Subscribe via RSS Feed

Tag: "νομοθεσία"

Οι σεξουαλικές ελευθερίες σε κλοιό ανελευθερίας

Από τον Αντρέα της Ρώμης … στην Άννα της Αθήνας

της Μαρίας Λούκα

Η οικονομική κρίση έχει καθηλωτική ισχύ. Μονοπωλεί το δημόσιο ενδιαφέρον, την πολιτική σκηνή, τις ζωές των ανθρώπων. Τα κοινωνικά δικαιώματα υποχωρούν, πρώτα απ’ όλα τα δικαιώματα της LGBT κοινότητας. Σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία ή η Κύπρος αυτή η διαπίστωση αποτυπώνεται αρκετά επώδυνα. Τα δικαιώματα των LGBT υποχώρησαν πριν καν προλάβουν να αναπτυχθούν.  Στη Ρώμη τις ίδιες μέρες που παραιτήθηκε ο Μάριο Μόντι και προκηρύχτηκαν εκλογές, διεξαγόταν το συνέδριο της IGLA Europe, της Ευρωπαϊκής οργάνωσης για τα δικαιώματα των LGBT ανθρώπων. Το συνέδριο αναπόφευκτα σκιάστηκε από την αυτοκτονία του «αγοριού με το ροζ παντελόνι». Ο 15 χρόνος Αντρέα μετά από ένα χρόνο sexual bulling και ομοφοβικών επιθέσεων στα social media κρεμάστηκε στο σπίτι του στη Ρώμη. Χιλιάδες Ιταλοί με σιωπηλές διαμαρτυρίες με κεριά βγήκαν στους δρόμους να διαμαρτυρηθούν. Μέχρι και πρόεδρος της Δημοκρατίας Τζόρτζιο Ναπολιτάνο έκανε παρέμβαση καταδικάζοντας τις ομοφοβικές συμπεριφορές.

«Είναι υποκριτικό το ενδιαφέρον αρκετών πολιτικών. Η περίπτωση του Αντρέα αντικατοπτρίζει το αδιέξοδο που βιώνουν χιλιάδες έφηβοι ομοφυλόφιλοι. Δε μπορούν να δουν τον εαυτό τους να αναγνωρίζεται, να υπάρχουν όπως είναι , να έχουν μέλλον. Όσο δεν υπάρχει σεξουαλική διαπαιδαγώγηση στα σχολεία οι συμμαθητές τους δεν τους αποδέχονται και οι εκπαιδευτικοί είναι σε αμηχανία. Οι περισσότερες περιπτώσεις βίας δε φτάνουν στη δημοσιότητα. Υπάρχει μια άτυπη λογοκρισία για LGBT θέματα. Ούτε στην Αστυνομία πάνε τα θύματα γιατί φοβούνται ότι θα υποστούν δυσμενείς διακρίσεις.» επισημαίνει o Leonardo Monaco, από την οργάνωση Association Radical Certi Diritti. Μπορεί η Ιταλία να εξέλεξε την πρώτη γυναίκα τρανς στο Κοινοβούλιο αλλά υστερεί αρκετά στην κατοχύρωση δικαιωμάτων σεξουαλικής ελευθερίας.

Στον χάρτη που διαμορφώνει η Igla βαθμολογώντας τις χώρες ως προς την πρόοδο στην κατοχύρωση LGBT δικαιωμάτων με βάση 42 κατηγορίες, στην κατώτατη βαθμίδα τοποθετούνται καταρχήν ορισμένες χώρες της πρώην ΕΣΣΔ (Ρωσία -4,5/ Ουκρανία -4). Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης όμως τις χαμηλότερες βαθμολογίες καταγράφουν η Κύπρος (1), η Ελλάδα (2) και η Ιταλία (2,5). Χώρες όπως η Ρουμανία (6), η Βουλγαρία (6) ή η Κροατία (10) έχουν επιδείξει πολύ μεγαλύτερη ευαισθησία. Στον αντίποδα, στις χώρες με τις καλύτερες βαθμολογίες κατατάσσονται η Μεγάλη Βρετανία (21), η Γερμανία (20), η Ισπανία (20) και η Σουηδία (18). Σε μια σειρά από ευρωπαϊκές χώρες ήδη από τη δεκαετία του ‘90 το θεσμικό πλαίσιο μεταβάλλεται στην κατεύθυνση όχι απλώς της κοινωνικής αποδοχής των LGBT αλλά της ισότιμης μεταχείρισης τους. Στο Βέλγιο, την Ισλανδία , την Ολλανδία, τη Νορβηγία, την Πορτογαλία, την Ισπανία και τη Σουηδία έχει θεσμοθετηθεί ο γάμος μεταξύ ομοφυλοφίλων. Στη Γαλλία η συζήτηση εξελίσσεται αυτές τις μέρες εν μέσω ομοφοβικών συλλαλητηρίων. Σε 17 χώρες της Ευρώπης υπάρχει μέριμνα για νομική κατοχύρωση των ομόφυλων ζευγαριών. Σε αρκετές χώρες υπάρχει δυνατότητα υιοθεσίας ή ορισμού του ομόφυλου ερωτικού συντρόφου ως δεύτερου κηδεμόνα των παιδιών. Ακόμα και οι πλέον συντηρητικοί δομικά χώροι, όπως η Εκκλησία απέχουν αρκετά από τα γνώριμα μας μεσογειακά κηρύγματα μίσους. Η Αγγλικανική Εκκλησία για παράδειγμα αποφάσισε πρόσφατα να επιτρέψει σε gay άνδρες που έχουν Σύμφωνο Συμβίωσης να χειροτονούνται επίσκοποι με την -αντιφατική ομολογουμένως – προϋπόθεση ότι θα κάνουν δήλωση αγαμίας.

