχέσεις των φύλων, συνηθισμένα να βλέπουν τις μητέρες και γιαγιάδες τους να είναι επικεφαλής των νοικοκυριών, να φροντίζουν για την επιβίωση της οικογένειας, να έχουν λόγο στο κάθε τι.

Ή όπως παραστατικά λέει ο 23χρονος Νταβίντ Ρεάλες: «Τις σέβομαι για το κουράγιο και τη γενναιότητά τους. Μπορούν να κάνουν τα πάντα, δεν έχουν κανένα λόγο να μένουν στο σπίτι, εμπλέκονται σε όλες τις υποθέσεις της χώρας ή και του κόσμου».

Πηγή: efsyn

 

Share

Το Ελ Σαλβαδόρ δεν απονέμει χάρη σε γυναίκες που έχουν φυλακιστεί για άμβλωση ή για αποβολή

0

Τον Ιανουάριο, στο Ελ Σαλβαδόρ, απονεμήθηκε επιτέλους χάρη σε μια γυναίκα που είχε φυλακιστεί για εφτά χρόνια επειδή απέβαλε. Η γυναίκα, γνωστή ως “Γουαδελούπη” είχε κατηγορηθεί ότι είχε κάνει άμβλωση, αδίκημα το οποίο αργότερα μετατράπηκε σε κακούργημα με αποτέλεσμα η γυναίκα να φυλακιστεί για φόνο[1]. Αλλά παρόλο που η Γουαδελούπη αποφυλακίστηκε, 15 άλλες γυναίκες παραμένουν στην φυλακή με τις ίδιες κατηγορίες.

Το Κέντρο για τα Δικαιώματα Αναπαραγωγής[2] και η Ένωση Πολιτών για την Αποποινικοποίηση της Άμβλωσης, εργάζονται εδώ και αρκετό καιρό μαζί για να εξασφαλίσουν την απελευθέρωση 17 γυναικών που εκτίουν ποινή κάθειρξης από 30 έως και 40 έτη επειδή είχαν επιπλοκές στην εγκυμοσύνη οι οποίες οδήγησαν σε αποβολή. Μόνο η Γουαδελούπη έχει καταφέρει να πάρει χάρη μέχρι στιγμής. Άλλη μια αποφυλακίστηκε αφού όμως εξέτισε όλη την ποινή της. Η Ένωση Πολιτών εξέδωσε ανακοίνωση στις 20 Φεβρουαρίου ότι το Νομοθετικό Σώμα θα αρνηθεί να εξετάσει αιτήσεις για χάρη για οποιαδήποτε από αυτές τις κατηγορούμενες.

Η Μόνικα Αράνγο, εκπρόσωπος του Κέντρου για τα Δικαιώματα Αναπαραγωγής και Περιφερειακή Διευθύντρια για την Λατινική Αμερική και την Καραϊβική δήλωσε σε συνέντευξη τύπου ότι οι οργανώσεις δεν θα σταματήσουν να αγωνίζονται μέχρι να απονεμηθεί χάρη σε όλες τις φυλακισμένες: «Το Κέντρο για τα Δικαιώματα Αναπαραγωγής θα συνεχίσει να διερευνά τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που αντιμετωπίζουν γυναίκες στο Ελ Σαλβαδόρ και δεν θα σταματήσουμε μέχρι η κυβέρνηση να τροποποιήσει τους νόμους έτσι ώστε να σέβονται, να προστατεύουν και να εκπληρώνουν τα δικαιώματα της γυναίκας στην ζωή και την υγεία».

μετάφραση: Γεωργία Μανώλη

Πηγή: Jezebel

 

Σημειώσεις της μεταφράστριας:

[1] Το 1999 μέσω της Αναθεώρησης του Συντάγματος το Ελ Σαλβαδόρ αναγνώρισε το δικαίωμα στη ζωή από την στιγμή της σύλληψης. Για περισσότερες πληροφορίες στην Έκθεση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και την Άμβλωση στο Ελ Σαλβαδόρ του Κέντρου για τα Δικαιώματα Αναπαραγωγής.

[2] Το Κέντρο για τα Δικαιώματα Αναπαραγωγής είναι ένας παγκόσμιος οργανισμός με έδρα την Νέα Υόρκη. Εργάζεται με νομικούς για να εξασφαλίσει  το Δικαίωμα στην Άμβλωση στις Η.Π.Α αλλά και σε 45 χώρες. Για περισσότερες πληροφορίες εδώ 

 

Διαβάστε ακόμα

Οι αρχές του Ελ Σαλβαδόρ παίζουν ρώσικη ρουλέττα με τη ζωή μιας νέας γυναίκας

 

 

 

 

Share

Αργεντινή: Τα αντρικά «σφυρίγματα» στις γυναίκες έγιναν πολιτικό ζήτημα

επιμέλεια Απόστολος Ρουμπάνης

Στην Αργεντινή δεν αργεί πολύ να γίνει πολιτικό οποιοδήποτε ζήτημα προκύψει, με έντονη σε αρκετές περιπτώσεις αντιπαράθεση μεταξύ περονιστών και μη.

Όλα ξεκίνησαν από την εκστρατεία που οργάνωσε στην Αργεντινή οργάνωση για την προστασία των γυναικών στο πλαίσιο της Εβδομάδας Δράσης κατά της Παρενόχλησης, που τελεί υπό την αιγίδα της ΜΚΟ «Stop Street Harassment».

Οι δράσεις της οργάνωσης στη χώρα της Νοτίου Αμερικής περιλάμβαναν μηνύματα στο διαδίκτυο και τα ΜΜΕ, αλλά και 7.000 αφίσες σε κεντρικούς δρόμους του Μπουένος Αϊρες με στόχο την αφύπνιση των γυναικών.

Όμως ο κυβερνήτης του Μπουένος Αϊρες, Μαουρίσιο Μάκρι, εμφανίστηκε πολύ δύσπιστος με το θέμα. Μιλώντας πριν από λίγες μέρες σε ραδιοσταθμό εξέφρασε την άποψη ότι οι γυναίκες κολακεύονται όταν τις πειράζουν στο δρόμο.

«Δεν τις πιστεύω αυτές που λένε ότι ενοχλούνται. Γιατί δεν νομίζω ότι υπάρχει κάτι πιο ωραίο από το να ακούει μια γυναίκα ‘τι ωραία που είσαι’» είπε μεταξυ πολλών  άλλων.

Αμεση ήταν η αντίδραση του Εθνικού Κέντρου κατά των Διακρίσεων, το οποίο καταδίκασε έντονα τα όσα είπε. Δεν ήταν μόνο οι δηλώσεις που προκάλεσαν την καταδίκη, αλλά και το γεγονός ότι έγιναν από τον μεγάλο πολιτικό αντίπαλο της προέδρου της Αργεντινής, Κριστίνα Φερνάντες.

Αλλά και εκπρόσωποι άλλων πολιτικών κομμάτων καταδίκασαν τις δηλώσεις του. Η Βικτόρια Δόντα, βουλευτής της κεντροαριστερής συμμαχίας Frente Amplio, δήλωσε: «Μπορεί σε εκείνον να αρέσει να του φέρονται σαν αντικείμενο στον δρόμο, αλλά πρέπει να μας ζητήσει συγγνώμη, γιατί είναι δημόσιο πρόσωπο και έχει ευθύνη.

» Στην Αργεντινή οι γυναίκες εξακολουθούν να είναι σε δυσχερή θέση. Το ζήτημα είναι ότι από τη φράση ‘τι ωραία που είσαι’ μέχρι κάτι πιο χυδαίο είναι πολύ μικρή η απόσταση. Και αυτό μας το έδειξε ο Μάκρι.»

Η ίδια σχολίασε και τη θέση του Μάκρι ότι δεν πιστεύει ότι οι γυναίκες ενοχλούνται: «Είναι αυτή η ιδέα ότι όλες είμαστε υστερικές. Ας καταλάβουμε ότι στην Αργεντινή οι γυναίκες πρέπει να αντιμετωπίζονται ως πρόσωπα.»

Μετά από όλα αυτά, ο Μάκρι αναγκάστηκε να κάνει πίσω. Επέλεξε το Twitter στο οποίο έγραψε: «Η κόρη μου με πήρε τηλέφωνο για το θέμα των πειραγμάτων. Ζητώ συγγνώμη.»

Πηγή: in.gr

Share

Οι αρχές του Ελ Σαλβαδόρ παίζουν ρώσικη ρουλέττα με τη ζωή μιας νέας γυναίκας

της Esther Major*

Λιγότερo από έναν μήνα πριν, πολύ λίγοι γνώριζαν ποιά ήταν η Beatriz.

Όμως, μέσα στις τελευταίες λίγες μέρες και βδομάδες, τα φριχτά δεινά αυτής της 22χρονης γυναίκας από το Ελ Σαλβαδόρ έχουν κατακλύσει τα social media και έχουν ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο.

Η Beatriz, ήδη μητέρα ενός παιδιού, είναι έγκυος και σοβαρά άρρωστη. Βρίσκεται στο νοσοκομείο με λύκο και προβλήματα στα νεφρά. Η κατάσταση της υγείας της είναι τόσο σοβαρή που οι γιατροί ισχυρίζονται ότι μπορεί να πεθάνει αν η εγκυμοσύνη συνεχιστεί. Οι γιατροί έχουν επίσης διαγνώσει μια σοβαρή ασθένεια στο έμβρυο (του λείπει ένα τμήμα του εγκεφάλου και του κρανίου), η οποία σχεδόν πάντα οδηγεί σε θάνατο λίγο πριν ή μετά τη γέννηση.

Κι όμως, οι γιατροί της Beatriz δεν της έχουν παράσχει τη σωτήρια έκτρωση που χρειάζεται και αποζητά, γιατί φοβούνται ότι θα διωχθούν από το νόμο που προβλέπει φυλάκιση σε οποιονδήποτε κάνει έκτρωση, γιατρό ή ασθενή.

Πριν από δύο μήνες, οι γιατροί έστειλαν επιστολή στις αρχές ζητώντας κατ’ εξαίρεση προστασία από δίωξη εφόσον προσφέρουν στην Beatriz τη θεραπεία που τόσο χρειάζεται. Παρά την προφανή αναγκαιότητα, κανένας δεν έχει απαντήσει.

Μέσα στην απόγνωση, οι δικηγόροι της Beatriz πήγαν την υπόθεση μέχρι το Ανώτατο Δικαστήριο, ζητώντας τους να υποστηρίξουν τα δικαιώματά της στη ζωή και την υγεία.

Πιστεύαμε ότι με μια τέτοια υπόθεση, καθαρή και επείγουσα, σίγουρα τα δικαστήρια θα ανταποκρίνονταν γρήγορα για μα σώσουν τη ζωή αυτής της νέας γυναίκας. Κι όμως, βδομάδες μετά, οι δικαστές απέτυχαν να διαχειριστούν αυτή την υπόθεση με τον κατεπείγοντα χαρακτήρα που της αντιστοιχεί. Οι καθυστερήσεις τους είναι ασυνείδητες, όπως και η αποτυχία τους να εκδόσουν μια απόφαση που θα σέβεται  τα πιο βασικά ανθρώπινα δικαιώματα της Beatriz.

