Subscribe via RSS Feed

Tag: "οικογένεια"

“Miss Violence”: Ανατέμνοντας την (νεοελληνική) οικογένεια

του Γιάννη Κοντού

Με εμφανείς επιρροές από τον κινηματογράφο του Χάνεκε και του Λάνθιμου, η πολυσυζητημένη και πολυβραβευμένη ταινία του Αλέξανδρου Αβρανά Miss Violence, ένας πολιτικά διαυγής, αφηγηματικά λιτός, εικαστικά άρτιος και ερμηνευτικά αψεγάδιαστος στοχασμός πάνω στις σχέσεις εξουσίας και στην ενδο-οικογενειακή βία, έκανε την πρεμιέρα της σε ένα κατάμεστο «Ολύμπιον» την Κυριακή 3 Νοεμβρίου, στα πλαίσια του 54ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Στο στόχαστρο της ταινίας του Αβρανά βρίσκεται η νοσηρή εκδοχή της σύγχρονης ελληνικής (και όχι μόνο) οικογένειας, ένα επανερχόμενο θεματικό μοτίβο σε ελληνικές παραγωγές των τελευταίων χρόνων. Όλα ξεκινούν από την αυτοκτονία της εντεκάχρονης Αγγελικής, της μικρότερης κόρης, τη μέρα των γενεθλίων της. Η αστυνομία και οι υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας προσπαθούν επίμονα να ανακαλύψουν τι κρύβεται πίσω από το τραγικό και φαινομενικά δυσερμήνευτο συμβάν, ενώ η οικογένεια επιμένει πως επρόκειτο για «ατύχημα». Σταδιακά η «βιτρίνα» αρχίζει να ραγίζει: ο πατέρας (εξαιρετικός στο ρόλο του ο Θέμης Πάνου), αληθινός πατέρας-αφέντης και άνεργος λογιστής, «διοικεί» την οικογένεια με σιδερένια πυγμή, πειθαρχία και αυταρχισμό. Και όχι μόνο: σύντομα αποκαλύπτεται πως, όχι μόνο εξαναγκάζει τις κόρες του να εκδίδονται, αλλά διατηρεί και ο ίδιος αιμομικτική σχέση μαζί τους. Η κάθαρση που επέρχεται με την ολοκλήρωση της ταινίας είναι ελάχιστα ανακουφιστική, και, πάντως, ανοιχτή σε πολλαπλές ερμηνείες.

Συνυφαίνοντας το αυτο-αναφορικό, «κλειστό» ψυχολογικό δράμα λανθιμικού τύπου με στοιχεία ωμού ρεαλισμού, στα όρια κάποιες φορές του νατουραλισμού (οι ερωτικές σκηνές της ταινίας είναι από τις σκληρότερες που έχουμε παρακολουθήσει τα τελευταία χρόνια στον ελληνικό κινηματογράφο), ο Αβρανάς καταθέτει έναν αδυσώπητο και πολυεπίπεδο στοχασμό πάνω στις σχέσεις εξουσίας που συνδέουν τα μέλη μιας οικογένειας και τις διάφορες μορφές που μπορεί να προσλάβει η ενδο-οικογενειακή βία. Μιας εξουσίας, η οποία, τελικά, δεν προσδιορίζεται με βάση το φύλο, όπως καταδεικνύεται στη διάρκεια της ταινίας. Η αφηγηματική λιτότητα αποτελεί μια από τις κύριες αρετές της Miss Violence, όπως εξάλλου και η εικαστική της αρτιότητα, γεγονός που δεν αποτελεί έκπληξη, δεδομένης της έμφασης, σχεδόν εμμονής, του Αβρανά στο αισθητικό πεδίο. Όλες οι ερμηνείες είναι εξαιρετικές, με προεξάρχουσες εκείνες του Θέμη Πάνου και της Σίσσυς Τουμάση, στον απαιτητικό και δύσκολο ρόλο της Μυρτώς.

Η ταινία του Αλέξανδρου Αβρανά Miss Violence προβάλλεται από τις 7 Νοεμβρίου στις αίθουσες.

Πηγή: εναντιοδρομίες

 

 

Share

Υεμένη: Πυρπόλησε την κόρη του γιατί τηλεφωνήθηκε με τον αρραβωνιαστικό της

Η 15χρονη υπέκυψε στα τραύματά της

Σοκ έχει προκαλέσει στην Υεμένη η πυρπόληση μίας 15χρονης από τον πατέρα της επειδή την έπιασε να μιλά στο τηλέφωνο με τον αρραβωνιαστικό της.

Η έφηβη υπέκυψε στα τραύματά της. Η υπόθεση έρχεται να προστεθεί στο δραματικό θάνατο οκτάχρονης από αιμορραγία στο κρεβάτι του «γάμου» πριν από έναν μήνα.

«Ο πατέρας διέπραξε αυτήν την αποτρόπαια πράξη με το πρόσχημα πως η κόρη του είχε επικοινωνία με τον αρραβωνιαστικό της» ανέφερε η αστυνομία της Υεμένης, όπως μεταδίδει το Reuters.

Τοπικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι ο 35χρονος πατέρας έπιασε την κόρη του να μιλά στο τηλέφωνο με τον αρραβωνιαστικό της. Τα παραδοσιακά ήθη στην Υεμένη απαγορεύουν επικοινωνία μεταξύ των μελλόνυμφων πριν τον γάμο, ο οποίος έχει «κανονιστεί» με συνοικέσιο.

Πηγή: το Βήμα

 

Διαβάστε ακόμη

Συγκλονιστική μαρτυρία 11χρονης από την Υεμένη για αναγκαστικό γάμο

Αναγκαστικοί γάμοι – κατεστημένοι βιασμοί

Πόσο κοστίζει μια γυναίκα στην Υεμένη;

 

Share

Πόσο κοστίζει μια γυναίκα στην Υεμένη;

Έως και 15.000 δολάρια ζητούν οι γονείς στην Υεμένη από τους υποψήφιους γαμπρούς για να παντρευτούν τις κόρες τους. Μάλιστα καταγράφεται αύξηση της προίκας που ζητείται και αυτό έχει προκαλέσει την αντίδραση των νέων ανδρών που κινητοποιούνται με αίτημα τη μείωσή της. Ενώ η χώρα βρίσκεται σε διαδικασία «εθνικού διαλόγου» για νέο Σύνταγμα, κοινωνία και πολιτεία μοιάζουν να κλείνουν τα αυτιά στις κραυγές των γυναικών που επιχειρούν να σπάσουν τα δεσμά τους ζητώντας το αυτονόητο: Την ελευθερία και τα δικαιώματά τους.

Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα του αραβικού δικτύου Al Arabiya οι νεαροί ενήλικες στην Υεμένη που επιθυμούν να παντρευτούν δυσκολεύονται πλέον να καταβάλουν τα μεγάλα ποσά που απαιτούν οι γονείς για τις κόρες τους. Στην κεντρική επαρχεία Taiz, στο χωριό Al-Jarf, νέοι άνδρες πραγματοποίησαν πορεία απαιτώντας τη μείωση της προίκας. Αφορμή αποτέλεσε το αίτημα ενός πατέρα από έναν υποψήφιο γαμπρό για καταβολή 500.000 Rial, περίπου 2.500 δολαρίων, ώστε να παντρευτεί την κόρη του. Πρόκειται για ένα ποσό που πολλοί δεν μπορούν να πληρώσουν, αναφέρει το Al Arabiya.

Μάλιστα οι νεαροί προειδοποίησαν με κλιμάκωση των δράσεών τους σε περίπτωση που δεν μειωθεί η προίκα υποστηρίζοντας πως οι απαιτήσεις των γονιών συμβάλουν στη αύξηση των εργένηδων στην κοινωνία της Υεμένης. Περπατώντας στους δρόμους ενός χωριού στην επαρχία Taiz απαίτησαν από τους γονείς και τους πρεσβύτερους της κοινότητας να υπογράψουν ένα έγγραφο που απαγορεύει στις οικογένειες να ζητήσουν προίκα άνω των 1.000 δολαρίων.

Το φαινόμενο δεν περιορίζεται στην Taiz. Το ποσοστό των εργένηδων στην Υεμένη αυξάνεται συνεχώς λόγω της φτώχειας και της ανεργίας. Οι υποψήφιοι γαμπροί, αναφέρει η ίδια πηγή, δεν έχουν τη δυνατότητα να καταβάλουν τα ποσά που ζητούν οι γονείς. Ο Majib Abad al-Vihab, Άραβας μελετητής που ειδικεύεται σε θέματα της Υεμένης, μιλώντας στο Al Arabiya ανέφερε πως σε πολλές περιοχές της χώρας «η προίκα που ζητείται από τους γονείς μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 15.000 δολάρια».

Σύμφωνα με πληροφορίες από τοπικές πηγές που επικαλείται το Al Arabiya σε πολλές περιπτώσεις ο λόγος που ζητούνται πολλά χρήματα είναι γιατί οι νύφες διαθέτουν διαβατήριο των ΗΠΑ. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα ynetnews.com αντίστοιχα φαινόμενα καταγράφονται και σε άλλες χώρες του αραβικού κόσμου. Στο Αμπού Ντάμπι ο διάδοχος του θρόνου αποφάσισε την προώθηση μέτρων για τη «μείωση του κόστους των γάμων στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ώστε να μειωθεί η επιβάρυνση για τους νέους που θέλουν να παντρευτούν».

Την ίδια στιγμή οι γυναίκες στην Υεμένη αλλά και οργανώσεις νέων, κινητοποιούνται για να σπάσουν τα δεσμά τους και ζητούν ριζικές αλλαγές ώστε να αποκτήσουν τα αυτονόητα δικαιώματα. Η Noora Al Shami, ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών στην Υεμένη, σε άρθρο της στη Ηuffington Post, περιγράφει της συνθήκες που επικρατούν και τονίζει: «Οι γυναίκες δεν θα πρέπει να είναι τα θύματα. Αρνούμαι να ζω κάτω από τα ερείπια του παρελθόντος».

«Το όνομά μου είναι Noora. Όταν ήμουν παιδί ο πατέρας μου φοβόταν πως θα είχα μια ζωή μέσα στην ανέχεια για πάντα. Πίστευε πως ο γάμος θα ήταν το καλύτερο για μένα και ο σύζυγός μου θα με φρόντιζε. Δεν μπορώ να περιγράψω τον πόνο που νιώθω όταν θυμάμαι εκείνες της ημέρες. Ήμουν παντρεμένη με ένα ζώο για δέκα χρόνια. Φανταστείτε ένα 11χρονο κορίτσι να είναι παντρεμένο. Κανείς δεν μπορεί να καταλάβει πως είναι. Όταν θυμάμαι εκείνες της ημέρες σκέφτομαι πως δεν πρόκειται ποτέ δεν θα αφήσω να συμβεί το ίδιο στην κόρη μου. Δεν θέλω να ζήσει αυτό που έζησα. Μετά από δέκα χρόνια που υπέφερα και έχασα την αξιοπρέπειά μου έμαθα για ένα πρόγραμμα που υλοποιεί η Ένωση Γυναικών της Υεμένης, με την υποστήριξη της Oxfam, μέσω του οποίου παρέχεται νομική προστασία στις γυναίκες που πέφτουν θύματα βίας. Κατάφερα να βρω δικηγόρο και να υποβάλλω αίτηση διαζυγίου. Όμως μετά από το διαζύγιο είχα να αντιμετωπίσω μια άλλη πραγματικότητα. Πως θα ταϊσω τα τρία μου παιδιά και πως θα φροντίσω τους ηλικιωμένους γονείς μου; Έπρεπε να βρω δουλειά», αναφέρει και συνεχίζει:

«Εργάστηκα ως οικιακή βοηθός ενώ συνέχισα τις σπουδές μου για να τελειώσω το λύκειο. Οι γείτονες συνήθιζαν να με παρενοχλούν και να λένε πως ήμουν μια κακή γυναίκα που πήρε διαζύγιο. Η γυναίκα για την οποία δούλευα ήταν επικεφαλής της Ένωσης Γυναικών Υεμένης. Αυτή με ενθάρρυνε να μιλήσω για τις εμπειρίες μου και μου ζήτησε να λάβω μέρος σε μια εκστρατεία ευαισθητοποίησης σχετικά με την ανάγκη να τεθεί ένα όριο ηλικίας γάμου. Ως γυναίκα της Υεμένης έχω αντιμετωπίσει πολλές προκλήσεις, αλλά έπρεπε να μείνω δυνατή και να αγωνιστώ για να βελτιώσω την κατάστασή μου. Άρχισα να λέω στους ανθρώπους για την ψυχολογική και σωματική επίδραση που είχε ο γάμος πάνω μου σαν παιδί. Απέβαλα δύο φορές και ήμουν τυχερή που επιβίωσα. Έχω ακούσει για πολλά νεαρά κορίτσια που πέθαναν στη γέννα λόγω των επιπλοκών κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του τοκετού.

Δυστυχώς το φαινόμενο του εξαναγκασμού νεαρών κοριτσιών να παντρευτούν δεν έχει σταματήσει και ακούμε τραγικές ιστορίες κάθε μέρα. Θέλουμε να αλλάξει και πιστεύουμε πως η αλλαγή είναι στο χέρι μας. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων έξι μηνών οι συζητήσεις για το μέλλον της Υεμένης έχουν ξεκινήσει. Ονομάστηκαν Εθνικός διάλογος. Στο διάλογο αυτό συμμετέχουν πολίτες της Υεμένης από διαφορετικό ιδεολογικό χώρο, κόμμα και κοινότητες. Πολλοί από αυτούς είναι απλοί άνθρωποι σαν κι μένα. Θέλουμε η φωνή μας να ακουστεί.

Οι γυναίκες που κλήθηκαν να συμμετάσχουν στον διάλογο αντιστοιχούν σε ποσοστό μικρότερο του ενός τρίτου των πολιτών, ωστόσο για πρώτη φορά έχουμε την ευκαιρία να αγωνιστούμε για ίσα δικαιώματα και ευκαιρίες ενόψει ενός νέου συντάγματος. Ζήτησα από τα υπόλοιπα μέλη που συμμετέχουν στον διάλογο να με βοηθήσουν να επισημάνω το ζήτημα του γάμου παιδιών. Κατά τη διάρκεια του διαλόγου είχα την ευκαιρία να επισκεφτώ το κοινοβούλιο και να πιέσω για ένα νόμο που θα θέτει ως κατώτερο όριο ηλικίας για γάμο την ηλικία των 18 ετών. Αυτός ο νόμος έχει προταθεί και στο παρελθόν αλλά ποτέ δεν έχει εγκριθεί από την κυβέρνηση. Σήμερα πιέζω για διασφαλιστούν τα δικαιώματα των γυναικών και των παιδιών στο νέο σύνταγμα.

Πολλές γυναίκες της Υεμένης εξακολουθούν να μην κατανοούν τα δικαιώματά τους, ενώ και πολλές γυναίκες που γνωρίζουν φοβούνται να μιλήσουν. Χρειαζόμαστε οργανώσεις στην κοινωνία για τη διεξαγωγή εκστρατειών ευαισθητοποίησης σχετικά με τις επιπτώσεις του γάμου παιδιών που θα πραγματοποιηθούν σε αγροτικές και αστικές περιοχές με στόχο τη χειραφέτηση των γυναικών. Η συμμετοχή μου στον διάλογο ήταν ένα όνειρο για μένα και μου έδωσε τη δυνατότητα να υπερασπιστώ τα δικαιώματα των γυναικών. Ζήτησα καίριο ρόλο για τις γυναίκες στη λήψη αποφάσεων και να συμμετάσχουν κατά 30% στους κρατικούς θεσμούς. Μια από τις προσωπικές μου νίκες στο διάλογο ήταν η έγκριση ενός νέου νόμου που δίνει στις διαζευγμένες γυναίκες το δικαίωμα της στέγασης. Ελπίζω ο εθνικός διάλογος και η σύνταξη του νέου συντάγματος να φέρει αλλαγές στη ζωή των γυναικών και όχι μόνο νόμους που θα μείνουν στα χαρτιά. Ωστόσο φοβάμαι πως εάν η διαδικασία αποτύχει τότε η Υεμένη ενδέχεται να γνωρίσει δεινά όπως έναν εμφύλιο ή μια ανάλογη κατάσταση με αυτή της Αιγύπτου. Αυτό θα είναι καταστροφικό όχι μόνο για τους πολίτες της Υεμένης αλλά και για τις γειτονικές χώρες.

Ελπίζω οι γυναίκες να αποκτήσουν τα δικαιώματά τους, να αποκτήσουν πρόσβαση στην εκπαίδευση και να αντιδράσουν στην αδικία. Οι γυναίκες αποτελούν το μισό πληθυσμό αυτής της κοινωνίας και η χώρα χωρίς αυτές θα είναι αδύναμη. Ελπίζω οι γυναίκες του κόσμου να στηρίξουν την Υεμένη και να βοηθήσουν τη χώρα να πετύχει σε αυτή την κρίσιμη φάση. Θέλω να μπορέσει η φωνή μου να ακουστεί και να αλλάξει τις ζωές των γυναικών στην Υεμένη. Οι γυναίκες δεν θα πρέπει να είναι τα θύματα. Υπέφερα από την ενδοοικογενειακή βία και τώρα μιλάω ανοιχτά. Αρνούμαι να ζήσω στα ερείπια του παρελθόντος».

Πηγή: tvxs

 

Διαβάστε ακόμη

Συγκλονιστική μαρτυρία 11χρονης από την Υεμένη για αναγκαστικό γάμο

Αναγκαστικοί γάμοι – κατεστημένοι βιασμοί

 

Share

Τι συμβαίνει σε μια χώρα όταν οι νέοι άνθρωποι σταματούν να κάνουν σεξ;

Οι Ιάπωνες κάτω των 40 φαίνεται να χάνουν το ενδιαφέρον τους για τις συμβατικές σχέσεις. Εκατομμύρια δεν βγαίνουν καν ραντεβού ενώ ένας όλο και αυξανόμενος αριθμός δεν μπορεί να “ασχολείται” με το σεξ.

Ο αριθμός των ανθρώπων που επιλέγουν τη μοναξιά σοκάρει. Σύμφωνα με σχετική έρευνα του 2011, το 61% των άγαμων ανδρών και το 49% των γυναικών ηλικίας 18-34 δεν είχαν ποτέ κανένα είδος ρομαντικής σχέσης. Μια άλλη μελέτη διαπίστωσε ότι το ένα τρίτο των ατόμων κάτω των 30 ετών δεν έχει βγει ποτέ ραντεβού. Παρά το γεγονός ότι έχει υπάρξει εδώ και αρκετό καιρό ένας ρεαλιστικός διαχωρισμός ανάμεσα στην αγάπη και το σεξ στην Ιαπωνία -μια χώρα ως επί το πλείστον χωρίς θρησκευτικά ήθη– το σεξ βρίσκεται υπό εξαφάνιση.

Για την κυβέρνηση το “σύνδρομο της αγαμίας”  αποτελεί μέρος μιας επικείμενης εθνικής καταστροφής. Η Ιαπωνία έχει ήδη ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά γεννήσεων στον κόσμο. Ο πληθυσμός των 126 εκατομμυρίων που έχει συρρικνωθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία, αναμένεται να πέσει στο ένα τρίτο μέχρι το 2060. Το 2012 τα ποσοστά γεννήσεων που καταγράφηκαν ήταν χαμηλότερα από ποτέ. Οι Ιάπωνες κάτω των 40 δεν πρόκειται πλέον να τεκνοποιήσουν από καθήκον όπως έκαναν οι προπολεμικές γενιές.  Η χώρα διανύει μια μεγάλη κοινωνική μετάβαση μετά από 20 χρόνια οικονομικής στασιμότητας ενώ προσπαθεί να ανακάμψει από τις επιδράσεις του σεισμού του 2011, του τσουνάμι και της ραδιενεργής μόλυνσης.

Ο γάμος θεωρείται πλέον ως ένα ναρκοπέδιο από μη ελκυστικές επιλογές και συντηριτικές νοοτροπίες στο σπίτι και στον χώρο εργασίας παραμένουν. Επιπλέον το αυστηρό εταιρικό καθεστώς στην Ιαπωνία καθιστά σχεδόν αδύνατο για τις γυναίκες να συνδυάσουν καριέρα και οικογένια, ενώ για να μεγαλώσει μια οικογένια παιδιά χρειάζεται να δουλεύουν απαραίτητα και οι δύο γονείς.