Η Ελλάδα, από την άλλη, είναι ίσως η μοναδική χώρα διεθνώς που θέσπισε το Σύμφωνο Συμβίωσης αποκλειστικά για ετερόφυλα ζευγάρια. Η Πολιτεία δε δίνει καμιά δυνατότητα αναγνώρισης και θεσμικής κατοχύρωσης των ομόφυλων ζευγαριών. Γι’ αυτό το λόγο άλλωστε το ελληνικό κράτος έκατσε στο σκαμνί του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις 16 Ιανουαρίου . Οι προσφεύγοντες είναι 6  Έλληνες υπήκοοι , μέλη της LGBT κοινότητας, που υποστηρίζουν ότι η μη επέκταση του Συμφώνου Συμβίωσης σε ομόφυλα ζευγάρια, συνιστά διάκριση. «Στην Ελλάδα είναι υποχρεωτική η στείρωση κατά τη φυλομετάβαση. Επιτρέπεται μεν η εγχείρηση αναπροσδιορισμού φύλου αλλά αφαιρούνται υποχρεωτικά όλα τα γεννητικά όργανα. Σε άλλες χώρες ακολουθείται άλλη διαδικασία, ώστε να μην ακυρώνεται η δυνατότητα αναπαραγωγής. Υπάρχει η παγκόσμια πρωτοτυπία το Σύμφωνο Συμβίωσης να αφορά ετερόφυλα ζευγάρια, ενώ δεν αναγνωρίζεται η δυνατότητα απόκτησης παιδιών. Αν πήγαινα στο Ηνωμένο Βασίλειο και γεννούσα η ληξιαρχική πράξη θα αναγνώριζε δύο μητέρες. Εμείς έχουμε υπόψη μας τουλάχιστον 15 οικογένειες ομόφυλων ζευγαριών με παιδιά στην Ελλάδα αλλά δεν κατοχυρώνονται νομικά» αναφέρει η Κατερίνα Κοσμίδου από την ΟΛΚΕ. Δίπλα σ’ αυτά πρέπει να συμπληρωθεί  η ύπαρξη του αναχρονιστικού  άρθρου 347 του Ποινικού Κώδικα που θεσπίζει διαφορετικό όριο ηλικίας για τη σύναψη σεξουαλικών σχέσεων μεταξύ ομοφυλόφιλων σε ανακολουθία  με τη Συνθήκη του Άμστερνταμ που έχει υπογράψει  το ελληνικό κράτος και η οποία ορίζει ρητά την κατοχύρωση της ισότητας ανεξάρτητα από το σεξουαλικό προσανατολισμό.

Η Βασιλική Κατριβάνου, βουλευτίνα του Συριζα αποτελούσε μαζί με τη Μαρία Γιαννακάκη από τη Δημάρ ,  τον Κώστα Τριαντάφυλλο από το ΠΑΣΟΚ, και το Χρήστο Καραγιανίδη επίσης από το Σύριζα την αντιπροσωπεία των Ελλήνων βουλευτών που πήραν μέρος στο συνέδριο της Igla και μεταφέρει την εμπειρία της «Υπάρχει κλιμάκωση της ομοφοβίας. Γινόμαστε ως χώρα όλο και πιο συντηρητικοί σε θέματα δημοκρατίας και ξαναγυρνάμε στην Εκκλησία και την οικογένεια. Εγώ όταν σπούδαζα στην Αμερική ο γραμματέας του τμήματος μου ήταν ο Steven. Μετά από λίγο καιρό ο Steven έγινε Stefani και ολόκληρη η πανεπιστημιακή κοινότητα τον υποστήριξε στη μετάβαση του».

Στην Αθήνα λίγες μέρες μετά την αυτοκτονία του 15χρονου Αντρέα , το Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών έφερε στη δημοσιότητα την υπόθεση της 25χρονης τρανς Άννας. Για την Άννα η διάθεση να ολοκληρώσει τις σχολικές σπουδές της σε νυχτερινό σχολείο της Αττικής μετατράπηκε σ’ ένα μπαράζ ομοφοβικών, χλευαστικών σχόλιων και σωματικής βίας που έφτασε μέχρι την απόπειρα να την κάψουν περιλούζοντας την με εύφλεκτο υλικό. Το περιστατικό αυτό –απωθημένο στην πολύ βολική εκδοχή του «μεμονωμένου» γεγονότος– αποτελεί απλώς φωτογραφική στιγμή μιας περιόδου, όπου οι ομοφοβικές, επιθετικές και βίαιες συμπεριφορές εις βάρος των LGBT ανθρώπων πολλαπλασιάζονται. Σε αντιπαραβολή στη Σουηδία  η διοίκηση του σουηδικού ποδοσφαιρικού συλλόγου Sörskogens IF απέλυσε όλους τους ποδοσφαιριστές της επειδή προέβησαν σε ομοφοβικά σχόλια σε βάρος αντιπάλων τους στη διάρκεια πρόσφατης αναμέτρησης. Κίνηση που επιβεβαιώνει ότι η δημοκρατία είναι ένα διαρκές διακύβευμα του παρόντος. Για την Ελλάδα, πάλι, η δημοκρατία μετατρέπεται σε επίκληση του παρελθόντος σε μια πραγματικότητα που ολοένα και περισσότερο αντιστρατεύεται το πιο σημαντικό ευρωπαϊκό κεκτημένο, την κουλτούρα του διαφωτισμού και τη συνακόλουθη θεμελίωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

 

 

Share

Νέες αρμοδιότητες για τον Συνήγορο του Πολίτη

Αλιεύει η Σοφία Βογιατζή

Διευρύνονται οι αρμοδιότητες του Συνηγόρου του Πολίτη. Η ανεξάρτητη Αρχή θα εξετάζει πλέον αν παραβιάζεται η αρχή της ίσης μεταχείρισης μεταξύ γυναικών και ανδρών και στους αυτοαπασχολούμενους εργαζόμενους, όταν δέχεται καταγγελίες για διακρίσεις λόγω φύλου σε εργασιακά θέματα.