Όταν η υπόθεση της Beatriz ήρθε στο προσκήνιο ήμουν στην πρωτεύουσα του Ελ Σαλβαδόρ, το Σαν Σαλβαδόρ.

Η Διεθνής Αμνηστία αμέσως ανταποκρίθηκε με μια επείγουσα έκκληση και μια διεθνή καμπάνια.

Οι σκέψεις μας τότε ήταν σαν εκείνες πολλών άλλων στο Ελ Σαλβαδόρ: σίγουρα το κράτος θα επιστράτευε την κοινή λογική και συμπόνοια, με το να εγγυηθεί σε αυτή τη νεαρή γυναίκα το ανθρώπινο δικαίωμά της στη ζωή.

Ευχόμαστε ότι οι δικαστές γνωρίζουν το γεγονός ότι ο κόσμος παρακολουθεί, περιμένει και ελπίζει ότι δεν θα αποτύχουν σε αυτό το σημαντικό τεστ της ικανότητάς τους να προστετεύουν και να υπερασπίζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η εμφανής αδιαφορία μέχρι στιγμής για τον πόνο της Beatriz έχει αυξήσει το ενδιαφέρον σε βαθμό η φήμη τους να αμφισβητείται.

Αυτή είναι μια υπόθεση στην καρδιά της οποίας βρίσκονται οι διακρίσεις: η Beatriz χρειάζεται μια θεραπεία που μόνο γυναίκες και κορίτσια χρειάζονται και επιπλέον είναι φτωχή. Δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε τι θα συνέβαινε αν είχε τους πόρους ή γνωριμίες με επιρροή.

Καθώς οι μέρες και οι βδομάδες πέρασαν, με φόβο είδα τις αρχές του Σαλβαδόρ και τους διακαστές σε στάση αναμονής, να παρακολουθούν την Beatriz να υποφέρει και να αγωνιά και να μην ξέρει αν θα επιβιώσει της εγκυμοσύνης. Τα Ηνωμένα Έθνη και η the Inter-American Commission on Human Rights έχουν ζητήσει από το κράτος να διασφαλίσει άμεσα την πρόσβαση της Beatriz στη θεραπεία που θα της σώσει τη ζωή. Η ίδια έχει προβεί σε μαγνητοσκοπημένη έκκληση προς τον πρόεδρο.

Είναι ασυγχώητο για τις αρχές του Ελ Σαλβαδόρ να αρνούνται τη σωτήρια θεραπεία στην Beatriz. Κάθε αρμόδιος πρέπει να θυμάται ότι έχει προσωπική ευθύνη –και πιθανώς συνέργεια- για τον ρόλο του στον πόνο και τα βάσανα που η αποτυχία τους να δράσουν επιφέρει.

Δεκάδες γυναίκες και άντρες έχουν ξεκινήσει διαμαρτυρίες μπροστά στο Ανώτατο Δικαστήριο, ζητώντας δικαιοσύνη για την Beatriz. Την τελευταία φορά που ήμουν εκεί, κάποιοι/ες φώναζαν ένα δυνατό προειδοποιητικό μήνυμα προς τους δικαστές μέσα. «Η αδιαφορία σκοτώνει και η σιωπή είναι συνενοχή!». Άλλοι/ες στέκονταν με πλακάτ που απλώς ρωτούσαν: «Ποιός θα εγγυηθεί τα ανθρώπινα δικαιώματα της Beatriz?».

Δύο μήνες μετά το αίτημα να σωθεί η ζωή της και ακόμα δεν γνωρίζουμε την απάντηση στην ερώτηση.

Καλούμε τις αρχές να δράσουν τώρα για τη ζωή της Beatriz.

Κάθε αρμόδιος από τις αρχές και δικαστής που δεν θα κάνει ό,τι μπορεί για να σώσει την Beatriz ή να προλάβει σοβαρά προβλήματα υγείας διακινδυνεύει να έχει το αίμα της στα χέρια του.

Η υφήλιος παρακολουθεί το Ελ Σαλβαδόρ. Μέρα με τη μέρα αυξάνει η πίεση προς τις αρχές και τους δικαστές για να γίνει το σωστό και να βοηθήσουν μια νέα γυναίκα που θέλει απεγνωσμένα να ζήσει.

* Ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστία στην Κεντρική Αμερική

μετάφραση: Δήμητρα Σπανού

Πηγή: livewire

Share

«Nαι» από την Ουρουγουάη στο γάμο ομόφυλων ζευγαριών

Με ισχυρή πλειοψηφία δύο τρίτων ενέκρινε η Βουλή της Ουρουγουάης την επέκταση του δικαιώματος του γάμου και στα ομόφυλα ζευγάρια. Η χώρα γίνεται έτσι η δεύτερη στη Λατινική Αμερική (μετά την Αργεντινή) και η 12η στον κόσμο, που θεσμοθετεί σε πλήρως ισότιμη βάση τον γάμο των ομοφυλόφιλων.

Πλήθος υποστηρικτών που είχαν συγκεντρωθεί στα θεωρεία του Κοινοβούλιου ξέσπασαν σε πανηγυρισμούς με το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας.

Ο πρόεδρος της χώρας, Χοσέ Μουχίκα, αναμένεται να κυρώσει το νόμο μέσα σε δέκα ημέρες και οι πρώτοι γάμοι αναμένονται το καλοκαίρι.

Η νομοθεσία είχε ήδη εγκριθεί από τη Βουλή, αλλά ορισμένες τροποποιήσεις που επήλθαν στη Γερουσία απαιτούσαν τη νέα ψήφο των βουλευτών.

Ανάμεσα στις αλλαγές ήταν η πρόβλεψη για τέλεση γάμου σε ομόφυλα ζευγάρια που έρχονται από το εξωτερικό στην Ουρουγουάη για να παντρευτούν, με βάση τα όσα ισχύουν και για τα ετερόφυλα αλλοδαπά ζευγάρια.

Με το νομοσχέδιο επέρχονται αλλαγές στο γάμο (για όλα τα ζευγάρια) που ίσχυαν από το 1912. Σε αυτές είναι η αύξηση του ορίου ηλικίας στα 16 και για τα δύο φύλα (αντί για 12 για το κορίτσια και 14 για τα αγόρια).

Πηγή: tvxs

 

 

Share

Η Κριστίνα, η Δεξιά και το FAP πανηγυρίζουν για έναν νέο Πάπα που είναι ομοφοβικός, ενάντια στις εκτρώσεις και υπήρξε συνεργάτης της δικτατορίας του Βιντέλα

της Daiana Asquini*

Η ανακήρυξη του Χόρχε Μπεργκόλιο ως νέου Πάπα αντιμετωπίστηκε με ενθουσιασμό από την Κριστίνα Φερνάντες [Κίρτσνερ], τη Δεξιά και το FAP [Πλατύ Προοδευτικό Μέτωπο]. Η Κριστίνα, σε μια επιστολή που έστειλε μόλις εκλέχθηκε ο νέος Πάπας, έγραψε πως “εκ μέρους μου, αλλά και εν ονόματι της κυβέρνησης της Αργεντινής και εκπροσωπώντας το λαό της χώρας μας, θέλω να σας χαιρετίσω και να σας συγχαρώ”. Στη συνέχεια, δήλωσε πως “σήμερα είναι μια ιστορική μέρα και θα ήθελα να το σημειώσω: για πρώτη φορά σε δύο χιλιάδες χρόνια, θα έχουμε λατινοαμερικάνο Πάπα” (Día a Día, 14/3). Ο Μάκρι είπε πως η ορκομωσία “θα ανοίξει το δρόμο προς ένα μέλλον γεμάτο υποσχέσεις για τον λαό της Αργεντινής” (La Nación, 14/3). Στην ίδια γραμμή, “ο ηγέτης του Σοσιαλιστικού, Έρμες Μπινέρ, συνεχάρη τον καρδινάλιο Χόρχε Μπεργκόλιο γιατί γίνεται ‘ο πρώτος Αργεντινός Πάπας” και τον χαρακτήρισε ‘άνθρωπο του διαλόγου’” (Gaceta Mercantil, 13/3). Η εκλογή του νέου Πάπα χαιρετίστηκε και από τον Ρικάρντο Αλφονσίν, ο οποίος “είπε πως είναι ‘συγκινημένος και χαρούμενος ως Καθολικός’” (στο ίδιο) και την Ελίσα Καριό, η οποία “χαιρετίζει την εκλογή του νέου Πάπα και τη θεωρεί ‘σημάδι των διαφορετικών καιρών που έρχονται’ για την Αργεντινή” (La Nación, 14/3)

Οι εθνικιστές, οι προοδευτικοί, η κεντροαριστερά και η συνδικαλιστική γραφειοκρατία συντάσσονται με την “Επιχείρηση Κατακραυγή” υπέρ της Καθολικής Εκκλησίας

Αυτές οι διακηρύξεις δείχνουν την ολοκληρωτική υποταγή των καπιταλιστικών κομμάτων στην Καθολική Εκκλησία, την ίδια εκκλησία που, σύμφωνα με την ηγέτη των “Γιαγιάδων της Πλατείας Μαΐου, Εστέλα ντε Καρλότο (η οποία είναι κιρτσνερική) “αμαύρωσε την ιστορία αυτής της χώρας” (Clarín, 15/3). Η κεντροαριστερά και η συνδικαλιστική γραφειοκρατία αποφάσισαν να συνταχθούν με την “Επιχείρηση Κατακραυγή” υπέρ του Μπεργκόλιο. Ο “Φερνάντο ‘Πίνο’ Σολάνας (βασικός ηγέτης του Προγιέκτο Σουρ, στο οποίο συνενώνονται το MST και το PCR) είπε πως ´ο νέος Πάπας υπήρξε μια ξεχωριστή προσωπικότητα της Εκκλησίας ως Μπεργκόλιο, λόγω της τεράστιας γνώσης και ισορροπίας του” (InfoSur, 13/3). Ο Φακούντο Μογιάνο, γιος του ηγέτη της CGT που βρίσκεται απέναντι στην Κριστίνα, είπε πως “συγκινήθηκε πραγματικά ως Καθολικός και Λατινοαμερικάνος όταν έμαθε πως πρώτος μη-Ευρωπαίος Πάπας σε 2000 χρόνια θα είναι Αργεντινός” (Περφίλ, 13/3). Στην ίδια γραμμή, “Η ‘CGT Ασοπάρντο’, με επικεφαλής τον Ούγκο Μογιάνο, εξέφρασε κι αυτή ‘μεγάλη συγκίνηση’ για την εκλογή του Αργεντινού Καρδιναλίου ως Ανώτατου Ποντίφικα” (Terra, 13/3). Ο Πέρες Εσκιβέλ, ηγέτης του SERPAJ, προσπάθησε να σώσει το προφίλ του Μπεργκόλιο λέγοντας πως “Δεν υπήρχαν δεσμοί με τη δικτατορία” (Clarín, 14/3). Ο Εμίλιο Πέρσικο, ηγέτης του κινήματος Εβίτα, διακήρυξε πως “Ο Μπεργκόλιο είναι περονιστής, είναι σύντροφος” (Movimiento Evita, 14/3). “Ο ηγέτης των Libres del Sur, Ουμπέρτο Τουμίνι, είπε πως αδημονεί ο νέος Πάπας να καταφέρει να ερμηνεύσει τους νέους καιρούς και να συνεισφέρει στο να απαλλαγεί η εκκλησία από τα τελευταία της μεσαιωνικά χαρακτηριστικά” (Terra, 13/3).