Η Ai Aoyama, σύμβουλος σεξ και σχέσεων, υποστηρίζει ότι τα δύο φύλα, ιδιαίτερα στις γιγάντιες πόλεις της Ιαπωνίας  είναι πολύ απομακρυσμένα το ένα από το άλλο. Λόγω της έλλειψης μακρυπρόθεσμων  κοινών στόχων, πολλοί στρέφονται  σε αυτό που αυτή ορίζει  ως “Pot Noodle love” ,  εύκολη ή άμεση ικανοποίηση , με την μορφή του περιστασιακού σεξ ή του συνήθους υπόπτου, του διαδικύου. Οnline πορνό, εικονικές «κοπέλες» και anime.  Ή διαφορετικά πολλοί νέοι επιλέγουν  την αντικατάσταση της αγάπης και του έρωτα με άλλες «αστικές» δραστηριότητες.

Η αποστροφή προς τον γάμο και την οικειότητα  στην Ιαπωνία δεν είναι μοναδικό φαινόμενο, όπως επίσης μοναδικό φαινόμενο δεν αποτελεί και η αυξανόμενη προσκόληση στην τεχνολογία.  Αυτό όμως που οι Ιαπωνικές επιτροπές αδυνατούν να καταλάβουν ενώ προσπαθούν να  επεξεργαστούν το φαινόμενο, είναι ότι κάτω από τις παρούσες συνθήκες η επιλογή του να μένει κανείς  μόνος του βγάζει απόλυτο νόημα. Αυτό ισχύει και για τα δύο φύλα αλλά ιδιαίτερα για τις γυναίκες.  «Ο γάμος είναι ο τάφος της γυναίκας» λέει ένα παλιό ιαπωνικό ρητό που αναφέρονταν στις συζύγους που αγνοούνταν από τον άνδρα τους χάριν των ερωμένων. Για τις γυναίκες της Ιαπωνίας σήμερα, ο γάμος είναι ο τάφος της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας.

Σύμφωνα με την Eri Tomita 32, οι πιθανότητες μιας γυναίκας να πάρει προαγωγή σταματούν αμέσως μόλις παντρευτεί. « Τα αφεντικά υποθέτουν ότι θα μείνεις έγκυος». Και  μόλις μια γυναίκα αποκτά παιδί, οι απαιτήσεις της δουλειάς δεν μπορούν πραγματικά να καλυφθούν. «Θα πρέπει να παραιτηθείς. Και θα καταλήξεις να γίνεις μια νοικοκυρά χωρίς καθόλου δικό σου εισόδημα. Αυτό δεν αποτελεί επιλογή για μια γυναίκα σαν και εμένα».

Γύρω στο 70% των γυναικών στην Ιαπωνία αφήνουν τις δουλειές τους μόλις αποκτήσουν παιδί. Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ συνεχώς δείχνει την Ιαπωνία στις πρώτες θέσεις των χωρών με την μεγαλύτερη ανισότητα  ανάμεσα στα δύο φύλα στον χώρο εργασίας. Τα κοινωνικά στερεότυπα δεν βοηθούν και πολύ καθώς οι παντρεμένες εργαζόμενες μητέρες συχνά χαρακτηρίζονται αρνητικά.

Ορισμένοι ειδικοί πιστεύουν ότι  η απομάκρυνση από τον γάμο δεν είναι απλώς η απομάκρυνση από τους κανόνες και τους ρόλους των δύο φύλων. Πρόκειται για μία μακροχρόνια κατάσταση. «Το να είσαι single ήταν κάποτε η απόλυτη προσωπική αποτυχία» λέει η Tomomi Yamaguchi, επίκουρος καθηγήτρια ανθρωπολογίας στο Montana State University της Αμερικής. « Όμως οι περισσότεροι άνθρωποι λένε ότι το προτιμούν». Το να είσαι μόνος σου κατ’επιλογίν έχει γίνει σύμφωνα με την ίδια «μια νέα πραγματικότητα».

Μήπως η Ιαπωνία μας δείχνει  μια εικόνα από το μέλλον;  Πολλές από τις αλλαγές που συμβαίνουν στην Ιαπωνία συμβαίνουν και σε  άλλες αναπτυγμένες χώρες.  Στα κομμάτια της ανεπτυγμένης Ασίας, την Αμερική και την Ευρώπη, οι άνθρωποι παντρεύονται αργότερα ή και καθόλου, τα ποσοστά γενήσεων πέφτουν και οι μονογονεϊκές οικογένιες  αυξάνονται. Όμως ένα διακριτό σύνολο παραγόντων επιταχύνει  αυτές τις τάσεις στην Ιαπωνία. Οι παράγοντες αυτοί περιλαμβάνουν την έλλειψη θρησκευτικής αρχής, το επισφαλές σεισμογενές περιβάλλον που δημιουργεί συναισθήματα ματαιότητας καθώς και το υψηλό κόστος διαβίωσης και ανατροφής των παιδιών.

Πηγή: left.gr

 

Share

Παιδιά, ρατσισμός και ελληνικό κράτος

της Mhairi McAlpine

Η εικόνα του γαλανομάτικου ξανθού μικρού κοριτσιού που απομακρύνθηκε από μια οικογένεια Roma και μπήκε στη φροντίδα ΜΚΟ, ταξίδεψε σ’ όλο τον κόσμο με ταχύτητα αστραπής, καθώς η Ελληνική κυβέρνηση ψάχνει τα ίχνη των βιολογικών του γονιών. Έχουν γίνει συγκρίσεις με την Madaline McCann ένα άλλο λευκό κοριτσάκι που όπως αναφέρεται, έχει πέσει στα χέρια των traffickers. Πίσω από την υπερβολή αποκαλύπτονται μερικά πολύ άσχημα μυστικά.

Αυτή η ιστορία του τετράχρονου κοριτσιού που το πήραν από τους Ρομά που το φρόντιζαν, έχει κάνει το γύρο του κόσμου. Ο διεθνής τύπος δημοσιεύει την ιστορία με μικρές παραλλαγές κυρίως βασισμένος στην ίδια πηγή. Η ουσία της ιστορίας είναι ότι ένα ξανθό γαλανομάτικο κοριτσάκι βρέθηκε να το φροντίζουν ένα ζευγάρι Ρομά με το οποίο δεν είχε συγγένεια αλλά το είχαν καταχωρήσει σαν δικό τους παιδί. Η ιστορία συχνά συνοδεύεται από μία φωτογραφία πριν και μετά, με το κοριτσάκι να κοιτάει καθαρά φοβισμένο, η πρώτη, ακολουθούμενη από μία άλλη καλά πλυμένου με ροζ πυζάμες.

Ενώ ερευνώνται οι συνθήκες κάτω από τις οποίες το κοριτσάκι έφτασε να το φροντίζουν το ζευγάρι των Ρομά και το πώς έχει καταχωρηθεί σε αυτούς, τα media έχουν κιόλας βγάλει την απόφαση: Το κοριτσάκι έχει πέσει θύμα trafficking ή το απήγαγαν κακοί γύφτοι οι οποίοι μπαίνουν στα σπίτια τη νύχτα και κλέβουν νεογέννητα από τις κούνιες τους. Η διεθνής κάλυψη από τον τύπο είναι αρκετά άσχημη, επαναλαμβάνοντας τις λέξεις της Ελληνικής κυβέρνησης σαν ευαγγέλιο, ο Ελληνικός τύπος ωστόσο έχει ξεπεράσει κάθε όριο.

Παρά τις υπερβολικές αναφορές, δεν υπάρχει ουσιαστική μαρτυρία που μπορώ να βρω ότι το παιδί με οποιοδήποτε τρόπο το είχαν κακομεταχειριστεί, απαγάγει ή ήταν θύμα trafficking. Το ζευγάρι έχει δηλώσει ότι είχαν καταλήξει σε ιδιωτική συμφωνία με την μητέρα του παιδιού, η οποία είχε ήδη άλλα 5 παιδιά, να υιοθετήσουν ανεπίσημα το παιδί και να το μεγαλώσουν μέσα στην δική τους οικογένεια. Δεδομένου ότι οι άνθρωποι στην Ελλάδα έχουν τεράστιες δυσκολίες να φροντίζουν τα παιδιά τους εξ αιτίας των μέτρων λιτότητας που επιβλήθηκαν, ένα τέτοιο συμβάν δεν είναι και πολύ έξω από τα όρια του πιθανού. Μερικοί γονείς έχουν αναγκαστεί να αφήσουν τα παιδιά τους σε ορφανοτροφεία καθώς αδυνατούν να τα συντηρήσουν, ενώ η βρεφική θνησιμότητα και ο υποσιτισμός των παιδιών έχει εκτοξευθεί στα ύψη.

Η αρχική φωτογραφία του κοριτσιού σαφώς δείχνει άγχος και ανησυχία, ενώ η αναφορά λέει ότι ήταν κρυμμένη κάτω από τις κουβέρτες όταν βρέθηκε. Αυτό δεν είναι καθόλου παράξενο. Όταν 41 ένοπλοι αστυνομικοί εισβάλουν μέσα στη μικρή σου κοινότητα και σε τραβούν έξω από τις κουβέρτες όπου κρύβεσαι δεν μπορεί παρά να είσαι αγχωμένος. Αυτή η επιδρομή ήταν μια από τις πολλές που η ελληνική αστυνομία διεξάγει για να τρομοκρατήσει την κοινότητα των Ρομά στην Ελλάδα. Όταν οι Ρομά στοχοποιούνται από νεοναζιστές που καίνε τα σπίτια τους η αστυνομία κλείνει τα μάτια.

Βλέποντας τα μπλε μάτια της και τα ξανθά μαλλιά της, αμέσως της έκαναν τεστ DNA και την απομάκρυναν από τους Ρομά, όμως τόσο είναι το ενδιαφέρον που οι ελληνικές αρχές έχουν για τη μικρή που δεν μπαίνουν καν στον κόπο να βρουν κάποιον που να μιλάει τη γλώσσα της αντί να επικοινωνούν μαζί της με χειρονομίες. Αν και αυτή η μεταχείριση για παιδιά από οικογένειες Ρομά δεν είναι ασυνήθιστη. Τον προηγούμενο μήνα μία ιδιοκτήτης καταστήματος πλησίασε μικρό κορίτσι Ρομά που έπαιζε ακορντεόν στο δρόμο και άρχισε να την κλωτσά.

Η υποκρισία των ελληνικών αρχών στο να υποθέτει ότι πρόκειται για απαγωγή ή trafficking χωρίς καμία ως τώρα απόδειξη, φέρνει στο φως το σκάνδαλο στην Αγία Βαρβάρα μόνο μια δεκαετία πριν. Πεντακόσια δύο παιδιά Ρομά «εξαφανίστηκαν» από ένα ορφανοτροφείο στην Αθήνα όπου είχαν τοποθετηθεί. Παρά τις απαιτήσεις να ερευνηθεί η μοίρα αυτών των παιδιών πολύ λίγα έγιναν. Η ελληνική κυβέρνηση έχει αποσύρει από το website της την αναφορά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έχει μείνει μόνο αντίγραφο του αρχείου σε μια σκανδαλώδη προσπάθεια της να το καλύψει. Αυτή η αναφορά σε παγώνει. Ειδικά προσέξτε τη σελίδα 3 το τέλος της παραγράφου 2:

“Υποστηρίζει επίσης ότι πολλά από τα παιδιά (στην πλειοψηφία τους Αλβανικής καταγωγής) είχαν επανακτηθεί από δουλεμπόρους, που πλήρωναν μέχρι και το ποσό των 500 ευρώ για να αποσπάσουν τα παιδιά από το ίδρυμα με σκοπό την οικονομική εκμετάλλευση τη χρήση τους στην πορνεία η την πώληση οργάνων τους.”

Για να είμαστε ξεκάθαροι, παιδιά των Ρομά σε ένα ελληνικό ίδρυμα κάτω από την φροντίδα και προστασία του ελληνικού κράτους πουλήθηκαν σε traffickers. Όχι ένα ούτε δύο ούτε δέκα αλλά εκατοντάδες. Το ελληνικό κράτος ερεύνησε αυτές τις εξαφανίσεις μόνο κατόπιν επιμονής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από τα 502 που εξαφανίστηκαν μόνο 4 βρέθηκαν και το θέμα έκλεισε ήσυχα.

Μιλώντας για παιδιά που χάνονται η ιστορία ενός όμορφου κοριτσιού προσχολικής ηλικίας φέρνει στο νου ένα άλλο κοριτσάκι που «χάθηκε». Ένας εκπρόσωπος της Κεητ και του Τζέρυ  των οποίων η κόρη Μαντελεν «χάθηκε» το 2007 εμφανίστηκε να λέει ότι η υπόθεση τους έδωσε «μεγάλες ελπίδες» ότι κάποια μέρα θα την βρουν ζωντανή. Βάζω στοίχημα ότι έτσι είναι, γιατί εάν η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να κατασκευάσει μία ιστορία απαγωγής χρησιμοποιώντας την εικόνα ενός όμορφου μικρού κοριτσιού για να αγγίξει ευαίσθητες χορδές, σιγοντάρει την δική τους εκδοχή γεγονότων, ιδιαίτερα όπου μπορούν να βασιστούν σε υψηλά ιστάμενους φίλους για να αγγίξουν πιο δυνατά τις χορδές όταν οι καρδιές αρχίζουν να σκληραίνουν.

Αλλά τα μικρά ξανθά γαλανομάτικα κοριτσάκια είναι ότι πρέπει για την αύξηση της κυκλοφορίας των εφημερίδων ιδιαίτερα όταν είναι καθαρά με καθαρές ροζ πιζάμες. Η Μαρία είναι πολύ τυχερή, με ένα διαφορετικό και λιγότερο ελκυστικό χρώμα δέρματος θα την περίμενε μια διαφορετική τύχη. Εάν η Μαρία ήταν αφρικανικής ή Ασιατικής καταγωγής και όχι ο ευνοημένος τύπος Ευρωπαίου, θα ήταν απίθανο να γίνει όλος αυτός ο ντόρος και να της είχαν χαρίσει και καινούργιες πιζάμες. Είναι πολύ πιθανό να την είχαν πετάξει σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης σαν τα άλλα παιδιά που το Ελληνικό κράτος δεν θεωρεί Έλληνες.

Σαν αυτά τα παιδάκια που φωνάζουν για ελευθερία μέσα από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Λέσβο. Δείτε την αναστάτωση των ενηλίκων και των παιδιών όταν νομίζουν ότι οι αντιπρόσωποι της ΜΚΟ έχουν έρθει για να τους απελευθερώσουν από το στρατόπεδο και την απογοήτευσή τους όταν οι αντιπρόσωποι εξηγούν ότι «κάνουν ότι μπορούν».

 YouTube Preview Image

Αυτό το βίντεο τραβήχτηκε το 2009 προτού μπουν σε λειτουργία τα μεγάλης κλίμακας στρατόπεδα συγκέντρωσης και όταν οι οργανισμοί για τα ανθρώπινα δικαιώματα είχαν ακόμα ελεύθερη πρόσβαση στα στρατόπεδα και όταν οι συνθήκες στα στρατόπεδα ήταν σχετικά καλύτερες από σήμερα. Εκείνη την εποχή ο αριθμός των παιδιών που ήταν κλεισμένα στα στρατόπεδα ανερχόταν σε εκατοντάδες, τώρα ανέρχεται σε χιλιάδες και πιθανόν να αυξηθεί.

Αυτή η διεθνής έκκληση να βρεθούν οι γονείς της Μαρίας δεν προέρχεται από το ενδιαφέρον της Ελληνικής κυβέρνησης για την ευημερία των παιδιών αλλά από την επιθυμία να γίνει ο πληθυσμός των Ρομά ο αποδιοπομπαίος τράγος. Ο φόβος «των τσιγγάνων που αρπάζουν παιδιά» είναι αρκετός να αποσπάσει την προσοχή από τα πραγματικά σκάνδαλα που εμπλέκουν παιδιά των Ρομά και τα αιώνια θέματα της κακοποίησης παιδιών σε ιδρύματα που συμβαίνει στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή. Εκτός και αν υπάρχουν αποδείξεις για κακοποίηση, το κοριτσάκι θα πρέπει να γυρίσει αμέσως στους μοναδικούς γονείς που έχει γνωρίσει μέχρις ότου οι βιολογικοί γονείς της βρεθούν. Τα γεγονότα στο ίδρυμα της Αγίας Βαρβάρας θα πρέπει να ερευνηθούν πλήρως συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος των εκατοντάδων παιδιών που πουλήθηκαν σε traffickers από μέσα από το ίδρυμα, καθώς και τα παιδιά των στρατοπέδων συγκέντρωσης να αφεθούν ελεύθερα άμεσα.

Το παραμύθι της απαγωγής ενός μικρού όμορφου λευκού κοριτσιού μπορεί να σκεπάσει πάρα πολλές αμαρτίες.

Μπορεί επίσης να είναι και πολύ επικερδές.

Πηγή: kar.org

Share

Οι αναρίθμητες μικρές Μαρίες

της Σίσσυ Βωβού

Δεν κρατιούνται οι «σοβαροί» παρουσιαστές και παρουσιάστριες των τηλεοπτικών εκπομπών από την εκμετάλλευση ενός αληθινά σοβαρού γεγονότος, όπως είναι τα στοιχεία και η προέλευση της μικρής ξανθούλας Μαρίας που βρέθηκε σε οικογένεια Ρομά στη Λάρισα.

Η υπόθεση πουλάει τόσο πολύ, που υπερέβησαν όλους τους τηλεοπτικούς χρόνους των δελτίων ειδήσεων, αύξησαν τις «απαραίτητες διαφημίσεις», παρουσίασαν με ενάργεια όλα τα DNA που είναι σε θέση να μαζέψει το ελληνικό και τα διεθνή κράτη που κυριαρχούν στις ζωές του μικρού μας πλανητικού χωριού. Μας έδωσαν να καταλάβουμε ότι κανείς και καμία δεν θα ξεφεύγει από το υπερεξοπλισμένο με τεχνολογία υπερκράτος του «μεγάλου αδελφού», βοηθούμενου από πολλά διεθνή ΜΜΕ που απ’ ότι φαίνεται συναγωνίζονται σε τερατολογίες τα μικρά καναλάκια της ελληνικής τηλεόρασης.

Μπορεί σύντομα να βρεθούν οι γονείς της μικρής Μαρίας, αν το κοριτσάκι έχει κλαπεί, χάρη στη χρήση της τεχνολογίας και της ανταλλαγής πληροφοριών, πράγμα που ευχόμαστε. Η μέθοδος προσέγγισης όμως του δραματικού αυτού γεγονότος και η ιδεολογία που καλλιεργούν με αφορμή αυτό, είναι αντίστοιχη με τα μυαλά που κουβαλάνε αυτού του είδους οι «διαμορφωτές της κοινής γνώμης».

Ευκαιρίας δοθείσης, λίγο ως πολύ ταυτίζουν τους Ρομά με την εγκληματική παραβατικότητα, προβάλλοντας εκτός πλαισίου την παραβατικότητα του «φερόμενου πατέρα της μικρής Μαρίας». Γιατί, η αγοραπωλησία παιδιών είναι σίγουρα μια εγκληματική δραστηριότητα, που ενώ δεν γνωρίζουμε τι μερίδιο ευθύνης έχουν σ’ αυτήν κάποιοι ρομά, κανένας δεν εξέφρασε τέτοιο ερώτημα. Και γιατί άραγε να εκφράσει κανείς τέτοιο ερώτημα, αν δεν ταυτίζει την αγοραπωλησία αυτή με τους Ρομά, αλλά απλώς θέλει να πληροφορήσει το κοινό για ένα δραματικό γεγονός, σίγουρα χωρίς την ιδεολογικά φορτισμένη δραματοποίηση που γίνεται αυτές τις μέρες; Μας θυμίζει τη συνηθισμένη έκφραση «Αλβανοί ληστές», ενώ ποτέ δεν ακούσαμε «Έλληνες ληστές»…

Όσοι και όσες αγοράζουν παιδιά για καλούς σκοπούς αντί να τεκνοθετήσουν, είναι «καλές οικογένειες», οι οποίες όμως γίνονται συνένοχες στη δραστηριότητα αυτή λόγω των ακατάλληλων διαδικασιών της πολιτείας στο θέμα της τεκνοθεσίας. Και αυτό, για την Ελλάδα, είναι παγκοίνως γνωστό. Η πολιτεία κάθε τόσο ανακοινώνει ότι θα διορθώσει τη γραφειοκρατία, αλλά αμελεί αυτό το θέμα γιατί έχει «σοβαρότερα», με αποτέλεσμα το χώρο της τεκνοθεσίας να τον καλύπτουν οι αγοραπωλησίες και κάποιοι να προετοιμάζουν το «εμπόρευμα».