Συγκεκριμένα, ο ΣτΠ έχει οριστεί ως φορέας παρακολούθησης της εφαρμογής των ρυθμίσεων του νέου νόμου 4097/2012, που στοχεύει στην εφαρμογή της ίσης μεταχείρισης μεταξύ γυναικών και ανδρών που ασκούν αυτοτελή επαγγελματική απασχόληση. Σημαντική καινοτομία του νόμου είναι η δυνατότητα χορήγησης επιδόματος μητρότητας στις αυτοαπασχολούμενες μητέρες, που επιτρέπει την προσωρινή διακοπή του επαγγέλματός τους λόγω εγκυμοσύνης ή μητρότητας για τουλάχιστον 14 εβδομάδες. Η ανεξάρτητη Αρχή αναμένει την έκδοση της κοινής υπουργικής απόφασης που θα ορίζει ποιος είναι ο αρμόδιος φορέας για τη χορήγηση του επιδόματος, τον τρόπο, τη διαδικασία, αλλά και το ύψος του.

Πηγή: Αυγή

Share

Πρόβα «απαρτχάιντ» ετοιμάζει η κυβέρνηση στα δημόσια μαιευτήρια

των Μαρία Λούκα και Σίσσυ Βωβού

Εν κρυπτώ και με διαδικασίες εξπρές η μνημονιακή κυβέρνηση κλιμακώνει τις ρατσιστικές πολιτικές στη δημόσια υγεία. Πρόσφατα δεχτήκαμε καταγγελία ότι σε μεγάλο δημόσιο μαιευτήριο, ζητούν από μετανάστριες διπλάσια ποσά απ’ αυτά που υποχρεούνται να καταβάλλουν ελληνίδες ανασφάλιστες γυναίκες.  Μετά από σχετική διερεύνηση του ζητήματος διαπιστώσαμε ότι με απόφαση που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσης, ΦΕΚ Β 3096 23-11-2012, τίθεται σε ισχύ Κοινή Υπουργική Απόφαση που τροποποιεί τους όρους για τα Κλειστά Ενοποιημένα Νοσήλια και το Ημερήσιο Νοσήλιο στο ΕΣΥ και συγκεκριμένα διπλασιάζει το κόστος παροχής ιατροφαρμακευτικής υποστήριξης για μετανάστες χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα ή ασφαλιστική κάλυψη.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, το κόστος στα δημόσια μαιευτήρια για μετανάστριες χωρίς χαρτιά διαμορφώνεται σε 1264 ευρώ για φυσιολογικό τοκετό για 3 ημέρες, 2090 ευρώ για καισαρική τομή και 165 ευρώ για κάθε επιπρόσθετη μέρα. Από τη μέρα δημοσίευσης της απόφασης οι διοικήσεις των δημόσιων μαιευτηρίων κλήθηκαν να υπακούσουν σ’ αυτήν. Και προφανώς η συγκεκριμένη ρύθμιση δε θα αφορά μόνο τις γυναίκες μετανάστριες χωρίς χαρτιά στα δημόσια μαιευτήρια αλλά θα γενικευτεί στο σύνολο του μεταναστευτικού και προσφυγικού πληθυσμού που δε διαθέτει τα απαραίτητα έγγραφα για ολόκληρο το Εθνικό Σύστημα Υγείας. Η ρατσιστικής και απάνθρωπης έμπνευσης απόφαση φέρει την υπογραφή του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Χρήστου Σταικούρα, του Υπουργού Εργασίας Γιάννης Βρούτση και του Υπουργού Υγείας Ανδρέα Λυκουρέντζου.

Το ύψος των νοσήλιων τόσο για τις μετανάστριες, όσο και για τις ανασφάλιστες ελληνίδες ήταν ούτως η άλλως δυσβάσταχτο και τώρα γίνεται ανυπόφορο. Είναι σαφές ότι οι μετανάστριες αδυνατούν να καταβάλλουν αυτά τα υπέρογκα ποσά, στο βαθμό που αποτελούν τα πιο ευάλωτα τμήματα του πληθυσμού και πλήττονται ιδιαίτερα από τις μνημονιακές και αντιμεταναστευτικές πολιτικές. Μάλιστα, έχουμε υπόψη μας και περιστατικό γυναίκας που βρισκόταν νόμιμα στη χώρα με τουριστική βίζα και γέννησε πρόωρα με καισαρική τομή και της ζητήθηκε να πληρώσει σύμφωνα με τη νέα ρύθμιση. Με δεδομένο ότι το βρέφος θα χρειαστεί πολυήμερη παραμονή στο νοσοκομείο το κόστος αγγίζει τις 8000 ευρώ. Μ’ αυτές τις πρακτικές εξωθούνται επί της ουσίας εκτός του συστήματος Δημόσιας Υγείας, καταδικάζονται στην εξαθλίωση και η ζωή τους εκτίθεται σε κίνδυνο. Η ίδια η κυβέρνηση τις εγκλωβίζει στην παρανομία με πολιτικές μηδενικής χορήγησης ασύλου και νομιμοποιητικών εγγράφων, τις παγιδεύει στο σύγχρονο δουλεμπόριο και τώρα τις αποκόπτει από την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, διαγκωνιζόμενη το ακροδεξιό παραλήρημα της Χρυσής Αυγής. Είναι χρέος του εργατικού κινήματος και της αριστεράς να υπερασπιστούν τα δικαιώματα των μεταναστριών, ως αναπόσπαστο τμήμα του ρεύματος κοινωνικής χειραφέτησης. Θα αγωνιστούμε για την απόσυρση τόσο της συγκεκριμένης απόφασης, όσο και κάθε άλλης ρύθμισης που ακυρώνει το χαρακτήρα της δημόσιας υγείας. Καλούμε τα σωματεία των υγειονομικών να σταθούν στο πλευρό μας και να μην υπακούσουν σε ξενοφοβικά κελεύσματα που διακρίνουν και κοστολογούν τις ανθρώπινες ζωές.