Οι λατινοαμερικανοί εθνικιστές υιοθετούν την ίδια στάση. Ο Νικολάς Μαδούρο είπε πως “ο πρόσφατα χαμένος πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ούγκο Τσάβες, μπορεί να επηρέασε από τον ουρανό ώστε την Τετάρτη να έχουμε τον πρώτο λατινοαμερικανό Πάπα στην ιστορία, τον Αργεντινό Καρδινάλιο Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο” (La Nación, 14/3). Ο Κορέα είπε πως η ανακήρυξή του “’είναι κάτι ιστορικό και ένα καλό νέο’ για την περιοχή” (El Comercio, 15/3). Επίσης, ο πρόεδρος Έβο Μοράλες συνεχάρη, μέσω ενός απεσταλμένου, τον Πάπα Φραγκίσκο, ως τον πρώτο Λατινοαμερικανό Ποντίφικα επικεφαλής της Καθολικής Εκκλησίας και εξέφρασε το στόχο της κυβέρνησής του να διατηρηθούν και να ενισχυθούν οι σχέσεις με την Αγία Έδρα στο πλαίσιο του αμοιβαίου σεβασμού στη ζωή και την αξιοπρέπεια των λαών”. (Correo del Sur,March 15th).

Ας οργανώσουμε μια μεγάλη διαδήλωση για να δείξουμε ότι ο λαός της Αργεντινής αποδοκιμάζει τον Μπεργκόλιο

Όλες αυτές οι διακηρύξεις δείχνουν την αποκρουστική αποσύνθεση στην οποία βρίσκονται τα καπιταλιστικά κόμματα στην Αργεντινή, όπως και τα κεντροαριστερά κόμματα και οι γραφειοκράτες που επιδεικνύουν συνέχεια την τάση τους να γίνουν ένα με την Κριστίνα, τη Δεξιά και το FAP. Δεν είχαν κανένα πρόβλημα να υπερασπιστούν έναν αξιωματούχο της εκκλησίας που εκφράζει ανοιχτά την ομοφοβία του, την έντονη αντίθεσή του στην έκτρωση και που συνεργάστηκε με την τελευταία στρατιωτική δικτατορία.

Η αριστερά και οι αγωνιστές πρέπει να εκφράσουμε έντονα την αποδοκιμασία μας προς τον Μπεργκόλιο. Η ανακήρυξή του μπορεί να οδηγήσει μονο σε ενίσχυση των αντιδραστικών τάσεων της χώρας μας. Το FEL και το TPR προτείνουν στη Συνάντηση Μνήμης Αλήθειας και Δικαιοσύνης [επιτροπή που συντονίζει περισσότερες από 150 λαϊκές, αριστερές και συνδικαλιστικές οργανώσεις] να οργανώσουν μια μαζική διαδήλωση προς τον Καθεδρικό Ναό του Μπουένος Άιρες, της Κόρδοβας και κάθε άλλης επαρχίας για να δείξουμε την απόρριψή μας. Έχουμε κάνει την ίδια πρόταση σε όλες τις οργανώσεις και τα γυναικεία κινήματα που παλεύουν γα τη νομιμοποίηση της έκτρωσης και ενάντια στο μισογυνισμό, σε όλες τις οργανώσεις και τα κινήματα που παλεύουν για τα δικαιώματα της LGBTIQ κοινότητας, σε όλες τις οργανώσεις Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που αγωνίζονται για τη δίκη και τιμωρία των μαζικών δολοφόνων της δικτατορίας. Ας βγούμε στους δρόμους για να δείξουμε ότι ο λαός της Αργεντινής αποδοκιμάζει τον Μπεργκόλιο.

Το σκοτεινό παρελθόν του πάπα Φραγκίσκου Α’ – Μπεργκόλιο

Ξεκίνησε τη στράτευσή του στην “guardia de hierro” (σιδηρά φρουρά), τη δεξιά πτέρυγα του περονισμού

Ο Μπεργκόλιο ξεκίνησε την πολιτική του στράτευση το 1972 στην “Guardia de Hierro”, “την πανίσχυρη οργάνωση που στη συνέχεια συμμετείχε στην απαλλοτρίωση αγαθών εξαφανισμένων ανθρώπων. Η Guardiade Hierro ήταν εκείνο τον καιρό η καλύτερη σχολή στελεχών της δεξιάς του Περονισμού. Ο ηγέτης της, Αλεχάντρο ‘ο Γαλικιανός’ Άλβαρες, ήταν επικεφαλής 15 χιλιάδων μαχητών που ήταν εκπαιδευμένοι υπό σκληρή πειθαρχία και γαλουχημένη με την “υπερόρια” ορθοδοξία. Η οργάνωση αυτοδιαλύθηκε επίσημα το 1974, αλλά συνέχισε να δρα και -χάρη και στις καλές υπηρεσίες του Μπεργκόλιο ανάμεσα σε άλλους- είχε εξαιρετικές σχέσεις με τον Μασέρα. Στις 31/7/1973, ο Μπεργκόλιο εκλέχθηκε προβινσιάλ, που είναι η σημαντικότερη θέση στην ιεραρχία των Ιησουϊτών, ενός τάγματος που χαρακτηρίζεται από την σχεδόν στρατιωτική υποταγή και πειθαρχία του. Μια αναφορά της SIDE [Μυστικής Υπηρεσίας της Αργεντινής] που ειδικευόταν να παρακολουθεί εκκλησιαστικά ζητήματα και πρόσωπα εκείνο τον καιρό -αναφορά που βρίσκεται στο αρχείο του Υπουργού Εξωτερικών- λέει πως ο Μπεργκόλιο ήθελε να καθαρίσει το Τάγμα από ´αριστερούς Ιησουΐτες´” (InfoNews, 14/10/20120).

Συνεργάστηκε για την εξαφάνιση ιερέων του “τριτοκοσμικού ρεύματος”

“Η ηγέτης των Γιαγιάδων της Πλατείας Μαΐου, Εστέλα ντε Καρλότο, κατηγόρησε τον νέο Ποντίφικα ότι ´συμμετείχε στην προδοσία δύο ιερέων´ των Ιησουϊτών, ενώ ο ίδιος ήταν στην ηγεσία τους, στη διάρκεια της τελευταίας στρατιωτικής δικτατορίας” (La Razón, 15/3). Η Καρλότο αναφέρεται στον “Ορλάντο Γιόριο, ο οποίος κατήγγειλε τον Μπεργκόλιο ως υπεύθυνο για την απαγωγή του και τα βασανιστήρια που υπέφερε για πέντε μήνες του 1976” (Página 12, 14/3). “Σύμφωνα με ένα έγγραφο που πέρασε στην κατοχή του Οράσιο Βερμπίτσκι για το βιβλίο του ´Ο σιωπηλός´ και κυκλοφόρησε στα κοινωνικά δίκτυα από τον Χιλιανό ιστορικό Σέργιο Γκρες, ο Μπεργκόλιο είχε κατηγορήσει προσωπικά τον Χάλικς για ´διαλυτική δραστηριότητα στις γυναικείες ενορίες (σύγκρουση ανυπακοής) ´ σε έναν αχυράνθρωπο που λεγόταν Ορκόγιεν. Η αναφορά λέει πως ο ιερέας Χάλικς ´έμεινε κρατούμενος στη Σχολή Μηχανικού του Στρατού από τις 24/3/1976 ως το Νοέμβρη (έξι μήνες) κατηγορούμενος μαζί με τον ιερέα Γιόριο ως ύποπτος για επαφές με αντάρτες´. Οι Χάλις και Γιόριο έπεσαν θύματα απαγωγής, εξαφανίστηκαν και τελικά απελευθερώθηκαν ” (Periodistas en Español, 14/3).

Ήταν συνεργάτης στην αρπαγή βρεφών στη δικτατορία

Ενάντια στον Μπεργκόλιο, “οι γιαγιάδες της Πλατείας Μαΐου απευθύνονται στη Δικαιοσύνη της Αργεντινής, λόγω της συμμετοχής του στην αρπαγή βρεφών, συγκεκριμένα στην περίπτωση της δισέγγονης της Αλίσια ντε λα Κουάδρα, ιδρυτικού μέλους της οργάνωσης” (Periodistas en Español, 14/3). Η Καρλότο εξηγεί πως πρόκειται “για μια οικογένεια από την λα Πλάτα, της οποίας η έγγυος κόρη εξαφανίστηκε και υπήρξαν νέα της ότι έκανε ένα κοριτσάκι στο 5ο αστυνομικό τμήμα της περιοχής. Όταν απευθύνθηκαν στον Μπεργκόλιο, αυτός ρώτησε κάποιον άλλο και τους έδωσε την απάντηση ότι ‘χρειάζεται περαιτέρω έρευνα διότι το κοριτσάκι ήταν σε καλά χέρια´” (La Razón, 15/3)

Είναι εχθρός των δικαιωμάτων των γυναικών και των ομοφυλόφιλων

Ο Μπεργκόλιο “είναι ιστορική και σταθερή φωνή αντίθεσης στον γάμο των ομοφυλόφιλων και τη νόμιμη έκτρωση. Ενώ εξελισσόταν η κοινοβουλευτική αντιπαράθεση για το νομοσχέδιο νομιμοποίησης του γάμου των ομοφυλόφιλων, ο Μπεργκόλιο κυκλοφόρησε μια επιστολή αποδοκιμάζοντας το νομοσχέδιο, το οποίο απευθυνόταν στα τέσσερα μοναστήρια του Μπουένος Άιρες: ´Μην είστε αφελείς: δεν πρόκειται απλά για μια πολιτική μάχη, είναι καταστροφική παρέμβαση στο σχέδιο του Θεού´ (…) Η θέση του ως προς την έκτρωση είναι απόρριψη σε κάθε περίπτωση, ακόμη και σε περιπτώσεις βιασμού” (La Nación, 14/3)

* από το TPR Tendencia Piquetera Revolucionaria της Αργεντινής

Μετάφραση: Νίκος Λούντος

Πηγή: η Λέσχη

 

Share

Η στείρωση ως ευγονική των φτωχών

της Χριστίνας Πάντζου

Ενα πλήθος διαδηλώνει στο κέντρο της Λίμα. Στην πρώτη γραμμή κοπέλες που σηκώνουν ψηλά τις φούστες τους αποκαλύπτοντας τα πόδια τους ζωγραφισμένα με σταγόνες αίματος που κυλούν. Με αυτό τον τρόπο αποτίουν φόρο τιμής στις χιλιάδες των φτωχών γυναικών του Περού που εν αγνοία τους υποβλήθηκαν σε αναγκαστική στείρωση.