Στην ενδιαφέρουσα εκπομπή «Αυτοψία» του Άλφα στις 21/10, είδαμε ολόκληρη έρευνα για το θέμα των εγκαταλειμμένων παιδιών, τα οποία αυξάνονται πάρα πολύ κατά την περίοδο της κρίσης, απ’ ότι ανέφεραν γιατροί και κοινωνικές λειτουργοί από πολλά υπεύθυνα ιδρύματα. Δεν γνωρίζουμε αν η εκπομπή συνέπεσε με την υπόθεση «μικρή Μαρία» ή ήταν προετοιμασμένη, αλλά σίγουρα δίνει μια άλλη διάσταση του ζητήματος. Και μας γεννά εύλογα το ερώτημα μήπως και η μικρή Μαρία ήταν ένα ακόμα εγκαταλειμμένο παιδί.

Μας δείχνει ότι την εποχή της κρίσης, πολλές γυναίκες πάνε να γεννήσουν, αφήνουν τα νεογέννητα και φεύγουν γιατί δεν έχουν τρόπο να τα κρατήσουν, απ’ ότι φάνηκε από την άποψη των υπευθύνων που μίλησαν. Μας δείχνει επίσης το τρομερό πρόβλημα με τα μωρά των τοξικοεξαρτημένων γυναικών, τα οποία πολύ συχνά τα αφήνουν οι μητέρες τους, ή τους αφαιρούνται κατόπιν δικαστικής εντολής αν θεωρηθούν ανίκανες να τα μεγαλώσουν, τουλάχιστον για κάποια χρονικά διαστήματα.

Γίναμε μάρτυρες μιας τέτοιας υπόθεσης στη διάρκεια της καμπάνιας μας για την απελευθέρωση των τοξικοεξαρτημένων οροθετικών γυναικών, όπου μια από τις κρατούμενες συνελήφθη σε ηλικία 15 ετών. Η ομάδα μας έψαξε και βρήκε ότι ήταν θύμα τράφικινγκ από τη Βουλγαρία, από μια ομάδα Ρομά κάποιας περιοχής. Η κοπελίτσα άφησε το νεογέννητο τριών ημερών στο μαιευτήριο για να πάει να πάρει τη «δόση» της και συνελήφθη στο πογκρόμ της αστυνομίας στις αρχές Μαίου του 2012. Όταν ήρθε η ώρα η καλή της απελευθέρωσης, και αφού η Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης είχε καταβάλει μεγάλες προσπάθειες για να εντοπίσει τα ίχνη της κοπέλας και τα κυκλώματα που την εξέδιδαν και αφού έκανε όλες τις προσπάθειες σε συνεργασία με την εδώ πρεσβεία της για την φιλοξενία της κοπέλας σε σχετικό ίδρυμα της χώρας της, τελικά οι ελληνικές αρχές την άφησαν να φύγει όχι για το χώρο φιλοξενίας, αλλά για το πουθενά, που απ’ ότι μάθαμε στη συνέχεια ήταν το μέρος όπου εκδιδόταν στην Ελλάδα, και την «απολάμβαναν» Έλληνες, παρ’ ότι θύμα τράφικινγκ, παρ’ ότι ανήλικη, χωρίς κανένα πρόβλημα για τους ίδιους. Το μωρό παρέμεινε τελικά στο ίδρυμα με στόχο να δοθεί μετά από δικαστική απόφαση για τεκνοθεσία, κάτι που μπορεί να έχει γίνει ήδη.

Όλον αυτό το γόρδιο δεσμό της οικονομικής κρίσης, της ανημπορίας των θυμάτων της, της ηθικής εξαχρείωσης που επέρχεται, των κυκλωμάτων προσφοράς και αγοράς «υπηρεσιών» και της ασυλίας του όποιου «πελάτη» πάνε τώρα να το φορτώσουν στους Ρομά, χωρίς σκέψη και εμβάθυνση για το πόσο λυτρωτικό για την εξουσία είναι η στάση «άρον, άρον, σταύρωσον αυτόν» αλλά και πόσο αναποτελεσματικό για την εξάλειψη τέτοιων φαινομένων.

Αν η υπόθεση της μικρής Μαρίας ξεφύγει από την υστερία των μίντια και αποτελέσει αφορμή για μια σοβαρή συζήτηση για το θέμα των εγκαταλειμμένων παιδιών ή της αγοραπωλησίας παιδιών και των υποχρεώσεων της πολιτείας αλλά και των πολιτών απέναντι σ’ αυτά τα παιδιά, τότε αυτή η υπόθεση θα έχει προσφέρει καλές υπηρεσίες για την βελτίωση της αντιμετώπισης αυτού του σοβαρού ζητήματος.

Τέλος να πούμε ότι στο παγκόσμιο χωριό όπου ζούμε, τέτοιου είδους φαινόμενα εγκατάλειψης, αγοραπωλησιών βρεφών ή παιδιών ή εμπορίας παιδιών έχουν καταγραφεί από διεθνείς οργανισμούς αλλά και σε μεγάλο βαθμό από τις γυναικείες οργανώσεις ανά τον κόσμο, είναι επικερδέστατη και μαζικότατη επιχείρηση, δεν είναι κεραυνός εν αιθρία, και ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες ή όπου υπάρχει φτώχια, ανθούν ακόμα περισσότερα. Και η λύση του προβλήματος δεν είναι αστυνομική και δικαστική, είναι κοινωνική, πολιτική, οικονομική.

 

 

Share

«Περί μανάδων Ελληνίδων και άλλων….»

της Μαρίας Τριαντοπούλου

Εχτές στη Αγγλία ανακοινώθηκαν τα λογοτεχνικά βραβεία Βooker, τα σημαντικότερα βραβεία του είδους. Παρόλο που το Βooker απονεμήθηκε στην Eleanor Catton για το βιβλίο The Luminaries εγώ θέλω να μιλήσω για ένα άλλο βιβλίο της λίστας των προτεινόμενων για το φετινό βραβείο. Θέλω να μιλήσω για το βιβλίο του Ιρλανδού συγγραφέα Colm Toibim με τον αιρετικό τίτλο «Το Ευαγγέλιο της Μαρίας».

Πρόκειται για μια σύντομη και περιεκτικότατη νουβέλα που εξιστορεί τα γεγονότα που οδήγησαν στη σταύρωση του Ιησού, την ίδια τη σταύρωση του άλλα και όσα επακολούθησαν ώστε να τεθούν οι θεμέλιοι λίθοι μιας ολόκληρης θρησκείας. Την ιστορία την αφηγείται η μάνα του Ιησού, ανατρεπτικά, ανθρωπινά και απόλυτα σπαραχτικά. Όπως ο νομπελίστας Πορτογάλος συγγραφέας Jose Saramango έτσι και ο Colm Toibim αποδομώντας την ιστορία της θυσίας του Χριστού μιλάει για τον πόνο άλλα και τον θυμό της μάνας, που δεν ήθελε τον γιο της ούτε ήρωα, ούτε σύμβολο, ούτε εξιλαστήριο θύμα. Τον ήθελε καλά, στο σπίτι του, στη δουλειά του, να μεθάει με τους φίλους του, ίσως να έχει οικογένεια και παιδιά, να είναι ευτυχισμένος και χαρούμενος. Ονειρευόταν δηλαδή ο,τι κάθε μάνα: να έχει έναν γιο ζωντανό να καμαρώνει όχι έναν γιο που κάνει θαύματα, τρελό, ταλαντούχο, ριψοκίνδυνο ή ηρώα. Τον παρακολουθεί καθώς έχει πάρει τον δρόμο της «καταστροφής και της απώλειας», όπως εκείνη το αντιλαμβάνεται, και θέλει να τον προλάβει, να τον σταματήσει, να τον σώσει γιατί βλέπει ξεκάθαρα το κακό να παραμονεύει.

Το βιβλίο το διάβασα απνευστί και με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Τις μέρες εκείνες, σαν τραγική επιβεβαίωση της κατά Toibim θεώρησης της αρχέτυπης μάνας του χριστιανισμού άκουσα μια συνέντευξη της μάνας του Παύλου Φύσσα. Κι εκείνη, όπως κάθε μάνα που χάνει το παιδί της άδικα και βίαια, δεν μπορεί να αντισταθμίσει τον απερίγραπτο και αβάσταχτο πόνο ούτε με την σκέψη ότι ίσως ο θάνατος αυτός αποτελέσει την αρχή του τέλους μιας δολοφονικής και εγκληματικής οργάνωσης όπως είναι η Χρυσή Αυγή, ούτε με τη σκέψη ότι ο γιος της είναι ήρωας, σύμβολο αγώνα και αντίστασης, αθάνατος και αιώνια νέος.

Παρόλο που είχα γνωρίσει κάποτε μια Ιρλανδή, μάνα τριών αγοριών, που μου είχε πει ότι δεν θα την πείραζε αν και οι τρεις γιοι της πέθαιναν προασπιζόμενοι την ενωμένη κι ανεξάρτητη Ιρλανδία, παρόλες τις εκατοντάδες ιστορίες για μανάδες που περήφανες ξεπροβοδίζουν τον γιο τους να πάει να σκοτωθεί σε έναν πόλεμο που εκείνες ούτε επέλεξαν ούτε θέλησαν, ή να θυσιαστεί για τα ιδανικά του και να δώσει και τη ζωή του ακόμα για τον αγώνα τον αγαθό,  παρόλο που η Σπαρτιάτισσα μάνα προτιμούσε να δει τον γιο της νεκρό πάρα ηττημένο – λυπάμαι που θα απογοητεύσω και τους ιδεαλιστές και τους πατριώτες και τους αγωνιστές – εγώ πιστεύω ότι όσο κι αν δεν το δείχνουν, όσο κι αν δεν το λένε όσο κι αν σκύβουν το κεφάλι στο αναπόφευκτο, όπως και η μάνα του Ιησού του Toibim έτσι και η μάνα του Παύλου ή του Αλέξη ή τόσων και τόσων άλλων δεν θέλουν μια φωτογραφία στον τοίχο, έναν δρόμο με το όνομα του γιου τους, ένα παράσημο ή ένα ηρώον αλλά τον γιο που χάσανε άδικα και βίαια, τον γιο που δεν κατάφεραν τελικά να προστατέψουν από το κακό που τόσα χρόνια ξορκίζαν με όλη τη δύναμη της ψυχής τους. Γιατί αυτόν οι μανάδες ξέρουν ότι, τίποτα, μα τίποτα δεν θα τους τον φέρει πίσω.

Πηγή: tvxs

 

Share

Οργή προκαλεί ο Στουρνάρας

Είναι να απορεί κανείς και στη συνέχεια να θλίβεται και να οργίζεται από το γεγονός ότι πρωτοκλασάτα στελέχη της δικομματικής κυβέρνησης δεν έχουν τη στοιχειώδη καν επαφή με την κοινωνική πραγματικότητα. Αγλαό παράδειγμα ο υπουργός Οικονομικών Γ. Στουρνάρας, ο οποίος σε τηλεοπτική εκπομπή όχι μόνο δεν μπορούσε να καταλάβει γιατί νεαρό ζευγάρι εξωθήθηκε σε διακοπή κύησης της συζύγου επειδή και οι δύο ήλθαν αντιμέτωποι με την ανεργία, σύμφωνα με τη μαρτυρία του συζύγου, αλλά προέβη και σε εξοργιστικές δηλώσεις. «Αυτός ο κύριος είναι άξιος της τύχης του αν έκανε κάτι τέτοιο. Δεν το πιστεύω», είπε απαξιωτικά ο υπουργός. Ζουν στον κόσμο τους, δεν ερμηνεύεται διαφορετικά η εξωφρενική άγνοιά τους για τις οικονομικές δυσκολίες του κόσμου, ότι κάθε μέρα γίνεται ένας εξαντλητικός αγώνας για να εξασφαλιστεί το φαγητό της οικογένειας.

Ο ερχομός μιας ζωής σ’ ένα ζευγάρι απαιτεί αυτή η ζωή να έχει εξασφαλισμένη τουλάχιστον την τροφή. Οταν και οι δύο είναι άνεργοι, θα ήταν έγκλημα να φέρουν στη ζωή έναν άνθρωπο τον οποίο δεν θα μπορούσαν να συντηρήσουν.

Ο Γ. Στουρνάρας χαρακτήρισε «αστεία» τη μαρτυρία-αποκάλυψη του άντρα για την άμβλωση στην οποία εξαναγκάστηκε η σύζυγός του. Αυτό δείχνει, ίσως, και το ποιόν του πολιτικού άντρα. Θα μπορούσε κάποιος λογοπαίζοντας και χαριτολογώντας να χαρακτηρίσει «στουρναρίσματα» τα λόγια του υπουργού Οικονομικών, αλλά με τι διάθεση; Το δραματικό στοιχείο της υπόθεσης δεν επιτρέπει τέτοιου είδους «αστεϊσμούς».

Εστω ότι ζει με τα χαρτιά του ο κύριος υπουργός, ότι ο φόρτος εργασίας τον αποτρέπει να βγει στην κοινωνία και να γνωρίσει ή να αφουγκραστεί τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα των πολιτών. Επιτέλους ας κοιτάξει τα χαρτιά, εν προκειμένω τα στοιχεία της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας. Θα ενημερωνόταν ότι αυτά τα στοιχεία παρουσιάζουν μείωση των γεννήσεων κατά 10% τη διετία 2009-2011. Θα του φαίνονταν αστεία μήπως; Επίσης, σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, οι γεννήσεις έχουν μειωθεί πάνω από 14% την τελευταία πενταετία. Θα οδηγούνταν στο συμπέρασμα μήπως ότι οι γονείς αποφάσισαν ξαφνικά να προβούν (τι «αστείο» θα ήταν αλήθεια…) σε στείρωση;

Τα στοιχεία τον διαψεύδουν οικτρά και καταδεικνύουν το μέγεθος της άγνοιάς του, αλλά και του αμοραλισμού του. Ιδού και η εκτίμηση της UNICEF: Σαφής αύξηση των αμβλώσεων την τελευταία πενταετία, με βασική αιτιολογία την αδυναμία γυναικών να αντεπεξέλθουν οικονομικά στη γέννηση και την ανατροφή ενός παιδιού, λόγω ανεργίας, φτώχειας, έλλειψης ασφάλισης. Επίσης, για τους ίδιους λόγους (και όχι επειδή είναι άξιες της τύχης τους!) αυξάνονται οι αυτόματες αποβολές λόγω στρες. Ας αποκτήσουν επαφή με τη (ζοφερή) πραγματικότητα οι υπουργοί. Αλλως, προκαλούν την οργή…

Πηγή: εφημερίδα των συντακτών

 

 

Share

Ο καιρός είναι στρογγυλός και κυλάει….

της Φλώρας Νικολιδάκη

Το ζευγάρι ήταν πανέμορφο. Η κοπέλα, στις μέρες της να γεννήσει. Συνέχεια μαζί. Τους καμαρώναμε στο καφενεδάκι της πλατείας που περνάγαμε τα ζεστά βράδια του Ιουλίου.

Κάποια στιγμή ο νεαρός ήρθε στο καφενεδάκι μ’ένα φίλο του. Κατάλαβα. Η κοπέλα γέννησε. Χαιρετούρες και ευχές από τη γειτονιά.

Μετά από μέρες το ζευγαράκι μας εμφανίσθηκε και πάλι μαζί. Αυτή τη φορά με ένα καρότσι πνιγμένο στα τούλια κι’ένα πανέμορφο μωρό μέσα.

Η κοπέλα μας, κάθισε λίγο στην παρέα και μετά πήρε το καρότσι και ανέβηκε στο σπίτι. Την παρακολουθούσα. Είχε αλλάξει, ήταν πιο σοβαρή, πιο «βαριά».

Οι μέρες περνούν, όλο και πιο σπάνια τη βλέπω πια. Ο νεαρός όμως σταθερός στο στέκι της πλατείας μας.

Άλλη μια γυναίκα μπήκε στο ρόλο της.

 

Share

Ετήσια Έκθεση του Διεθνούς Δικτύου Πολιτικής και Έρευνας για τις Γονικές Άδειες 2013

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

To Διεθνές Δίκτυο Πολιτικής και Έρευνας για τις Γονικές Άδειες εξέδωσε πρόσφατα τη διεθνή ετήσια έκθεσή του για το 2013. Αυτή καλύπτει τις άδειες μητρότητας, πατρότητας, τις διάφορες γονικές άδειες, τις άδειες φροντίδας άρρωστων παιδιών κ.α. Επίσης αναφορά γίνεται και σε μέτρα πολιτικής για την προσχολική φροντίδα και αγωγή. Η έκθεση βασίζεται κατά κύριο λόγο σε εθνικές εκθέσεις για 34 χώρες, που αποτυπώνουν την κατάσταση στο πεδίο των αδειών τον Απρίλιο του 2013. Την Ελλάδα εκπροσωπεί στο Δίκτυο το Εργαστήριο Σπουδών Φύλου του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου, με την καθ. Μαρία Καραμεσίνη και την ερευνήτρια Εύη Χατζηβαρνάβα. Παραθέτουμε στη συνέχεια κάποια στοιχεία και συμπεράσματα της Έκθεσης, που είναι διαθέσιμη εδώ

 

Άδεια μητρότητας

27 από τις 34 χώρες έχουν ειδικώς θεσμοθετημένη άδεια μητρότητας. Σε όλες τις περιπτώσεις η άδεια αυτή αμείβεται, το δε ύψος των αποδοχών συνδέεται με τις απολαβές από την εργασία (μεταξύ 60%-100% των αμοιβών), αν και συχνά προβλέπεται μια οροφή στο ύψος των αποδοχών. Αυτό σημαίνει ότι υψηλά αμειβόμενοι εργαζόμενοι μπορεί αναλογικά να λαμβάνουν μικρότερο ποσοστό αποδοχών σε σχέση με τις αμοιβές τους από την εργασία τους.

Η μέση διάρκεια της μετά τη γέννηση του παιδιού περιόδου λήψης κυμαίνεται μεταξύ 3-4 μηνών. Πέντε (5) χώρες, συμπεριλαμβανομένου και του ιδιωτικού τομέα στην Ελλάδα, έχουν αρκετά μακρύτερης διάρκειας άδειες μητρότητας π.χ. άνω των έξι (6) μηνών, αν και στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ιρλανδία, οι οποίες έχουν τη μεγαλύτερη διάρκεια αδειών μητρότητας σημαντικό μέρος της περιόδου είναι μη αμειβόμενο ή αμείβεται με ένα χαμηλού ύψους σταθερό επίδομα. Από την αντίθετη πλευρά, πέντε (5) χώρες έχουν άδεια μητρότητας μετά τη γέννηση του παιδιού διάρκειας μικρότερης των δύο μηνών.

Κάποιες χώρες (Τσεχία, Κροατία, Πολωνία, Ισπανία και Ηνωμένο Βασίλειο) έχουν δώσει τη δυνατότητα στις μητέρες να μεταβιβάσουν μέρος της άδειας μητρότητας στους πατέρες.

Από τις επτά χώρες που δεν έχουν θεσμοθετημένη ειδική και αμειβόμενη άδεια μητρότητας, στη μία περίπτωση που αφορά τις ΗΠΑ δεν υπάρχει καθόλου πρόβλεψη, αν και υπάρχει η δυνατότητα για μη αμειβόμενη άδεια σε μητέρες που εργάζονται για εργοδότες που απασχολούν περισσότερους από 50 εργαζόμενους. Οι άλλες έξι (6) χώρες (Αυστραλία, Ισλανδία, Νέα Ζηλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία και Σουηδία) προβλέπουν άδεια για την περίοδο γύρω από τη γέννηση του παιδιού αλλά αυτή έχει πιο γενικό χαρακτήρα π.χ. «γονική άδεια» και μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να ληφθεί από τους πατέρες.

Δύο διαφορετικές προσεγγίσεις φαίνεται ότι εφαρμόζονται σε σχέση με τις άδειες μητρότητας:

Η πρώτη, η οποία είναι και πιο διαδεδομένη, είναι η παραδοσιακή προσέγγιση που βασίζεται στην ιδέα της «άδειας μητρότητας», απευθύνεται μόνο στις μητέρες, συνδέεται με την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τους πρώτους μήνες της μητρότητας και αντιμετωπίζεται ως ένα θέμα υγείας και κοινωνικής πρόνοιας. Άλλες άδειες π.χ. γονικές άδειες αφορούν το ίδιο τους πατέρες και τις μητέρες. Έτσι με αυτή την προσέγγιση οι μητέρες συνολικά δικαιούνται περισσότερη άδεια από ότι οι πατέρες.