Share

Καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και μετανάστριες. Δυνατότητα αίτησης παροχής ασύλου λόγω δίωξης λόγω φύλου

της Έφης Κοσκώση

Όπως λέγεται, το φύλο της φτώχειας είναι θηλυκό. Τα στοιχεία δείχνουν πως σε μεγάλο βαθμό το φύλο της μετανάστευσης και της προσφυγιάς είναι θηλυκό. Και τίθεται το ερώτημα: Πώς συνυπάρχουν στον πλανήτη μας μια σειρά από νίκες του φεμινιστικού και γυναικείου κινήματος και η δημιουργία νόμων, φορέων και θεσμών διακρατικής εμβέλειας για την προστασία των γυναικών, παράλληλα με τις πιο ακραίες μορφές καταπίεσης των γυναικών και απειλής της ίδιας τους της ζωής;

Αυτές οι αντιφάσεις εντοπίζονται μόνο μεταξύ των κρατών ή και στο εσωτερικό ενός κράτους; Σε όλα αυτά τα ερωτήματα δε μπορεί να απαντήσει ένα άρθρο, παρά μόνο να θέσει κάποιους προβληματισμούς. Στη βάση αυτή, θα αναφερθούμε στα ιδιαίτερα ζητήματα καταπίεσης που υφίστανται οι μετανάστριες εκτός των άλλων και λόγω του φύλου τους, αλλά και στις ενέργειες που γίνονται από την πλευρά της πολιτείας για τη βελτίωση της ζωής αυτών των γυναικών. Συγκεκριμένα, θα αναφερθούμε στη δυνατότητα παροχής αίτησης εξαιτίας της δίωξης λόγω φύλου.

Τα τελευταία εκατό χρόνια, παγκοσμίως, έχουν δοθεί μια σειρά από αγώνες προκειμένου οι γυναίκες να αποκτήσουν και να διασφαλίσουν ισότητα και κατάργηση των διακρίσεων λόγω του φύλου τους. Αυτοί οι αγώνες έχουν επιφέρει σημαντικές αλλαγές και παράλληλα έχουν βελτιώσει τη θέση των γυναικών σε αρκετές περιοχές του πλανήτη. Βέβαια, πολλές φορές η βελτίωση αποτυπώνεται κυρίως στο θεσμικό επίπεδο ενώ στο επίπεδο της καθημερινότητας είτε αφορά τη δημόσια είτε κυρίως την ιδιωτική σφαίρα, συχνά οι γυναίκες εξακολουθούν να υφίστανται εις βάρος τους διακρίσεις και επιβλαβείς συμπεριφορές.

Πολλές φορές είναι δύσκολο να καταπολεμηθούν, μονάχα με νόμους, βαθιά ριζωμένα στερεότυπα και προκαταλήψεις που αφορούν το φύλο των ανθρώπων. Άλλες φορές, πρόβλημα αποτελεί και η έλλειψη ενημέρωσης γύρω από το θεσμικό πλαίσιο το οποίο δύναται να προστατεύει τις γυναίκες και τα δικαιώματά τους και η οποία δίνεται ελλιπώς τόσο στις ίδιες τις γυναίκες όσο και στο σύνολο των ατόμων μιας κοινωνίας ενώ θα μπορούσε να συμβάλει στην άρση σεξιστικών νοοτροπιών και συμπεριφορών.

Η ανισότητα, η καταπάτηση των δικαιωμάτων τους, οι αρνητικές διακρίσεις και η βία που υφίστανται οι γυναίκες, πολλές φορές συμβαίνουν ανεξαρτήτως της κοινωνικής ή εθνικής καταγωγής τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, όμως, δε συμβαίνει με την ίδια ένταση ή με την ίδια συχνότητα ή δε λαμβάνει τα ίδια χαρακτηριστικά.

Ας δώσουμε ένα παράδειγμα: Παρατηρούμε πως στο κέντρο της Αθήνας όπου εξαπλώνονται διάφορα κυκλώματα πορνείας, στην πλειοψηφία τους, θύματα της καταναγκαστικής πορνείας και σωματεμπορίας, είναι μετανάστριες. Μία Ελληνίδα από τα φτωχά κοινωνικά στρώματα κινδυνεύει περισσότερο από μία Ελληνίδα με «υψηλότερη» κοινωνική καταγωγή ώστε να πέσει θύμα κοινωνικού αποκλεισμού, απειλείται περισσότερο από τη βία τη φτώχειας και τον κίνδυνο της καταναγκαστικής πορνείας, παρόλο που και μία Ελληνίδα προερχόμενη από ανώτερη κοινωνική τάξη μπορεί να υποστεί διακρίσεις ή βία λόγω του φύλου της. Αλλά κι από την άλλη, μία Ελληνίδα από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα, κινδυνεύει λιγότερο από μία μετανάστρια στην Ελλάδα χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα, με απόλυτη άγνοια ορισμένες φορές περί των δικαιωμάτων της και ενδεχομένως έχοντας υποστεί κακοποίηση κατά τη διάρκεια του ταξιδιού προς την Ελλάδα, κατά την είσοδό της στην Ελλάδα ή στη χώρα καταγωγής της.

