Subscribe via RSS Feed

Tag: "παιδιά"

Παιχνίδια «για κορίτσια» και οι συνέπειές τους

dolls460

της Δήμητρας Κογκίδου*

Η απόφαση του υπουργείου Οικονομίας για τη μη εμπορική προβολή ιδιαίτερα σεξουαλικοποιημένων προϊόντων, που απευθύνονται σε μικρά παιδιά, είναι θετική -και θα πρόσθετα και άλλων που υποκινούν ρητορική μίσους γενικότερα.

•Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό ότι υπάρχουν στην αγορά –όχι μόνον στην ελληνική– πάρα πολλά προϊόντα που, ενώ έχουν σχεδιαστεί ειδικά για μικρά παιδιά, συνδέονται πάρα πολύ με μια αντικειμενοποιημένη σεξουαλικότητα των ενηλίκων και επηρεάζουν την ανάπτυξή τους με διάφορους τρόπους, καθώς προτείνουν στα μικρά παιδιά που δεν έχουν εμπειρία ζωής ένα ορισμένο στυλ ζωής και αποτελούν πολιτισμικά πρότυπα.

•Υπάρχουν πάρα πολλά παιδικά προϊόντα, όπως παιχνίδια, ρούχα –αποκριάτικα και μη- που είναι μικρογραφίες των μεγάλων και αναπαριστούν εικόνες σέξι και σεξουαλικοποιημένων προσώπων, χωρίς τελικά να λαμβάνεται υπόψη η ηλικιακή καταλληλότητα κάποιων αντικειμένων, συνηθειών και εξαρτημάτων.

Τα προϊόντα αυτά δεν προβάλλουν υγιή μηνύματα και πρότυπα για την εξωτερική εμφάνιση και τη σεξουαλικότητα, δεν προσφέρουν ένα υγιές πρότυπο αυτοεκτίμησης, ούτε σεβασμού, αποδοχής και αγάπης του σώματος, ούτε προστατεύουν την παιδική ηλικία, καθώς δεν δίνουν την ευκαιρία στα παιδιά να ζήσουν ως παιδιά και έξω από τα καταναλωτικά πρότυπα.

Τα περισσότερα από αυτά τα προϊόντα απευθύνονται στα κορίτσια.

•Για παράδειγμα, υπάρχουν πολλές υπερσεξουαλικοποιημένες αποκριάτικες στολές για κορίτσια, που πέρα από το γεγονός ότι διαστρεβλώνουν την εικόνα ορισμένων επαγγελμάτων, όπως η σέξι νοσηλεύτρια, μαθαίνουν στα κορίτσια ότι πρέπει να επιδιώξουν αυτό το πρότυπο ομορφιάς, ότι η ομορφιά είναι το βασικό συστατικό της γυναικείας ταυτότητας και πρέπει να την κυνηγούν και τα περιορίζουν σε ένα μικρό εύρος ενδιαφερόντων και δραστηριοτήτων.

Προϊόντα αυτού του τύπου «για κορίτσια» επηρεάζουν αρνητικά την αυτοεικόνα των κοριτσιών, την αυτοεκτίμησή τους, τις μελλοντικές προοπτικές τους στην προσωπική και στην επαγγελματική ζωή.

Γιατί να μην υπάρχουν πολλές αποκριάτικες στολές που να εμπνέουν και να μην περιορίζουν τα κορίτσια, όπως διάσημων γυναικών σε πολλούς τομείς, ή γυναικών σε πολλούς επαγγελματικούς ρόλους, αλλά με ρεαλιστική απεικόνιση;

Αυτό είναι εξίσου σημαντικό και για τα αγόρια, καθώς θα έχουν μια αίσθηση της συμβολής των γυναικών σε διάφορους τομείς, θα βλέπουν ότι μπορούν οι γυναίκες να είναι ισχυρές, δημιουργικές και γεμάτες αυτοπεποίθηση.

•Επίσης, αν δούμε τις απεικονίσεις και τα μηνύματα σε μερικά ρούχα για βρέφη και μικρά παιδιά, θα διαπιστώσουμε ότι ορισμένα αναπαράγουν στερεότυπες αντιλήψεις για τους έμφυλους ρόλους. Ορισμένες λεζάντες: «Συμβουλή για γονείς: κλειδώστε τις κόρες σας», «Μελλοντική νύφη», «Γίνε ήρωας», «Χρειάζομαι έναν ήρωα», «Όμορφη», «Χαριτωμένη», «Πολύ έξυπνος», «Έτσι είναι τα αγόρια», «Εκπαιδεύομαι για να γίνω Batman», «Εκπαιδεύομαι για να γίνω η γυναίκα του Batman», «Εκθαμβωτική», «Άρχοντας του Παιχνιδιού», «Γεννημένη για να φοράω διαμάντια».

Πάρα πολλοί γονείς και ψυχολόγοι έχουν εκφράσει την ανησυχία τους για το φαινόμενο των ιδιαίτερα σεξουαλικοποιημένων προϊόντων για παιδιά –ιδιαίτερα για κορίτσια- που ακολουθεί το μάρκετινγκ τα τελευταία χρόνια, καθώς η τακτική αυτή έχει ως αποτέλεσμα τα παιδιά να αποκτούν αντικείμενα που τα παγιδεύουν σε μια υποτιθέμενη ωριμότητα, αλλά στην πραγματικότητα η κρίση τους, η γνωστική και συναισθηματική τους ανάπτυξη δεν συμβαδίζει με αυτήν.

Τα κοινωνικά μηνύματα που συμβάλλουν στη σεξουαλικοποίηση των κοριτσιών προέρχονται από τη βιομηχανία της ψυχαγωγίας, της μόδας και των παιχνιδιών.

Έχουμε έντονα σεξουαλικοποιημένους χαρακτήρες, υπερβολικά θηλυκή και σέξι μόδα για κορίτσια, μακιγιάζ σε πολύ μικρές ηλικίες, εξαιρετικά περιποιημένα μαλλιά, μανικιούρ, τακούνια, υπερβολικά λεπτό σώμα με έντονες καμπύλες, επίμονη ενασχόληση με την εικόνα σώματος, αναπαραστάσεις των κοριτσιών ως «μικρές κυρίες» κ.ά.

Για παράδειγμα, ορισμένες κούκλες μόδας με ιδιαίτερα σέξι εσώρουχα/ρούχα και άλλα εξαρτήματα, σαρκώδη χείλη και έντονο βάψιμο, που απευθύνονται σε κορίτσια κάτω των 10 ετών, δίνουν το μήνυμα στα κορίτσια είναι ότι «το σεξ είναι δύναμη, είναι εμπόρευμα».

Μπορεί το μάρκετινγκ να χρησιμοποιεί την τακτική με τα σεξουαλικοποιημένα προϊόντα για παιδιά ως έναν τρόπο για να διευρύνει τη ζήτηση, αλλά αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα για να το αφήσουμε μόνο στην αγορά, καθώς μπορεί να αποβεί επικίνδυνο για την ψυχική υγεία και για την προώθηση ενός υγιούς κοινωνικού προτύπου για τα κορίτσια.

Η πρόωρη σεξουαλικοποίηση των κοριτσιών μπορεί να επηρεάσει την ευημερία τους, καθώς έχουμε πάρα πολλά δεδομένα που τεκμηριώνουν ότι έχει αρνητικές επιπτώσεις σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, συμπεριλαμβανομένης της γνωστικής λειτουργίας, της σωματικής και ψυχικής υγείας, της σεξουαλικότητας και των στάσεων και αντιλήψεων για τους έμφυλους ρόλους.

Πολλές μεγάλες επιστημονικές ενώσεις, όπως η Αμερικανική Ένωση Ψυχολόγων (APA) προειδοποιούν και έχουν αναλάβει εκστρατείες ενημέρωσης για τις επιπτώσεις που έχει να ενθαρρύνονται τα μικρά κορίτσια να υιοθετούν συμπεριφορές που δεν είναι συμβατές με την ηλικία τους και τα θέτουν σε έναν πρόωρο σεξουαλικό ρόλο, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία προβλημάτων αυτοεικόνας, αυτοπεποίθησης, στην ανάπτυξη κατάθλιψης και διαταραχών πρόσληψης τροφής.

Για παράδειγμα, το προβαλλόμενο ανέφικτο πρότυπο ομορφιάς που δίνουν ως μήνυμα πολλά από τα παραπάνω προϊόντα μπορεί να συμβάλουν στη δημιουργία νευρικής ανορεξίας στα νεαρά κορίτσια.

Το ανησυχητικό είναι ότι η διάγνωση των διαταραχών πρόσληψης τροφής (που συνδέονται άμεσα με τη δυσαρέσκεια για την αυτοεικόνα και την αυτοεκτίμηση) γίνεται σε όλο και μικρότερες ηλικίες κοριτσιών, σύμφωνα με τους ειδικούς στα θέματα αυτά.

Πάρα πολλά μικρά κορίτσια αποπειρώνται να κάνουν δίαιτα για να μεταμορφωθούν στα προβαλλόμενα γυναικεία πρότυπα που δεν συνάδουν ούτε με την ηλικία τους ούτε πάντα με την πραγματικότητα.

Σε κοινωνικό επίπεδο, υπάρχει ένα θέμα με το γεγονός ότι τα ορισμένα παιχνίδια «για κορίτσια» –πέρα από το ότι προωθούν ένα συγκεκριμένο πρότυπο ομορφιάς και τα κορίτσια καλούνται να προσαρμοστούν σε αυτό από μικρή ηλικία- τονίζουν στα κορίτσια πόσο σημαντική είναι η εμφάνιση και στρέφουν την προσοχή τους στο να θέτουν ως προτεραιότητα την περιποίησή τους και όχι άλλα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς τους ή άλλες τους δεξιότητες.

Αυτό, επιπρόσθετα, συμβάλει στην πρόωρη σεξουαλικοποίησή τους και κατά συνέπεια στην αντικειμενοποίηση των γυναικών [Αμερικανική Ένωση Ψυχολόγων (APA), Task Force on the Sexualization of Girls] (1).

Η σεξουαλικοποίηση των κοριτσιών μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις σε άλλες ομάδες (π.χ. αγόρια και ενήλικες άνδρες και γυναίκες), καθώς και στην κοινωνία ευρύτερα.

Η έκθεση σε πολύ περιορισμένα ιδανικά της γυναικείας σεξουαλικής ελκυστικότητας μπορεί να προκαλέσει δυσκολίες σε μερικούς άνδρες να βρουν μια «αποδεκτή» σύντροφο ή να απολαύσουν πλήρως τη συντροφικότητα.

Ενήλικες γυναίκες μπορεί να υποφέρουν, προσπαθώντας να προσαρμοστούν με όλο και νεαρότερα πρότυπα της ιδανικής γυναικείας ομορφιάς.

Στις γενικές κοινωνικές επιπτώσεις της πρόωρης σεξουαλικοποίησης των κοριτσιών μπορεί να ενταχθεί η αύξηση του σεξισμού γενικά, ότι λιγότερα κορίτσια ακολουθούν σταδιοδρομίες στον τομέα των φυσικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών, η αύξηση της σεξουαλικής παρενόχλησης και της σεξουαλικής βίας, καθώς και η αυξημένη ζήτηση για παιδική πορνογραφία.

1.Βλ. The American Psychological Association- The APA Task Force on the Sexualization of Girls (2007). Στο: http://www.apa.org/pi/women/programs/girls/report-full.pdf

* Καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Πρόεδρος της Επιτροπής Φύλου και Ισότητας στο ΑΠΘ

Πηγή: εφημερίδα των συντακτών

 

Διαβάστε ακόμα

Πέρα από το ροζ και το γαλάζιο 

Τα παιχνίδια των παιδιών: Περισσότερο έμφυλα από ποτέ

 

Share

Τουρκία: μετά την πρώτη νίκη η μάχη συνεχίζεται

turkish-girls

της Esra Dogan

Μερικές ώρες νωρίτερα ο τούρκος πρωθυπουργός Binali Yildirim ανακοίνωσε ότι η κυβέρνηση αποφάσισε να αποσύρει το αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο που αθωώνει άντρες καταδικασμένους για σεξουαλικές επιθέσεις σε ανήλικα κορίτσια αν εκείνα συναινέσουν σε γάμο. Η συγκεκριμένη διάταξη συμπεριλήφθηκε τελευταία στιγμή σε νομοσχέδιο για το σύστημα δικαιοσύνης, έπειτα από πρόταση βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος ΑΚΡ και θα ψηφιζόταν σήμερα επί του συνόλου, στο δεύτερο και τελευταίο γύρο συζήτησης. Σύμφωνα με το BBC, ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι το νομοσχέδιο αποσύρεται ώστε να υποστεί τροποποιήσεις που θα εξασφαλίσουν μεγαλύτερη συναίνεση από τα αντιπολιτευόμενα κόμματα, προτού επανέλθει.

Το νομοσχέδιο προκάλεσε έντονες διαμαρτυρίες στην Τουρκία, καταγγέλθηκε τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και διεθνώς και υπέστη σφοδρές κριτικές τόσο από την αντιπολίτευση όσο και από διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΟΗΕ. Ακόμα και συντηρητικές φιλοκυβερνητικές γυναικείες οργανώσεις εναντιώθηκαν εγείροντας ενστάσεις. Χθες το απόγευμα κυκλοφόρησε κάλεσμα από πολλές γυναικείες οργανώσεις για μια «Μαύρη διαδήλωση», όπου οι γυναίκες θα φοράνε μαύρα και θα κρεμάσουν μαύρα ρούχα στα παράθυρά τους ώστε να διαμαρτυρηθούν σιωπηλά στο νομοσχέδιο. Μόλις πριν την ανακοίνωση του Πρωθυπουργού, εκατοντάδες γυναίκες στα μαύρα έκλεισαν τους δρόμους γύρω από το κοινοβούλιο στην Άγκυρα.

Χωρίς αμφιβολία, η υποχώρηση της κυβέρνησης μπορεί να χαρακτηριστεί μια μεγάλη νίκη της αλληλεγγύης των αντιπολιτευόμενων ομάδων. Όμως, οι οργανώσεις γυναικείας αλληλεγγύης ανακοίνωσαν ότι ο αγώνας δεν τελείωσε ακόμα, μιας και στην Ολομέλεια συζητιέται το ενδεχόμενο να ψηφιστεί σήμερα διάταξη που μειώνει την ηλικία συναίνεσης από τα 15 στα 12 έτη. Αν αυτό ψηφιστεί, είναι εξαιρετικά πιθανό ότι θα χρησιμοποιηθεί για να αθωωθούν βιαστές και να νομιμοποιηθούν οι βιασμοί ανηλίκων, με το πρόσχημα της συναίνεσης. Οι γυναικείες οργανώσεις παραμένουν στο δρόμο και προειδοποιούν ότι η απόσυρση της πολυσυζητημένης διάταξης δεν πρέπει να θολώσει τα νερά. Διεκδικούν την άμεση απόσυρση ολόκληρου του νομοσχεδίου και όχι απλώς μερικών κομματιών του και προτρέπουν να συνεχιστούν οι εκδηλώσεις αλληλεγγύης στη μαύρη διαδήλωσή τους.

Διαβάστε ακόμα

Νομιμοποίηση του βιασμού ανηλίκων: πού πάει η Τουρκία;

black-protest

Share

Πόσο ασφαλής ήταν η Τουρκία για τη μικρή Αζιζέ;

prosfyges_66

Προσφυγοπούλες στη Σμύρνη (φωτ. αρχείου) Προσφυγοπούλες στη Σμύρνη (φωτ. αρχείου) | EPA / SEDAT SUNA

της Esra Dogan

Είναι ήδη αμφίβολο αν η Τουρκία μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής χώρα για τους πρόσφυγες, λόγω της απουσίας συστήματος ασύλου, των ολοένα και αυξανόμενων ρατσιστικών επιθέσεων στους πρόσφυγες, καθώς και των προβλημάτων ασφάλειας εντός της χώρας.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να αναγνωριστεί ότι είναι ακόμα λιγότερο ασφαλής για τα ανήλικα προσφυγόπουλα που αντιμετωπίζουν μεγάλο κίνδυνο βιασμού και σεξουαλικών επιθέσεων τόσο εντός όσο και εκτός των προσφυγικών καταυλισμών ή που εξαναγκάζονται σε γάμους σε μικρή ηλικία ώστε να αποφύγουν τέτοιες σεξουαλικές επιθέσεις που θα μπορούσαν να αμαυρώσουν το όνομα της οικογένειας.

Στις 24 Αυγούστου, η Αζιζέ, ένα κοριτσάκι 9 μηνών από τη Συρία, έχασε τη ζωή του λόγω εσωτερικής αιμορραγίας, 5 ημέρες μετά τον βιασμό του στο Γκαζιαντέπ, στην Τουρκία. Το αποτρόπαιο συμβάν έλαβε χώρα σε ένα αγρόκτημα, όπου οι γονείς του βρέφους απασχολούνταν ως εποχικοί εργάτες.

Ο δράστης φέρεται να είναι ένας βοσκός που μπήκε στη σκηνή της οικογένειας όσο εκείνοι ήταν στα χωράφια και το έσκασε μετά τον βιασμό, αφήνοντας πίσω μόνο ντροπή για την Τουρκία και την ανθρωπότητα.

Οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι δείχνουν τώρα έκπληκτοι και αποτροπιασμένοι από τον βιασμό και τον θάνατο του βρέφους 9 μηνών. Η Fatma Betul Sayan Kaya, υπουργός Οικογενειακής και Κοινωνικής Πολιτικής, δήλωσε ότι το συμβάν αυτό προκάλεσε αηδία τόσο στην ίδια όσο και στην τουρκική κοινωνία εν γένει. Ο βουλευτής του AKP από την περιφέρεια του Γκαζιαντέπ, Samil Tayyar, δεν δίστασε να εκφράσει την επιθυμία του για επαναφορά της θανατικής ποινής για τον δράστη.

Είναι όμως αυτό το συμβάν εντελώς τυχαίο και αδύνατον να έχει προβλεφθεί; Ήταν η Τουρκία πράγματι ασφαλής γι’ αυτό το κοριτσάκι;

Η αλήθεια είναι ότι οι προηγούμενες εμπειρίες παιδιών από οικογένειες προσφύγων -όπως δημοσιεύονται στον Τύπο και σε διάφορες έρευνες στο πεδίο- είχαν ήδη κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου. Πράγματι, ο βιασμός του βρέφους ήταν το τελευταίο κρούσμα σε μια σειρά «μη επιβεβαιωμένων» σεξουαλικών επιθέσεων και βιασμών παιδιών από τη Συρία, αποκαλύπτοντας έτσι την αδυναμία του τουρκικού κράτους να προστατέψει αυτά τα προσφυγόπουλα.

Στις αρχές Μαΐου, ένας δημοσιογράφος από την εφημερίδα Birgun αποκάλυψε την ιστορία 30 αγοριών μεταξύ 8 και 12 ετών που βιάστηκαν από έναν καθαριστή στον Καταυλισμό Προσφύγων του Nizip.

Οι βιασμοί έγιναν από τον Σεπτέμβριο του 2015 έως τις αρχές του 2016 αλλά η AFAD (Αρχή Διαχείρισης Καταστροφών και Έκτακτων Καταστάσεων) που διοικεί τον καταυλισμό δεν κατάφερε να τους ανακαλύψει.

Η Ανγκελα Μέρκελ επισκέφτηκε τον Απρίλιο αυτόν τον καταυλισμό, ο οποίος στην είσοδο έχει την επιγραφή «Καλώς ορίσατε στη χώρα που φιλοξενεί τους περισσότερους πρόσφυγες στον κόσμο» και φιλοξενεί δεκατέσσερις χιλιάδες πρόσφυγες. Τη στιγμή της επίσκεψης της Μέρκελ, το σκάνδαλο των βιασμών είχε ήδη γίνει γνωστό στην κυβέρνηση αλλά το υπουργείο Οικογενειακής και Κοινωνικής Πολιτικής έκανε τα στραβά μάτια.

Στα τέλη Μαΐου, η AFAD χτυπήθηκε από ένα ακόμη σκάνδαλο. Δημοσιεύτηκε στον Τύπο ότι ένας 87χρονος Σύρος πρόσφυγας που διέμενε στον Καταυλισμό του Islahiye είχε επιτεθεί σεξουαλικά σε 5 παιδιά ηλικίας 4 έως 8 ετών μπροστά στα μάτια των αρχών διοίκησης του καταυλισμού που παρέλειψαν να επέμβουν.

Η έκθεση της επιτροπής του φιλο-κουρδικού κόμματος HDP μετά από τα δύο αυτά περιστατικά στους προσφυγικούς καταυλισμούς που βρίσκονται κοντά στα σύνορα με τη Συρία σημείωνε ότι οι προσφυγικοί καταυλισμοί, τα καταφύγια των γυναικών και οι κοιτώνες των παιδιών δεν ήταν εύκολα προσβάσιμοι στους ανεξάρτητους παρατηρητές και μια σειρά καταγγελιών για σεξουαλικές επιθέσεις και παρενοχλήσεις δεν διερευνήθηκαν, γεγονός που είχαν ήδη επισημάνει η Διεθνής Αμνηστία και το Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε προηγούμενες εκθέσεις τους.

Υπάρχει και μια άλλη, ιδιαίτερα παραμελημένη διάσταση αυτής της ιστορίας, που καθιστά τις αβέβαιες συνθήκες για τους πρόσφυγες ακόμα πιο τραγικές στην περίπτωση των κοριτσιών που πιθανόν να γίνουν ανήλικες νύφες. Είναι πράγματι ευρέως γνωστό στην Τουρκία ότι πολυάριθμες νεαρές προσφυγοπούλες εξαναγκάζονται (ή «πείθονται») να παντρευτούν σε μικρή ηλικία με Τούρκους πολίτες ή ομοεθνείς τους.

Σε κάποιες περιπτώσεις είναι δεύτερες σύζυγοι (kuma) και παντρεύονται με θρησκευτικό γάμο που δεν αναγνωρίζεται από το κράτος και, συνεπώς, στερούνται οποιαδήποτε νομική προστασία.

Στην πρόσφατη δήλωση «Όχι στη Νομιμοποίηση του Βιασμού των Παιδιών Προσφύγων», που υπέγραψαν πάνω από είκοσι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εκπαίδευσης, υποστήριξης παιδιών, LGBTI+, γυναικών και νέων, υπογραμμίζεται ότι αυτοί οι γάμοι νεαρών κοριτσιών (είτε ως πρώτων είτε ως δεύτερων συζύγων) βασίζονται στη λογική και τη δικαιολογία της προστασίας τους από σεξουαλικές επιθέσεις, της μείωσης των οικονομικών βαρών για την οικογένεια και της είσπραξης του «mehir» (του ποσού που πληρώνει ο σύζυγος στη σύζυγο σύμφωνα με το ισλαμικό δίκαιο).

Σε κάποιες άλλες περιπτώσεις, τα νεαρά κορίτσια εξαναγκάζονται να παντρευτούν για να συγκαλυφθούν περιστατικά βιασμού, ενώ αυτό που συγκλονίζει ακόμα περισσότερο είναι ότι κάποιες εξαναγκάζονται να παντρευτούν τους βιαστές τους.

Επιπλέον, υπογραμμίζεται ότι οι νεαρές προσφυγοπούλες που παντρεύονται νωρίς δεν υποφέρουν μόνο από το βαρύ ψυχολογικό φορτίο της απώλειας των συγγενών τους και του ξεριζωμού τους λόγω του πολέμου, αλλά αποκτούν βαθιά τραύματα λόγω της απώλειας της παιδικής τους ηλικίας και της μητρότητας σε νεαρή ηλικία. Αυτή η κατάσταση ενισχύει και την ευαλωτότητα των νεαρών κοριτσιών απέναντι στους «βιασμούς εντός γάμου», τους οποίους συνήθως φοβούνται να καταγγείλουν.

Τα γεγονότα αυτά μοιάζουν πράγματι αποτρόπαια αλλά αυτό που είναι ακόμα χειρότερο είναι ότι η πολιτική ολιγωρία για την αντιμετώπιση των ζητημάτων αυτών με διαφάνεια και η αδυναμία του τουρκικού κράτους να προστατέψει τα προσφυγόπουλα δημιουργεί πολύ επικίνδυνο προηγούμενο για την καθιέρωση της σεξουαλικής τους εκμετάλλευσης.

Και όσο οι Τούρκοι πολιτικοί ιθύνοντες αρκούνται απλώς στην καταδίκη των βιασμών και των θανάτων των παιδιών με σοκαρισμένα και τρομαγμένα πρόσωπα, τα παιδιά πρόσφυγες θα παραμείνουν οπωσδήποτε η πιο ευάλωτη ομάδα στην Τουρκία, παγιδευμένα σε μια κατάσταση συνεχούς ανασφάλειας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

■ Ρεπορτάζ της τουρκικής εφημερίδας Birgun για τον βιασμό του βρέφους: http://www.birgun.net/haber-detay/9-months-old-baby-raped-in-antep-12490

■ Εκθεση της ECPAT (ΜΚΟ διεθνούς εμβέλειας για την καταπολέμηση της παιδικής πορνείας, της παιδικής πορνογραφίας και του trafficking παιδιών για σεξουαλικούς σκοπούς) για περιστατικά βιασμών, σεξουαλικής εκμετάλλευσης, εκπόρνευσης και παιδικής εργασίας προσφυγόπουλων στην Τουρκία: http://www.ecpat.org/wp-content/uploads/legacy/A4A_V2_EU_Turkey_FINAL.pdf

Μετάφραση: Βάλια Παπακώστα www.interpretit.eu

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα των Συντακτών και μπορείτε να το βρείτε εδώ

 

Share

Κάλεσμα του Σωματείου Μισθωτών Τεχνικών-Παράρτημα Ηρακλείου σε μαζική παράσταση διαμαρτυρίας

union

Όταν η εργοδοσία νομίζει ότι βρίσκεται πάνω από το νόμο…

Σε παράνομη απόλυση της συναδέλφισσας προχώρησε τελικά η ΠΑΝΘΕΟΝ ΑΚΤΕΕ!

Μαζική παράσταση Παρασκευή 19/2, 09:15 στην επιθεώρηση

16.02.2016

Το θράσος της εν λόγω εργοδοσίας έχει ξεπεράσει κάθε προηγούμενο:

  • αφού πρώτα εκβίασαν τη συναδέλφισσα να ρίξει το παιδί για να συνεχίσει να δουλεύει,
  • αφού αποπειράθηκαν να χειροδικήσουν όταν διεκδίκησε δεδουλευμένα,
  • αφού την άφησαν για μήνες απλήρωτη ώστε να την εξαναγκάσουν σε παραίτηση,
  • αφού απείλησαν με μηνύσεις το σωματείο μας και δημοσιογράφους
  • αφού την απείλησαν για τη ζωή της εάν προχωρούσε σε καταγγελία στο ΙΚΑ,
  • αφού την απείλησαν ότι θα μπορούσαν να τη διασύρουν τόσο ώστε να μη βρει ποτέ ξανά δουλειά

τώρα που έληξαν οι άδειες (μητρότητας κλπ) και η συναδέλφισσα επέστρεψε στην εργασία της ως όφειλε με βάση την αορίστου χρόνου σύμβαση της, με περίσσιο θράσος της είπαν «πέρνα έξω». Την απέλυσαν παράνομα γράφοντας στα παλαιότερα των υποδημάτων τους την 18μηνη προστασία μητρότητας από το νόμο (απαγόρευση απόλυσης).

Πέρσι η εργοδοσία ηττήθηκε: παρά την αρχική άρνηση της, εν τέλει παραδέχτηκε και κατέβαλε όλα τα δεδουλευμένα και παραχώρησε τις άδειες που νόμιμα δικαιούταν η συνάδελφος. Φέτος, και παρά τη συλλογική κατακραυγή εναντίον της σε πανελλαδικό επίπεδο, η εργοδοσία εξακολουθεί προκλητικά να παρανομεί. Δεν μερίμνησε ποτέ για την αποκατάσταση της ασφαλιστικής εικόνας της συναδέλφισσας στο ΙΚΑ, χρωστάει ξανά δεδουλευμένα και έφτασε στο σημείο να προβεί σε παράνομη απόλυσή της.

Το Παράρτημα Ηρακλείου του Σωματείου Μισθωτών Τεχνικών καταγγέλλει για πολλοστή φορά την κατασκευαστική εταιρεία ΠΑΝΘΕΟΝ ΑΚΤΕΕ για την προκλητικότατη και αδίστακτη στάση της. Δηλώνουμε κατηγορηματικά ότι δεν πρόκειται να σταματήσουμε τον αγώνα μέχρι την πλήρη ηθική αποκατάσταση της συναδέλφισσας.

Στηρίζουμε αταλάντευτα κάθε συνάδελφο που διεκδικεί τη βελτίωση των όρων και συνθηκών εργασίας του, που αμφισβητεί την εργοδοτική τρομοκρατία, που υπερασπίζεται τα δικαιώματά του. Η εργοδοσία φροντίζει με κάθε ευκαιρία να δώσει το μήνυμα «Μην αγωνίζεστε, μην απαιτείτε, μην οργανώνεστε συλλογικά» γιατί η απόλυση και η χειροτέρευση των εργασιακών όρων περιμένουν στη γωνία όσους τολμούν να «σηκώσουν κεφάλι». Από τις πιο ακραίες μορφές εργοδοτικής αυθαιρεσίας, οι συνεχείς επιθέσεις σε γυναίκες, εργαζόμενες μητέρες και εγκύους.

Δηλώνουμε σε όλους τους τόνους ότι ούτε ο εμπαιγμός, ούτε οι απειλές καμίας εργοδοσίας πρόκειται να γίνουν ανεκτά. Καμιά αυθαιρεσία δεν θα μείνει αναπάντητη.  Στέλνουμε μήνυμα σε κάθε αφεντικό που νομίζει ότι μπορεί να αυθαιρετεί σε βάρος των εργαζομένων ότι θα μας βρίσκουν μπροστά τους. Σε ανυποχώρητους, μαχητικούς αγώνες για την αξιοπρέπεια στη ζωή και τη δουλειά.

Διεκδικούμε υπογραφή συλλογικών συμβάσεων εργασίας με αυξήσεις σε σχέση με το 2009, μείωση των ωρών εργασίας, κανονικές προσλήψεις – κατάργηση του άθλιου καθεστώτος του Δελτίου παροχής υπηρεσιών και του σκλαβοπάζαρου των ΕΣΠΑ, μόνιμη και σταθερή δουλειά για όλους, συνδικαλιστικές ελευθερίες στους χώρους δουλειάς. Απαιτούμε πλήρη εργασιακά και ασφαλιστικά δικαιώματα για όλους! Αποκλειστικά δημόσια, καθολική και υποχρεωτική κοινωνική ασφάλιση.

Καλούμε συναδέλφους, εργατικά σωματεία, συλλογικότητες, εργαζόμενους και ανέργους να δείξουν έμπρακτα την αλληλεγγύη τους στη

ΜΑΖΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

έξω από την επιθεώρηση εργασίας στο Ηράκλειο (πίσω από το ναό του αγίου Μηνά) μέρα Παρασκευή 19/2 και ώρα 09:15

  • για να δοθεί μια μαζική απάντηση απέναντι στην ασυδοσία των εργοδοτών της ΠΑΝΘΕΟΝ ΑΚΤΕΕ
  • για να δοθεί ένα ηχηρό μήνυμα σε κάθε εργοδότη που αυθαιρετεί
  • για να σπάσει το κλίμα του φόβου που προσπαθούν να επιβάλλουν στους χώρους δουλειάς

ΓΙΑΤΙ Η ΝΙΚΗ ΕΝΟΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ ΕΙΝΑΙ ΝΙΚΗ ΟΛΩΝ ΜΑΣ

ΓΙΑΤΙ Ο ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΚΑΙ Η ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ΕΙΝΑΙ Η ΕΛΠΙΔΑ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΜΑΣ!