Η δεύτερη προσέγγιση, η οποία άρχισε να αναδεικνύεται πιο πρόσφατα, απομακρύνεται από την έννοια της «άδειας μητρότητας» και αφορά είτε άδειες που σχετίζονται με τη γέννηση του παιδιού αλλά οι οποίες, τουλάχιστον μέρος τους, μπορεί να μεταβιβαστεί στον πατέρα είτε άδειες που απορρίπτουν εντελώς την έννοια της «άδειας μητρότητας» υπέρ της πιο γενικής «γονικής άδειας» συνήθως με αποκλειστικές περιόδους χρήσης για «μητέρες μόνο» και για «πατέρες μόνο». Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της Ισλανδίας με εννέα (9) μήνες γονικής άδειας (3 μήνες για πατέρες, 3 μήνες για μητέρες και 3 μήνες για τους οποίους οι γονείς αποφασίζουν πώς θα μοιράσουν). Η μόνη υποχρέωση των μητέρων είναι να λάβουν δύο εβδομάδες άδεια μετά τη γέννα.

Η Ελλάδα σαφώς ακολουθεί τη παραδοσιακή προσέγγιση αφού ορίζει πλήρως αμειβόμενη άδεια μητρότητας μετά τη γέννηση του παιδιού 3 μηνών για το δημόσιο τομέα, με δυνατότητα επέκτασης δύο μηνών για κάθε παιδί πέραν του τρίτου και 9 εβδομάδων για τον ιδιωτικό τομέα. Επιπροσθέτως για τον ιδιωτικό τομέα (ασφαλισμένοι ΙΚΑ/ΕΤΑΜ) καθιερώθηκε το 2008 επιπρόσθετη άδεια μητρότητας 6 μηνών αμειβόμενη με τις κατώτατες αποδοχές του ανειδίκευτου εργάτη.

Άδεια πατρότητας

H άδεια αυτή δίνει τη δυνατότητα στους πατέρες να λάβουν μικρής διάρκειας άδεια αμέσως μετά τη γέννηση του παιδιού με σκοπό κυρίως να βοηθήσουν και να υποστηρίξουν τη μητέρα.

Όμως στο πλαίσιο των πιο γενικών γονικών αδειών (βλ. παρακάτω), σε αρκετές χώρες προβλέπεται μια περίοδος χρόνου που μόνο οι πατέρες μπορούν να λάβουν (fathers’quota) και αυτό δημιουργεί μερικές φορές σύγχυση αν και αυτού του τύπου οι άδειες μπορούν να θεωρηθούν άδειες πατρότητας.

Πάντως με βάση τον πρώτο πιο στενό ορισμό, 19 χώρες (1 σε επίπεδο μιας επαρχίας) έχουν άδεια πατρότητας. Σε αυτές περιλαμβάνεται και η Ελλάδα, αν και αυτό αφορά μόνο τον ιδιωτικό τομέα. Σε δύο άλλες χώρες (Λουξεμβούργο και Ν. Αφρική) οι πατέρες μπορούν να χρησιμοποιήσουν άλλου είδους άδειες, ενώ σε δύο άλλες χώρες (Ιταλία και Βέλγιο) είναι υποχρεωτική η λήψη μιας μικρής διάρκειας άδειας πατρότητας.

Η διάρκεια της είναι από 2-10 ημέρες και ο τρόπος αμοιβής είναι συνήθως όπως και της άδειας μητρότητας . Όμως πέντε (5) χώρες έχουν αρκετά πιο μεγάλη διάρκεια:

Ισπανία: 15 ημέρες

Καναδάς (Quebec): 5 εβδομάδες

Φιλανδία: 9 εβδομάδες

Λιθουανία: 4 εβδομάδες

Σλοβενία: 90 ημέρες

Στην Ελλάδα η άδεια αυτή είναι διάρκειας 2 ημερών και ισχύει μόνο για τον ιδιωτικό τομέα.

Γονική άδεια και άδεια φροντίδας

Όλες οι χώρες μέλη της ΕΕ είναι υποχρεωμένες να παρέχουν τουλάχιστον τέσσερεις μήνες γονική άδεια (Οδηγία 2010/18/EΕ). Η Οδηγία ορίζει ως σκοπό της άδειας τη φροντίδα παιδιών μέχρι κάποια ηλικία (π.χ. μέχρι το παιδί να γίνει οκτώ ετών) διαχωρίζοντας την έτσι από την άδεια μητρότητας που παρέχεται για σκοπούς υγείας και πρόνοιας.

7 από τις 11 χώρες οι οποίες δεν είναι μέλη της ΕΕ και συμπεριλαμβάνονται στην Έκθεση του Δικτύου διαθέτουν γονικές άδειες. Οι εξαιρέσεις είναι η Βραζιλία, η Ν. Αφρική, η Ελβετία και οι ΗΠΑ οι οποίες διαθέτουν μια γενική μη αμειβόμενη άδεια για «οικογενειακούς και ιατρικούς λόγους» που όμως δεν εφαρμόζεται σε ιδιώτες εργοδότες με λιγότερους των 50 εργαζομένων.

Σε κάποιες χώρες η γονική άδεια εμπερικλείει τις άδειες μητρότητας/πατρότητας αν και μερικές περίοδοι λήψης της αφορούν αποκλειστικά τους πατέρες ή τις μητέρες.

Η γονική άδεια διαφέρει στις διάφορες χώρες ανάλογα με τη διάρκεια της, εάν είναι ατομικό ή οικογενειακό δικαίωμα, την πληρωμή της και τη ευελιξία της.

Όσον αφορά τη διάρκεια τους, οι χώρες θα μπορούσαν να χωριστούν σε αυτές που έχουν γονική άδεια λιγότερη των 15 μηνών και σε αυτές όπου η άδεια φτάνει τα 3 χρόνια ή και περισσότερο. Η Ελλάδα εμπίπτει και στις δύο κατηγορίες αφού στο μεν ιδιωτικό τομέα η άδεια είναι 4 μήνες για κάθε γονέα και στο δημόσιο 24 μήνες.

Η γονική άδεια είναι οικογενειακό δικαίωμα που διαχωρίζεται μεταξύ των γονιών όπως αυτοί επιλέγουν σε 13 χώρες, ατομικό δικαίωμα σε 11 χώρες συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας και μικτό δικαίωμα σε 4 χώρες.

Η πλειοψηφία των χωρών (26) διαθέτουν κάποιο στοιχείο πληρωμής των αδειών. Μόνο η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν διαθέτουν κανένα τέτοιο στοιχείο. Η πολιτική όσον αφορά τις πληρωμές διαφέρει σημαντικά: αλλού γίνεται με ένα σταθερό επίδομα, αλλού παρέχεται επιλεκτικά π.χ. δίνεται βάσει εισοδηματικών κριτηρίων, αλλού αποτελεί ψηλότερο ή χαμηλότερο ποσοστό του εισοδήματος από την εργασία και αλλού δίνεται για μικρότερο ή μεγαλύτερο διάστημα.

Σημαντικές διαφορές μεταξύ των χωρών εμφανίζονται ως προς τις μορφές ευελιξίας στη λήψη της.

Πολλές χώρες έχουν εισαγάγει ειδικές προβλέψεις για να ενθαρρύνουν τους πατέρες να κάνουν χρήση της γονικής άδειας. Η πιο συνήθης πρόβλεψη είναι οι ατομικές μη μεταβιβάσιμες άδειες ή η αποκλειστική χρήση από πατέρες μέρους των γονικών αδειών. Αυτή η πρόβλεψη αποτελεί όμως κίνητρο μόνο στις χώρες που η άδεια είναι αμειβόμενη, κάτι που δεν ισχύει στη χώρα μας.

Μια άλλη προσέγγιση είναι η παροχή κάποιου είδους μπόνους (π.χ. επί πλέον χρόνος άδειας) εάν οι πατέρες κάνουν χρήση των γονικών αδειών. Για παράδειγμα, οι πατέρες στη Φιλανδία δικαιούνται 24 ημέρες μπόνους άδεια εάν λάβουν τις δύο τελευταίες ημέρες της γονικής άδειας. Στη Γερμανία, εάν ο πατέρας λάβει δύο τουλάχιστον μήνες άδειας, η συνολική διάρκεια της λήψης του επιδόματος επεκτείνεται στους 14 μήνες. Η Πορτογαλία είναι μοναδική από την άποψη ότι έχει καθιερώσει την υποχρεωτική λήψη τουλάχιστον 2 εβδομάδων άδειας από τους πατέρες.

Η άδεια φροντίδας συνήθως ακολουθεί χρονικά τη γονική άδεια δημιουργώντας έτσι δυνατότητες πιο μακροχρόνιας άδειας. Ως μορφή άδειας είναι λιγότερο διαδεδομένη από τη γονική αφού εφαρμόζεται σε έξι μόνο χώρες και αμείβεται σε τέσσερεις μόνο. Στην Ελλάδα, μια μορφή άδειας φροντίδας είναι το μειωμένο ωράριο το οποίο μπορεί να μετατραπεί σε συνεχή απουσία από την εργασία (9 μήνες στο δημόσιο και κάτι λιγότερο από 4 μήνες στον ιδιωτικό τομέα) με πλήρεις αποδοχές. Η μετατροπή της όμως σε συνεχή απουσία από την εργασία για τον ιδιωτικό τομέα απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη του εργοδότη. Για το δημόσιο τομέα η μετατροπή του μειωμένου ωραρίου σε συνεχή απουσία από την εργασία αποτελεί την κυρίαρχη επιλογή και τη βασική πρακτική για τη φροντίδα των παιδιών κάτω του ενός έτους των εργαζομένων γονιών.

Άλλες μορφές άδειας για οικογενειακούς λόγους είναι οι άδειες για τη φροντίδα ασθενών ή αναπήρων παιδιών ή άλλων μελών, το μειωμένο ωράριο για θηλασμό ή οι άδειες για τη σχολική παρακολούθηση των παιδιών.

Συνολική διάρκεια άδειας μετά τη γέννηση του παιδιού (μητρότητας, πατρότητας, γονικής, φροντίδας)

Η συνολική διάρκεια της άδειας στις χώρες που μελετήθηκαν κυμαίνεται μεταξύ 0-73 μήνες με μέση τιμή τους 24 μήνες. Όμως η συνολική διάρκεια της αμειβόμενης άδειας κυμαίνεται μεταξύ 0- 38 μήνες με μέση τιμή τους 12 μήνες, ενώ η μέση τιμή της συνολικής άδειας που αμείβεται με τουλάχιστον 2/3 του εισοδήματος από την εργασία είναι μόνο 5 μήνες. Έντεκα χώρες (οι 5 Σκανδιναβικές, 5 χώρες από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη), η Γερμανία συν η επαρχία του Québec στον Καναδά και ο δημόσιος τομέας της Ελλάδας προσφέρουν 9 μήνες ή και περισσότερο καλά αμειβόμενης άδειας (π.χ. άνω των 2/3 του εισοδήματος από την εργασία). Στον αντίποδα, 12 χώρες από τις οποίες 4 αγγλόφωνες χώρες (ΗΒ, Καναδάς πληνQuébec, Αυστραλία, Νέα Ζηλανδία), η Αυστρία, η Τσεχία, το Λουξεμβούργο, η Ολλανδία, η Ρωσία, η Ελβετία, η Σλοβακία και η Ν. Αφρική προσφέρουν λιγότερους από 4 μήνες αμειβόμενης άδειας μετά τη γέννηση του παιδιού, ενώ οι ΗΠΑ δεν προσφέρουν τίποτα.

Ο ιδιωτικός τομέας της Ελλάδας βρίσκεται κάπου ενδιάμεσα παρέχοντας τη δυνατότητα αμειβόμενης άδειας 12 μηνών από τους οποίους όμως οι 6 είναι καλά αμειβόμενοι.

Σχέση μεταξύ άδειας και υπηρεσιών προσχολικής αγωγής και φροντίδας

Το θέμα της σχέσης μεταξύ των αδειών για γονείς και του δικαιώματος εγγραφής σε υπηρεσίες προσχολικής αγωγής και φροντίδας είναι σημαντικό αφού μόνο ένας επιτυχής συντονισμός των δύο θα έλυνε το θέμα φροντίδας  των παιδιών εργαζομένων γονιών.

Διαφορές εμφανίζονται ανάμεσα στις χώρες όσον αφορά την ηλικία κατοχύρωσης του δικαιώματος εγγραφής στις υπηρεσίες προσχολικής αγωγής και φροντίδας. Είκοσι χώρες κατοχυρώνουν δικαίωμα εγγραφής αλλά στις περισσότερες (14 χώρες) αυτό ισχύει μετά την ηλικία των 3 ή και αργότερα. Στην Ελλάδα δικαίωμα κατοχυρώνεται μόνο για ένα χρόνο φοίτησης σε νηπιαγωγεία πριν τη φοίτηση σε δημοτικό σχολείο.

Μόνο σε 6 χώρες ισχύει δικαίωμα κατοχύρωσης θέσης στις υπηρεσίες αυτές για παιδιά κάτω των 3. Από αυτές τις χώρες η Δανία, η Σουηδία, η Νορβηγία, η Φιλανδία και η Σλοβενία έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα θέσης πλήρους απασχόλησης για παιδιά 12 μηνών και άνω ή και μικρότερα διασφαλίζοντας σαφώς ότι δεν δημιουργείται ένα κενό μεταξύ της λήξης της γονικής άδειας και της τοποθέτησης σε μια υπηρεσία φροντίδας. Σε όλες τις υπόλοιπες περιπτώσεις το κενό κυμαίνεται μεταξύ 18 και 67 μήνες που εκφράζει σημαντική έλλειψη συντονισμού μεταξύ των δύο τομέων πολιτικής. Στην Ελλάδα είναι επίσης σημαντικό το κενό ιδιαιτέρως μεταξύ της λήξης της καλά αμειβόμενης άδειας και του δικαιώματος εγγραφής στο νηπιαγωγείο (54 μήνες για τα παιδιά εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα και 48 μήνες για τα παιδιά εργαζομένων  του δημοσίου τομέα).

Λήψη της άδειας

Οι πληροφορίες όσον αφορά τη λήψη των γονικών αδειών παρουσιάζουν πολλά κενά και η συστηματική σύγκριση ανάμεσα στις χώρες δεν είναι εφικτή. Και αυτό προφανώς δεν αφορά μόνο τις γενικές συγκρίσεις αλλά και τις επί μέρους συγκρίσεις κατά φύλο, κοινωνικο-οικονομική κατάσταση, εκπαιδευτικό επίπεδο, εθνική προέλευση, χώρο εργασίας κλπ.

Σε γενικές γραμμές, η αμειβόμενη άδεια μητρότητας φαίνεται ότι αξιοποιείται πλήρως από τις μητέρες που τη δικαιούνται. Η άδεια πατρότητας (π.χ. οι σχετικά λίγες μέρες μετά ακριβώς τη γέννηση του παιδιού) και με βάση τα στοιχεία κάποιων χωρών (Δανία, Φιλανδία, Σουηδία, Γαλλία, Ολλανδία και ΗΒ) έχει επίσης καλό βαθμό αξιοποίησης αφού περίπου 2/3 ή περισσότερο των πατέρων την αξιοποιούν. Η γονική άδεια όταν δεν είναι αμειβόμενη έχει μικρό βαθμό αξιοποίησης και από τους δύο γονείς. Επίσης όταν η γονική άδεια είναι οικογενειακό και όχι ατομικό δικαίωμα, η αξιοποίηση της από τους πατέρες είναι πολύ μικρή. Αντίθετα, όταν αποτελεί ατομικό δικαίωμα και είναι καλά αμειβόμενη τότε η αξιοποίηση της από τους πατέρες είναι καλύτερη αν και δεν είναι ίση με αυτή των μητέρων. Η πιο σημαντική αλλαγή στη συμπεριφορά των πατέρων έχει λάβει χώρα στην Ισλανδία και τη Σουηδία όπου οι πατέρες λαμβάνουν πέραν του ενός μηνός άδεια.

Αυτές οι εξελίξεις μπορούν να διαβαστούν από δύο πλευρές: ότι αντανακλούν μια σταδιακή εξέλιξη προς την ισότητα με τους πατέρες να συμμετέχουν περισσότερο στην οικογένεια ή την εμμονή των παραδοσιακών προτύπων φροντίδας.

Στην Ελλάδα δεν έχουμε στοιχεία που να μας επιτρέπουν την αξιόπιστη εξαγωγή συμπερασμάτων. Ενδεικτικά πάντως (γιατί δεν γνωρίζουμε πόσοι είναι οι δικαιούχοι) από τα στοιχεία που καταγράφει το Σώμα Επιθεωρητών Εργασίας, κατά το 2011 από ένα σύνολο 280.943 επιχειρήσεων και 1.357.338 εργαζομένων ανδρών πλήρους απασχόλησης,265  (0,02%) άνδρες έκαναν χρήση της αμειβόμενης άδειας φροντίδας, ενώ όσον αφορά τις γυναίκες εργαζόμενες σε ένα αντίστοιχο σύνολο 688.802 εργαζομένων, 15.432 (2,24%) έκαναν χρήση της άδειας αυτής. Τα ποσοστά της μη αμειβόμενης άδειας γονικής άδειας είναι εξαιρετικά χαμηλά και για τα δύο φύλα.

Πάντως όπως σημειώνεται στην έκθεση της Ελλάδας, ο Συνήγορος του Πολίτη (Κύκλος Ισότητας των Φύλων) σε ειδική έκθεση του που δημοσιεύτηκε το 2012 αναφέρεται σε περιστατικά που δηλώνουν ότι, λόγω της κρίσης, υπήρξε επιδείνωση της κατάστασης σε σχέση με τα δικαιώματα των εργαζομένων μητέρων όπως η μετατροπή των συμβάσεων τους από πλήρους απασχόλησης σε εκ περιτροπής, με την επιστροφή τους από την άδεια μητρότητας, καθώς και η αύξηση των καταγγελιών κατάχρησης των δικαιωμάτων τους γενικότερα. Όμως παράλληλα σημειώνεται η τάση οι εργαζόμενες μητέρες να προσπαθούν με τον εργοδότη ιδιωτικά να βρουν μια λύση αποδεχόμενες συχνά καταστρατήγηση των δικαιωμάτων τους λόγω του φόβου απώλειας της θέσης εργασίας τους.

 

 

Share

Η κρίση σκοτώνει και τις γεννήσεις

της Χάρις Συμεωνίδου

Το έγκριτο Κέντρο Δημογραφικής Έρευνας Max Planck της Γερμανίας ανακαλύπτει σε μία πρόσφατη έρευνα[1], που διεξήγαγε σε 28 ευρωπαϊκές χώρες και δημοσιεύτηκε στις 10/7/2013, ότι τα ποσοστά των γεννήσεων μειώνονται από το 2008, αμέσως μετά την έναρξη της οικονομικής κρίσης, παράλληλα με την αύξηση της ανεργίας! Και ότι αυτή η μείωση είναι εντονότερη στους νέους κάτω των 25 ετών και στις χώρες της Ν. Ευρώπης, ενώ δεν επηρεάζει τη γονιμότητα των γυναικών άνω των 40 ετών, όσον αφορά την απόκτηση του πρώτου παιδιού!

Αλλά ας εξετάσουμε τα πράγματα πιο συγκεκριμένα, επικεντρωνόμενοι στην Ελλάδα. Από την εποχή του Μάλθους η βιβλιογραφία, που αναφερόταν στη δυναμική της γονιμότητας, υποστήριζε ότι η οικονομική δυσπραγία και η αβεβαιότητα στην αγορά εργασίας θα προκαλέσει αναβολή ή αναθεώρηση των σχεδίων του πληθυσμού για απόκτηση παιδιών. Το αξιοσημείωτο όμως ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της παρούσας κρίσης, σε συνάρτηση με τη γονιμότητα, είναι ότι άρχισε ακριβώς την εποχή που τα ποσοστά γεννήσεων στην Ευρώπη είχαν αρχίσει να ανακάμπτουν από την προηγούμενη πτώση ή στασιμότητα. Η κρίση οδήγησε σε ανατροπή της ανάκαμψης αυτής.

Αντιπροσωπευτικά παραδείγματα της μείωσης της γονιμότητας ως επακόλουθο της ανεργίας αναφέρονται η Ελλάδα (βλ. Διάγραμμα 1) και η Ισπανία, αλλά και οι Βουλγαρία, Κροατία, Τσεχία, Εσθονία, Ουγγαρία, Ρουμανία και Λετονία, ενώ, αντίθετα, στη γειτονική της Λιθουανία δεν παρατηρείται έντονη μείωση της γονιμότητας, ούτε και σε Πορτογαλία και Ιταλία, παρ’ όλο που και αυτές παρουσίασαν έντονη ύφεση.