Έχουν διεξαχθεί πολλές μελέτες σχετικά με την ανισότητα ανδρών και γυναικών αλλά και για τη βία που υφίστανται οι γυναίκες, οι οποίες αναδεικνύουν τις πολλαπλές διαστάσεις του ζητήματος. Στο πλαίσιο ενός άρθρου, δε θα επεκταθούμε διεξοδικότερα. Σκοπός είναι να παραθέσουμε προς ενημέρωση κάποια στοιχεία σχετικά με τα δικαιώματα των μεταναστριών. Ενημέρωση, η οποία θεωρούμε πως ίσως βοηθήσει τούτες τις γυναίκες, αλλά και τους κρατικούς ή δημοτικούς φορείς και τους φορείς από την κοινωνία των πολιτών οι οποίοι ασχολούνται με ζητήματα μετανάστευσης, καθώς και το σύνολο της κοινωνίας, για την καλύτερη κατανόηση του φαινομένου της μετανάστευσης.

Το θεσμικό πλαίσιο περί της καταπολέμησης της βίας κατά των γυναικών και της προστασίας τους ενισχύθηκε, προσφάτως, στη χώρα μας με την υπογραφή, στις 11/05/2011, της Σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και την Καταπολέμηση της Βίας Κατά των Γυναικών και της Οικογενειακής Βίας . Στο παρόν άρθρο, θα ασχοληθούμε ιδιαίτερα με το «κομμάτι» που αφορά τα δικαιώματα των γυναικών και των ανήλικων κοριτσιών που έρχονται ως μετανάστριες στην Ελλάδα και τις δυνατότητές τους σχετικά με την αίτηση παροχής ασύλου ή επικουρικής συμπληρωματικής προστασίας εξαιτίας διώξεων λόγω φύλου.

Στην παραπάνω ευρωπαϊκή σύμβαση, ορίζεται πως η οφειλόμενη στο φύλο βία κατά των γυναικών μπορεί να αναγνωρισθεί ως μορφή σοβαρής βλάβης που δικαιολογεί την παροχή ασύλου ή επικουρικής συμπληρωματικής προστασίας. Αυτό αποτελεί μία είδηση η οποία, αν και έχει περάσει ένας χρόνος, δεν έχει αναφερθεί στα δελτία ειδήσεων των περισσότερων ραδιοτηλεοπτικών σταθμών. Το θέμα, λοιπόν, είναι κατά πόσο γνωρίζουν οι άμεσα ενδιαφερόμενες ότι έχουν αυτή τη δυνατότητα. Κατά πόσο επίσης οι αρμόδιοι φορείς, όπως οι υπηρεσίες πρώτης υποδοχής και παροχής ασύλου, είναι ενημερωμένοι αλλά και το προσωπικό κατάλληλα καταρτισμένο προκειμένου να την εφαρμόσει. Και τελικά, οι πολίτες, άσχετα με το βαθμό ευαισθητοποίησής τους σε θέματα μετανάστευσης, δεν είναι σκόπιμο να ενημερώνονται για τους τρόπους με τους οποίους η πολιτεία αντιμετωπίζει τα προβλήματα που έχουν οι μετανάστες και οι μετανάστριες;

 Η Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων (Γ.Γ.Ι.Φ.) σε συνεργασία με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και την Ύπατη Αρμοστεία του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, συνέταξε έναν οδηγό προς τις μετανάστριες οι οποίες αιτούνται άσυλο, αλλά κυρίως προς το προσωπικό όλων των φορέων που εμπλέκονται με το σχετικό θέμα. Ο οδηγός, βασιζόμενος στη Σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη και την Καταπολέμηση της Βίας Κατά των Γυναικών και της Οικογενειακής Βίας, έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Γ.Γ.Ι.Φ.

Αυτός ο οδηγός, μας ενημερώνει για τις διαδικασίες που πρέπει να τηρηθούν στα κέντρα πρώτης υποδοχής και στις υπηρεσίες αίτησης παροχής ασύλου. Είναι ξεκάθαρο, πως το προσωπικό οφείλει να ενημερώσει τις γυναίκες και τα ανήλικα κορίτσια περί του δικαιώματός τους να καταθέσουν αίτηση παροχής ασύλου ή επικουρικής συμπληρωματικής προστασίας λόγω ενδεχομένων διώξεων που υφίστανται ή υπάρχει ο κίνδυνος να δεχτούν, λόγω του φύλου τους.

Κάποια από τα αιτήματα ασύλου που βασίζονται στη δίωξη λόγω φύλου και τα οποία έχουν συμβεί ή υπάρχει κίνδυνος να συμβούν στη χώρα καταγωγής τους ή συνέβησαν κατά την διάρκεια του ταξιδιού ή της εισόδου τους στη χώρα υποδοχής, σχετίζονται με:

  • Πράξεις σεξουαλικής βίας.
  • Ενδοοικογενειακή βία.
  • Αναγκαστικό οικογενειακό προγραμματισμό. Σε κάποιες χώρες τελούνται υποχρεωτικοί γάμοι ή υποχρεωτικές εκτρώσεις.
  • Κλειτοριδεκτομή.
  • Τιμωρία για παραβίαση κοινωνικών ηθών. Το εθιμικό δίκαιο, σε καμία περίπτωση δε μπορεί να θεωρηθεί πως υπερέχει των δικαιωμάτων των γυναικών.
  • Διακρίσεις κατά ομοφυλοφίλων.
  • Σωματεμπορία (trafficking).