Στον αγώνα που δίνουμε μας έχουν στηρίξει τα παρακάτω σωματεία/ ενώσεις/ συλλογικότητες:

  1. -Πανελλαδικό Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών
  2. -ΕΛΜΕ Ηρακλείου
  3. -Σύλλογος Δασκάλων «Δομήνικος Θεοτοκόπουλος»
  4. -Σωματείο Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Ηρακλείου «Γαλάτεια Καζαντζάκη»
  5. -Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων Κρήτης
  6. -Σωματείο Εργαζομένων ΠαΓΝΗ (Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου)
  7. -Σύλλογος Μεταπτυχιακών Φοιτητών Σχολής Επιστημών Υγείας
  8. -Εργαζόμενοι στην ΕΡΑ Ηρακλείου
  9. -ΕΜΔΥΔΑΣ Ανατολικής Κρήτης
  10. -Εργατικό Κέντρο Ηρακλείου
  11. -Σύλλογος Εργαζομένων ΕΛΚΕΘΕ
  12. -Σύλλογος Εργαζομένων στα Φροντιστήρια Καθηγητών (από Αθήνα)
  13. -Σωματείο Υπαλλήλων Βιβλίου Χάρτου Αττικής
  14. -Ένωση Υπαλλήλων ΟΑΕΔ Κρήτης
  15. -Πανελλαδική Ομοσπονδία Εργατοϋπαλληλων Εμφιαλωμένων Ποτών
  16. -Φύλο Συκής, συλλογικότητα για τα γυναικεία δικαιώματα
  17. -Οργάνωση Γυναικών Ελλάδας-Ομάδες γυναικών Ηρακλείου
  18. Σωματείο Προσωπικού Η.ΔΙ.ΚΑ. Α.Ε
  19. -Πανελλήνιος Σύλλογος Εργαζομένων ΜΟΔ ΑΕ
  20. -Σύλλογος Εργαζομένων στην ΕΘΝΟDATA
  21. -ΕΜΔΥΔΑΣ Αττικής
  22. -Ομοσπονδία Εργαζομένων Φαρμακευτικών και συναφών Επαγγελμάτων Ελλάδας
  23. -Σωματείο Εργαζομένων Δήμου Νίκαιας-ΑΓ.Ι.Ρέντη
  24. -Γενικό Συμβούλιο ΠΟΕ-ΟΤΑ
  25. -Ένωση Συλλόγων Γονέων Σχολείων Αγίας Παρασκευής
  26. -Σύλλογος Εργαζομένων Παμμακαρίστου (Ίδρυμα για το παιδί η «Παμμακάριστος»)
  27. -Σύλλογος Εργαζομένων Τράπεζας Αγροτικής Πειραιώς
  28. -Σύλλογος Ιατρικών Επισκεπτών Ελλάδος ΣΙΕΕ-ΦΣΕΚ
  29. -Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών Μακεδονίας
  30. -Πανελλήνια Ομοσπονδία Ενέργειας
  31. -Εργατικό Κέντρο Αθηνών
  32. -Σύλλογος Εργαζομένων Δήμου Ηρακλείου Αττικής
  33. -Σύλλογος Εργαζομένων Νοσοκομείου Ο Άγιος Σάββας
  34. -Σωματείο Εργαζομένων Κέντρου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας
  35. -AMAK (Αυτόνομοι Μηχανικοί Ανατολικής Κρήτης)
  36. -Επιτροπή Αγώνα για τη λαϊκή αξιοποίηση της πρώην Αμερικάνικης Βάσης Γουρνών
  37. -Aναρχική συλλογικότητα Οκτάνα, από την Κατάληψη Ευαγγελισμού
  38. -Πανελλήνιο Σωματείο Εργαζομένων ΤΙΜ (WIND)
  39. -Σύλλογος Φοιτητών Βιολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης
  40. -Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Δράμας
  41. -Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης Εργαζομένων-Ανέργων-Επισφαλών Ηρακλείου

 

Διαβάστε ακόμα

Νίκη για την έγκυο μηχανικό και το Σωματείο Μισθωτών Τεχνικών απέναντι στην εργοδοσία

Ψήφισμα αλληλεγγύης σε έγκυο εργαζόμενη απέναντι στην εργοδοτική τρομοκρατία

Share

Η σεξουαλική αγωγή στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα: Αποσπασματικές Δράσεις σε ένα Συγκεντρωτικό Σύστημα

sexeducation

του Λάζαρου Τεντόμα*

Δεν είναι εύκολο να αποτυπωθεί με ακρίβεια το ποια σχολικά προγράμματα σεξουαλικής αγωγής πραγματοποιούνται πανελλαδικά, ωστόσο αν θέλουμε, σε πολύ γενικές γραμμές, να διατυπώσουμε μια πρώτη εκτίμηση, αυτή θα ήταν ότι η σεξουαλική αγωγή βασίζεται στη χρήση ενός αποσπασματικού λόγου αποκομμένου από τις μεταβαλλόμενες συνθήκες του κοινωνικού γίγνεσθαι. Στο άρθρο-σχόλιο αυτό θα επιχειρηθεί μια πρώτη παρουσίαση των χαρακτηριστικών αυτής της αποσπασματικότητας έτσι ώστε, μέσα από την ανάλυση για το χαρακτήρα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, να αποσαφηνιστούν ποια είναι τα όρια που προσδιορίζουν τα στοιχεία περί σεξουαλικής ταυτότητας εντός και περί του ελληνικού σχολείου.

Πρώτα από όλα όμως χρειάζεται να αναφερθεί τι έχει επισημανθεί στη διεθνή βιβλιογραφία αναφορικά με το τι εννοούμε με τον όρο “σχολική ζωή”. Σύγχρονες κοινωνιολογικές και ανθρωπολογικές μελέτες έχουν στοιχειοθετήσει την άποψη ότι δεν υπάρχει μια ομοιογενής αντίληψη για το τι είναι σχολική ζωή. Δηλαδή κάθε σχολική μονάδα έχει τη δική της δυναμική, τη δική της κουλτούρα με αποτέλεσμα να είναι λάθος να πιστεύουμε ότι όλοι οι μαθητές και οι μαθήτριες αντιλαμβάνονται και βιώνουν με τον ίδιο τρόπο το θεσμό του σχολείου. Επιπλέον, η σχολική ζωή δεν είναι μόνο η ζωή εντός σχολείου και λαμβάνεται υπόψη ότι οι μαθητές και μαθήτριες συμμετέχουν σε διάφορες δραστηριότητες σε κέντρα ψυχαγωγίας και άθλησης που συμπληρώνουν αυτό που ονομάζουμε σχολική ζωή. Στην Ελλάδα δυστυχώς δεν υπάρχουν αρκετές εθνογραφικές μελέτες για τη ζωή εντός και περί του σχολείου, αλλά αν θέλουμε να εντοπίσουμε μια πρώτη εκτίμηση είναι ότι τα σχολεία στην Ελλάδα δεν λειτουργούν σε τέτοιο βαθμό αυτόνομα, έτσι ώστε να διαμορφώνουν συγκεκριμένα διακριτά χαρακτηριστικά που να μας επιτρέπουν στην αποτύπωση μιας πολυφωνικής κοινωνικής εμπειρίας. Τα ελληνικά σχολεία είναι σφικτά δεμένα στο άρμα ενός εθνικού προγράμματος σπουδών σε ένα συγκεντρωτικό εκπαιδευτικό σύστημα όπου δεν αναγνωρίζει εύκολα τις κάθε είδους διαφορετικότητες.

Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω καταλαβαίνουμε ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να αναγνώσουμε τον τομέα της σεξουαλικής αγωγής υπό το πρίσμα μιας καταγραφής (αρχικά) και πλουραλιστικής έκφρασης (κατόπιν) πολιτικών συναισθημάτων πέρα από την κυριαρχία μιας γραμμικού -σχεδόν αυταρχικού- τύπου συσχέτισης του προσωπικού με το συλλογικό.

Ειδικότερα, η σεξουαλική αγωγή δεν συνδέεται, στο παρόν εκπαιδευτικό σύστημα στην Ελλάδα, με τη διδακτέα ύλη, αντιθέτως στα περισσότερα σχολικά εγχειρίδια όλων των βαθμίδων εκπαίδευσης η σεξουαλικότητα είναι απούσα. Ελάχιστες εξαιρέσεις έχουν καταγραφεί, κυρίως στα βιβλία του λυκείου στο μάθημα της βιολογίας, όπου όμως η σεξουαλικότητα παρουσιάζεται υπό το πρίσμα του ιατρικού μοντέλου. Ακόμη και στα καινούργια διδακτικά αντικείμενα, όπως αυτά της Πολιτικής Παιδείας (Α’ και Β’ Λυκείου) δεν υπάρχει καμία αναφορά στην σεξουαλικότητα ως στοιχείο πολιτικής αναγνώρισης στο επίπεδο των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων. Αντιθέτως κυριαρχεί η σταθερή και επαναλαμβανόμενη διπολικότητα των ορίων άντρας/γυναίκα χωρίς να παρατίθενται στοιχεία από την φεμινιστική οπτική (λέξη άγνωστη στα σχολικά βιβλία) και βέβαια χωρίς καμία αναγνώριση όλων των τύπων σεξουαλικότητας πέρα από τα προ-καθορισμένα του ετεροκανονικού λόγου.

Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα να είναι εξαιρετικά δύσκολο για τις διδάσκουσες και τους διδάσκοντες να αναπτύξουν ένα σαφή λόγο για θέματα σεξουαλικής ταυτότητας και χρήσεων του σώματος.

Όταν πρόσφατα προσπάθησα στο μάθημα της Κοινωνιολογίας της γ’ λυκείου να αναπτύξω τις σύγχρονες θεωρίες από την οπτική των Σπουδών Φύλου, είδα την αντίδραση και την έκπληξη μιας μερίδας μαθητών και μαθητριών μου, κάτι που και εγώ ο ίδιος δεν κατάφερα να διαχειριστώ με επιτυχία. Συγκεκριμένα ανέφερα ότι πλέον στις κοινωνικές επιστήμες δεν είναι δόκιμο να μιλάμε για οικογένεια, αλλά για οικογενειακούς σχηματισμούς και ότι η κοινωνική εμπειρία πλέον μας δείχνει ότι δεν υπάρχει μόνο η πυρηνική οικογένεια αλλά και άλλοι τύποι οικογενειών (μονογονεϊκές όλων των τύπων και ομόφυλα οικογενειακά σχήματα), μια μερίδα μαθητών και μαθητριών μου υποστήριξαν μέσα στο μάθημα ότι “οι ομοφυλόφιλοι και οι λεσβίες είναι ανώμαλα άτομα και χρειάζονται ιατρική υποστήριξη γιατί είναι δυστυχισμένα άτομα”. Με το περιστατικό αυτό -το οποίο δεν είναι το μόνο- βάζουμε ως υπόθεση εργασίας ότι στο χώρο του σχολείου, όπως είναι τώρα διαμορφωμένη η κατάσταση, δεν είναι εύκολο να εισάγουμε αναλύσεις που να περιλαμβάνουν και να εξηγούν την περιπλοκότητα και τη ρευστότητα των σεξουαλικών πρακτικών και ταυτοτήτων. Ο μαθητικός πληθυσμός είναι πολύ λογικό να συνδέει τον μετανεωτερικό θεωρητικό λόγο με την κατασκευασμένη εκπαιδευτικά (και όχι μόνο) έννοια της ανωμαλίας και της κανονικότητας από τη στιγμή που κυρίαρχα διδακτικά πεδία, όπως το μάθημα των θρησκευτικών, δεν αποσαφηνίζουν τη στάση τους σε ζητήματα σεξουαλικότητας.

Με κανέναν τρόπο δεν υποστηρίζω ότι δεν γίνονται προσπάθειες, κυρίως από τα προγράμματα Αγωγής της Υγείας στις γυμνασιακές τάξεις και ότι δεν υπάρχουν συνάδελφοι και συναδέλφισσες που συμβουλεύονται τη σχετική με το θέμα βιβλιογραφία, αλλά σε πολύ γενικές γραμμές είναι κοινός τόπος ότι οι Σπουδές Φύλου και κατ’ επέκταση οι φεμινιστικές προσεγγίσεις και η Queer θεωρία δεν είναι ενταγμένες στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα.

Για να επεξεργαστούμε βιώσιμες προτάσεις απαιτείται αναδιάρθρωση του αναλυτικού προγράμματος σπουδών, έτσι ώστε η σεξουαλική αγωγή να συνδέεται με τα επιμέρους επιστημονικά πεδία και όχι να εισάγουμε την σεξουαλική αγωγή ως κάτι αποκομμένο από την επιστημονική διαθεματική λογική, βασισμένη αποκλειστικά σε μια επιφανειακή καταγραφή της κοινωνικής εμπειρίας. Συγκεκριμένα, οι μαθητές και μαθήτριες δεν πρέπει να συζητήσουν θέματα σεξουαλικότητας αποκομμένοι από την σύγχρονη κοινωνική, πολιτική, οικονομική και ανθρωπολογική θεωρία σε ζητήματα όπως η κοινωνική κατασκευή του φύλου, τα ακτιβιστικά κινήματα, την υποτέλεια της γυναίκας σε ζητήματα μητρότητας, ανατροφής παιδιών και φροντίδας, τη σχέση οικιακού και δημόσιου χώρου στον προσδιορισμό της σεξουαλικότητας, το ζήτημα της κοινωνικής κινητικότητας, τους πολιτιστικούς προσδιορισμούς και συσχετισμούς, τις βιοεξουσιαστικές λογικές (κριτική στο ιατρικό μοντέλο και στην έννοια της φυσικοποίησης) κά.

Τέλος, για να συνδεθώ με τον πρόλογο πρέπει να σημειώσω ότι η κλειστότητα των σχολικών μονάδων, η συγκεντρωτική λογική του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, η εξεταστικοκεντρική λογική που συμπιέζει και περιορίζει την έκφραση συναισθημάτων και διαχείρισης αυτών (πιο έντονα στις λυκειακές τάξεις) είναι χαρακτηριστικά που δεν ευνοούν τη διαπραγμάτευση βασικών στοιχείων της σύγχρονης καθημερινότητας και δεν βοηθούν, αντιθέτως εμποδίζουν, τη σύνδεση της σχολικής κοινότητας με τις επιμέρους τοπικότητες, ταυτότητες όχι μόνο σε θέματα σεξουαλικότητας. Η συγκεντρωτική διοικητική δομή του εκπαιδευτικού συστήματος στην Ελλάδα λειτουργεί για την ενίσχυση ενός ανδρικού ετεροκανονικού λόγου, στο πλαίσιο του οποίου η σεξουαλική αγωγή παραμένει θολή και αποσπασματική στη σφαίρα της “απόκρυφης κοινωνικής εμπειρίας”, γεγονός που συντηρεί και υπονοεί τη σεξουαλικότητα ως υπαρξιακή αναρώτηση σε μια κατάσταση αναμονής λύσεων. Σε μια διαρκή εκκρεμότητα, αδύναμη να εκφραστεί και εντέλει να παραμείνει περισσότερο στο: Ό,τι κι αν πεις, θα στραφεί εναντίον σου.

* Δρ. Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, Εκπαιδευτικός

 

Διαβάστε ακόμα

«Τα παιδιά μας μπαίνουν στο σχολείο με δύο μαμάδες και βγαίνουν χωρίς μπαμπά»

Η Σεξουαλική Αγωγή δεν είναι μόνο Βιολογία

Share

Από τον βιασμό στην κρατική κακοποίηση

StopChildAbuse

της Ιωάννας Σωτήρχου

«Καιρός ναυτίας, – έλεγε – δηλώσεις, τυμπανοκρουσίες, μετέωρα επίθετα, νύχτες βαθιές, ξαγρυπνισμένες μπροστά σ’ έναν τεράστιον ουρανό, απόρθητον από έλλειψη ενδιαφέροντος». «Κρίση»,

Γιάννης Ρίτσος

Δεν είναι άγνωστη η σεξουαλική κακοποίηση των ανηλίκων στη χώρα μας. Με δράστες συχνά από τον στενό οικογενειακό και ευρύτερο περίγυρο, αλλά και τους «αόρατους» κινδύνους που απορρέουν από το Διαδίκτυο στην πιο σύγχρονη εκδοχή. Δεν είναι άγνωστη, αλλά καλά κρυμμένη, πίσω από τόνους εθελοτυφλίας, άγνοιας και προκατάληψης. Αυτό που είναι άγνωστο ωστόσο είναι η δικαιοσύνη για τα θύματα, όπως μαρτυρεί ακόμη μια δικαστική απόφαση – «Στα… πούπουλα οι βιαστές 14χρονης στο Ωραιόκαστρο», «Εφ.Συν.» 31/10/2014. Και αυτό που παραμένει το ζητούμενο είναι τα θύματα να μη βιάζονται ξανά: τη δεύτερη φορά κατά τη δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης. Σε αυτό ακριβώς το σημείο αποτελεί σημαντική συμβολή το βιβλίο «Τα παιδία καταθέτει – Η δικανική εξέταση ανήλικων μαρτύρων, θυμάτων σεξουαλικής κακοποίησης» της Ολγας Θεμελή, επίκουρης καθηγήτριας εγκληματολογικής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Τόπος».

Στη συζήτησή μας, φωτίζει τους λόγους που αναγκάζουν τα παιδιά, την πιο ευάλωτη κοινωνική ομάδα, να μη φανερώνουν ποτέ τον βιασμό τους: γι’ αυτό και αποτελεί το κατ’ εξοχήν αφανές έγκλημα. Και το χειρότερο; Αποκαλύπτει τις ευθύνες ενός κρατικού μηχανισμού, τραγικά ανεπαρκούς και εντελώς ακατάλληλου να διαχειριστεί ένα τόσο λεπτό ζήτημα ώστε η διαμεσολάβησή του να συνιστά «κρατική κακοποίηση» που συντελεί στην περαιτέρω θυματοποίησή τους…

Σε ποιο άλλο δικαιικό σύστημα προβλέπεται ένας εισαγγελέας ανηλίκων για τη μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας, επιφορτισμένος παράλληλα με πολλαπλές αρμοδιότητες αυξημένης ευθύνης; Πού αλλού, αν και υπάρχει διάγνωση κακοποίησης, δεν υφίσταται η δυνατότητα παραπομπής σε εξειδικευμένη υπηρεσία γιατί απλά δεν υπάρχει τέτοια δομή;

Πώς προέκυψε η ιδέα του βιβλίου;

«Τα παιδία πονάει όταν καταθέτει». Οι ανήλικοι συνθλίβονται όταν εμπλέκονται στη μηχανή του ποινικού μηχανισμού είτε ως θύτες είτε ως θύματα. Άλλωστε το Σύστημα Ποινικής Δικαιοσύνης έχει επινοηθεί από μεγάλους για μεγάλους, αγνοώντας -συχνά επιδεικτικά- την παράμετρο της ανηλικότητας. Ο πόνος που εκφράζουν με τον τρόπο τους τα παιδιά των οποίων παραβιάστηκε η γενετήσια ελευθερία, και στη συνέχεια παραβιάζονται -στο όνομα της ανεύρεσης της ουσιαστικής αλήθειας- πλήθος άλλων δικαιωμάτων τους, έδωσε την κύρια ιδέα ύφανσης του βιβλίου.

Επιπλέον, στη χώρα μας, σε αντίθεση με την πλειονότητα των υπόλοιπων ευρωπαϊκών χωρών, δεν έχουν συνταχθεί ένας κώδικας δεοντολογίας, καθώς και ένα πρωτόκολλο εξέτασης κακοποιημένων παιδιών, ενώ δεν υπάρχει ένα διαγνωστικό κέντρο κακοποίησης ανηλίκων. Τη στιγμή μάλιστα που σε άλλες χώρες ενισχύονται οι διεπιστημονικές δομές για την κακοποίηση και την παραμέληση των ανηλίκων, στη δική μας πολιτεία καταργούνται ή στην καλύτερη περίπτωση συρρικνώνονται δραματικά οι ελάχιστες δομές παιδικής προστασίας. Γνωρίζετε ότι στη χώρα μας δεν υπάρχει ένας κεντρικός επίσημος φορέας καταγραφής των περιστατικών, ούτε καν αντιμετώπισής τους, όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο; Ότι δεν θεωρείται αναγκαία η εκπαίδευση των επαγγελματιών που δουλεύουν με κακοποιημένα παιδιά;

Σε ποιο άλλο δικαιικό σύστημα προβλέπεται ένας εισαγγελέας ανηλίκων για τη μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας, επιφορτισμένος παράλληλα με πολλαπλές αρμοδιότητες αυξημένης ευθύνης; Πού αλλού, αν και υπάρχει διάγνωση κακοποίησης, δεν υφίσταται η δυνατότητα παραπομπής σε εξειδικευμένη υπηρεσία γιατί απλά δεν υπάρχει τέτοια δομή;

Σε ποια άλλη ευνομούμενη πολιτεία, τα παιδιά που απομακρύνονται από το οικείο πλαίσιο οδηγούνται για να παραμείνουν, ακόμα και για μήνες, σε θαλάμους νοσηλείας των παιδιατρικών κλινικών αν και υγιή; Τα παραπάνω δεν συνιστούν «κρατική» κακοποίηση;

Λέτε ότι η «όποια προσπάθεια αποκάλυψης της κακοποίησης χτυπά σε φλέβες βαθιές, γι’ αυτό και η εξόρυξη του μυστικού απαιτεί περίτεχνους και επιδέξιους σκαπανείς». Πώς είναι δυνατό τα παιδιά να επιλέγουν τη σιωπή;

Η σεξουαλική παραβίαση στα πρώιμα χρόνια συμπαρασύρει όλες τις διαστάσεις της ζωής του θύματος, το οποίο συνήθως επιλέγει τη σιωπή, ύστατη καταφυγή από τα δεινά του τραύματος, από το έσχατο συναίσθημα του πόνου. Σύμφωνα με ερευνητικά αποτελέσματα, το 30 με 80 τοις εκατό των παιδιών αρνείται να αποκαλύψει τη θυματοποίησή του μέχρι την ενηλικίωσή του. Αλλά ακόμα και κατά την ενήλικη ζωή η πλειονότητα των θυμάτων δεν θα μιλήσει ποτέ.

Η ολοκληρωτική επιβολή του δράστη, η υποταγή, η μαθημένη αβοηθησία, η παγίδευση, ο συμβιβασμός, αλλά και ο φόβος αντιποίνων, η δημιουργία συναισθημάτων ντροπής και συνενοχής αποτελούν τις σημαντικότερες αιτίες της απόκρυψης. Η γονεϊκή αντίδραση, ιδίως της μητέρας, διαδραματίζει επίσης σημαντικό ρόλο. Οι ανήλικοι καλούνται συχνά να διαχειριστούν ένα ακόμα τραύμα, αυτό της προδοσίας.

Όσο πιο στενή η σχέση με τον θύτη τόσο πιο απίθανη η αποκάλυψη. Όταν ο δράστης είναι και ο φροντιστής του ανηλίκου, τότε ο ιδιαίτερος δεσμός που τον συνδέει μαζί του και η ανάγκη για τη διασφάλιση της ακεραιότητας της οικογένειας απομακρύνουν την πιθανότητα φανέρωσης της αλήθειας. Το κόστος της αποκάλυψης φαντάζει μεγαλύτερο από αυτό της απόκρυψης. Το θύμα εισέρχεται τελικά σε μια «φάση αποφυγής» και επιλέγει ως έξοδο φυγής την απώθηση. Έχει ειπωθεί ότι η απώθηση «είναι η τέχνη τού να γνωρίζεις πώς να μη γνωρίζεις». Για όσους θυματοποιήθηκαν ως παιδιά, η άρνηση επιστρατεύεται ως η πιο εύκολη λύση καθώς η παραδοχή της αλήθειας φαντάζει οδυνηρότερη.

Χαρακτηρίζετε το σκηνικό στο οποίο καλούνται να καταθέσουν τα παιδιά «καφκικό». Τι εννοείτε;

Τα ανήλικα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης καλούνται περισσότερες από μία φορές να μιλήσουν για την πιο τραυματική εμπειρία της ζωής τους σε άτομα που δεν γνωρίζουν καθόλου. Προανάκριση, κύρια ανάκριση, ακροαματική διαδικασία, πραγματογνωμοσύνη, ιατροδικαστική εξέταση κ.ά. συνθέτουν ένα τρομακτικό, γι’ αυτό και καφκικό σκηνικό, με πρωταγωνιστή τον ανυποψίαστο για όσα λαμβάνουν χώρα ανήλικο. Πρόκειται για μια εξαιρετικά δυσχερή και συνάμα επώδυνη διαδικασία που οδηγεί στον επανατραυματισμό του θύματος. Οι επαγγελματίες ανάλογα με την προσέγγιση που θα ακολουθήσουν ενδέχεται να επηρεάσουν, να παραπλανήσουν, να υπονομεύσουν, να καθοδηγήσουν, να πληγώσουν. Ένα παιδί μπορεί να κληθεί να καταθέσει αναρίθμητες φορές στο αστυνομικό τμήμα, μπορεί να χρειαστεί να μιλήσει σε δεκάδες επαγγελματίες, μπορεί να περιμένει ακόμα και οκτώ χρόνια μέχρι να τελεσιδικήσει η υπόθεσή του.

Αξίζει να θυμίσουμε ότι έχουν παρέλθει περίπου 8 χρόνια από τη δημοσίευση του νόμου 3625/2007 (ΦΕΚ Α’’ Τ. 290/24-12-2007) που μεταξύ άλλων προβλέπει τον διορισμό κατά την προανακριτική διαδικασία ως πραγματογνώμονα, παιδοψυχολόγου ή παιδοψυχιάτρου, τη χρησιμοποίηση εκ μέρους του κατάλληλων διαγνωστικών μεθόδων και τη βιντεοσκόπηση της κατάθεσης του ανηλίκου προκειμένου να αποφευχθούν οι πολλαπλές καταθέσεις. Δυστυχώς οι προβλέψεις του νόμου έμειναν γράμμα κενό…

Πολλοί αμφισβητούν την αξιοπιστία των ισχυρισμών των παιδιών για τη σεξουαλική τους παραβίαση. Κατά μία άποψη τα παιδιά είναι «μάρτυρες δεύτερης κατηγορίας»; Τι απαντάτε;

Είναι αλήθεια ότι τα παιδιά αντιμετωπίζονται συχνά σε σχέση με τους ενήλικες μάρτυρες με μεγαλύτερη δυσπιστία καθώς, σύμφωνα με τις παραδοσιακές αντιλήψεις, οι οποίες δυσχεραίνουν σημαντικά την ανεύρεση της ουσιαστικής αλήθειας, δεν έχουν την ίδια παρατηρητική και μνημονική ικανότητα, είναι πιο ευάλωτα στις καθοδηγητικές ερωτήσεις και παρουσιάζουν δυσκολίες στο να διακρίνουν τόσο την πραγματικότητα από τη φαντασία όσο και την αλήθεια από το ψέμα.

Ωστόσο η μελέτη της διεθνούς βιβλιογραφίας αποδεικνύει περίτρανα ότι είναι η έκθεση των παιδιών σε διαδικασίες επώδυνες που ευθύνεται για την ευαλωτότητά τους και όχι η ηλικιακή τους ανωριμότητα.

Παρά τις δυσκολίες που συναντούν τα παιδιά μικρότερης κυρίως ηλικίας, υπάρχουν δυνατότητες υπέρβασής τους, προκειμένου να υποστηριχθεί η ανήλικη μαρτυρική κατάθεση. Εάν η επιστημονική κοινότητα έχει καταλήξει σε ένα ασφαλές συμπέρασμα σχετικά με τη λειτουργία των γνωστικών μηχανισμών και τη σύνδεσή τους με τη δικανική εξέταση, αυτό είναι τούτο: τα παιδιά δεν είναι μάρτυρες δεύτερης κατηγορίας.

Κάθε σας κεφάλαιο αρχίζει με λίγους στίχους ποίησης. Πώς συνυπάρχει η ποίηση με τον επιστημονικό λόγο, σε μια τέτοια μάλιστα θεματική;

Την αλήθεια και τη συμπυκνωμένη σοφία της ποίησης δεν τη φτάνει η επιστήμη. Πόση αλήθεια κρύβει η κουβέντα του Σαραντάρη: «Κατάγομαι από τα παιδικά μου χρόνια / όπως από μια χώρα». Ποιος μπορεί να αμφισβητήσει ότι μόνη πατρίδα είναι η παιδική μας ηλικία!

Ποιος επιστήμονας μπορεί να περιγράψει καλύτερα από τον ποιητή την αγωνία του επαγγελματία να διαπεράσει τη σιωπή και να σκάψει στα ενδότερα του ψυχικού πόνου του παιδιού:

«Πώς το κέλυφος τούτο να διαπεράσεις με το ξίφος του δήθεν τελειωμένου ανθρώπου; Πώς να κατεβείς βαθιά, απ’ τα διάφανα μάτια των παιδιών, στον πρώτο θάνατο»; (Γ. Θ. Βαφόπουλος).

Στον τόπο μας, μόνον η δημοσιότητα κάποιων σχετικών περιστατικών και ο ατυχής τους χειρισμός ανακινούν στιγμιαία το ενδιαφέρον με διακηρυκτικού τύπου τοποθετήσεις και υποτυπώδη ευχολόγια.

Η προστασία της τραυματισμένης ανηλικότητας, σε κρίσιμες μάλιστα εποχές αποδόμησης των δικαιωμάτων, δεν είναι εφικτή με θεωρητικές προσεγγίσεις και στείρες επιστημονικές προτροπές. Η δικαιοκρατική κουλτούρα δεν εντέλλεται μηχανιστικά με διατάξεις νόμων, πανηγυρικές διακηρύξεις και πρόσκαιρους εορτασμούς παγκοσμίων ημερών.

«Τα παιδία καταθέτει», «πονάει» και «διψάει για γνήσιο ουρανό», για ουσιαστική προστασία των δικαιωμάτων τους.