Και συγχρόνως γιορτάζουν την απόφαση των εισαγγελικών αρχών να ανοίξει ξανά -έπειτα από δυόμισι χρόνια- ο φάκελος αυτού του τεράστιου σκανδάλου της κυβέρνησης Φουτζιμόρι.

Η Διαμερικανική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είχε ήδη απαιτήσει από τον περσινό Οκτώβριο να ερευνηθούν εκ νέου οι καταγγελίες 2.074 γυναικών που -χωρίς να έχουν δώσει εν γνώσει τους συναίνεση ή που κάτω από ασφυκτικές πιέσεις- υποβλήθηκαν σε «εθελούσια χειρουργική στείρωση», όπως αποκαλούσαν οι αρχές τη μέθοδο στείρωσης που εφάρμοσαν στο πλαίσιο του οικογενειακού προγραμματισμού.

Η κυβέρνηση Φουτζιμόρι ακολούθησε μια επιθετική πολιτική που στο διάστημα 1995-2001 οδήγησε στη στείρωση περισσότερων από 270.000 γυναικών, στην πλειονότητά τους φτωχές, αποκλεισμένες αγρότισσες και ιθαγενείς Κέτσουα.

Στην υπόθεση εμπλέκονται δεκάδες αξιωματούχοι, περιλαμβανομένων και δύο πρώην υπουργών Υγείας και του επικεφαλής του Προγράμματος Αναπαραγωγικής Υγείας, οι οποίοι αρνούνται την κατηγορία για εξαναγκασμό σε στείρωση επιμένοντας πως όλες οι γυναίκες υποβλήθηκαν εθελοντικά στην επέμβαση.

Ωστόσο, ήδη από το 1999, με αφορμή τον θάνατο της Μερμίτα Μεστάνσα λίγες μέρες μετά τη στείρωσή της σε υποτυπώδεις συνθήκες, έκθεση της Επιτροπής της Λατινικής Αμερικής και Καραϊβικής για τα Δικαιώματα της Γυναίκας, είχε καταγγείλει την πρακτική αποκαλύπτοντας πως τα κέντρα υγείας δέχονταν πιέσεις και «κίνητρα» για να εφαρμόσουν το πρόγραμμα στείρωσης οδηγώντας χιλιάδες γυναίκες στο χειρουργείο είτε μέσω εκβιασμών είτε αποσπώντας τους μια υπογραφή συναίνεσης χωρίς στην πραγματικότητα να γνωρίζουν τις συνέπειες της επέμβασης.

Σύμφωνα με την έκθεση Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής που ερεύνησε το σκάνδαλο το 2002, αξιωματούχοι απειλούσαν τους εργαζόμενους στα κέντρα υγείας ότι θα τους κόψουν τις υπερωρίες ή δεν θα τους ανανεώσουν τις συμβάσεις αν δεν τηρούσαν έναν συγκεκριμένο αριθμό στειρώσεων ανά εβδομάδα και μήνα.

Το αποτέλεσμα ήταν πολλοί από αυτούς να παρενοχλούν συστηματικά γυναίκες προκειμένου να στειρωθούν, να τις εκβιάζουν απειλώντας τες με περικοπή κοινωνικών παροχών ή να εξαγόραζαν τη συναίνεσή τους με λίγα τρόφιμα.

Οπως επισημαίνει η ίδια έκθεση, η USAID (Αμερικανική Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης) ήταν ένας από τους βασικούς φορείς χρηματοδότησης της εκστρατείας στείρωσης στο Περού.

Με το εκ νέου άνοιγμα του φακέλου η έρευνα θα επεκταθεί πλέον σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ παραμένει άγνωστο αν εκπρόσωποι αυτής της οργάνωσης που υπάγεται στην πραγματικότητα στο αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών θα παραπεμφθούν για αυτή την απαράδεκτη πρακτική κοινωνικής ευγονικής.

Πηγή: εφημερίδα των συντακτών

Share

Μεξικό: δολοφονήθηκε η δήμαρχος που πολέμησε τα καρτέλ ναρκωτικών

 

«Η ελευθερία φέρνει μαζί και ευθύνες. Ο δρόμος που έχω να κάνω είναι μακρύς –δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα. Το αποτύπωμα που αφήνουμε στη χώρα μας, εξαρτάται απ ΄τη μάχη που θα χάσουμε και απ’ την αφοσίωσή μας σ’ αυτήν.» Μ.Σ. Γκοροστιέτα

Η 36χρονη δήμαρχος της πόλης Τικιτσέο Μαρία Σάντος Γκοροστιέτα, που έγινε γνωστή για τις μάχες της κατά των καρτέλ των ναρκωτικών, βρέθηκε νεκρή. Γιατρός στο επάγγελμα, διετέλεσε δήμαρχος από το 2008, ενώ από το 2009 άρχισαν οι απόπειρες εναντίον της. Η πρώτη απόπειρα δολοφονίας της έγινε τον Οκτώβριο του 2009 όταν άγνωστοι γάζωσαν το αυτοκίνητό της στην πόλη Ελ Λιμόνε, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ο άντρας της. Λίγους μήνες αργότερα κουκουλοφόροι γάζωσαν και πάλι το αυτοκίνητο στο οποίο επέβαινε. Η ίδια φωτογραφήθηκε επιδεικνύοντας τα σημάδια από την απόπειρα.

 

 

Το πρωί της 12ης Νοεμβρίου η Γκοροστιέτα έπεσε θύμα ενέδρας, καθώς οδηγούσε το παιδί της στο σχολείο. Σύμφωνα με τους μάρτυρες, οι απαγωγείς την έσυραν έξω απ’ το αυτοκίνητο και την χτύπησαν, ενώ εκείνη τους ακολούθησε με την θέλησή της ώστε να μην πειράξουν το παιδί. Για μια ολόκληρη εβδομάδα η οικογένειά της περίμενε ένα τηλεφώνημα για λύτρα, που ποτέ δεν έγινε. Οκτώ μέρες μετά την απαγωγή, αγρότες βρήκαν το νεκρό σώμα της πρώην δημάρχου, πεταμένο σε δρόμο της περιοχής, με σημάδια από καψίματα και μαχαιριές και δεμένο χειροπόδαρα. Σύμφωνα με την Αστυνομία, επίσημη αιτία θανάτου ήταν ένα χτύπημα στο κεφάλι.

«Σε άλλη φάση της ζωής μου, μπορεί να είχα παραιτηθεί απ’ τη θέση και τις ευθύνες μου. Σήμερα όμως, όχι. Δε γίνεται να παραδοθώ –έχω 3 παιδιά τα οποία πρέπει να μεγαλώσω με σωστά παραδείγματα, αλλά και στη μνήμη του άντρα της ζωής μου: Τον πατέρα των παιδιών μου απ’ τον οποίο έμαθα να αγωνίζομαι για ότι έχει αξία. Αν και δεν είναι πια μαζί μας, εξακολουθεί να είναι το φως που καθοδηγεί τις αποφάσεις μου», ανέφερε σε παλαιότερες δηλώσεις της η Γκοροστιέτα.

Το Μεξικό εδώ και δεκαετίες είναι στα χέρια των μεγάλων καρτέλ ναρκωτικών. Από το 2006 που ο Πρόεδρος Φελίπε Καλντερόν κήρυξε τον πόλεμο στους εμπόρους ναρκωτικών έχουν χάσει την ζωή τους πάνω από 50.000 άνθρωποι μεταξύ των οποίων και δεκάδες δήμαρχοι.

Share

Η συγκρότηση της έμφυλης ταυτότητας στο χώρο της πόλης: η περίπτωση των muxes στο Μεξικό

της Άννας Λάμπρου*

Στην παρούσα μελέτη εξετάζεται μία ιδιαίτερη περίπτωση ανδρικής ομοφυλοφιλίας: οι muxes (προφ. μούχες), μέλη της φυλής Zapotecas με λαϊκή ταξική προέλευση, στην περιοχή του Ισθμού του Tehuantepec, στα νοτιοδυτικά της πολιτείας της Oaxaca στο Μεξικό. Στο έντονα ανδροκρατούμενο μεξικανικό πολιτισμικό περιβάλλον, η κοινωνία των Zapotecas θεωρείται “μητριαρχική”, όχι σαν απλή αντιστροφή της πατριαρχίας, αλλά επειδή στο πλαίσιο μίας αυστηρής διάκρισης μεταξύ των έμφυλων ρόλων, στις γυναίκες αντιστοιχούν δραστηριότητες που σε άλλες κοινωνίες θα περιγράφονταν ως “ανδρικές”, όπως η κυκλοφορία και η διανομή των αγαθών και η συνέχιση της παράδοσης. Οι muxes, ενταγμένοι πλήρως στην οικογένεια και την κοινωνία, κατέχουν συγκεκριμένο κοινωνικό ρόλο, αποτελώντας μία διακριτή παρουσία στο χώρο, ένα “τρίτο φύλο”. Ρόλος που βρίσκεται σε διαδικασία μεταλλαγής, καθώς οι Zapotecas, ένας κατά κύριο λόγο πλέον αστικός πληθυσμός, δέχεται τις εξωτερικές επιρροές του δυτικού τρόπου ζωής. Η κοινωνία των Zapotecas, χωρίς να ξεφεύγει τελικά από την πατριαρχία και την ετεροκανονικότητα, αποτελεί ένα παράδειγμα μιας κοινωνίας στην οποία, καθώς ο δυϊσμός ανδρικό/γυναικείο φύλο χάνει την απόλυτη ισχύ του, μας δίνεται η δυνατότητα να φανταστούμε έναν κόσμο όπου η έννοια της έμφυλης ταυτότητας θα είναι πιο ρευστή και λιγότερο κανονιστική.