Ιδιαίτερα ευάλωτες σε διώξεις λόγω φύλου θεωρούνται οι μόνες γυναίκες, οι επικεφαλής μονογονεϊκών οικογενειών, οι ηλικιωμένες ή χήρες χωρίς οικογένεια, οι γυναίκες με προβλήματα αναπηρίας ή με προβλήματα υγείας και όσες είναι άπορες. Επιπροσθέτως, όσες αντιτίθενται σε κοινωνικούς κανόνες σχετικά με τον σεξουαλικό προσανατολισμό, τον ακρωτηριασμό των γυναικείων γεννητικών οργάνων, τους αναγκαστικούς γάμους κ.ά.

Επιπλέον συνίσταται, οι σχετικοί φορείς να στελεχώνονται από προσωπικό καταρτισμένο και ευαισθητοποιημένο σε θέματα φύλου και να υπάρχει επικουρικό προσωπικό αποτελούμενο από ψυχολόγους και ιατρούς. Το προσωπικό που εξυπηρετεί τις μετανάστριες και τις γυναίκες πρόσφυγες να είναι γυναίκες και κατάλληλα εκπαιδευμένο στην παροχή φροντίδας σε παιδιά όσων αφορά τα ανήλικα κορίτσια. Επίσης, κατά τη διαδικασία συνέντευξης για την παροχή ασύλου, έχει ιδιαίτερη σημασία οι γυναίκες να μην εκπροσωπούνται από άνδρες που αποτελούν συγγενικά τους πρόσωπα αλλά να δίνουν συνέντευξη μόνες τους. Οι λόγοι για τις μεμονωμένες συνεντεύξεις γυναικών, ακόμη αι αν συνοδεύονται από ανδρικά συγγενικά πρόσωπα, είναι πολλοί. Μπορεί οι ίδιες να έχουν παραπάνω λόγους για τους οποίους να δικαιούνται άσυλο, να ντρέπονται να γνωστοποιήσουν στα μέλη της οικογένειάς τους, τους φόβους τους ή τις διώξεις που έχουν υποστεί λόγω του φύλου τους ή και να αποτελούν θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Επιπλέον για τα ανήλικα κορίτσια, εφιστάται η προσοχή πως πρέπει να αντιμετωπίζονται όπως όλα τα παιδιά ανεξαρτήτως φύλου, πρωτίστως ως παιδιά και δευτερευόντως ως μετανάστες. Η κράτησή τους πρέπει να αποφεύγεται και σε καμία περίπτωση να μην εφαρμόζεται μόνο λόγω εισόδου στη χώρα χωρίς έγγραφα. Τέλος, ορίζεται ο διορισμός επιτρόπου για τη διασφάλιση των συμφερόντων των παιδιών – και σε αυτή τη περίπτωση συνίσταται να είναι γυναίκα η επίτροπος.

Κάποια άλλα καίρια ζητήματα που θίγονται στο συγκεκριμένο οδηγό, αφορούν μία περαιτέρω ενημέρωση που πρέπει να δίνεται από αυτούς τους φορείς προς τις ενδιαφερόμενες μετανάστριες. Ενημέρωση, η οποία σχετίζεται με τα δικαιώματά τους, τις υπηρεσίες αρωγής που μπορούν να τις βοηθήσουν και αφορούν την ιατροφαρμακευτική, ψυχοκοινωνική και νομική υποστήριξη, ενημέρωση για τους κινδύνους του trafficking. Απαραίτητη, βέβαια, προϋπόθεση όλων αυτών είναι η λειτουργία μηχανισμών για την καταγγελία της κακοποίησης οι οποίοι οφείλουν να διασφαλίζουν εύκολη πρόσβαση και εμπιστευτικότητα. Μετά δε την καταγγελία, πρέπει να εξασφαλίζεται και η προστασία των γυναικών αυτών με συνεχή νομική συνδρομή και υποστήριξη. Σαφώς, τέτοιου είδους μηχανισμοί πρέπει να παρέχουν τις υπηρεσίες τους σε όλες τις γυναίκες ανεξαρτήτως εθνικότητας, εννοώντας πως πρέπει να απευθύνονται και στις γηγενείς. Απλώς, στην περίπτωση των μεταναστριών, η ενημέρωση σχετικά με αυτούς τους μηχανισμούς αλλά και η πρόσβαση σε αυτούς είναι ακόμη πιο δύσκολη και απαιτείται, από την πλευρά του προσωπικού, εξειδικευμένες γνώσεις σχετικά με διάφορες πολιτισμικές ιδιαιτερότητες. Τέλος, η τεχνογνωσία σχετικά με μεταναστευτικά ζητήματα την οποία ήδη διαθέτουν Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις ή όποιες άλλες ομάδες πολιτών, παροτρύνονται οι φορείς του κράτους να την αναζητούν και να συνεργάζονται με τους φορείς της κοινωνίας των πολιτών.

Το 70% του πληθυσμού το οποίο ζει σε συνθήκες έσχατης φτώχειας είναι γυναίκες. Τα 2/3 των αναλφάβητων ενηλίκων στον κόσμο είναι γυναίκες. 45 εκατομμύρια γυναίκες στον κόσμο δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση. Μία στις τέσσερεις γυναίκες στον κόσμο δε γνωρίζει να διαβάσει και να γράψει. Κάθε λεπτό, μία γυναίκα χάνει τη ζωή της λόγω επιπλοκών κατά τη διάρκεια της γέννας. Το 80% των προσφύγων είναι γυναίκες και παιδιά σε κάθε προσφυγικό πληθυσμό. Το 50% περίπου των προσφύγων είναι γυναίκες και κορίτσια. (Πηγή: action aids)

Τα νούμερα επιδεικνύουν πως πολλά οφείλουν να γίνουν παρόλο το θεσμικό και νομικό οπλοστάσιο που έχει δημιουργηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, για τα δικαιώματα των γυναικών. Αν υποθέσουμε, πως η πλειοψηφία των μεταναστών και μεταναστριών προέρχονται από εμπόλεμες χώρες, χώρες στις οποίες για οποιοδήποτε λόγο κινδυνεύει άμεσα η αξιοπρέπειά τους, η σωματική τους ακεραιότητα καθώς και η ίδια τους η ζωή, και πιθανότατα τα παραπάνω νούμερα να αφορούν μεγάλο αριθμό μεταναστριών οι οποίες έχουν έρθει στην Ελλάδα, είναι σημαντικό να προβάλλεται οποιαδήποτε ενέργεια στηρίζει τα δικαιώματά τους, ακόμη και αν δε λύνει συνολικά το πρόβλημα.