Η πολιτεία ωστόσο κωφεύει και συχνά επαναθυματοποιεί.

ta_paidia_katathetei_olga_themelipg

Εμπλουτισμός της γνώσης

Σε ποια βασικά ερωτήματα επιχειρεί να απαντήσει το βιβλίο σας;

Πόσο εύκολα αποκαλύπτει ένα παιδί τη σεξουαλική του παραβίαση; Τι είναι η δικανική εξέταση και τι περιλαμβάνει; Ποιοι οι βασικοί κανόνες και η δεοντολογία που τη διέπουν; Ποιες τεχνικές και ποια εξωλεκτικά βοηθήματα μπορεί να χρησιμοποιηθούν; Τι είδους ερωτήσεις μπορεί να γίνουν και πώς πρέπει να διατυπωθούν; Τι μπορεί να θυμηθεί ένα παιδί και πόσο ακριβής μπορεί να είναι η μνήμη του; Πώς μπορεί να διερευνηθεί αν λέει την αλήθεια; Πώς θα καταστεί δυνατή η ελαχιστοποίηση του τραύματος που προκαλείται στο παιδί κατά την εμπλοκή του σε ποινική διαδικασία;

Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα στα οποία προσπαθεί να απαντήσει το βιβλίο, επιδιώκοντας να συνεισφέρει στον εμπλουτισμό της γνώσης για την προστασία της ανηλικότητας. Απευθύνεται κυρίως σε επαγγελματίες του Συστήματος Ποινικής Δικαιοσύνης και της ψυχικής υγείας· μπορεί ωστόσο να ενδιαφέρει και άλλες ομάδες…

Θύμα, ένα στα δέκα παιδιά

«Περίπου ένα στα τριάντα παιδιά είναι θύμα απόπειρας βιασμού, ενώ ένα στα δώδεκα είχε στη ζωή του μια εμπειρία σεξουαλικής βίας με σωματική επαφή. Ο καθένας μας γνωρίζει στον κοινωνικό του περίγυρο 15-20 παιδιά. Δεν μας περνάει όμως από τον νου ότι ένα από αυτά είχε μια τέτοια εμπειρία. Τείνουμε να πιστεύουμε ότι αφορά κάποιους άλλους, αλλά αφορά όλη την κοινωνία. Μας αφορά όλους. Επειδή η σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκων είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που εκδηλώνεται με την ίδια συχνότητα ανεξάρτητα από κοινωνική τάξη, εισόδημα, επίπεδο μόρφωσης ή άλλα φυλετικά κριτήρια», μας λέει ο διευθυντής Ψυχικής Υγείας στο Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, Γιώργος Νικολαΐδης, δίνοντάς μας τα στοιχεία από την πανελλαδική έρευνα του ινστιτούτου σε περισσότερα από 15.300 παιδιά ηλικίας 11, 13 και 16 ετών.

Σύμφωνα με αυτήν, ένα στα δέκα παιδιά τον τελευταίο χρόνο της ζωής τους ανέφεραν μια εμπειρία σεξουαλικής βίας. Οταν ρωτήθηκαν για ολόκληρη την παιδική τους ηλικία, τότε σχεδόν ένα στα έξι ανέφερε ότι είχε υποστεί σεξουαλική κακοποίηση, ιδίως τα αγόρια εφηβικής ηλικίας. Ειδικότερα εντοπίστηκε ότι για περίπου το 4,45% των παιδιών τον τελευταίο χρόνο και το 7,6% στη διαδρομή της παιδικής τους ηλικίας η ανεπιθύμητη εμπειρία σεξουαλικής βίας είχε και σωματική επαφή, ενώ για σχεδόν το 2% και το 3%, αντίστοιχα, επρόκειτο για απόπειρα βιασμού. Και παρ’ ότι τα ερωτηματολόγια ήταν ανώνυμα, ο κ. Νικολαΐδης εκτιμά ότι τα πραγματικά νούμερα είναι πολύ πιο υψηλά επειδή τα παιδιά είναι πολύ επιφυλακτικά στις απαντήσεις τους.

Γιατί; «Η μεγαλύτερη δυσκολία στην αποκάλυψη αυτού του είδους κακοποίησης έγκειται στο γεγονός ότι ο δράστης είναι μέσα ή γύρω από την οικογένεια, γνωστοί άνθρωποι που η οικογένεια τους φέρνει σε επαφή με το παιδί και απαιτεί ειδική προσπάθεια για να φέρουμε στο φως αυτή την αθέατη πλευρά», μας λέει.

Επισημαίνει, τέλος, ότι στη χώρα μας αυτά τα παιδιά είναι εντελώς αβοήθητα, αφού εκτός όλων των άλλων δεν υπάρχει κανένα εξειδικευμένο κέντρο παρακολούθησής τους: «Ακόμη και η Τουρκία έχει 10 ειδικά κέντρα…», παρατηρεί…

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών

 

 

Share

Τα έμφυλα στερεότυπα δεν έχουν θέση κάτω από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο

children-christmas-tree

της Δήμητρας Κογκίδου

Τα έμφυλα στερεότυπα δεν έχουν θέση κάτω από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο. Αυτό είναι το κεντρικό σύνθημα της μεγάλης καμπάνιας No Gender December που διεξάγεται αυτόν τον μήνα στην Αυστραλία από την οργάνωση Play Unlimited με στόχο να δοθεί ένα τέλος στο έμφυλο μάρκετινγκ των παιχνιδιών και αυτό το Δεκέμβρη να μην υπάρχουν κάτω από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο ‘’κοριτσίστικα’’ ή ‘’αγορίστικα’’ παιχνίδια -όπως αυτά που προτείνουν πολλοί κατάλογοι και οδηγοί παιχνιδιών ως δώρα.

Η αντεπίθεση κατά των έμφυλων παιχνιδιών

Παρά την αξιοσημείωτη πρόοδο προς την κατεύθυνση της ισότητας  των φύλων, στον κόσμο των παιχνιδιών επικρατεί ο έμφυλος διαχωρισμός και υπάρχουν σοβαρές κοινωνικές κυρώσεις για τα παιδιά που παραβιάζουν το χάσμα των φύλων. Ευτυχώς κατά τα τελευταία χρόνια, αρκετοί άνθρωποι και οργανώσεις σε όλο τον κόσμο έχουν αρχίσει να αμφισβητούν την έμφυλη διχοτόμηση των παιχνιδιών.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, στα τέλη του 2012, η οργάνωση Let Toys Be Toys – For Girls and Boys  ξεκίνησε ως καμπάνια γονιών μέσα από μια σχετική ιστοσελίδα Mumsnet και  εξελίχθηκε σε μια δυναμική οργάνωση που έχει αναλάβει πολλές πρωτοβουλίες για να πάψει ο αυστηρός διαχωρισμός ανάμεσα σε αγορίστικα και κοριτσίστικα παιχνίδια.  Υποστηρίζει ότι τα παιχνίδια είναι για διασκέδαση, για μάθηση, για ενθάρρυνση της δημιουργικότητας και της φαντασίας. Τα παιδιά πρέπει να είναι ελεύθερα να παίξουν με τα παιχνίδια που τα κινούν το ενδιαφέρον. Τα καταστήματα πρέπει να σταματήσουν να καθοδηγούν τα παιδιά για τα παιχνίδια με τα οποία πρέπει να παίζουν σύμφωνα με το φύλο τους. Τα μέλη της οργάνωσης απευθύνονται σε εταιρείες κατασκευής παιχνιδιών και εμπόρους και τους ζητούν να κατηγοριοποιήσουν τα παιχνίδια θεματικά ή με βάση τις λειτουργίες τους, αλλά όχι το φύλο και έτσι να αφήσουν τα παιδιά να αποφασίσουν ποια παιχνίδια θέλουν. Μεγάλες εταιρείες παιχνιδιών έλαβαν υπόψη τις διαμαρτυρίες και τις παρατηρήσεις και βελτιώθηκαν.  Μάλιστα σε μία έρευνα που έκαναν το 2013 στα καταστήματα  παιχνιδιών διαπίστωσαν ότι ο διαχωρισμός  σε παιχνίδια ‘’για αγόρια’’ και παιχνίδια ‘’για κορίτσια’’ μειώθηκε κατά 60%. Επίσης, μετά από ενέργειες της  οργάνωσης Let Toys Be Toys στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα καταστήματα Tesco, Toys R Us, Next, Boots, Sainsbury’s, Debenhams και τελευταία το Marks & Spencer συμφώνησαν για ουδέτερη παρουσίαση των παιχνιδιών.  Επόμενος στόχος είναι τα καταστήματα Morrisons και οι εταιρείες που κατασκευάζουν παιχνίδια. Στο πλαίσιο αυτής της οργάνωσης λειτούργησε πρόσφατο και αντίστοιχη  πρωτοβουλία για τα βιβλία -Let Books Be Books.

Στην Αυστραλία το 2013, μετά το παράδειγμα της οργάνωσης  Let Toys Be Toys στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Thea Hughes και η Julie Huberman ξεκίνησαν αντίστοιχη εκστρατεία και δημιούργησαν την οργάνωση Play Unlimited –Every Toy for Every Body  και γρήγορα έπεισαν τα καταστήματα  ‘’Toys R Us’’ να καταργήσουν την κατηγοριοποίηση των παιχνιδιών ‘’για αγόρια’’ ή ‘’για κορίτσια’’  στην ιστοσελίδα τους. Η  Play Unlimited υποστηρίζει ότι τα παιδιά θα πρέπει να είναι ελεύθερα να αποφασίσουν ποια παιχνίδια τα ενδιαφέρουν, χωρίς να έχουν ενημερωθεί από το έμφυλο μάρκετινγκ τι είναι κατάλληλο  ‘’γι ‘αυτά’’ και τι δεν είναι καθώς αυτό  περιορίζει το δικαίωμά τους να καθορίσουν το δικό τους τρόπο διασκέδασης. Η  οργάνωση ελπίζει να αυξήσει  τη συνειδητοποίηση των γονιών σχετικά με τις επιπτώσεις  που μπορεί να έχει το έμφυλο μάρκετινγκ στις απόψεις των παιδιών σχετικά με το τι θα πρέπει να τα αρέσει και τι όχι, ή με ποια παιχνίδια θα πρέπει να παίζουν σύμφωνα με το φύλο τους. Τα παιδιά δεν πρέπει να μάθουν ότι ορισμένα παιχνίδια δεν είναι κατάλληλα γι’ αυτά λόγω του φύλου τους. Επίσης, υποστηρίζουν ότι τα  παιδιά ωφελούνται από τη συμμετοχή τους σε ένα ευρύ φάσμα εμπειριών παιχνιδιού, εξασκούνται σε  διαφορετικές δεξιότητες καθώς μεγαλώνουν και  μαθαίνουν για τον κόσμο. Όλα τα παιδιά θα πρέπει να ενθαρρύνονται να μαθαίνουν χωρίς περιορισμούς με βάση το φύλο τους, απελευθερωμένα από  έμφυλα τα στερεότυπα που αποτελούν τροχοπέδη και αποθαρρύνουν την ισότιμη  πρόσβαση σε όλα τα παιχνίδια για όλα τα παιδιά.

Υπάρχουν και πολλές άλλες μεμονωμένες περιπτώσεις αντεπίθεσης κατά των έμφυλων παιχνιδιών σε όλο τον κόσμο. Θα αναφέρω δύο παραδείγματα.

Στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, η Antonia Ayres-Brown,  μαθήτρια λυκείου, αρθρογράφησε πρόσφατα σε εφημερίδα αναφέροντας την εκστρατεία που άρχισε το 2008, όταν ήταν μόλις 11 ετών, για  να σταματήσει την παράδοση των εστιατορίων γρήγορου φαγητού McDonald’s  να δίνουν μαζί με το Happy Meal  ένα παιχνίδι  με βάση το φύλο του παιδιού. Στην επιστολή που είχε γράψει τότε  στον διευθύνοντα σύμβουλο της McDonald ‘s  ρωτούσε επιπλέον  αν θα ήταν νόμιμο για την McDonald ‘s  να ρωτάει στις συνεντεύξεις για  δουλειά αν κάποιος ήθελε τη δουλειά ‘’ανδρική’’ ή ‘’γυναικεία’’. Λίγες εβδομάδες αργότερα, έλαβε μια σύντομη απάντηση που την πληροφορούσε ότι «τα McDonald’s δεν εκπαιδεύουν τους υπαλλήλους τους να κάνουν τέτοιες ερωτήσεις και ότι μάλλον η εμπειρία της δεν ήταν ο κανόνας». Αυτή η απάντηση δεν ήταν ικανοποιητική και γι ‘αυτό άρχισε να επισκέπτεται αρκετά καταστήματα McDonald’s με τον πατέρα της για  συλλογή των δεδομένων, έκαναν  καταγγελία στην Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και ίσων ευκαιριών κατά  των McDonald ‘s για τη διάκριση με βάση το φύλο,  αλλά αυτή απορρίφθηκε. Κατά την εκδίκαση της υπόθεσης το κατάστημα ισχυρίστηκε ότι αν είχε ζητήσει παιχνίδι ‘’για αγόρι’’, ευχαρίστως θα της το έδιναν και έτσι μετά από κάποιο διάστημα αποφάσισε να διερευνήσει αυτόν τον ισχυρισμό. Οργάνωσε 30 επισκέψεις  αγοριών  και κοριτσιών, ηλικίας 7-11 ετών, σε 15 καταστήματα  McDonald  και παρήγγειλαν – ανεξάρτητα -ένα Happy Meal.  Στο 92,9%  των περιπτώσεων δόθηκε το παιχνίδι που ήταν σύμφωνο με το φύλο του παιδιού, χωρίς καμιά ερώτηση.  Όταν τα παιδιά ζήτησαν αμέσως να αλλάξουν το παιχνίδι, στο 42,8 % των καταστημάτων υπήρξε άρνηση.

Η Antonia Ayres-Brown έστειλε νέα επιστολή στον διευθύνοντα σύμβουλο της McDonald ‘s  με τα αποτελέσματα της πρόσφατης μελέτης  και εκφράζοντας την ανησυχία της για τις  βλαβερές συνέπειες του έμφυλου διαχωρισμού των παιχνιδιών. Πήρε την ακόλουθη απάντηση: «Είναι πρόθεση και στόχος των McDonald’s   κάθε πελάτης που παίρνει το παιδικό γεύμα να του παρέχεται και το παιχνίδι της επιλογής του, χωρίς καμία κατάταξη του παιχνιδιού ως κατάλληλου ‘’για αγόρια’’ ή ‘’για κορίτσια’’. Έχουμε πρόσφατα επανεξετάσει τις κατευθυντήριες οδηγίες  και τις πρακτικές μας και έχουμε κάνει βελτιώσεις έτσι ώστε  να εξασφαλίσουμε ότι τα παιχνίδια θα διανέμονται με βάση την πολιτική μας». Είναι ενθαρρυντικό ότι έχει δημοσιευτεί ανακοίνωση τοίχου σε κατάστημα McDonald ‘s  με οδηγίες για το προσωπικό  ότι θα ρωτούν αν θέλει παιχνίδι My Little Pony ή Skylanders και όχι παιχνίδι ‘’για κορίτσι’’ ή ‘’για αγόρι’’. Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα καταστήματα στην πράξη θα το εφαρμόσουν.  Μπορεί το θέμα αυτό να φαίνεται ασήμαντο για κάποια άτομα, αλλά σκεφτείτε ότι τα McDonald ‘s πουλούν πάνω από 1  δισεκατομμύριο Happy Meals κάθε χρόνο στις ΗΠΑ και αυτό το ερώτημα τίθεται σε γονείς ή και παιδιά και ασκείται πίεση να συμμορφωθούν στα έμφυλα στερεότυπα.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Tricia Lowther συμμετέχει ενεργά στην κατάργηση του έμφυλου διαχωρισμού των παιχνιδιών  και αναφέρει ότι αφορμή στάθηκε το παρακάτω συμβάν. Στην 6χρονη κόρη της άρεσε η ταινία Pixar Cars και έτσι όταν βρέθηκαν σε  σούπερ μάρκετ και είδε για πρώτη φορά κουτιά χυμών με αυτοκίνητα και πριγκίπισσες, επέλεξε χάρτινα κουτάκια χυμών που είχαν απεικονίσεις με αυτοκίνητα πιστεύοντας ότι αυτό θα προτιμούσε και η κόρη της. Τότε η κόρη της έκρυψε τα κουτάκια με το χυμό και όταν τη ρώτησε η μητέρα της ποιο ήταν το θέμα, απάντησε: «Είναι αγορίστικο». Η μητέρα συνέχισε λέγοντας: «Αλλά σου αρέσουν τα αυτοκίνητα, έτσι δεν είναι;» και η μικρή απάντησε «Ναι, αλλά δεν θέλω να το μάθει κανείς». Σήμερα η Lowther συμμετέχει στην εκστρατεία της οργάνωσης Let Toys Be Toys.

Γιατί είναι σημαντικό να πάψει ο αυστηρός διαχωρισμός ανάμεσα σε αγορίστικα και κοριτσίστικα παιχνίδια;

Παρά το γεγονός ότι τα παιδιά περνούν μεγάλο χρονικό  διάστημα  παίζοντας, είναι αξιοσημείωτο  το γεγονός ότι  λίγη προσοχή έχει δοθεί στο φαινόμενο της έμφυλης διχοτόμησης των παιχνιδιών και στις επιπτώσεις του –ενδεχόμενα γιατί συμβαίνει πολύ συχνά και θεωρείται, ως ένα βαθμό, αυτονόητο μέσα σε ένα κόσμο βαθιά διχοτομημένο ως προς το φύλο. Το ελπιδοφόρο είναι ότι τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια αυξανόμενη ανησυχία διεθνώς για το ζήτημα καθώς αυτή η πρώιμη διχοτόμηση των ενδιαφερόντων και των δραστηριοτήτων των παιδιών έχει ως αποτέλεσμα να  αποκτούν μέσα από το παιχνίδι διαφορετικές εμπειρίες και δεξιότητες τα αγόρια και τα κορίτσια και κατά συνέπεια να περιορίζονται οι δυνατότητες ολόπλευρης ανάπτυξής τους.

Επιπλέον, πέρα από τα διαφορετικά μηνύματα που δίνουν οι διαφορετικοί τύποι παιχνιδιών για τους έμφυλους ρόλους, έχουν και διαφορετικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο, στοιχείο που έχει σχέση με τη μελλοντική επιτυχία των παιδιών στη μάθηση σε πολλούς τομείς του αναλυτικού προγράμματος και στη συνέχεια  στις επαγγελματικές τους επιλογές. Για παράδειγμα, αν τα αγοράκια είναι πιο εξοικειωμένα με τις κατασκευές και την τεχνολογία μέσα από το παιχνίδι από πολύ νωρίς, τότε στο σχολείο θα νοιώθουν πιο φιλικά για ορισμένους τομείς του αναλυτικού προγράμματος, θα έχουν περισσότερες δεξιότητες και αυτοπεποίθηση ότι μπορούν να τα καταφέρουν. Γνωρίζουμε ότι τα αγόρια ενθαρρύνονται να εμπλέκονται σε ενεργητικές δραστηριότητες και κατασκευαστικά παιχνίδια. Τα «αγορίστικα» παιχνίδια παροτρύνουν σε ανακαλύψεις,  αναζητήσεις, ανταγωνισμό,  κίνηση,  επίλυση προβλημάτων  Η υπόθεση είναι ότι οι αρχικές εμπειρίες των παιδιών μ’ αυτά τα είδη παιχνιδιού μπορεί να διευκολύνουν την ανάπτυξη μαθηματικών, μηχανικών και χωροτακτικών δεξιοτήτων – σημαντικά στοιχεία για την μετέπειτα ανάπτυξη των παιδιών σ’ αυτούς τους τομείς του αναλυτικού προγράμματος. Επιπλέον, υπάρχουν αρκετές ενδείξεις από πρόσφατες έρευνες ότι τα παιχνίδια με τα οποία παίζουν τα μικρά παιδιά ενδεχόμενα οδηγούν σε επιλογές καριέρας. Το ζήτημα δεν είναι τόσο απλό καθώς ένα κατασκευαστικό παιχνίδι δεν θα  διδάξει στα παιδιά πώς να γίνουν μηχανικοί,  αλλά είναι πιθανό να προωθήσει θετικές στάσεις προς τη συγκεκριμένη επιστημονική περιοχή και να καταγραφεί απο τα παιδιά ως μια ευχάριστη δραστηριότητα. Αυτό που τα παιδιά βρίσκουν διασκεδαστικό και ευχάριστο μπορεί να καθορίσει το τι θέλουν να κάνουν όταν μεγαλώσουν.

Πάρα πολλές ερευνήτριες επισημαίνουν ότι η βιομηχανία των παιχνιδιών φαίνεται να έχει αποσυνδεθεί από τις ευρύτερες αλλαγές στην κοινωνία  στον τομέα της ισότητας των φύλων. Αυτό εκ πρώτης όψεως είναι παράδοξο, ερμηνεύεται όμως αν διερευνήσουμε το ρόλο του μάρκετινγκ στον τομέα των παιχνιδιών, αλλά και συνολικά όλων των προϊόντων που απευθύνονται σε μικρά παιδιά.  Οι εταιρείες παιχνιδιών, όπως όλες οι εταιρείες,  θέλουν να αυξήσουν τα  κέρδη τους.  Είναι πολύ πιο επικερδές  να δημιουργήσουν χωριστές αγορές για τα αγόρια και για τα κορίτσια, που καθεμία έχει τα δικά της  διακριτά προϊόντα, αντί να κάνουν ενιαία προϊόντα που απευθύνονται  σε αγόρια και κορίτσια. Έτσι, προωθώντας τα έμφυλα στερεότυπα  επιβάλλουν διαφορετικούς χρωματικούς κώδικες για αγόρια και κορίτσια, προωθούν διαφορετικά χαρακτηριστικά  στην προσωπικότητα των κοριτσιών και των αγοριών, διαφορετικές επαγγελματικές καριέρες. Η βιομηχανία παιχνιδιών άρχισε να στηρίζεται περισσότερο στην κατάτμηση της αγοράς με βάση το φύλο και αυτό,  από οικονομική άποψη,  είναι λογικό  γιατί μπορεί  έτσι να πουλήσει σε μια οικογένεια δύο διαφορετικές εκδοχές ενός παιχνιδιού ή τελείως διαφορετικά παιχνίδια για το αγόρι και το κορίτσι. Η έμφυλη διχοτόμηση των  παιχνιδιών, όμως, αναπαράγει την εσφαλμένη αντίληψη ότι τα αγόρια και τα κορίτσια είναι τελείως διαφορετικά και την ενισχύει προδιαγράφοντας τα διαφορετικά ενδιαφέροντα, δεξιότητες και κλίσεις σε αγόρια και κορίτσια. Αυτή η επιλογή έχει, όμως, κοινωνικό κόστος –και τα επιστημονικά δεδομένα δεν προσφέρουν καμία άφεση στο επίπεδο της ηθικής ότι έχει βιολογικό έρεισμα.

Νέες τάσεις στο μάρκετινγκ των παιχνιδιών – Οι εταιρείες αλλάζουν την προσέγγισή τους

Μετά από πίεση οργανώσεων που έχουν αναλάβει πολλές πρωτοβουλίες για να πάψει ο αυστηρός διαχωρισμός ανάμεσα σε αγορίστικα και κοριτσίστικα παιχνίδια,  ορισμένες  κατασκευάστριες εταιρείες και  καταστήματα πώλησης παιχνιδιών αλλάζουν την προσέγγισή τους. Ορισμένοι έμποροι λιανικής πώλησης χρησιμοποιούν ουδέτερο ως προς το φύλο μάρκετινγκ, παρουσιάζοντας τα παιχνίδια (ή τα βιβλία και άλλα παιδικά είδη)  με τέτοιο τρόπο που ενθαρρύνει όλα τα παιδιά να τα εξερευνήσουν. Αυτό το πετυχαίνουν με πολλούς τρόπους, όπως με το να μην έχουν χωριστά τμήματα με πινακίδες σήμανσης ‘’για αγόρια’’ ή ‘’για κορίτσια’’ (στα καταστήματα και στις ιστοσελίδες ηλεκτρονικού εμπορίου),  αποφεύγοντας τη χρωματική σήμανση με βάση τη διχοτομία ‘’ροζ –γαλάζιο’’ και τις στερεοτυπικές έμφυλες απεικονίσεις στους καταλόγους στους (ηλεκτρονικούς και έντυπους). Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να γίνουν κατηγοριοποιήσεις παιχνιδιών χωρίς άμεση ή έμμεση αναφορά στο φύλο, όπως η ηλικία, ο τύπος του παιχνιδιού ή της δραστηριότητας κ.ά. Επίσης, πολλές κατασκευάστριες εταιρείες παράγουν παιχνίδια σε μια μεγάλη ποικιλία χρωμάτων αποφεύγοντας τον περιορισμό στο ‘’ροζ –γαλάζιο.

Η νέα στροφή –δεν είναι καθόλου διαδεδομένη στην Ελλάδα -μπορεί και αυτή να έχει να έχει ως απώτερο στόχο το κέρδος, αλλά είναι πιο συμβατή με αυτό που ορισμένες και ορισμένοι προσπαθούμε να διδάξουμε στα παιδιά, δηλαδή να παίζουν με  ‘’ουδέτερα ως προς το φύλο’’ παιχνίδια.

Τα παιχνίδια δεν είναι ‘’για αγόρια’’ ή ‘’για  κορίτσια’’.  Τα παιχνίδια  είναι  για τα παιδιά.

Η προσπάθεια για ουδέτερα ως προς το φύλο παιχνίδια δεν σημαίνει  απλά την κατάργηση του ροζ και του γαλάζιου ή τη στροφή των παιδιών και σε παιχνίδια που παραδοσιακά δεν συνδέονται με το φύλο τους. Σημαίνει ότι  δίνεται το μήνυμα στα παιδιά ότι όλες οι δυνατότητες για παιχνίδι είναι ανοικτές και διαθέσιμες έτσι ώστε να αποκτήσουν ένα μεγαλύτερο εύρος εμπειριών και δεξιοτήτων  -χωρίς άγχος για το αν αυτό είναι συμβατό με το φύλο τους. Επιπλέον, είναι σημαντικό τα παιδιά να έχουν πρόσβαση σε μια ευρεία ποικιλία παιχνιδιών χωρίς τους περιορισμούς των έμφυλων διχοτομήσεων  καθώς διαφορετικά παιχνίδια έχουν  διαφορετικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο και  αυτό μεγιστοποιεί τις ευκαιρίες τους για μάθηση και τις επαγγελματικές επιλογές τους αργότερα και συμβάλλει στην ανάπτυξη σημαντικών δεξιοτήτων σε διάφορους τομείς.

Τώρα που πλησιάζουν τα Χριστούγεννα είναι εύκολο να επιλέξουμε κούκλες ή  κουκλόσπιτα για τα κορίτσια και  αεροπλανάκια ή αυτοκινητάκια ή φιγούρες δράσης  για τα αγόρια, χωρίς πολύ σκέψη – αλλά υπάρχουν πολλοί λόγοι για να μην αγοράζουμε πάντα  παιχνίδια σύμφωνα με τα έμφυλα στερεότυπα καθώς αυτό βλάπτει τόσο τα κορίτσια, όσο και τα αγόρια. Τα  παιχνίδια κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο ας μην επιλεγούν φέτος με κριτήριο μόνον το φύλο του παιδιού, όπως προτείνει και η εκστρατεία No Gender December.

Ας οργανωθούμε

Ως γονείς, εκπαιδευτικοί και γενικά καταναλωτές/τριες  θα πρέπει να προσπαθήσουμε να ελαχιστοποιήσουμε την αγορά έμφυλων παιχνιδιών στα παιδιά.  Δυστυχώς, όμως, υπάρχουν λίγες  επιλογές παιχνιδιών που δεν είναι έμφυλες και δεν βασίζονται στα έμφυλα στερεότυπα.  Αυτό δεν θα επιφέρει άμεσα ευρύτερες αλλαγές στο τομέα αυτό. Για το λόγο αυτό νομίζω ότι πρέπει να απαιτήσουμε να έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε περισσότερες επιλογές ‘’ουδέτερων ως προς το φύλο’’ παιχνιδιών, δηλαδή αλλαγές στην κατασκευή των παιχνιδιών και γενικότερα στο μάρκετινγκ της βιομηχανίας παιχνιδιών. Η κατάργηση των διαφορετικών ζωνών ‘’για κορίτσια’’ και ‘’για αγόρια’’ στα καταστήματα  των παιχνιδιών είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα, αλλά πρέπει να συνεχιστεί με τις παραπάνω αλλαγές στην κατασκευή/ανακατασκευή των παιχνιδιών και στο μάρκετινγκ. Διαφορετικά θα συνεχίσει να υπάρχει πίεση στα κορίτσια και στα αγόρια να συμμορφωθούν στα έμφυλα στερεότυπα.

Και στην Ελλάδα θα πρέπει να υπάρξει καμπάνια για την κατάργηση του έμφυλου μάρκετινγκ των παιχνιδιών. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η δημιουργία της σελίδας μου στο Facebook  με την ονομασία  Όλα τα Παιχνίδια για Όλα τα Παιδιά.

Δεν αρέσουν όλα τα παιχνίδια σε όλα τα παιδιά –αλλά οι επιλογές αυτών που τους αρέσουν μπορεί να είναι ανεξάρτητες από το φύλο.

Πηγή: tvxs

 

Διαβάστε ακόμα

Πέρα από το ροζ και το γαλάζιο

Τα παιχνίδια των παιδιών: Περισσότερο έμφυλα από ποτέ

 

Share

Οι σουηδές φεμινίστριες τάσσονται ενάντια στην παρένθετη μητρότητα

surrogacy2

Οι σουηδές φεμινίστριες έχουν δημοσιεύσει ένα κείμενο πολιτικής που τάσσεται ενάντια στην εμπορική χρήση της παρένθετης μητρότητας και με το οποίο καλούν την κυβέρνησή τους να απαγορεύσει αυτή την πρακτική. Το Σουηδικό Λόμπι Γυναικών (Sveriges Kvinnolobby) υποστηρίζει ότι η παρένθετη μητρότητα αποτελεί κίνδυνο για την υγεία και παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα των φτωχών γυναικών καθώς και των παιδιών.

Πιο συγκεκριμένα:

Κείμενο πολιτικής

Παρένθετη μητρότητα -ένα παγκόσμιο εμπόριο γυναικείων σωμάτων 

Οι συζητήσεις σχετικά με την παρένθετη μητρότητα και τις συνέπειές της για την παρένθετη μητέρα είναι σχετικά πρόσφατες. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν κανονισμούς ή νομοθεσίες σχετικά με αυτό το ζήτημα. Υπάρχει ανάγκη ανταλλαγής πληροφοριών και εμπειριών για να ενισχύσουμε τις γνώσεις και τα επιχειρήματά μας.

Η θέση του Σουηδικού Λόμπι Γυναικών 

Το Σουηδικό Λόμπι Γυναικών αντιτίθεται σθεναρά στην παρένθετη μητρότητα. Η θέση μας είναι ότι η παρένθετη μητρότητα είναι ένα εμπόριο γυναικείων σωμάτων και παιδιών καθώς και απειλή για τα βασικά ανθρώπινα δικαιώματα των γυναικών και για τη σωματική τους ακεραιότητα. Σε μια κοινή δήλωση στη Γενική Συνέλευση μας το 2011 το Σουηδικό Λόμπι Γυναικών και οι οργανώσεις-μέλη του δηλώσαμε την υποστήριξή μας στο Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 5ης Απριλίου 2011 σχετικά με τις προτεραιότητες και το περίγραμμα ενός νέου πολιτικού πλαισίου της ΕΕ για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών (2010/2209 (INI)). Το ψήφισμα που εγκρίθηκε δηλώνει ότι η παρένθετη μητρότητα αποτελεί εκμετάλλευση του σώματος της γυναίκας και των αναπαραγωγικών της οργάνων.