1. Λίγα λόγια για τις έννοιες του χώρου και του τόπου

« Όταν ήμουν παιδί έπαιζα κάποιο παιχνίδι στριφογυρίζοντας την υδρόγειο ή ταξιδεύοντας μέσα στον άτλαντα και χτυπώντας κάτω το δάκτυλό μου χωρίς να κοιτάζω που. Εάν προσγειωνόταν σε γη προσπαθούσα να φανταστώ τι συνέβαινε εκεί τότε. Πώς ζούσαν οι άνθρωποι, πώς ήταν το τοπίο, τι ώρα της μέρας ήταν, ποια εποχή. Οι γνώσεις μου ήταν υποτυπώδεις, αλλά με είχε συναρπάσει το γεγονός ότι όλα αυτά τα πράγματα συνέβαιναν τώρα, ενώ εγώ βρισκόμουν στο κρεβάτι μου στο Μάντσεστερ ». (Massey 2008:34)

Με το εκεί, το τότε  και το συμβαίνει τώρα, η Doreen Massey μας εισάγει, μέσα από το παιδικό παιχνίδι, στο σύμπαν των διαφορετικών ιστοριών που συμβαίνουν ταυτόχρονα. Επιμένοντας στην εκτίμηση του ταυτόχρονου των ιστοριών και στα πλαίσια αμφισβήτησης της  μοναδικής παγκόσμιας ιστορίας  της νεωτερικής αφήγησης, μας προτρέπει – εκτός των άλλων – να αντικαταστήσουμε τη μοναδική ιστορία με πολλές άλλες. Κίνηση αναπόσπαστα συνδεδεμένη με το χώρο και το πώς τον αντιλαμβανόμαστε. (Massey 2008:35) Αυτό το πώς αντιλαμβανόμαστε το χώρο και τον τόπο και το πώς επηρεάζεται η ανθρώπινη ζωή από τις συγκεκριμένες επιλογές μας, είναι θεωρητικά ζητήματα που θίγονται από τη Massey στο βιβλίο της Για το Χώρο και τα οποία, εν μέρει, προσπαθώ να χρησιμοποιήσω ως θεωρητικό υπόβαθρο για να αναπτύξω τον παρακάτω προβληματισμό: το ζήτημα του πώς διαμορφώνονται, αναπαράγονται ή αμφισβητούνται συγκεκριμένες αντιλήψεις για το φύλο και την σεξουαλικότητα στην πόλη, μέσα από την περίπτωση των Muxes του Μεξικού.

Πρόκειται για ένα είδος ανδρικής ομοφυλοφιλίας, το οποίο θεωρείται ότι παρουσιάζει κάποιες «τοπικές ιδιαιτερότητες» και αποτελεί αντικείμενο μελέτης διαφόρων ερευνητών γύρω από ζητήματα ανθρωπολογίας, κοινωνιολογίας, σπουδών του φύλου κ.ά. Ο τόπος που ζουν οι Muxesη περιοχή Istmo deTehuantepec της Oaxaca – η προ-αποικιακή παράδοση της φυλής των Zapotecas που ηγεμόνευε στην περιοχή, η εποχή της αποικιοκρατίας  και το χτίσιμο του έθνους των mestizos, η περίοδος της απελευθέρωσης και η αναζήτηση μιας νέας εθνικής ταυτότητας, η «εποχή της παγκοσμιοποίησης», όλα αυτά αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ιστορίας της χώρας, καθώς και τη βάση της κοινωνίας, μέρος της οποίας είναι και οι Muxes. Για το λόγο αυτό θεωρώ ότι δεν μπορούμε να προσεγγίσουμε αυτή την έμφυλη παρουσία στο χώρο της πόλης, χωρίς να έχουμε υπόψη μας το συγκεκριμένο κοινωνικό υπόβαθρο. Επιπλέον, και επειδή έχουμε να κάνουμε με μια περίπτωση ανδρικής ομοφυλοφιλίας που εξελίσσεται εκτός του δυτικού κόσμου και που λαμβάνει κάποια τοπικά χαρακτηριστικά βασισμένα σε παραδόσεις του τόπου, θεωρώ ότι μια αναφορά στις αντιλήψεις που εισάγει η Massey για τις πολλαπλές ταυτότητες του χώρου (Massey 2008:34), τόσο σε επίπεδο φυλών όσο και φύλων,  είναι απαραίτητη για τη συγκρότηση ενός τρόπου προσέγγισης  αυτού του ιδιαίτερου θέματος. Συνοψίζοντας, μπορούμε να πούμε ότι θίγονται ζητήματα τοπικού – χωρικού, τοπικής ιδιαιτερότητας και παγκοσμιοποίησης, σε ένα ευρύτερο κοινωνικό επίπεδο. Ενώ βλέποντας πιο ειδικά την περίπτωση των Muxes, τίθενται ερωτήματα για τον πραγματικό ρόλο τους στην κοινωνία και την παρουσία/δράση τους στο χώρο της πόλης.

Η προσέγγιση του θέματος στηρίχθηκε κυρίως σε διεθνή βιβλιογραφία, αλλά και σε έρευνα μέσω διαδικτύου. Οι κύριες πηγές που χρησιμοποιήθηκαν αφορούν επίσημες έρευνες και μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί από πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών και του Μεξικού, γύρω από το φαινόμενο των Muxesκαι της ανδρικής ομοφυλοφιλίας στο Μεξικό, καθώς και για την παραδοσιακή κοινωνία των Zapotecas. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε έρευνα μέσω διαδικτύου για τη συγκρότηση μιας πιο γενικής εικόνας, για το πώς προβάλλεται το φαινόμενο των Muxes. Κατά τη διάρκεια αυτής της έρευνας εντοπίστηκαν αποσπάσματα ορισμένων ντοκιμαντέρ, που παρουσιάζουν τον τρόπο ζωής των Muxes, μέσα από την καθημερινότητα. Στο βαθμό που η εργασία αυτή επιχειρεί να αναπτύξει έναν συγκεκριμένο προβληματισμό, γύρω από τη συγκρότηση μιας έμφυλης ταυτότητας στο χώρο της πόλης, χρησιμοποιήθηκε βιβλιογραφία κατάλληλη να υποστηρίξει τον προβληματισμό αυτό και να θέσει μια βάση συζήτησης. Ενδεικτικά, αναφέρω το έργο της Doreen Massey. Τέλος, το πολιτισμικό προϊόν που αποτέλεσε την αφορμή για την ενασχόληση με την περίπτωση των Muxes, είναι μια σειρά από φωτογραφίες που προβάλλουν την καθημερινή ζωή αυτών των ανδρών μέσα στους χώρους που ζουν, εργάζονται και διασκεδάζουν.

2. Ο τόπος: Juchitàn – Oaxaka – México

Σύμφωνα με την Doreen Massey η έννοια του τόπου τείνει, τελευταία, να αποκτά όλο και περισσότερο μια βαρύτητα τοτεμική και να αποτελεί ένα καταφύγιο προστασίας του καθημερινού, των πραγματικών και αξιολογημένων πρακτικών, απέναντι στη λαίλαπα του «παγκόσμιου». Το τοπικό γίνεται ένα ασφαλές καταφύγιο ενάντια στην εισβολή της διαφορετικότητας  (Massey 2008:22). Ο τόπος όμως για την  Massey, έχει ένα διφορούμενο ρόλο, αφού την ίδια στιγμή, ομάδες ιθαγενών μπορεί να υπερασπίζονται τα τελευταία εδάφη του τόπου τους. Για το λόγο αυτό, διατυπώνει το ερώτημα, «πώς μπορεί να  εγκαταλειφθεί αυτή η κατανόηση του τόπου ως «ιδιαίτερη πατρίδα» και ακέραιου ως αυθεντία και παρ’ όλα αυτά να διατηρηθεί μια εκτίμηση της ιδιαιτερότητας, της μοναδικότητας, πώς να ξαναφανταστούμε τον τόπο (ή την τοποθεσία ή την περιοχή) με έναν πιο προοδευτικό τρόπο»; (Massey 2008:22)

Στην περίπτωση που εξετάζουμε εδώ, ο τόπος θεωρείται ότι έχει μια ιδιαίτερα συμβολική αξία, καθώς συνδέεται παραδοσιακά, με το χώρο δράσης των ιθαγενών φυλών, κυρίως των Zapotecas, που φαίνεται να προσπαθούν, με σθένος, να διατηρήσουν τις παραδόσεις τους. Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά τον τόπο, στον οποίο τοποθετείται το υποκείμενο αυτής της μελέτης, οι Muxes.

Η περιοχή Istmo de Tehuantepec βρίσκεται στο νότο της πολιτείας της Oaxaca, κοντά στα σύνορα με την Γουατεμάλα. Πρόκειται για μια περιοχή πολλών εθνοτήτων, όπου οι Zapotecas είναι η επικρατέστερη φυλετική ομάδα. Ο Ισθμός, εδώ και έναν αιώνα, αποτελεί έναν προνομιακό διάδρομο επικοινωνίας μεταξύ των δύο ωκεανών και πόλο έλξης εθνικών και διεθνών κεφαλαίων και δέχεται μια εντατική διαδικασία εκσυγχρονισμού, με τις επακόλουθες πολιτισμικές αλλαγές. Στο φόντο αυτό, οι Zapotecas, προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανές τις παραδόσεις τους, καλλιεργώντας μια αρκετά δυναμική κουλτούρα βασιζόμενη στην υπερηφάνεια και σε μια εθνική ταυτότητα αρκετά «επιθετική». (Borruso 2001) Σήμερα, οι Zapotecas του Ισθμού αριθμούν πάνω από πεντακόσιες χιλιάδες άτομα, που αποτελούν κληρονόμους ενός από τους μεγαλύτερους προ-ισπανικούς πολιτισμούς του κέντρου και του νότου της πολιτείας της Oaxaca. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για έναν πληθυσμό κυρίως, αστικό που τοποθετείται σε τρία αστικά κέντρα: το Tehuantepec, το Matías Romero και το Juchitán. Η τελευταία πόλη είναι και η μεγαλύτερη, με σχεδόν 86.000 κατοίκους, το 70% των οποίων είναι δίγλωσσοι – δηλαδή μιλούν την ισπανική και κάποια γλώσσα ιθαγενή. (Borruso 2009)

 

Ο τόπος και το geniusloci της περιοχής Istmo de Tehuantepec, αποτέλεσε αντικείμενο μελέτης, έμπνευσης και δημιουργίας διαφόρων ερευνητών και αρκετών καλλιτεχνών, τόσο μεξικανών όσο και άλλων εθνοτήτων. Από τις πιο ιστορικές και γνωστές κινηματογραφικές απεικονίσεις, αποτελεί η ανολοκλήρωτη ταινία – ντοκιμαντέρ ¡Qué vivaMéxico! του σοβιετικού Sergei Eisenstein (1932), με λήψεις ενός ειδυλλιακού τοπίου, μέσα από το οποίο προβάλλει η γυναικεία παρουσία του Ισθμού. Αυτή τη θηλυκότητα του τόπου αποτύπωσαν επανειλημμένα οι μεξικανοί ζωγράφοι Diego Rivera, Frida Kahlo, Miguel Coνarrubias (Taylor 2006) αναγνωρίζοντας μια ιδιαιτερότητα ως προς την παρουσία των γυναικών στο χώρο της ευρύτερης περιοχής. Εκτός από τους καλλιτέχνες όμως, ασχολούνται με το ρόλο της γυναίκας στην παραδοσιακή κοινωνία των Zapotecas, επιστήμονες από το χώρο των κοινωνικών επιστημών, των σπουδών του φύλου και της ανθρωπολογίας, κάνοντας λόγο για μια κοινωνία οργανωμένη στην μητριαρχία, η οποία διατηρεί τα βασικά χαρακτηριστικά της μέχρι σήμερα. (Villarreal 2005) Μέσα από την έρευνα, λοιπόν, για την συγκρότηση της εικόνας του κοινωνικού και πολιτισμικού υπόβαθρου, του οποίου είναι μέρος οι Muxes, προέκυψε η αναπόφευκτη σύνδεση αυτής της ανδρικής ομοφυλοφιλίας, με τη θέση που κατέχει ή θεωρείται ότι κατέχει η γυναίκα Zapoteca, στην κοινωνία του Istmo de Tehuantepec.