Πηγή: social activism Αθηνών

Share

«Θετική νομοθετική δράση υπέρ των γυναικών»: επιβεβλημένη ή απλά ανεκτή;

της Δήμητρας Ρωμανού

Η ισότητα των φύλων καθιερώνεται στο Σύνταγμα από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 2 «οι Έλληνες  και Ελληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις» και 116 παρ. 2 του Συντάγματος που προβλέπει ότι « δεν αποτελεί διάκριση λόγω φύλου η λήψη θετικών μέτρων για την προώθηση της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών». Τα παραπάνω μας κάνουν να αναρωτιώμαστε: έχουν πραγματικά ίσα δικαιώματα οι γυναίκες στην κοινωνία που ζούμε; Είναι ανεκτή η διαφορετική και θετική μεταχείριση των γυναικών νομοθετικά; Κρίνεται επιβεβλημένη κατά την γνώμη μου και δικαιολογείται με κριτήρια πραγματικών καταστάσεων ή ανάγκης (π.χ. βία στην οικογένεια), αξιολογικά (π.χ. ποσόστωση σε κατάληψη δημόσιων θέσεων ή στα κέντρα λήψης αποφάσεων), κοινωνικά, πολιτισμικά (π.χ. θρησκείες που θέλουν τη γυναίκα ως κατώτερο ον), πολιτικά (π.χ. καθεστώτα που επιβάλλουν την πατριαρχία). Η θετική διάκριση του νομοθέτη υπέρ των γυναικών όμως κρίνεται επιβεβλημένη και για έναν ακόμη λόγο, τον σημαντικότερο: γιατί οι γυναίκες στην άνιση, πατριαρχική κοινωνία κινδυνεύουν διπλά. Από τη μία πέφτουν θύματα διακρίσεων σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής τους και από την άλλη κινδυνεύουν περισσότερο από τους άντρες να πέσουν θύματα παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Είναι ζήτημα αν υπάρχει μία χώρα στον κόσμο που να μεταχειρίζεται τις γυναίκες της τόσο καλά όσο τους άντρες της, αφού οι διακρίσεις με βάση το φύλο είναι μια διεθνής πραγματικότητα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι παρ’ όλο που η παρουσία των γυναικών σε εθνικές και διεθνείς δομές λήψης αποφάσεων είναι ισχνή, η εκπροσώπησή τους μεταξύ των θυμάτων των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι εντυπωσιακή: σύμφωνα με έρευνα που δημοσίευσε ο ΟΗΕ τον Μάρτιο του 2012 μόλις μία στους πέντε βουλευτές στα νομοθετικά σώματα όλου του πλανήτη είναι γυναίκα και τονίζει τους πολύ αργούς ρυθμούς με τους οποίους αυξάνεται αυτός ο αριθμός. Σημειώνει ακόμη ότι παρά τις προσδοκίες που καλλιέργησαν πολιτικά γεγονότα όπως η Αραβική Άνοιξη αυτές δεν μετουσιώθηκαν σε  εκπροσώπηση των γυναικών. Στην κορυφή της κατάταξης παραμένουν οι σκανδιναβικές χώρες με μέσο όρο 42% ενώ σε δύο χώρες το ποσοστό ξεπερνά το 50%, στην Ανδόρα και τη Ρουάντα. Γενικά σε 20 από τις 188 χώρες τα Κοινοβούλια έχουν ποσοστό συμμετοχής γυναικών μεγαλύτερο από 33%.

Στην Ελλάδα,  στη  νέα Κυβέρνηση που σχηματίστηκε τον Ιούνιο, από τους 39 Υπουργούς και Υφυπουργούς μόνο οι 2 είναι γυναίκες! Είναι λοιπόν φανερή ακόμα μία οπισθοδρόμηση στις κατακτήσεις των γυναικών, ταυτόχρονα όμως κρίνεται επιτακτικός και αναγκαίος ο αγώνας για την εισαγωγή της ισότητας στο νομικό και πολιτικό επίπεδο. Αν τώρα, με την διάλυση του κοινωνικού κράτους και τον οδοστρωτήρα του Μνημονίου που καταργεί τα εργασιακά δικαιώματα καθίσταται ευάλωτος απέναντι στην αυθαιρεσία του κεφαλαίου ο εργαζόμενος δεν καθίσταται διπλά ευάλωτη η γυναίκα εργαζόμενη;

Η μάχη δίνεται διπλά λοιπόν από μεριάς μας όχι μόνο για την μη κατάργηση της εργατικής νομοθεσίας αλλά και για την θετική λήψη μέτρων υπέρ των γυναικών για την άρση των ανισοτήτων που η συντηρητική κοινωνία επιβάλει. Αποτελεί για παράδειγμα μία σχετική θωράκιση για τις γυναίκες στη ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, ο Ν. 3896/2010 ο οποίος προβλέπει την αρχή της ισότητας των αμοιβών μεταξύ ανδρών και γυναικών για την παροχή της ίδιας εργασίας (αφού συχνά για την ίδια θέση μία γυναίκα αμοιβόταν λιγότερο από έναν άνδρα), την ίση μεταχείριση στα επαγγελματικά συστήματα κοινωνικής ασφάλισης,  την αρχή της ισότητας στην πρόσβαση στην απασχόληση. Ακόμα ο ν. 3488/2006 που τιμωρεί την σεξουαλική παρενόχληση στο χώρο εργασίας, φαινόμενο πολύ συχνό που σπάνια καταγγέλεται, πόσο μάλλον στις σημερινές συνθήκες που η εύρεση εργασίας είναι τόσο δύσκολη!