Η Σουηδία και η παρένθετη μητρότητα – γιατί έχουμε λόγο να ανησυχούμε

Η παρένθετη μητρότητα δεν είναι νόμιμη επί του παρόντος στη Σουηδία. Ωστόσο δεν υπάρχει νομοθεσία που να ρυθμίζει το γεγονός ότι οι σουηδοί πολίτες χρησιμοποιούν παρένθετες μητέρες στο εξωτερικό καθώς και ότι παιδιά που γεννήθηκαν με αυτόν τον τρόπο βρίσκονται στη Σουηδία. Τα τελευταία δύο χρόνια έχει ανοίξει η συζήτηση για αυτό το ζήτημα και η σουηδική κυβέρνηση διεξάγει μια έρευνα για να εξετάσει τις δυνατότητες της παρένθετης μητρότητας στη Σουηδία. Η έρευνα αναμένεται να παρουσιαστεί κάποια στιγμή μέσα στο καλοκαίρι.

Ήδη πριν από την έρευνα, στη δημόσια συζήτηση παρατηρήθηκε μια συγκεκριμένη τάση πλαισίωσης του θέματος. Τον Μάρτιο του τρέχοντος έτους, το Σουηδικό Συμβούλιο Ιατρικής Δεοντολογίας σχολίασε την έκθεση. Η πλειοψηφία των μελών του δήλωσε ότι βλέπει θετικά τη δυνατότητα παρένθετης μητρότητας χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα στη Σουηδία.

Το Σουηδικό Λόμπι Γυναικών αντέδρασε σε αυτή τη θέση. Έχουμε εκφράσει την ανησυχία μας για την προβληματική κατανόησή τους ως προς παρένθετη μητρότητα χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα καθώς και το γεγονός ότι η προετοιμασία της έρευνας σχετικά με τη ρύθμιση του ποιοι θεωρούνται γονείς έχει ανατεθεί στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Υπάρχει έλλειμμα της οπτικής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των γυναικών. Το Σουηδικό Λόμπι Γυναικών έχει δραστηριοποιηθεί στη δημόσια συζήτηση γύρω από αυτό το ζήτημα και έχει αποστείλει αρκετές επιστολές προς το Υπουργείο Δικαιοσύνης καθώς και προς το Υπουργείο Κοινωνικών Υποθέσεων και το Συμβούλιο Ιατρικής Δεοντολογίας.

Μαζί με άλλες γυναικείες οργανώσεις έχουμε ξεκινήσει την καμπάνια Feministiskt nej till surrogatmödraskap (φεμινιστικό όχι στην παρένθετη μητρότητα). Μέσω της καμπάνιας παρέχουμε έναν εναλλακτικό χώρο διαλόγου σε φεμινιστική βάση, εστιάζοντας στην ακεραιότητα του γυναικείου σώματος  και όχι στα δικαιώματα των άτεκνων γονέων εις βάρος των βασικών δικαιωμάτων των γυναικών.

Εργαζόμαστε επίσης ενεργά ώστε να επηρεάσουμε και να ενεργοποιήσουμε τα πολιτικά κόμματα πάνω σε αυτό το ζήτημα. Για παράδειγμα διοργανώνοντας σεμινάρια και συναντήσεις, στις οποίες καλούμε εκπροσώπους των κομμάτων.

Με ή χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα παρένθετη μητρότητα 

Σε αντίθεση με την εμπορική παρένθετη μητρότητα, οι παρένθετες μητέρες με αλτρουιστικά κίνητρα δεν αναμένεται να ζητήσουν οποιαδήποτε αποζημίωση που θυσιάζουν το σώμα τους, αλλά το κάνουν μόνο για αλτρουιστικούς λόγους. Η αλτρουιστική παρένθετη μητρότητα στηρίζεται στην καλή θέληση των άλλων γυναικών, στην αυτοθυσία και τη διάθεση των σωμάτων και των οργάνων αναπαραγωγής τους, χωρίς κανένα οικονομικό αντάλλαγμα για το σύνολο της διαδικασίας της εγκυμοσύνης και αναμένεται να παραδώσουν ένα παιδί που έχουν κυοφορήσει επί εννέα μήνες.

Εμπειρίες από χώρες όπου η παρένθετη μητρότητα χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα είναι νόμιμη, όπως στη Μεγάλη Βρετανία, στην Ολλανδία και στις Ηνωμένες Πολιτείες, δείχνουν ότι όταν η παρένθετη μητρότητα χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα είναι νόμιμη, έπεται και η εμπορευματοποίησή της. Υπάρχουν πολύ λίγοι τρόποι να ελέγξεις ότι δεν θα εμπλακούν χρήματα ή δωροδοκίες στη διαδικασία καθώς και κοινωνική πίεση και σχέση εξουσίας μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών, που θα επηρεάσουν την απόφαση. Αυτά τα ζητήματα δεν απασχολούν ιδιαίτερα τη δημόσια συζήτηση και δεν έχουν ληφθεί δεόντως υπόψη.

Η κοινωνική και οικονομική ανισότητα – προϋποθέσεις για την εκμετάλλευση 

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων εμπορικής παρένθετης μητρότητας, οι αγοραστές προέρχονται από δυτικές χώρες και οι παρένθετες μητέρες από χώρες του τρίτου κόσμου ή από αναπτυσσόμενες χώρες. Υπάρχει μια άνιση ισορροπία δυνάμεων μεταξύ αγοραστών και παρένθετων μητέρων. Οι δυτικοί εκμεταλλεύονται την ευάλωτη οικονομική κατάσταση των γυναικών από τον τρίτο κόσμο στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν παιδί. Το να γίνει κάποια παρένθετη μητέρα είναι ένας τρόπος για τις γυναίκες σε κοινωνικά ευάλωτες θέσεις να πουλήσουν αυτό που τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα θα έπρεπε να τις προστατεύσουν από το να εξαναγκαστούν να πουλήσουν – τα σώματά τους.

Το να μιλάμε για ελεύθερη βούληση και την επιλογή των γυναικών σε αυτό το πλαίσιο είναι εξαιρετικά προβληματικό. Μία μελέτη για τις παρένθετες μητέρες στην Anand, στην Ινδία, αποκάλυψε ότι το 50% ήταν αναλφάβητες και ότι πολλές δεν μπορούσαν να διαβάσουν το συμβόλαιο που υπέγραφαν για να συμμετάσχουν σε αυτό το εμπόριο σωμάτων. Η υπογραφή του συμβολαίου συνεπάγεται την παραίτηση από το δικαίωμα στο σώμα τους. Εξαρτώνται από κάποιους άλλους για να εξασφαλίσουν ότι κατανοούν τους όρους της δέσμευσης και των δικαιωμάτων τους κατά τη διαδικασία της εγκυμοσύνης. Αυτές οι γυναίκες συχνά προέρχονται από φτωχό υπόβαθρο και οι συνθήκες διαβίωσής τους δεν τους επιτρέπουν μια δίκαιη σειρά από επιλογές, όταν πρόκειται για τα προς το ζην ή όταν κάνουν μια επιλογή που δεν θέτει σε κίνδυνο τη σωματική τους ακεραιότητα.

Οι αγοραστές έχουν συχνά απαιτήσεις σχετικά με το πώς θα ζει η παρένθετη μητέρα τη ζωή της, για παράδειγμα, σχετικά με τη διατροφή της, την άσκηση και τη σεξουαλική της δραστηριότητα. Η συνέπεια είναι προσωρινή σκλαβιά, εφόσον η γυναίκα δεν έχει πλέον το δικαίωμα να αποφασίζει η ίδια για το σώμα και τον τρόπο ζωής της. Είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε ότι η νομιμοποίηση στις δυτικές χώρες δεν βοηθά τις παρένθετες μητέρες σε ευάλωτες χώρες. Οι πελάτες που προέρχονται από χώρες όπου η παρένθετη μητρότητα είναι νόμιμη, όπως η Μεγάλη Βρετανία και η Ολλανδία, εξακολουθούν να κάνουν χρήση παρένθετων μητέρων από αυτά τα μέρη του κόσμου.

Ιατρικές επιπτώσεις 

Οι συνέπειες της εγκυμοσύνης, τόσο σωματικές όσο και ψυχολογικές, είναι αδύνατο να προβλεφθούν. Κάθε εγκυμοσύνη είναι μοναδική, όπως και κάθε γυναίκα και κάθε παιδί είναι μοναδικό. Αυτό που ξέρουμε όμως είναι ότι το να είσαι έγκυος και να γεννάς είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα πράγματα, στα οποία μπορεί να δεσμεύσει τον εαυτό της μια γόνιμη γυναίκα. Μια εγκυμοσύνη δεν είναι ποτέ ακίνδυνη. Ορισμένοι από τους κινδύνους, εκτός από το θάνατο, είναι η ακράτεια κοπράνων (3%), η κατάθλιψη (12,5%), η προεκλαμψία (7%) και η νόσος Γκρέιβς (6%). Τα στατιστικά στοιχεία αναφέρονται στις σουηδές γυναίκες κάτω από τις συνθήκες που επικρατούν στη χώρα μας, και όχι τις συνθήκες, για παράδειγμα, στην Ινδία. Τα παιδιά που γεννιούνται από παρένθετες μητέρες στην Ινδία γεννιούνται με καισαρική τομή, αφού είναι πάρα πολύ μεγάλα για τη μητέρα. Αυτό συνεπάγεται περαιτέρω κινδύνους επιπλοκών, τόσο στην παρούσα κατάσταση όσο και σε μελλοντικές εγκυμοσύνες.

Ηθικές ανησυχίες 

Το δικαίωμα να συνάψεις συμφωνία με κάποιο άλλο άτομο δεν είναι απόλυτο, και ποτέ δεν ήταν. Απαγορεύεται να εμπεριέχουν έγκλημα, για παράδειγμα φόνο, και δεν μπορείς να συνάψεις συμφωνία όπου μπορείς να παραδώσεις τον εαυτό σου σαν σκλάβο σε ένα άλλο άτομο, ακόμη κι αν και τα δύο μέρη έχουν πλήρη επίγνωση. Η ελευθερία των συμβάσεων έχει περιορισμούς. To Σουηδικό Λόμπι Γυναικών θεωρεί την παρένθετη μητρότητα ως συμβόλαιο προσωρινής σκλαβιάς, με το οποίο η παρένθετη μητέρα παραιτείται από το δικαίωμα της σωματικής ακεραιότητάς της κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και, ως εκ τούτου, το συμβόλαιο πρέπει να θεωρείται άκυρο. Η βάση ενός συμβολαίου είναι η δυνατότητα να εφαρμοστεί η εκπλήρωσή του. Τι θα συμβεί αν η παρένθετη μητέρα αλλάξει γνώμη, θα μπλέξουμε την αστυνομία για να την αναγκάσει να εκπληρώσει τις συμβατικές της υποχρεώσεις; Μπορούμε να της στερήσουμε το δικαίωμα στην άμβλωση; Μπορούν οι αγοραστές να απαιτήσουν την επιστροφή των χρημάτων τους ή αποζημίωση αν δεν συνεχίσει την εγκυμοσύνη ή αν αποβάλλει; Το δικαστικό σύστημα δεν μπορεί και δεν πρέπει να επιβάλει την υλοποίηση ενός συμβολαίου, βάση του οποίου μια γυναίκα παραιτείται από τα ανθρώπινα δικαιώματά της.

Παραμέληση της οπτικής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο της συζήτησης για την παρένθετη μητρότητα

Η πτυχή της κοινωνικής και οικονομικής επισφάλειας, όσο απτή κι αν είναι, δεν είναι ο κύριος λόγος γιατί η παρένθετη μητρότητα πρέπει να είναι παράνομη. Το να επιτρέπεις την παρένθετη μητρότητα σημαίνει να κάνεις χρήση των γυναικείων σωμάτων και των αναπαραγωγικών τους οργάνων για την απόλαυση κάποιου άλλου εις βάρος της ίδιας της γυναίκας. Εμείς προκρίνουμε το δικαίωμα στη σωματική ακεραιότητα και στα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα έναντι του δικαιώματος απόκτησης παιδιών, το οποίο δεν είναι στην πραγματικότητα ανθρώπινο δικαίωμα, αλλά έχει αντιμετωπιστεί ως τέτοιο στη συζήτηση για την παρένθετη μητρότητα. Απορρίπτουμε τόσο την άποψη της φιλελεύθερης προσέγγισης της αγοράς για την παρένθετη μητρότητα όσο και το δικαίωμα των αγοραστών που πληρώνουν, τα οποία προκρίνονται την ώρα που τα δικαιώματα των γυναικών αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.

Το Σουηδικό Λόμπι Γυναικών αναδεικνύει αυτό το ζήτημα, επειδή βλέπουμε μια τάση προς κατάργηση αυτών των θεμελιωδών δικαιωμάτων υπέρ της βούλησης και της επιθυμίας κάποιων ανθρώπων να γίνουν γονείς στο όνομα της ατομικής τους ολοκλήρωσης. Το ζήτημα της παρένθετης μητρότητας έχει αντιμετωπιστεί στο πλαίσιο της συζήτησης για τα αναπαραγωγικά δικαιώματα και για τα μέσα που διατίθενται σε άτεκνους γονείς να αποκτήσουν μωρό, όταν η οπτική των ανθρωπίνων δικαιωμάτων είναι η μόνη αξιόπιστη όσον αφορά την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος. Θεωρούμε ότι η τρέχουσα έρευνα στη Σουηδία διεξάγεται σε λάθος βάση και ότι το σύνολο των φωνών που ζητούν τη διεξαγωγή της στερούνται την οπτική των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Καλούμε λοιπόν τη σουηδική κυβέρνηση να απαγορεύσει την παρένθετη μητρότητα.

Πρέπει να μπει ένα τέλος στη βιομηχανία της παρένθετης μητρότητας που υποβιβάζει το γυναικείο σώμα σε δοχείο!

Το να έχεις μια φεμινιστική προσέγγιση σχετικά με την παρένθετη μητρότητα σημαίνει ότι απορρίπτεις την ιδέα ότι οι γυναίκες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως δοχεία και ότι οι αναπαραγωγικές τους δυνατότητες μπορούν να αγοραστούν. Το δικαίωμα στη σωματική ακεραιότητα είναι ένα δικαίωμα, το οποίο δεν θα πρέπει να είναι διαπραγματεύσιμο με οποιαδήποτε μορφή συμβολαίου. Παρά τη σημασία της ρύθμισης ή της φύσης του συμβολαίου, εξακολουθεί να παραμένει ένα εμπόριο γυναικείων σωμάτων και παιδιών. Τα δικαιώματα των γυναικών και των παιδιών, και όχι το συμφέρον του αγοραστή, πρέπει να είναι στο επίκεντρο της συζήτησης γύρω από την παρένθετη μητρότητα.

Gertrud Åström, πρόεδρος

του Σουηδικού Λόμπι Γυναικών

Norrtullsgatan 45, 113 45 Stockholm, +468-33 52 47

info@sverigeskvinnolobby.se / www.sverigeskvinnolobby.se

μετάφραση: Λίνα Φιλοπούλου

Πηγή: sverigeskvinnolobby

 

Διαβάστε ακόμα

Η παρένθετη μητρότητα αντιβαίνει στη Διεθνή Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού

 

Share

Η παρένθετη μητρότητα αντιβαίνει στη Διεθνή Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού

surrogacy

της Κάισα Έκις Έκμαν

Ο Σουηδός πρωθυπουργός μόλις ανακοίνωσε ότι η Διεθνής Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού θα μετατραπεί σε νόμο του κράτους. Περίφημα! Η νέα κυβέρνηση μπορεί να αρχίσει τερματίζοντας τις εργασίες της εξεταστικής επιτροπής που βρίσκονται σε εξέλιξη για την αποσαφήνιση των όρων νομιμοποίησης της παρένθετης μητρότητας. Η παρένθετη μητρότητα αντιβαίνει στη Σύμβαση, η οποία ορίζει ότι τα παιδιά έχουν το δικαίωμα, «στο μέτρο του δυνατού, να γνωρίζουν τους γονείς τους και να λαμβάνουν φροντίδα από αυτούς». Αλλά και ότι σε περίπτωση που η επιμέλεια έχει ανατεθεί σε πρόσωπα διαφορετικά από τους βιολογικούς γονείς του παιδιού, προέχει πάνω απ’ όλα το συμφέρον του παιδιού.

Το ότι η Σύμβαση διασαφηνίζει ότι αυτό θα πρέπει να ισχύει «στο μέτρο του δυνατού», συνδέεται φυσικά με το ότι τα παιδιά μπορεί να έχουν ανατραφεί από ανθρώπους διαφορετικούς από τους βιολογικούς τους γονείς. Από την αυγή του ανθρώπινου είδους, οι οικογένειες φτιάχνονται με ποικίλους τρόπους: οι γονείς αποβιώνουν, οι πατεράδες εγκαταλείπουν την εστία, οι μητέρες πάσχουν από πνευματική ασθένεια. Σε πολλά μέρη του κόσμου είναι συνηθισμένο για τα παιδιά να μεγαλώνουν με τους παππούδες τους. Και το γεγονός ότι ένας άνθρωπος μπορεί να ικανοποιεί τις γενετήσιες ορμές του δεν συνεπάγεται ότι είναι σε θέση να αναλάβει τη φροντίδα ενός παιδιού. Εκείνο που επισημαίνεται στη Σύμβαση είναι ότι σε κάθε περίπτωση ο κύριος γνώμονας θα πρέπει να είναι το καλό του παιδιού και όχι η επιθυμία των ενηλίκων.

Αποτελεί αυτό μια συντηρητική ιδέα σχεδιασμένη ώστε να προστατευθεί η πυρηνική οικογένεια; Όχι, απλά σημαίνει ότι τα παιδιά δεν θα πρέπει να αποτελούν θύματα εμπορικής συναλλαγής, απαγωγής ή εξαναγκαστικής υιοθεσίας από τις αποικιακές δυνάμεις. Κάτι που συνέβαινε αλλά κι εξακολουθεί να συμβαίνει.

Οι ανώτερες κοινωνικές τάξεις και τα αποικιακά έθνη ανέκαθεν ασκούσαν το δικαίωμα οικειοποίησης των φτωχών παιδιών. Αυτό συνέβη στην Αργεντινή στη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας, όταν οι στρατιώτες «λεηλάτησαν» τα παιδιά των πολιτικών κρατουμένων. Συνέβη επίσης στην Αυστραλία από το 1800 μέχρι το 1970, όταν τα παιδιά Αβοριγίνων αποκόβονταν από τους γονείς τους για να μεγαλώσουν με άτεκνα ζευγάρια λευκών. Χαρακτηρίζονται «κλεμμένες γενιές» και συνιστούν ένα τραύμα με το οποίο μόλις πρόσφατα άρχισε να αναμετριέται η χώρα.

Η υιοθεσία από τις ανώτερες τάξεις των παιδιών που γεννήθηκαν από άγαμες μητέρες είναι ένα φαινόμενο που απαντήθηκε στις περισσότερες δυτικές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Σουηδίας. Και ως ένα βαθμό εξακολουθεί να λαμβάνει χώρα στο πλαίσιο της βιομηχανίας υιοθεσιών, όπου τα παιδιά που υιοθετούνται δεν είναι όλα ορφανά αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις οι μητέρες τους υποχρεώθηκαν να τα αποχωριστούν έναντι χρημάτων. Σε αυτό το μακρύ ιστορικό εντάσσεται και η παρένθετη μητρότητα, μια διαδικασία που αναφέρεται σε γυναίκες που κυοφορούν βρέφη τα οποία προορίζονται να δοθούν σε άτεκνα ζευγάρια μετά τη γέννησή τους. Είναι μια βιομηχανία που έχει διογκωθεί γεωμετρικά, στην οποία πλούσιοι εκμεταλλεύονται το σώμα φτωχών γυναικών για να αποκτήσουν δικό τους παιδί. Η γυναίκα που γεννά το παιδί απεμπολεί το δικαίωμα να είναι η μητέρα του και αποκαλείται «παρένθετη», ωσάν να είναι ένα είδος μηχανής.

Είναι σύνηθες για τους υποστηρικτές της παρένθετης μητρότητας να λένε ότι όλοι δικαιούνται να έχουν παιδιά κι άρα νομιμοποιούνται να χρησιμοποιούν οποιοδήποτε μέσον για να το πετύχουν. Εξυπακούεται ότι η αναφορά τους περιορίζεται σε δυτικούς λευκούς, οι οποίοι έχουν το δικαίωμα να εκμεταλλεύονται τα σώματα άλλων. Λίγοι από αυτούς που υψώνουν τη φωνή τους υπέρ της παρένθετης μητρότητας ανησυχούν για την υπογεννητικότητα εκεί όπου το πρόβλημα είναι σοβαρότερο από οπουδήποτε αλλού – στην Υποσαχάρια Αφρική.

Στο μεταξύ δόθηκε στη δημοσιότητα και η ενδιάμεση έκθεση της σουηδικής κυβέρνησης με αντικείμενο τις αυξανόμενες δυνατότητες που υπάρχουν για να αντιμετωπισθεί η στειρότητα. Εκθέτει μια σειρά από ζητήματα, τα οποία περιλαμβάνουν την τεχνητή γονιμοποίηση και την παρένθετη μητρότητα. Τα προκαταρκτικά της πορίσματα, ωστόσο, είναι εξόχως μεροληπτικά. Σκοπός της φαίνεται να είναι να εντοπίσει τρόπους ώστε να καταστεί νόμιμη η παρένθετη μητρότητα στη Σουηδία και όχι να καταπολεμηθεί η παράνομη διακίνηση γυναικών και παιδιών που λαμβάνει χώρα διεθνώς.

Η οργάνωση Λόμπι Γυναικών της Σουηδίας έχει ήδη δημοσιοποιήσει μια σφοδρή κριτική της έκθεσης. Στην παρέμβασή της μέσα από τις σελίδες της εφημερίδας Svenska Dagbladet αναφέρει ότι «οι ελλείψεις της έκθεσης είναι τόσο σοβαρές ώστε να καθιστούν επιτακτικό τον τερματισμό των εργασιών της εξεταστικής επιτροπής». Εκτός των άλλων η έκθεση φέρεται να παραβλέπει την πλευρά των παιδιών καθώς και των ίδιων των παρένθετων μητέρων ενώ «επικαλείται ηθικές αρχές με ένα σχεδόν επιπόλαιο τρόπο». Η έρευνα στην οποία βασίστηκε η έκθεση συνδέεται στενά με απόψεις της SMER, της Εθνικής Επιτροπής Ιατρικής Δεοντολογίας, πολλά μέλη εκ της οποίας δεν είναι μυστικό ότι στηρίζουν ενθέρμως την παρένθετη μητρότητα. Επιπλέον, η έκθεση δεν αναφέρεται στη Σύμβαση του ΟΗΕ παρά μόνο ειρήσθω εν παρόδω, επισημαίνοντας μάλιστα ότι οι σχετικές διατάξεις της δεν μπορούν να ερμηνευθούν με ξεκάθαρο τρόπο.

Αν η σουηδική κυβέρνηση είναι πράγματι ειλικρινής όταν εκφράζει την πρόθεσή της να μετατρέψει σε νόμο του κράτους τη Σύμβαση του ΟΗΕ, θα πρέπει πρώτα να διασφαλίσει ότι αυτή εφαρμόζεται. Με το να στερούνται τα παιδιά τις μητέρες τους – χωρίς να έχουν καν ρωτηθεί γι’ αυτό – καθώς και οι μητέρες τα παιδιά τους, μόνο και μόνο επειδή το επιθυμούν ορισμένοι ευκατάστατοι άνθρωποι, το συμφέρον του παιδιού παύει αυτομάτως να ανάγεται σε προτεραιότητα. Αλλά ούτε δείχνει ότι λαμβάνεται σοβαρά υπ’όψιν η ισότητα των φύλων. Μεγάλα τμήματα του κινήματος γυναικών στη Σουηδία έχουν πάρει θέση κατά της παρένθετης μητρότητας. Μεταξύ αυτών, το κόμμα Φεμινιστική Πρωτοβουλία, το Λόμπι Γυναικών της Σουηδίας, οι Φεμινίστριες κατά της Παρένθετης Μητρότητας και η Ένωση Γυναικών Ιατρών.

Προτού καταστεί νόμιμη η παρένθετη μητρότητα στη Σουηδία μοιάζει σωστότερο η Διεθνής Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού να γίνει νόμος. Μόνο που κάτι τέτοιο δεν έχει συμβεί.

10 Οκτωβρίου 2014

Μετάφραση από τα Σουηδικά: Γιώργος Καλπαδάκης

Πηγή: etc

 

 

Share

Θα γίνω ποτέ μάνα επί Μνημονίου;

gustav-klimt-mother-and-child-80958

«Γιατί είμαι κουρασμένη. Γιατί μπούχτισα να έχω χέρια και να μην μπορώ να χαρώ μ’ αυτά κάτι δικό μου. Γι’ αυτό είμαι λυπημένη, ταπεινωμένη αβάσταχτα. Να βλέπω τα στάρια να μεστώνουν, τις βρύσες να τρέχουν αδιάκοπα, τα πρόβατα να γεννάνε. Ολάκερη η χώρα βάλθηκε να μου δείξει πόση ομορφιά έχει η νιότη κι εγώ νιώθω κατάξερη»

«Γέρμα», του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα

Ερευνα: Ντίνα Δασκαλοπούλου

Γέρμα στα ισπανικά σημαίνει «στείρα», «άτεκνη». Και δεν υπάρχει ίσως κείμενο άλλο που να αποτυπώνει με τρόπο πιο ακριβή την οδύνη μιας γυναίκας που λαχταράει ένα μωρό και δεν μπορεί να το αποκτήσει. Η Γέρμα δεν μπορεί να χαρεί τη μητρότητα, αφού ο άντρας της είναι στείρος κι «είναι μια πίκρα ολάκερη». Περίπου 80 χρόνια μετά το πρώτο ανέβασμά της, η Γέρμα -αν γραφόταν σήμερα- δεν θα είχε κανένα πρόβλημα με τη στειρότητα του Χουάν, αφού οι θεραπείες για την υπογονιμότητα έχουν εξελιχθεί τόσο, ώστε ελάχιστες περιπτώσεις πια είναι μη αντιμετωπίσιμες. Ομως η λαχτάρα της για έναν γιο θα έμενε πιθανότατα και πάλι ανεκπλήρωτη. Γιατί η Γέρμα σήμερα -άνεργη, ανασφάλιστη, απλήρωτη εργαζόμενη- δεν θα είχε τα υλικά μέσα, για να ικανοποιήσει την επιθυμία της.

«Χρειαζόμαστε μια φεμινιστική επανάσταση νέου τύπου», ξεκινάει την κουβέντα μας η Ελένη, άνεργη δημοσιογράφος που εδώ και δύο χρόνια δοκιμάζει την τύχη της και τις αντοχές της στο Βερολίνο. «Οι μητέρες μας διεκδικούσαν το δικαίωμα να μην κάνουν παιδιά, αν δεν το ήθελαν. Εμείς τώρα πρέπει να διεκδικήσουμε το δικαίωμά μας να κάνουμε παιδιά, αν το θέλουμε. Σε λίγο καιρό κλείνω τα 42, τα περιθώριά μου στενεύουν. Οταν ξεκίνησε η κρίση, ήμουν 37 χρόνων: ώριμη πια, επαγγελματικά καταξιωμένη, ασφαλής. Ημουν έτοιμη να κάνω παιδιά, το ήθελα πολύ. Επειτα απολύθηκα, άλλαξε η ζωή μου. Τώρα εδώ παλεύω να βγάλω 1.000 ευρώ τον μήνα από μεταφράσεις. Το όνειρό μου για παιδιά απομακρύνεται».

Υπογεννητικότητα

«Η οικονομική κρίση έχει μειώσει τις γεννήσεις κατά 30%», μας λέει η Αικατερίνη Στυψανέλλη, που είναι γιατρός στο «Αλεξάνδρα», εκεί όπου «καταφεύγουν οι φτωχότεροι των φτωχών, οι πιο καταφρονεμένοι από τους καταφρονεμένους», όπως περιγράφουν το νοσοκομείο οι εργαζόμενοί του. «Αλλες γυναίκες δεν μπορούν να κάνουν παιδιά, άλλες αναγκάζονται να προχωρήσουν σε εκτρώσεις, παρ’ όλο που θα ήθελαν πολύ ένα μωρό, αλλά τους φαίνεται βουνό το να το μεγαλώσουν. Ακόμα και μια έκτρωση κοστίζει για μια ανασφάλιστη 300 ευρώ σήμερα, έτσι πολλές γυναίκες καταφεύγουν σε φάρμακα διακοπής κυήσεως στο σπίτι, τα οποία παίρνουν χωρίς παρακολούθηση», δηλώνει στην «Εφ.Συν.» η γιατρός.

Η απόκτηση ενός παιδιού για πολλές γυναίκες -ακόμα και σήμερα- αποτελεί αυτοσκοπό, νοηματοδοτεί την ύπαρξή τους. Ετσι η ατεκνία προκαλεί αφάνταστη οδύνη κι αγωνία. Αυτή μού περιγράφει η 35χρονη Κατερίνα, που βρίσκεται «στον προθάλαμο της ανεργίας». Ηταν εργαζόμενη στο Δημόσιο κι έχει τεθεί σε διαθεσιμότητα. «Ηθελα από μικρή να αποκτήσω πολλά πολλά παιδιά. Ακόμα και χωρίς σύζυγο, θα τα κατάφερνα και μόνη μου, αν τα πράγματα ήταν αλλιώς», τονίζει.

«Τώρα πια δεν μπορώ να ικανοποιήσω ούτε τις βασικές μου ανάγκες, όχι τα όνειρά μου», λέει η Κατερίνα. «Μετά βίας πληρώνω τους φόρους και κάθε μήνα υπολογίζω ποιο λογαριασμό θα αφήσω απλήρωτο. Τα βράδια δεν βγαίνω, δεν πάω πουθενά και δεν κάνω κανένα έξοδο πέρα από τα απαραίτητα. Ετσι, στα 35 μου ζω μια ζωή χωρίς έρωτα, χωρίς συντροφικότητα και χωρίς παιδιά. Και τα βράδια κάθομαι και σκέφτομαι πώς ήταν η ζωή μου πριν από την κρίση, για να με πάρει ο ύπνος. Κι άλλα βράδια, όταν έχω κουραστεί πια να κλαίω, κάνω όνειρα για τη μέρα που όλα αυτά θα έχουν τελειώσει. Αλλά σε 5 χρόνια εγώ θα είμαι 40. Αραγε θα προλάβω;».

«Οικονομική υπογονιμότητα»

Ο γυναικολόγος των Γιατρών του Κόσμου, Γιάννης Μουζάλας, μας εξηγεί με στοιχεία τη νέα για τα ελληνικά δεδομένα έννοια της «οικονομικής υπογονιμότητας», της μη επιλεγμένης ατεκνίας, λόγω οικονομικής δυσπραγίας. Στην περσινή έκθεση των ΓτΚ καταγράφεται πως 4 στις 10 γυναίκες θα γεννήσουν ένα παιδί λιγότερο απ’ ό,τι προγραµµάτιζαν ή δεν θα γεννήσουν καθόλου. «Εχουμε 3.000.000 ανασφάλιστους Ελληνες και 10.000.000 ανασφαλείς: οι άνθρωποι δεν ξέρουν αν θα έχουν δουλειά τον επόμενο μήνα ή αν θα πληρωθούν», μας λέει ο κ. Μουζάλας. «Τα νέα παιδιά δεν συμβιώνουν πια, ζουν με τους γονείς τους. Περίπου 100.000 άνθρωποι σε αναπαραγωγική ηλικία έφυγαν για το εξωτερικό. Τρία χρόνια τώρα η υπογεννητικότητα αυξάνεται ραγδαία».