3. Η κοινωνία των Zapotecas: μητριαρχία – machismo – ομοφυλοφιλία

Σύμφωνα με την Marinella Miano Borruso (Borruso 2001), ανθρωπολόγο που έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με την κοινωνία των Zapotecas και την ομοφυλοφιλία, το ενδιαφέρον αυτής της κοινωνικής οργάνωσης βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο είναι μοιρασμένοι οι ρόλοι  που έχουν να κάνουν με τη σφαίρα παραγωγής. Στον Istmo de Tehuantepec, σε αντίθεση με το κυρίαρχο μοντέλο mestizo, όπου οι άνδρες καθορίζουν το δίκτυο των κοινωνικών σχέσεων και της δημόσιας ζωής, στην περίπτωση των Zapotecas, η δημόσια σφαίρα φαίνεται να διαμορφώνεται από μια ξεκάθαρη θέση που έχει κάθε φύλο στην κοινωνία. Πιο συγκεκριμένα, τομείς όπως, το οικιακό περιβάλλον – το σπίτι, το εμπόριο – η αγορά και η οργάνωση των εορτών, είναι χώροι κυρίως γυναικείοι, ενώ ως ανδρικοί θεωρούνται οι τομείς, της παραγωγής – ο αγρός, το εργοστάσιο και της πολιτικής ζωής. Επιπλέον, ως  χώρος διασκέδασης ξεκάθαρα ανδροκρατούμενος φαίνεται να είναι οι λεγόμενες cantinas. Με άλλα λόγια σύμφωνα με τη Borruso (Borruso 2001), στην κοινωνία των Zapotecas έχει αναπτυχθεί ιστορικά, μια γραμμή αρκετά διακριτή, που καθορίζει στη σφαίρα της εργασίας, τον ρόλο των δύο φύλων. Έτσι, στις γυναίκες έχει ανατεθεί το έργο της κυκλοφορίας  και της διανομής των αγαθών και των εμπορευμάτων και η διατήρηση και συνέχιση της παράδοσης. Από την άλλη, οι άνδρες φαίνεται να καθορίζουν τους τομείς της οικονομίας σε επίπεδο φυλής, της τέχνης και της πολιτικής. Οι άνδρες δηλαδή, θεωρούνται οι θεματοφύλακες των αρχών και των εξουσιών, οι οποίοι παίρνουν τις αποφάσεις για το σύνολο της κοινότητας.

Εν συνεχεία, αυτό που κάνει πολλούς ερευνητές να μιλούν για μητριαρχία σε αυτή την κοινωνία, ενδεχομένως  να οφείλεται σε αυτό τον διαχωρισμό της παραγωγής που είδαμε παραπάνω. Οι γυναίκες αυτής της παραδοσιακής κοινωνίας φαίνεται να “απολαμβάνουν”  ένα κοινωνικό γόητρο, το οποίο αποκτούν εξαιτίας του πρωταγωνιστικού ρόλου που θεωρείται ότι παίζουν στην οικονομική, κοινωνική και πολιτισμική ζωή αυτής της ομάδας. Ωστόσο, οι σφαίρες που δρουν τα δύο φύλα είναι τόσο διακριτές, που δεν φαίνεται να τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης της ανδρικής κυριαρχίας, τόσο στο οικογενειακό περιβάλλον όσο και στη δημόσια ζωή. Παρόλα αυτά, η μορφή της γυναίκας Zapoteca, θεωρείται εμβληματική για το σύνολο της φυλής. Η Borruso μιλά για «μια μοναδική περίπτωση μεταξύ των εθνοτήτων του Μεξικού, κατά την οποία, η μορφή της γυναίκας Zapoteca με την παραδοσιακή φορεσιά της αποτελεί ένα άτυπο σύμβολο μητριαρχίας, που διαφέρει από το εθνικό μοντέλο ανδρικής κυριαρχίας». (Borruso 2001)

Γυναίκα Zapoteca με παραδοσιακή φορεσιά

Muxa

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Στη φωτογραφία αριστερά γυναίκα Zapoteca με παραδοσιακή φορεσιά και δεξιά Muxa

Αυτή λοιπόν, η “άτυπη μητριαρχία”  που θεωρείται ότι επικρατεί στην κοινωνία των  Zapotecas, φαίνεται να είναι άμεσα συνδεδεμένη με το φαινόμενο των muxes, καθώς διάφοροι ερευνητές (Borruso 2001-2009, Villarreal 2005, Taylor 2006), συνδέουν την αποδοχή της ανδρικής ομοφυλοφιλίας από την κοινότητα, με την τοπική μητριαρχία. Δίπλα στη μητριαρχία, λοιπόν, αναγνωρίζουν όχι μόνο μια αποδοχή της ομοφυλοφιλίας, αλλά και μια ένταξη των muxes  με ρόλους διακριτούς  στην παραδοσιακή αυτή κοινωνία. Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφέρουμε ότι ενώ η ανδρική ομοφυλοφιλία φαίνεται να έχει θέση στην κοινωνία των Zapotecas,δεν ισχύει το ίδιο με την γυναικεία ομοφυλοφιλία, ή τουλάχιστον στον ίδιο βαθμό. Συγκεκριμένα η Borruso σημειώνει, ότι «ενώ μια muxe έχει μια συγκεκριμένη θέση στην κοινωνία, το να είσαι λεσβία θεωρείται παρέκκλιση ή αρρώστια. Μια nguiu – λέξη υποτιμητική στη γλώσσα των Zapotecas –  ζει καταπιεσμένη, χωρίς ποτέ να μπορεί να φτάσει το κοινωνικό status των muxes». (Borruso 2001) Γεγονός που αποδεικνύει ότι, η κοινωνία των Zapotecas είναι μια σαφώς ετεροφυλόφιλη κοινωνία, η οποία επιλεκτικά δείχνει λιγότερη ομοφοβία από ότι το «κυρίαρχο εθνικό μοντέλο». (Gutmann 1997:195) Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά, τον ρόλο των muxes στην κοινωνία και την παρουσία/δράση τους στο χώρο της πόλης.

4. Οι muxes: ρόλοι – παρουσία – δράση στο χώρο της πόλης

Όπως ανέφερα στην εισαγωγή, χρησιμοποιώ ορισμένες σκέψεις της D.Massey από το βιβλίο της Για το Χώρο, επιδιώκοντας τη συγκρότηση ενός θεωρητικού υπόβαθρου, που θα βοηθήσει στην ανάγνωση της κοινωνίας των Zapotecas και του χώρου, στον οποίο αυτή συγκροτείται. Έτσι λοιπόν προσεγγίζουμε το χώρο της πόλης, όπου δρουν οι muxes, έχοντας στο νου ότι «ο χώρος πρέπει να γίνεται αντιληπτός ως η σφαίρα των σχέσεων, της συγχρονικής πολλαπλότητας και ως πάντοτε υπό κατασκευή». (Massey 2008:244) Στο ίδιο κλίμα η Massey μιλά για «μια χρονικότητα που δεν είναι γραμμική, ούτε μοναδική, ούτε δεδομένη, αλλά αναπόσπαστο μέρος του χωρικού». Ενός χωρικού που συγκροτείται μαζί με «περιπλοκές και μετασχηματισμούς πολλαπλών τροχιών, πολλαπλών ιστοριών». (Massey 2008:244)

Μιλώντας για το χώρο της πόλης στην προκειμένη περίπτωση, μιλάμε για τους χώρους, στους οποίους ενεργούν τα δύο φύλα αυτής της κοινωνίας, οι άνδρες και οι γυναίκες, αλλά και οι muxes. Η Taylor (2006:821) με αφορμή την ταινία Blossoms of Fire (2000) – μια ταινία αφιερωμένη στην κοινωνία του Istmo de Tehuantepec – μιλά για την τάση διαφόρων «καλλιτεχνών, λογοτεχνών και μέσων μαζικής ενημέρωσης να αναγνωρίζουν μια ιδιότυπη μητριαρχία στην περιοχή, η οποία παρουσιάζεται ως απλή αντιστροφή της πατριαρχικής κυριαρχίας, απεικονίζοντας τις γυναίκες zapotecas ως άλλες  αμαζόνες». Η Taylor ισχυρίζεται ότι η εν λόγω ταινία, προσεγγίζει την «κοινωνία πέρα από τα αντιθετικά δίπολα που συγχέουν το αρσενικό και το θηλυκό με το κυρίαρχο και το υποταγμένο, το ενεργό και το παθητικό, το μοντέρνο και το παραδοσιακό, το δημόσιο και το ιδιωτικό, την παραγωγική και την αναπαραγωγική εργασία», για να επικεντρώσει στους «παραδοσιακούς έμφυλους ρόλους, όπως αυτοί γίνονται αντιληπτοί σε αυτόν τον τόπο».

Ακολούθως, στην ερώτηση «γιατί οι γυναίκες εδώ, δείχνουν τόσο ισχυρές;» η απάντηση που δίνεται φαίνεται να επικεντρώνει στους «παραδοσιακούς, συγκεκριμένους έμφυλους ρόλους που θέλουν τις γυναίκες να είναι έμποροι, να διαχειρίζονται τα θέματα της κοινότητας, αλλά και του νοικοκυριού, ενώ οι άνδρες να ασχολούνται με αγροτικές και αλιευτικές εργασίες». (Taylor 2006:821) Στο πλαίσιο αυτών των έμφυλων χώρων της καθημερινότητας, για τις γυναίκες και τους άνδρες zapotecas, δρουν οι muxes, οι οποίοι με τη σειρά τους, παράγουν χώρο με έμφυλη ταυτότητα. Μια παρουσία που εκδηλώνεται μέσα από συγκεκριμένες πρακτικές τόσο στον ιδιωτικό, όσο και στο δημόσιο χώρο.

Σύμφωνα πάλι με την Taylor (Taylor 2006:822) και την αναφορά της στην ταινία Blossoms of Fire (2000), φαίνεται να αναδεικνύεται μια άποψη, σύμφωνα με την οποία «δεν υπάρχει “coming out” στην κοινωνία του Ισθμού» και αυτό επειδή «το να είσαι gay ή λεσβία δεν θεωρείται απειλή για την κοινότητα ή για την οικογενειακή συνοχή, αλλά ζήτημα επανεξέτασης του πώς θα συμμετάσχεις στα κοινά καθήκοντα και στο νοικοκυριό». Έτσι λοιπόν, για τους κατοίκους της πόλης Juchitán, «η έμφυλη ταυτότητα πηγάζει κυρίως, από το oficio, δηλαδή από τους ρόλους εργασίας τους οποίους μπορεί να λαμβάνει κανείς, παρά από την σεξουαλικότητά του, την πραγματική ή αυτήν που γίνεται αντιληπτή».