Εδώ βέβαια πιθανόν υπεισέρχονται και άλλοι παράγοντες, όπως για παράδειγμα η υιοθέτηση οικογενειακών πολιτικών ευνοϊκών στην απόκτηση παιδιών, σε κοντινή χρονική απόσταση από την έναρξη της κρίσης, που πιθανόν να είχαν δημιουργήσει θετικό κλίμα για την απόκτηση παιδιών.

Στις σκανδιναβικές χώρες, όπου η κρίση έγινε ελαφρά αισθητή, τα ποσοστά γονιμότητας παρουσίασαν ελαφρά μόνο μείωση, ενώ σε Αυστρία, Ελβετία και Γερμανία, οι δείκτες γονιμότητας παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητοι λόγω της, όπως αναφέρεται στη μελέτη, επιτυχούς αντιμετώπισης της κρίσης!…

Συνοπτικά, η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι υπάρχει σημαντική συσχέτιση μεταξύ γονιμότητας και ανεργίας σε Νότια, Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη.

Όσον αφορά την Ελλάδα, για να κατανοήσουμε την εξέλιξη της γονιμότητας μετά την κρίση, θα πρέπει να αναφερθούμε στην ιδιαιτερότητα του φαινομένου σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρώπης πριν την κρίση.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 στην Ελλάδα, που δεν γνώρισε μεταπολεμικά το baby-boom όπως οι άλλες χώρες της Ευρώπης, ξεκινά η τέταρτη φάση της δημογραφικής μετάβασης, με συνεχιζόμενη μείωση της γονιμότητας και ανακοπή της φάσης μείωσης της θνησιμότητας (λόγω της ήδη αυξανόμενης πληθυσμιακής γήρανσης). Η διαφορά υπέρ των γεννήσεων μειώνεται σταδιακά, για να φθάσει τη δεκαετία του 1980 το 2,6 ανά 1.000 κατοίκους και το 1993 μόλις το 0,5. Το 1997 για πρώτη φορά οι θάνατοι υπερτερούν των γεννήσεων. Οδηγούμαστε έκτοτε προς μηδενική ή αρνητική αύξηση του πληθυσμού, με μικρές αυξομειώσεις στη γονιμότητα που οφείλονται κυρίως στις γεννήσεις από μετανάστες. Το σύνολο δε των γεννήσεων σχεδόν λαμβάνει χώρα μέσα στον γάμο, ενώ το ποσοστό των γεννήσεων εκτός γάμου (7,4% το 2011) είναι το χαμηλότερο στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία το 2011[2], οι θάνατοι υπερτερούσαν των γεννήσεων κατά 4.671 άτομα. Ήδη λοιπόν φαίνεται να εγκαθίσταται η επαπειλούμενη εδώ και χρόνια πληθυσμιακή μείωση. Εδώ θα πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι συμπεριλαμβάνονται και οι γεννήσεις από μετανάστες, που είναι νεανικότερος πληθυσμός, με υψηλότερους κατά κανόνα δείκτες γονιμότητας και χαμηλότερους δείκτες θνησιμότητας.

Ειδικότερα, η θνησιμότητα και η προσδοκώμενη ζωή κατά τη γέννηση, χωρίς να υπολογίσουμε τις αυτοκτονίες, για τις οποίες βέβαια δεν υπάρχουν στοιχεία, δεν φαίνεται να έχουν «προσαρμοστεί» ακόμη στην κρίση. Τα ακαθάριστα ποσοστά θνησιμότητας ανά 1.000 κατοίκους έχουν αυξηθεί ελαφρά μόνο, από 9,3% το 1991 σε 9,8% το 2011, ενώ η προσδοκώμενη ζωή κατά τη γέννηση είναι τα 78,3 χρόνια για τους άνδρες και τα 83,1 χρόνια για τις γυναίκες (2011). Ζούμε λοιπόν -όπως ζούμε- ακόμη αρκετά χρόνια…

Εξάλλου, είναι γνωστό, από την επιστήμη της δημογραφίας, ότι οι δείκτες γονιμότητας είναι οι πρώτοι που αντιδρούν -με κάποια βέβαια χρονική υστέρηση- στη χειροτέρευση του βιοτικού επιπέδου του πληθυσμού στις «αναπτυγμένες» χώρες, γιατί βέβαια για τις χώρες του Τρίτου Κόσμου οι αναλύσεις βασίζονται σε άλλα κοινωνικο-οικονομικά και πολιτισμικά δεδομένα. Χαρακτηριστικό δε παράδειγμα υπήρξε η αρνητική μεταβολή των δεικτών αυτών στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και στην τέως ΕΣΣΔ, μετά τις εξελίξεις του 1989 (μείωση της γονιμότητας, έντονη μείωση της προσδοκώμενης ζωής).

Στη σημερινή Ελλάδα, με την καθημερινή υποβάθμιση των παροχών υγείας και των όποιων κοινωνικών παροχών, είναι δυνατόν να μην επηρεαστεί αρνητικά η γονιμότητα, η θνησιμότητα (συμπεριλαμβανομένης της βρεφικής) και η προσδοκώμενη ζωή; Όταν θα έχουμε τους δείκτες για το 2012 και 2013, θα έχουμε και τις ανάλογες διαπιστώσεις. Αλλά τότε θα τρέχουν -εκτός αν υπάρξει η πολυπόθητη ανατροπή- ακόμη πιο δυσοίωνες εξελίξεις για το 2014 και το 2015.

Η εξέλιξη της γονιμότητας στην Ελλάδα, οι αιτίες και τα πιθανά μέτρα ανάκαμψης, (με ανάλυση κόστους-οφέλους) εξετάστηκαν διεξοδικά σε σειρά εκτεταμένων ερευνών στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ)3[3], το 1983, 1997, 1999 και 2004. Από τις έρευνες αυτές είχε φανεί ότι ο επιθυμητός αριθμός παιδιών ήταν σαφώς υψηλότερος του πραγματικού και ξεπερνούσε το επίπεδο αναπλήρωσης των γενεών (2,1 παιδιά ανά γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας).

Οι λόγοι της μειωμένης γονιμότητας των γυναικών, πάντα με τη δημογραφική έννοια του όρου, συνοψίζονται στο χαμηλό οικογενειακό εισόδημα και στο ισχνό, ελλειμματικό και πλέον ανύπαρκτο κράτος πρόνοιας.

Ο σημαντικός ρόλος των γυναικών στην υποκατάσταση του κράτους πρόνοιας επηρεάζει αρνητικά τη συμμετοχή τους στο εργατικό δυναμικό και επομένως την απόκτηση επιπλέον οικονομικών πόρων για τη δημιουργία μεγαλύτερης οικογένειας. Τα ζευγάρια, λόγω σοβαρών οικονομικών δυσχερειών και λόγω έλλειψης κρατικών υποδομών για την εναρμόνιση οικογενειακής και εργασιακής ζωής, αποκτούν μικρότερο από τον επιθυμητό αριθμό παιδιών.

Άμεση επίπτωση της μείωσης της γονιμότητας αποτελεί η πληθυσμιακή γήρανση, όπως εκφράζεται με την αναλογία των ατόμων 65+ ετών στο σύνολο του πληθυσμού (Πίνακας 1).

Πίνακας 1

Ποσοστιαία (%) κατανομή του πληθυσμού κατά Μεγάλες Ομάδες Ηλικιών

Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, Απογραφές Πληθυσμού 1971, 1981, 1991, 2001

ΕΛΣΤΑΤ, Έρευνα Εργατικού Δυναμικού, Α’ τρίμηνο 2013.

 

Όπως φαίνεται από τα στοιχεία αυτά, η αναλογία των ατόμων 65+ ετών έχει διπλασιαστεί μεταξύ 1971 και 2013, ενώ τα ποσοστά της ομάδας 0-14 ετών έχουν κατά πολύ μειωθεί.

Ανάμεσα στις έμμεσες επιπτώσεις της μείωσης της γονιμότητας, η οποία περαιτέρω επιτείνει τις συνέπειες της άγριας πολιτικής της τρόικας, είναι και η επιδείνωση των παροχών του ασφαλιστικού συστήματος, εφόσον συνεχώς συρρικνώνεται η αναλογία των οικονομικά ενεργών (δηλαδή των απασχολούμενων και των ανέργων) έναντι των μη οικονομικά ενεργών πολιτών. Βρισκόμαστε δηλαδή σε έναν διαρκώς διευρυνόμενο φαύλο κύκλο.

Οι δείκτες βέβαια που εκτινάχθηκαν στα ύψη είναι αυτοί της ανεργίας. Το ετήσιο μέσο ποσοστό ανεργίας από 8,9% το 2006 και 12,5% το 2010, έφθασε το 27,4% το Α’ τρίμηνο του 2013 (24,7% για τους άνδρες και 31% για τις γυναίκες, που βρίσκονται πάντα στην «πρωτοπορία»). Τα γενικά όμως αυτά ποσοστά υπολογίζονται, από τη Στατιστική Υπηρεσία, για τις ηλικίες 15-75 ετών και δεν εκφράζουν την πραγματικότητα.

Για τις ηλικίες 20-44 ετών τα ποσοστά ανεργίας ανέρχονται σε 28,5% για τους άνδρες και 35,8% για τις γυναίκες. Στους νέους 15-24 ετών, από τους οποίους αναμένονται τα όποια σχέδια για απόκτηση παιδιών, τα ποσοστά είναι 54,9% για τους άνδρες και 66,3% για τις γυναίκες! Πόσο πιο ζοφερή θα μπορούσε να είναι η αποτύπωση των δημογραφικών μας προοπτικών; Οι νέοι φαίνεται ότι όχι μόνο δεν σκέπτονται τον γάμο και την απόκτηση παιδιών (η μέση ηλικία γάμου των γυναικών έχει αυξηθεί από 22,9 χρόνια το 1970 σε 28,9 χρόνια το 2011), αλλά ούτε τη συμβίωση, ούτε, συχνά, και τη δημιουργία σχέσης, και είναι γνωστό ότι επιστρέφουν ολοένα περισσότεροι για πολύ μετά τα 30 χρόνια τους στο πατρικό σπίτι, ξαναβρίσκοντας «το παιδικό τους δωμάτιο», συντηρούμενοι από γονείς ή/και παππούδες-γιαγιάδες, ή μεταναστεύουν -ίσως μόνιμα- στο εξωτερικό. Δυστυχώς, οι ερευνητές για τη μετανάστευση θα έχουν άφθονα στοιχεία από νέους με υψηλή πανεπιστημιακή μόρφωση, διασκορπισμένους σε Ευρώπη, Αμερική, Αυστραλία.

Η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός, λόγω ανεργίας, πλήττει κυρίως τις γυναίκες και τις μονογονεϊκές οικογένειες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας SILC (Statistics of Income and Livivng Conditions), της Ε.Ε., το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας (το όριο για κάθε χώρα καθορίζεται στο 60% της διαμέσου τού εθνικού εισοδήματος και στην περίπτωση της Ελλάδας ισοδυναμεί με 6.591 ευρώ ανά άτομο και αντιστοιχεί σε 3.430.000 άτομα, μετά μάλιστα από τις όποιες κοινωνικές παροχές), ανέρχεται στο 21,4%. Ο αριθμός αυτός όμως υπερδιπλασιάζεται στα μονογονεϊκά νοικοκυριά, με ένα τουλάχιστον παιδί, που πλήττει η ανεργία (43,2%) και που συνήθως αποτελούνται από τη μητέρα και τα παιδιά.

Αλλά ακόμη και ο χαμηλός αριθμός διαζυγίων στην Ελλάδα -χαμηλότερος στην Ε.Ε., μαζί με την Ιταλία- δεν θα πρέπει να αποδίδεται απαραίτητα στην ύπαρξη πιο έντονων οικογενειακών δεσμών, ή συντηρητικής συμπεριφοράς, σε σύγκριση με τις λοιπές χώρες της Ε.Ε., αλλά και στο οικονομικό αδιέξοδο που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες, σαν συνέπεια της αδυναμίας τους να ενταχθούν ή να επανενταχθούν στο εργατικό δυναμικό, επειδή υποκαθιστούν το κράτος πρόνοιας στη φροντίδα των παιδιών και των ηλικιωμένων μελών της οικογένειας. Σε περίπτωση διαζυγίου θα διέτρεχαν και πριν από την οικονομική κρίση, αλλά πολύ περισσότερο τώρα, μεγάλο κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού. Βρίσκονται λοιπόν συχνά εγκλωβισμένες σ’ έναν αποτυχημένο γάμο. Το κοινωνικό δε αυτό πρόβλημα φαίνεται να χειροτερεύει διαρκώς με την κρίση και την ανεργία, που οδηγεί σε τριβές και συγκρούσεις στα ζευγάρια πολύ συχνότερα από πριν, όπως προκύπτει από τη γραμμή SOS της Γενικής Γραμματείας Ισότητας, που δέχεται ολοένα μεγαλύτερο αριθμό τηλεφωνημάτων-καταγγελιών κακοποίησης γυναικών.

Αλλά ας επανέλθουμε στο θέμα της γονιμότητας, με τα μέτρα για την τόνωση των γεννήσεων, όπως είχαν προκύψει από τα αποτελέσματα των ερευνών του ΕΚΚΕ.

Μία αποτελεσματική πολιτική, που θα επέτρεπε στα ζευγάρια ν’ αποκτήσουν τον αριθμό των παιδιών που επιθυμούν, συνίσταται σε συνδυασμό διαφόρων μέτρων που να σχετίζονται με: α) εισοδηματική πολιτική που να ευνοεί την οικογένεια με παιδιά (π.χ. ουσιαστικές φοροαπαλλαγές στις οικογένειες, ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, παροχή επιδομάτων που να αναμορφώνονται με βάση τον δείκτη πληθωρισμού και να κλιμακώνονται ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών, ουσιαστικά επιδόματα γέννησης και φύλαξης παιδιών), β) πολιτική εναρμόνισης εργασιακής και οικογενειακής ζωής (π.χ., ρυθμίσεις για τη φύλαξη των παιδιών, ιδιαίτερα των παιδιών κάτω των δύο ετών, παροχή αμειβόμενων γονικών αδειών, μετά τη λήξη της άδειας μητρότητας, με εξασφάλιση στη συνέχεια όχι μόνο της εργασίας αλλά και της θέσης στην εργασία, ενεργοποίηση του θεσμού των βοηθών μητέρων), γ) στεγαστική πολιτική (π.χ. στεγαστικά προγράμματα ειδικά σχεδιασμένα για τα νέα ζευγάρια), δ) ουσιαστικά μέτρα για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης ανεργίας.

Τα παραπάνω μέτρα είχαμε αξιολογήσει και κοστολογήσει, στην αντίστοιχη έρευνα του ΕΚΚΕ, για το σύνολο της χώρας και για τις επί μέρους περιφέρειες και νομούς με την τεχνική της ανάλυσης κόστους-οφέλους (βλ. υποσημείωση 2).

Σήμερα όμως, αυτά τα μέτρα φαίνονται εντελώς ανέφικτα. Αντί γι’ αυτά θεσπίζονται και εφαρμόζονται άλλα βάρβαρα «μέτρα», όπως η κατάργηση των συλλογικών συμβάσεων, η μείωση ή κατάργηση σειράς επιδομάτων που προβλέπονταν από συλλογικές συμβάσεις για να διευκολύνουν τη ζωή των γυναικών και την ανατροφή των παιδιών. Παραδειγματικά αναφέρονται: η κατάργηση των επιδομάτων γάμου, βρεφονηπιακού σταθμού, παιδικής μέριμνας, κατασκήνωσης, τοκετού, γέννας και πολλών προγεννητικών εξετάσεων και η μείωση -κατά 22%- του επιδόματος φροντίδας του παιδιού για 6 μήνες μετά τον τοκετό, που ήταν ίσο με τον βασικό μισθό.

Ως αποτέλεσμα των παραπάνω, η απόκτηση παιδιού γίνεται απαγορευτική στους νέους. Καταστρατηγείται το δικαίωμα στη μητρότητα και πολλές νέες γυναίκες δεν θα αποκτήσουν κανένα παιδί, ή θα τεκνοποιήσουν σε μεγάλη ηλικία, ή δεν θα αποκτήσουν ποτέ τον αριθμό των παιδιών που επιθυμούν. Βασικό λόγο αποτελεί η ανεργία των ίδιων ή και των συντρόφων τους ή η επισφάλεια της τυχόν απασχόλησής τους (συχνά χωρίς κοινωνική ασφάλεια) και των εισοδημάτων τους. Το ήδη, πριν την κρίση, χαμηλό ποσοστό γονιμότητας αναμένεται να παρουσιάζει διαρκή επιδείνωση.

Το δημογραφικό ζήτημα μας αφορά όλους. Αποτελεί βασικό στοιχείο ενός προοδευτικού προγράμματος ανόρθωσης της κοινωνίας. Η Αριστερά θα πρέπει να ενσκύψει στο σοβαρό αυτό ζήτημα με προτάσεις για ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα δημογραφικής πολιτικής, με άξονα την ισότητα των φύλων.

Ο «υποχρεωτικός αλτρουισμός» των γυναικών, στο πλαίσιο ενός κράτους πρόνοιας «λατινικού περιθώριου», που συνεχώς εξαθλιώνεται, δεν αρκεί για να περισώσει την διαρκώς επιδεινούμενη δημογραφική εξέλιξη. Αντίθετα, φαίνεται ότι τη χειροτερεύει. Όσον αφορά δε την επίδραση της μετανάστευσης στην εξέλιξη αυτή, θα μπορούσε, βραχυχρόνια τουλάχιστον, να συμβάλει στην ανανέωση του πληθυσμού και αυτό να αποτελέσει ένα αντίβαρο στην εξαπλούμενη ξενοφοβία και τον ρατσισμό.

Τέλος, θα πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστεί το έντονο ρεύμα αποδημίας των νέων ατόμων με υψηλή ειδίκευση, που στερούν τη χώρα από το δυναμικότερο τμήμα του πληθυσμού της, το οποίο θα συνέβαλε ουσιαστικά στην οικονομική, κοινωνική και δημογραφική της ανάκαμψη.

 

* Η Χάρις Συμεωνίδου είναι πρώην διευθύντρια Ερευνών του ΕΚΚΕ



[1] Goldstein, J. et al., 2013 “Fertility reactions to the ‘Great Recession’ in Europe: Recent evidence from order-specific data”, Demographic Research vol. 29, art. 4, pp 85-104.

[2] Τα συγκεκριμένα στοιχεία για το 2012, που θα αποτύπωναν την κρίση πολύ καθαρότερα, δεν διατίθενται ακόμη από τη Στατιστική Υπηρεσία για γραφειοκρατικoύς και πιθανόν και για άλλους λόγους.

[3] Συμεωνίδου Χ., κ.ά. (1992,1997). Κοινωνικο-οικονομικοί Προσδιοριστικοί Παράγοντες της Γονιμότητας στην Ελλάδα, τόμος Α, Β, Αθήνα: ΕΚΚΕ.

Συμεωνίδου Χ., Καβουριάρης Ε., κ.ά., (2000). Επιθυμητό και Πραγματικό Μέγεθος Οικογένειας. Γεγονότα του Κύκλου Ζωής. Μια Διαχρονική Προσέγγιση: 1983-1997, Αθήνα: ΕΚΚΕ.

Symeonidou, H., (2002). Standard Country Report Greece. Fertility and Family Surveys in Countries of the ECE Region. New York and Geneva: United Nations.

Συμεωνίδου Χ., Μαγδαληνός Μ., (2007). Πολιτικές για την Οικογένεια στις Χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Ανάλυση Κόστους-Οφέλους για την Ελλάδα, Αθήνα: Εκδόσεις Αντ. Σάκκουλα.

 

Πηγή: Αυγή

 

Share

Συγκλονιστική μαρτυρία 11χρονης από την Υεμένη για αναγκαστικό γάμο

 

YouTube Preview Image

 

Το Φύλο Συκής έλαβε το παραπάνω βίντεο με το εξής σχόλιο:

Είναι μόλις 11 ετών αλλά η ιστορία της έχει προκαλέσει παγκόσμιο ενδιαφέρον: η Nada Al-Ahdal από την Υεμένη καταγγέλλει μέσω YouTube ότι οι γονείς της απειλούν να την σκοτώσουν αν δεν παντρευτεί τον άνθρωπο που έχουν επιλέξει. Ζει με τον θείο της, ενώ τονίζει ότι στην ίδια θέση βρίσκονται πολλά άλλα κορίτσια στη χώρα της. Το πρόβλημα των καταναγκαστικών γάμων μικρών κοριτσιών (και,μερικές φορές, και αγοριών), σε ορισμένες χώρες, ιδίως ως κοινωνική έθιμο, αξίζει όλη την προσοχή μας καθώς μιλάμε για βαρύταταη παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων των παιδιών.