Η 33χρονη Ζωή είναι ζωγράφος, «χαρά στο επάγγελμα», θα μου πει αυτοσαρκαζόμενη. «Αν και τώρα πια νιώθω λιγότερο ένοχη, αφού και οι φίλοι μου, που έκαναν τις σπουδές τις καλές, αυτές που οδηγούσαν σε λαμπρές καριέρες, τώρα είναι κι αυτοί όλοι άνεργοι. Δεν έχω παιδιά και δεν θα αποκτήσω ποτέ. Κάθε μήνα που έρχεται η περίοδός μου σκέφτομαι «άλλη μια χαμένη ευκαιρία». Και το βράδυ κλαίω στο παιδικό μου δωμάτιο. Φυσικά κι έχω γυρίσει στο σπίτι των γονιών μου, όπως κι ο φίλος μου. Δεν μπορούσαμε πια να τα βγάλουμε πέρα μόνοι μας. Κι αυτός θα ήθελε να γίνει μπαμπάς. Και νομίζω ότι ντρέπεται που δεν μπορεί να το υποστηρίξει. Αλλά πια δεν μιλάμε γι’ αυτό. Ζούμε σαν έφηβοι και καμωνόμαστε κι οι δυο ότι μας αρέσει».

Αυτή την εικόνα, του άντρα που βουτάει σε απελπισία γιατί δεν μπορεί να στηρίξει τα όνειρα της συντρόφισσάς του –και τα δικά του- για ένα παιδί, μου μεταφέρει κι ο Κώστας Παπαδόπουλος, επιμελητής Β’ στο «Αλεξάνδρα». «Είναι οι άντρες τους αυτοί που βιώνουν το μεγαλύτερο άγχος», εξηγεί ο γιατρός. «Νιώθουν πως πρέπει να προσφέρουν στις γυναίκες τους τις οικονομικές δυνατότητες, για να γίνουν μητέρες. Κι όταν -λόγω ανεργίας- δεν το καταφέρνουν, βιώνουν πολύ μεγάλο άγχος κι οδύνη, πιέζονται πάρα πολύ. Το πιο δραματικό είναι ότι έρχονται ζευγάρια που κάνουν κυριολεκτικά υπολογισμούς σε τεφτέρια –πόσους μισθούς τούς χρωστάνε, πόσους μήνες θα έχουν ακόμα δουλειά– για να αποφασίσουν αν θα προχωρήσουν σε μια εγκυμοσύνη ή όχι».

Ούτε κατά λάθος

Η Εφη Κοκκινάκη εργάζεται στο «Ελενα» εδώ και 28 χρόνια. Από την κλινική της εμπειρία παρατηρεί κι εκείνη πτώση στις γεννήσεις τα τρία τελευταία χρόνια: «Φέτος το φαινόμενο έχει οξυνθεί. Βλέπω όμως και λιγότερες ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες, γεγονός που δείχνει ότι οι γυναίκες προσέχουν πολύ περισσότερο. Ενα πακέτο προγεννητικού ελέγχου σε δημόσιο νοσοκομείο για ανασφάλιστη έγκυο κοστίζει κάτι λιγότερο από 500 ευρώ, μια καισαρική 1.000. Τα ποσά είναι μεγαλύτερα για τις μετανάστριες: εκείνες για μια καισαρική θα πληρώσουν 1.500 ευρώ. Αν το νεογνό έχει κάποιο πρόβλημα και πρέπει μετά να παρακολουθηθεί σε μονάδα, τα έξοδα πολλαπλασιάζονται. Αν λοιπόν κάποιος δουλεύει για 500 ευρώ τον μήνα, θα το σκεφτεί πάρα πολύ να κάνει παιδί. Γυναίκες με ένα παιδάκι διακόπτουν τη δεύτερη κύηση, γιατί σκέφτονται πώς θα επιβιώσει η υπόλοιπη οικογένεια. Παρ’ όλα αυτά, αν μια γυναίκα περάσει τα 35 και θέλει πάρα πολύ ένα μωρό, θα βρει τον τρόπο να το κάνει».

«Αυτός ο τρόπος είναι να πηγαίνει από ΜΚΟ σε ΜΚΟ, για να ψάχνει δωρεάν προγεννητικούς ελέγχους ή να μαζεύει χρήματα όλη η οικογένεια για έναν τοκετό», εξηγεί ο κ. Μουζάλας. «Και, δυστυχώς, οι γυναίκες που δεν μπορούν να κάνουν παιδιά λόγω κρίσης δεν θυμώνουν με την κατάσταση, αλλά ενοχοποιούν τους εαυτούς τους. Νιώθουν αποτυχημένες κι ανεπαρκείς, πιστεύουν ότι οι ίδιες φταίνε που είναι άνεργες και φτωχιές. Αυτό το πολύ προσωπικό, εξόχως βιωματικό γεγονός της έλλειψης παιδιού βιώνεται σαν αναπηρία. Κι όλη αυτή η οδύνη προκαλεί εντάσεις στα ζευγάρια, αυξάνει τις συγκρούσεις και τη βία μεταξύ τους».

Υπό διωγμόν η μητρότητα

Η μητρότητα λοιπόν βρίσκεται υπό διωγμόν στην εποχή του προελαύνοντος νεοφιλελευθερισμού, όταν δεν τιμωρείται κιόλας. Η Εκθεση του Συνήγορου του Πολίτη για το Φύλο και τις εργασιακές σχέσεις (2012) αντανακλά με μεγάλη ενάργεια τις ζοφερές περιπέτειες των γυναικών που θέλουν να γίνουν μάνες στην Ελλάδα των μνημονίων: «Οι επιπτώσεις της κρίσης έχουν επηρεάσει εμφανώς όλους τους εργαζομένους, ωστόσο παρατηρείται διαφοροποίηση στη μεταχείριση των φύλων εις βάρος των γυναικών και μάλιστα σε φάσεις που συνδέονται με την εγκυμοσύνη και τη μητρότητα. Παρ’ ότι η ανεργία και η απασχόληση σε επισφαλείς μορφές εργασίας παραμένουν υψηλότερες στις γυναίκες, διαπιστώνεται πως εκείνες που βρίσκονται σε κατάσταση εγκυμοσύνης ή έχουν μόλις επιστρέψει από άδεια μητρότητας διατρέχουν μεγαλύτερους κινδύνους να υποστούν τα παραπάνω ενδεχόμενα. […] Η εγκυμοσύνη και η μητρότητα εξακολουθούν να επιδρούν ανασταλτικά στην εργασιακή ζωή των γυναικών. Πολύ συχνά η λήψη άδειας μητρότητας, αναρρωτικής άδειας που σχετίζεται με την κύηση και τη λοχεία, καθώς και γονικής άδειας προκαλούν διακρίσεις στην επαγγελματική εξέλιξη και μισθολογικές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων».

«Ιδού εγώ, λοιπόν, 40 χρόνων», μου λέει η Μαριλένα. «Με δυο μεταπτυχιακά, τρεις γλώσσες κι έναν μισθό των 850 ευρώ. Οχι παιδί, ούτε το σκυλί μου δεν μπορώ πια να φροντίζω μόνη μου. Εχω σπουδάσει Γαλλική Φιλολογία κι έκανα εξειδίκευση στην παιδαγωγική για άτομα με ειδικές ανάγκες, τα οποία -ως γνωστόν- στην Ελλάδα πια πετάμε στον Καιάδα σε μια προσπάθεια… αναβίωσης του αρχαίου ελληνικού πνεύματος. Πλέον είμαι σίγουρη ότι δεν θα κρατήσω ποτέ στην αγκαλιά μου ένα δικό μου παιδί. Κι αυτό είναι μια πληγή, βαθιά και σκοτεινή, που με γεμίζει οργή. Κάποια μέρα θα την κάνω κάτι αυτή την οργή, αλλά δεν ξέρω τι. Να σταματήσουμε τώρα; Είμαι έτοιμη να βάλω τα κλάματα και δεν θέλω».

Αποχαιρετώ τη Μαριλένα μ’ έναν στίχο, που εμένα τουλάχιστον με παρηγορεί: «Οσοι χρόνια κολυμπάτε αμέριμνοι μέσα στα μάτια μου, κάποτε θα βάλω τα κλάματα και θα σας πνίξω»…

…………………………………………….

Επί προσωπικού

της Αρτέμιδος Σπηλιώτη

Πάντα πίστευα ότι το πείσμα για ζωή είναι πολύτιμος οδηγός. Το 2011 αποφασίσαμε με τον σύζυγό μου ότι θέλουμε να αποκτήσουμε ένα παιδί. Και για να συμβεί αυτό, χρειαζόμασταν τη βοήθεια της επιστήμης. Τα ωράρια της εργασίας μου εξαντλητικά και γι’ αυτό αποφάσισα να ζητήσω την κατανόηση του εργοδότη μου και να εργάζομαι 8ωρο τις κρίσιμες 2-3 εβδομάδες, ώστε να δημιουργήσω τις καλύτερες δυνατές προϋποθέσεις και να τα καταφέρουμε στην πρώτη προσπάθεια.

Το αίτημά μου έγινε σεβαστό, διότι ιερό πράγμα η μητρότητα, αλλά μία εβδομάδα μετά απολύθηκα για… άλλους λόγους! Κάποιοι μου είπαν ότι μπορούσα απλώς να πάρω μια αναρρωτική άδεια και, όταν με το καλό το τεστ εγκυμοσύνης έβγαινε θετικό, να ενημέρωνα τον εργοδότη μου. Δεν μετάνιωσα που δεν είπα ψέματα. Δεν ήθελα.

«Εσας θα σας απασχολεί μόνο να αποκτήσετε ένα μωρό. Τίποτα άλλο», ήταν το μόνο που μας είπε ο γιατρός μου, Χ. Παπανικόπουλος, όταν του ανακοίνωσα ότι απολύθηκα. Και το ίδιο μας είπαν οι φίλοι μας. Και δεν άφησαν να μας απασχολήσει τίποτα, ενώ η αποζημίωση απόλυσης πήγε «υπέρ μητρότητος». Η κόρη μας γεννήθηκε στις αρχές του 2012. Το καλό της ανεργίας ήταν ότι για έναν ολόκληρο χρόνο ήμασταν συνέχεια μαζί, όταν άλλες μανούλες αναγκάζονται να επιστρέψουν άρον άρον στη δουλειά για 500 ευρώ. Αυτό το μωρό είναι η δύναμή μας για να προχωράμε, να είμαστε αισιόδοξοι για το μέλλον μας.

Μπορούσαμε να σταματήσουμε την προσπάθεια. Ημουν άνεργη, δεν είχαμε λυμένο το οικονομικό μας πρόβλημα. Αποφασίσαμε όμως ότι κανείς δεν θα μας καθορίσει πότε θα κάνουμε παιδί, πώς θα ζήσουμε τη ζωή μας. Δεν θα επιτρέπαμε σε κανέναν εργοδότη και σε κανένα μνημόνιο να γίνει αφεντικό στη ζωή μας. Αυτό που προσπαθώ να πω είναι: «Κυνηγήστε το όνειρό σας και μοιραστείτε το». Θα εκπλαγείτε, όταν συνειδητοποιήσετε πόσοι άνθρωποι ζουν την ίδια αγωνία και πόσοι θα σταθούν δίπλα σας.

Πηγή: Εφημερίδα των Συντακτών 

 

Share

Πέρα από το ροζ και το γαλάζιο

pinkisnotforgirls copy

της Δήμητρας Κογκίδου

Είναι αγόρι ή  κορίτσι;

Η παγίδα του φύλου αρχίζει από πολύ νωρίς, πριν ακόμα γεννηθεί το παιδί, από το υπερηχογράφημα. Ίσως το πιο κοινό τελετουργικό στις δυτικές κοινωνίες σχετικά με τη γέννηση  ενός μωρού είναι η προετοιμασία του παιδικού δωματίου και η αγορά των «κατάλληλων για το φύλο» του μωρουδιακών και διαφόρων αντικειμένων. Διαφορετικά στυλ και χρώματα στα πρώτα ρουχαλάκια, στα σεντόνια και στις κουβέρτες, στη διακόσμηση του δωματίου και στα πρώτα παιχνίδια που αντανακλούν τις απόψεις των ενηλίκων για τους έμφυλους ρόλους. Πηγαίνοντας σε ένα κατάστημα παιχνιδιών για τα πρώτα βρεφικά παιχνίδια, βλέπεις ταυτόχρονα και τους διαφορετικούς διαδρόμους ή ορόφους για τα παιχνίδια «για αγόρια» ή «για κορίτσια». Ροζ για τα κορίτσια και γαλάζιο για τα αγόρια. Ήδη από τις κλινικές τα μωρά αντιμετωπίζονται διαφορετικά με μπλε και ροζ βραχιολάκια στα χεράκια τους.

Γιατί, άραγε, τα  προϊόντα για παιδιά εξακολουθούν να είναι τόσο έμφυλα ενώ έχει υπάρξει σημαντική πρόοδος στον τομέα της ισότητας των φύλων στις σύγχρονες κοινωνίες;

Ροζ ή γαλάζιο; Τα προϊόντα για τα παιδιά έχουν έμφυλα χαρακτηριστικά

Η ανάγκη διαφοροποίησης του ανδρισμού από τη θηλυκότητα αντικατοπτρίζεται σε μια ποικιλία προϊόντων για παιδιά που έχουν έμφυλα χαρακτηριστικά.   Μπορούμε να τα βρούμε στα παιχνίδια, στα ρούχα, στα σχολικά είδη, στα ηλεκτρονικά παιχνίδια, σε ταινίες για παιδιά, σε νεανικά περιοδικά, στα τρόφιμα που προορίζονται ειδικά για παιδιά, στη διακόσμηση των παιδικών δωματίων, στα είδη φροντίδας για παιδιά, αλλά και στην κουλτούρα των ΜΜΕ. Καθώς μεγαλώνουν τα κορίτσια δέχονται θετικά σχόλια για τα μαλλιά και την εμφάνισή τους, ενώ τα αγόρια για το θάρρος και τη δύναμή τους και αν δεν  ακούσουν αυτά από το οικογενειακό τους περιβάλλον, θα εισπράξουν αντίστοιχα μηνύματα από τις διαφημίσεις για παιδιά, από τα παιδικά προγράμματα στην τηλεόραση, τις ταινίες και τα παιχνίδια. Από πολύ μικρή ηλικία τα παιδιά μαθαίνουν ότι ο κόσμος είναι βαθιά διχοτομημένος ως προς το φύλο, ότι τα αγόρια και τα κορίτσια είναι διαφορετικά, φορούν διαφορετικά ρούχα, συμπεριφέρονται με διαφορετικό τρόπο, παίζουν με διαφορετικά παιχνίδια και αγαπούν διαφορετικά χρώματα…

Τι χρώμα έχει το φύλο;

Έχει το φύλο χρώμα; Έχει…. Ένα παράδειγμα.

Εδώ και πολλά χρόνια έχουν υπάρξει πολλές διαμαρτυρίες στις ΗΠΑ για τα διαφοροποιημένα κατά φύλο παιχνίδια που έδιναν τα  καταστήματα McDonald με τα Happy Meals, γεγονός που ώθησε τα καταστήματα να τροποποιήσουν την πολιτική τους. Σχετικά πρόσφατα έδιναν τη φιγούρα δράσης  Spider-Man, μόνον που για τα αγόρια το δώρο περιείχε ένα αυτοκίνητο, μια φιγούρα Spider-Man και μια μάσκα Spider-Man  στα τυπικά χρώματά του που είναι κόκκινο και μπλε, ενώ για τα κορίτσια φιγούρα Spider-Man ροζ, ένα κοκαλάκι, μια βούρτσα μαλλιών και βραχιόλια με το σήμα του Spider-Man, αλλά σε χρώμα μωβ και ροζ. Το ζήτημα είναι γιατί αν ένα κορίτσι θέλει ένα παιχνίδι Spider-Man, αυτός θα πρέπει να είναι ροζ και όχι σε κόκκινο και μπλε που είναι τα χρώματά του; Επιπλέον, γιατί ένα παιχνίδι πρέπει να γίνει ροζ για να προσελκύσει τα κορίτσια; Δεν θα μπορούσε να δημιουργηθεί και μια Spider-Woman αν ο στόχος είναι να προσελκύσουν περισσότερα κορίτσια στις φιγούρες δράσης;

Αυτό δεν αποτελεί το μοναδικό παράδειγμα. Έχουμε πολλά ίδια παιχνίδια, ακόμα και «ουδέτερα ως προς το φύλο», που κυκλοφορούν σε διαφορετικές εκδοχές για αγόρια και για κορίτσια, με διαφορετικά χρώματα και σχήματα και ορισμένες φορές με διαφορετικό αριθμό λειτουργιών –λιγότερες για τα κορίτσια.

Υπάρχουν πολλές μελέτες που διερευνούν το ρόλο του χρώματος στο πλαίσιο των έμφυλων στερεοτύπων και όλες δείχνουν ότι υπάρχει διαφοροποίηση κατά φύλο. Το χρώμα αποτελεί μια από τις κύριες αιτίες για την έμφυλη κατηγοριοποίηση των παιχνιδιών από τα παιδιά. Μια σημαντική πηγή επιρροής των παιδιών ως προς την επιλογή χρωμάτων οφείλεται στο γεγονός ότι εκτίθενται από τη γέννησή τους σε ένα ροζ ή γαλάζιο περιβάλλον και με αντίστοιχες επιλογές στα χρώματα των παιχνιδιών. Είναι λογικό, λοιπόν, στη συνέχεια το χρώμα να αποτελεί ένα από τα κύρια κριτήρια για την έμφυλη κατηγοριοποίηση των μικρών παιδιών. Χρειάζεται να γίνουν περισσότερες έρευνες για το ποια χρώματα θεωρούνται «αγορίστικα ή κοριτσίστικα» σε διαφορετικές ηλικίες των παιδιών. Αυτό όμως που είναι πιο σημαντικό είναι να βρούμε αποτελεσματικούς τρόπους για να καταπολεμήσουμε τα έμφυλα στερεότυπα στη βάση του χρώματος.

Είσαι κορίτσι; «THINK PINK»

Είσαι κορίτσι; Η παλέτα του ροζ είναι για σένα – φούξια, λαμπερό ροζ, απαλό ροζ, ροζ με καρδούλες, λουλουδάκια ή glitter. «Τα κορίτσια αγαπούν το ροζ». Η έντονη παρουσία του ροζ είναι παντού και όπως μου είπε μια φίλη: «είναι σαν ένα τέρας που καταβροχθίζει όλα τα άλλα χρώματα». Ροζ μπορεί να είναι το χρώμα που κυριαρχεί στο υπνοδωμάτιο του κάθε μικρού κοριτσιού σήμερα, ίσως στα περισσότερα ρούχα και αξεσουάρ, καθώς και σε άλλα αντικείμενα που συνήθως χρησιμοποιεί. Τα περισσότερα παιχνίδια «για κορίτσια» είναι, επίσης, σε αποχρώσεις ροζ έως μωβ και ακολουθούν άλλες παστέλ αποχρώσεις. Σιγά –σιγά όλο αυτό το ροζ «συννεφάκι» τυλίγει τις ζωές των σύγχρονων κοριτσιών και γίνεται ροζουλί καταιγισμός. Γιατί οι διάδρομοι των «κοριτσιών» στα καταστήματα πρέπει να είναι γεμάτοι με ροζ παιχνίδια και ρούχα; Ας βάλουμε ένα τέλος στη ροζοποίηση!

Οι γυναίκες της δικής μου γενιάς δεν θυμόμαστε να ήμασταν τόσο παθιασμένες με το ροζ.  Σήμερα το ροζ είναι διάχυτο στη ζωή των νεαρών κοριτσιών μας και η αγορά είναι αμείλικτη στη χρωματική διαφοροποίηση των ειδών που απευθύνονται σε μικρά κορίτσια και αγόρια. Τι συμβαίνει και τα κορίτσια «αγαπούν το ροζ»; Γιατί ετοιμάζουμε τις σύγχρονες «μικρές πριγκίπισσες» για μια ζωή «en rose»; Ποιος είναι ο ρόλος της βιομηχανίας παιχνιδιών, ένδυσης και διασκέδασης στη γκετοποίηση του ροζ;

Το ροζ  έχει γίνει από τα πιο σημαντικά στοιχεία του σχεδιασμού των «κοριτσίστικων» παιχνιδιών τα τελευταία χρόνια. Έχουν γραφτεί πάρα πολλά για την προέλευση της έλξης των κοριτσιών από το ροζ, αλλά σύμφωνα με όλα τα δεδομένα τα αίτια είναι κοινωνικοπολιτισμικά.  Υποστηρίζεται ότι η Barbie  φταίει για την μεγάλη διάδοση του ροζ, αν και όταν βγήκε στη δεκαετία του 1950 ως κούκλα μόδας υψηλής ραπτικής ήταν ντυμένη σε μαύρο και άσπρο. Στη δεκαετία του ’70 η  Barbie συνδέθηκε με το ροζ χρώμα. Η Mattel – κατασκευάστρια εταιρεία της Barbie- έχει τα πνευματικά δικαιώματα στην απόχρωση του ροζ  που ονομάζεται Barbie Pink και δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε οτιδήποτε δεν είναι της Barbie. Το ροζ είναι το χρώμα κυρίως για τα πολύ μικρά κορίτσια, μέχρι την ηλικία περίπου των 5-6 και οι κούκλες Barbie και οι πριγκίπισσες Disney είναι κυρίως στα ροζ. Καθώς φθάνουν στην ηλικία των 8 ή 9 ετών, κάνουν πιο συνειδητές επιλογές ενδυμάτων και επηρεάζονται περισσότερο από τις τάσεις της μόδας. Για το λόγο αυτό και οι κούκλες που απευθύνονται σε μεγαλύτερα κορίτσια, όπως οι Monster High, φοράνε περισσότερα χρώματα.

Αν είσαι γονιός και θέλεις να μεγαλώσεις την κόρη σου χωρίς τους περιορισμούς που επιβάλλουν τα έμφυλα στερεότυπα σε όλα τα επίπεδα είναι πολύ δύσκολο  να αποφύγεις τη ροζ χιονοστιβάδα. Πολύ συχνά ακούγεται το επιχείρημα ότι «αν δεν σας αρέσουν και διαφωνείτε, μην αγοράζετε ροζ». Το ζήτημα δεν λύνεται έτσι απλά, καθώς το μήνυμα ότι τα αγόρια είναι διαφορετικά από τα κορίτσια θα εξακολουθεί να μεταδίδεται σε μια αγορά όπου υπάρχει έμφυλος διαχωρισμός όλων των ειδών για παιδιά και θα εξακολουθήσει να υπάρχει η προσδοκία για συμμόρφωση που θα ασκεί πίεση σε γονείς και παιδιά. Χρειάζεται ισχυρή βούληση από γονείς και παιδιά για να αντισταθούν και να ξεχωρίσουν. Κουβεντιάζοντας το καλοκαίρι στις διακοπές με δύο μαμάδες μικρών παιδιών για το θέμα αυτό, η μία μαμά λέει για την 5χρονη κόρη της: «Το ροζ της αρέσει! Δεν μπορώ να της πάρω τίποτα σε άλλο χρώμα» και η άλλη μαμά απαντά: «Αν ήθελε σοκολάτα για πρωινό, μεσημεριανό και βραδινό θα την άφηνες ενώ ξέρεις ότι αυτό της κάνει κακό; Εμένα η κόρη μου –είναι 9 ετών – τολμάει να είναι διαφορετική γιατί έτσι την μάθαμε».

Αν το κοριτσάκι από τη γέννησή του περιβάλλεται μόνο με ροζ αντικείμενα και παιχνίδια, το κάνουμε να πιστέψει ότι είναι το αγαπημένο του χρώμα. Ροζ βλέπει και στα καταστήματα εκεί που είναι τα κοριτσίστικα παιχνίδια. Η ροζ χιονοστιβάδα επεκτείνεται και στα επιτραπέζια παιχνίδια καθώς και αυτά κυκλοφορούν σε κοριτσίστικες εκδοχές (π.χ. η ροζ Monopoly, όπου τα ακίνητα και τα ξενοδοχεία έχουν αντικατασταθεί με μπουτίκ και εμπορικά κέντρα, το Scrabble με λεξιλόγιο στην κατηγορία της μόδας). Αργότερα, στην ενήλικη ζωή το ροζ είναι χρώμα που χαρακτηρίζεται από θηλυκότητα, τρυφερότητα, παιδικότητα, αθωότητα και ρομαντισμό. Στην ετήσια έκθεση παιχνιδιών στο Javits Center της Νέας Υόρκης που είναι η μεγαλύτερη εμπορική έκθεση της βιομηχανίας των παιχνιδιών με 100.000 προϊόντα, τα 75.000 περίπου από αυτά  ήταν ροζ. Οτιδήποτε «κοριτσίστικο» έχει γίνει σχεδόν μονοχρωματικό από τη βιομηχανία παιδικών ειδών.

Δεν έχει κάτι κακό το ροζ ως χρώμα, αλλά είναι ένα τόσο μικρό κομμάτι του ουράνιου τόξου

Ο σεξισμός που αποτυπώνεται σε όλα τα αντικείμενα που προορίζονται για παιδιά, η σεξιστική επιρροή του μάρκετινγκ και η ροζοποίηση έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις σε γονείς και εκπαιδευτικούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και έχει οδηγήσει στη δημιουργία οργανώσεων για την καταπολέμησή τους. Για παράδειγμα, στη Μεγάλη Βρετανία ξεκίνησε το 2008 μια καμπάνια, οι Pinkstinks ως αντίδραση στη ροζ χιονοστιβάδα  των μηνυμάτων που παίρνουν τα κορίτσια μέσα από όλα τα είδη που απευθύνονται σε παιδιά. Μέσα από τη δράση τους προσπαθούν να ανατρέψουν αυτήν την αντίληψη προωθώντας αλλαγές σε προϊόντα που περιορίζουν τα κορίτσια στα έμφυλα στερεότυπα. Όπως αναφέρουν στη διακήρυξή τους: «Το πρόβλημα δεν είναι ο κατακλυσμός με το ροζ χρώμα, αλλά οι συμβολισμοί και οι συνδηλώσεις του καθώς κάτω από την ομπρέλα αυτή εντάσσεται οτιδήποτε προωθεί ένα στερεότυπο τρόπο  για να είσαι κορίτσι: χαριτωμένη, παθητική, κολλημένη με τη μόδα, τα ψώνια, τον καλλωπισμό». Άλλη συναφής καμπάνια για την κατάργηση των έμφυλων διαχωρισμών στα παιχνίδια και στα βιβλία στη Μεγάλη Βρετανία  είναι η Let Toys Be Toys.

Η νέα εκστρατεία # Free To Wear Pink (# Freetowearpink)  άρχισε στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ τον Απρίλιο του 2014 και δίνει το μήνυμα ότι όλα τα παιδιά πρέπει να είναι ελεύθερα να φορέσουν ροζ ανεξάρτητα από το φύλο τους και ιδιαίτερα  ενθαρρύνει τα αγόρια και τους γονείς τους.  Η εκστρατεία συσχετίζεται με  τα ρούχα για παιδιά Quirkie Kids αλλά δεν είναι απλά έξυπνο μάρκετινγκ. Διαθέτει unisex παιδικά t-shirts σε ροζ και μωβ με θέματα που δεν συνδέονται με το ροζ, όπως, ζώα, δεινόσαυρους, τέρατα, εξωγήινους. Η εκστρατεία είναι πολύ δημοφιλής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι γονείς συμμετέχουν ανεβάζοντας φωτογραφίες παιδιών που εκφράζουν τη μοναδικότητά τους μέσα από το ντύσιμο.

Πάρα πολλοί γονείς σε διάφορες ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης και ιστοσελίδες για γονείς αναφέρουν ότι αισθάνονται ότι η μάχη για την κατάργηση του ροζ είναι μια χαμένη μάχη, παρά τις δικές τους προσπάθειες να περιορίσουν τα ροζ παιχνίδια, ρούχα και αντικείμενα για στα κορίτσια τους. Παράλληλα, όμως, διαπιστώνουν ότι μετά από κάποια ροζ φάση ευτυχώς κάποια παιδιά αλλάζουν.

Το ροζ ως στρατηγική μάρκετινγκ για τα παιχνίδια και τα είδη για κορίτσια

Αν παρατηρήσουμε όλα τα προϊόντα που απευθύνονται στα παιδιά μοιάζει τα κορίτσια και τα αγόρια ζουν χωριστά, στις άκαμπτες σφαίρες του ροζ και του  μπλε με την πρώτη να είναι παθητική, όμορφη και απαλή και η δεύτερη επιθετική, ενεργητική, δυναμική και ισχυρή. Η δικαιολογία για αυτό το είδος του έμφυλου διαχωρισμού είναι συνήθως ότι είναι φυσικό και ότι  έτσι ήταν πάντα.

Πάντως το  ροζ δεν ήταν το «κατάλληλο» χρώμα για κορίτσια μέχρι το 1950. Διεθνή γυναικεία περιοδικά της δεκαετίας του ‘40 προέτρεπαν τους γονείς  να ντύνουν  τα αγόρια τους  στα ροζ  επειδή είναι ένα θερμό και εκφραστικό χρώμα και τα κορίτσια με ένα ήρεμο γαλάζιο. Ιστορικοί μόδας, αναφέρουν ότι η σύνδεση του μπλε με τα αγόρια και του ροζ με τα κορίτσια είναι σχετικά πρόσφατη. Μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα όλα τα μωρά ήταν ντυμένα στα λευκά για πρακτικούς λόγους καθώς δεν υπήρχαν τα πλυντήρια και ο μόνος τρόπος για να καθαρίσουν καλά τα ρούχα των μωρών ήταν να τα βράσουν. Δεν υπήρχε καμία προσπάθεια να δηλωθεί το φύλο του παιδιού καθώς τόσο τα αγόρια, όσο και τα κορίτσια, φορούσαν φορέματα «ουδέτερα ως προς το φύλο». Στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα, οι κανόνες άρχισαν να αλλάζουν και εμφανίζεται χαλαρά το ροζ και το μπλε. Το ροζ εθεωρείτο ως αρρενωπή απόχρωση – μια παστέλ εκδοχή του κόκκινου-η οποία συνδέεται με τη δύναμη και το μπλε, λόγω της σύνδεσής του με την Παναγία συνδέεται με τη σταθερότητα και την πίστη και συμβολίζει τη θηλυκότητα.

Οι κανόνες σε σχέση με το χρώμα συχνά δεν είχαν καμιά σχέση με το φύλο. Πότε ακριβώς καθιερώθηκε το ροζ δεν είναι πολύ σαφές. Από τη δεκαετία του ’50 το ροζ άρχισε να συνδέεται στενά με τη θηλυκότητα, αλλά τα αγόρια εξακολουθούν συχνά να φορούν ροζ ρούχα, ενώ κατά τη δεκαετία του ’70 το ροζ και το μπλε δεν κυριαρχούσαν στα παιχνίδια. Κατά τη διάρκεια της ακμής της «ουδέτερης ως προς το φύλο» ανατροφής των παιδιών, η οποία διήρκεσε από το 1965 έως το  1985, το ροζ είχε απορριφθεί ως χρώμα για τα κορίτσια από φεμινιστές γονείς γιατί είχε συσχετισθεί έντονα με την παραδοσιακή θηλυκότητα. Στα μέσα της δεκαετίας του ’70 στον κατάλογο του Sears –είναι κυρίαρχος στις ΗΠΑ- δεν υπήρχαν πολλά ροζ ρούχα για τα μικρά παιδιά, παρά μόνον μερικά για τα μωρά. Η ίδια τάση κυριαρχεί και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στον κατάλογο παιχνιδιών του Argos to 1976 τα βασικά χρώματα ήταν το κόκκινο και το κίτρινο και υπάρχουν ορισμένα έμφυλα παιχνίδια, όπως σετ καλλωπισμού, που η συσκευασία τους διαφέρει πολύ από τις σημερινές. Πότε και πως ακριβώς άλλαξε αυτό δεν είναι αρκετά σαφές, αλλά οι πρώτες ηρωίδες της Disney –Σταχτοπούτα, Ωραία Κοιμωμένη, Wendy, Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων, Mary Poppins- ήταν ντυμένες σε διάφορες αποχρώσεις του σιέλ. Όταν η εταιρεία εισήγαγε τη σειρά Princess, άλλαξε σκόπιμα το φόρεμα της Ωραίας Κοιμωμένης σε ροζ για να τη διαφοροποιήσει  από τη Σταχτοπούτα.