Ένα άλλο θέμα που είχε προκαλέσει προβληματική στη χώρα μας ήταν η ποινικοποίηση της ενδοοικογενειακής βίας στην Ελλάδα (Ν. 3500/2006). Πολλοί προέβαλαν το ερώτημα «αφού ο Ποινικός Κώδικας τιμωρεί τη σωματική βλάβη γιατί χρειάζεται ξεχωριστός νόμος γι’αυτό;». Κατ’αρχάς διότι ο παραπάνω νόμος ποινικοποιεί και τον βιασμό εντός γάμου, κάτι το οποίο πρώτερα θεωρείτο «συζυγικό καθήκον» και άρα δεν μπορούσε να καταγγελθεί ή να αποτελέσει τεκμήριο ισχυρού κλονισμού για την λύση του γάμου. Επίσης, η βία εντός της οικογένειας πρέπει να έχει ξεχωριστή απαξία ως αδίκημα με ειδική πρόβλεψη για τη φροντίδα και την αποκατάσταση των θυμάτων. Πρόκειται για ένα διεθνές πρόβλημα. Σύμφωνα με το Συμβούλιο της Ευρώπης η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί τη βασική αιτία θανάτου και αναπηρίας για τις γυναίκες ηλικίας 16 έως 44 ετών και ευθύνεται για περισσότερους θανάτους και προβλήματα υγείας απ’ότι ο καρκίνος ή τα αυτοκινητιστικά δυστυχήματα. Σε χώρες όπως η Ινδία ενδοοικογενειακή βία υπάρχει στα πλαίσια διαφωνιών για την προίκα, θεσμός ο οποίος στην Ελλάδα καταργήθηκε το 1983 με τον νόμο 1329/83. Ένας λόγος όμως που οι κυβερνήσεις «δυσκολεύονται» ή δεν θέλουν την θεσμοθέτηση τέτοιων νόμων είναι η πρόβλεψη ειδικών κονδυλίων του κρατικού προϋπολογισμού για την υλοποίησή τους, κάτι που θεωρείται «περιττό» ή «πολυτέλεια» ειδικά την υπάρχουσα περίοδο. Όμως το πρόβλημα της βίας μέσα στην οικογένεια πρέπει να αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα, διαφορετικά θα αναπαράγεται και θα διαιωνίζεται το πρότυπο και κατ’αποτέλεσμα η συμπεριφορά του βίαιου άντρα, ένα πρότυπο που δεν γνωρίζει σύνορα,πολιτισμούς και τάξεις.

Ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της ισότητας των φύλων, έγινε με τη μεταρρύθμιση του οικογενειακού δικαίου με τον προαναφερθέντα Ν. 1329/1983 που προβλέπει μεταξύ άλλων και τη μη μεταβολή του επωνύμου των συζύγων μετά το γάμο στις έννομες σχέσεις τους. Ωστόσο, αντισυνταγματική είναι η πρόβλεψη του άρθ. 1505 παρ. 3 ΑΚ

«αν οι γονείς παραλείψουν να δηλώσουν το επώνυμο των τέκων τους αυτά λαμβάνουν το επώνυμο του πατέρα τους». Εισάγεται έτσι αδικαιολόγητη διάκριση υπέρ των ανδρών, κατάλειπο παρωχημένων ανδροκρατικών αντιλήψεων. Το 2008 όμως, με το νόμο υπ’αριθμ. 3719/2008, εισάγεται η ευχέρεια «με συμφωνία των συζύγων ο καθένας απ’ αυτούς να προσθέτει το επώνυμό του στο επώνυμο του άλλου». Τίθεται πάλι εδώ το ερώτημα: υπάρχει όντως η δυνατότητα επιλογής πολλών γυναικών στο να ΜΗΝ φέρουν το επώνυμο του συζύγου τους ή αν γνωρίζουμε πολλούς άντρες που να θέλησαν να προσθέσουν στο δικό τους επώνυμο αυτό της συζύγου τους;

Οι γυναίκες σε όλο τον κόσμο αγωνίζονται ώστε οι κυβερνήσεις να αναγνωρίσουν τα δικαιώματά τους και να τα προστατέψουν και νομοθετικά. Είναι ένας συνεχής αγώνας για ισότητα, για εξάλειψη των διακρίσεων. Αυτό που ενώνει τις γυναίκες σε όλο τον κόσμο πέρα από τάξεις, φυλή, πολιτιστικό περιβάλλον, θρησκεία, καταγωγή είναι το γεγονός ότι είναι ευάλωτες στην άρνηση και τη στέρηση των βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους, αλλά κυρίως η αφοσίωση στις προσπάθειές τους να διεκδικήσουν αυτά τα δικαιώματα. Όλες έχουν ένα κοινό σημείο, είναι γυναίκες που αποφάσισαν να βελτιώσουν τις κοινωνίες τους και αποφάσισαν να κάνουν κάτι γι’αυτό! Ήταν και είναι θαρραλέες και αποφασισμένες αγωνίστριες…

Share