 

 

Share

Λίγες εξαιρέσεις από τη διαθεσιμότητα για προστάτες μονογονεϊκών οικογενειών

Στη… δίνη της διαθεσιμότητας μπαίνουν χιλιάδες υπάλληλοι στον δημόσιο τομέα που μεγαλώνουν μόνοι, χωρίς σύζυγο, τα παιδιά τους. Η εξαίρεση από την ένταξη στη διαθεσιμότητα, παρά τα αντιθέτως εμφανιζόμενα ως πρόβλεψη του πολυνομοσχεδίου, δεν καλύπτει την προστασία μονογονεϊκών οικογενειών, παρά μόνο σε ένα ελάχιστο ποσοστό τους.

Σύμφωνα με το in.gr, αν και η νομοθετική πρόβλεψη αφορά χήρες και ανύπαντρες μητέρες, δεν εξαιρούνται από το καθεστώς διαθεσιμότητας οι διαζευγμένες μητέρες, που έχουν τη γονική επιμέλεια, αλλά από κοινού με το σύζυγο έχουν τη γονική μέριμνα, ακόμα κι αν ο σύζυγος δεν τους δίνει διατροφή.

Πάνω σε αυτή τη μικρή λεπτομέρεια (γονική επιμέλεια και γονική μέριμνα) με τη μεγάλη σημασία οι συντάκτες του πολυνομοσχεδίου φρόντισαν να διατυπώσουν τη ρύθμιση για τις εξαιρέσεις από την ένταξη στη διαθεσιμότητα, έτσι που να αφορά μικρό αριθμό εργαζομένων που ανήκουν στην ευάλωτη κοινωνική ομάδα των μονογονεϊκών οικογενειών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στην παράγραφο 2 του άρθρου 90 αναφέρεται ότι εξαιρούνται και δεν τίθεται σε διαθεσιμότητα «υπάλληλος ο οποίος, δυνάμει νόμου ή δικαστικής αποφάσεως ασκεί κατ’ αποκλειστικότητα τη γονική μέριμνα τέκνου, που συνοικεί με αυτόν και ανήκει στην κατηγορία των εξαρτώμενων μελών σύμφωνα με τον ΚΦΕ, όπως ισχύει».

Αυτό σημαίνει ότι η εξαίρεση για προστάτες μονογονεϊκής οικογένειας με ανήλικα παιδιά αφορά: μόνο χήρους και χήρες, γονέα που του έχει ανατεθεί, με δικαστική απόφαση, η γονική μέριμνα λόγω βαρύτατων παραπτωμάτων του άλλου γονέα, ανύπαντρες μητέρες των οποίων τα παιδιά δεν έχουν αναγνωρισθεί από τον άλλο γονέα.

Με άλλα λόγια δεν αφορά την πλειονότητα των διαζευγμένων που έχουν τη γονική μέριμνα -ως είθισται- και οι δύο γονείς. Έτσι, με βάση τη ρύθμιση του πολυνομοσχεδίου ένας γονέας διαζευγμένος μπορεί να μεγαλώνει τα παιδιά του έχοντας τη γονική επιμέλεια, να μην του δίνει διατροφή ο σύζυγος, να εξαρτάται από τον μισθό του αλλά, όταν καταργείται κλάδος, ειδικότητα ή θέση να τον εντάσσουν σε διαθεσιμότητα.

Κι όλα αυτά ενώ στην αιτιολογική έκθεση του πολυνομοσχεδίου, σχετικά με το άρθρο 90, επισημαίνεται ότι στον νόμο προβλέπονται προνομιακές εξαιρέσεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, προστάτες μονογονεϊκής οικογένειας.

Πηγή: agelioforos

 

Share

Crisis erotica

της  Ευγενίας Τζιρτζιλάκη

«Αν δεν μπορώ να χορεύω, δεν έχω σχέση μ’ αυτήν την επανάσταση.»

‘Εμμα Γκόλντμαν

Οι σχέσεις είναι ούτως ή άλλως ευαίσθητες περιοχές, εύθραυστες. Όσο πιο κοντά στο φυλλοκάρδι σου είναι ο άλλος, τόσο επιρρεπέστερη γίνεται η καρδιά στο τρέμουλο. Τα ζευγάρια τσακώνονται, μονιάζουν ή χωρίζουν, έτσι πάει, κι αυτό δεν είναι πρωτότυπο. Αυτή την εποχή όμως, μοιάζει να παραγίνεται. Διαρκώς ακούω ιστορίες χωρισμών, ακόμη κι από ανθρώπους που είναι μαζί δεκαετίες και πάντα έδειχναν καλά, άρτια χωνεμένοι ο ένας μες στον άλλον.

Η κρίση μας χτυπάει παντού, λογικό. Αυτό που μου σηκώνει τις κεραίες όμως είναι άλλο: η πανομοιότυπη αφήγηση. Μια αφήγηση που μοιάζει συμπληρωματική, σα να μοιράστηκε στα σπίτια ένα σενάριο και οι πολλές φωνές των ενοίκων αρθρώνουν την ίδια μία ιστορία.

Η ιστορία έχει πάνω κάτω ως εξής: Εκείνος κι εκείνη έχουν πολλά κοινά. Κοινωνικά και πολιτικά βλέπουν τα πράγματα με πολύ κοντινό τρόπο, συχνά κατεβαίνουν μαζί στο δρόμο, ελπίζουν κι απελπίζονται μαζί (ε, δεν ταίριαξαν τυχαία!). Εκείνος, όμως  το παρακάνει. Κι εδώ ξεκινάει η χορωδιακή αφήγηση. Εκείνος δεν βλέπει πού, ποιο τέλος πάντων είναι το πρόβλημα, κατ’ εκείνην όμως, γίνεται μονοδιάστατος, συντονίζεται σε μία μόνο συχνότητα, σταματά να ακούει εκείνης, παύουν να ακούν μαζί μουσική. Δεν χορεύουν. Εκείνος δεν την προσέχει πια, δεν προσέχει τον εαυτό του, δεν κόβει τα νύχια του, δεν σκέφτεται τίποτε πέρα απ’ τα κοινά (common/ public), σε βαθμό που η ζωή τους μαζί σταματά να είναι κοινή (shared) και γίνεται κοινή (plain). Δεν καταλαβαίνεις, της λέει εκείνος. Εσύ δεν καταλαβαίνεις, του λέει εκείνη. Κι η κόπωση τους κόβει.

Σήμερα διάβασα έναν στίχο της Σαπφούς που μου φώτισε κάτι επ’ αυτού: εύκαμπτον γαρ άει το θήλυ, αι κε τις κούφως το παρόν νοήση, που θα πει: γιατί το θήλυ είναι εύκαμπτο, και ελαφρώς πως έχει πάντα το νου του στο παρόν. Πιο ελεύθερα: το θήλυ λυγίζει (έτσι δε σπάει), και το νόμισμα του παρόντος δεν το ανταλλάσσει ούτε με αναμνήσεις, ούτε με μελλοντικά κέρδη. Με ελαφρότητα, διάχυτα αλλά πάντοτε, έχει το νου στο τώρα.

Ίσως μπαίνουμε στην επικίνδυνη περιοχή των έμφυλων στερεοτύπων, ίσως η σχέση γυναίκας-χρόνου να μην εξαντλείται στα αριθμημένα ωάρια του αναπαραγωγικού της ωραρίου, ίσως υπάρχουν ζευγάρια όπου οι ρόλοι αντιστρέφονται (υπάρχουν;). Αλλά το θέμα δεν είναι εκεί. Το θέμα είναι πως το πολιτικό ούτε αρχίζει ούτε τελειώνει στην πλατεία, στην πορεία, απεργία· περνάει από κει. Το πολιτικό εδράζει στο προσωπικό. (Συχνά η πιο παρωχημένη –σχεδόν ανόητη απ’ την τόση δόση αυτονόητου–  πρόταση, είναι αυτή που χρειάζεται να αφουγκραστούμε.)

Θέλει λύγισμα για να κρατήσεις την ψυχή σου όρθια. Τι νόημα έχει άλλωστε να μένεις στητός όταν δεν θα είσαι πια ο εαυτός σου; Λύγισμα εννοώ τα μικρά και τα μεγάλα, το απόγευμα στη θάλασσα, την τέχνη, τον έρωτα, το ξεχορτάριασμα της γλάστρας, να θυμηθείς τον εαυτό σου, τον άλλον, της ζωής σου τα γιατί, το νόημα του μαζί. Το παρόν είναι το νόημα. Κι όταν το υπερασπιζόμαστε σε άγριους καιρούς, είναι τουλάχιστον υποκρισία εμείς να το έχουμε πρώτοι απολέσει. Συνεπώς, όταν η σκέψη για το μέλλον φράζει το παρόν, καλό θα είναι να ξανασκεφτούμε τι είδους μέλλον εννοούμε. Και να ξανατσεκάρουμε διαρκώς, ξανά και ξανά και ξανά, τα ειλικρινή μας κίνητρα (για τα πάντα), το πότε μας παίρνει η μπάλα, πού είναι τα όρια, τί η ισορροπία, και ποιος ο εχθρός. Όταν ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, έχουμε ήδη γίνει η απειλή που πολεμάμε.

 

Share

Αρκετά με το κήρυγμα για τον αποκλειστικό θηλασμό!

Αρκετά με το κήρυγμα για τον αποκλειστικό θηλασμό! Η αυτοδιάθεση του κορμιού μας αποτελεί φεμινιστική κατάκτηση.

της Μαρίας Αρβανίτη Σωτηροπούλου

Η εγκυμοσύνη και ο τοκετός παραμένουν αποκλειστικά γυναικείο προνόμιο. Και αν και είναι μια φυσιολογική διαδικασία πάντα περιέχει κινδύνους τόσο για τη μάνα, όσο και για το παιδί, ειδικά τώρα που η μέση ηλικία τεκνοποίησης των γυναικών ανέβηκε λόγω των σπουδών και του κυνηγιού της καριέρας. Η διαδικασία του τοκετού επιτέλους έγινε ανώδυνη, χάρη στην Eπισκληρίδιο αναισθησία, αν και παρατηρείται μια αυξημένη τάση για Καισαρικές.

Αρκετοί αγνοούν πόσο πρόσφατη κατάκτηση είναι ο ανώδυνος τοκετός. Στη δική μας γενιά η καθιερωμένη πεποίθηση ήταν ότι μόνο με πόνους γεννιέται σωστά το παιδί και οι πρακτικές μιας ανώδυνης γέννας καθυστέρησαν πολύ να εφαρμοσθούν. Άλλωστε και το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση του κορμιού μας δεν είναι παρά η κατάκτηση του φεμινισμού της δικής μου γενιάς καρπός των αγώνων των μανάδων μας. Μέχρι τότε ήταν αυτονόητο ότι ο άνδρας αποφάσιζε και επέβαλε τον αριθμό των παιδιών, που θα γεννούσε η γυναίκα του.

Γέννησα φυσιολογικά μετά το 1973 τέσσερα παιδιά και μόνο στο τελευταίο (1979) απόλαυσα τη διαδικασία του τοκετού χάρη σε φίλο μαιευτήρα, που είχε μόλις επιστρέψει από την Αγγλία με τη γνώσης της Επισκληριδίου. Αν και είμαι πολύ ανθεκτική στον πόνο στον πρώτο τοκετό σκεπτόμουν “Τι ήθελα και το έκανα;” στο δεύτερο “Αφού το ήξερα γιατί το ξανάκανα;” και στο τρίτο που χρειάστηκε μετασχηματισμό, επειδή ερχόταν εγκάρσια, προτιμούσα να πεθάνω παρά να συνεχισθεί η διαδικασία. Παρ’ όλη την ταλαιπωρία, τότε οι μαιευτήρες παρά την ταλαιπωρία των γυναικών δεν προχωρούσαν τόσο εύκολα στην Καισαρική, επειδή οι επίτοκες ήταν νεότερες και υπήρχε πάντα το ενδεχόμενο να θέλουν ν’ αποκτήσουν περισσότερα παιδιά. Σήμερα που οι περισσότερες γυναίκες τεκνοποιούν μετά τα 30, και με την τραγική οικονομική συγκυρία, τα δυο παιδιά θεωρούνται αρκετά και η Καισαρική η ασφαλέστερη -για γιατρό, μάνα και νεογνό- επιλογή. Επειδή οι περισσότεροι μαιευτήρες είναι άνδρες συχνά δεν κατανοούν τα προβλήματα της μητέρας, αν και παραδόξως οι γυναίκες που παλιότερα εμπιστευόντουσαν τις μαίες, τώρα προτιμούν άνδρες μαιευτήρες.

Η Ιατρική τόσο στη Μαιευτική, όσο και στην Παιδιατρική πράξη δίνει αμερικανόφερτες προσταγές, που ακολουθούν κύκλους σαν τη μόδα.

Εκείνη την εποχή η Ιατρική προπαγάνδιζε με φανατισμό το μπιμπερό με εξανθρωποποιημένο γάλα και τα ασφαλή πλήρη γεύματα σε βαζάκια, από τον 6ο μήνα. Σήμερα απαιτεί με την ίδια εμμονή αποκλειστικό θηλασμό μέχρι τον 6ο μήνα.

Οι επιταγές της δυστυχώς δεν έχουν σαν αφετηρία τις ανάγκες της μάνας ή του παιδιού, όπως προπαγανδίζεται, αλλά τις ενοχές του ιατρικού κόσμου. Η μόδα και τα κέρδη των φαρμακοβιομηχάνων, που πρωτολανσάρισαν το βρεφικό γάλα σε χώρες του Τρίτου κόσμου, προκάλεσαν πολλά θύματα λόγω της κακής αποστείρωσης. Πραγματικά ήταν τερατώδες να ταΐζεις με μπιμπερό παιδιά σε περιοχές, που το νερό είναι μολυσμένο και όταν ο μητρικός μαστός είναι η εύκολη ασφαλής λύση. Κατηγορήθηκαν και οι γυναίκες ότι απέφευγαν το θηλασμό για να διατηρήσουν ωραίο στήθος και σιγά σιγά η μόδα αντιστράφηκε. Οι ανώτερες τάξεις άρχισαν να προπαγανδίζουν την επιστροφή στη φύση, με εκκεντρικές τάσεις, ζητούσαν τοκετούς μέσα σε νερό (λες και οι γυναίκες είναι φάλαινες) ή να το συνδυάσουν με πάρτι στο σπίτι!!! ξεχνώντας ότι δε ζούμε πια στην εποχή που επιβιώνουν όσα παιδιά θέλει ο Θεός, ότι κάθε τοκετός μπορεί να εξελιχθεί από ευλογία σε τραγωδία και ότι, αν δεν έχεις το χειρουργείο έτοιμο, ζωή μάνας και παιδιού πάντα κρέμονται από μια κλωστή.

Σήμερα ευτυχώς και στη Ελλάδα τα Μαιευτήρια είναι ευχάριστοι και κυρίως ασφαλείς -για μάνα και παιδί- χώροι. Όμως είναι απαράδεκτη αυτή η πλύση εγκεφάλου για τον αποκλειστικό θηλασμό, που έχει καθιερωθεί σαν κυρίαρχη νοοτροπία. Αν και είναι σωστό η γυναίκα να ξεκινήσει το θηλασμό, είναι λάθος να υπερτονίζεται η σημασία του στην εξέλιξη του παιδιού και στο δήθεν δέσιμο με τη μάνα, έτσι που να δημιουργούνται ενοχές στη γυναίκα που δεν έχει αρκετό γάλα, ταλαιπωρείται αφόρητα από τη διαδικασία ή οι επαγγελματικές της συνθήκες δεν επιτρέπουν τη μετατροπή της σε ζωντανό μπιμπερό.

Πραγματικά ο θηλασμός είναι ιδανικός για μια γυναίκα, που δουλεύει στα χωράφια κι έχει το μωρό να κοιμάται κάτω από το δένδρο. Αν το γάλα είναι αρκετό και η διαδικασία όχι επίπονη (τις περισσότερες φορές ο πόνος και η ταλαιπωρία είναι δεδομένες) ειδικά σήμερα που το γάλα είναι ακριβό, ο θηλασμός συμφέρει για όσο διάστημα η μητέρα μένει μακριά από τη δουλειά της, δηλαδή μάξιμουμ 4 μήνες και ανάλογα με τον εργοδότη. Οι γελοιότητες τηλεοπτικών παρουσιαστριών που 20 μέρες μετά τη γέννα, εργαζόμενες στο πλατό διακήρυτταν με θράσος ότι εξακολουθούν να θηλάζουν είναι ένα απλό σύμπτωμα της γενικευμένης παράκρουσης γύρω από το θέμα.

Πράγματι στους 3 πρώτους μήνες ο θηλασμός είναι η ασφαλέστερη και φθηνότερη λύση, αν η μητέρα νιώθει ευχάριστα με τη διαδικασία, δε ντρέπεται να θηλάζει δημόσια, ή δεν έχει ζωή έξω από το σπίτι. Γιατί πρακτικά, όλοι όσοι απαιτούν τον αποκλειστικό θηλασμό πρέπει να υπολογίσουν πόση προσωπική ζωή έχει μια γυναίκα, που ανά 3 ώρες, καλείται να θηλάζει τουλάχιστον επί 1 ώρα!! και μάλιστα όταν υπάρχει και άλλο παιδί να φροντίζει στο ίδιο σπίτι. Η λύση που προτείνεται να μαζεύουν με το θήλαστρο γάλα για τις περιπτώσεις, που πρέπει να βγουν από το σπίτι είναι εφικτή μόνο στη μειοψηφία των γυναικών, που παράγουν τόσο γάλα, ώστε σε παλιότερες εποχές θα μπορούσαν να το διαθέτουν -συχνά επ’ αμοιβή- σαν “παραμάνες” στις λιγότερο τυχερές που πάντα ήταν η πλειοψηφία. Η διαδικασία δε παρέμενε κοπιαστική και τα ατυχήματα θανάτου νεογνών από μητέρες που τα πλάκωναν γιατί κοιμόντουσαν την ώρα που τα θήλαζαν δεν ήταν σπάνια. Θυμηθείτε το κλασσικό μυθιστόρημα του Βιζυηνού “Το αμάρτημα της μητρός μου” όπου περιγράφονται οι ενοχές από ένα τέτοιο ατύχημα.

Ναι είμαι θυμωμένη! Παραμένω θυμωμένη από την εποχή, που απόλαυσα την γέννα της μικρής μου Νίκης (συνειδητά το όνομά της σημαίνει για μένα τη νίκη της Ιατρικής πάνω στην δήθεν κατάρα της Εύας να γεννά με οδύνες τα παιδιά της). Σκεπτόμουν τότε ότι αν οι άνδρες γεννούσαν θα είχαν βρει πολύ συντομότερα τη λύση. Ποιος τότε, έβγαζε δόντι ή έκανε την απλούστερη επέμβαση χωρίς αναισθησία, την ώρα που απαιτούσαν από τις γυναίκες να γεννούν με τους χειρότερους πόνους;

Σήμερα διαπιστώνω ότι αυτή η ενοχή του προπατορικού αμαρτήματος τείνει να διοχετευθεί στη σύγχρονη Εύα, μέσα από τον πειθαναγκασμό του αποκλειστικού θηλασμού και θέλω να το επισημάνω στις κόρες μας.

Η γυναίκα, που μπορεί να είναι η πιο επιτυχημένη επαγγελματίας νιώθει αποτυχημένη στο σημαντικότερο ρόλο της, αν δεν καταφέρει να θηλάσει. Το οξύμωρο είναι ότι μετά τους λίγους μήνες αναγκαστικού εγκλεισμού για θηλασμό, η γυναίκα επιστρέφει στη δουλειά με το εξοντωτικό ωράριο από το πρωί μέχρι το βράδυ και το παιδί το αναλαμβάνει -στην καλύτερη περίπτωση- η γιαγιά.