Ας δούμε στο σημείο αυτό, πώς  χαράσσεται αυτή η έμφυλη παρουσία στο χώρο και ειδικότερα μέσα από την καθημερινότητα της ιδιωτικής ζωής και την οικογένεια. Σύμφωνα με τη Borruso (Borruso 2001), σε μια παραδοσιακή οικογένεια, ο muxe συνήθως θεωρείται από τη μητέρα του ως «ο καλύτερος από τους γιους της» και αυτό προκύπτει από τη θέση που κατέχει στην οικογένεια ως ένα παραγωγικό κομμάτι του οικιακού περιβάλλοντος. Φαίνεται έτσι, να ασχολείται με το νοικοκυριό, όταν η μητέρα ασχολείται με εργασίες πέραν της οικίας, όπως το μικρεμπόριο και να αναλαμβάνει καθήκοντα όπως, η φροντίδα των ηλικιωμένων και των μικρών παιδιών της οικογένειας, το μαγείρεμα, η καθαριότητα του σπιτιού και της αυλής, η περιποίηση των ζώων κλπ. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η Borruso, «συμπληρώνει τη λειτουργία του ‘δίδων φροντίδα’, όπως μια ανύπαντρη κόρη στο αντίστοιχο οικογενειακό μοντέλο mestizo». Στο ίδιο κλίμα, η Borruso συνεχίζει, λέγοντας ότι «ένας γιος muxe ποτέ δεν θα εγκαταλείψει τους γονείς του στις δύσκολες στιγμές» και αυτό γιατί σε αντίθεση με τα υπόλοιπα παιδιά της οικογένειας – που παντρεύονται και φεύγουν – ο muxe παραμένει στην οικογενειακή εστία, μιας και «οι περιπτώσεις σταθερών ζευγαριών μεταξύ των muxes είναι σπάνιες». Σε παρόμοιο κλίμα η Taylor (Taylor 2006:822), περιγράφει τους δεσμούς που προβάλλονται – μέσα από την ταινία Blossoms of Fire (2000) – ανάμεσα σε έναν muxe, τη μητέρα του και τον πατέρα του. Και εδώ, φαίνεται να επικρατεί η αποδοχή και η ενθάρρυνση από τη μάνα, η οποία όπως λέει η Taylor αλλά και η Borruso, στο πρόσωπο του γιου muxe βρίσκει ηθική υποστήριξη και οικονομική βοήθεια. Από την άλλη, ο ρόλος του πατέρα παρουσιάζεται κάπως διφορούμενος απέναντι στον γιο muxe. Η αποδοχή του πατέρα παρουσιάζεται λιγότερο προφανής και περισσότερο ως κάτι αναγκαστικό. Παρόλα αυτά, γίνεται λόγος για αποδοχή του γιου από τον πατέρα, θέμα πιο περίπλοκο από ότι παρουσιάζεται, μιας και η εικόνα της οικογενειακής συνοχής συχνά, μπορεί να υπερκαλύπτει ενδοοικογενειακά προβλήματα, όπως αυτό της βίας. (Villarreal 2005:27) Αυτό που διαφαίνεται και αξίζει να σημειώσουμε είναι ότι, η θέση του muxe στην οικογένεια βρίσκεται δίπλα στη μητέρα, είτε ως στήριγμα είτε ως αντικαταστάτης, στην καθημερινότητα, αλλά και σε ύστατες στιγμές, όπως ο χαμός της γιαγιάς ή της μάνας, όπου ο muxeκληρονομεί”  τον ρόλο του “ηθικού στυλοβάτη” στην οικογένεια, ρόλο καθ’ όλα γυναικείο. (Borruso 2001)

Όπως είδαμε, ο ρόλος ενός muxe σε μια παραδοσιακή οικογένεια zapoteca  είναι αρκετά συγκεκριμένος και σχετικά προκαθορισμένος. Πρόκειται για μια έμφυλη παρουσία που εκδηλώνεται μέσα από πρακτικές  της καθημερινότητας στα πλαίσια της οικογένειας, οι οποίες πρακτικές έχουν φύλο και μάλιστα γυναικείο. Ο δεσμός με τη μάνα, φαίνεται να υπερισχύει και να καθορίζει την παρουσία του γιου muxe  στα πλαίσια του ιδιωτικού χώρου. Ενδεχομένως, όπως αναφέραμε παραπάνω, σε αυτό το δεσμό να βρίσκεται η σύνδεση της “άτυπης μητριαρχίας” – που έχουν πολλοί αναγνώσει – και της “αποδοχής της ομοφυλοφιλίας” σε αυτή την κοινότητα.

Κρατώντας αυτές τις σκέψεις  για τον ρόλο του muxe  στην οικογένεια, ας δούμε πώς η παρουσία αυτή εγγράφεται στο χώρο της πόλης και τι χαρακτήρα λαμβάνει. Σύμφωνα με τη Borruso (Borruso 2001),  οι πρακτικές που παράγουν οι muxes σε επίπεδο κοινότητας ακολουθούν «την αναπαραγωγή ορισμένων πολιτιστικών στοιχείων, σημαντικών για την επιβεβαίωση της εθνότητας των zapotecas». Και εδώ, πρόκειται για πρακτικές με έμφυλο χαρακτήρα. Η ενασχόληση με την μόδα zapoteca, το κέντημα και το ράψιμο των παραδοσιακών γυναικείων φορεσιών, το στόλισμα, με άνθη, των στεφανιών για το κεφάλι – που συνοδεύει την παραδοσιακή ενδυμασία, είναι ασχολίες γυναικείες αλλά και ασχολίες των muxes. Αλλά και σε επίπεδο εργασίας, οι muxes φαίνεται να εργάζονται στους ίδιους τομείς με τις γυναίκες της κοινότητας. Οι muxes είναι μοδίστρες που δουλεύουν από το σπίτι, ασχολούνται με το κέντημα παραδοσιακών έργων τέχνης, με το μικρεμπόριο και με όποια άλλη εργασία μπορεί να θεωρηθεί “γυναικεία”, σε αυτή την πόλη. Η άποψη για τους «έμφυλους συγκεκριμένους ρόλους στην κοινωνία των zapotecas» βλέπουμε ότι ισχύει και για την περίπτωση των muxes, εφόσον οι πρακτικές τους θεωρούνται καθαρά γυναικείες. Επιπλέον, οι muxes  φαίνεται να αποτελούν ένα ενεργό κομμάτι της τοπικής παραγωγής, το οποίο συμβάλλει σημαντικά στην οικονομία της κοινότητας. Βλέπουμε λοιπόν, τους muxes να συμμετέχουν τόσο στον οικογενειακό προγραμματισμό, όσο και στη σφαίρα παραγωγής.

Μέχρι στιγμής, παρατηρούμε να εγγράφεται μια έμφυλη παρουσία στο χώρο, ενός τρίτου φύλου  που λαμβάνει χαρακτηριστικά κυρίως γυναικεία. Εδώ ο όρος γυναικείο χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει πρακτικές που υιοθετούνται, στα πλαίσια αυτής της συγκεκριμένης κοινωνίας, αποκλειστικά από γυναίκες. Μπορούμε να πούμε ότι ενυπάρχει ένας αυστηρός διαχωρισμός ρόλων μεταξύ των δύο φύλων, τον οποίο υπηρετούν με τον τρόπο τους και οι muxes, αφού πρόκειται για έμφυλες παρουσίες ανδρών που έχουν υιοθετήσει γυναικείους ρόλους.

Από την άλλη, οι muxes φαίνεται ότι στα πλαίσια αυτής της κοινότητας, υπηρετούν εκτός των άλλων, τις ανάγκες μιας ανδροκρατούμενης κοινωνίας, η οποία έχει διαπαιδαγωγηθεί με τα πρότυπα της  ανδρικής κυριαρχίας, τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε σεξουαλικό. Σχετικά με αυτή τη διαπαιδαγώγηση, ο Gutmann (Gutmann 1997:202) αναφέρει: «η αντιστοιχία ανάμεσα στην ανδρικότητα και τη σεξουαλική ικανότητα ποτέ δεν υπήρξε χωρίς αντιφάσεις για τους απλούς ανθρώπους στο Μεξικό, ενώ επίσημες δηλώσεις σχετικά με το “να είσαι μεξικανός” αναφέρονται μάλλον αποκλειστικά σε πολιτικά και σεξουαλικά ισχυρούς άνδρες. Αλλά δεν μιλούν για αυτά τα θέματα μόνο οι ελίτ, όπως φαίνεται από ρεαλιστικές και ρομαντικές εθνικιστικές δηλώσεις από το λαό».

Οι muxes  λοιπόν, σύμφωνα με τη Borruso (Borruso 2001), συμβάλλουν στην ανδρική διαπαιδαγώγηση μιας και αποτελούν μια από τις πρώτες σεξουαλικές επαφές των νεαρών ανδρών. Πρακτική που δείχνει αναπόφευκτη, σε μια κοινωνία που φυλάει το θεσμό της παρθενίας ως κόρη οφθαλμού και αποδέχεται τις σεξουαλικές πράξεις μεταξύ ανδρών, «όχι ως ένδειξη ομοφυλοφιλίας αλλά ως επιβεβαίωση της ανδρικότητας και του machismo». Για τις σχέσεις αυτές και την εξέλιξή τους, κάνει λόγο και ο Matthew C. Gutmann (Gutmann 1997:198) στο άρθρο του Seed of the Nation: Mens Sex and Potencyin Mexico, όπου ως τόπος  μελέτης χρησιμοποιείται μια λαϊκή συνοικία της Πόλης του Μεξικού, η Colonia Santo Domingo. Η ανάλυση της ανδρικής ομοφυλοφιλίας στο Μεξικό και η σύνδεσή της με τον μεξικανισμό και το πρότυπο του macho, αποτελεί αντικείμενο μελέτης διαφόρων ερευνητών που ασχολούνται με τις ανδρικές σπουδές. Στο πλαίσιο αυτό,  θίγονται ζητήματα ετεροσεξουαλικότητας και ομοσεξουαλικότητας μεταξύ ανδρών, ενώ προβάλλεται μια προσπάθεια «ρήξης των διχοτομιών της σεξουαλικής  ενεργητικότητας / παθητικότητας”, προωθώντας την άποψη ότι «η ανδρική ομοφυλοφιλία βρίσκεται πιο κοντά στις εικόνες της ανδρικότητας από ότι πιστεύεται». (Misael 2008:244) Επιστρέφοντας στην κοινωνία των zapotecas, βλέπουμε muxes  που προσφέρουν σε νεαρούς – ετερόφυλους – άνδρες τις πρώτες σεξουαλικές τους εμπειρίες, υιοθετώντας πρακτικές έμφυλες και σε αυτή την περίπτωση. Έχουμε να κάνουμε λοιπόν με μια έμφυλη παρουσία, η οποία από ότι φαίνεται  υπηρετεί σεξουαλικά το κυρίαρχο γένος και λαμβάνει απέναντι σε αυτό, ενδεχομένως, θέση υποταγής. (Martini 2002:718)

5. Muxes: τοπικό/παγκόσμιο – παράδοση/εκσυγχρονισμός

Η Doreen Massey στο άρθρο της Η Παγκοσμιότητα Του Τοπικού (Massey 1995), μας μιλά για «το αμφιλεγόμενο νόημα του τόπου» και για την ανάγκη για «αναζήτηση της “αυθεντικής” σημασίας κάθε τόπου, για την επιστροφή σε διάφορες “ρίζες”». Τάσεις που ερμηνεύονται ως «επιθυμία για νησίδες σταθερής σύνδεσης και ασφαλούς ταυτότητας εν μέσω της διαρκούς κίνησης και ροής». Την «αντιδραστική»  αυτή έννοια του τόπου, η Massey προσπαθεί να αντικρούσει, προβάλλοντας ένα προοδευτικό περιεχόμενο, «συμβατό με την (τοπική και παγκόσμια ταυτόχρονα) εποχή μας και τα συναισθήματα και τις σχέσεις που πηγάζουν από αυτήν».