Γύρω  στα μέσα της δεκαετίας του 1980 οι διαφορετικές ηλικιακές ομάδες και το φύλο χρησιμοποιήθηκαν ως στρατηγικές του μάρκετινγκ για να αυξηθούν οι πωλήσεις. Τότε δημιουργήθηκε μια τρίτη κατηγορία –για τη νηπιακή ηλικία-μεταξύ των βρεφικών ενδυμάτων και των ρούχων για μεγαλύτερα παιδιά και έγινε ο διαχωρισμός των αγορίστικων και κοριτσίστικων ρούχων στην ηλικία των δύο. Έτσι το ροζ κυριάρχησε ως «κοριτσίστικο» χρώμα ιδιαίτερα για τα μικρά παιδιά. Ο θρίαμβος του ροζ και μπλε οφείλεται στον κατακερματισμό της αγοράς παιχνιδιών έτσι ώστε να υπάρξουν μεγαλύτερα κέρδη και να είναι πιο δύσκολο για τους γονείς να αγοράσουν ένα παιχνίδι για αδέλφια διαφορετικού φύλου. Αν η κόρη σας, για παράδειγμα, έχει ένα ροζ ποδήλατο με στοιχεία στο τιμόνι που θεωρούνται ως κατεξοχήν θηλυκά, τότε είναι πολύ λιγότερο πιθανό να το δώσετε και στο γιο σας και έτσι ίσως θα αγοράσετε ένα άλλο.

Ορισμένοι επικρίνουν τις μητέρες –όχι και τους πατέρες- ή ακόμα και τα κορίτσια για την κυριαρχία του ροζ και της πριγκίπισσας στη ζωή των κοριτσιών. Πολλά μικρά κορίτσια «αγαπούν το ροζ» και την «κουλτούρα της ροζ πριγκίπισσας» που είναι αστραφτερή και διασκεδαστική. Είναι εύλογες οι ανησυχίες των γονιών για τις επιπτώσεις που έχει στα κορίτσια η παγίδευση στη ροζ κουλτούρα της πριγκίπισσας καθώς επικεντρώνεται πολύ έντονα στην εξωτερική εμφάνιση και διδάσκει  στα κορίτσια ότι αυτή είναι πολύ σημαντική και πρέπει να αναζητούν έπαινο γι’ αυτήν. Το ζήτημα δεν είναι να στερήσουμε από τα παιδιά μια πηγή απόλαυσης και διασκέδασης, όπως είναι τα παραμύθια και οι ταινίες με πριγκίπισσες ή τα παιχνίδια ρόλων με αυτές, αλλά να μη ξεχνάμε και τη παιδαγωγική τους σημασία και ότι όταν αυτό γίνεται μονοδιάστατα και εξακολουθητικά, εμπεριέχει κινδύνους. Επιπλέον, τις περισσότερες φορές αυτή η επιλογή είναι μονόδρομος και καταναγκαστικά επιβαλλόμενη από το μάρκετινγκ. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την αναπτυξιακή φάση των παιδιών κατά την οποία πιστεύουν ότι το φύλο τους εξαρτάται από  εξωτερικά γνωρίσματα, όπως το πώς ντύνονται, και έτσι για να δηλώσουν την κοριτσίστικη ταυτότητά τους προσκολλώνται στα πιο προφανή στερεοτυπικά χαρακτηριστικά για το φύλο τους. Αν αυτό που κυριαρχεί για τα κορίτσια είναι οτιδήποτε ροζ και το στυλ της πριγκίπισσας, τότε αυτή θα είναι η εμμονή των περισσότερων κοριτσιών –τουλάχιστον κατά την αναπτυξιακή αυτή φάση –σε αντίθεση με τα αγόρια που θα πρέπει να αποφεύγουν οτιδήποτε θεωρείται «κοριτσίστικο».

Αν είναι να κατηγορήσουμε οπωσδήποτε, λοιπόν, κάποιον θα πρέπει να είναι πρωτίστως το μάρκετινγκ που περιορίζει ασφυκτικά τις επιλογές κυρίως για τα μικρά κορίτσια. Η κουλτούρα της ροζ πριγκίπισσας είναι τμήμα μιας τεράστιας βιομηχανίας και ενός ισχυρού μάρκετινγκ που ενθαρρύνει τον καταναλωτισμό με καταναγκαστικό τρόπο και ενισχύει αρνητικά στερεότυπα για το φύλο και την ομορφιά στα νεαρά κορίτσια.

Πηγή: tvxs

 

Διαβάστε ακόμη

Τα παιχνίδια των παιδιών: Περισσότερο έμφυλα από ποτέ

Η συμβολή της αντισεξιστικής εκπαίδευσης στη δημιουργία μιας κοινωνίας χωρίς έμφυλη βία

 

Share

«Τα παιδιά μας μπαίνουν στο σχολείο με δύο μαμάδες και βγαίνουν χωρίς μπαμπά»

LOATbiblio

της Σοφίας Ξυγκάκη

Συνέντευξη με τη Στέλλα Μπελιά, συγγραφέα του βιβλίου Τα ΔΥΟ μικρά ΑΒΓΑ. Το πρώτο ελληνικό βιβλίο για τις ΛΟΑΤ οικογένειες.

Πώς προέκυψε η ανάγκη να γράψεις αυτό το βιβλίο; Τι κενό καλύπτει;

Στο εξωτερικό, εδώ και αρκετά χρόνια, κυκλοφορούν πολλά βιβλία για μικρά παιδιά που μιλούν και για άλλες μορφές οικογένειας αλλά, στη χώρα μας, μέχρι πριν λίγο καιρό, απουσίαζαν εντελώς όχι μόνο τα πρωτότυπα αλλά και τα μεταφρασμένα βιβλία. Η μοναδική εξαίρεση ήταν ένα μεταφρασμένο παιδικό βιβλίο με τίτλο Η Μίλι, η Μόλι και οι Μπαμπάδες τους. Το βιβλίο αυτό μιλάει για διαφορετικούς τύπους οικογένειας και ανάμεσά τους είναι μια οικογένεια με δύο μπαμπάδες: όμως, ακόμα και σε αυτήν την περίπτωση, που οι δύο μπαμπάδες αναφέρονται στον τίτλο του βιβλίου και εικονογραφούνται στο εξώφυλλο, το κείμενο είναι τόσο «διακριτικό» ώστε ακόμα και ο ενήλικος αναγνώστης δεν μπορεί να είναι σίγουρος για την σχέση αυτών των μπαμπάδων. Δεν είναι σαφές δηλαδή εάν πρόκειται για ομόφυλο ζευγάρι, αν πρόκειται για δύο διαδοχικούς συζύγους-συντρόφους της μαμάς κλπ.

Η λογοτεχνία, όταν αγνοεί επιδεικτικά ομάδες του πληθυσμού, φαίνεται να νομιμοποιεί τις προκαταλήψεις της κοινωνίας, επιδεικνύοντας ένα είδος ρατσισμού, αφού η άρνηση παρουσίας αυτών των ομάδων στα κείμενα ισοδυναμεί πάντα με απόρριψη.  Η μη αναφορά, για παράδειγμα, στις ομογονεϊκές οικογένειες αποτελεί ιδεολογική θέση που μεταφράζεται ως «οι ομογονεϊκές οικογένειες πρέπει να εξοριστούν ως ανεπιθύμητες από την κοινωνία μέσω της συμβολικής έξωσής τους από τα βιβλία».

Όμως, σε αυτό το σημείο, θα πρέπει να αναρωτηθούμε μήπως ο αποκλεισμός κοινωνικών ομάδων από τα βιβλία για παιδιά οδηγεί σε διαιώνιση των προκαταλήψεων, μήπως οδηγεί σε ομοφοβία, σεξισμό και  ρατσισμό.

Τα Δύο μικρά αυγά έρχονται να καλύψουν το εγχώριο εκδοτικό κενό και να δείξουν ότι και άλλες οικογενειακές δομές αξίζουν μια θέση στα βιβλία, φροντίζοντας κυρίως για την ψυχική υγεία εκείνων των παιδιών που δεν μεγαλώνουν μέσα σε παραδοσιακά σχήματα.

Ποια είναι η δική σου εμπειρία ως νηπιαγωγός σε ό,τι αφορά την οικογένεια και τους ρόλους; Τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας έχουν ήδη διαμορφώσει στερεότυπα στο μυαλό τους;

Στην κοινωνία μας οι άνθρωποι θεωρούν δεδομένο –στερεοτυπικά– ότι η συντροφικότητα, η σεξουαλική δραστηριότητα, η αμοιβαία φροντίδα, η γέννηση, η ανατροφή και η φροντίδα των παιδιών θα έχουν ως κύρια εστία τους την πυρηνική ετεροκανονική οικογένεια.

Η πυρηνική είναι η πιο διαδεδομένη μορφή οικογένειας στη σύγχρονη κοινωνία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να ορίζονται όλο και περισσότερο οι άλλες μορφές ως «ασυνήθεις», «παρεκκλίνουσες», ακόμη και «παθολογικές». Όποιο σχήμα δεν είναι «πυρηνική ετεροκανονική οικογένεια» δεν γίνεται εύκολα αποδεκτό ως «οικογένεια».

Ο «λόγος της οικογένειας» έχει τη δύναμη να ορίζει τι είναι κανονικό και τι μη αποδεκτό. Τα μικρά παιδιά γνωρίζουν κυρίως ό,τι βλέπουν στο κοινωνικό τους περιβάλλον, στα βιβλία που τους διαβάζουν οι ενήλικοι και, σταδιακά, οργανώνουν την κοινωνική τους εμπειρία. Μεγαλώνουν έχοντας στις περισσότερες περιπτώσεις  παγιώσει στερεότυπα για το φύλο, για το τι είναι «αγορίστικο» και τι «κοριτσίστικο» και για το τι είναι οικογένεια. Ακόμα και τα παιδιά που προέρχονται από άλλες μορφές οικογενειακής οργάνωσης πιστεύουν, όπως δείχνουν τα εικονογραφημένα παραμύθια που ξεφυλλίζουν, ότι η «οικογένεια» έχει  το σχήμα «μαμά- μπαμπάς- παιδί», ακόμα κι αν αυτό δεν συμβαίνει στο δικό τους σπιτικό.

duomamades

Κατά πόσο το περιβάλλον του σχολείου είναι φιλικό προς τις ομογονεϊκές οικογένειες; Όταν, για παράδειγμα, απαιτείται η υπογραφή των κηδεμόνων, θεωρείται ότι θα είναι ετερόφυλο ζευγάρι; Όταν τα παιδιά καλούνται να ζωγραφίσουν την οικογένεια, το αναμενόμενο είναι να απεικονίσουν το στερεότυπο μαμά, μπαμπά κτλ;

Δίνεται η εντύπωση ότι, ως εκπαιδευτικοί και σχολείο, έχουμε βεβαιωθεί πως δεν υπάρχουν άλλες οικογενειακές δομές στην χώρα μας εκτός από εκείνη της ετεροκανονικής πυρηνικής οικογένειας. Όλη η δομή του εκπαιδευτικού μας συστήματος είναι έτσι φτιαγμένη, ώστε να μην αφήνει περιθώρια σε οποιαδήποτε άλλη οικογενειακή δομή να διεκδικήσει από τον σχολικό θεσμό ίση αντιμετώπιση με την ετεροκανονική πυρηνική οικογένεια.

Τα αναλυτικά μας προγράμματα, τα σχολικά μας βιβλία και ολόκληρο το εκπαιδευτικό μας σύστημα είναι έτσι δομημένο, ώστε να θεωρούμε κάπως σαν δεδομένο ότι όλα μα όλα τα παιδιά που φοιτούν στα σχολεία μας προέρχονται από οικογένειες με έναν μπαμπά και μια μαμά και ίσως κι έναν παππού και μια γιαγιά σε διπλανό πλάνο. Πουθενά δεν λαμβάνουμε υπόψη μας ότι τα παιδιά βιώνουν εντελώς διαφορετικές πραγματικότητες από εκείνη που παρουσιάζουμε στο μάθημα και στα σχολικά μας βιβλία, δεν υπάρχουν εικόνες και αναφορές ούτε καν στις μονογονεϊκές οικογένειες (που λόγω των διαζυγίων είναι η συνηθέστερη περίπτωση), πόσο μάλλον σε οικογένειες με δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες ή και με περισσότερους από δύο γονείς.

Όμως, όπως  το πρόσωπο του γονιού αλλάζει και προβάλλει νέα μη παραδοσιακά μοντέλα στην πραγματική ζωή, δεν θα ήταν  σωστό και υγιές στην αναπαράστασή της πραγματικότητας, στα βιβλία, όλοι αυτοί οι νέοι τύποι γονιών και οικογενειών που συγκροτούνται να  παρουσιάζονται εξίσου;

Ειδικά στο νηπιαγωγείο, που ένα βασικό εργαλείο δουλειάς είναι το λογοτεχνικό παιδικό βιβλίο, τα παιδιά που προέρχονται από άλλες οικογενειακές δομές δεν μπορούν να δουν πουθενά και να αναγνωρίσουν την εικόνα της δικής τους οικογένειας.

Φανταστείτε λοιπόν πως είναι να μεγαλώνεις και να μη βλέπεις πουθενά την πραγματικότητα που βιώνεις στο σπίτι σου, φανταστείτε την αγωνία του μικρού αναγνώστη που βλέπει τις οικογένειες των συμμαθητών του να αφθονούν στους λογοτεχνικούς χαρακτήρες των βιβλίων και η δική του οικογένεια να μην απεικονίζεται πουθενά. Αρχίζει να πιστεύει ότι κάτι δεν πάει καλά τόσο με τον ίδιο όσο και με την οικογένειά του.

Σε μεγάλο ποσοστό, οι γονείς που έχουν δημιουργήσει άλλα οικογενειακά σχήματα, εξαιτίας του απόλυτου νομικού κενού και της μηδενικής προστασίας από την πλευρά της πολιτείας, συνήθως δεν δηλώνουν στο σχολείο την δομή της οικογένειάς τους. Αυτό δημιουργεί αρκετές δυσκολίες στο παιδί που νιώθει ότι η οικογένειά του -που καταλαβαίνει ότι διαφέρει από τις οικογένειες των συμμαθητών του- κρατάει τα «μυστικά» της καλά κρυμμένα, κι έτσι κι εκείνο αρχίζει να προσαρμόζει την συμπεριφορά του νιώθοντας ότι πρέπει να κρατήσει την ίδια μυστικότητα. Αποφεύγει, λοιπόν, να μιλάει σε δασκάλους και  συμμαθητές για το σπίτι του και τους γονείς του.

Για τα μικρά παιδιά οι «σημαντικοί άλλοι» είναι οι γονείς τους, και όταν το σχολείο καταβροχθίζει την αλήθεια του παιδιού ως μη αποδεκτή, είναι σαν να του λέει ότι οι «γονείς σου δεν αξίζουν όσο οι γονείς των άλλων», σπρώχνοντάς το τελικά στην  αμηχανία και τη σιωπή. Έτσι, παρόλο που αρκετά παιδιά  έχουν για την οικογένεια μια διαφορετική εικόνα από εκείνη που προβάλει το σχολείο, το σχολείο φροντίζει να την αλλάξει και να την «κανονικοποιήσει» και τα παιδιά το αποδέχονται αυτό. Όπως έλεγε φίλη ακτιβίστρια: «Τα παιδιά μας μπαίνουν στο σχολείο με δύο μαμάδες και βγαίνουν χωρίς μπαμπά».

Ποια ήταν η αντίδραση των γονιών και των άλλων δασκάλων στο βιβλίο σου; Οι νηπιαγωγοί το αποδέχτηκαν; Μίλησαν γι’ αυτό μέσα στην τάξη; ή μήπως, ακόμη κι αν θέλουν να το συζητήσουν, φοβούνται τυχόν κυρώσεις από το σχολείο ή έντονες αντιδράσεις από τους υπόλοιπους γονείς;

Σε γενικές γραμμές, οι γονείς δεν είναι ιδιαίτερα πρόθυμοι να δεχτούν συζητήσεις στο σχολείο για θέματα που αφορούν τον ρατσισμό, τον σεξισμό και την ομοφοβία. Τα τελευταία χρόνια, βέβαια, σε ό,τι αφορά τον ρατσισμό, μοιάζει να υπάρχει γενικά κάποια ανοχή αλλά κάτι αντίστοιχο δεν συμβαίνει με τον σεξισμό και την ομοφοβία. Υπάρχει έντονος συντηρητισμός και αυτό κάνει εξαιρετικά δύσκολη τη θέση του εκπαιδευτικού που θα ήθελε να μιλήσει για όλα αυτά. Μια πιθανή ρήξη του εκπαιδευτικού με τους γονείς θα δημιουργούσε ένα τόσο εχθρικό περιβάλλον που θα δυσκόλευε απίστευτα την εκπαιδευτική διαδικασία.

Ειδικά  το θέμα της ομοφοβίας αποτελεί ταμπού για την σχολική τάξη καθώς, το εσφαλμένο κοινωνικό στερεότυπο/προκατάληψη πως η ομοφυλοφιλία κι η παιδεραστία είναι συνώνυμα ως λέξεις και ως πράξεις, κάνει τους εκπαιδευτικούς να δείχνουν από αμήχανοι έως και εντελώς αντίθετοι στην πιθανότητα να διαπραγματευτούν π.χ. το θέμα μιας οικογένειας με δύο μαμάδες ή δύο μπαμπάδες.  Ακόμα κι αν κάποιοι θα ήθελαν να ανοίξουν αντίστοιχες συζητήσεις  στις τάξεις τους, τις περισσότερες φορές δεν έχουν την γνώση και την εμπειρία να τα χειριστούν, και η πολιτεία δεν δείχνει καμία διάθεση να τους επιμορφώσει. Για παράδειγμα, εισάγονται προγράμματα  για την ενδοσχολική βία, αλλά η ενημέρωση και η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών είναι ανύπαρκτη  για το πώς θα μπορούσαν, μέσα από τα προγράμματα αυτά, να κάνουν το σχολείο ένα χώρο που θα χωράει με ασφάλεια όλα τα παιδιά.

Αρκετοί από εμάς έχουν ισχυρά παγιωμένα στερεότυπα για τους ρόλους των φύλων και μεγάλη εσωτερικευμένη ομοφοβία και τρανσφοβία· έτσι, χωρίς ουσιαστική επιμόρφωση και ευαισθητοποίηση, δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε ένα ρόλο διαμεσολαβητικό ανάμεσα στον μαθητή, που η δομή της οικογένειάς του διαφέρει, και στην υπόλοιπη ομάδα της τάξης. Ακόμα κι όταν οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί είναι ανοιχτοί και πρόθυμοι, δεν είναι καθόλου εύκολο να δουλέψουν με τέτοια θέματα και συνήθως τα αποφεύγουν.

 

dyo-mikra-avga

Τα ΔΥΟ μικρά Αβγά

Κείμενο: Στέλλα Μπελιά

Εικόνες: Σμαράγδα Μάγκου

Εκδόσεις «Οικογένειες Ουράνιο Τόξο»

 

 

 

 

Share

Επίδομα μητρότητας στις ασφαλισμένες στο ΕΤΑΑ

 

tiredmom

της Δήμητρας Σπανού

Τη χορήγηση επιδόματος μητρότητας στις ασφαλισμένες του ΕΤΑΑ προβλέπει η κοινή υπουργική απόφαση των υπουργείων Εργασίας και Οικονομικών, με την οποία καθορίζονται το ύψος, η διαδικασία και τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Με τη συγκεκριμένη απόφαση θεσπίζεται για πρώτη φορά και για τις γυναίκες ελεύθερες επαγγελματίες το επίδομα μητρότητας, όπως προβλέπεται για τις γυναίκες με μισθωτή απασχόληση.

Το ύψος του επιδόματος θα ανέρχεται σε 200 ευρώ μηνιαίως για χρονικό διάστημα 4 μηνών και θα καταβάλλεται εφάπαξ.Η αίτηση για τη χορήγησή του θα υποβάλλεται από την ασφαλισμένη εντός έξι μηνών από την ημερομηνία τοκετού.

Η ψήφιση και εφαρμογή του παραπάνω νόμου αποτελεί υποχρέωση της χώρας, καθώς είναι ενσωμάτωση Οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την ίση μεταχείριση ανδρών και γυναικών που ασκούν αυτοτελή επαγγελματική δραστηριότητα.

Σύμφωνα με το δελτίο τύπου, ο υπουργός εργασίας Γιάννης Βρούτσης δηλώνει:

«Η στρατηγική μας για την οικοδόμηση από την αρχή ενός αποτελεσματικού και δίκαιου κοινωνικού κράτος, χωρίς τα κενά, τις παραλείψεις και τις αδικίες του παρελθόντος, είναι μια συνεχής προσπάθεια που προχωρά με σταθερά και αποφασιστικά βήματα, ακόμη και μέσα σε αυτό το δημοσιονομικό περιβάλλον.

Η χορήγηση, για πρώτη φορά στη χώρα μας, επιδόματος μητρότητας στις γυναίκες ασφαλισμένες του Ενιαίου Ταμείου Ανεξάρτητα Απασχολουμένων (ΕΤΑΑ) αποτελεί ένα ακόμη τέτοιο παράδειγμα».

Ο υφυπουργός Εργασίας Αντώνης Μπέζας δήλωσε τα εξής:

«Και αυτή η απόφαση εντάσσεται στο πλαίσιο της γενικότερης προσπάθειας του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας για την εφαρμογή μέτρων και δράσεων κοινωνικής αλληλεγγύης, που στηρίζουν εργασιακές ομάδες συμπολιτών μας, ενδυναμώνοντας παράλληλα την κοινωνική συνοχή».

Σίγουρα, η χορήγηση επιδόματος μητρότητας σε μια επιπλέον μερίδα γυναικών αποτελεί μια πρωτοβουλία σε θετική κατεύθυνση, όμως εφαρμόζεται σκανδαλωδώς προβληματικά. Τη στιγμή που καταστρατηγούν τα εργασιακά δικαιώματα, κατεδαφίζουν το όποιο κράτος πρόνοιας και τις δομές/παροχές υγείας, οι κύριοι υπουργοί πετάνε ψίχουλα ως «κοινωνική αλληλεγγύη», πολύ μακριά από τις ανάγκες μας. Προχωρούν στη θέσπιση ενός νομοθετικού μέτρου επειδή δεν μπορούν να κάνουν αλλιώς, λόγω της υποχρέωσης της χώρας ως μέλος της ΕΕ, καθορίζοντας το ύψος του σχετικού επιδόματος σε τόσο χαμηλά επίπεδα που ακυρώνουν στην πράξη την όποια συνεισφορά. Το δίκαιο και αποτελεσματικό κοινωνικό κράτος που επικαλείται η κυβέρνηση είναι ένα βοήθημα 200 ευρώ μηνιαίως για διάστημα 4 μηνών σε γυναίκες που αναγκαστικά για ένα διάστημα δεν αμείβονται από άλλη εργασία, ενώ -σαν να μην έφτανε αυτό- έχουν αυξημένες απαιτήσεις, καθώς φροντίζουν για έναν ακόμη άνθρωπο –το παιδί τους.

 

Share

“weiß” – η κανονικοποίηση της έμφυλης βίας

weiss

 

επιμέλεια Δήμητρα Σπανού

Ένα μικρό κορίτσι που παίζει με το κουκλόσπιτό του, δοκιμάζει τα καλλυντικά της μαμάς του. Στη συνέχεια διασχίζει όλο χαρά το, γεμάτο με οικογενειακές αναμνήσεις, σπίτι, για να πάει να βρει τη μαμά στην κρεβατοκάμαρα. Όταν συναντιούνται, καταλαβαίνουμε και τη σημασία αυτού του παιχνιδιού…

Το φιλμ είναι της Γερμανίδας δημιουργού  Julia Peters και διαρκεί 3.40′.

 

YouTube Preview Image

 

Share

Μεγαλώνοντας ένα λευκό παιδί, ή ακόμη καλύτερα, μεγαλώνοντας με μια μιγάδα μάνα

interracial-love

της Μπέττυς Σεμακούλα

Μικρή αναρωτιόμουν γιατί η μάνα μου παντρεύτηκε έναν μαύρο και το δικό μου χρώμα βγήκε καφέ.

Αναρωτιόμουν εγώ αλλά δεν προκαλούσαν την απορία μου οι συμπεριφορές άλλων. Αυτό 30 χρόνια πριν. Κι εκεί που λες ότι ο κόσμος πάει μπροστά και όχι πίσω, έχω σήμερα μια λευκή κόρη που αναρωτιέται για το χρώμα της μάνας της όχι γιατί η ίδια νιώθει άσχημα αλλά γιατί οι συμπεριφορές των φίλων της, της προκαλούν αμηχανία.

Εκεί στο πάρκο της γειτονιάς μας, εκεί με πλησίασε μια φίλη της 7χρονης κόρης μου για να μου πει: «το ξέρετε ότι η Σύλβια παίζει στο σχολείο μόνη της γιατί την κοροϊδεύουν που η μαμά της είναι μαύρη»;

Σοκ και δέος. Σοκ γιατί επιβεβαιώνεται για ακόμη μια φορά πως τα παιδιά είναι πολύ σκληρά. Δέος απέναντι σε όλες τις μάνες που μεγαλώνουν τα παιδιά τους με φόβο απέναντι στο διαφορετικό. Κυρίες μου, μαζέψτε τα παιδιά σας! Όχι για να προστατεύσετε το δικό μου παιδί, αλλά τα δικά σας. Που αύριο ίσως χρειαστεί να συγκατοικήσουν με έναν «ξένο», ίσως βρεθούν οι ίδιοι «ξένοι» σε «ξένη» χώρα και ακόμη «χειρότερα» ίσως ερωτευτούν κάποιον «ξένο».

Κάθεσαι στο σπίτι σου και μιλάς για παγκοσμιοποίηση. Ποια παγκοσμιοποίηση κυρά μου που δεν έχεις καν αντιληφθεί τι πάει να πει «πολίτης του κόσμου»; Που αν βρεθείς σε κεντρική πλατεία του Λονδίνου, της Νέας Υόρκης ή άλλης μεγαλούπολης, θα νιώσεις εξωγήινος και δε θα αντέξει η ματιά σου την τόση διαφορετικότητα. Μιλάς για bullying και δεν αναγνωρίζεις ότι σχολικός εκφοβισμός είναι ακριβώς αυτό. Αυτό που κάνει το παιδί σου στο παιδί μου γιατί εγώ έχω άλλο χρώμα. Ή αυτό που κάνουν σε μια άλλη συμμαθήτρια απομονώνοντας την και αποκαλώντας την «βρωμιάρα».

Ή ακόμη ακόμη αυτό που κάνουν σε μια τρίτη απλά επειδή κι αυτή κάπου διαφέρει. Αυτό είναι το bullying αν δεν το κατάλαβες ακόμη. Κι αδιαφορία είναι, να μην διδάσκεται στα σχολεία ο σεβασμός στη διαφορετικότητα. Συμφέρει να κλείνεις τα μάτια και τα αυτιά. Άλλωστε ποιος να ασχοληθεί με μεμονωμένα περιστατικά; Πρέπει να διαλυθεί όλο το σχολείο για να αξίζει της προσοχής μας. Μην ανησυχείτε όμως, έτσι όπως το πάμε, διαλύεται το σχολείο και το χειρότερο είναι ότι εμείς… Πετάμε χαρταετό όπως λένε και οι νέες γενιές σήμερα.

Στην δήλωση «μαμά λένε ότι είσαι μαύρη», η εντελώς φυσική απάντηση μου «μα είμαι παιδί μου» που δίνω στην κόρη μου, την γεμίζει χαρά και σιγουριά. Αφενός γιατί καταλαβαίνει πόσο ανόητη είναι η συζήτηση που κάνουν οι φίλοι της, αφετέρου γιατί το να είσαι «μαύρη» δεν διαφέρει από το να είσαι «χοντρή», «ψηλή», «κοντή», «ξανθιά», «ασπρουλιάρα» ή οτιδήποτε άλλο. Είναι απλά ένα χαρακτηριστικό σου γνώρισμα. Κι εμένα αυτό το χαρακτηριστικό γνώρισμα μου έχει χαρίσει μέχρι σήμερα πολλούς φίλους, θαυμαστές, έρωτες, αγάπες και λουλούδια. Αλλά πώς να το αντιληφθεί πλήρως ένα πιτσιρίκι όταν δεν το έχεις ακόμη εμπεδώσει εσύ ο ενήλικας;

«Και γιατί μαμά το καλοκαίρι όλοι θέλουν να μαυρίζουν ενώ κοροϊδεύουν εσένα»; Γιατί παιδί μου η ανθρώπινη βλακεία δεν έχει όριο. Σύντομα θα το καταλάβεις.

Το χρώμα «φωνάζει» και πιο εύκολα θα δεχθείς χλευασμό, κοροϊδία, σχόλια κ.λπ. Αλλά δεν είναι μόνο το χρώμα. Είναι τα σπαστά ελληνικά του γείτονα, ο Τούρκος, ο Αλβανός, ο Κινέζος. Εσείς που για όλους βρίσκετε να πείτε αυτό που πληγώνει, η ιστορία θα σας εκδικηθεί καλύτερα από όλους. Το μέλλον των παιδιών σας το ίδιο. Και για να τελειώνουμε με αυτό, ΔΕΝ πουλάνε όλοι οι μαύροι CD, ΔΕΝ κάνουν όλοι οι Κινέζοι παράνομο εμπόριο και σας παίρνουν τις δουλειές, ΔΕΝ είναι όλες οι Αφρικανίδες εκδιδόμενες ούτε όλοι οι μετανάστες βρωμεροί και άπλυτοι. Ο ΚΑΘΕΝΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΟΥ ΒΛΕΠΟΥΝ.

Όσο για μας (κι ευτυχώς σε αυτό το εμάς συμπεριλαμβάνονται πολλοί φίλοι και γνωστοί), εμείς θα βλέπουμε πάντα την ψυχή. Κι αυτό είναι επιλογή. Τα υπόλοιπα είναι απλά σκιές απαίδευτων μυαλών και αδιάφορων ζωών.