Στο ανθρώπινο είδος η γονεϊκή σχέση είναι πλατύτερη από το ένστικτο και πολύ πιο βαθιά και περίπλοκη από την υπέροχη φυσιολογική διαδικασία της διαιώνισης κάθε ζωικού είδους. Η σωματική επικοινωνία παραμένει σημαντική για την εξέλιξη της προσωπικότητας, αλλά ήδη και ο άνδρας άρχισε να συμμετέχει στην ανατροφή των παιδιών -κάτι που δε γινόταν παλιότερα. Ιδανικές συνθήκες ανατροφής δεν υπάρχουν και οι συνταγές σωστής ανάπτυξης μεταλάζουν. Οι ευτυχισμένοι γονείς, που αγαπούν τα παιδιά τους έχουν περισσότερες πιθανότητες να δημιουργήσουν σωστούς ευτυχέστερους ανθρώπους. Δυστυχώς χωρίς καμιά εγγύηση επιτυχίας. Μια ευτυχισμένη αυτάρκης μητέρα είναι πιο δοτική στο μωρό της από μια ταλαιπωρημένη από το καταναγκασμό του θηλασμού γαλακτοπαραγωγική μονάδα. Κι ένα χορτάτο από τα σωστά γραμμάρια του μπιμπερό μωρό είναι πιο ήρεμο από ένα αέναα πεινασμένο για το μητρικό μαστό. Τίποτε δεν είναι απόλυτο και όλα εξατομικεύονται. Η Ιατρική υπάρχει για τις ανάγκες του κάθε αρρώστου ξεχωριστά και δεν υπάρχει ισοπεδωτική αντίληψη στην προτεινόμενη αγωγή. Αυτή είναι η σοφία της Ιπποκρατικής σκέψης και φοβάμαι ότι έχει ξεχαστεί στις μέρες μας.

Σαν γιατρός και γυναίκα θα είχα να προτείνω στους τυχερούς νέους γονείς, να μην αρπάζονται απ’ τον Τσελεμεντέ του Ίντερνετ και τις απόλυτες αλήθειες των λάιφ στάιλ για να μεγαλώσουν τα παιδιά τους. Καλά τα λένε οι ειδικοί, αλλά καλύτερα εκφράζει τις ανάγκες του το ίδιο το παιδάκι τους. Ας κοιτάξουν τους γονείς τους κι ας σκεφθούν ότι κάποτε κι εκείνοι βρέθηκαν στην ίδια θέση και σήμερα, εκείνοι, τα παιδιά τους θεωρούν λαθεμένες τις περισσότερες από τις επιλογές τους.

Το μόνο σίγουρο! Και η επόμενη γενιά, αυτό το νεογέννητο, θα επαναλάβει λάθη με την ίδια ακλόνητη σιγουριά της απόλυτης αλήθειας. Γιατί έτσι προχωρεί ο κόσμος μας. Λαθεύοντας από αγάπη.

Πηγή: mariasot

 

Share

Η κρίση αυξάνει τις αποβολές

της Νικολέττας Ρούσσου

Οι μέλλουσες μητέρες έχουν περισσότερες πιθανότητες να αποβάλλουν λόγω του γενικευμένου άγχους το οποίο προκαλούν τα μέτρα λιτότητας, όπως αναφέρουν πρόσφατες έρευνες.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας Independent, ερευνητές δήλωσαν στο Royal Economic Society Cοnference ότι οι μειώσεις των εισοδημάτων ως αποτέλεσμα των μέτρων λιτότητας προκαλούν στρες στην έγκυο, αυξάνοντας έτσι την πιθανότητα της αποβολής.

Οι οικονομολόγοι Σιμόνα Μπετζενάριου από το πανεπιστήμιο του Γκόθενμπεργκ, η Αντρέα Μίτρουτ από το πανεπιστήμιο της Ουψάλα και το ιατρικό κέντρο της Ουψάλα για τη μελέτη του τοκετού εξέτασαν τον αντίκτυπο των πρόσφατων μέτρων λιτότητας στη Ρουμανία. Οι μεταρρυθμίσεις οι οποίες ανακοινώθηκαν τον Μάιο του 2010 περιελάμβαναν μείωση του 25% των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων και περικοπές στα επιδόματα παιδικής μέριμνας.

Οι συντάκτες της έρευνας ανέλυσαν όλες τις γεννήσεις οι οποίες έλαβαν χώρα στη Ρουμανία τα τελευταία 3 χρόνια. Η μελέτη συνέκρινε τα αποτελέσματα της γέννησης των παιδιών τα οποία ήταν έμβρυα τη στιγμή της ανακοίνωσης των μέτρων λιτότητας με τα αντίστοιχα εκείνων που γεννήθηκαν το 2009.

Η έρευνα κατέδειξε ότι γεννήθηκαν λιγότερα αγόρια, με την πιθανότητα να γεννηθεί αγόρι να έχει μειωθεί κατά 4,5% σε σχέση με πιο ευημερείς περιόδους. Ωστόσο, τα αγόρια τα οποία επιβίωσαν αποδείχθηκαν υγιέστερα σε σχέση με πιο φυσιολογικές εποχές. Οι μελετητές υποστηρίζουν ότι αυτά τα αποτελέσματα αποδεικνύουν πως ένα ισχυρό σοκ στη ζωή της μητέρας επηρεάζει σε μεγαλύτερο βαθμό τα ευάλωτα έμβρυα αρσενικού γένους.

Παλιότερες έρευνες είχαν καταδείξει ότι τα έμβρυα αρσενικού γένους έχουν λιγότερες πιθανότητες να επιβιώσουν από ένα έντονο τραύμα σε σχέση με τα έμβρυα θηλυκού γένους.

Η νέα μελέτη απέδειξε ότι τα παιδιά τα οποία γεννήθηκαν στη Ρουμανία μετά το 2010 είναι κατά 17% λιγότερο πιθανό να έχουν χαμηλό σωματικό βάρος, ενώ το ποσοστό γεννητικότητας έχει μειωθεί σημαντικά στη χώρα μετά τις περικοπές.

Τον Φεβρουάριο του 2011, ακριβώς 9 μήνες μετά τις μεταρρυθμίσεις, ο αριθμός των γεννήσεων μειώθηκε σε λιγότερο από 15.000 για πρώτη φορά μετά το 1956, οπότε ο αριθμός των γεννήσεων ήταν 13.844, ο χαμηλότερος που έχει ποτέ καταγραφεί στη χώρα.

Οι μελετητές υπογραμμίζουν ότι οι πολιτικοί πρέπει να λαμβάνουν υπ’ όψιν τους το γεγονός ότι οι μη αναμενόμενες αλλαγές πολιτικής μπορεί να προκαλέσουν μεγάλο άγχος στις έγκυες γυναίκες, γεγονός με απροσδόκητες συνέπειες.

Πηγή: tvxs

Share

Μια νέα γυναίκα και μητέρα εμπνέει και οργανώνει νέες μητέρες σε ομάδα αλληλοβοήθειας

της Χριστίνας Κούρκουλα

Στο βίντεο που ακολουθεί η Σοφία Αθανασιάδου, μια νέα γυναίκα και μητέρα που στην παιδική της ηλικία υπήρξε θύμα κακοποίησης από τους δικούς της γονείς για λόγους σωφρονισμού, μιλάει για τη μέχρι σήμερα διαδρομή της στη ζωή μέσα από βιωματικές αναζητήσεις, για να καταλήξει στην ικανοποίηση που παίρνει μέσα από την κοινωνική αλληλεγγύη και την αμοιβαία υποστήριξη της ομάδας αλληλοβοήθειας νέων μητέρων που δημιουργήθηκε με δική της πρωτοβουλία.

Η Σοφία περιγράφει την πορεία της από την εμπειρία της σωματικής τιμωρίας στην παιδική της ηλικία μέχρι την συνειδητοποίηση και την προσωπική πληρότητα. Αφού σπούδασε πράγματα που δεν την ενδιέφεραν πραγματικά, αποφάσισε να ακολουθήσει τα όνειρά της και να ασχοληθεί με ό,τι την έκανε ευτυχισμένη όπως χαρακτηριστικά λέει η ίδια.

Η οικονομική κρίση οδήγησε την οικογένειά της στην οικονομική καταστροφή και την ίδια σε χρόνια κατάθλιψη. Η αγάπη της για το γράψιμο και η δημιουργία ενός blog που έδωσε διέξοδο στην ανάγκη της να επικοινωνήσει τις σκέψεις της και σε άλλες γυναίκες που βιώνουν τις ανατροπές στο βιοτικό τους επίπεδο λόγω της κρίσης, την οδήγησε στην απόφαση να τις βοηθήσει, οργανώνοντας μια ομάδα αλληλεγγύης γυναικών.

Στην ομάδα που έχει σαν στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού σε θέματα παιδικής κακοποίησης, μητρικού θηλασμού και του δικαιώματος στον δημόσιο θηλασμό, συμμετέχουν νέες κυρίως γυναίκες και μητέρες. Η ομάδα μέσα από το blog της Σοφίας και την αντίστοιχη σελίδα στο facebook δικτυώνεται, ανταλλάσει ιδέες, συμβουλές και πράγματα, και αλληλοϋποστηρίζεται, ενθαρρύνοντας η μια την άλλη.

Δείτε στο παρακάτω βίντεο τη Σοφία να μιλάει γι’ αυτό το εγχείρημα.

YouTube Preview Image

 

 

Share

«Καμία διαφορά» στα παιδιά που μεγαλώνουν με γκέι γονείς

Η νομιμοποίηση του γάμου μεταξύ ομοφυλόφιλων θα ήταν προς το συμφέρον των παιδιών που μεγαλώνουν με γκέι γονείς, καταλήγει σε νέα έκθεσή του ο Αμερικανικός Σύλλογος Παιδιατρικής.

Η έκθεση, η οποία δημοσιεύεται στην έγκριτη επιθεώρηση Pediatrics, διαπιστώνει ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν με ομοφυλόφιλους γονείς αναπτύσσονται εξίσου φυσιολογικά. Αυτό σημαίνει ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός των γονιών, βιολογικών ή θετών, δεν έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ψυχοσύνθεση και την κοινωνικοποίηση των παιδιών.

«Έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά ευημερούν όταν έχουν δύο γονείς που τα αγαπούν και μπορούν να προσφέρουν ένα σωστό περιβάλλον. Δεν υπάρχουν διαφορές ανάλογα με τον σεξουαλικό προσανατολισμό» δήλωσε ο Δρ Μπένζαμιν Σίγκελ, καθηγητής Παιδιατρικής και Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης και μέλος της συντακτικής ομάδας.

Η έκθεση βασίστηκε στις μερικές εκατοντάδες έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα για το θέμα, καθώς και σε γνωμοδοτήσεις ανεξάρτητων παιδοψυχιάτρων.

Μια από τις μελέτες εξέταζε 44 περιπτώσεις εφήβων τους οποίους μεγάλωναν ζευγάρια γυναικών στις ΗΠΑ σε καθεστώς «παρόμοιο με το γάμο». Η σύγκριση με 44 εφήβους που μεγάλωναν με ετεροφυλόφιλα ζευγάρια δεν εντόπισε διαφορές ως προς τα επίπεδα αυτοεκτίμησης, κατάθλιψης, άγχους και σχολικών επιδόσεων.

Μια άλλη έρευνα παρακολούθησε την υγεία παιδιών τα οποία μεγάλωναν 154 λεσβίες μητέρες -70 ζευγάρια και 14 γυναίκες που ανέλαβαν μόνες την ανατροφή των παιδιών τους. Στην ηλικία των 17 ετών, τα παιδιά αυτά παρουσίαζαν άριστες κοινωνικές και ακαδημαϊκές επιδόσεις και λιγότερες επιθετικές συμπεριφορές.

Η έκθεση επισημαίνει ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επαρκείς μελέτες για τα ζευγάρια ομοφυλόφιλων ανδρών, δεδομένου ότι λίγοι γκέι άνδρες στις ΗΠΑ έχουν υιοθετήσει παιδιά. Υπάρχουν όμως ενδείξεις ότι τα ζευγάρια αυτά δεν παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές από τα ζευγάρια λεσβιών ως προς την ικανότητα ανατροφής παιδιών.

Η έκθεση δημοσιοποιείται την ώρα που το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ επανεξετάζει πρόσφατο νόμο (DOMA) ο οποίος απαγορεύει στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση να αναγνωρίζει τους γκέι γάμους.

Ο Δρ Σίγκελ της συντακτικής ομάδας διαβεβαίωσε ότι η έκθεση δεν είναι πολιτικοποιημένη και η χρονική στιγμή της δημοσίευσής της είναι συμπτωματική.

Πηγή: in.gr

 

 

Share

Σκέψεις για ορισμένες αθέατες όψεις του σεξισμού

της Ντίνας Βαΐου*

Όσο προχωράμε βαθύτερα στην κρίση, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι τα μέτρα της νεοφιλελεύθερης υποτιθέμενης «διάσωσής» μας είναι τελικά ο στόχος. Στο πλαίσιο που διαμορφώνει ο καταιγισμός αυτών των όλο και πιο επαχθών μέτρων, αφ’ ενός καθιερώνεται και ενδυναμώνεται ένας κυρίαρχος λόγος που εστιάζει αποκλειστικά στις μακροοικονομικές πλευρές της κρίσης, οι οποίες μάλιστα αποτελούν διακυβεύματα μεταξύ «ειδικών»/ τεχνοκρατών, αποκομμένα από τη σφαίρα της πολιτικής διαπραγμάτευσης. Αφ’ ετέρου νομιμοποιείται η ιδέα της μίας και μοναδικής οδού (νεοφιλελεύθερης) «διάσωσης» μέσα από τη λιτότητα, την ύφεση και την τιμωρητική ρύθμιση της φτώχειας και του αποκλεισμού που αυτή η ίδια η διάσωση παράγει. Τα δικαιώματα και οι διεκδικήσεις θεωρούνται «κατάλοιπα του παρελθόντος», αν όχι τρομοκρατικά διαβήματα, ενώ είναι περισσότερο από αισθητή μια αυξανόμενη συντηρητικοποίηση, μέρος της οποίας είναι και η υιοθέτηση και προβολή ακραίων έμφυλων προτύπων, συμπεριφορών και λόγου και η έξαρση του σεξισμού που θα συζητήσουμε στο σημερινό Κρίση-μο Σεμινάριο.

Πολλές εκφάνσεις του σεξισμού μπορεί να εντοπίσει κανείς στην πολύπλευρη βία κατά των γυναικών στον ιδιωτικό και το δημόσιο χώρο, στις συνθήκες και τους όρους πρόσβασης/αποκλεισμού από την αγορά εργασίας, στην περιθωριοποίηση κάθε έμφυλης διεκδίκησης εν ονόματι των «μεγάλων και γενικών» προβλημάτων της κοινωνίας, αλλά και στις καθημερινές πρακτικές και συζητήσεις. Σε όλα τα παραπάνω η επίδραση της κρίσης είναι καταλυτική. Ακόμη και η πιο επιπόλαιη περιήγηση στα ΜΜΕ (έντυπα και ηλεκτρονικά) δίνει πλούσιο υλικό για όλα τα παραπάνω, ενώ δεν λείπουν και οι τεκμηριωμένες αναλύσεις για τις έμφυλες επιπτώσεις της κρίσης στην εργασία, την ανεργία, τα ασφαλιστικά, την κακοποίηση, την παρενόχληση στην εργασία, τον σεξιστικό λόγο των πολιτικών, συνδικαλιστών, δημοσιογράφων κλπ (βλ. την αρθρογραφία  της Μαρίας Καραμεσίνη, τη δουλειά για τις συζυγοκτονίες στο feministnet, το fylosykis.gr και πολλές άλλες συνεισφορές, τα κείμενα της Α. Ψαρρά, της Ε. Αβδελά, της Α. Αθανασίου και πολλών άλλων).

Στη σύντομη παρουσίασή μου όμως θέλω θα αναφερθώ σε ορισμένες λιγότερο φανερές ή εντελώς αθέατες πλευρές του σεξισμού που συνδέονται με τις «λεπτομέρειες της καθημερινότητας». Θα χρησιμοποιήσω ως σημείο εκκίνησης την απλήρωτη εργασία και φροντίδα των ηλικιωμένων και τις αναδιαρθρώσεις της. Και θα εστιάσω σε όλες εκείνες τις πρακτικές που θεωρούνται ταπεινές, επαναλαμβανόμενες, αυτονόητες και σε κάθε περίπτωση ανάξιες θεωρητικού και πολιτικού προβληματισμού, ακόμη και στην Αριστερά. Η γενικευμένη σιωπή γύρω από τα ζητήματα αυτά απαξιώνει όχι μόνο τις ίδιες τις πρακτικές φροντίδας, αλλά και τα συγκεκριμένα εν-σώματα υποκείμενα που εμπλέκονται σε αυτές. Ταυτόχρονα όμως κανονικοποιεί και εμπεδώνει τον σεξισμό.

Ποιοι και πώς φροντίζουν;

Λίγα λόγια για τις αναδιαρθρώσεις της φροντίδας ηλικιωμένων – κι όχι μόνο – που προέρχονται από την εμπλοκή μου σε μια σειρά έρευνες για το φύλο της μετανάστευσης και από μια δουλειά σε εξέλιξη επαν-επίσκεψης ορισμένων από τις πληροφορήτριες των προηγούμενων ερευνών.

Στο τέλος της δεκαετίας 1990, το τότε Υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας παραδεχόταν ότι η φροντίδα ηλικιωμένων στην Ελλάδα είναι μια «οικογενειακή υπόθεση». Αυτή η ρητή επιβεβαίωση ενός κοινού τόπου από επίσημα χείλη εμπεριείχε ταυτόχρονα και την απόκρυψη, κάτω από την ομπρέλλα της οικογένειας, μιας ακριβέστερης εικόνας: ο τεράστιος όγκος της εργασίας φροντίδας για τους ηλικιωμένους (κι όχι μόνο) πραγματοποιείται μέσα από την απλήρωτη εργασία των γυναικών μελών της, με δια-γεννεακούς καταμερισμούς εργασίας μεταξύ γυναικών, και, πιο πρόσφατα, μέσα από τη χαμηλά αμειβόμενη εργασία μεταναστριών, με εθνοτικούς καταμερισμούς εργασίας, και πάλι μεταξύ γυναικών.

Το λεγόμενο οικογενειοκεντρικό μοντέλο φροντίδας εμπεδώθηκε μετά τον Β’Παγκόσμιο Πόλεμο ως ένα καίριας σημασίας συστατικό των νοτιο-ευρωπαϊκών κρατών πρόνοιας, στο πλαίσιο του οποίου η φροντίδα ηλικιωμένων, παιδιών, ανήμπορων μελών επιτελείται από τις γυναίκες της οικογένειας – ως αγάπη, προσφορά και φροντίδα – ενώ το κράτος αποτελεί «τελική καταφυγή» (carer of last resort), συμβάλλει δηλαδή επιλεκτικά και μέσω χρηματικών μεταβιβάσεων (κυρίως συντάξεων και επιδομάτων) και οριακά μόνο μέσω παροχής υπηρεσιών.

Αυτό το μοντέλο μπαίνει σε κρίση από τη δεκαετία 1990, ως αποτέλεσμα ενός συνδυασμού δημογραφικών και οικονομικών εξελίξεων:

– έχουμε μια γενική άνοδο των εισοδημάτων – για την οποία 20  χρόνια αργότερα ενοχοποιούμαστε συλλογικά…

– το προσδόκιμο ζωής έχει ανέβει και οι ηλικιωμένοι άνω των 80 ετών αποτελούν μια ομάδα του πληθυσμού που διευρύνεται – πράγμα που αυξάνει τη ζήτηση για φροντίδα [ο πληθυσμός άνω των 80 ετών φτάνει το 29% του πληθυσμού 15-64 ετών ή το 3,6% του συνολικού πληθυσμού και παρουσιάζει αύξηση 43% μεταξύ 2000 και 2010]

– οι γυναίκες στην Ελλάδα, όπως και στις άλλες νοτιο-ευρωπαϊκές χώρες μπαίνουν δυναμικά στην εκπαίδευση και την αγορά εργασίας, ενώ με δημογραφικούς όρους το βάρος της φροντίδας πέφτει δυσανάλογα στις πλάτες γυναικών στην ηλικία 45 με 55 ετών που βρίσκονται στην ακμή της εργασιακής τους διαδρομής.

Έτσι, καταγράφεται ένα χρόνιο «έλλειμμα φροντίδας», που από τις αρχές της δεκαετίας 1990 καλύπτεται από μεγάλο αριθμό μεταναστριών, οι οποίες εν μέρει υποκαθιστούν την απλήρωτη εργασία των γυναικών της οικογένειας. Αυτό αποτελεί μια διευθέτηση κοινωνικά πιο αποδεκτή από την «εγκατάλειψη» ενός ηλικιωμένου σε οίκο ευγηρίας. Ταυτόχρονα συμβάλλει στην αναπαραγωγή του οικογενειοκεντρικού μοντέλου φροντίδας, καθώς η φροντίδα παραμένει στο πλαίσιο της οικογένειας και αποτελεί αντικείμενο καταμερισμού εργασίας μεταξύ γυναικών, αυτή τη φορά ντόπιων και μεταναστριών, ενώ και πάλι οι άνδρες, σύμφωνα με όλες τις έρευνες της δεκαετίας 2000, γενικά δεν εμπλέκονται.