Στην περίπτωση των muxes του Istmo de Tehuantepec, το δίπολο τοπικό / παγκόσμιο προβάλλει καίριο, συγκεντρώνοντας στους πόλους του, την τάση μιας κοινωνίας για εκσυγχρονισμό, ενώ αγωνιά να διατηρήσει ανέπαφες τις παραδόσεις της. Όμως και εδώ, οι έννοιες παράδοση / εκσυγχρονισμός  φέρουν αμφιλεγόμενο νόημα, τόσο ως προς την έννοια της εξέλιξης, όσο και ως προς την ισορροπία της κοινότητας.

Σύμφωνα με την Marinella Miano Borruso (Borruso 2001,2009) τις τελευταίες δεκαετίες, ο χώρος της εθνότητας των zapotecas και εν συνεχεία των muxes, έχει δεχτεί ραγδαίους μετασχηματισμούς, μέσα από τις διαδικασίες του εκσυγχρονισμού και της παγκοσμιοποίησης. Εκτός των άλλων, αυτό που διαφαίνεται να συμβαίνει στην κοινότητα του Ισθμού, είναι μια μεταστροφή της κοινωνίας απέναντι στους muxes, αλλά και διάφορες μεταλλαγές που αφορούν τους ίδιους. Ίσως το πιο σοβαρό πλήγμα για την κοινότητα των muxes, να είναι η εμφάνιση του ιού HIV/AIDS, τόσο εξαιτίας της ραγδαίας εξάπλωσής του, όσο και επειδή εξαιτίας αυτού «πυροδοτήθηκε ένας κοινωνικός φόβος που με τον καιρό μπορούσε να προκαλέσει την περιθωριοποίηση μιας ομάδας, που παραδοσιακά υπήρξε αναπόσπαστο κομμάτι της κοινωνίας και μια συνακόλουθη ανακατανομή της αντίληψης της εθνότητας ως προς την κοινωνική οργάνωση» (Borruso 2001). Επιπλέον, φαίνεται ότι η εισαγωγή νέων προϊόντων και τεχνολογιών γέννησε νέες ανάγκες στους muxes, οι οποίοι όλο και περισσότερο δείχνουν να αλλάζουν το σώμα τους με ορμόνες και επεμβάσεις, επιθυμώντας να «γίνουν πραγματικές γυναίκες» (Borruso 2009). Πρακτική που στο παρελθόν ήταν άγνωστη, μιας και η παρουσία τους στο χώρο της πόλης είχε ένα συγκεκριμένο χαρακτήρα, αυτόν του muxe, ενός άνδρα με γυναικεία ταυτότητα. Ακόμα, ένας θεσμός που δείχνει να έχει μεταλλαχτεί είναι αυτός της οικογένειας. Η οικογένεια που στο παρελθόν ήταν – ή τουλάχιστον έδειχνε, η πρώτη κοινωνική οργάνωση που αποδεχόταν έναν muxe στο χώρο της, σήμερα δείχνει – ή αποκαλύπτει, το πρόσωπο της ενδοοικογενειακής βίας, της απαξίωσης από τα αρσενικά της οικογένειας, το σπρώξιμο προς την πορνεία και τέλος, την φυγή από την οικογενειακή εστία. Στον αντίποδα, πέραν της περιθωριοποίησης των τελευταίων ετών, που δέχτηκαν οι muxes, έχει παρατηρηθεί μια προσπάθεια “ανοίγματος” προς τον κόσμο. Οι muxes φαίνεται να αποκτούν παρουσία στη δημόσια σφαίρα, να διεκδικούν δικαιώματα, ευκαιρίες και να ξεφεύγουν από τα “τυπικά”επαγγέλματα, με τα οποία ασχολούνταν έως τώρα.

Η προτροπή της Massey για μια «εναλλακτική ερμηνεία του τόπου, με την ειδική σημασία ενός τόπου που δεν την παρέχει κάποιο μακραίωνο περιχαρακωμένο ιστορικό παρελθόν, αλλά η συγκρότηση του από έναν αστερισμό κοινωνικών σχέσεων, που συνυφαίνονται και συναντιούνται σ’ ένα συγκεκριμένο σημείο στο χώρο»  μας δίνει μια οπτική για το πώς μπορούμε να προσεγγίσουμε την περίπτωση των muxes απέναντι στα δίπολα τοπικό / παγκόσμιο και παράδοση / εκσυγχρονισμός.

6. Λίγες σκέψεις γύρω από την έμφυλη ταυτότητα των muxes

Ο L.Knopp στο άρθρο του Sexuality and the spatial dynamics of capitalism (1992:653) προβάλλει μια οπτική σύμφωνα με την οποία: «η φύση των θεσμών μας ως σεξουαλικά, έμφυλα και ταξικά προσδιορισμένα όντα, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη συγκεκριμένη διαμόρφωση των συμφερόντων που κυριαρχούν στην κοινωνία την ορισμένη χρονική στιγμή. […] Οι σεξουαλικές ταυτότητες και πρακτικές ποικίλουν ευρέως, σε μεγάλο βαθμό επειδή είναι αρθρωμένες μέσα από το πρίσμα του κοινωνικού φύλου, της φυλής και της τάξης, μιας και αυτά είναι διαφορικά κατασκευασμένα μέσα στο χώρο και το χρόνο προς όφελος ορισμένων συμφερόντων»

Η περίπτωση των muxes  που παρουσιάσαμε στην παρούσα εργασία, δεν μπορεί να ειδωθεί απομονωμένα από το ζήτημα της ταξικότητας, όπως προβάλλει στη συγκεκριμένη κοινωνία. Έτσι λοιπόν για να ολοκληρωθεί σε ένα βαθμό, η εικόνα του τι σημαίνει να είσαι muxe στον Istmo de Tehuantepec, πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι οι muxes που προσεγγίσαμε εδώ, ανήκουν ως επί το πλείστον, στα λαϊκά στρώματα. Οι muxes vestidas, εκείνοι δηλαδή που “μεταμορφώνονται”  σε γυναικείες παρουσίες, είναι συνήθως άνδρες των χαμηλότερων στρωμάτων, ενώ οι ομοφυλόφιλοι ανώτερων κοινωνικών τάξεων δεν φαίνεται να υιοθετούν την γυναικεία αμφίεση. (Borruso 2009)

Συνοψίζοντας, το θέμα που προσπάθησα να προσεγγίσω μέσα από την οπτική των έμφυλων ταυτοτήτων που δρουν στην πόλη, αφορά την παρουσία ενός “τρίτου φύλου” στα πλαίσια μιας παραδοσιακής κοινωνίας, που κουβαλά στις παραδόσεις τις, την ιστορία ενός έθνους. Στη διαμόρφωση της ταυτότητας του μεξικανικού έθνους, αλλά και τις πολλαπλές ταυτότητες των πολυάριθμων φυλετικών ομάδων που αποτελούν το έθνος αυτό, αναφέρεται ο  Octavio Paz (1950) όταν λέει ότι «στη χώρα μας συνυπάρχουν όχι μόνο διαφορετικές φυλές και γλώσσες, αλλά και διαφορετικές ιστορικές πραγματικότητες». Ακολουθώντας την ανάγνωση αυτή χρησιμοποίησα σκέψεις από το θεωρητικό έργο της D.Massey για να ενισχύσω την έννοια της πολλαπλότητας, τόσο σε επίπεδο φυλής όσο και σε επίπεδο φύλου. Αλλά και για να υπενθυμίσω ότι η προσέγγιση κοινωνιών πέραν του δυτικού ανεπτυγμένου κόσμου, χρίζει μιας αντίληψης που χωρά την πολλαπλότητα σε κάθε επίπεδο.

Από την άλλη, η έμφυλη παρουσία των muxes που προσπάθησα να αναδείξω, γεννά πλήθος σκέψεων και αναζητήσεων που η παρούσα εργασία δεν είναι σε θέση να απαντήσει, παρά μόνο να θίξει. Η έμφυλη αυτή ταυτότητα έγινε αντιληπτή μέσα από τις σχέσεις και τις ποιότητες που δημιουργούν τα δίπολα άνδρας / γυναίκα και δημόσιο / ιδιωτικό. Ενώ περιγράφοντας την καθημερινότητα των muxes και τη θέση τους στην ιδιωτική και δημόσια σφαίρα, ενδεχομένως να μιλάμε για την θέση της γυναίκας στην παραδοσιακή αυτή κοινωνία. Και η απάντηση στο ερώτημα, αν τελικά αμφισβητείται ο ετερόφυλος κυρίαρχος χώρος, ίσως να πρέπει να αναζητηθεί στο ρόλο που λαμβάνει αυτή η παρουσία στα πλαίσια της κοινότητας και στον χαρακτήρα τον οποίο υιοθετεί.

 

*Το παρόν κείμενο αποτελεί εργασία στο μάθημα “Έμφυλες πολιτισμικές προσεγγίσεις του αστικού χώρου” (Ντ.Βαΐου – Ρ.Λυκογιάννη – Γ.Μαρνελάκης) του ΔΠΜΣ Αρχιτεκτονική – Σχεδιασμός του Χώρου, κατεύθυνση Πολεοδομία – Χωροταξία, Σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών ΕΜΠ. Παρουσιάστηκε τον Ιούνιο του 2010.

Πηγή: Αριστερή Κίνηση Εργαζόμενων Αρχιτεκτόνων

 

Share