(Είπα να σταματήσω να γράφω για θέματα ρατσισμού και διαφορετικότητας αλλά όσο βλέπω να συνεχίζεται το ίδιο βιολί…συνεχίζω. Θα σταματήσω όταν αλλάξουμε mentalitè…)

Πηγή: 1 Against Racism

 

 

Share

Τα παιχνίδια των παιδιών: Περισσότερο έμφυλα από ποτέ

της Δήμητρας Κογκίδου

Η ανάγκη διαφοροποίησης του ανδρισμού από τη θηλυκότητα αντικατοπτρίζεται σε μια ποικιλία προϊόντων για παιδιά. Η αγορά κατακλύζεται με προϊόντα για παιδιά που έχουν έμφυλα χαρακτηριστικά, μεταξύ αυτών και τα παιχνίδια. Μια βόλτα στα  παιχνιδάδικα ή  σε πολυκαταστήματα ή μια περιδιάβαση στο διαδίκτυο αρκεί για να διαπιστώσουμε ότι πολύ συχνά τα παιχνίδια παρουσιάζονται ως κατάλληλα για αγόρια ή για κορίτσια, πωλούνται σε διαφορετικά τμήματα ή διαδρόμους, έχουν διαφορετικό περιτύλιγμα και χρώμα,  διαφορετικές απεικονίσεις και λεζάντες. Αυτό δημιουργεί την εντύπωση ότι μερικά παιχνίδια είναι κυρίως για αγόρια, μερικά κυρίως για κορίτσια και μερικά τελείως απαγορευμένα για κάποιο φύλο.

Τα παιδιά μαθαίνουν με πολλούς τρόπους ποια παιχνίδια είναι κατάλληλα για το φύλο τους. Ένας από αυτούς είναι η συσκευασία του παιχνιδιού, η τοποθέτησή του στα σημεία πώλησης  και  η διαφήμιση. Έτσι, δίνεται  το μήνυμα στα παιδιά ότι όλες οι δυνατότητες για παιχνίδι δεν είναι ανοικτές και διαθέσιμες, με αποτέλεσμα να μη δίνεται η δυνατότητα  να αποκτήσουν ένα μεγαλύτερο εύρος εμπειριών και δεξιοτήτων -χωρίς άγχος για το αν αυτό είναι συμβατό με το φύλο τους. Δυστυχώς πάρα πολύ συχνά το φαινόμενο της διχοτόμησης των παιχνιδιών περνάει απαρατήρητο γιατί συμβαίνει πολύ συχνά και το θεωρούμε αυτονόητο μέσα σε ένα κόσμο βαθιά διχοτομημένο ως προς το φύλο.

Τι επιπτώσεις έχει στην ανάπτυξη των  παιδιών σήμερα αυτή η έμφυλη διχοτόμηση των παιχνιδιών; Τι μαθαίνουν για τον κόσμο γύρω τους;

«Τα κορίτσια αγαπούν το ροζ»

Δύσκολα μπορείς να αποφύγεις τη ροζ χιονοστιβάδα. Το ροζ το συναντάμε στα ρούχα,  στα παιχνίδια, στα αξεσουάρ  και σε άλλα αντικείμενα που συνήθως χρησιμοποιούν τα κορίτσια και έτσι σιγά –σιγά όλο αυτό το ροζ «συννεφάκι»  τυλίγει τις ζωές των σύγχρονων κοριτσιών και γίνεται ροζουλί καταιγισμός. Αν το κοριτσάκι από τη γέννησή του περιβάλλεται  μόνο με ροζ αντικείμενα και παιχνίδια, το κάνουμε να πιστέψει ότι είναι το αγαπημένο του χρώμα. Pοζ  βλέπει και στa καταστήματα εκεί που είναι τα κοριτσίστικα παιχνίδια.  Η ροζ χιονοστιβάδα επεκτείνεται και στα επιτραπέζια παιχνίδια καθώς και αυτά κυκλοφορούν  σε κοριτσίστικες εκδοχές (π.χ. το Perfect Wedding, όπου τα κορίτσια  αγοράζουν ότι χρειάζεται για ένα  γάμο, η ροζ Monopoly, όπου τα ακίνητα και τα ξενοδοχεία έχουν αντικατασταθεί με μπουτίκ και εμπορικά κέντρα, το Scrabble με λεξιλόγιο στην κατηγορία της μόδας). Αργότερα, στην ενήλικη ζωή το ροζ είναι χρώμα που χαρακτηρίζεται από θηλυκότητα, τρυφερότητα, παιδικότητα,  αθωότητα και ρομαντισμό.

Πάντως το  ροζ δεν ήταν το «κατάλληλο» χρώμα για κορίτσια μέχρι το 1950. Διεθνή γυναικεία περιοδικά της δεκαετίας του ‘40 προέτρεπαν τους γονείς  να ντύνουν  τα αγόρια τους  στα ροζ  επειδή είναι ένα θερμό και εκφραστικό χρώμα και τα κορίτσια με ένα ήρεμο γαλάζιο.

Το ζήτημα αυτό έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις με γονείς και εκπαιδευτικούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Στη Μεγάλη Βρετανία μάλιστα ξεκίνησε το 2008 μια καμπάνια, οι Pinkstinks ως αντίδραση στη ροζ χιονοστιβάδα  των μηνυμάτων που παίρνουν τα κορίτσια  μέσα από όλα τα είδη που απευθύνονται σε παιδιά, όπως τα παιχνίδια, τα ρούχα και τα ΜΜΕ.  Μέσα από τη δράση τους προσπαθούν να ανατρέψουν αυτήν την αντίληψη προωθώντας  αλλαγές σε προϊόντα που περιορίζουν τα κορίτσια σε αυτούς τους στερεοτυπικούς έμφυλους ρόλους. Όπως αναφέρουν στη διακήρυξή τους: «Το πρόβλημα δεν είναι ο κατακλυσμός με το ροζ χρώμα,   αλλά οι συμβολισμοί και οι συνδηλώσεις του καθώς κάτω από την ομπρέλα αυτή εντάσσεται οτιδήποτε προωθεί ένα στερεοτυπικό τρόπο  για να είσαι κορίτσι: χαριτωμένη, παθητική, κολλημένη με τη μόδα, τα ψώνια, τον καλλωπισμό.»

«Τι όμορφη που είσαι! Είσαι μια κούκλα.»

Το κοριτσάκι πρέπει να είναι όμορφο, να αγαπά το ροζ – με ή χωρίς κορδέλες,  λουλουδάκια. Γκλίτερ και καρδούλες, να φροντίζει τα παιδιά, να λατρεύει τα ψώνια. Αυτές είναι  μερικές από τις κοινωνικές παραδοχές για τα κορίτσια  που μεταφέρονται μέσω των παιχνιδιών.  Η κούκλα πρέπει να είναι σαν αυτήν ή αυτή σαν την κούκλα. Εξάλλου η συνηθέστερη φιλοφρόνηση σε κοριτσάκι είναι: «Τι όμορφη που είσαι! Είσαι μια κούκλα.», χωρίς συχνά να τονίζονται άλλα θετικά χαρακτηριστικά της (ακαδημαϊκά, αθλητικά, καλλιτεχνικά).

Πολύ συχνά, επίσης, ακούγεται το επιχείρημα ότι θα αγοράσω την  Barbie ή κούκλα τύπου  Barbie γιατί «Τα κορίτσια αγαπούν την Barbie». Δεν υπάρχουν και άλλες  γυναίκες που θα μπορούσαν να γίνουν κούκλες αντιπροσωπεύοντας ένα γυναικείο δυναμικό πρότυπο και να τις αγαπήσουν εξίσου τα παιδιά; Μήπως άθελά μας υποσκάπτουμε το μέλλον των κοριτσιών μας; Μήπως να το ξανασκεφτούμε την επόμενη φορά που θα πάμε σε κατάστημα παιχνιδιών;

Ας δούμε στη συνέχεια μερικά από τα χαρακτηριστικά των «κοριτσίστικων» παιχνιδιών.

Καταρχήν το ροζ κυριαρχεί στα παιχνίδια που διατίθενται στο εμπόριο για τα  κορίτσια. Σε γενικές γραμμές, σύμφωνα με τα ερευνητικά δεδομένα, τα παιχνίδια που απευθύνονται κυρίως στα κορίτσια έχουν σχέση με την ελκυστική εμφάνιση, την ανατροφή και τις δεξιότητες οικιακής φροντίδας. Τα περισσότερα «κοριτσίστικα» παιχνίδια μπορούν να κατηγοριοποιηθούν σε παιχνίδια πολυτελείας (διεγείρουν  τη φαντασία των κοριτσιών και τα εθίζουν σε μια ζωή σε συνθήκες ακραίας χλιδής), σε παιχνίδια οικιακής ευθύνης (αναπαράγουν στο παιχνίδι τις δουλειές του σπιτιού) και σε παιχνίδια διαπροσωπικών σχέσεων.

Πολλά από αυτά τα παιχνίδια ενισχύουν στερεότυπες αντιλήψεις για τους ρόλους των φύλων. Κλασικά παραδείγματα τέτοιων παιχνιδιών είναι αυτά που περιλαμβάνονται στα είδη νοικοκυριού, απευθύνονται κυρίως στα κορίτσια και δίνουν το μήνυμα ότι η οικιακή εργασία είναι παραδοσιακά γυναικεία υπόθεση. Τα παιχνίδια για κορίτσια  τα ενθαρρύνουν συνήθως να  κάθονται  και να παίζουν ήσυχα και όχι να συμμετέχουν  σε  παιχνίδια δράσης δίνοντας το μήνυμα ότι οι γυναίκες είναι καλύτερες σε απλές επαναλαμβανόμενες εργασίες. Επίσης, ορισμένα παιχνίδια διαπαιδαγωγούν τα κορίτσια να επιθυμούν μια ζωή σε συνθήκες πλούτου, ένα στυλ ζωής πολυτελείας,  συνθήκη που συχνά απέχει από την πραγματικότητα της ζωής που μπορεί να έχουν και μπορεί να είναι επιζήμιο για τη διαμόρφωση των στόχων της ζωής τους.

Παράλληλα διδάσκουν στα κορίτσια πόσο σημαντική είναι η εμφάνιση για την κοινωνική αποδοχή. Τα παιχνίδια αυτά προωθούν ένα συγκεκριμένο πρότυπο ομορφιάς. Η παγκοσμίου φήμης Barbie, είναι ένα πρότυπο ομορφιάς που δεν είναι αντιπροσωπευτικό των περισσότερων γυναικών, αλλά είναι κοινωνικά αποδεκτό. Παρόμοια πρότυπα προωθούν και άλλες  κούκλες, όπως η Bratz και οι καινούριες  Monster High (θυμίζουν δημοφιλείς ιστορίες με τέρατα και έχουν  σχετικά ονόματα, έχουν απίστευτα μακριά πόδια που προβάλλονται  από κοντές φούστες,  οι αναλογίες του σώματός τους είναι  πιο ρεαλιστικές από αυτές της Barbie ή της Bratz, αλλά εξακολουθούν να είναι απίστευτα λεπτές, με πολύ λεπτή μέση και  στήθος που προβάλλεται έντονα).

Τα κορίτσια μαθαίνουν ότι πρέπει να επιδιώξουν αυτό το τέλειο πρότυπο  ομορφιάς, ότι η ομορφιά είναι το βασικό συστατικό της γυναικείας  ταυτότητας και πρέπει να την κυνηγούν. Δεν υπάρχουν συνήθως κούκλες από άλλες φυλές, με άλλες αναλογίες, με αναπηρίες ή κάποιας άλλης ηλικίας. Η κούκλα Barbie  ή τύπου Barbie συνήθως συνοδεύεται με ποικίλα αξεσουάρ που έχουν σχέση με την εμφάνιση για να  τα χρησιμοποιούν τα παιδιά πάνω στην κούκλα και όχι για να τα χρησιμοποιεί η ίδια η κούκλα για κάποιο σκοπό. Είναι ένας συνδυασμός παιδικής αθωότητας και θηλυκότητας,  σύμφωνα πάντα με τις κυρίαρχες επιταγές της θηλυκότητας. Οι συσκευασίες των κοριτσίστικων παιχνιδιών έχουν παστέλ χρώματα και δείχνουν κοριτσάκια να παίζουν με τις κούκλες, να τις κρατούν, να τις κοιμίζουν, να τις βλέπουν κ.ά.

Το προβαλλόμενο ανέφικτο πρότυπο ομορφιάς μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για τα νεαρά κορίτσια καθώς μπορεί να  συμβάλει στη δημιουργία νευρικής ανορεξίας.  Το ανησυχητικό είναι ότι η διάγνωση των διατροφικών διαταραχών γίνεται σε όλο και μικρότερες ηλικίες κοριτσιών.  Γενικά, τα “κοριτσίστικα” παιχνίδια επηρεάζουν αρνητικά την αυτοεικόνα των κοριτσιών,  την αυτοεκτίμησή τους και τις μελλοντικές προοπτικές τους στην προσωπική και στην επαγγελματική ζωή.

«Είσαι η μικρή μου πριγκίπισσα»

Δείτε τη χαρακτηριστική και εξαιρετικά δημοφιλή  αντίδραση ενός κοριτσιού 5 ετών  σε ένα κατάστημα παιχνιδιών Αναρωτιέται: «Γιατί όλα τα κορίτσια πρέπει να αγοράζουν πριγκίπισσες; Σε μερικά κορίτσια αρέσουν οι πριγκίπισσες, σε μερικά οι υπερ-ήρωες. Σε μερικά αγόρια αρέσουν οι πριγκίπισσες, σε μερικά κορίτσια οι υπερ-ήρωες»

Είναι δύσκολο να αποφύγεις την κοινωνικά κατασκευασμένη εικόνα της ροζ αβοήθητης πριγκίπισσας που περιμένει τον πρίγκιπα για να τη σώσει και να της χαρίσει χαρά και ευτυχία στα «κοριτσίστικα» παιχνίδια και στα υπόλοιπα  προϊόντα  που διατίθενται στο εμπόριο για τα κορίτσια (ρούχα και παπούτσια με  πριγκίπισσες, οδοντόβουρτσα, καλαθάκι για φαγητό, παιδικό σερβίτσιο, δωράκια σχετικά με πριγκίπισσες, ταπετσαρία  στο παιδικό δωμάτιο και χιλιάδες μικροαντικείμενα, πληθώρα επιλογών σε παιχνίδια με ροζ πριγκίπισσες).

Η καθημερινότητα πολλών κοριτσιών είναι εμποτισμένη με εμπειρίες μιας ροζ πριγκίπισσας καθώς τροφοδοτούνται  συνεχώς από τέτοια σεξιστικά προϊόντα και από πολλές πηγές. Έτσι, δεν είναι   δύσκολο για τα κορίτσια να εισέλθουν στους Λόγους του ετεροσεξουαλικού ρομαντισμού («και έζησαν αυτοί καλά και εμείς καλλίτερα»)  και της παθητικής θηλυκότητας. Η κυρίαρχη μυθολογία των ρομαντικών ετεροσεξουαλικών σχέσεων με το αίσιο τέλος που έχει μεγάλη κοινωνική αποδοχή υποδεικνύει στα κορίτσια να επενδύουν σε αυτήν καθώς είναι ο αποδεκτός τρόπος κατανόησης του κόσμου και της θέσης τους σε αυτόν.  Η ενίσχυση της παθητικής θηλυκότητας που τροφοδοτείται ταυτόχρονα μπορεί να παραπέμψει στη σεξουαλική διαθεσιμότητα και στη θυματοποίηση, γεγονός που ενισχύεται και από μηνύματα περί φυσικής αδυναμίας των κοριτσιών και κατά συνέπεια  μειωμένης αντίστασης. Πρόκειται για μια ζήτημα που δεν αφορά μόνον τα κορίτσια καθώς τροφοδοτεί και ενισχύει ταυτόχρονα  τον ηγεμονικό ανδρισμό των αγοριών.

Ευτυχώς που στην πραγματική ζωή υπάρχουν πολλές «σύγχρονες πριγκίπισσες» που κρίνουν απαραίτητο να μορφωθούν και να αποκτήσουν μια θέση στην αγορά εργασίας πριν παντρευτούν ή κάνουν το πρώτο τους παιδί, όλο και περισσότερο διαμορφώνουν τη δική τους ζωή έξω από δεσμευτικές παραδόσεις, διακανονισμούς και ιδανικά μοντέλα ζωής, έξω από τα έμφυλα στερεότυπα.

Η έρευνα  στους καταλόγους παιχνιδιών  από τον 20ο αιώνα μέχρι σήμερα μας δείχνει ότι τα παιδικά  παιχνίδια σε σχέση με το φύλο δεν ήταν  πάντα όπως είναι σήμερα. Στην στροφή του  20ου αιώνα  τα  ουδέτερα ως προς το φύλο παιχνίδια ήταν ο κανόνας  και ξανά στη δεκαετία του 1970.  Παρόμοιες τάσεις έχουν καταγραφεί και  στην έρευνα για τα  παιδικά ενδύματα.  Αλλά και μετά, το 1995, μόνο το 7% των παιχνιδιών που διατίθενται στην αγορά για τα κορίτσια  σχετίζονταν με πριγκίπισσες -πολύ μικρό ποσοστό σε σχέση με αυτό που βλέπουμε σήμερα. Τα κορίτσια δεν ονειρεύονταν πάντα να είναι πριγκίπισσες. Αυτός ο καταιγισμός με τις πριγκίπισσες είναι σχετικά πρόσφατο φαινόμενο και αντανακλά  -εν μέρει – την σύγχρονη στρατηγική μάρκετινγκ.

Πάντως ακόμα και οι γονείς που προσπαθούν να μεγαλώσουν αντισεξιστικά τα  παιδιά τους δύσκολα μπορούν να προστατέψουν τα κοριτσάκια από τη μανία για τις πριγκίπισσες του Disney. Αυτό όμως δεν ακυρώνει την αναγκαιότητα να δείχνουμε όλοι και όλες μεγαλύτερη υπευθυνότητα και ως καταναλωτές/τριες παιχνιδιών.

Δεν υπάρχει γονίδιο που δίνει στα αγόρια ειδικά ταλέντα στην κατασκευή, ούτε κανένα γονίδιο πριγκίπισσας

Αντίθετα, υπάρχουν μια σειρά από ευρέως διαδεδομένες πολιτισμικές αντιλήψεις και στερεότυπα για τα αγόρια και τα κορίτσια που διαμορφώνουν και ενισχύουν τις έμφυλες συμπεριφορές. Αυτά τα  στερεότυπα έχουν οδηγήσει τη βιομηχανία των παιχνιδιών να λάβει ένα παιχνίδι όπως το Lego, που  αρχικά είχε σχεδιαστεί ώστε να είναι ουδέτερο από άποψη φύλου και  στα τέλη του 1980 να το προωθεί εμπορικά ως παιχνίδι  αποκλειστικά για αγόρια. Μετά από συστηματική αγνόηση των κοριτσιών για πάνω από  δύο δεκαετίες, στέλνοντας το μήνυμα ότι τα παιχνίδια κατασκευών είναι μόνον για τα αγόρια, οι κατασκευαστές παιχνιδιών στράφηκαν ξανά τα κορίτσια δημιουργώντας νέες σειρές σε μια προσπάθεια να  τα ενθαρρύνουν στις κατασκευές. Η  αφθονία από  παθητικές πριγκίπισσες  στο μεταξύ είχε ανησυχήσει  ειδικούς,  γονείς και εκπαιδευτικούς.

Οι σειρές  Lego Friends και  GoldieBlox χρησιμοποιούν τα ίδια  στερεοτυπικά γυναικεία ροζ και παστέλ χρώματα και τις ίδιες δραστηριότητες που υπάρχουν και στα άλλα «ροζ» παιχνίδια, αλλά προσφέρουν ένα ευρύτερο φάσμα  δραστηριοτήτων και δυνατοτήτων για την ανάπτυξη δεξιοτήτων. Υπήρξε αρχικά κάποιος ενθουσιασμός για τις σειρές αυτές παιχνιδιών γιατί  έχουν τη δυνατότητα να προσελκύσουν κορίτσια και  γονείς που ενδεχόμενα θα απέρριπταν αυτά τα παιχνίδια κατασκευών. Υπάρχει όμως και έντονη κριτική γιατί έρχονται ξανά στο προσκήνιο των κατασκευών τα κορίτσια με ροζ θεματικές που ενισχύουν την αντίληψη ότι   τα κορίτσια έχουν  διαφορετικές ικανότητες, δεξιότητες και ενδιαφέροντά.  Στην πραγματικότητα μεγιστοποιούν το πρόβλημα που υποτίθεται ότι ελπίζουν να λύσουν.

Γιατί είναι σημαντικό να πάψει ο αυστηρός διαχωρισμός ανάμεσα σε αγορίστικα και κοριτσίστικα παιχνίδια;

Πρέπει ως κοινωνία να αποδομήσουμε  έμφυλα στερεότυπα,  όπως, ότι τα κορίτσια και τα αγόρια έχουν τελείως διαφορετικές ανάγκες και ενδιαφέροντα στο παιχνίδι. Σε μερικά αγόρια αρέσουν οι κατασκευές και άλλα θα ενθουσιάζονταν να παίζουν «σπιτάκια» αν τους δινόταν η ευκαιρία. Σε μερικά κορίτσια αρέσουν οι πριγκίπισσες αλλά και σε άλλα αρέσουν  οι υπερ-ήρωες. Υπάρχουν πολύ περισσότερες διαφορές μεταξύ των κοριτσιών  και μεταξύ των αγοριών  και ελάχιστες μεταξύ των δύο φύλων.  Είναι σημαντικό, επιπλέον, να προσέξουμε ότι πέρα από τα διαφορετικά μηνύματα που δίνουν διαφορετικοί τύποι παιχνιδιών για τους έμφυλους ρόλους, έχουν και διαφορετικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο, γεγονός που έχει σχέση με την εκπαιδευτική επιτυχία και τις επαγγελματικές επιλογές αργότερα.

Υπάρχει ανάγκη για περισσότερα παιχνίδια σε ένα ευρύ φάσμα των χρωμάτων και με ποικιλομορφία θεμάτων,  τόσο για τα αγόρια, όσο και για τα κορίτσια. Επιπλέον, υπάρχει ανάγκη για δημιουργία καινοτόμων παιχνιδιών που θα ανατρέπουν τα έμφυλα στερεότυπα  και θα προσφέρουν εναλλακτικές λύσεις, όπως, επίσης, και οργανώσεων που θα προσπαθήσουν να αλλάξουν την υπάρχουσα κατάσταση και να προωθήσουν ουδέτερα ως προς το φύλο παιχνίδια.

* Καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του ΑΠΘ

Πηγή: tvxs

 

 

Share

Δεν υπάρχει παιδική λογοτεχνία για ΛΟΑΤ οικογένειες στην Ελλάδα

από τις οικογένειες ουράνιο τόξο

Μέχρι τώρα, δηλαδή.

Έχουμε γράψει και εικονογραφήσει ένα βιβλίο για να γεμίσουμε αυτό το κενό. Μία ιστορία – ποίημα με δύο αβγουλάκια που μιλάνε για διαφορετικές μορφές οικογένειας, με ένα απλό αλλά ζεστό μήνυμα: άσχετα με το πώς μοιάζει η οικογένεια, το βασικό που χρειάζεται ένα παιδί για να μεγαλώσει χαρούμενο είναι αγάπη.

Ακόμα κι αυτό είναι πολύ μεγάλο ρίσκο για ελληνικούς εκδοτικούς οίκους. Στη χώρα μας οι μη-ετεροκανονικές οικογένειες είναι αόρατες, ακόμα διεκδικούμε βασικά ΛΟΑΤ δικαιώματα και η ομοφοβία είναι βαθιά ριζωμένη στην κουλτούρα μας. Γι’αυτό πιστεύουμε ότι το βιβλίο αυτό πραγματικά μας χρειάζεται. Η ομαδα Οικογένειες Ουράνιο Τόξο,  αποφασισμένη να κάνει αυτό το βιβλίο πραγματικότητα, έχει επιλέξει να ακολουθήσει το δρόμο της αυτοέκδοσης.

Αλλά χρειαζόμαστε τη βοήθειά σας για να το κάνουμε αυτό!

Μία ομάδα φοιτητών από το Κεντάκι που μας συνάντησαν κατά τη διάρκεια ταξιδιού τους στην Ελλάδα, συγκινήθηκαν από το έργο αυτό και αποφάσισαν να μας βοηθήσουν με το να στήσουν μία σελίδα για δωρεές για τα έξοδα του βιβλίου.

http://www.gofundme.com/RainbowFamilies

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για το βιβλίο εδώ.

Σκοπός είναι να εκδοθεί το βιβλίο στα μέσα του Φεβρουαρίου. Κάθε ευρώ μετράει! Θα μας βοηθήσει πολύ αν μοιραστείτε τη σελίδα με ανθρώπους ή ομάδες που θα ενδιαφέρονται για αυτό. Ευχαριστούμε 🙂

«Τα δύο μικρά αυγά»:

 Δράση με παιδιά και γονείς.

Στο αντιρατσιστικό φεστιβάλ διαβάσαμε με συνοδεία φλάουτου την ιστορία  «Τα δύο μικρά αυγά»  που μιλά και για άλλες μορφές οικογένειας και όχι μόνο για την πυρηνική . Την ώρα της ανάγνωσης παιδιά και γονείς μπορούσαν να κοιτούν την εικονογράφηση του βιβλίου ενώ ταυτόχρονα δύο μεγάλες κούκλες –αυγά αναπαριστούσαν κουκλοθεατρικά όσα ακούγονταν.

Στο τέλος της ανάγνωσης μιλήσαμε με τα παιδιά για την γονεϊκότητα , όλοι συμφώνησαν ότι η αγάπη είναι το απαραίτητο στοιχείο που ενώνει μια οικογένεια και  ότι τα μωρά και γενικά τα παιδιά είναι ευαίσθητα και θέλουν φροντίδα, αγάπη, και αποδοχή από τους γονείς τους για να μεγαλώσουν ευτυχισμένα. Η Δράση τελείωσε με μια εικαστική δράση: τα παιδιά πήραν από ένα αυγό το ζωγράφισαν ώστε να το προσωποποιήσουν, είπαν ότι το αυγό αυτό είναι το παιδί τους και υποσχέθηκαν ότι θα το αγαπούν και θα το φροντίζουν.

Πηγή: οικογένειες ουράνιο τόξο

 

Share

Η δίκη του τοκετού στο σπίτι

της Μαρίας – Μυρτώς Γρίβα

Ενενήντα χρόνια πριν, κάποιοι ΔΙΩΚΤΕΣ προσπάθησαν να διώξουν τη Θεωρία της Εξέλιξης σε μια ιλαροτραγική δίκη που πέρασε στην ιστορία ως Δίκη των Πιθήκων. Σήμερα, άλλοι ΟΜΟΤΕΧΝΟΙ τους προσπάθησαν να διώξουν τον Τοκετό στο Σπίτι, με ένα σουρεαλιστικό κατηγορητήριο. Αλλά, ατυχώς, γι’ αυτούς η Πρόεδρος και ο Εισαγγελέας του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Θεσσαλονίκης συνέβη να διαθέτουν γνώση, ευθυκρισία και ευαισθησία. Στοιχεία ικανά να ακυρώνουν σκευωρίες. Της Μαρίας-Μυρτώς Γρίβα

Στις 10/01/2014, η τεκμηριωμένη απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης σε μια ασυνήθιστη δίκη, έβαλε τέλος στην ταλαιπωρία 79 ανθρώπων, (γονιών, γιατρών και μιας μαίας) με την πανηγυρική αθώωσή τους από όλες τις ανυπόστατες κατηγορίες.

Το ερώτημα που προκύπτει απ’ αυτή την υπόθεση είναι απλό: «Πώς 79 άνθρωποι βρέθηκαν στο εδώλιο του κατηγορούμενου, επειδή το μόνο που είχαν κάνει ήταν οι μεν γονείς να επιλέξουν να φέρουν το παιδί τους στον κόσμο στο πιο ανθρώπινο περιβάλλον που υπάρχει (δηλαδή, το σπίτι τους), οι δε γιατροί να βεβαιώσουν το αυτονόητο ότι μια γυναίκα γέννησε;»

Δεδομένου ότι η διερεύνηση κάθε υπόθεσης ευλόγως ξεκινάει από την καίρια ερώτηση «ποιός ωφελείται;», θεωρώ ότι εάν τοποθετήσουμε τα γεγονότα και τα πρόσωπα στο χρόνο, είναι πιθανό να αντιληφθούμε ποιος είχε όφελος από όλη αυτή την πολυεπίπεδη εκστρατεία (με μηνύσεις, δίκες, κ.α), κατά του τοκετού στο σπίτι.

Πριν περίπου 5 χρόνια ένα ζευγάρι που επέλεξε αυτοβούλως να γεννήσει σπίτι του, έκανε μήνυση για «σωματική βλάβη» στη μαία που διενήργησε τον τοκετό και στη φυσιοθεραπεύτρια που παραβρέθηκε σ’ αυτόν. Μάρτυρες κατηγορίες ήταν η γνωστή μαία-μάρτυρας που εμφανίζεται ως πρόεδρος του Συλλόγου Μαιών Θεσσαλονίκης και ένας γυναικολόγος. Οι δύο επαγγελματίες υγείας καταδικάστηκαν πρωτόδικα για απλή σωματική βλάβη. [Σημείωση: Στις 08/11/2013 αθωώθηκαν και οι δύο στο Εφετείο)

Με αφορμή αυτή την μήνυση, το Δ.Σ. του Συλλόγου Μαιών Θεσσαλονίκης κατέθεσε μια γενικόλογη μηνυτήρια αναφορά για ανθρώπους που κάνουν αντιποίηση επαγγέλματος, και άλλα συναφή. Σημαντική λεπτομέρεια: η προαναφερθείσα φυσιοθεραπεύτρια ποτέ δεν καταδικάστηκε για αντιποίηση επαγγέλματος, παρά τις περί του αντιθέτου διαδικτυακές διαδόσεις.

Το Σώμα Επιθεωρητών Υγείας (ΣΕΥΠ) διεξήγαγε έρευνα, εξέτασε 10 γιατρούς, δεν διαπίστωσε κανένα αδίκημα, και για αυτό δεν παρέπεμψε το θέμα στον Εισαγγελέα (πράγμα που υποχρεούται εκ του νόμου να κάνει κάθε φορά που διαπιστώνει κάποιο αδίκημα).

Περιέργως, η εμφανιζόμενη ως πρόεδρος του Δ.Σ του Συλλόγου Μαιών (στο οποίο είχε κοινοποιηθεί νομίμως το πόρισμα του ΣΕΥΠ, που είναι ο ανώτερος κρατικός πραγματογνώμονας σε θέματα υγείας), αγνόησε το ΣΕΥΠ και το Πόρισμά του και επανήλθε με νέα, πολυσέλιδη μηνυτήρια αναφορά, στην οποία κατηγορούσε 10 γιατρούς για ψευδείς βεβαιώσεις γέννησης, 1 μαία για μη διαχείριση πλακούντα σε τοκετό στο σπίτι, και 68 γονείς για…. μόλυνση περιβάλλοντος με τους άκρως «επικίνδυνους» και «μολυσματικούς» πλακούντες.

Στην εν λόγω μηνυτήρια αναφορά, οι μητέρες χαρακτηριζόμασταν από το Δ.Σ του Συλλόγου Μαιών ως «φερόμενες μητέρες» που καταστρέψαμε τους πλακούντες, οι οποίοι «ήταν η μόνη απόδειξη ότι γεννήσαμε τα παιδιά μας», (!) και, επιπλέον, γινόταν τεχνηέντως και σκοπίμως επτά αναφορές σε «κυκλώματα εμπορίας βρεφών», χωρίς πουθενά να αμφισβητείται ότι είμαστε γονείς των παιδιών μας.