Αυτή η προσαρμογή της φροντίδας, μεταξύ οικογένειας, αγοράς και κράτους, στηρίζεται σε δύο πυλώνες:

(α) από τη μια στις συντάξεις, που, αν και χαμηλές γενικά, διαμορφώνουν τις υλικές δυνατότητες αυτής της διευθέτησης και

(β) από την άλλη στη χαμηλά αμειβόμενη εργασία των μεταναστριών, με ή χωρίς χαρτιά, που κάνει τις υπηρεσίες τους προσβάσιμες ακόμη και σε χαμηλού-μεσαίου εισοδήματος νοικοκυριά σε όλη τη δεκαετία 1990 και 2000 και μέχρι την κρίση.

Η άφθονη προσφορά εργασίας από μετανάστριες συμβάλλει στην αύξηση της ζήτησης και μειώνει το έλλειμμα φροντίδας στην Ελλάδα (όπως και στην Ιταλία και την Ισπανία) – το μεταθέτει όμως στα νοικοκυριά των μεταναστριών, τόσο «εδώ», στην Ελλάδα, όσο και «εκεί», στους τόπους προέλευσης και οδηγεί σε δύσκολες και συχνά επώδυνες διευθετήσεις φροντίδας από απόσταση, σε δια-εθνικές προσαρμογές και καθημερινότητες που διαπερνούν τα εθνικά σύνορα.

Παράλληλα με τις αλλαγές που συμβαίνουν στον ιδιωτικό χώρο, από τη δεκαετία 1980 και ιδίως τη δεκαετία 1990, εντοπίζεται και μια διεύρυνση των υπηρεσιών προς ηλικιωμένους που προσφέρει το κράτος και/ή οι δήμοι: Φροντίδα στο σπίτι (1997) [αργότερα και πιλοτικά βοήθεια εξ αποστάσεως,  από το 2000], ΚΑΠΗ (από το 1984), αργότερα ΚΗΦΗ (για ηλικιωμένους που δεν είναι εντελώς αυτάρκεις και οι οικογένειες τους έχουν σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές δυσκολίες 2000, 68 με 1534 εξυπηρετούμενους) και Λέσχες Φιλίας (Δήμος Αθηναίων – 24, με 5000 μέλη, με συμμετοχή 5 ευρώ το χρόνο). Οι σχετικές δομές προέβλεπαν αρχικά μια ευρεία γκάμα υπηρεσιών: υπηρεσίες πρωτοβάθμιας υγείας, κοινωνική και ψυχολογική στήριξη, φυσιοθεραπεία, βοήθεια στο σπίτι (για ηλικιωμένους που έμεναν μόνοι και δεν είχαν άλλη βοήθεια), οργανωμένες εκδρομές και ξεναγήσεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, εκπαιδευτικά προγράμματα κλπ.

Οι παροχές αυτές παρουσιάζουν σημαντικές γεωγραφικές διαφοροποιήσεις και ανισότητες, όπως και οι συγκεντρώσεις ηλικιωμένου πληθυσμού. Αλλά τα μεγαλύτερα ελλείμματα εντοπίζονται στις μεγάλες πόλεις και ιδιαίτερα στην Αθήνα και τις κεντρικές γειτονιές της, όπου έχει παραμείνει μεγάλος αριθμός ηλικιωμένων σε ιδιόκτητα διαμερίσματα, από τα οποία οι νεώτεροι έφυγαν σταδιακά (από τη δεκαετία 1980) προς τα προάστια.

Όμως η οργάνωση και χρηματοδότηση των σχετικών δομών προερχόταν από τα ΚΠΣ, η φροντίδα των ηλικιωμένων από το κράτος και τους δήμους ήταν δηλαδή ένα project με ημερομηνία λήξης, αφού η συνέχειά του δεν εξασφαλίστηκε από εθνικούς πόρους. Σταδιακές περικοπές προϋπολογισμών και προσωπικού, αύξηση των ενδιαφερόμενων (φτάνουν περίπου 146000 το 2012) και διοικητικές μετακινήσεις των αρμοδιοτήτων (από Υπουργείο σε Δήμους σε Υπουργείο) οδήγησαν τα περισσότερα ΚΑΠΗ σε μείωση των προσφερόμενων υπηρεσιών. Πάντως παραμένουν ιδιαίτερα δημοφιλή μεταξύ των ηλικιωμένων που συμμετέχουν, έστω και ως τόποι συνάντησης και οργάνωσης εορταστικών εκδηλώσεων και εκδρομών.

Στις συνθήκες της κρίσης, οι περικοπές μισθών και συντάξεων ήδη έχουν ανατρέψει τα δεδομένα της πρόσφατης εκδοχής του οικογενειοκεντρικού μοντέλου φροντίδας. Η χαμηλά αμειβόμενη εργασία των μεταναστριών δεν είναι πλέον γενικά προσιτή, η ανασφάλεια οδηγεί πολλά νοικοκυριά σε περικοπές δαπανών, συμπεριλαμβανόμενης και της βοήθειας για τη φροντίδα των ηλικιωμένων. Ταυτόχρονα, το κράτος και οι δήμοι περικόπτουν ακόμη πιο πολύ τις λιγοστές υπηρεσίες,  οδηγώντας στην ανεργία μεγάλο αριθμό γυναικών, μια και οι κοινωνικές υπηρεσίες από γυναίκες κυρίως στελεχώνονται  (βλ. και την πρόσφατη διαμαρτυρία των εργαζόμενων στη Φροντίδα στο Σπίτι -απλήρωτοι εδώ και μήνες – Η ΑΥΓΗ, 14/2/2013).

Έτσι, το βάρος της μοιάζει να επιστρέφει αποκλειστικά στην ποδιά των ντόπιων γυναικών και μάλιστα με πιο δυσμενείς όρους, καθώς η φροντίδα γίνεται πιο επαχθής σε συνθήκες ανέχειας και περικοπών στις οικογενειακές δαπάνες (ηλεκτρικό, θέρμανση, τηλέφωνο κλπ), αλλά και καθώς δυσκολεύει η πρόσβαση στη νοσοκομειακή και φαρμακευτική κάλυψη και σε όποιες υπηρεσίες επιβιώνουν από τις συγχωνεύσεις ασφαλιστικών ταμείων. Λίγοι άνδρες είναι πρόθυμοι να εμπλακούν, έστω κι αν η ανεργία έχει ανατρέψει τις καθημερινότητές τους.

Για τις μετανάστριες, οι περικοπές δαπανών από τα ντόπια νοικοκυριά δεν σημαίνουν μόνο ανεργία, αλλά και απώλεια των «χαρτιών» και έχουν δραματικές συνέπειες στις δυνατότητες φροντίδας της δικής τους οικογένειας, εντός και πέραν των συνόρων της ελληνικής επικράτειας. Μαζί με την άνοδο της ρατσιστικής βίας, η καθημερινότητα γεμίζει φόβο και ανασφάλεια.

Πού εντοπίζεται ο σεξισμός;

Τρία σημεία:

1.

Όπως γνωρίζουμε, τα ζητήματα ανεργίας, οι περικοπές σε μισθούς και συντάξεις και η κατεδάφιση των κοινωνικών υπηρεσιών βρίσκονται στο επίκεντρο των κοινωνικών διεκδικήσεων, αλλά και στο επίκεντρο της κριτικής που ασκείται από την Αριστερά στις μνημονιακές πολιτικές. Όμως η οργάνωση της φροντίδας, τα συγκεκριμένα σώματα και οι καταμερισμοί εργασίας που συνδέονται με αυτήν θεωρούνται τόσο αυτονόητα που δεν συγκαταλέγονται στις θεματικές των οικονομικών αναλύσεων.

Σε όλη την παρακαταθήκη αναλύσεων, που μάλιστα επικαιροποιούνται συνεχώς καθώς τα δεδομένα αλλάζουν με μεγάλες ταχύτητες, η υλικότητα και εν-σωμάτωση των αναδιαρθρώσεων της φροντίδας δεν αποτελούν καν αντικείμενο συζήτησης, εξαφανίζοντας έτσι από το πεδίο του αισθητού τα συγκεκριμένα ενσώματα υποκείμενα, τις μετανάστριες και ντόπιες γυναίκες που εμπλέκονται σε αυτήν.

2.

Η φροντίδα των ηλικιωμένων δεν συνάδει με τα ανδρικά [και γυναικεία?] πρότυπα που προβάλλονται, αναπαράγονται, εμπεδώνονται, μεταξύ άλλων και με τη δράση της ΧΑ και συμβάλουν στη σκλήρυνση έμφυλων ιεραρχιών. Οι μπρατσαράδες των γυμναστηρίων, έτοιμοι για καυγά, ξύλο και μαχαιρώματα, μπορεί να βοηθήσουν τον παππού να περάσει το δρόμο, αλλά μάλλον δεν γνωρίζουν καν, και σίγουρα δεν αναλαμβάνουν, το καθάρισμά του ούτε εμπλέκονται στις ιδιορρυθμίες της σύνθετης καθημερινότητάς του. Η φροντίδα δεν μπορεί όμως να συνδυαστεί ούτε με τη γοητεία του ξέκωλου και τα πρότυπα νεανικής και αψεγάδιαστης εμφάνισης των γυναικών που αποτελούν προσάρτημα των μπρατσαράδων. Ταυτίζεται μόνο με τις σιωπηλές μητέρες, αδελφές και συζύγους που σηματοδοτούν τις «οικογενειακές αξίες» και ταυτόχρονα τις επανανοημαδοτούν ως ανάχωμα στην κρίση και την «επέλαση» των ξένων.

3.

Οι αναδιαρθρώσεις της φροντίδας δεν αντιμετωπίζονται καν ως «παράπλευρη απώλεια» της κρίσης γιατί ο καταμερισμός στην απαιτούμενη υλική και συναισθηματική εργασία δεν τίθεται καν ως αίτημα. Η οικιακή εργασία και φροντίδα αποτελούσε κεντρικό ζήτημα φεμινιστικών αναλύσεων και διεκδικήσεων πριν 40+ χρόνια, ως μέρος της συζήτησης περί έμφυλων ιεραρχιών και ανισοτήτων. Περιέπεσε σε μερική τουλάχιστον απαξίωση, καθώς διαφορετικά ζητήματα απόκτησαν κεντρικότητα στον προβληματισμό. Ξαναήρθε στο προσκήνιο μέσα από τις μεταναστευτικές σπουδές, καθώς ένα μέρος της απλήρωτης εργασίας των γυναικών στο πλαίσιο της οικογένειας έγινε αμειβόμενη εργασία για τις μετανάστριες από τον παγκόσμιο νότο. Όμως και εδώ χρειάστηκε η τραγική ιστορία της Κ. Κούνεβα και οι συντονισμένες πιέσεις γυναικείων ομάδων, κινήσεων και πρωτοβουλιών για να τεθεί σε συζήτηση μία πλευρά της αθέατης αυτής εργασίας που, ως αμειβόμενη, είχε γίνει ορατή.

Η κρίση μοιάζει να ξαναφέρνει στο προσκήνιο παλιά ερωτήματα και οδηγεί αναγκαστικά στον επαναπροσδιορισμό τους. Όμως η κρίση εγγράφεται σε ένα προϋφιστάμενο και διαχρονικό υπόστρωμα σεξισμού και έμφυλων ανισοτήτων που δεν εξαλείφθηκαν ποτέ από την ελληνική κοινωνία, έστω και αν παροδικά περιορίστηκαν, τουλάχιστον στις πιο ακραίες μορφές τους. Τι δυναμικές θα τροφοδοτήσει η επάνοδος ακραίων μορφών σεξισμού, είναι ένα ανοιχτό ερώτημα, με όχι πολύ αισιόδοξες προοπτικές. Όμως η εκκωφαντική σιωπή, και της Αριστεράς, γύρω από τα ζητήματα που επιγραμματικά επιχείρησα να θίξω δεν βοηθάει στην κατανόηση σημαντικών πλευρών της κρίσης – και οικονομικών πλευρών. Κατά συνέπεια περιορίζει τις δυνατότητες συγκρότησης πολιτικών για την επιβίωση και ίσως το ξεπέρασμά της.

*Παρουσίαση στα ΚΡΙΣΗ-ΜΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ, Σεξισμός και ομοφοβία: «παράλληλες απώλειες» της κρίσης; 26/2/2013

 

Share

Για το φόνο της συντρόφου του θα δικαστεί ο Πιστόριους

Ενώπιον της δικαιοσύνης θα παρουσιαστεί αύριο, Παρασκευή, ο «θρύλος» του παγκόσμιου αθλητισμού Όσκαρ Πιστόριους, μετά την απαγγελία κατηγορίας εναντίον του για τοφόνο της συντρόφου του, Ρίβα Στέενκαμπ, σήμερα το πρωί στην κατοικία του στην Πρετόρια.

Ο Νοτιοαφρικανός ολυμπιονίκης – ο πρώτος αθλητής των Παραολυμπιακών Αγώνων που συμμετείχε σε Ολυμπιακούς Αγώνες, το περασμένο καλοκαίρι στο Λονδίνο – θα παρουσιαστεί αύριο στις 09:00 τοπική ώρα (και ώρα Ελλάδος) σε δικαστήριο της νοτιοαφρικανικής πρωτεύουσας, όπως ανακοινώθηκε από την εισαγγελία.

Ο Πιστόριους αναμενόταν αρχικά να παρουσιαστεί σήμερα ενώπιον της δικαιοσύνης, αλλά αυτό αναβλήθηκε για αύριο για να υποβληθεί σε ιατρική εξέταση και τη λήψη αίματος.

Σύμφωνα με εκπρόσωπο της αστυνομίας που ερωτήθηκε από νοτιοαφρικανικό τηλεοπτικό δίκτυο, η εισαγγελία ετοιμάζεται να αρνηθεί την πιθανότητα να αφεθεί ελεύθερος με εγγύηση. «Υπήρξαν στο παρελθόν πληροφορίες που γνωστοποιούσαν ενδοοικογενειακές διενέξεις στο σπίτι του κατηγορουμένου», σημείωσε εκπρόσωπος της εισαγγελίας.

«Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι απαγγέλθηκε κατηγορία για φόνο στον ύποπτο», δήλωσε στη συνέχεια άλλη εκπρόσωπος.

Τέσσερις σφαίρες

Η σύντροφος του Όσκαρ Πιστόριους υπέκυψε στα τραύματα που υπέστη στο κεφάλι και το χέρι από τέσσερις πυροβολισμούς από ένα όπλο διαμετρήματος 9 χιλιοστών, σύμφωνα με την αστυνομία. Στο τρέχον στάδιο της έρευνας, η αστυνομία διαπιστώνει ότι «ερρίφθησαν τέσσερις πυροβολισμοί και ότι αυτή χτυπήθηκε από τέσσερις σφαίρες», δήλωσε η Ντενίζ Μπόικες, εκπρόσωπος της τοπικής αστυνομίας, η οποία δεν απέκλεισε ωστόσο το ενδεχόμενο να υπήρξαν κι άλλοι πυροβολισμοί.

Η ακριβής ώρα του εγκλήματος δεν έχει ακόμη καθοριστεί και η μόνη βεβαιότητα είναι ότι «η αστυνομία εκλήθη γύρω στις 04:00 τοπική ώρα (και ώρα Ελλάδος) από τους γείτονες» του σπιτιού στο οποίο κατοικούσε ο γνωστός αθλητής, ένα συγκρότημα με μικρές διώροφες κατοικίες με φοίνικες που είναι περιφραγμένο με ηλεκτροφόρους φράχτες ασφαλείας, πρόσθεσε η ίδια. Το όπλο του εγκλήματος ήταν ένα «πιστόλι διαμετρήματος 9 χιλιοστών» και «ήταν καταχωρημένο στο όνομα του κ. Πιστόριους»,κατέληξε η ίδια.

Ο Πιστόριους δεν έκρυβε το ενδιαφέρον του για τη σκοποβολή. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα New York Times στις αρχές του 2012, ο αθλητής εμπιστεύτηκε ότι είχε χρειαστεί να επέμβει την παραμονή αφού χτύπησε ο συναγερμός του, ενώ στη συνέχεια και καθώς άναβε η συζήτηση, έβγαλε το όπλο του των 9 χιλιοστών και δύο κουτιά με σφαίρες, προτού επιδοθεί σε ένα μάθημα σκοποβολής για τον συνομιλητή του. Στην ερώτηση αν του αρέσει να εξασκείται συχνά στην σκοποβολή, ο Πιστόριους είχε απαντήσει: «Μόνον από καιρού εις καιρόν, όταν δεν μπορώ να κοιμηθώ».

Δολοφονία – σοκ

Η είδηση έχει προκαλέσει σοκ στη Νότιο Αφρική, καθώς ο Πιστόριους θεωρείται ήρωας. Δεν είναι μόνο τα μετάλλια που έχει κερδίσει σε Παραολυμπιακούς Αγώνες, όσο ο δικαστικός αγώνας που έδωσε επί χρόνια, ώστε να καταφέρει να λάβει μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου.

Το νοτιοαφρικανικό καλωδιακό τηλεοπτικό δίκτυο M-Net Movies απέσυρε τη διαφημιστική εκστρατεία του αθλητή, γνωστού επίσης ως «Blade Runner», με άμεση ισχύ, όπως ανακοίνωσε σήμερα αξιωματούχος της εταιρείας. Το δίκτυο M-Net Movies τον είχε επιλέξει το Φεβρουάριο για τη διαφημιστική του εκστρατεία υπό το σύνθημα«Κάθε βραδιά είναι μια βραδιά Όσκαρ».

Η διαφημιστική εκστρατεία με τον Blade Runner διακόπηκε αμέσως «από σεβασμό και αλληλεγγύη προς τους ανθρώπους που πενθούν», αναφέρει εξάλλου το δίκτυο σε μήνυμά του στο Twitter.

Ο Οσκαρ Πιστόριους

Ο 26χρονος Πιστόριους πήρε το προσωνύμιο «Blade Runner» από τα τεχνητά μέλη, δύο λάμες από ανθρακονήματα, που αντικαθιστούν τα μέλη του από το γόνατο και κάτω. Τρέχοντας με τα μέλη αυτά εισήλθε το περασμένο καλοκαίρι στην ιστορία του παγκόσμιου αθλητισμού συμμετέχοντας στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου ως ο πρώτος αθλητής των Παραολυμπιακών Αγώνων που συμμετέχει σε διεθνή διοργάνωση αθλητών χωρίς αναπηρία.

Αν και δεν πλησίασε το βάθρο στους Ολυμπιακούς του Λονδίνου, απέσπασε λίγες ημέρες αργότερα χρυσό μετάλλιο στα 400 μέτρα στους Παραολυμπιακούς. Τέσσερα χρόνια πριν, είχε κερδίσει τρία χρυσά μετάλλια (στις κούρσες των 100, 200 και 400 μέτρων) στους Παραολυμπιακούς του Λονδίνου.

Ο Οσκαρ Πιστόριους γεννήθηκε χωρίς περόνες και οι γονείς του αναγκάσθηκαν να αποφασίσουν τον ακρωτηριασμό και των δύο ποδιών του από το γόνατο και κάτω σε ηλικία 11 μηνών. Έμαθε να περπατά με τεχνητά μέλη και ασχολήθηκε με τον αθλητισμό από τα παιδικά του χρόνια, αντιμετωπίζοντας αθλητές χωρίς αναπηρία.

Η Τζέινι Μπρουκς, προπονήτριά του σε ηλικία 16 ετών, διηγείται ότι τής πήρε έξι μήνες για να αντιληφθεί ότι ο Οσκαρ Πιστόριους ήταν ακρωτηριασμένος και στα δύο του πόδια. «Όταν άρχισε μαζί μου, ήταν αρχή του χειμώνα. Τα παιδιά φορούσαν πάντοτε μακριές φόρμες… Έκανε πάντα ότι και οι άλλοι στον ίδιο ρυθμό, δεν χρησιμοποιούσε δικαιολογίες για να αποφύγει μία άσκηση, έκανε τα πάντα με ευσυνειδησία… Μία φορά κάναμε μία άσκηση και είδα ότι δεν κατέβαινε όσο χαμηλά και οι άλλοι…μού απάντησε ‘Κοιτάξτε, είναι το μάξιμουμ που μπορώ να κάνω’ και όταν τον ρώτησα τον λόγο μού είπε: ‘ΟΚ, θα σάς διηγηθώ την ιστορία μου…».

Πηγή: tvxs

 

Share