Η Εισαγγελέας που ανέλαβε την υπόθεση, μας έστειλε στο εδώλιο του κατηγορουμένου χωρίς να μας καλέσει σε απολογία, ως καταστροφείς του περιβάλλοντος, με ένα κατηγορητήριο-αντίγραφο της μήνυσης του Συλλόγου Μαιών. Μοναδική μάρτυρας κατηγορίας εναντίον 79 ανθρώπων, η γνωστή μαία.

Εξ’ αυτού και μια πρώτη απορία: Το ζευγάρι που στάθηκε η αιτία ώστε το ΔΣ του Συλλόγου Μαιών να προχωρήσει σε μηνύσεις εναντίον τόσων ανθρώπων, γέννησε την ίδια περίοδο που γεννήσαμε και οι υπόλοιποι. Η μαία που παραβρέθηκε στον τοκετό ήταν συγκατηγορούμενή μας για «μη διαχείριση του πλακούντα» τους. Μ’ άλλα λόγια, με ένα μυστήριο τρόπο, το ζευγάρι αυτό ΕΞΑΙΡΕΘΗΚΕ από το κατηγορητήριο αλλά ο πλακούντας τους ΟΧΙ. (!)

Στις 08/11/2013 εκδικάστηκε στο Εφετείο η υπόθεση της μαίας και της φυσιοθεραπεύτριας, που είχαν κατηγορηθεί για απλή σωματική βλάβη. Μοναδική μάρτυρας κατηγορίας, η γνωστή μαία. Η απόφαση του Εφετείου: ΑΘΩΩΣΗ

Στις 10/01/2014 εκδικάστηκε η Δίκη των 79. 77 άνθρωποι, οι οικογένειές τους, μάρτυρες, δικηγόροι όλοι παρόντες. Μοναδική μάρτυρας κατηγορίας, η γνωστή μαία.

Ο πρώην Πρόεδρος του Ι.Σ.Θ , κ. Νικολαϊδης, καταθέτοντας μετά λόγου γνώσεως, υπερασπίστηκε αφενός το δικαίωμα κάθε γυναίκας να γεννάει όπως επιλέγει, και αφετέρου τους συναδέλφους του, που έπραξαν το αυτονόητο, βεβαιώνοντας ότι ήταν αυταπόδεικτο.

Ο ιατροδικαστής κ. Τσούγκας κατέστησε σαφές ότι ο πλακούντας δεν είναι απόβλητο και ότι άλλα κίνητρα πρέπει να αναζητηθούν πίσω από μια τέτοια δίωξη.

Ο πατέρας μου, Κλεάνθης Γρίβας, ως μάρτυρας τόνισε ότι πίσω από την σκευωρία κατά του τοκετού στο σπίτι και τη δίωξη των 79 υπάρχουν άνομα οικονομικά συμφέροντα (επιχειρηματικά και συντεχνιακά).

Τα επιχειρηματικά αφορούν (α) τις εταιρείες διαχείρισης βιολογικών αποβλήτων (που ανταγωνίζονται λυσσαλέα για την ανάληψη του «έργου»), (β) τις εταιρίες εκμετάλλευσης του πλακούντα (για την παρασκευή καλλυντικών και την καλλιέργεια βλαστοκυττάρων), και (γ) τις ιδιωτικές κλινικές που παρέχουν «τοκετό σαν στο σπίτι». Τα συντεχνιακά αφορούν την μονοπώληση των τοκετών στο σπίτι από μαίες δημοσίους υπαλλήλους που, ως τέτοιες, δεν μπορούν ούτε να παρέχουν ιδιωτικό έργο ούτε και να συνεργάζονται ή να προβάλλουν τον «τοκετό σαν στο σπίτι», που γίνεται σε μία μόνο ιδιωτική κλινική της Θεσσαλονίκης.

Οι γονείς δήλωσαν ότι, ανεξάρτητα από την έκβαση της σουρεαλιστικής δίωξης, ποτέ δεν θα παρέδιδαν το «τον πλακούντα, δέντρο της ζωής σε εταιρεία διαχείρισης αποβλήτων». Όλοι μας θα κάναμε και πάλι αυτό που ήδη είχαμε κάνει (και για το οποίο προκάλεσε τη δίωξη και την ταλαιπωρία μας ο Σύλλογος Μαιών Θεσσαλονίκης): Θα φυτεύαμε τον πλακούντα μας σε ιδιόκτητο χώρο με ένα δενδράκι, τιμώντας τη ζωή και όχι αποτιμώντας… τα διαφεύγοντα κέρδη.

Ο Εισαγγελέας, σε μια αγόρευση είπε ότι αυτή η υπόθεση θα έπρεπε εξαρχής να έχει τεθεί στο αρχείο και κανείς μας δεν θα έπρεπε να υποστεί αυτή την επώδυνη διαδικασία. Ακόμη σπουδαιότερο, όπως είπε: «Μου είναι αδύνατον να χαρακτηρίσω τον πλακούντα μιας γυναίκας, απόβλητο».

Αν όλοι οι Εισαγγελείς και οι Δικαστές αυτής της χώρας ήταν τόσο αξιοπρεπείς και επιμελείς, σήμερα όλα θα ήταν διαφορετικά.

Από την αρχή είχα δηλώσει σε κάθε συνέντευξη ή κείμενό μου ότι δεν είχα αγωνία για το αποτέλεσμα της δίκης. Νιώθω τυχερή που το βίωσα όλα αυτό, γιατί έτσι βάλαμε όλοι μαζί το δικό μας λιθαράκι στην προάσπιση του δικαιώματος των γυναικών να επιλέγουν.

  • Οι άνθρωποι αρχίζουν να καταλαβαίνουν ότι κάθε φυσική δραστηριότητα που δεν παράγει κέρδος για το σύστημα αντιμετωπίζεται ως επικίνδυνη.
  • Οι γυναίκες ποτέ δεν θα επιλέξουν να έχουν στην γέννα τους ή στα μαθήματα προετοιμασίας γέννας, μαίες που διώκουν μητέρες και θεωρούν μολυσματικά απόβλητα τους πλακούντες.
  • Οι γυναικολόγοι δεν θα ξαναχρησιμοποιήσουν μαίες που διώκουν μητέρες προκειμένου να προβάλλουν παροχές των ιδιωτικών τους κλινικών.
  • Οι δημοσιογράφοι (!) που λειτούργησαν ως γραφείο Τύπου του διώκτη, αποσιωπώντας την άποψη του κατηγορούμενου, μπορούν τώρα να αποκρύψουν και τις δύο αθωωτικές αποφάσεις: αυτή που αφορά τη μαία και τη φυσιοθεραπεύτρια και αυτή που αφορά τους 79.

Σε αυτή την διαδρομή, γνώρισα λίγους ποταπούς και πολλούς υπέροχους ανθρώπους, συμπαραστάτες και συναγωνιστές. Για όσα ζήσαμε, νιώθω απέραντη ευγνωμοσύνη.

Όταν ξεκινήσαμε αυτόν τον αγώνα, ενάντια σε άνομα οικονομικά (επιχειρηματικά οικονομικά και συντεχνιακά) συμφέροντα είχα δώσει δημόσια την υπόσχεση στους δύο εκλιπόντες συγκατηγορούμενους μας, τη γυναικολόγο Μιλένα Ρούσκοβα και τον Δημήτρη Φαναριώτη (που «έφυγε» αφήνοντας 3 ορφανά και την χήρα του Όλγα Χαλκίδου, συγκατηγορούμενη), ότι θα βάζαμε τα δυνατά μας για να καλύψουμε κάπως την «απουσία» τους απ’ αυτό τον αγώνα.

Είχα υποσχεθεί στην κόρη μου ότι θα έδινα αυτόν τον αγώνα, για να μπορεί αύριο αυτή και μόνο αυτή να αποφασίζει για το σώμα της και την γέννα της.

Όσο άκουγα την Πρόεδρο Πράσα Μαγδαληνή και τον Εισαγγελέα Κωνσταντίνου Νικόλαο στο Δικαστήριο, το πρώτο που σκέφτηκα ήταν ότι μάλλον κατάφερα να τιμήσω την υπόσχεσή μου.

Ένα μεγάλο Ευχαριστώ από καρδιάς στους δικηγόρους μας, που δεν έκαναν απλά την δουλειά τους, αλλά έδωσαν μια μεγάλη μάχη.

Ένα μεγάλο Ευχαριστώ σε όλους εσάς, γνωστούς και άγνωστους, που με ένα μήνυμα, μια λέξη, μας δίνατε τόσους μήνες κουράγιο και πίστη ότι η προσπάθειά μας έχει νόημα.

Ευχαριστώ και όσους μας διέβαλλαν, διέδωσαν ψεύδη, μας έβρισαν, γιατί εμάς οι απειλές και η χυδαιότητα μας πεισμώνουν και μας δυναμώνουν.

Μια φορά κι έναν καιρό, σε μια χώρα μακρινή ήταν μια κακιά γυναίκα, η Κρουέλα ντε Βιλ που έκλεβε πλακούντες και τους πουλούσε για να γίνουν κρέμες και βλαστοκύτταρα… Όταν έμαθε ότι κάποιες μανούλες κατάφεραν να γλυτώσουν τους πλακούντες από τα νύχια της, λύσσαξε και άρχισε να τις καταδιώκει και να τις απειλεί… Όμως οι μανούλες δεν φοβήθηκαν και έκρυψαν τους πλακούντες στις αυλές τους, κάτω από όμορφα δεντράκια. Η Κρουέλα ντε Βιλ έχασε την ψυχραιμία της και άρχισε να κάνει το ένα λάθος μετά το άλλο, μέχρι που κατέληξε σε ένα μέρος που κλείνουν όλους αυτούς τους ανθρώπους με ψυχολογικά προβλήματα. Μια φορά κι έναν καιρό η Κρουέλα ντε Βιλ (δηλαδή η κακιά της πόλης) έγινε σκέτη Κρουέλα και οι αυλές γέμισαν όμορφα δεντράκια.

Πηγή: tvxs

 

Διαβάστε ακόμα

Είναι Δικαίωμα μας η επιλογή του τόπου, του τρόπου που θα φέρουμε το παιδί μας στη ζωή, αλλά και η διαχείριση του πλακούντα μας

 

Share

Παιδιά, ρατσισμός και ελληνικό κράτος

της Mhairi McAlpine

Η εικόνα του γαλανομάτικου ξανθού μικρού κοριτσιού που απομακρύνθηκε από μια οικογένεια Roma και μπήκε στη φροντίδα ΜΚΟ, ταξίδεψε σ’ όλο τον κόσμο με ταχύτητα αστραπής, καθώς η Ελληνική κυβέρνηση ψάχνει τα ίχνη των βιολογικών του γονιών. Έχουν γίνει συγκρίσεις με την Madaline McCann ένα άλλο λευκό κοριτσάκι που όπως αναφέρεται, έχει πέσει στα χέρια των traffickers. Πίσω από την υπερβολή αποκαλύπτονται μερικά πολύ άσχημα μυστικά.

Αυτή η ιστορία του τετράχρονου κοριτσιού που το πήραν από τους Ρομά που το φρόντιζαν, έχει κάνει το γύρο του κόσμου. Ο διεθνής τύπος δημοσιεύει την ιστορία με μικρές παραλλαγές κυρίως βασισμένος στην ίδια πηγή. Η ουσία της ιστορίας είναι ότι ένα ξανθό γαλανομάτικο κοριτσάκι βρέθηκε να το φροντίζουν ένα ζευγάρι Ρομά με το οποίο δεν είχε συγγένεια αλλά το είχαν καταχωρήσει σαν δικό τους παιδί. Η ιστορία συχνά συνοδεύεται από μία φωτογραφία πριν και μετά, με το κοριτσάκι να κοιτάει καθαρά φοβισμένο, η πρώτη, ακολουθούμενη από μία άλλη καλά πλυμένου με ροζ πυζάμες.

Ενώ ερευνώνται οι συνθήκες κάτω από τις οποίες το κοριτσάκι έφτασε να το φροντίζουν το ζευγάρι των Ρομά και το πώς έχει καταχωρηθεί σε αυτούς, τα media έχουν κιόλας βγάλει την απόφαση: Το κοριτσάκι έχει πέσει θύμα trafficking ή το απήγαγαν κακοί γύφτοι οι οποίοι μπαίνουν στα σπίτια τη νύχτα και κλέβουν νεογέννητα από τις κούνιες τους. Η διεθνής κάλυψη από τον τύπο είναι αρκετά άσχημη, επαναλαμβάνοντας τις λέξεις της Ελληνικής κυβέρνησης σαν ευαγγέλιο, ο Ελληνικός τύπος ωστόσο έχει ξεπεράσει κάθε όριο.

Παρά τις υπερβολικές αναφορές, δεν υπάρχει ουσιαστική μαρτυρία που μπορώ να βρω ότι το παιδί με οποιοδήποτε τρόπο το είχαν κακομεταχειριστεί, απαγάγει ή ήταν θύμα trafficking. Το ζευγάρι έχει δηλώσει ότι είχαν καταλήξει σε ιδιωτική συμφωνία με την μητέρα του παιδιού, η οποία είχε ήδη άλλα 5 παιδιά, να υιοθετήσουν ανεπίσημα το παιδί και να το μεγαλώσουν μέσα στην δική τους οικογένεια. Δεδομένου ότι οι άνθρωποι στην Ελλάδα έχουν τεράστιες δυσκολίες να φροντίζουν τα παιδιά τους εξ αιτίας των μέτρων λιτότητας που επιβλήθηκαν, ένα τέτοιο συμβάν δεν είναι και πολύ έξω από τα όρια του πιθανού. Μερικοί γονείς έχουν αναγκαστεί να αφήσουν τα παιδιά τους σε ορφανοτροφεία καθώς αδυνατούν να τα συντηρήσουν, ενώ η βρεφική θνησιμότητα και ο υποσιτισμός των παιδιών έχει εκτοξευθεί στα ύψη.

Η αρχική φωτογραφία του κοριτσιού σαφώς δείχνει άγχος και ανησυχία, ενώ η αναφορά λέει ότι ήταν κρυμμένη κάτω από τις κουβέρτες όταν βρέθηκε. Αυτό δεν είναι καθόλου παράξενο. Όταν 41 ένοπλοι αστυνομικοί εισβάλουν μέσα στη μικρή σου κοινότητα και σε τραβούν έξω από τις κουβέρτες όπου κρύβεσαι δεν μπορεί παρά να είσαι αγχωμένος. Αυτή η επιδρομή ήταν μια από τις πολλές που η ελληνική αστυνομία διεξάγει για να τρομοκρατήσει την κοινότητα των Ρομά στην Ελλάδα. Όταν οι Ρομά στοχοποιούνται από νεοναζιστές που καίνε τα σπίτια τους η αστυνομία κλείνει τα μάτια.

Βλέποντας τα μπλε μάτια της και τα ξανθά μαλλιά της, αμέσως της έκαναν τεστ DNA και την απομάκρυναν από τους Ρομά, όμως τόσο είναι το ενδιαφέρον που οι ελληνικές αρχές έχουν για τη μικρή που δεν μπαίνουν καν στον κόπο να βρουν κάποιον που να μιλάει τη γλώσσα της αντί να επικοινωνούν μαζί της με χειρονομίες. Αν και αυτή η μεταχείριση για παιδιά από οικογένειες Ρομά δεν είναι ασυνήθιστη. Τον προηγούμενο μήνα μία ιδιοκτήτης καταστήματος πλησίασε μικρό κορίτσι Ρομά που έπαιζε ακορντεόν στο δρόμο και άρχισε να την κλωτσά.

Η υποκρισία των ελληνικών αρχών στο να υποθέτει ότι πρόκειται για απαγωγή ή trafficking χωρίς καμία ως τώρα απόδειξη, φέρνει στο φως το σκάνδαλο στην Αγία Βαρβάρα μόνο μια δεκαετία πριν. Πεντακόσια δύο παιδιά Ρομά «εξαφανίστηκαν» από ένα ορφανοτροφείο στην Αθήνα όπου είχαν τοποθετηθεί. Παρά τις απαιτήσεις να ερευνηθεί η μοίρα αυτών των παιδιών πολύ λίγα έγιναν. Η ελληνική κυβέρνηση έχει αποσύρει από το website της την αναφορά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και έχει μείνει μόνο αντίγραφο του αρχείου σε μια σκανδαλώδη προσπάθεια της να το καλύψει. Αυτή η αναφορά σε παγώνει. Ειδικά προσέξτε τη σελίδα 3 το τέλος της παραγράφου 2:

“Υποστηρίζει επίσης ότι πολλά από τα παιδιά (στην πλειοψηφία τους Αλβανικής καταγωγής) είχαν επανακτηθεί από δουλεμπόρους, που πλήρωναν μέχρι και το ποσό των 500 ευρώ για να αποσπάσουν τα παιδιά από το ίδρυμα με σκοπό την οικονομική εκμετάλλευση τη χρήση τους στην πορνεία η την πώληση οργάνων τους.”

Για να είμαστε ξεκάθαροι, παιδιά των Ρομά σε ένα ελληνικό ίδρυμα κάτω από την φροντίδα και προστασία του ελληνικού κράτους πουλήθηκαν σε traffickers. Όχι ένα ούτε δύο ούτε δέκα αλλά εκατοντάδες. Το ελληνικό κράτος ερεύνησε αυτές τις εξαφανίσεις μόνο κατόπιν επιμονής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από τα 502 που εξαφανίστηκαν μόνο 4 βρέθηκαν και το θέμα έκλεισε ήσυχα.

Μιλώντας για παιδιά που χάνονται η ιστορία ενός όμορφου κοριτσιού προσχολικής ηλικίας φέρνει στο νου ένα άλλο κοριτσάκι που «χάθηκε». Ένας εκπρόσωπος της Κεητ και του Τζέρυ  των οποίων η κόρη Μαντελεν «χάθηκε» το 2007 εμφανίστηκε να λέει ότι η υπόθεση τους έδωσε «μεγάλες ελπίδες» ότι κάποια μέρα θα την βρουν ζωντανή. Βάζω στοίχημα ότι έτσι είναι, γιατί εάν η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να κατασκευάσει μία ιστορία απαγωγής χρησιμοποιώντας την εικόνα ενός όμορφου μικρού κοριτσιού για να αγγίξει ευαίσθητες χορδές, σιγοντάρει την δική τους εκδοχή γεγονότων, ιδιαίτερα όπου μπορούν να βασιστούν σε υψηλά ιστάμενους φίλους για να αγγίξουν πιο δυνατά τις χορδές όταν οι καρδιές αρχίζουν να σκληραίνουν.

Αλλά τα μικρά ξανθά γαλανομάτικα κοριτσάκια είναι ότι πρέπει για την αύξηση της κυκλοφορίας των εφημερίδων ιδιαίτερα όταν είναι καθαρά με καθαρές ροζ πιζάμες. Η Μαρία είναι πολύ τυχερή, με ένα διαφορετικό και λιγότερο ελκυστικό χρώμα δέρματος θα την περίμενε μια διαφορετική τύχη. Εάν η Μαρία ήταν αφρικανικής ή Ασιατικής καταγωγής και όχι ο ευνοημένος τύπος Ευρωπαίου, θα ήταν απίθανο να γίνει όλος αυτός ο ντόρος και να της είχαν χαρίσει και καινούργιες πιζάμες. Είναι πολύ πιθανό να την είχαν πετάξει σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης σαν τα άλλα παιδιά που το Ελληνικό κράτος δεν θεωρεί Έλληνες.

Σαν αυτά τα παιδάκια που φωνάζουν για ελευθερία μέσα από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Λέσβο. Δείτε την αναστάτωση των ενηλίκων και των παιδιών όταν νομίζουν ότι οι αντιπρόσωποι της ΜΚΟ έχουν έρθει για να τους απελευθερώσουν από το στρατόπεδο και την απογοήτευσή τους όταν οι αντιπρόσωποι εξηγούν ότι «κάνουν ότι μπορούν».

 YouTube Preview Image

Αυτό το βίντεο τραβήχτηκε το 2009 προτού μπουν σε λειτουργία τα μεγάλης κλίμακας στρατόπεδα συγκέντρωσης και όταν οι οργανισμοί για τα ανθρώπινα δικαιώματα είχαν ακόμα ελεύθερη πρόσβαση στα στρατόπεδα και όταν οι συνθήκες στα στρατόπεδα ήταν σχετικά καλύτερες από σήμερα. Εκείνη την εποχή ο αριθμός των παιδιών που ήταν κλεισμένα στα στρατόπεδα ανερχόταν σε εκατοντάδες, τώρα ανέρχεται σε χιλιάδες και πιθανόν να αυξηθεί.

Αυτή η διεθνής έκκληση να βρεθούν οι γονείς της Μαρίας δεν προέρχεται από το ενδιαφέρον της Ελληνικής κυβέρνησης για την ευημερία των παιδιών αλλά από την επιθυμία να γίνει ο πληθυσμός των Ρομά ο αποδιοπομπαίος τράγος. Ο φόβος «των τσιγγάνων που αρπάζουν παιδιά» είναι αρκετός να αποσπάσει την προσοχή από τα πραγματικά σκάνδαλα που εμπλέκουν παιδιά των Ρομά και τα αιώνια θέματα της κακοποίησης παιδιών σε ιδρύματα που συμβαίνει στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή. Εκτός και αν υπάρχουν αποδείξεις για κακοποίηση, το κοριτσάκι θα πρέπει να γυρίσει αμέσως στους μοναδικούς γονείς που έχει γνωρίσει μέχρις ότου οι βιολογικοί γονείς της βρεθούν. Τα γεγονότα στο ίδρυμα της Αγίας Βαρβάρας θα πρέπει να ερευνηθούν πλήρως συμπεριλαμβανομένου του γεγονότος των εκατοντάδων παιδιών που πουλήθηκαν σε traffickers από μέσα από το ίδρυμα, καθώς και τα παιδιά των στρατοπέδων συγκέντρωσης να αφεθούν ελεύθερα άμεσα.

Το παραμύθι της απαγωγής ενός μικρού όμορφου λευκού κοριτσιού μπορεί να σκεπάσει πάρα πολλές αμαρτίες.

Μπορεί επίσης να είναι και πολύ επικερδές.

Πηγή: kar.org

Share

Οι αναρίθμητες μικρές Μαρίες

της Σίσσυ Βωβού

Δεν κρατιούνται οι «σοβαροί» παρουσιαστές και παρουσιάστριες των τηλεοπτικών εκπομπών από την εκμετάλλευση ενός αληθινά σοβαρού γεγονότος, όπως είναι τα στοιχεία και η προέλευση της μικρής ξανθούλας Μαρίας που βρέθηκε σε οικογένεια Ρομά στη Λάρισα.

Η υπόθεση πουλάει τόσο πολύ, που υπερέβησαν όλους τους τηλεοπτικούς χρόνους των δελτίων ειδήσεων, αύξησαν τις «απαραίτητες διαφημίσεις», παρουσίασαν με ενάργεια όλα τα DNA που είναι σε θέση να μαζέψει το ελληνικό και τα διεθνή κράτη που κυριαρχούν στις ζωές του μικρού μας πλανητικού χωριού. Μας έδωσαν να καταλάβουμε ότι κανείς και καμία δεν θα ξεφεύγει από το υπερεξοπλισμένο με τεχνολογία υπερκράτος του «μεγάλου αδελφού», βοηθούμενου από πολλά διεθνή ΜΜΕ που απ’ ότι φαίνεται συναγωνίζονται σε τερατολογίες τα μικρά καναλάκια της ελληνικής τηλεόρασης.

Μπορεί σύντομα να βρεθούν οι γονείς της μικρής Μαρίας, αν το κοριτσάκι έχει κλαπεί, χάρη στη χρήση της τεχνολογίας και της ανταλλαγής πληροφοριών, πράγμα που ευχόμαστε. Η μέθοδος προσέγγισης όμως του δραματικού αυτού γεγονότος και η ιδεολογία που καλλιεργούν με αφορμή αυτό, είναι αντίστοιχη με τα μυαλά που κουβαλάνε αυτού του είδους οι «διαμορφωτές της κοινής γνώμης».

Ευκαιρίας δοθείσης, λίγο ως πολύ ταυτίζουν τους Ρομά με την εγκληματική παραβατικότητα, προβάλλοντας εκτός πλαισίου την παραβατικότητα του «φερόμενου πατέρα της μικρής Μαρίας». Γιατί, η αγοραπωλησία παιδιών είναι σίγουρα μια εγκληματική δραστηριότητα, που ενώ δεν γνωρίζουμε τι μερίδιο ευθύνης έχουν σ’ αυτήν κάποιοι ρομά, κανένας δεν εξέφρασε τέτοιο ερώτημα. Και γιατί άραγε να εκφράσει κανείς τέτοιο ερώτημα, αν δεν ταυτίζει την αγοραπωλησία αυτή με τους Ρομά, αλλά απλώς θέλει να πληροφορήσει το κοινό για ένα δραματικό γεγονός, σίγουρα χωρίς την ιδεολογικά φορτισμένη δραματοποίηση που γίνεται αυτές τις μέρες; Μας θυμίζει τη συνηθισμένη έκφραση «Αλβανοί ληστές», ενώ ποτέ δεν ακούσαμε «Έλληνες ληστές»…

Όσοι και όσες αγοράζουν παιδιά για καλούς σκοπούς αντί να τεκνοθετήσουν, είναι «καλές οικογένειες», οι οποίες όμως γίνονται συνένοχες στη δραστηριότητα αυτή λόγω των ακατάλληλων διαδικασιών της πολιτείας στο θέμα της τεκνοθεσίας. Και αυτό, για την Ελλάδα, είναι παγκοίνως γνωστό. Η πολιτεία κάθε τόσο ανακοινώνει ότι θα διορθώσει τη γραφειοκρατία, αλλά αμελεί αυτό το θέμα γιατί έχει «σοβαρότερα», με αποτέλεσμα το χώρο της τεκνοθεσίας να τον καλύπτουν οι αγοραπωλησίες και κάποιοι να προετοιμάζουν το «εμπόρευμα».

Στην ενδιαφέρουσα εκπομπή «Αυτοψία» του Άλφα στις 21/10, είδαμε ολόκληρη έρευνα για το θέμα των εγκαταλειμμένων παιδιών, τα οποία αυξάνονται πάρα πολύ κατά την περίοδο της κρίσης, απ’ ότι ανέφεραν γιατροί και κοινωνικές λειτουργοί από πολλά υπεύθυνα ιδρύματα. Δεν γνωρίζουμε αν η εκπομπή συνέπεσε με την υπόθεση «μικρή Μαρία» ή ήταν προετοιμασμένη, αλλά σίγουρα δίνει μια άλλη διάσταση του ζητήματος. Και μας γεννά εύλογα το ερώτημα μήπως και η μικρή Μαρία ήταν ένα ακόμα εγκαταλειμμένο παιδί.

Μας δείχνει ότι την εποχή της κρίσης, πολλές γυναίκες πάνε να γεννήσουν, αφήνουν τα νεογέννητα και φεύγουν γιατί δεν έχουν τρόπο να τα κρατήσουν, απ’ ότι φάνηκε από την άποψη των υπευθύνων που μίλησαν. Μας δείχνει επίσης το τρομερό πρόβλημα με τα μωρά των τοξικοεξαρτημένων γυναικών, τα οποία πολύ συχνά τα αφήνουν οι μητέρες τους, ή τους αφαιρούνται κατόπιν δικαστικής εντολής αν θεωρηθούν ανίκανες να τα μεγαλώσουν, τουλάχιστον για κάποια χρονικά διαστήματα.

Γίναμε μάρτυρες μιας τέτοιας υπόθεσης στη διάρκεια της καμπάνιας μας για την απελευθέρωση των τοξικοεξαρτημένων οροθετικών γυναικών, όπου μια από τις κρατούμενες συνελήφθη σε ηλικία 15 ετών. Η ομάδα μας έψαξε και βρήκε ότι ήταν θύμα τράφικινγκ από τη Βουλγαρία, από μια ομάδα Ρομά κάποιας περιοχής. Η κοπελίτσα άφησε το νεογέννητο τριών ημερών στο μαιευτήριο για να πάει να πάρει τη «δόση» της και συνελήφθη στο πογκρόμ της αστυνομίας στις αρχές Μαίου του 2012. Όταν ήρθε η ώρα η καλή της απελευθέρωσης, και αφού η Πρωτοβουλία Αλληλεγγύης είχε καταβάλει μεγάλες προσπάθειες για να εντοπίσει τα ίχνη της κοπέλας και τα κυκλώματα που την εξέδιδαν και αφού έκανε όλες τις προσπάθειες σε συνεργασία με την εδώ πρεσβεία της για την φιλοξενία της κοπέλας σε σχετικό ίδρυμα της χώρας της, τελικά οι ελληνικές αρχές την άφησαν να φύγει όχι για το χώρο φιλοξενίας, αλλά για το πουθενά, που απ’ ότι μάθαμε στη συνέχεια ήταν το μέρος όπου εκδιδόταν στην Ελλάδα, και την «απολάμβαναν» Έλληνες, παρ’ ότι θύμα τράφικινγκ, παρ’ ότι ανήλικη, χωρίς κανένα πρόβλημα για τους ίδιους. Το μωρό παρέμεινε τελικά στο ίδρυμα με στόχο να δοθεί μετά από δικαστική απόφαση για τεκνοθεσία, κάτι που μπορεί να έχει γίνει ήδη.

Όλον αυτό το γόρδιο δεσμό της οικονομικής κρίσης, της ανημπορίας των θυμάτων της, της ηθικής εξαχρείωσης που επέρχεται, των κυκλωμάτων προσφοράς και αγοράς «υπηρεσιών» και της ασυλίας του όποιου «πελάτη» πάνε τώρα να το φορτώσουν στους Ρομά, χωρίς σκέψη και εμβάθυνση για το πόσο λυτρωτικό για την εξουσία είναι η στάση «άρον, άρον, σταύρωσον αυτόν» αλλά και πόσο αναποτελεσματικό για την εξάλειψη τέτοιων φαινομένων.

Αν η υπόθεση της μικρής Μαρίας ξεφύγει από την υστερία των μίντια και αποτελέσει αφορμή για μια σοβαρή συζήτηση για το θέμα των εγκαταλειμμένων παιδιών ή της αγοραπωλησίας παιδιών και των υποχρεώσεων της πολιτείας αλλά και των πολιτών απέναντι σ’ αυτά τα παιδιά, τότε αυτή η υπόθεση θα έχει προσφέρει καλές υπηρεσίες για την βελτίωση της αντιμετώπισης αυτού του σοβαρού ζητήματος.

Τέλος να πούμε ότι στο παγκόσμιο χωριό όπου ζούμε, τέτοιου είδους φαινόμενα εγκατάλειψης, αγοραπωλησιών βρεφών ή παιδιών ή εμπορίας παιδιών έχουν καταγραφεί από διεθνείς οργανισμούς αλλά και σε μεγάλο βαθμό από τις γυναικείες οργανώσεις ανά τον κόσμο, είναι επικερδέστατη και μαζικότατη επιχείρηση, δεν είναι κεραυνός εν αιθρία, και ιδιαίτερα στις αναπτυσσόμενες χώρες ή όπου υπάρχει φτώχια, ανθούν ακόμα περισσότερα. Και η λύση του προβλήματος δεν είναι αστυνομική και δικαστική, είναι κοινωνική, πολιτική, οικονομική.

 

 

Share
Page 1 of 212